Agendabundel

Mevrouw Joosse-de Visser (CDA) vraagt of de heer Van den Oever denkt dat zijn bezwaren ook voor andere mensen in de kernen zouden kunnen gelden. De heer Van den Oever antwoordt dat hij zich alleen heeft beziggehouden met het stedelijk gebied van Balgoij en dat het lijkt alsof er haast geen KPI doorgang zal vinden vanwege de beperkte omvang van het stedelijk gebied. De heer L. Herms (Wijchen Lokaal) vraagt hoe ver de grens moet worden verlegd zodat het wel mogelijk is om te bouwen, waarop de heer Van den Oever antwoordt dat een verlegging van 10 centimeter al voldoende zou zijn. Eerste termijn De heer Peters Sengers (CDA) uit zijn zorgen over het uitvoeringsbeleid voor particuliere initiatieven dat in juni 2025 door het college is gewijzigd. Hij geeft aan dat de gebruiksmogelijkheden van vrije kavels in de kernen onnodig worden beperkt in een tijd van woningnood, wat volgens hem een aantasting is van het eigendomsrecht van particulieren met

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 11 van 22

grond die willen bouwen. Hij vreest dat particulieren hun businesscase niet meer rond krijgen en dat er in plaats van 2 seniorenwoningen 1 grote dure woning wordt gerealiseerd, wat niet bijdraagt aan betaalbaarheid en leefbaarheid in de kernen. Hij benadrukt dat Wijchen tot 2035 jaarlijks gemiddeld 262 nieuwe woningen moet bouwen, terwijl er in 2024 slechts 8 KPI‑woningen zijn gebouwd, wat slechts 0,3% van de jaarlijkse bouwopgave is. Hij noemt het KPI-beleid micromanagement en ziet geen aanleiding om het aantal nieuwe woningen voor KPI's terug te brengen van 2 naar 1. Hij dient een motie in om voorlopig vast te houden aan het beleid zoals dat tot 1 juli 2025 gold van 2 woningen binnen en buiten de kernen. Mochten de toekomstige ontwikkelingen anders laten zien, dan kan het beleid alsnog op een later moment worden gewijzigd. De heer Peters Sengers gaat vervolgens in op de 2 andere moties die zijn ingediend. De voorzitter wijst de heer Peters Sengers erop dat hij nog niet hoeft te reageren op moties die nog niet zijn ingediend, omdat dit van zijn spreektijd afgaat. De heer Peters Sengers bedankt voor de tip en maakt zijn betoog af. Hij geeft hierbij aan dat motie 2 dicht tegen die van het CDA aanligt, maar wel met een omgekeerde insteek, wat zijn fractie niet handig vindt.

Ook vindt hij dat niet helemaal duidelijk wordt uit motie 2 hoe de indieners kijken naar de KPI-initiatieven in het buitengebied of en daar misschien iets meer mogelijk is. De heer Peters Sengers uit vervolgens zijn bezorgdheid over motie 3, die volgens hem niet concreet genoeg is en beperkt lijkt tot alleen de kleine kernen. Hij betreurt dat de motie niet gericht is op de kern Wijchen en vraagt de andere indieners om hun visie op zijn opmerkingen. De heer Merkus (PvdA) benadrukt dat de PvdA geen voorstander is van het verminderen van het aantal woningen. Hij pleit voor regulering van de bouw om te voorkomen dat er alleen grote villa's worden gebouwd. Hij kondigt aan dat de PvdA samen met Kernachtig Wijchen en GroenLinks een motie indient waarin het college wordt opgeroepen om over een jaar het besluit te heroverwegen. Hij vraagt om bij de heroverweging te overwegen of een deel van een KPI betaalbaar kan worden gerealiseerd. Hij is benieuwd naar de steun van andere fracties voor deze motie en benadrukt dat de PvdA ook mede-indiener is van de motie van Kernachtig Wijchen, die zich richt op de kleine kernen. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) spreekt ten eerste zijn steun uit voor KPI’s en benadrukt het belang van woningbouw in kleine kernen voor de leefbaarheid en het behoud van voorzieningen.

Hij wijst op de onevenredige impact van het besluit van het college om KPI’s te beperken tot 1 woning en pleit voor een soepelere omgang met woningbouwinitiatieven in en om de kleine kernen. Hij staat open voor andere oplossingen en ideeën van het college. Hij verwijst naar een artikel in de Wegwijs en geeft aan dat de titel en met name de eerste alinea de suggestie wekken dat Kernachtig Wijchen het collegebesluit over het uitvoeringskader voor KPI’s terug wil draaien, maar dat dit niet het geval is en dat het ook nooit hun intentie is geweest om deze suggestie te wekken. Zijn fractie acht de beslissing noodzakelijk gezien de argumentatie. Hij prijst het CDA voor hun inzet om het oude uitvoeringskader te behouden, maar vindt het onverstandig. Hij legt uit dat de beperkte ambtelijke capaciteit beter kan worden ingezet om de vele honderden bouwplannen die er al liggen van de grond te krijgen. Zijn fractie is blij dat het college met het nieuwe uitvoeringskader mogelijkheden ziet om het strenge filter van de KPI’s af te halen. Hij vraagt de wethouder of, als het aantal woningen binnen de KPI-regeling weer op 2 wordt gezet, dan ook het filter weer terugkomt waardoor particulieren alsnog niet kunnen gaan bouwen.

Hij vraagt de wethouder tevens om toelichting over het negatieve effect van het oude uitvoeringskader op betaalbare woningen en geeft aan dat zijn fractie blij is dat in het nieuwe uitvoeringskader de balans wordt gezocht tussen enerzijds de wens om particulier een eigen woning te realiseren en anderzijds het negatieve effect op de betaalbaarheidsopgave te verminderen. Vervolgens wijst hij op zorgen van de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit over de effecten van het oude uitvoeringskader en de noodzaak om zuinig om te gaan met het groene buitengebied. Hij prijst de aanscherping van duurzaamheid in het nieuwe uitvoeringskader en de mogelijkheid om bij functieverandering voor agrariërs tot 6 woningen terug te bouwen. Hij wijst op de verbeteringen die zijn aangebracht in het uitvoeringskader, hoewel hij erkent dat het voor sommige particulieren teleurstellend is dat nu slechts 1 woning onder de KPI-regeling kan worden gebouwd in plaats van 2. Hij begrijpt echter de argumentatie achter dit besluit en roept het college op soepel om te gaan met de bebouwde kom en het buitengebied. Hij verwijst hierbij naar de eerdere opmerkingen van

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 12 van 22

de heer Van den Oever. De heer Oomen (GroenLinks) spreekt zijn teleurstelling uit over het besluit van het college om de kaders voor kleinschalige initiatieven in te perken. Hij vindt het vooral jammer dat het aantal woningen dat in aanmerking komt voor een KPI-behandeling is teruggebracht van 2 naar 1, wat volgens hem een te rigoureuze stap is. Hij benadrukt dat dit besluit het verkennen van de bouw van nieuwe woningen ontmoedigt en dat het argument van het college dat teruggaan naar 1 woning de bouw van betaalbare woningen in andere projecten onder druk zet, niet overtuigend is. Hij wijst erop dat de afgelopen 3 jaar slechts 2 betaalbare woningen via de oude KPI-route zijn gebouwd. Hij uit zijn bezorgdheid over het feit dat het nieuwe beleid al op de website is gepubliceerd en roept op tot behoud van het oude beleid. Hij wijst ten slotte op de kritiek op de nieuwe KPI-kaders van vele partijen tijdens de commissievergadering en verwacht dan ook dat er veel steun zal zijn voor de 3 ingediende moties. Mevrouw Muller (D66) spreekt over de woningmarkt in Wijchen en de rol van KPI’s. Ze merkt op dat de KPI-regeling slechts een klein aandeel uitmaakt van het aantal nieuwbouwwoningen in de gemeente en dat het niet de oplossing is voor de woningnood. Ze erkent de thema's betaalbaarheid en duurzaamheid en steunt de informatienota zoals die nu is.

