Agendabundel

7,5

Ronde 2

8,4

Ronde 1

7,0

Ronde 2

7,3

Ronde 1

6,3

Zwerfvuil in groen

Onkruid op verharding

Onkruid in groen

Ronde 1

0%

20%

40%

Graffiti en beplakking

9,4

60%

80%

100%

6.8

Ronde 1

8,4

Hondenpoep

Ronde 2

Ronde 1

9,0

Ronde 2

9,2

Ronde 1

8,0

Ronde 2

7,1

Ronde 1

6.7

Ronde 2

7,2

Ronde 1

6.3

Ronde 2

8,0

Ronde 1

7,4

Ronde 2

8,4

Ronde 1

7,4

Ronde 2

7,1

Ronde 1

6.4

Onkruid in groen

8,0

6.4

Ronde 2

Onkruid op verharding

Ronde 1

Zwerfvuil op verharding

9,1

Totaalindruk verzorging

Ronde 2

Zwerfvuil in groen

7,3

Ronde 2

Zwerfvuil op verharding

Ronde 1

Toelichting

Totaalindruk verzorging

7,1

Graffiti en beplakking

Ronde 2

Afvalbakken

Score Druten 2023 De vergelijking van behaalde kwaliteitsniveaus voor verzorging

Hondenpoep

Afvalbakken

Dashboard 4

0%

20%

40%

In dit dashboard zijn de resultaten van de eerste en tweede schouwronde voor verzorging vergeleken. Hiermee wordt inzicht verkregen in de verschillen tussen beide kernen en de meetperiodes voorjaar en najaar. Druten scoort in ronde 2 gemiddeld één punt hoger dan in ronde 1. Het cijfer 7,3 ligt op de bovengrens van een Basisniveau (B). De kwaliteitscijfers voor hondenpoep en zwerfvuil op verharding stijgen het hardst (met 1,6 en 1,4 punt). Ook de behaalde kwaliteit met betrekking tot onkruid bevat een positieve trend. Wat wel opvalt is dat er in ronde 2 bij onkruid op verharding meer C- en D scores zijn gemeten dan in ronde 1. Alleen de onderhoudskwaliteit van afvalbakken daalt een klein beetje. In Wijchen is de gemiddelde kwaliteit voor verzorging gestegen van 6,4 naar een 7.1. Alle onderdelen behalen een Basis (B) of Hoog (A) kwaliteitsniveau. Op onkruidbeheer onderscheidt Wijchen zich van Druten. De kwaliteit van alle andere onderdelen ontloopt elkaar niet heel veel. In Wijchen zijn hondenpoep en graffiti & beplakking de best scorende onderdelen. Ook in Wijchen loopt de kwaliteit van afvalbakken iets terug.

Zeer hoog (A+) Hoog (A) 60%

80%

100%

Basis (B) Laag (C) Zeer laag (D)

Resultaten tweede beleidsschouw Druten & Wijchen 2023 Dashboard 5 Uitkomsten

Beeldmateriaal

Wat zijn de belangrijkste bevindingen?

Wat zijn aandachtspunten?

Conclusies • • •

• • • •

•

Vier van de vijf hoofdgroepen behalen gemiddeld een B-kwaliteit. De kunstwerken & oevers scoren met een 7,6 een Hoog (A) niveau. De rapportcijfers variëren van een 6,4 tot een 7,6. Uit de schouwresultaten van de afgelopen jaren blijkt dat de onderhoudskwaliteit geleidelijk omhoog is gegaan. Alleen het straatmeubilair gaat dit jaar in kwaliteitscijfer omlaag. Langs wegen buiten de bebouwde kom worden door passeerbewegingen bermen kapot gereden. De gaten die hierdoor zijn ontstaan kunnen voor gevaarlijke situaties zorgen (met name als het een periode lang regent). Sommige grasvelden in wijken en parken worden nu als gazon gemaaid, maar hebben te hoog gras voor gazon. Overweeg met het oog op de biodiversiteit om bepaalde grasvelden ecologisch te gaan maaien. De grashoogte is dan minder van belang. In de plantsoenvakken zijn plekken aan te wijzen waar beplanting het niet goed doet door droogte, schaduw of verdichte lagen/het dichtslaan van de grond. Ook bepaalde haagsoorten groeien snel en zijn niet overal strak geschoren. Voor het meubilair is op korte termijn veel winst te behalen door de dragers, paaltjes en speeltoestellen een schoonmaak-, reparatie- en/of verfbeurt te geven. Op verschillende plekken zijn objecten bevuild en begint het schilderwerk te bladderen. De verzorging van de openbare ruimte valt in positieve zin op.

Onkruidbestrijding blijft echter een belangrijk aandachtspunt. Vooral in de heestervakken en op moeilijk bereikbare plekken op verharding, zoals onder bankjes, rond paaltjes, in goten- en randstroken en smalle achterpaden is er niveauverschil. De verhardingen vertonen weinig gebreken. Wel wordt er vaak gekozen voor ‘oplapwerk’ in plaats van nieuwe wegen aan te leggen of ze degelijk te herstellen.

Rondom bomen (nog) niet bijgemaaid

Kale plekken in beplanting

Lange uitlopers aan de bovenkant van de haag

Kapotte ballenvanger achter het doel

Afbladderende verf betonnen paaltje/schrikblok

Onkruidgroei op halfverharding

Aanbevelingen voor komend jaar • •

• • • • •

•

Koppel de beheer- en onderhoudsopgave aan de bredere doelstellingen van de kernen. Richt de onderhouds- en herstelwerkzaamheden daarbij nog meer op thema’s zoals klimaat, biodiversiteit en duurzaamheid. Bovengenoemd punt betekent wel dat de huidige manier van meten onder de loep moet worden genomen. Meetlatten zoals grashoogte en bladafval zijn dan minder van belang omdat deze op relevante thema’s bijdragen. Goed om te weten is dat er op dit moment aan een Bio-CROW wordt gewerkt. Ook heeft Antea Group op bepaalde thema’s eigen meetlatten ontwikkeld. Maak gebruik van de conclusies en aanbevelingen die uit de schouw naar voren komen en pak daarbij de meest urgente zaken als eerste op. Kijk kritisch naar de gekozen ambitieniveaus. Als zoals nu de technische staat van verharding op een C-niveau onderhouden wordt, is het moeilijker om onkruid op een B-niveau bij te houden. Dit alles hangt met elkaar samen. Zorg voor een goede afstemming tussen ontwerp, inrichting en beheer. Bijvoorbeeld met betrekking tot de aanplant van klimaatbestendige soorten, onderhoudsvriendelijke beplanting en het toepassen van minder obstakels. Organiseer periodiek een training voor wijkbeheerders en aannemers om de kennis over het kwaliteitsgericht werken op peil te houden en waar nodig aan te scherpen (mede vanwege personeelsverloop).

Blijf schouwen om te toetsen of voldaan wordt aan de afgesproken kwaliteit, maar kijk niet enkel naar gegevens uit de monitoring. Verrijk deze ook met bestekschouwen, meldingen vanuit het meldsysteem en tevredenheidsonderzoeken voor inwoners. Informeer bestuur en inwoners minimaal eenmaal per jaar over de conclusies (via de prestatie-indicator in de programmabegroting en/of beeldpresentatie ).

Resultaten tweede beleidsschouw Druten & Wijchen 2023 Dashboard 6

Totaalindruk Groen

Totaalindruk Meubilair

Totaalindruk Verzorging

Totaalindruk Verharding

Totaalindruk Kunstwerken & Oevers

Zeer hoog (A+) Hoog (A) Basis (B) Laag (C) Zeer laag (D)

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

5617

Extern Zaak ID

Z/24/227770

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

28 maart 2024

Agendapunt

5.f

Titel

227770 informatienota Informatienota concrete gevolgen invoering van de Spreidingswet voor de gemeente Wijchen - 2024

Organisatieonderdeel

domein Sociale leefomgeving - team WMO, jeugd en gezondheid

Eigenaar

Wijk, van, Ronald

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf

P1 Veiligheid

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Helmer-Englebert, R. (Renske)

Telefoonnummer steller

06-38076219

Bijlagen 227770 informatienota Informatienota concrete gevolgen invoering van de Spreidingswet voor de gemeente Wijchen - 2024 Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

27 februari 2024

Stukken Agendacommissie Wijchen

1 maart 2024

Raad openbaar Wijchen

28 maart 2024

Toelichting In de informatienota naar de raad is het aantal bij Tabel 3 Reguliere opvang COA, korter dan 5 jaar, gemeente Druten, kolom Realisatie tot 01-01-2024 gewijzigd van 100 naar 0. Dit omdat de asielopvang open gaat per 1-4-24. De realisatie valt derhalve na 01-01-2024. Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de informatienota concrete gevolgen invoering van de Spreidingswet voor de gemeente Wijchen - 2024

