Agendabundel

Het participatie en cocreatie kader is in september 2024 door de raad vastgesteld.

Het digitale platform is in 2024 gerealiseerd en de eerste projecten hebben gedraaid.

Binnen de WDW Academie bieden we verschillende activiteiten hierin aan. Ook krijgen nieuwe medewerkers voortaan een verplicht onboardingsprogramma waarin dienstverlening en bijvoorbeeld 'werken vanuit de bedoeling' als onderdeel is opgenomen.

0-b Betrouwbare dienstverlening We werken aan de uitvoering van het programma ‘Dienstverlening dichtbij’ en de vijf WDW dienstverlenings-principes. Eind 2024 wordt het programma geëvalueerd. We investeren in digitale vernieuwingen en plaatsen een chatbot en livechat op de website van Wijchen. Ook gaan we stap voor stap met een digitale balie en het volgen van klantsignalen aan de slag.

We onderzoeken door wie en hoe de gemeentekantoren en de openingstijden nu gebruikt worden. En wat we verwachten wat de ontwikkeling in gebruik is. We gebruiken hiervoor de resultaten van de Inwoners- en Ondernemerspeiling en zetten een extra onderzoek intern en extern uit.

Programmarekening 2024 - Programma 0

Eind 2024 zijn de eerste stappen in de evaluatie van de Agenda Dienstverlening gezet. Dit is begin 2025 verder afgerond. De evaluatie vormt de basis voor de nieuwe Agenda Dienstverlening die in 2025 wordt opgesteld. De chatbot (2023) en livechat (2024) draaien beide al. Eind 2024 zijn we ook gestart met een AI Chatbot die zelf de informatie bij elkaar zoekt vanaf onze websites. Dit bespaart ons tijd in beheer en onderhoud. Ook het project monitoring klantsignalen draait volop. De eerste onderzoeken zijn uitgezet bij o.a. burgerzaken en het gebruik van e-formulieren. Hierbij zijn alle waardevolle klantsignalen verzameld en verwerkt. Het project Digitale Balie is getemporiseerd in verband met de huidige financiële situatie omdat dit een investering vraagt. Het vervolg hierin nemen we mee in de nieuwe Agenda Dienstverlening. Het project Digitale Balie is getemporiseerd in verband met de huidige financiële situatie omdat dit een investering vraagt. Het vervolg hierin nemen we mee in de nieuwe Agenda Dienstverlening.

Pagina 12 van 285

Begroot 2024

Verantwoording

0-c Krachtige partner in de regio 1. Groene Metropool Regio Met de Groene Metropool Regio werken we aan de regioagenda 2023-2024 en de vijf opgaven. Belangrijke onderdelen daarbinnen zijn de uitwerking van de verstedelijkingsstrategie in een uitvoeringsprogramma NOVEX en we maken een plan voor het landelijk gebied. Daarnaast kijken we met de andere gemeenten hoe we de samenwerking binnen de Groene Metropool Regio kunnen verbeteren. Ook stellen we een nieuwe regioagenda 2025-2028 op.

2. Rijk van Nijmegen Met de gemeenten van het Rijk van Nijmegen werken we samen om Wijchen en deze regio sterker neer te zetten. Voor deze samenwerking stellen we een verbeteragenda op. Verder stellen de gemeenten rondom Nijmegen een Ommeland-agenda op. Hiermee verbeteren we de relatie tussen stad en platteland. Het LEADER programma helpt hierbij mee door de ontwikkeling van het platteland in brede zin aan te moedigen. 3. Euregio Rijn Waal Binnen de euregio onderzoeken we of we kunnen samenwerken met een Duitse gemeente. 4. Public Affairs strategie We voeren het Public Affairsplan uit en stellen deze bij op basis van nieuwe ontwikkelingen. 5. M50 Netwerk Naar aanleiding van een raadsmotie heeft het college in 2023 besloten om aspirant lid te worden van de M50. Het landelijk netwerk van Middelgrote Gemeenten. In 2024 bekijken we of het lidmaatschap voldoende bijdraagt aan de beleidsdoelen van Wijchen.