Ze vraagt de wethouder om een reactie op de tweede motie van de PvdA, GroenLinks en Kernachtig Wijchen, en uit haar zorgen over de capaciteit die nodig is voor evaluaties en herijkingen. De heer Ten Buren (VVD) benadrukt de hoge woningnood in Wijchen en de rol van de KPI-regeling in het realiseren van woningen. Hij wijst erop dat meer dan 50% van de nieuw gerealiseerde woningen in de kleine kernen tussen 2019 en 2024 via een KPI-aanvraag is gerealiseerd. Hij pleit voor het versterken van de regeling in plaats van het verkleinen ervan en benadrukt dat het toestaan van meerdere woningen op 1 locatie zorgt voor haalbaarheid, betaalbaarheid en beweging in de woningmarkt. Hij merkt ten slotte op dat de motie van het CDA in lijn ligt met de standpunten van de VVD en dat de VVD-fractie benieuwd is hoe de wethouder hiernaar kijkt. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) uit zijn bezorgdheid over de woorden van de inspreker. Hij erkent dat de behandeling van de nota tijdens de commissievergadering alle kanten op ging en dat er uiteindelijk 3 moties zijn ingediend. Wat Wijchen Lokaal betreft heeft de wethouder goed werk geleverd en de juiste balans gevonden tussen betaalbaarheid en het openhouden van particuliere initiatieven.

Wat voor zijn fractie belangrijk blijft, is dat het herziene uitvoeringskader zorgt voor mooie projecten door en voor inwoners, maar ook een bijdrage levert aan de grote woonopgave binnen Wijchen. Hij vraagt de wethouder ten slotte of de moties de heer Van den Oever echt helpen en of er andere concrete oplossingen zijn voor de inspreker. Wethouder Gerrits erkent dat het een complex onderwerp is met veel dimensies en probeert duidelijkheid te verschaffen. Hij benadrukt dat de KPI-regeling sinds de invoering succesvol is geweest. Wethouder Gerrits legt uit dat ongeveer 13% van de 1.100 woningen die in de afgelopen 5 jaar zijn gerealiseerd KPI-initiatieven zijn die positief zijn gehonoreerd. Hij benadrukt dat de wereld sinds het initiatief van het KPI is veranderd, waarbij eerder sprake was van krimp en ruimte werd gehouden voor particuliere initiatieven. Nu is er echter een grote bouwopgave met 3.000 woningen in de plannen, waarbij 130% is overgeprogrammeerd. Hij geeft aan dat het van belang is ambtelijke capaciteit in te zetten om deze plannen te realiseren, terwijl toch ruimte wordt gehouden voor particuliere initiatieven, zij het beperkt. Hij legt uit dat 90% van de plannen is goedgekeurd en dat betaalbaar bouwen alleen lukt in plannen waar vrijesectorwoningen worden toegevoegd om de onrendabele top te compenseren.

Hij benadrukt dat elke vrijesectorwoning die via de KPI-regeling wordt toegevoegd, extra druk legt op het realiseren van betaalbare woningen. Hij geeft aan dat het college daarom heeft gemeend het instrument te evalueren en daarna aan te passen, terwijl nog steeds ruimte wordt gehouden voor particuliere initiatieven. Wethouder Gerrits reageert vervolgens op de motie van het CDA om het collegebesluit terug te draaien, door aan te geven dat het college vast wil houden aan 1 particuliere woning en geen reden ziet om het besluit in te trekken. Hij wijst erop dat er nog

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 13 van 22

een instrument is, het planfilter, dat het mogelijk maakt 2 woningen en meer te realiseren, waarbij wordt aangestuurd op betaalbare woningen in grotere aantallen. Hij benadrukt dat het college niet achter de gedachte staat om het besluit terug te draaien. Hij reageert ook op de tweede motie om het uitvoeringskader te heroverwegen, door aan te geven dat heroverwegen altijd kan, maar dat het college niet voor een zigzagbeleid is en een consistent beleid voert. Hij geeft echter aan dat het college niet afwijzend staat tegenover het idee de regeling over een tijd te heroverwegen, waarbij aandacht wordt gehouden voor de betaalbaarheidsopgave. Wethouder Gerrits bespreekt vervolgens de derde motie die pleit voor een soepelere omgang met woningbouw in de kernen. Hij geeft aan dat KPI’s relatief belangrijk zijn voor het realiseren van woningen in de kernen en dat het college zeker kan kijken naar andere instrumenten zoals het planfilter om de woningbouw in de kernen een extra impuls te geven. Hij benadrukt dat woningbouw in de kernen bijdraagt aan de leefbaarheid in kleine kernen. Wethouder Gerrits wil ten slotte een vraag van de heer Klinkhamer beantwoorden, maar geeft aan dat hij deze vraag niet begrijpt. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) vraagt om verduidelijking over het planfilter en de capaciteitsproblemen die een planstop op KPI’s zouden kunnen veroorzaken.

Wethouder Gerrits antwoordt dat er voldoende plannen zijn om de komende 10 jaar vooruit te kunnen en dat er ruimte is voor goede plannen die maatschappelijk toegevoegde waarde hebben, maar dat niet alle deuren open kunnen omdat er voldoende plannen zijn. De heer Oomen (GroenLinks) vraagt om verdere informatie over het planfilter voor 2 en meer woningen waar particulieren ook op zouden kunnen intekenen. Hij vraagt of de wethouder de raad daar nog separaat over kan informeren. Wethouder Gerrits antwoordt dat de raad daar al over is geïnformeerd, maar dat hij de vraag serieus neemt als dat niet duidelijk is. Tweede termijn De voorzitter kondigt de tweede termijn van de raad aan. Het reglement van de orde zegt dat, omdat er 3 moties zijn ingediend, iedere motie apart wordt behandeld in de tweede termijn. Per motie mag er 3 keer worden geïnterrumpeerd. Na de behandeling van de motie wordt er gestemd. Op verzoek van de heer Ten Buren wordt de vergadering kort geschorst voor overleg. De voorzitter heropent de vergadering en spreekt de VVD aan, die een schorsing had gevraagd. De heer Ten Buren (VVD) stelt voor alle 3 de moties in 1 keer te behandelen. De voorzitter legt uit dat de raad hiermee moet instemmen en dat zij daar niet alleen over gaat. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) ondersteunt dit voorstel, omdat de moties sterk op elkaar lijken.

De voorzitter bevestigt dat het ordevoorstel is om de moties gezamenlijk te behandelen, waarbij ieder raadslid maximaal 3 interrupties kan plaatsen. Er is instemming vanuit de raad. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) geeft aan dat hij de motie van Kernachtig Wijchen prima vindt en deze wil steunen. Hij merkt op dat de motie van de PvdA zorgt voor heroverweging en dat de wethouder heeft aangegeven dat een termijn van 1 jaar snel is. Hij suggereert dat de PvdA de termijn kan aanpassen naar 2 jaar. De motie van het CDA was aanvankelijk niet gesteund door Wijchen Lokaal, maar gezien de complexiteit van het onderwerp overweegt de fractie nu om deze motie toch te steunen. Hij besluit de tweede termijn van de andere partijen af te wachten voordat een definitief besluit wordt genomen. De heer Merkus (PvdA) vraagt aan de heer D. Herms of de termijn van 1 jaar een breekpunt is voor Wijchen Lokaal. De heer D. Herms bevestigt dat, gezien het advies van de wethouder, een termijn van 1 jaar inderdaad een breekpunt is. De heer Ten Buren (VVD) spreekt zijn steun uit voor particuliere initiatieven en het bevorderen van bouwen. Hij vindt de motie van de PvdA te vergaand en vreest voor een jojobeleid. Hij vindt de motie van Kernachtig Wijchen een mooi initiatief, maar is bang dat deze voor vertraging zorgt. De motie van het CDA wordt gesteund door de VVD.