Besluit (Ter kennisneming aangenomen) 1. Kennis te nemen van de informatienota concrete gevolgen invoering van de Spreidingswet voor de gemeente Wijchen - 2024

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/227770

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Informatienota concrete gevolgen invoering van de Spreidingswet voor de gemeente Wijchen - 2024 Datum: 27 februari 2024 Kernboodschap Op 31 januari 2024 is de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen in werking getreden, in de volksmond ook wel bekend als de Spreidingswet. In deze wet wordt geregeld dat het Rijk iedere twee jaar een raming maakt om het benodigde aantal opvangplekken vast te stellen. Hier wordt vervolgens een verdeling over de provincies en over de gemeenten van gemaakt. Dit zal gebeuren o.a. op basis van inwonertal en sociaaleconomische factoren. Provincies, gemeenten en het COA moeten vervolgens aan de slag om deze opvang-opgave te realiseren. Gemeenten moeten een opvanglocatie faciliteren voor het COA. Ze hebben hier twee jaar de tijd voor. Daarna maakt het Rijk weer een nieuwe opgave. Via een specifieke uitkering ontvangen gemeenten een vergoeding voor het gerealiseerde aantal plaatsen. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)

12-04-2023 12-04-2023 12-04-2023

108972 Beslisnota Gezamenlijke opgave opvang asielzoekers 111134 Beslisnota Gezamenlijke opgave opvang asielzoekers Wijchen 111134 Informatienota Uitwerking gezamenlijke opgave van de gemeenten Wijchen en Druten met betrekking tot de opvang asielzoekers. 141271 Informatienota Deelplan Rijk van Nijmegen opvang vluchtelingen, ontheemden en huisvesting

30-11-2023

Toelichting De Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen 1, in het vervolg Spreidingswet genoemd, geeft gemeenten een expliciete wettelijke taak om asielopvangvoorzieningen mogelijk te maken. Doel daarbij is om te komen tot een evenwichtige verdeling van asielzoekers over Nederland. Uitgegaan wordt van solidariteit tussen gemeenten, een meer evenwichtige spreiding over het land, het zoveel mogelijk vrijwillig ter beschikking stellen van opvangplaatsen door gemeenten en het voorkomen van (crisis)noodopvang. Het doel is om te komen tot een duurzaam en stabiel opvanglandschap met voldoende opvangplaatsen voor de aan het vraagstuk inherente wisselende opvangbehoefte. Op 31 januari 2024 is in de Staatscourant de zogeheten capaciteitsraming gepubliceerd. Dit is de raming van het verwachte aantal opvangplaatsen dat de komende twee jaar 1

De wet, https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2024-12.html

Pagina 1 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/227770

nodig zal zijn. Voor 2024 groeit de benodigde capaciteit van 69.900 naar 96.000 opvangplaatsen op 01-01-2025. Naast deze raming is de provinciale opgave en de indicatieve verdeling per gemeente gepubliceerd. De indicatieve verdeling is tot stand gekomen op basis van de verdeelsleutel die is opgenomen in het Besluit gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen 2. Als gevolg van de parlementaire behandeling van de wet, wordt naast het aantal inwoners van de gemeente ook rekening gehouden met de zogenaamde sociaaleconomische statusscores van de gemeente. De capaciteitsraming met provinciale opvangopgave en indicatieve verdeling per gemeente 2024 is gepubliceerd in de Staatscourant (31 januari 2024) 3. Voor de gemeente Wijchen en Druten zijn deze aantallen en de consequenties gegeven in de paragraaf: gevolgen voor de gemeente. Provinciale opgave In het kader van de voorbereiding op de Spreidingswet is besloten om de regie op de asielopvang te beleggen bij provinciale regietafels (PRT) 4. In Gelderland is besloten om deze regietafel samen te stellen op basis van subregionale vertegenwoordiging. Namens de subregio Rijk van Nijmegen 5 neemt de burgemeester van Nijmegen deel aan het overleg aan de PRT. Zijn vervanger is de burgemeester van Wijchen. Het ambtelijk opdrachtgeverschap berust bij de gemeentesecretarissen van Nijmegen en Druten.

Het PRT Gelderland heeft een plan vastgesteld waarin alle regio’s aangeven hoe ze de komende jaren gaan werken aan de realisatie van de taak- en doelstellingen rond opvang en huisvesting. Dit plan is aan de staatssecretaris aangeboden. De subregio Rijk van Nijmegen heeft hiertoe op in oktober haar bijdrage vastgesteld (‘het deelplan Rijk van Nijmegen’) en daarin wordt ook aangegeven wat nodig is om het aanbod te kunnen realiseren. Wij hebben het deelplan ter kennisgeving in de gemeenteraad van 30 november 2023 ingebracht (zaaknummer: Z/23/141271). De wet bepaalt dat de commissarissen van de Koning, in hun rol als rijksorgaan, voor 1 november 2024 aan de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, E. van der Burg, verslag doen over het gevoerde overleg aan de provinciale regietafels. Op basis van deze verslagen neemt de staatssecretaris voor 31 december 2024 het zogenaamde verdeelbesluit. Gevolgen voor de gemeente Wijchen In de capaciteitsraming zijn voor de gemeente Wijchen en Druten de volgende aantallen opgenomen: Gemeente Wijchen Gemeente Druten

243 opvangplaatsen, waarvan 21 geschikt ten behoeve van de opvang van de amv’s. 114 opvangplaatsen, waarvan 10 opvangplaatsen geschikt ten behoeve van de opvang van de alleenstaande minderjarige vluchtelingen (in het vervolg amv’s genoemd).

Deze aantallen zijn ruim hoger dan opgenomen in het deelplan Rijk van Nijmegen. Dit komt omdat men toen nog uitging van de noodzakelijk geachte 77.100 structurele 2

https://www.zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2024-13.html

3

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2024-3320.html

4

Dit inclusief de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Deze provinciale regietafels worden voorgezeten en geleid door de Commissaris van de Koning. Daarmee komt, voor de regie op de opvang van ontheemden uit Oekraïne, de rol van de veiligheidsregio’s te vervallen. Ook het toezicht op de realisatie van de huisvestingstaakstelling statushouders gaat naar de PRT’s.

5

De gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Nijmegen en Wijchen Pagina 2 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/227770

opvangplekken. Bij de capaciteitsraming is het uitgangspunt 96.000 structurele opvangplaatsen. Hieronder staan in aantallen vermeld hoeveel opvangplekken voor asielzoekers er zijn en nog gerealiseerd moeten worden met vergelijking tussen de capaciteitsraming en de eerdere opgave van het aandeel opvang en huisvesting van de gemeente Wijchen aan het deelplan Rijk van Nijmegen (RvN). Tabel 1 Reguliere opvang COA, minimaal 5 jaar, gemeente Wijchen Capaciteitsraming 243

Waaronder AMV 21

Deelplan RvN 149

Realisatie tot 01-01-2024 0

Na 01-01-2024 300 incl. Druten

Tabel 2 Reguliere opvang COA, korter dan 5 jaar, gemeente Wijchen Capaciteitsraming 0

Waaronder AMV

Deelplan RvN 0

Realisatie tot 01-01-2024 In opgave Druten

Na 01-01-2024 In opgave Druten

Tabel 3 Reguliere opvang COA, minimaal 5 jaar, gemeente Druten Capaciteitsraming 114

Waaronder AMV 10

Deelplan RvN 69

Realisatie tot 01-01-2024 0

Na 01-01-2024 Vangt Wijchen op

Tabel 4 Reguliere opvang COA, korter dan 5 jaar, gemeente Druten Capaciteitsraming 0

Waaronder AMV

Deelplan RvN 100

Realisatie tot 01-01-2024 0

Na 01-01-2024 100 incl. Wijchen

De opgave voor de gemeente Wijchen en Druten is opgeteld: Tabel 5 Som van reguliere opvang COA gemeente Wijchen en Druten Duur

Capaciteitsraming

< 5 jaar 5 jaar min.