- Regio Agenda is door het bestuur van de Groene Metropool Regio vastgesteld en aan de deelnemende gemeente gestuurd voor goedkeuring. Bij de raadsbehandeling in Wijchen van november 2024 heeft de raad ingestemd om deel te nemen aan alle vijf de opgaven en het college toestemming gegeven hierop in te tekenen voor de komende 4 jaar. Voor de begroting 2026 wordt door de GMR nog een bezuinigingsvoorstel voorbereid. - De verschillende ruimtelijke opgaven in Verstedelijkingsstrategie, NOVEX Ontwikkelperspectief en Regioarrangement worden in samenhang onderzocht in gebiedsprogramma's. De GMR is daarvoor opgedeeld in 4 deelgebieden. Wijchen doet mee in het deelgebied Rijk van Nijmegen. In 2024 is de eerste opzet gemaakt en zijn eerste integrale kansen en schuurpunten in het RvN benoemd en ter bespreking voorgelegd. In februari 2024 is het proces gestart om te komen tot een visie en samenwerkingsagenda. Begin 2025 wordt de visie en de samenwerkingsagenda aan alle colleges binnen het Rijk van Nijmegen voorgelegd.

In het kader van 80 jaar vrijheid had Wijchen een eigen programma in uitvoering. Hierbij is aangesloten bij het euregionale programma voor 80 jaar vrijheid. Initiatiefnemers in Wijchen kunnen zo samenwerken met Duitse partners. Er is een raamwerk Public Affairs gemaakt en het plan van aanpak wordt uitgevoerd. Lidmaatschap van de M50 is meegenomen in de Public Affairs en Lobbystrategie. In 2024 zijn verschillende bijeenkomsten bijgewoond en heeft Wijchen actief bijgedragen aan landelijke lobbyactiviteiten voor de Middelgrote Gemeenten. Tevens is het M50 netwerk gebruikt om ook Wijchense belangen onder de aandacht te brengen waar dit noodzakelijk is (VNG, Kamerleden, etc.).

0-d Financieel gezond We bieden binnen de gestelde termijnen de begroting, jaarrekening en rapportages aan. De begroting moet structureel sluitend zijn. We geven niet meer geld uit dan er binnenkomt. De onroerendezaakbelasting (OZB) gebruiken we daarbij niet als sluitpost.

Programmarekening 2024 - Programma 0

De P&C cyclus is volledig doorlopen. De dashboardrapportages zijn in afstemming met het bestuur licht aangepast, door de focus vooral op de projecten te leggen. Daarnaast zijn we ver vervorderd met de implementatie van een P&C tool, waarmee we rapportages nog meer geautomatiseerd kunnen opbouwen en ook een webversie kunnen publiceren van begroting en jaarrekening voor raad en inwoners.

Pagina 13 van 285

Begroot 2024

Verantwoording

0-e Een strategische visie voor Wijchen 2035 (Strategisch kompas) De genoemde acties in het strategisch kompas worden uitgevoerd. Tussentijds verschijnt er regelmatig een nieuwsbrief en ook de jaarlijkse stand van zaken wordt gemonitord gecommuniceerd. Het Strategisch Kompas wordt elke 4-jarige raadsperiode 1 keer geëvalueerd in het midden van de raadsperiode. In 2028 vindt de eerste evaluatie plaats.

Programmarekening 2024 - Programma 0

Het Strategisch Kompas wordt intern gemonitord, door de inzet van ambassadeurs op de speerpunten. Elk jaar wordt in november/december een stand van zaken gepubliceerd in de Wegwijs en in de digitale nieuwsbrief. In 2025 koppelen we tevens de Global Goals aan de speerpunten uit het strategisch kompas.

Pagina 14 van 285

Wat heeft het gekost?

Wat kost het?