De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) vraagt de heer Ten Buren of het intrekken van het huidige beleid niet juist

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 14 van 22

voor jojobeleid zorgt. De heer Ten Buren antwoordt dat het huidige beleid pas anderhalve maand van kracht is en dat sindsdien aanvragen zijn stilgelegd. Hij vindt dat het beleid eerst had moeten worden besproken voordat het werd doorgevoerd. Mevrouw Muller (D66) geeft aan dat zij niet meegaat met het CDA in het terugdraaien van het voorstel, omdat er voordelen zijn zoals cultuurhistorie en duurzaamheid. Zij wil deze voordelen niet tenietdoen en wijst erop dat het antwoord van de wethouder ook aangeeft dat terugdraaien niet is aan te raden. De heer Peters Sengers (CDA) zegt dat de oproep van zijn fractie is vooral te kijken naar het aantal woningen en het beleid in het buitengebied, maar dat zij wel aan de andere zaken van het voorfilter, zoals levensloopbestendigheid, circulair en duurzaam bouwen, willen vasthouden. Hij vraagt of mevrouw Muller met deze informatie misschien van gedachten verandert. Mevrouw Muller benadrukt dat de motie van het CDA oproept om terug te gaan naar het oude beleid, wat niet in lijn is met de huidige woningbouwopgave. Zij geeft aan er daarom niet in mee te gaan. Wat betreft de motie van PvdA, GroenLinks en Kernachtig Wijchen geeft mevrouw Muller aan dat haar fractie de zorgen deelt over betaalbare woningen, maar dat het antwoord van de wethouder duidelijk maakt dat een KPI niet het ideale instrument is om meer betaalbare woningbouw te realiseren.

Ze merkt op dat het beter is om te focussen op woningbouwprojecten die al in gang zijn gezet. Ze benadrukt dat de evaluatie van de KPI veel ambtelijke capaciteit kost en dat dit lastig is. Ze bespreekt de derde motie van Kernachtig Wijchen en PvdA, over het soepeler omgaan met bepaalde initiatieven, en ziet dit als een oplossing, onder andere voor de inspreker van vanavond. Ze geeft aan dat maatwerk mogelijk moet blijven, zodat KPI’s in het buitengebied mogelijk blijven. In de derde motie wil zij graag meegaan, maar concludeert dat de andere 2 moties haaks staan op andere wensen van de raad, zoals betaalbaarheid en snelheid, en dat ze het zonde zou vinden als deze zaken hierdoor niet van de grond komen. De heer Oomen (GroenLinks) begrijpt de twijfel van de heer D. Herms van Wijchen Lokaal en benadrukt dat het een complex onderwerp is. Hij geeft aan dat er andere mogelijkheden zijn dan KPI’s voor particulieren om te bouwen, wat betaalbaarheid kan stimuleren. Hij merkt op dat als er betaalbare particuliere woningbouw kan komen en minder villa's, dit positief is. Hij benadrukt dat de raad dit in de gaten moet houden en dient daarom motie 2 mede in. Hij geeft aan dat de derde motie op hun steun kan rekenen, zodat maatwerk mogelijk blijft. Mevrouw Muller (D66) vraagt hoe de heer Oomen tegenover zijn huidige motie staat, gezien de druk op betaalbare woningbouw.

Ze vraagt of hij zich niet juist zou moeten richten op grootschaligere projecten die tot veel meer oplevering van betaalbare woningen leiden in plaats van de KPI’s. Ze vraagt of hij zijn motie wil heroverwegen, gezien ook de antwoorden van de wethouder. De heer Oomen antwoordt dat de motie juist een heroverweging is en dat ze niet direct al de KPI’s willen verruimen, maar dat zij over 1 jaar, of misschien 2 jaar, willen kijken of het instrument effectief is. Hij benadrukt dat alle opties open moeten blijven. De heer Peters Sengers (CDA) vraagt of de heer Oomen nog steeds de motie van het CDA wil steunen. De heer Oomen antwoordt dat hij zich heeft laten overtuigen door andere sprekers en de wethouder en dat hij hun motie niet steunt. Mevrouw Muller vraagt of de heer Oomen niet nu al de conclusie kan trekken in plaats van te wachten op een evaluatie. De heer Oomen antwoordt dat hij over 1 of 2 jaar wil kijken of het werkt en dat ze het dan kunnen terugdraaien indien nodig. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) geeft aan dat hij dacht dat de schorsing zou worden gebruikt om de motie van het CDA aan te passen. Hij vraagt zich af of het CDA en andere partijen doorhebben dat er voordelen in het nieuwe uitvoeringskader zitten, zoals voor stoppende agrariërs die onder het oude uitvoeringskader slechts 2 woningen konden bouwen en onder het nieuwe kader tot 6 woningen kunnen bouwen.

De heer Peters Sengers (CDA) geeft aan dat het kunnen bouwen in het buitengebied alleen voor bedrijfsbeëindigers geldt, maar dat er ook veel mensen zijn die een kavel in het buitengebied hebben die daar graag een nieuwe woning bouwen. Hij vraagt de heer Klinkhamer naar zijn standpunt over het buitengebied en of hij dit nu wil verruimen of niet. De heer Klinkhamer benadrukt dat het belangrijk is om het beleid over het buitengebied groen en open te houden en dat de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit hier zorgen over heeft geuit. Hij benadrukt dat het nieuwe uitvoeringskader voordelen

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 15 van 22

biedt voor stoppende agrariërs en dat het niet zomaar aan de kant moet worden geschoven. Wat de betaalbaarheidsopgave betreft, geeft hij aan dat dit complexe materie is en dat er door een aantal te makkelijk wordt gedaan over de cijfers. Hij wijst op de planstop op de KPI’s en dat voor beleidsvoering ook moet worden gekeken naar de jaren vóór de planstop, toen tot meer dan 10%, soms 15%, van het totaal aantal woningen die in Wijchen werden gebouwd KPI’s waren. De heer Ten Buren (VVD) vraagt of het bouwen van een grote woning met een KPI niet juist de plank misslaat om geen betaalbare seniorenwoning naast te zetten. De heer Klinkhamer geeft aan dat hij dit graag had gewild, maar dat de afgelopen jaren niet is gebleken dat dat gebeurt. Hij geeft aan dat hij advies heeft ingewonnen of het realistisch is om dat te vragen, maar dat aan alle kanten wordt aangegeven dat het niet realistisch is om dat van een particulier te vragen. Tegelijkertijd vraagt hij dit te heroverwegen, wat ook in de motie terugkomt. Hij geeft echter aan dat hij niets snapt van het compleet overboord willen gooien van het nieuwe uitvoeringskader dat er nu ligt. De heer Merkus (PvdA) vraagt aan de fractie van Kernachtig Wijchen of het bespreekbaar is om de termijn van 1 naar 2 jaar te verlengen.

De heer Klinkhamer antwoordt dat het bespreekbaar is en dat hij als mede‑indiener het vooral aan de eerste indiener overlaat. Hij legt uit dat het een motie en oproep betreft en dat het college hen tegen die tijd wel informeert als de cijfers nog niet goed genoeg zijn. Hij benadrukt dat het vaker voorkomt dat zaken worden uitgesteld. Hij begrijpt de woorden van de wethouder, maar vindt dat als de cijfers na een jaar wel goed zijn, het mooi zou zijn als de verruiming dan al kan plaatsvinden. Hij hoopt dat Wijchen Lokaal hierin mee kan gaan en dat ze het graag horen van het college als het echt niet haalbaar is. De heer Merkus (PvdA) deelt de inhoudelijke overweging van het CDA en ziet liever dat het aantal te realiseren woningen op 2 blijft staan. Zijn fractie kiest er echter voor om het college 1 jaar of wellicht 2 jaar de tijd te geven om met dit kader te werken en dan te heroverwegen. Hij denkt dat dit haalbaarder is en kan de motie van het CDA niet steunen, omdat hij het een zwalkend beleid vindt om het college nu te vragen binnen een paar maanden tijd terug te komen op een eerder genomen besluit. Hij vraagt het college te heroverwegen en vertrouwt erop dat zij een goede overweging kunnen maken, met oog voor de betaalbaarheidsopgave zoals in de motie staat. Hij vindt de derde motie een goede toevoeging aan motie 2 van zijn fractie.