0 357

Waaronder AMV 31

Deelplan RvN 100 218

Realisatie tot 01-01-2024 0 0

Na 01-01-2024 100 incl. Wijchen 300 incl. Druten

Inhoudelijke duiding: In de tabellen zijn de huidige afspraken over de opvang van asielzoekers opgenomen, zoals besloten door de gemeente Wijchen in samenwerking met de gemeente Druten. Voor de gemeente Wijchen betekent dit besluit: 300 reguliere opvangplaatsen bij het COA, minimaal 5 jaar lang met een verlenging na evaluatie van nog eens 5 jaar. En in samenwerking met Druten. De gemeente Druten biedt 100 plaatsen voor noodopvang, voor de duur van 2 jaar en vangt de eerste 5 jaar van realisatie van het AZC te Wijchen 25 statushouders op, waaronder ruimte voor plaatsing van alleenstaande minderjarige vluchtelingen met een status (AMV'ers). Volgens de Spreidingswet hebben de gemeenten Wijchen en Druten de opgave om de komende 2 jaar 357 duurzame reguliere opvangplekken te realiseren, inclusief de opvang van 31 AMV'ers). De beoogde capaciteit van 300 reguliere opvangplaatsen te Wijchen is hiermee lager dan de aantallen zoals vastgesteld bij de capaciteitsraming in de Staatscourant op 31 januari 2024. Daartegenover staat dat Druten voor de duur van 2 jaar een tijdelijke noodopvang inricht voor 100 asielzoekers voor Wijchen en Druten. Ook al telt deze niet mee in de duurzame plannen volgens het rijk, het is wel een noodplan wat helpend is in de opgaven van de komende 2 jaar.

Pagina 3 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/227770

Ook hebben we in het deelplan Rijk van Nijmegen een onderscheid gemaakt in doelgroepen. Zo vangen we in Wijchen en Druten reguliere asielzoekers op waarbij Berg en dal juist kiest voor de opvang van AMV’s. Op deze wijze verdelen we de doelgroepen over het Rijk van Nijmegen en niet per gemeente. In de regio hebben we afgesproken in de komende maanden te bespreken of we het regionaal deelplan Rijk van Nijmegen gaan aanpassen op de huidige cijfers. Indien het plan gewijzigd wordt zullen we dit naar verwachting na september 2024 delen met de raden ter informatie waarna het in november definitief moet zijn ingediend aan de provinciale regio tafel. Tijdelijke opvang is noodzakelijk De opvangplekken die volgen uit de capaciteitsraming worden pas in 2025 volledig opgeleverd. De asielopvang opgave blijft tot die tijd zeer groot en urgent. De staatssecretaris geeft per brief van 31 januari 2024 aan dat er in 2024 elke week 600 extra opvangplekken nodig zijn, bovenop de locaties die al zijn gepland. Hij vraagt de commissaris van de Koning provincie Gelderland versneld (binnen drie weken tot vijf weken) 450 opvangplekken binnen de provincie Gelderland te realiseren, passend binnen de provinciale opgave volgens de spreidingswet. Hierbij wordt ook weer de optie noodopvang en cisisnoodopvang genoemd. Hierbij heeft de staatssecretaris niet benoemd hoe lang deze extra plaatsen nodig zijn.

Uitvoering of Vervolgstappen In diverse nota’s en brieven hebben wij de gemeenteraad geïnformeerd hoe de gemeente Wijchen uitvoering gaat geven aan de asielopgave. De gemeente voert hiermee het verdeelbesluit uit en maakt de opvangvoorzieningen mogelijk. In het bestuurlijk overleg van het Rijk van Nijmegen zal over bovenstaande extra opgave (de 450 plaatsen) worden gesproken. Voor alsnog ziet de gemeente Wijchen geen mogelijkheid voor het sneller realiseren van asielopvang dan de planning die nu hoort bij het te ontwikkelen AZC voor 300 asielzoekers (eind 2024). Zoals besproken in de nota gezamenlijke opgave zal het college van Wijchen binnenkort met het college van Druten in gesprek gaan over de voortgang van de opgave en de nieuwe aantallen zoals ze nu bekend zijn. Hierna zullen de gemeente Wijchen en Druten in gesprek gaan binnen de regio over het mogelijk aanpassen van het regionaal deelplan Rijk van Nijmegen Geheimhouding: NVT

Pagina 4 van 4

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

5630

Extern Zaak ID

Z/24/230062

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

28 maart 2024

Agendapunt

5.h

Titel

230062 Informatienota Weet Wat Je Achterlaat

Organisatieonderdeel

domein Fysieke leefomgeving - team Milieu

Eigenaar

Wikkerink, Matthijs

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf Portefeuillehouder(s) Wijchen

Bronkhorst, T. (Twan) van

Telefoonnummer steller

+31 6 81 03 38 59

Bijlagen 230062 Informatienota Weet Wat Je Achterlaat Geagendeerd

Vergaderdatum

Stukken Agendacommissie Wijchen

1 maart 2024

Raad Informatiebijeenkomst

7 maart 2024

openbaar Wijchen Raad openbaar Wijchen

28 maart 2024

Voorgesteld besluit

Besluit (Ter kennisneming aangenomen) De informatienota is ter kennisneming aangenomen.

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/230062

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Weet Wat Je Achterlaat Datum: 22 februari 2024 Kernboodschap De campagne Weet Wat Je Achterlaat loopt sinds september 2022. Doel van de campagne is het verminderen van de hoeveelheid restafval. De campagne is succesvol en we willen die in 2025 graag voortzetten. Daarvoor hebben we budget nodig. Eerdere besluiten Datum 08-07-2021 06-07-2023

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer) Met de perspectiefnota 2021 is ingestemd met budget 2021 t/m2024 (Z/21/061958) Met de perspectiefnota 2023 is ingestemd met het budget voor 2023 en 2024 (Z/23/126986)

Opzet De campagne Weet Wat Je Achterlaat (WWJA) is in 2022 begonnen als onderdeel van het plan om restafval te verminderen. We richten ons in de campagne op een aparte doelgroep. We denken dat dit meer kans van slagen heeft dan een campagne voor iedereen, die ondersneeuwt tussen alle andere boodschappen die vechten om de aandacht van de inwoners. We richten ons op de doelgroep jonge ouders/jonge moeders. Deze groep zit vaak in een overgang. Ze gaan bewust om met consumeren en ook met afval. Ook zijn ze sociaal actief. We verwachten dat deze groep niet alleen het gewenste gedrag vertoont, maar ook als ambassadeurs het goede voorbeeld verspreidt. Bij het opzetten van de campagne hebben we gekozen om dit samen met een externe partner te doen. Belangrijkste reden hiervoor was het gebrek aan interne capaciteit en kennis. Wat hebben we gedaan? Om deze groep te bereiken zetten we een mix van middelen in. Posters in de openbare ruimte, berichten in de Wegwijs, social media en een app. Ook was Weet Wat Je Achterlaat te zien bij tal van evenementen zoals Wijchen schaatst, de avondvierdaagse, braderie en de Emilia loop. Bij Wijchense winkeliers zijn de afvalzakjes af te halen. We kiezen voor een positieve toon die de doelgroep de juiste informatie biedt over wat zij kunnen doen en wanneer zij het juiste doen.

De campagne inspireert met verhalen van anderen die hetzelfde doen en spoort aan tot actie met praktische handvaten en hulpmiddelen. Centrale idee is dat we inzetten op een concreet getal, in dit geval 50 kg restafval per jaar. Om het voor de deelnemers concreet te maken wat de eigen prestaties zijn is een speciale zak geïntroduceerd. Dit is een 10 liter zak en een volle zak weeg gemiddeld een kilo. Gebruik van de zak helpt de eigen prestaties in zicht te krijgen en dient als een constante herinnering over de voortgang die gemaakt wordt.

Pagina 1 van 2

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/230062

Budget Voor de campagne heeft de gemeenteraad in 2021 voor de jaren 2021, 2022 en 2023 €40.000 per jaar beschikbaar gesteld. In 2023 is het budget voor dat jaar uitgebreid met €40.000 tot €80.000. Daarnaast is ook €80.000 voor 2024 beschikbaar gesteld. Uitgangspunt bij de uitvoering is dat 70% van het budget wordt besteed aan de mensuren, 25% aan de middelen en 5% aan het meten. Heeft het geholpen? /Wat waren de effecten? Een jaar na de start hebben we een tussenmeting gedaan. We hebben gekeken of we de beoogde doelen hebben behaald en waar ruimte ligt voor bijsturing. Conclusie is dat we zeer tevreden zijn en we een sterk merk neer hebben gezet. De campagne werkt zoals gehoopt en verwacht. De app is meer dan 1000 keer gedownload. De campagne heeft 450 volgers op Instagram en 5 winkels zijn enthousiast onderdeel van de campagne. Ondernemers zijn enthousiast om mee te werken aan de campagne, meer dan vooraf verwacht. Veel mensen kennen de campagne en beoordelen deze positief. Deelnemers denken beter na over hoe ze boodschappen na gebruik zullen weggooien. Ze spreken meer met elkaar over hoe ze afval scheiden en voelen bevestiging dat ze goed bezig zijn. WWJA-deelnemers denken zelf 52 kilo per jaar weg te gooien, waar niet-deelnemers 79 kilo denken weg te gooien. Ook laat de meting zien dat mensen via verschillende kanalen gevonden worden.

Tegelijkertijd gaf de meting ook een aantal aanknopingspunten om bij te sturen voor het vervolg. Hieraan wordt momenteel dan ook gewerkt. Communicatie N.v.t. Uitvoering of Vervolgstappen Tot op heden is er budget tot eind 2024. De looptijd is nu +/- anderhalf jaar. Geconcludeerd is dat de afgelopen periode is een sterk merk neergezet dat zeker bijdraagt aan de bewustwording over restafval. Op lange termijn helpt dit de hoeveelheid restafval verder terug te dringen. Nu is de campagne puur gericht op de hoeveelheid restafval. Maar het merk Weet Wat Je Achterlaat zou breder ingezet kunnen worden. Het gaat immers om de omgeving die je achterlaat. Dit zou ook je bredere leefomgeving zijn. Het merk zouden we ook kunnen gebruiken bij de aanpak van bijplaatsingen. Het zou nog breder getrokken kunnen worden door ook de link met duurzaamheid te leggen. De wens is dan ook om de campagne voor te zetten. Geheimhouding: N.v.t

Pagina 2 van 2

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

5594

Extern Zaak ID

Z/24/228004

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

28 maart 2024

Agendapunt

5.i

Titel

228004 informatie nota Telling dak- en thuislozen via Ethos Light

Organisatieonderdeel

domein Sociale leefomgeving - team WMO, jeugd en gezondheid

Eigenaar

Kerssies, Kees

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf

P6 Sociaal domein

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Schouten, B. (Bea)

Telefoonnummer steller

06-38990463

Bijlagen 228004 informatie nota Telling dak- en thuislozen via Ethos Light Brochure Ethos Telonderzoek GZ Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

20 februari 2024

Stukken Agendacommissie Wijchen

1 maart 2024

Raad openbaar Wijchen

28 maart 2024

Voorgesteld besluit Gemeenteraad besluit: 1. Kennis te nemen van informatienota Telling dak- en thuislozen via Ethos Light Besluit (Ter kennisneming aangenomen) Gemeenteraad besluit: 1. Kennis te nemen van informatienota Telling dak- en thuislozen via Ethos Light

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/228004

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Telling dak- en thuislozen via Ethos Light Datum: 7 februari 2024 Kernboodschap Door middel van deze raadsinformatiebrief wil het college u graag informeren over de deelname aan de ETHOS-Light telling Dak- en Thuisloosheid. Toelichting Op 30 november 2022 heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) het Nationaal Plan Dakloosheid ‘Eerst een thuis’ gelanceerd. Het plan stelt de hoge ambitie om dakloosheid in Nederland fors en structureel terug te dringen. Hiermee wordt aangesloten bij de Verklaring van Lissabon om dakloosheid in 2030 te beëindigen (European Commission, 2023). Om dit te realiseren zijn er allereerst goede ken- en stuurgetallen nodig over de omvang van dak- en thuisloosheid. Het beste wat we nu hebben is een landelijke schatting van het CBS. Deze schatting is slechts gebaseerd op het aantal mensen dat verblijft binnen de maatschappelijke opvang in de leeftijd van 18 t/m 65 jaar. Deze schatting is daardoor onvolledig, niet regionaal toegespitst en biedt onvoldoende vertrekpunt voor lokaal en regionaal beleid. De ETHOS classificatie wordt in Europa gezien als de best onderbouwde en meest gezaghebbende manier om dakloosheid te meten.

ETHOS staat voor ‘European Typology of Homelessness and Housing Exclusion’ en hanteert een definitie waarbij dak- en thuisloosheid wordt gezien als een gebrek aan volwaardige huisvesting. Hierdoor wordt niet alleen feitelijke dakloosheid, maar ook een groep mensen die geen veilig eigen (t)huis hebben in beeld gebracht. Deze definitie is dan ook overgenomen in het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Proces en gevolgen De ETHOS-Light telling is ontwikkeld als instrument om het aantal dak- en thuisloze mensen in kaart te brengen. De methode is ontwikkeld in opdracht van de Europese Commissie door de universiteit van Leuven. Het betreft een ‘point-in-time’ telling, waarbij professionals op een afgesproken dag alle bij hen bekende dakloze personen tellen door middel van een korte en anonieme enquête. Met hulp van de Hogeschool van Utrecht en het Kansfonds heeft de regio Noordoost Brabant vorig jaar als eerste regio in Nederland op deze manier de dak- en thuisloze mensen in hun regio geteld. Dit jaar zijn er 6 regio’s (in totaal 55 gemeenten) die aan de telling meedoen, waarvan regio Gelderland-Zuid de grootste is.

Pagina 1 van 2

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/228004

Doordat we met de ETHOS Light Telling de doelgroep beter in beeld brengen, kan het lijken alsof het aantal dak- en thuisloze personen gestegen is. Dit kan politieke vragen oproepen en leiden tot aandacht in de media. Daarom is het belangrijk om vanuit de regio zo duidelijk en proactief mogelijk te communiceren over de feiten. De kern hierbij blijft dat de doelgroep er op dit moment al is en dat die aantallen er dus nu al zijn. Het enige wat we doen is dat we hen beter in beeld brengen ten behoeve van het opstellen van een zo passend mogelijk actieplan. Uitvoering of Vervolgstappen Op 24 januari heeft de startbijeenkomst van de Ethos Telling plaatsgevonden. Voor deze bijeenkomst waren alle organisaties uitgenodigd die zicht hebben op significante aantallen dak- en thuisloze personen. Later zijn ook alle organisaties uitgenodigd met zicht op beperktere aantallen. Op 9 april zal de teldag plaatsvinden. Organisaties hebben vanaf die datum twee weken de tijd om voor alle, bij hen bekende dakloze personen, de enquête in te vullen. Op 23 september zullen de resultaten intern en besloten gedeeld worden met de gemeenten en betrokken partijen. Op 9 oktober zal er een landelijk persbericht vanuit het Kansfonds en Hogeschool Utrecht verstuurd worden en op 11 oktober zal er een landelijk persmoment georganiseerd worden.

Deelname aan deze ETHOS-Light telling levert de best mogelijke ken- en stuurgetallen op m.b.t. tot de lokale en regionale aantallen daklozen. Dit biedt een goed uitgangspunt voor nader te vormen lokaal en regionaal beleid. Voor zowel de ETHOS-Light telling alsook het te vormen regionaal beleid wordt samengewerkt met de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, en Wijchen. Communicatie Zonder tegenbericht zal de raad na 23 september 2024 geïnformeerd worden over de resultaten van het onderzoek. Geheimhouding N.v.t. Bijlage Brochure Ethos Telonderzoek GZ

Pagina 2 van 2

9a pr i l 2024

n e e r e d e I ! e e m e t Watvraagtdeel name aan de tel l i ng van mi j n organi sa e? • Bi j wonenv a ndes t a r t da g( bes t uur der s , ma na g er s ) • Bi j wonenv a neenv a ndei nf or ma es es s i es( pr of es s i ona l sen/ oft ea ml ei der s ) • Dedoel g r oepi nf or mer endoorpos t er sopt eha ng enenfly er sneert el eg g en •I nv ul l env a ndev r a g enl i j s t ( en)opdet el da gofi ndet weewek ener na

We r kme ea a n deeer s t et el l i ng da k -&t hui s l oos he i d i nder e g i o Ge l de r l a ndZ ui d!

n e e r e d e I ! e e em t De e l ne me ndeg e me e nt e n: Be r ge nDa l , Be uni ng e n, Bur e n, Cul e mbor g , Dr ut e n, He ume n, Mooke nMi dde l a a r , Ne de r be t uwe , Ni j me g e n, T i e l , We s tMa a se nWa a l , We s t be t uwee nWi j c he n.

Wat? Weor g a ni s er eneent el l i ngv a nda k -ent hui s l oos hei dom z i c htt ek r i j g enopdeg r oep da k -ent hui s l oz emens eni nr eg i oGel der l a ndZ ui d. De z et el l i ngwor dtui t g e v oer ddoor Hog es c hool Ut r ec htenv i ndtpl a a t sop9a pr i l 2024.

Wanneer? Save the date!