De heer Peters Sengers (CDA) erkent de moeilijkheid van het onderwerp en wijst op de vaak gewijzigde beleidsdoelstellingen van de afgelopen 10 jaar. Hij legt uit dat de oorspronkelijke wens was dat ten minste 10% van het aantal te bouwen woningen een KPI was, wat een beleidskeuze was. Hij bespreekt de overgang van 4 naar 2 woningen en de huidige betaalbaarheidsopgave. Hij merkt op dat er eerder sprake was van het verminderen van ambtelijke druk, wat door de wethouder werd ontkend als probleem. Hij wijst op de onduidelijkheid over het planfilter KPI en het nieuwe voorfilter als instrument om inwoners vroegtijdig te informeren. Hij geeft aan dat er een planstop was van 1,5 jaar en dat mensen plannen hebben ontwikkeld tijdens deze periode en geduldig hebben gewacht tot dit tijdelijke beleid werd opgeheven, wat nu permanent beleid is geworden. Hij vindt dat het instrument niet doelmatig is. Hij pleit voor een vooroverleg voor elke aanvraag, zodat iedereen gelijk wordt behandeld en er minder regels zijn. Hij wijst op de mogelijke bulk van planstopinitiatieven die nog gaat komen en vindt dat de overheid betrouwbaar moet zijn. Hij stelt voor om nog even vast te houden aan 2 woningen per KPI en de evaluatie al na 1 jaar te doen in plaats van 3 jaar.

De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) is het met de heer Peters Sengers eens dat het een complex onderwerp betreft en stelt voor om in de toekomst te kijken hoe dit anders kan worden georganiseerd. Hij vraagt of de heer Peters Sengers zich realiseert dat de motie ervoor zorgt dat stoppende agrariërs in plaats van 6 woningen nog maar 2 woningen kunnen bouwen. De heer Peters Sengers bevestigt dat dit klopt, maar legt uit dat er 2 woongebouwen mogen worden gerealiseerd, waarin 2 keer 3 woningen kunnen worden gebouwd. Hij wil het in ieder geval mogelijk maken dat een niet-stoppende agrariër in het buitengebied ook mogelijkheden heeft. Wat betaalbaarheid betreft is hij het helemaal eens met wat de wethouder zegt, maar hij geeft aan dat betaalbaarheid ook vanuit andere dimensies kan worden bekeken. Nieuwe woningen leiden immers ook tot extra doorstroming, waardoor betaalbare woningen vrijkomen. Hij wijst tevens op de keuzes die al zijn gemaakt om betaalbaar te kunnen bouwen, zoals het

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 16 van 22

toestaan van hoogbouw en het verlagen van de parkeernorm, wat kostenbesparend werkt. Hij merkt op dat ontwikkelaars daarnaast schaalvoordelen hebben bij het bouwen van grote aantallen goedkope woningen, wat een prijsdrukkend effect heeft. Mevrouw Muller (D66) vraagt zich af of hij zich bewust is van het feit dat de betaalbaarheidsnormen voor nieuwbouwwoningen gelden. Ze geeft aan dat het vrijkomen van betaalbare woningen elders geen bijdrage levert aan de twee derde doelstelling van betaalbaarheid. De heer Peters Sengers reageert dat het vrijkomen van een betaalbare woning wel degelijk bijdraagt aan de doelstellingen, omdat het een woningzoekende de kans geeft een betaalbare woning te krijgen. Hij benadrukt dat men niet alleen moet kijken naar het aantal nieuwe woningen, maar ook naar het aantal woningen waar mensen daadwerkelijk kunnen wonen. De heer Klinkhamer merkt op dat het waardevol is als er op deze manier een betaalbare woning vrijkomt, maar dat dit niet is hoe de regio of de provincie hiernaar kijkt en volgens hem wordt zelfs wettelijk vastgelegd dat die twee derde van de nieuwbouw in het betaalbare segment moet vallen. Hij vraagt de heer Peters Sengers welke oplossing hij ziet dat de grote projecten toch doorgang kunnen vinden, terwijl het oude beleid rondom de KPI’s wordt voortgezet.

De heer Peters Sengers antwoordt dat hij niet bang is voor het effect op betaalbaarheid. Hij merkt op dat er meer elementen zijn om betaalbare woningen te bouwen en dat ontwikkelaars hiervan op de hoogte zijn. Hij spreekt ten slotte over het belang van een groene en leefbare omgeving in het buitengebied en het strategisch kompas dat een groei naar 50.000 inwoners omarmt. De voorzitter sluit de tweede termijn van de raad af en vraagt het college of er feitelijke onjuistheden zijn gehoord. Wethouder Gerrits erkent dat er complexe discussies zijn geweest en dat er beweringen zijn gedaan die niet juist zijn, maar vindt het te ingewikkeld om deze nu allemaal te bespreken. Stemming De voorzitter gaat over tot stemming van de moties. Zij vraagt of iemand nog de behoefte heeft een van de moties te wijzigen; dat is niet het geval. De voorzitter brengt motie 1, ‘2 woningen per KPI’, ter stemming. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) geeft een stemverklaring en zegt dat zijn fractie motie 1 van het CDA niet steunt, maar wel motie 2 en 3. De heer Peters Sengers (CDA) geeft ook een stemverklaring en hoopt dat zijn motie het haalt, maar ziet dat dit waarschijnlijk niet het geval is. Hij benadrukt dat zijn fractie moties die oproepen tot verruiming van het vastgestelde beleid toejuicht. Met 7 stemmen voor en 18 stemmen tegen is deze motie verworpen.

De voorzitter brengt motie 2, ‘Heroverweging uitvoeringskader KPI’s’, ter stemming. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 23 stemmen voor en 2 stemmen tegen is deze motie aangenomen. Besluit: De raad stemt in met motie 2, ‘Heroverweging uitvoeringskader KPI’s’ (zaaknummer 296153). De voorzitter brengt motie 3, ‘Soepeler omgaan met woningbouw in de kernen’, ter stemming. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 23 stemmen voor en 2 stemmen tegen is deze motie aangenomen. Besluit: De raad stemt in met motie 3, ‘Soepeler omgaan met woningbouw in de kernen’ (zaaknummer 296153). De voorzitter informeert dat de informatienota 296153, evaluatie uitvoering kleinschalige particuliere woningbouwinitiatieven (KPI’s) ter kennisname wordt aangenomen. De vergadering wordt kort geschorst voor overleg tussen de voorzitter, de fractievoorzitters en het college. De voorzitter heropent de vergadering. Gezien de tijd, de lengte van de agenda en in overleg

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 17 van 22

met het college besluit zij dat het speelruimtebeleid naar een volgende vergadering wordt doorgeschoven, waardoor de spreektijd wordt ingekort. 10.3 305366 Beslisnota Masterplan Voorzieningenhart Hart van Zuid Inleiding De voorzitter geeft aan dat de gemeente samenwerkt met woningcorporatie Talis en de eigenaar van het winkelcentrum aan een nieuw hart voor Wijchen-Zuid. Er is een ontwerp opgesteld van een zogenaamd masterplan. Om tot dit plan te komen is er overleg geweest met inwoners, de school, de kinderopvang, het wijkcentrum, de welzijnsorganisaties en zorgpartijen. Tijdens de commissievergadering zijn moties aangekondigd. Eerste termijn De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) is blij en trots op het masterplan dat nu voorligt. Hij wil in deze termijn dan ook alleen ingaan op de 2 moties die zijn fractie samen met andere partijen indient, en dankt de andere partijen voor hun inbreng en de samenwerking om de moties tot stand te brengen. Hij geeft aan dat de moties alles te maken hebben met 2 onderwerpen in het masterplan die wat Kernachtig Wijchen betreft steviger moeten worden aangezet. Het eerste onderwerp betreft het park achter het voorzieningenhart. Vanuit bewoners en andere betrokkenen zijn ideeën aangedragen voor de herinrichting van het park en het wijzigen van de fietsroute.