S T ART DAG: Wo24j a nua r i , 14. 30-17uur : i nhoude l i j kpr og r a mmai nc l us i e f ne t we r k mome nt , Bur g e r z a a l S t a dhui sNi j me g e n

Waarom? Opdi tmome nti se ronv ol doe ndez i c htopdeg r oe pda k -e nt hui s l oz eme ns e ni nonz er e g i o. E e ng oe dbe e l dv a nhe ta a nt a l e ndek e nme r k e nv a nda k -e nt hui s l oz eme ns e ni snodi gom e e ne ffe ce v ea a npa kt ek unne nma k e ne nda k l oos he i dt ev oor k ome ne nt e r ugt edr i ng e n. Da k -e nt hui s l oos he i di sdi v e r s e re ndy na mi s c he rda nv e e l me ns e nde nk e n. Bov e ndi e ni s da k -e nt hui s l oos he i dl a ngni e ta lj dz i c ht ba a r , wa nte rz i j nv e e l v e r s c hi l l e ndel e e f s i t uae s wa a r i nda k -e nt hui s l oz eme ns e nv e r bl i j v e n. Z os l a pe nni e ta l l eme ns e nbui t e nofi ne e n opv a ng , ma a rz i j ne rookv e e l me ns e ndi ev e r bl i j v e nbi j f a mi l i e , v r i e nde nofde r de ne n me ns e ndi ev e r bl i j v e ni ne e ns c huur , a ut oofi ne e ns t a c a r a v a nope e nv a k a ne pa r k , ofop a nde r epl e k k e nwa a rz i j ni e tz i c ht ba a rz i j n. Bi j det e l l i ngdi eweor g a ni s e r e nhoude nwede E T HOS L i g htde finiev a nda k -e nt hui s l oos he i da a n. Di ti ss i nds2023deni e uwel e i de nde de finiev a nda k -e nt hui s l oos he i di nNe de r l a nd. DeE T HOS L i g htde finiedoe tr e c hta a n a l l ev e r s c hi l l e ndel e e f s i t uae sv a nda k -e nt hui s l oos he i d.

Z obr e ng e nweookv e r bor g e n da k -e nt hui s l oos he i di nbe e l d. Hoe? Op9a pr i l 2024br e ng e nwea l l eda k -e nt hui s l oz eme ns e ni nder e g i oi nk a a r t . Z ov e e l mog e l i j kor g a ni s ae sui tder e g i odi edi r e c tofi ndi r e c tme the ni nc ont a c ts t a a nv ul l e nop de z eda g( ofi ndet we ewe k e nda a r na )e e nk or t ev r a g e nl i j s ti nov e ra l l eme ns e ni ne e n l e e f s i t uaev a nda k -oft hui s l oos he i d. He ts uc c e sv a ndet e l l i ngi sa a nk e l i j kv a nde s a me nwe r k i ngme tl ok a l eor g a ni s ae s . Da a r om hebbenwej ul l i ehul pnodi g ! Hel p mee! Wehope nopdeme de we r k i ngv a nz ov e e l mog e l i j kpa rj e ndi ei nc ont a c tk ome nme t me ns e ni ne e nl e e f s i t uaev a nda k -e nt hui s l oos he i d. Di tz i j nni e ta l l e e ndepa rj e ndi ez i c h s pe c i fie kr i c ht e nopda k -e nt hui s l oz epe r s one n, z oa l sdema a t s c ha ppe l i j k eopv a nge n be moe i z or g .

Omookv e r bor g e nda k -e nt hui s l oos he i di nbe e l dt ebr e ng e n, he bbe nweook deme de we r k i ngnodi gv a nma a t s c ha ppe l i j kwe r k , j e ug dhul p, woni ng c or por ae s , buur t hui z e n, s t r a a t pa s t or a a t , g e me e nt e l i j k edi e ns t e n, GGZ , t hui s z or g , s oc i a a l r a a ds l i e de n, Sc h ngBa r k a , Ve i l i gT hui s , s c hol e n, pol ie , BOA' s , deNS , c a mpi ng s , v a k a ne pa r k e n, bos wa c ht e r se nha v e nopz i c ht e r s . E nv a na l l ea nde r epa rj e ndi ez i c ht he bbe nopme ns e ni ne e nl e e f s i t uaev a nda k -oft hui s l oos he i d. Op24j a nua r i 2024or g a ni s e r e nwee e ns t a r t da gwa a r bi j wez ov e e l mog e l i j kbe s t uur de r se nma na g e r sv a nor g a ni s ae si nder e g i oopr oe pe n omme et edoe na a nhe tt e l onde r z oe k . Deme de we r k e r sv a nde z e or g a ni s ae sdi eda a dwe r k e l i j kg a a nt e l l e n( pr of e s s i ona l s , t e a ml e i de r s ) nodi g e nweui tv oore e nv a ndei nf or ma es es s i esdi eweor g a ni s e r e n. Da a r v e r t e l l e nwewi ee rg e t e l dmog e nwor de ne nhoej edev r a g e nl i j s ti nv ul t .

94

VRAGE NOVE RGE GE VE NS BE S CHE RMI NG?Be z oe konsonl i nev r a g e nuur t j e : •Di 23j a nua r i 10-11uur : v oorg e me e nt e n, me tpr i v a c yoffic e rv a ndeHU •2 7f e br ua r i 1 0-1 1uur : onl i nebi j e e nk oms tme tpr i v a c yoffic e rv a ndeHU BE Z OE KÉ É NVANDEI NF ORMAT I E S E S S I E S : •Di 5ma a r t , 12. 30-14. 30uur : S t a dhui sNi j me g e n, Bur g e r z a a l •Wo6ma a r t , 9. 30-11. 30uur : S t a dhui sNi j me g e n, Bur g e r z a a l •Wo6ma a r t , 13. 30-15. 30uur : S t a dhui sT i e l , Ra a ds z a a l •Wo20ma a r t , 15-16. 30uur : onl i nei nf or mae s e s s i e MOGE L I J KHE I DOM ONL I NEVRAGE NT ES T E L L E NAANDEONDE RZ OE KE RS : •Di 2a pr i l , 10-11uur •Do4a pr i l , 14-15uur T E L DAG: Di 9a pr i l 2024 En daarna? Deonde r z oe k e r sv e r z a me l e na l l eg e g e v e ns . Dev oor l opi g er e s ul t a t e nwor de n j de nse e nf eedba c k momentt e r ug g e k oppe l da a ndede e l ne me ndeor g a ni s ae s omdec i j f e r st edui de ne nomnat eg a a nofe rnogbe l a ng r i j k eg r oe pe nont br e k e n. Be g i nok t obe r2024wor de ndede finie v er e s ul t a t e ng e pr e s e nt e e r d. Re g i o Ge l de r l a ndZ ui dg a a thi e r me e–s a me nme tj ul l i e-a a ndes l a gomdepr e v e n ee n a a npa kv a nda k -e nt hui s l oos he i dv or mt eg e v e n.

Z owe r k e nwes a me na a nde l a nde l i j k edoe l s t e l l i ng : i n2030i sni e ma ndi nNe de r l a ndme e rda k l oos .

n e e r e d e I ! e e m e t

Voorvragen ofi nformati e. . . •. . . ov e rhe ta a nme l de nv oordes t a r t da ge ni nf or mae s e s s i e sk untut e r e c htbi j der e g i ona l ec oör di na t or e nRobi n He i j nae nAs hl e yKni ppi ng , v i a : e t hos t e l l i ng @ni j me g e n. nl •. . . ov e rhe tonde r z oe kk untut e r e c htbi j onde r z oe k e r S a ndr aS c he l , v i a : s a ndr a . s c he l @hu. nl

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

5648

Extern Zaak ID

Z/23/146392

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

28 maart 2024

Agendapunt

5.j

Titel

146392 Informatienota raad evaluatie kostenverdeelsleutel WDW

Organisatieonderdeel

domein Bedrijfsvoering - team Financieel beleid

Eigenaar

Orsouw, van, Raoul

Soort nota

Beslisnota

Programma/Paragraaf

§7 Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Gerrits, G.W.R. (Geert)

Telefoonnummer steller

0884327190

Bijlagen Bijlage 1. Berenschot advies Kostenverdeling Werkorganisatie Druten-Wijchen 146392 Informatienota raad evaluatie kostenverdeelsleutel WDW Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

12 maart 2024

Stukken Agendacommissie Wijchen

15 maart 2024

Raad openbaar Wijchen

28 maart 2024

Voorgesteld besluit Kennis te nemen van de evaluatie en herijking van de verdeelsleutel WDW. Besluit (Ter kennisneming aangenomen) Kennis te nemen van de evaluatie en herijking van de verdeelsleutel WDW.

Onder de streep

Evaluatie kostenverdeling WDW

12 MEI 2023

68605-Intern vertrouwelijk

Inhoudsopgave

1. Achtergrond en context

03

2. Verdeelsleutels

11

3. Weging op basis van vier perspectieven

25

4. Scenario’s en doorrekening

31

5. Aanvulling scenario’s

37

6. Advies

44

68605-Intern vertrouwelijk

2

Achtergrond en context

28-11-2022

68605-Intern vertrouwelijk

Wat hebben Druten en Wijchen afgesproken bij de oprichting van de WDW? • • • •

•

• • • • •

De startbegroting 2018 is opgebouwd vanuit de bestaande bedrijfsvoeringslasten van de oorspronkelijke organisaties Druten en Wijchen. Alle formatiekosten (exclusief bestuurders/griffier/gemeentesecretaris) zijn overgebracht naar de Werkorganisatie Druten Wijchen (WDW). De huisvesting in twee gemeentehuizen en twee gemeentewerven inclusief bijbehorende lasten worden ingebracht in de WDW. Indien zich in de toekomst wijzigingen aandienen (bijvoorbeeld door in- of uitbesteding van taken of wijziging in ambities van een gemeente), dan vindt een herijking plaats. De kostenverdeelsleutel op basis van financiële inbreng: - Enkele correcties (Sociaal Team, Zwembad, Grondexploitatie). - Enkele uitzonderingen (Groenbeheer, Sociaal Team). De begroting 2018 is het startpunt, vanaf dat moment geldt de inbreng voor onbepaalde tijd. Herijking vindt plaats indien zich in de toekomst wijzigingen aandienen (door uitbesteding van taken of wijzigingen in ambities). Uitgangspunt is dat fluctuaties in de loop van de jaren verevenen, meerwerk komt voor rekening van de betreffende deelnemer. Separate verrekening voor onderling (erg) afwijkende bedrijfsvoering. Kosten voor zaken die zich voordoen die niet in de bestuurlijke planning stonden (zoals plots opkomende bestuursopdrachten) kunnen separaat worden verrekend.

68605-Intern vertrouwelijk

4

Ontwikkeling kostenverdeling WDW 2018-2022 Binnen de verdeelsleutel

Bedragen * € 1.000,-

Binnen de verdeelsleutel %Druten %Wijchen

Primaire Primaire Primaire Primaire Primaire begroting Jaarverslag begroting Jaarverslag begroting Jaarverslag begroting Jaarverslag begroting 2018 2018 2019 2019 2020 2020 2021 2021 2022 25.830 25.830 26.403 26.305 26.994 28.861 28.539 33.258 30.239 35,2% 35,2% 35,2% 35,0% 35,2% 35,2% 35,2% 35,2% 35,2% 64,8% 64,8% 64,8% 65,0% 64,8% 64,8% 64,8% 64,8% 64,8%

Buiten de verdeelsleutel

Bedragen * € 1.000,-

Buiten de verdeelsleutel %Druten %Wijchen

68605-Intern vertrouwelijk

Primaire Primaire Primaire Primaire Primaire begroting Jaarverslag begroting Jaarverslag begroting Jaarverslag begroting Jaarverslag begroting 2018 2018 2019 2019 2020 2020 2021 2021 2022 8.727 8.567 4.409 5.586 5.385 5.878 6.004 7.456 7.620 30,7% 30,7% 27,0% 38,1% 38,4% 39,7% 38,1% 35,6% 34,1% 69,3% 69,3% 73,0% 61,9% 61,6% 60,3% 61,9% 64,4% 65,9%

5

Bestuurlijke ontwikkelingen en context • • • • •

Herverdeling gemeentefonds. Afketsen bestuurlijke fusie, inclusief het traject dat daaruit voortkwam. Wisselingen in het bestuur. Focus op bredere regio. Kansen voor uitbreiding dienstverlening WDW.

68605-Intern vertrouwelijk

6

Hoe wordt de systematiek ervaren? In de evaluatiegesprekken liepen de ervaringen met de werkorganisatie an sich en de appreciatie van de verdeelsystematiek soms wat door elkaar heen. Hoewel het functioneren van de organisatie niet onderdeel van deze evaluatie is, zijn wel enkele aspecten relevant voor de beoordeling van de systematiek: - Het gevoel bestaat bij een enkele bestuurder dat er geen evenwichtige verdeling in aandacht is en dat de meeste aandacht naar de gemeente Wijchen gaat. - De inschatting is dat beide gemeenten financiële en inhoudelijke voordelen hebben bij de constructie, maar dat Druten relatief het meeste voordeel heeft. - Het grip krijgen op de kosten wordt als lastig ervaren. - Een enkele bestuurder geeft aan dat de systematiek zakelijker kan - Er zijn geen substantiële verschillen in dienstverlening naar inwoners toe geconstateerd. - De kansen voor efficiencywinst door harmonisatie van werkwijzen en systemen worden nog niet maximaal benut. Ervaring met de systematiek: - De meerderheid van de respondenten vindt de basissystematiek (de historische verdeelsleutel) in haar opzet duidelijk, eenvoudig en transparant. - Er is ook een minderheid van de respondenten die de systematiek juist niet goed uitlegbaar vindt. - In de praktijk ontstaan vooral discussie- en knelpunten bij projecten en (onverwachte) bestuurlijke prioriteiten.

- Het effect is dat het gevoel van kennis van en grip op de systematiek minder is dan gewenst. - Genoemd wordt dat er een verschil zit tussen verdeling van zeggenschap (50-50) en bekostiging (35-65).

68605-Intern vertrouwelijk

7

Sterke punten huidige systematiek • In opzet: • Voorspelbaar. • Eenvoudig in gebruik. • Uitlegbaar. • Sluit aan op basisuitgangspunt dat vertrouwen de basis zou moeten zijn. • Biedt de ruimte om maatwerkafspraken te maken waar nodig of gewenst. • In gebruik: • Geen discussies over afrekening en verdeling van kosten. • Lage meetkosten. • Geen strategisch of anticiperend gedrag.

68605-Intern vertrouwelijk

8

Knelpunten huidige systematiek In opzet: • Statisch. • Houdt geen rekening met ontwikkelingen: - in de financiële positie van beide gemeenten - in het inwonertal - in de dienstverlening. • Niet per se geschikt om lokaal eigen bestuurlijke kleuraccenten vorm te geven. In gebruik: • Onduidelijkheid over toerekening van kosten bij projecten/grote (tussentijdse) bestuurlijke opdrachten. • Black-box voor bestuurders.

68605-Intern vertrouwelijk

9

Onze beoordeling huidige systematiek • De huidige systematiek heeft als voordeel dat deze eenvoudig is en tot weinig discussie over de verdeling van kosten zou moeten leiden. Doordat de historische kosten als uitgangspunt zijn genomen voor de verdeelsleutel kan er op termijn een verschil gaan ontstaan tussen wat gemeenten aan dienstverlening krijgen/vragen, wat er uit het gemeentefonds ontvangen wordt, objectieve indicatoren, en het ‘bonnetje’ dat beide gemeenten moeten betalen. • In de praktische uitvoering blijkt vooral dat rondom projecten en bestuurlijke opdrachten er onduidelijkheid is en dat niet alle kosten worden doorberekend (bijvoorbeeld: bij projecten worden alleen de kosten van de projectleider en communicatie doorbelast). Op hoofdlijnen is wel vastgelegd dát er toegerekend kan worden, maar in de uitwerking is dit nog niet scherp genoeg aangegeven. Dat kan ertoe leiden dat sommige projecten wel, en andere niet worden doorbelast. • Beide gemeenten zijn voor wat betreft de dienstverlening en het ambitieniveau redelijk vergelijkbaar. Er lijkt in het algemeen geen noodzaak om heel specifiek kosten aan individuele gemeenten door te rekenen. Voor enkele specifieke kenmerken kan wel een afwijkende kostenverdeling gelden. De bestaande mogelijkheden zijn hiervoor toereikend. • Voor het factureren op basis van ‘uurtje-factuurtje’ is weinig draagvlak én weinig noodzaak.

Een dergelijke systematiek leidt in de praktijk vaak tot veel bestuurlijke discussies, hoge meetkosten en strategisch gedrag. En is vooral nuttig als er grote verschillen zijn in de gewenste dienstverlening. • Het gevoel kan ontstaan dat het ene college beter bediend wordt dan het andere. Dat is een discussie die op feitelijke basis via het bestuur gevoerd moet worden. Uitgangspunt moet zijn dat beide gemeenten evenredig veel dienstverlening krijgen in verhouding tot de bijdrage. De bijdrage aanpassen aan de feitelijke dienstverlening is het paard achter de wagen zetten. Een discussie over de geleverde of ervaren dienstverlening zien wij los van een discussie over de verdeelsleutel. • De historische verdeling 64,8/35,2 is statisch en houdt geen rekening met ontwikkelingen in de toekomst. • Daarnaast wordt alleen rekening gehouden met de kosten. De voordelen die de samenwerking voor beiden gemeenten oplevert, worden niet meegewogen in de verdeelsystematiek.