Hij geeft aan dat een goed ingericht park kan bijdragen aan meerdere opgaven in Wijchen-Zuid, waaronder leefbaarheid, sociale cohesie, gezondheid en een toekomstbestendige openbare ruimte. Hij dient daarom de motie in om het park integraal en volwaardig te betrekken bij de verdere uitwerking van het masterplan en samen met bewoners, gebruikers van bijvoorbeeld de school en andere belanghebbenden een plan voor de herinrichting van het park op te stellen. Het tweede onderwerp betreft de bestaande woningblokken Hoogmeer en Huissteden, die eigendom zijn van woningcorporatie Talis. Talis, de gemeente en projectontwikkelaar Rialto hebben een intentieovereenkomst gesloten, onder andere om deze woningblokken aan te pakken. De heer Klinkhamer geeft aan dat dit nog geen uitgemaakte zaak is. Voor de kwaliteit van de hele ontwikkeling en de samenhang van de totale gebiedsontwikkeling vindt hij het belangrijk dat de genoemde aanpassingen echt worden gedaan. Kernachtig Wijchen roept het college daarom op om bij de verdere uitwerking van het masterplan de voorgestelde aanpassingen aan de woningblokken Hoogmeer en Huissteden blijvend te benoemen en uit te werken als essentieel onderdeel van de gebiedsontwikkeling. De heer Oomen (GroenLinks) spreekt zijn enthousiasme uit over de plannen voor Hart van Zuid en benadrukt dat het gebied nog groener moet worden.

Hij dient samen met Kernachtig Wijchen en andere partijen een motie in om het park, dat momenteel een monotoon grasveld is, biodiverser te maken. Hij stelt voor om het park samen met bewoners en de school te herinrichten, zodat het een integraal onderdeel wordt van het groene zuidelijke hart van Wijchen, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en kunnen spelen en bewegen in het groen. Hij uit zijn nieuwsgierigheid naar de groene energie die deze beweging zal genereren. Verder ondersteunt hij de motie van Kernachtig Wijchen om de woningblokken Hoogmeer en Huissteden samen met de huurders verder te ontwikkelen, aangezien deze een integraal onderdeel zijn van het groene hart. Mevrouw Muller (D66) spreekt haar positieve verwachtingen uit over het masterplan en de toekomst van Hart van Zuid, hoewel ze erkent dat de realisatie pas in 2032 is voorzien. Ze steunt de ingediende moties en visualiseert een ontmoetingsplek bij een groen park, waar mensen koffie kunnen drinken. Ze benadrukt het belang van snelheid in de uitvoering en belooft dat haar fractie de processen nauwlettend zal volgen. Ze hoopt volgend jaar weer de volgende stap te gaan zien en dat de veranderingen ook zichtbaar zullen zijn voor de inwoners die langs Zuiderpoort fietsen.

De heer Merkus (PvdA) geeft aan dat zijn fractie tijdens de commissievergadering een aantal zorgen naar voren heeft gebracht, die door het college zijn beantwoord. Een van de zorgen betrof het renoveren van het wooncomplex, en het doet de PvdA goed dat de bewoners niet hun huis uit hoeven vanwege de renovatie en dat dit pas plaatsvindt na mutatie. Ook blijft de PvdA

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 18 van 22

scherp op aandacht voor groen, het aantal betaalbare woningen en parkeren. Hij steunt de moties over het park en het wooncomplex, maar wacht op de reactie van het college. Hij meent dat het park goed is geborgd in het plan, maar dat een extra uitspraak van de raad geen kwaad kan. Hetzelfde geldt voor het woningbouwcomplex. Mevrouw Joosse-de Visser (CDA) spreekt haar positieve beoordeling uit over het plan zoals dat nu voorligt en het gevraagde krediet. Ze merkt op dat de hoeveelheid groen niet is verminderd, maar zelfs iets is toegenomen en dat het aantal parkeerplaatsen is teruggebracht naar de strengere norm. Ze onderstreept het belang van het park en de noodzaak van de aanpak van de woonblokken, waarbij de aandacht voor de huidige bewoners essentieel is. Ze denkt dat de moties de bewoners van Hart van Zuid extra ondersteunen. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) spreekt zijn tevredenheid uit over het voorliggende plan. Hij benadrukt het belang van een kwalitatief hoogstaand voorzieningencentrum dat goed is geïntegreerd in de omliggende wijken. Hij vraagt aandacht voor het oplossen van de afvalproblematiek.

Tevens roept hij op tot een integrale aanpak van het voorzieningencentrum, het aanliggende park en de verbetering van de sociale huurwoningen en hoopt dat de wensen van de omwonenden en de school worden meegenomen, zodat men voelt dat de gemeente luistert en er daadkrachtig aan werkt. Hij dient de motie van Kernachtig Wijchen betreffende het park mee in en steunt de motie over verbetering van de woningblokken. Hij hoort graag hoe de wethouder naar die 2 moties kijkt en of het afvalprobleem ook prioriteit krijgt. De heer Ten Buren (VVD) spreekt zijn steun uit voor het plan dat het winkelcentrum versterkt en 127 nieuwe appartementen toevoegt, met een groene en aantrekkelijke openbare ruimte en voldoende parkeerplaatsen. Hij benadrukt dat het optoppen van een derde bouwlaag op de hoek meer kansen biedt voor betaalbaar wonen. Hij stelt vragen over de moties, specifiek over het park: of het opnemen van het park in de plannen tot vertraging voor het hele project leidt en of er dekking binnen de reguliere begroting is of dat er extra budget nodig is. Hij uit zorgen over het woord ‘integraal’. Als dit betekent een volwaardig afgestemd plan met oog voor samenhang, dan is zijn fractie voor.

Maar als dit betekent dat het park volledig onderdeel wordt van het Hart van Zuid-project en er een risico op vertraging en extra complexiteit bestaat, dan roept zijn fractie op om op tijd te beginnen en beide onderdelen parallel te laten lopen. Met betrekking tot de aanpak van de woonblokken vraagt hij of het haalbaar en redelijk is van Talis te verwachten dat verbeteringen binnen de gestelde planning worden uitgevoerd. Wethouder Gerrits bespreekt de motie over de woonblokken en geeft aan dat er afspraken zijn gemaakt in een intentieovereenkomst bij het masterplan, maar dat er nog geen harde garanties zijn omdat er nog geen besluitvorming heeft plaatsgevonden. Hij benadrukt dat de motie de intenties van de raad duidelijk maakt en het college steunt bij het verder uitwerken van het masterplan. Hij maakt onderscheid tussen Hoogmeer, dat binnen het plangebied valt, en Huissteden, dat buiten het plangebied valt. Hij verzekert dat er goed contact is met Talis en dat er zorgvuldig met de bewoners wordt omgegaan als het gaat om communicatie. Over de motie betreffende het park zegt hij dat het inrichten van het park en de verbinding met omliggende wijken een belangrijke bijdrage levert aan leefbaarheid en ontmoeting. Hij bevestigt dat er financiële consequenties kunnen zijn en dat er nog geen rekening mee is gehouden in de huidige ramingen.

Hij belooft dat er een voorstel naar de raad komt als investeringen nodig zijn. Hij erkent het afvalprobleem en zegt dat binnenkort een eerste voorstel komt om hier een stap in te zetten. Tot slot antwoordt hij op de vraag van de VVD dat de uitvoering van het park parallel kan lopen en dat de vraag aan Talis redelijk is. Tweede termijn De voorzitter kondigt de tweede termijn van de raad aan, waarbij de heer Klinkhamer als indiener van de motie als laatste spreekt. De heer Oomen (GroenLinks) geeft aan dat hij niets meer toe te voegen heeft en dat de moties door het college worden omarmd.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 19 van 22

Mevrouw Muller (D66) sluit zich hierbij aan. De heer Merkus (PvdA) zegt dat zijn fractie de motie steunt. Mevrouw Joosse-de Visser (CDA) heeft geen behoefte aan een tweede termijn. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) sluit zich aan bij de vorige sprekers en heeft geen tweede termijn nodig. De heer Ten Buren (VVD) bedankt de wethouder voor de duidelijke antwoorden en steunt de moties. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) spreekt zijn blijdschap uit over de steun voor de motie en het stuk, en hoopt dat de ontwikkeling in Wijchen-Zuid goed slaagt. De voorzitter concludeert dat er geen feitelijke onjuistheden zijn. Stemming De voorzitter brengt beslisnota 305366, ‘Masterplan Voorzieningenhart Hart van Zuid’, ter stemming. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 24 stemmen voor en 0 stemmen tegen is deze beslisnota aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met beslisnota ‘Masterplan Voorzieningenhart Hart van Zuid’ (zaaknummer 305366). De voorzitter brengt motie 1, ‘Aanpak woningblokken essentieel voor Hart van Zuid’, ter stemming. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 24 stemmen voor en 0 stemmen tegen is deze motie unaniem aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met motie 1, ‘Aanpak woningblokken essentieel voor Hart van Zuid’ (zaaknummer 305366). De voorzitter brengt motie 2, ‘Prioriteit voor ontwikkeling park in het Hart van Zuid’, ter stemming.

Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 24 stemmen voor en 0 stemmen tegen is deze motie unaniem aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met motie 2, Prioriteit voor ontwikkeling park in het Hart van Zuid’ (zaaknummer 305366). 10.4 306085 Beslisnota speelruimtebeleid 2025-2034 Wijchen Dit agendapunt wordt doorgeschoven naar een volgende vergadering. 10.5 306059 beslisnota Fusie ODRA ODRN 308342 Beslisnota bijlagen zienswijzeprocedure fusie ODRA ODRN De voorzitter gaat verder met de beslisnota fusie ODRA en ODRN en legt uit dat deze gaat over de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) en de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN). Ze geeft aan dat de heer Oomen heeft aangegeven 2 amendementen en een motie te willen indienen. Eerste termijn De heer Oomen (GroenLinks) dient 2 amendementen en een motie in. Hij legt uit dat een grotere omgevingsdienst meer ruimte biedt voor lokaal maatwerk, omdat de dienst door de grotere schaal juist krachtiger en efficiënter kan opereren. Zijn fractie is daarom voorstander van de fusie en steunt de zienswijze die het college hierover in concept aan de raad heeft voorgelegd. Wel heeft zijn fractie nog enkele vervolgwensen, die zij in de zienswijze willen vastleggen. Hij vraagt ten eerste de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad meer te borgen en stelt ten tweede voor de nieuwe omgevingsdienst de naam

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 20 van 22

Omgevingsdienst Regio Arnhem-Nijmegen te geven. Hij vraagt ten slotte om harde kaders op kwaliteit bij het fusieproces. De voorzitter biedt de andere partijen de mogelijkheid te reageren in de eerste termijn, maar geen enkele partij heeft daar behoefte aan. Wethouder Van Bronckhorst reageert op de 2 amendementen en de motie. Met betrekking tot amendement 1 geeft hij aan dat de vraag die hierin wordt gesteld, aansluit bij de eerdere aanpassing die het college heeft gedaan bij de gemeenschappelijke regeling ODRN tijdens de wijziging van de gemeenschappelijke regelingen en zegt dat het expliciet benoemen van stukken wel meerwaarde heeft. Ten aanzien van amendement 2 geeft hij aan dat dit raadsbreed is ingediend en hij concludeert dat de raad dus wel iets ziet in die naamsverandering. Hij heeft echter wel moeite met dit amendement. Hij geeft aan dat de naam Omgevingsdienst Groene Metropoolregio niet bijzonder is in Nederland, maar hij wil voorkomen dat Wijchen raakt ondergesneeuwd in de naam Omgevingsdienst Regio Arnhem-Nijmegen, waarin de focus komt te liggen op die grotere plaatsen. Betreffende de motie geeft wethouder Van Bronckhorst aan dat het college zich hiervoor hard zal maken en dat er aandacht wordt besteed aan klanttevredenheidsscores.

Tweede termijn De heer Oomen (GroenLinks) geeft aan dat in de naam Omgevingsdienst Regio Nijmegen ook de plaatsnaam Wijchen niet voorkomt, maar dat de Wijchenaar de ODRN wel weet te vinden omdat het deze regio betreft. Hij zegt dat de naam Groene Metropool helaas niet bekend is onder inwoners en dat de naam Omgevingsdienst Regio Arnhem‑Nijmegen (ODRAN) beter klinkt. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) sluit zich hierbij aan. De voorzitter biedt de andere partijen de mogelijkheid te reageren in de tweede termijn, maar geen enkele partij heeft daar behoefte aan. 11. Stemmingen De voorzitter brengt amendement 1, ‘Een groot politiek en financieel belang voor de raad’, ter stemming. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 24 stemmen voor en 0 stemmen tegen is dit amendement aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met amendement 1, ‘Een groot politiek en financieel belang voor de raad’ (zaaknummer 306059). De voorzitter brengt amendement 2, ‘Naam gefuseerde organisatie: Omgevingsdienst Regio Arnhem-Nijmegen’, ter stemming. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 24 stemmen voor en 0 stemmen tegen is dit amendement aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met amendement 2, ‘Naam gefuseerde organisatie: Omgevingsdienst Regio Arnhem-Nijmegen’ (zaaknummer 306059). De voorzitter brengt beslisnota 306059, ‘Fusie ODRA ODRN’, ter stemming.

Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 24 stemmen voor en 0 stemmen tegen is deze beslisnota aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met beslisnota ‘Fusie ODRA‑ODRN’ (zaaknummer 306059). De voorzitter brengt beslisnota 308342, ‘Bijlagen zienswijzeprocedure fusie ODRA ODRN’ ter stemming. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 24 stemmen voor en 0 stemmen tegen is deze beslisnota aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met beslisnota ‘Bijlagen zienswijzeprocedure fusie ODRA

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 21 van 22

ODRN’ (zaaknummer 308342). De voorzitter brengt motie 1, ‘Kwaliteit en toegankelijkheid na fusie ODRA ODRN’, ter stemming. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 24 stemmen voor en 0 stemmen tegen is motie 1 aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met motie 1, ‘Kwaliteit en toegankelijkheid na fusie ODRA ODRN’ (zaaknummer 306059). De voorzitter meldt dat er geen verzoeken van raadsleden zijn geweest om te stemmen over een hamerstuk. 12. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering af en reflecteert op de avond met een goed gevulde agenda. Ze merkt op dat het een bijzondere avond was vanwege de benoeming van een nieuw raadslid en een nieuwe griffier. Ze wenst iedereen een fijne borrel en bedankt de aanwezigen voor hun deelname aan de vergadering. De vergadering wordt rond 23.15 uur gesloten.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 25 september 2025

pagina 22 van 22

Nummer

Datum

Afzender

Titel

Afdoening

25.324234

28-10-2025

BVO DRAN

Kaderbrief 2027 BVO

College

DRAN 25.324232

28-10-2025

Inwoners Wijchen

Grote zorgen omtrent

College

onjuiste voorstelling door het College van burgemeester en Wethouders Wijchen 25.323692

28-10-2025

GMR

Kwartaalbericht Groene

College

Metropoolregio ArnhemNijmegen 25.323163

21-10-2025

Joet

Inspreekverzoek over

College

netwerk gestuurde jeugdzorg 25.322137

14-10-2025

GGD Gelderland-Zuid

Kaderbrief 2027 GGD GZ

College / raad

25.322101

14-10-2025

GGD Gelderland-Zuid

Tussentijdse rapportage

College

t.e.m. aug. 2025 en jaarkalender 2026 GGD GZ

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

6966

Extern Zaak ID

Z/25/308278

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

30 oktober 2025

Agendapunt

5.a

Titel

308278 informatienota Routekaart warmtenet en warmteprogramma

Organisatieonderdeel

domein Fysieke leefomgeving - team Milieu

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf Portefeuillehouder(s) Wijchen

Schouten, B. (Bea)

Bijlagen 308278 Routekaart warmtenet en warmteprogramma Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

1 juli 2025

Stukken Agendacommissie Wijchen

27 augustus 2025

Commissievergadering Wijchen

9 oktober 2025

Raad openbaar Wijchen

30 oktober 2025

Voorgesteld besluit De gemeenteraad besluit: - kennis te nemen van de informatienota 'Routekaart warmteprogramma en warmtenet' Besluit (Ter kennisneming aangenomen) De gemeenteraad besluit: - kennis te nemen van de informatienota 'Routekaart warmteprogramma en warmtenet'