68605-Intern vertrouwelijk

10

Verdeelsleutels

68605-Intern vertrouwelijk

11

Drie hoofdvormen van kostenverdeling De verdeling van de kosten heeft drie hoofdvormen. 1. Verdeling op basis van werkelijke vraag/afname van dienstverlening: • Verschillende subvarianten (PxQ/‘uurtje-factuurtje’, Zero Based Budgetting, etc.). • Gezien de overeenkomsten van beide gemeenten (type dienstverlening, kwaliteit van dienstverlening, sociale structuur) minder voor de hand liggend voor de hele organisatie. • Past niet bij het uitgangspunt van samenwerken op basis van vertrouwen. 2. Kostenverdeling op basis van historische afspraken: • Huidige werkwijze. • In uitvoering simpel. • Ontwikkelingen (inwoneraantal, gemeentefonds, dienstverlening, …) worden niet meegenomen. 3. Kostenverdeling op basis van objectieve maatstaven: • Verschillende maatstaven denkbaar, ook combinatie van maatstaven (aantal inwoners, oppervlakte, uitkering gemeentefonds, aantal bijstandscliënten, etc.). • Vatbaar voor een discussie over wat de ‘juiste’ maatstaf is. • In de uitvoering ook relatief simpel. Feitelijk geldt voor de WDW dat er voor een (klein) deel op basis van principe 1 wordt gewerkt, een voor de grootste deel op basis van principe 2.

68605-Intern vertrouwelijk

12

Vier perspectieven van kostenverdeling Voor het beoordelen van de juiste/gewenste kostenverdeling, schetsen wij de volgende vier perspectieven: 1. Een financieel perspectief: de juiste verdeelsleutel die zo nauwkeurig en eerlijk mogelijk de kosten toerekent aan degene die profijt heeft van de dienstverlening. 2. Een organisatorisch perspectief: een verdeelsleutel die aansluit op de gewenste sturing van de organisatie en zo min mogelijk administratieve last met zich mee brengt. 3. Een bestuurlijk perspectief: een verdeelsleutel die aansluit op de aard van de samenwerking, met voorspelbare uitkomsten, die voldoende transparant is en niet leidt tot bovenmatig veel onderlinge discussies. 4. Een politiek perspectief: een verdeelsleutel die goed is uit te leggen aan de gemeenteraden, voor raadsleden en inwoners duidelijk maakt welke kosten waaraan besteed worden en kan rekenen op politiek draagvlak. De hoofdvormen van kostenverdeling zijn te wegen aan de hand van deze vier perspectieven. Vanuit een zuiver technisch-financieel perspectief bezien is een verdeling op basis van werkelijke afname het meest voor de hand liggend. Bezien vanuit de andere perspectieven is deze kostenverdeling echter minder wenselijk. Het leidt tot te veel administratieve rompslomp waarbij de meetkosten niet in verhouding staan tot de verschillen in dienstverlening.

Voor dienstverlening waarbij duidelijk aanwijsbaar is dat deze voor één van beide gemeente wordt geleverd, kan buiten de verdeelsleutel een aparte afspraak worden gemaakt. In overleg met het bestuur van de WDW aan de hand van de vier perspectieven ervoor gekozen om de kostenverdeling op historische grondslag en een kostenverdeling op objectieve criteria verder te verkennen.

68605-Intern vertrouwelijk

13

Grondslagen sleutel op basis van objectieve criteria Voor het bepalen van een adequate kostenverdeelsleutel kan gebruik gemaakt worden van objectieve criteria. De redenering is dat op basis van kenmerken van een gemeente een zo nauwkeurig mogelijk inschatting wordt gemaakt van de kosten voor de verschillende gemeenten. De methode levert altijd een uitkomst die de ‘best mogelijke’ benadering is van de werkelijkheid. Objectieve criteria voldoen aan de volgende kenmerken: • De objectieve criteria hebben een correlatie met de omvang van de dienstverlening van een gemeente. • De criteria zijn makkelijk te vinden of samen te stellen uit openbare bronnen. • De criteria worden periodiek herzien. • De criteria zijn feitelijk vast te stellen. Verder geldt dat objectieve criteria zowel vast te stellen zijn voor het niveau van de gehele dienstverlening of op onderdelen daarvan, bijvoorbeeld voor het sociaal domein of voor het beheer van de openbare ruimte. We hebben allereerst gekeken naar criteria die kunnen gelden voor de gehele organisatie, hierbij aansluitend op de bestuurlijke wens bij beide besturen om de kostenverdeling niet onnodig complex te maken.

Op basis van analyse en eerdere ervaringen, komen de volgende criteria hiervoor in aanmerking: • Inwoneraantal: uit onze ervaring met benchmarks van gemeenten blijkt dat er de correlatie tussen inwoneraantal en omvang van de organisatie het sterkste is van alle mogelijke verbanden. Oftewel: het inwoneraantal vormt de beste voorspeller van de omvang van de organisatie. • Gemeentefonds: het gemeentefonds wordt samengesteld op basis van een hele lijst met criteria waarbij het uitgangspunt is dat gemeenten onder dezelfde financiële condities een vergelijkbaar niveau van dienstverlening moeten kunnen bieden. Daarmee vormt het gemeentefonds een mooie indicator voor het dienstverleningspakket van gemeenten. We hebben eerder geconstateerd dat de dienstverlening van de gemeenten Druten en Wijchen op hoofdlijnen niet fundamenteel van elkaar verschilt. Hiermee kan het gemeentefonds ook een goede vergelijking tussen beide gemeenten maken. 68605-Intern vertrouwelijk

14

Omvang gemeentefonds Hoeveel geld gemeenten uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van hun kenmerken (circa zestig stuks) en belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen. De rijksoverheid kijkt bij de verdeling van het gemeentefonds onder meer naar: • het aantal inwoners • het aantal jongeren • het aantal uitkeringsgerechtigden • het oppervlakte van de gemeente • de grootte van de watergebieden. De onderlinge relatieve verschillen tussen de beide gemeenten zijn klein per kenmerk. Druten ontving in 2022 € 33,8 miljoen uit het gemeentefonds; voor Wijchen was dat € 69,5 miljoen. De verhouding komt uit op 32,8% versus 67,2% in 2022. Argument voor: deze methode is objectief en gewogen, bovendien verandert deze mee met de karakteristieken door de tijd. Argumenten tegen: is deze sleutel echt maatgevend voor de verhoudingen in de werkorganisatie? De WDW verzorgt bestuursondersteuning en dienstverlening aan inwoners en bedrijven. De begroting omvat daarom uitsluitend de budgetten voor de personele kosten en de kosten voor ICT, voertuigen en huisvesting. De programmabudgetten maken deel uit van de afzonderlijke programmabegrotingen van de gemeenten Druten en van Wijchen.

Het gemeentefonds is vooral een goede maatstaf voor de verhoudingen tussen de gehele begrotingen van de twee gemeenten en de omvang van het takenpakket en geeft slechts een indirecte indicatie.

68605-Intern vertrouwelijk

15

Ontwikkeling uitkering gemeentefonds 2018-2027 Druten Ontwikkeling totale uitkering gemeentefonds: 2018: € 26,5 miljoen 2027 (verwacht): € 37,0 miljoen Totale stijging: 39,6%

68605-Intern vertrouwelijk

Wijchen Ontwikkeling totale uitkering gemeentefonds: 2018: € 55,6 miljoen 2027 (verwacht) € 79,4 miljoen Totale stijging: 42,8%

16

Ontwikkeling lasten WDW versus gemeentefonds De algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de gemeenten Druten en Wijchen ontwikkelt zich tot 2025 vrijwel op gelijke wijze. Er is alleen sprake van relatief kleine accentverschillen in de jaren.

De lasten van de WDW (binnen de verdeelsleutel) zijn sinds de oprichting in 2018 sterker toegenomen dan de baten uit het gemeentefonds. Voor de verhouding in de verdeelsleutel is dat niet relevant, tenzij de toegenomen kosten duidelijk aan één van de twee gemeente toe te rekenen zijn. Daarvoor zijn bij ons geen aanwijzingen bekend.

x. 1000 euro Uitkering gemeentefonds

Jaar Wijchen Druten Totaal

x. 1000 euro Jaar Lasten WDW binnen de sleutel Index (2018 = 100) Gemeentefonds Wijchen Gemeentefonds Druten Lasten WDW binnen sleutel

68605-Intern vertrouwelijk

2018 55.574 26.583 82.157

2019 58.126 28.178 86.304

2020 62.027 29.764 91.790

2021 63.362 30.311 93.673

2022 64.131 30.837 94.967

2023 64.495 30.976 95.471

2024 65.685 31.569 97.254

2025 67.182 32.285 99.467

2026

2018 25.987

2019 28.199

2020 29.444

2021 34.490

2022 32.368

2023 32.944

2024 33.380

2025 34.096

2026 34.902

100 100 100

105 106 109

112 112 113

114 114 133

115 116 125

116 117 127

118 119 128

121 121 131

134

0

17

Tussenconclusie gemeentefonds • • •

De gemeente Wijchen ontvangt relatief meer geld uit het gemeentefonds dan het huidige aandeel in de begroting van de WDW-organisatie. De uitkering van de gemeente Wijchen uit het gemeentefonds ontwikkelt zich relatief iets sneller dan het aandeel van de gemeente Druten. Dit alles zou betekenen dat de gemeente Wijchen naar verwachting in de afgelopen en in de komende jaren een groter deel van de dienstverlening afnam/gaat afnemen van de WDW-organisatie.