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/00000

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Routekaart warmtenet Wijchen en warmteprogramma Datum: 1 juli 2025 Kernboodschap De gemeente Wijchen voert in samenwerking met woningcorporatie Talis, het Gelders Warmte Infra Bedrijf (GWIB) en ARN b.v. een onderzoek uit naar de haalbaarheid van een warmtenet in Wijchen. Eind augustus neemt het college aan de hand van dit onderzoek een besluit over het gewenste vervolg. Daarnaast werkt het college aan de voorbereiding van het warmteprogramma, de herziening van de TransitieVisie Warmte. In de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) is opgenomen dat gemeenten uiterlijk 31 december 2026 een Warmteprogramma hebben opgesteld. Het Warmteprogramma wordt daarmee een wettelijke verplichting onder het regime van de Omgevingswet. Beide processen zijn nauw met elkaar verweven en vragen om het doorlopen van een helder proces. Het besluitvormingsproces van het warmtenet is een gefaseerd traject dat enige toelichting behoeft. Om de gemeenteraad hier goed bij te betrekken, wil het college een routekaart opstellen en deze in het najaar van 2025 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorleggen. In de routekaart worden de leidende principes voor het warmteprogramma vastgelegd. Hierin zijn ook de uitganspunten ten aanzien van de ontwikkeling van een warmtenet geborgd.

In het tweede deel van de routekaart schetsen we het stappenplan met tijdspad inclusief informatie- en beslismomenten voor zowel de totstandkoming van het warmteprogramma als de ontwikkeling van het beoogde warmtenet. Met deze informatienota informeren we u over het proces voor de routekaart. Eerdere besluiten Datum Maart 2023 April 2024

Korte omschrijving eerder genomen besluit Beslisnota: Vaststelling Warmteplan en Transitievisie Warmte (Z/23/101378) Informatienota: Verkennende studie naar inzet warmte van ARN voor warmtenet (Z/24/235291)

Pagina 1 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/23/138865

Toelichting Warmteprogramma In 2023 heeft de gemeenteraad het Warmteplan Wijchen en de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. Met ingang1 van Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) verandert de naam Transitievisie Warmte in Warmteprogramma. In deze wet wordt gesteld dat gemeenten uiterlijk 31 december 2026 een Warmteprogramma hebben opgesteld. Daarmee wordt de herziening van de Transitievisie Warmte dus ook een wettelijke verplichting. Het Warmteprogramma geeft een strategisch inzicht hoe we het energiesysteem op het gebied van warmte op de lange termijn willen vormgeven, hoe we daartoe komen en onder welke randvoorwaarden. Vertrekpunt voor het Warmteprogramma zijn de kaders uit het warmteplan en de TVW. Het Warmteprogramma biedt een overzicht voor de gehele gemeente welke warmteoplossing per gebied het meest waarschijnlijk is en wanneer de warmte-oplossing gerealiseerd wordt (dit laatste is met name voor een warmtenet van belang, op individuele warmtepompen hebben we als gemeente minder sturing/regie). Hiermee ontstaat voor alle inwoners duidelijkheid door een stip op de horizon en daarmee handelingsperspectief. Een belangrijk instrument in het warmteprogramma is de aanwijsbevoegdheid. Met de aanwijsbevoegdheid kan een gemeente gebieden aanwijzen die binnen een bepaalde termijn aardgasvrij moeten worden en overgaan op een duurzame warmtevoorziening.

Via regels in het Omgevingsplan bepaalt de gemeente uiteindelijk wanneer de wijk van het aardgas afgaat en welk duurzaam alternatief voor aardgas wordt gekozen. Daarmee ontstaat de juridische bevoegdheid om de levering van gas te beëindigen. De gemeente kan er ook voor kiezen om geen aanwijsbevoegdheid in te zetten. Dan dienen in het Warmteprogramma wel streefjaren aangegeven te worden waarop gebieden aardgasvrij moeten te zijn. Dit heeft echter niet de juridische waarde die de aanwijsbevoegdheid wel zou hebben. Vertrekpunt voor het Warmteprogramma zijn de kaders uit het warmteplan en de TVW. Maar naast de wettelijke verplichting, zijn er ook inhoudelijke ontwikkelingen die het waardevol maken het warmtebeleid te herijken. Zo zijn we de afgelopen jaren geconfronteerd met netcongestie en zijn er meer financiële middelen beschikbaar gekomen om uitvoering te geven aan de gemeentelijke regierol in de warmtetransitie. Ook hebben we zelf meer inzicht gekregen in de mogelijke warmtebronnen en de haalbaarheid van warmtenetten. Met de totstandkoming van de LES zijn er concrete doelen bepaald. Een herijking van de kaders en uitgangspunten ten aanzien van het warmtebeleid is daarom wenselijk. In lijn met de Omgevingswet is het vaststellen van het Warmteprogramma een collegebevoegdheid (de raad beslist over de omgevingsvisie).

Om de raad wel te betrekken bij de totstandkoming van het Warmteprogramma, stellen we voor om een routekaart met de herijkte kaders en uitgangspunten vooraf door de raad vast te laten stellen. Tevens zullen we in deze routekaart beschrijven hoe het warmteprogramma tot stand komt, welke stappen we voorzien en hoe het besluitvormingsproces eruit ziet.

1 Op 23 april 2024 is de Wgiw aangenomen door de Tweede Kamer. Op 10 december 2024 stemde

de Eerste Kamer ermee in. De Wgiw is pas definitief na publicatie in de Staatscourant. Het is de bedoeling dat de wet per 1 januari 2026 in werking treedt.

Pagina 2 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/23/138865

Warmtenet Wijchen Op basis van een verkennend onderzoek dat samen met gemeente Beuningen en gemeente Heumen in 2023 is uitgevoerd, heeft het college in april 2024 besloten om een haalbaarheidsonderzoek te laten uitvoeren naar de mogelijkheid van een warmtenet dat gebruik maakt van de warmte van de ARN. Deze studie is momenteel in een afrondende fase en wordt uitgevoerd door Stantec. Het resultaat van deze studie is een schetsontwerp, een businesscase en een governancemodel voor een warmtenet in de noordelijke wijken in de kern van Wijchen. De focus van dit onderzoek ligt nadrukkelijk op de haalbaarheid van een warmtenet op basis van warmte van de ARN. Als hieruit blijkt dat dit leidt tot een betaalbare warmteoplossing voor inwoners van Wijchen, zal vervolgens in kaart gebracht moeten worden welke alternatieve bron(nen) op termijn ingezet kunnen worden, met het oog op de toekomstbestendigheid en duurzaamheid van de ARN. Daarom zal in gezamenlijkheid met gemeente Nijmegen en gemeente Beuningen een alternatieve bronnenstrategie ontwikkeld worden. De gemeente werkt nauw samen met Talis, ARN en GWIB. In september 2024 is een intentieovereenkomst getekend. Gezamenlijk vormen de bestuurders van deze 4 partijen de stuurgroep.

Begin juli zal de eindrapportage in de stuurgroep geaccordeerd worden en vervolgens ter vaststelling worden aangeboden aan de individuele samenwerkingspartners, met de vraag om gezamenlijk een vervolg te geven aan de verdere uitwerking van het warmtenet. De volgende stap is een SamenwerkingsOvereenkomst (SOK). In deze fase zal het schetsontwerp verder uitgewerkt worden tot een Voorlopig Ontwerp en zal de Business Case bijgesteld worden op basis van nieuwe inzichten. Daarin zullen ook de uitkomsten van de alternatieve bronnenstrategie verwerkt worden. Als op basis van de herijkte Business Case bevestigd wordt dat het warmtenet een duurzame en betaalbare warmte-oplossing voor inwoners is, zullen de samenwerkende partners besluiten om een investeringsbesluit uit te werken. Dit besluit is afhankelijk van landelijke wetgeving, voldoende draagvlak en commitment van alle betrokken partijen en voldoende zekerheden t.a.v. de haalbaarheid. We verwachten dit besluit in de tweede helft 26 te kunnen voorleggen, onvoorziene omstandigheden daargelaten. Aan het college wordt eind augustus een beslisnota voorgelegd om een positief besluit te nemen over het aangaan van de SOK en het project naar een volgende fase te brengen: de afrondende fase van de voorbereidingen. Dit is dus nadrukkelijk nog geen investeringsbesluit. De gemeenteraad heeft geen mandaat ten aanzien van de SOK.

Echter ook hier geldt dat het college er belang aan hecht om de raad bij dit proces te betrekken. Daarom stellen we voor om de raad de kaders en uitgangspunten ten aanzien van de warmtenetontwikkeling vast te laten stellen middels een routekaart. Daarmee komt de raad in positie. Routekaart De routekaart heeft ten doel een helder proces met tijdspad en leidende principes te schetsen ten aanzien van de totstandkoming van het warmteprogramma en de ontwikkeling van het beoogde warmtenet in Wijchen. Leidende principes Leidende principes bouwen voort op de uitgangspunten van het warmteplan, te weten: • Ga aan de slag met energiebesparing en isolatie; • Samen kennis delen om de warmtetransitie te laten slagen; • Haalbaar en betaalbaar voor iedereen; • Beschikbaar, betrouwbaar en duurzaam richting de toekomst.

Pagina 3 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/23/138865

Voor de routekaart worden deze uitgangspunten concreter gemaakt en proberen we termen als betaalbaar en duurzaam handen en voeten te geven door o.a. de volgende vragen te beantwoorden: Wat is duurzaam in relatie tot de ARN waarvan we weten dat op termijn afvalverbranding zal reduceren? Dat betekent dat op termijn sprake zal moeten zijn van een alternatieve warmtebron. Hoe geven we daar invulling aan? Wanneer is een warmtenet betaalbaar? Hoe beoordelen we dit en wat is het alternatief? Hoe zorgen we dat ook de overstap naar de individuele warmtepomp betaalbaar is voor inwoners? Daarnaast geldt dat steeds meer kaders worden voorgeschreven door de landelijke wetgeving die in ontwikkeling is ten aanzien van de warmtetransitie. In de Wet Collectieve Warmte (WCW) wordt voorgeschreven dat warmtebedrijven in de toekomst in meerderheid publiek moeten zijn. In lijn met deze voorwaarden zullen we uitgangspunten definiëren ten aanzien van de governance van het op te richten warmtebedrijf en in het bijzonder de rol en zeggenschap van het lokaal bestuur. De Wgiw maakt het mogelijk om het aanwijsbesluit in te zetten. Hoe gaan we daar als gemeente mee om? En wat is er nodig in relatie tot de Omgevingsvisie? Tot slot zullen ook leidende principes ten aanzien van communicatie- en participatie worden opgesteld.

Tijdspad In het tweede deel van de routekaart schetsen we het tijdspad met informatie- en beslismomenten voor zowel de totstandkoming van het warmteprogramma als de ontwikkeling van het beoogde warmtenet (ervan uitgaande dat het college instemt het met besluit hier een vervolg aan te geven). Omdat het onderzoek naar het warmtenet belangrijke input levert voor het warmteprogramma, zijn beide trajecten nauw met elkaar verweven. Communicatie Over de uitkomsten van de haalbaarheidsstudie en het beoogde vervolg zal zorgvuldig gecommuniceerd worden richting inwoners. Er komt een publieksversie van de rapportage en op de website van de gemeente (Duurzame warmte in mijn wijk/dorp | Gemeente Wijchen) zullen de resultaten van de haalbaarheidsstudie worden verwerkt. Communicatie- en participatie maken een onderdeel uit van de routekaart. Uitvoering of Vervolgstappen Planning • Begin juli 25: Stuurgroep stelt haalbaarheidsstudie en beoogd vervolgtraject ten aanzien van het warmtenet vast. • Eind aug 25: Collegebesluit over routekaart tav warmteprogramma en vervolg mogelijke warmtenet. • 18 september 25: Werkbijeenkomst voor gemeenteraad. Tijdens deze bijeenkomst zal het onderzoek naar warmtenet worden toegelicht. Ook zullen we uitgebreid stilstaan bij de totstandkoming van het warmteprogramma. • Oktober: besluit gemeenteraad over routekaart Warmte.

• Tweede helft 2026 (bij voldoende zekerheid en wettelijke basis) conditioneel investeringsbesluit over warmtenet en de benodigde investeringen. Geheimhouding: Niet van toepassing.

Pagina 4 van 4

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

7137

Extern Zaak ID

Z/23/134705

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

30 oktober 2025

Agendapunt

5.b

Titel

134705 Informatienota Evaluatie uitvoeringsovereenkomst Museum Kasteel Wijchen 2022-2025

Organisatieonderdeel

domein Sociale leefomgeving - team Welzijn, Onderwijs en Sport

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf

P5 Sport, cultuur en recreatie

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Schouten, B. (Bea)

Bijlagen 134705 Informatienota Evaluatie uitvoeringsovereenkomst Museum Kasteel Wijchen 20222025 Bijlage_Evaluatie uitvoeringsovereenkomst Museum Kasteel Wijchen 2022-2025 Bijlage_evaluatie Meerjarenbeleidsplan 2022-2025 MKW Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

23 september 2025

Stukken Agendacommissie Wijchen

26 september 2025

Raad openbaar Wijchen

30 oktober 2025

Voorgesteld besluit Kennis te nemen van de evaluatie uitvoeringsovereenkomst Museum Kasteel Wijchen 20222025. Besluit (Ter kennisneming aangenomen) Kennis te nemen van de evaluatie uitvoeringsovereenkomst Museum Kasteel Wijchen 20222025.

Openbaar

Zaaknummer: Z/23/134705

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Evaluatie uitvoeringsovereenkomst Museum Kasteel Wijchen 2022-2025 Collegedatum: 23 september 2025 Kernboodschap In de budgetovereenkomst 2022-2025 hebben we vastgelegd dat er een evaluatie over het functioneren van het museum plaatsvindt in 2025 over de jaren 2022, 2023 en 2024. We hebben het functioneren van Museum Kasteel Wijchen positief geëvalueerd voor deze periode. We hebben vastgesteld dat het museum aan de gestelde prestaties in de budgetovereenkomst heeft voldaan. Het museum kan een subsidieaanvraag indienen voor de volgende subsidieperiode. We leggen een beslisnota aan uw raad voor over subsidieverlening 2026-2029 in het vierde kwartaal. Eerdere besluiten Datum 27 januari 2022

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer) Besluit subsidieverlening 2022-2025 stichting Museum Kasteel Wijchen.

Toelichting In de budgetovereenkomst 2022-2025 hebben we vastgelegd dat er een evaluatie over het functioneren van het museum plaatsvindt in 2025 over het subsidietijdvak voor de jaren 2022, 2023 en 2024. In de bijlage vindt u de volledige evaluatie in Evaluatie Uitvoeringsovereenkomst 2022-2025. Hierin leggen we het museum puntsgewijs langs de lat van de diverse criteria uit artikel 5 van de uitvoeringsovereenkomst. Daarnaast vindt u in de bijlage aanvullend de evaluatie van de stichting van haar beleidsplan 20222025. Gevolgen We hebben de afgelopen beleidsperiode positief beoordeeld. We concluderen dat het museum heeft voldaan aan de prestatie-afspraken uit artikel 5 van de uitvoeringsovereenkomst. Hieronder vatten we de prestaties kort samen. In de bijlage vindt u de toelichting. a. Aan prestatieafspraak toegankelijkheid is voldaan: Het museum is geopend voor bezoekers van dinsdag tot en met zondag. Het museum is voor schoolbezoek toegankelijk op alle werkdagen. Het museum is online toegankelijk. De museale presentatie is rolstoeltoegankelijk (uitgezonderd de toren). Het museum heeft invulling gegeven aan het Toeristisch Informatie Punt. De collectie is digitaal ontsloten. b. Aan prestatieafspraak aantal bezoekers gemiddeld boven 12.000 per jaar is voldaan. Het museum heeft gemiddeld 15.356 bezoekers per jaar getrokken.