68605-Intern vertrouwelijk

18

Ontwikkeling inwoneraantal Het inwoneraantal van beide gemeenten heeft zich als volgt ontwikkeld in de afgelopen vijf jaar:

Druten Wijchen

2018 18701 40847

2019 18797 40951

2020 18926 41110

2021 18991 41261

2022 19178 41344

2021 31,5% 68,5%

2022 31,7% 68,3%

De onderlinge verhouding is als volgt:

Druten Wijchen

2018 31,4% 68,6%

2019 31,5% 68,5%

2020 31,5% 68,5%

Uit de cijfers valt op te maken dat Druten de afgelopen vijf jaar (iets) sneller is gegroeid dan Wijchen. Ten opzichte van de kostenverdeling valt verder op dat de gemeente Wijchen relatief meer inwoners heeft dan uit haar aandeel in de kosten naar voren komt.

68605-Intern vertrouwelijk

19

Verdeelsleutel op basis van historische afspraak •

• •

•

•

•

•

De WDW is op basis van een vaste verdeelsleutel van start gegaan. In de beginperiode is gebouwd aan een stabiele en professionele organisatie. Uitgangspunt was dat beide gemeenten hun organisaties, inclusief de bijbehorende budgetten, inbrachten. Hierbij lag de opgave bij beide gemeenten om te investeren in een kwalitatief goede organisatie. Hier zijn de afgelopen jaren stevige stappen in gezet, waarbij de gedeelde opvatting binnen de colleges van B en W en de WDW-organisatie is dat met dit huidige stelsel beide gemeenten beter af zijn dan wanneer elk voor zich zou weken met een eigen organisatie. Gemeenten met vergelijkbare omvang als Wijchen zijn gemiddeld nog goed in staat om alle noodzakelijke investeringen in de bedrijfsvoering en de organisatie op eigen kracht te dragen; bij gemeenten van vergelijkbare omvang als Druten is dit veel lastiger realiseerbaar. Voor gemeenten met de omvang van 40.000 inwoners is de organisatorische kwetsbaarheid ook minder een probleem. Dit wordt ook bevestigd in de gespreksronde die wij hebben gehad, waarbij het gedeelde beeld is dat bij de start van organisatie het vooral voor de gemeente Druten een uitdaging was om haar organisatie te professionaliseren. De stappen die nu gezet zijn, had de gemeente Druten niet op eigen kracht kunnen zetten.

Uit de bestuurlijke evaluatie die in april 2020 is uitgevoerd, blijkt ook dat de organisatorische kwetsbaarheid in met name de gemeente Druten is verminderd. De kwaliteit van interne dienstverlening in Druten (ambtelijke adviezen) zijn toegenomen. In beide gemeenten zijn college- en raadsvoorstellen tijdiger, vollediger en juister (bron: Evaluatieonderzoek Werkorganisatie Druten Wijchen, bevindingen, conclusies en aanbevelingen, 23 april 2020) Vanuit het perspectief van samen-uit-samen-thuis waarop de samenwerking is gebaseerd, is de historische afspraak over de verdeling van lusten en de lasten goed te verklaren. Het uitgangspunt is een eerlijke verdeling daarvan. De lasten zijn historisch bepaald, de lusten ook. Druten heeft het meest inhoudelijke voordeel lijkt te hebben bij de gezamenlijke organisatie. Vanuit dat perspectief hoeft het feit dat de feitelijke verdeling van de kosten niet helemaal overeenkomt met de rekenkundige verdeling op basis van bijvoorbeeld het inwoneraantal op zichzelf geen probleem te vormen. Tegenover een relatief hogere bijdrage staat immers ook een relatief hoger voordeel.

68605-Intern vertrouwelijk

20

Dienstverlening buiten de verdeelsleutel Een alternatief voor één generieke verdeelsleutel is om de kosten van de WDW te clusteren en per cluster een (standaard)sleutel te kiezen, of om een generieke sleutel te hanteren, maar wel voor enkele clusters te kiezen voor een afwijkende verdeelsleutel. Een voorbeeld is om voor dienstverlening ten behoeve van de openbare ruimte gebruik te maken van het grondoppervlak (aantal hectare) als sleutel, of het aantal inwoners voor de dienst ‘publiekszaken’.

Dit gaat wel in de richting van activity based costing, waarvan is aangegeven dat dit niet wenselijk is omdat dit een bewerkelijke methode is en de gemeenten bovendien willen samenwerken op basis van vertrouwen. Een ander nadeel is bovendien dat door afwijkingen van de gemiddelde verdeelsleutel op enkele elementen (die het gemiddelde mede bepalen), eigenlijk meer onevenwichtigheid ontstaat bij de overige kosten/clusters.

Om die reden adviseren we om te kiezen voor een generieke sleutel voor de gehele organisatie en niet te specificeren naar individuele onderdelen.

68605-Intern vertrouwelijk

21

Dienstverlening buiten de verdeelsleutel Tijdens de eerste ronde van gesprekken bleek dat de werkwijze rondom de kosten die buiten de verdeelsleutel in rekening worden gebracht bij de deelnemende gemeenten tot veel onduidelijkheden leidt. De huidige werkwijze is ontstaan vanaf de start in 2018. Bij de start is er een beperkt aantal onderdelen buiten de verdeelsleutel gehouden: Voor Druten gold dat het zwembad buiten de verdeelsleutel is gehouden, voor Wijchen gold dat de buitendienst en de logopedische dienst/IBO buiten de verdeelsleutel vielen. Voor het sociale team gold bij het start van de samenwerking dat deze buiten de verdeelsleutel om werd verrekend. Dit wegens verschillen in wijze van organiseren tussen beide gemeenten. Inmiddels zijn de kosten echter binnen de vaste verdeelsleutel gebracht. In de periode na 2018 zijn er ook nog voorbeelden van diensten die buiten de verdeelsleutel apart in rekening zijn gebracht, zoals de inzet van BOA’s voor de gemeente Wijchen. De meeste onduidelijkheid bestaat er echter over de doorbelasting van projecten. Het huidige uitgangspunt is dat de VTA-kosten van projecten die op de balans geactiveerd worden (ofwel investeringsprojecten en grondexploitaties) buiten de verdeelsleutel worden gehouden.

Dit levert de volgende twee vragen op: 1. Waarom worden alleen de VTA-kosten doorbelast en overige kosten niet? 2. Waarom alleen projecten die op de balans worden geactiveerd en voor overigens projecten niet?

68605-Intern vertrouwelijk

22

Welke kosten in rekening brengen bij projecten? Huidige systematiek: De VTA-kosten worden op projecten doorbelast. Hieronder vallen de kosten van projectleiders, planeconomen, werkvoorbereiders, directievoerders, etc. In het uurtarief dat doorbelast wordt, zit bovenop de loonsom voor de specifieke medewerker, ook een opslag voor overheadkosten. Hieronder valt bijvoorbeeld de juridische dienstverlening en ook de communicatie. Niet alle kosten van medewerkers die voor projecten werken, worden dus direct ten laste van deze projecten geboekt, maar worden wel indirect uit deze projecten betaald. Deze werkwijze is overigens bij andere gemeenten ook gebruikelijk. Wij adviseren om in hoofdlijn deze werkwijze te blijven hanteren, maar (nogmaals) expliciet schriftelijk vast te leggen welke kosten van projectmedewerkers ten laste van investerings- en grexprojecten worden geboekt en welke dienstverlening via een overhead- dan wel opslagsleutel doorbelast worden op investerings- en grexprojecten. Ons advies is om hierbij zoveel mogelijk aansluiting te zoeken bij de BBV-richtlijnen voor overhead, dus zoveel mogelijk kosten direct toe te rekenen en medewerkers die (vrijwel) volledig voor investerings- en grexprojecten werken direct door te belasten.