Het Programma Bestuur en ondersteuning bestaat uit de volgende taakvelden: 0.1 Bestuur; de vergoedingen voor de raad, het college en de regionale/bestuurlijke samenwerking. 0.2 Burgerzaken; verstrekken van rijbewijzen, paspoorten, bevolkingsregister en de kosten voor de verkiezingen en straatnaamgeving. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden; beheer, verhuur, instandhouding van gebouwen, gronden en landerijen. 0.4 Overhead; alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. 0.5 Treasury; tot dit taakveld behoren de activiteiten van de gemeente met betrekking tot de treasury functie zoals financiering, beleggingen, dividenden etc. Algemene dekkingsmiddelen: 0.6 Belastingen; hieronder valt een aantal taakvelden zoals OZB woningen en nietwoningen en de overige belastingen zoals de honden-, precario- en reclamebelasting. 0.7 Algemene uitkering; hieronder valt de uitkering uit het gemeentefonds. 0.8 Overige baten en lasten; hieronder vallen de niet nader gespecificeerde posten zoals stelposten en taakstellingen. 0.9 Vennootschapsbelasting. 0.10 Mutaties met reserves.

Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000) Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig Algemene uitkering en 0.7 Overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.10 Mutatie reserves Totaal Baten Lasten Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en 0.7 Overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 0.10 Mutatie reserves Totaal Lasten 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.61 0.62 0.64

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

Programmarekening 2024 - Programma 0

Geactualiseerde Begroting 2024

Werkelijk

Werkelijk

2024

2023

294 878 449 982 2.502 6.786 4.120 400

255 935 378 1.103 1.626 6.776 4.337 402

185 533 439 1.290 1.147 6.417 3.944 364

84.638 0 0 101.049

86.084 0 0 101.897

79.989 7.392 0 101.700

3.780 1.302 1.149 14.422 322 867 54 74

5.545 1.361 1.224 14.098 -607 865 53 70

3.217 1.200 1.203 13.270 -664 899 43 59

0 0 13 0 21.982

0 0 11 0 22.621

0 6.871 54 0 26.152

79.067

79.276

75.548

Pagina 15 van 285

Mutatie met reserves: 0.10 AR: Rekeningresultaat 0.2 ER: Verkiezingen 0.3 ER: Onderhoud Overige gebouwen 0.4 Afs.R: Gemeentekantoor 0.4 Afs.R: Gemeentewerf 0.4 Afs.R: Herhuisvesting Molenhuis 0.4 BR: Eenmalige middelen 0.4 ER: Onderhoud Overige gebouwen 0.7 BR: Eenmalige middelen 0.7 ER: exploitatiesaldo tijdelijk huisvesting 0.7 BR: Integratie en participatie statushouders 0.8 ER: exploitatiesaldo tijdelijk huisvesting

1.906 28 -228 356 27 18 69 225 0 0 0

1.906 28 -204 356 27 18 64 101 -40 -96 0

1.799 58 20 356 27 18 0 -43 -262 0 -29 -314

Totaal bestemmingsreserves

2.401

2.161

1.627

81.468

81.437

77.175

Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (x € 1.000, min is nadeel) Taakveld 0.1 Bestuur Onder het budget van representatie vallen diverse representatieve activiteiten en uitgaven. In 2024 zijn de uitgaven, op een zeer gering bedrag na, vrijwel volledig binnen het beschikbare budget gebleven. Voordeel op doorberekende kosten WDW. Vergoedingen college en gemeenteraad onjuist bijgesteld bij de novemberrapportage. Vanwege forse daling van de rekenrente op pensioenen wethouders, hebben we de voorziening per 31-12-2024 moeten ophogen om alle pensioenverplichtingen in de toekomst te kunnen voldoen, uitgaande van de rente van 2,32%. Wachtgeldverplichting voor vertrekkende wethouder. Taakveld 0.2 Burgerzaken Dit jaar hebben we meerdere verzoeken om identiteitsherstel ontvangen. Deze verzoeken komen van advocaten en de uitspraken van dit soort casussen hebben veelal een landelijke werking (jurisprudentie). Omdat de kennis hiervoor niet aanwezig is in de organisatie, is externe hulp ingeschakeld in de vorm van een adviesbureau. Het aantal verzoeken is stijgende. We hebben wat communicatie betreft meer ingezet op het digitaal aanvragen van rijbewijzen. De website is aangepast, telefonisch sturen wij hier ook meer op aan, ook de RDW stimuleert landelijk het digitaal aanvragen. Wat je ziet is dat steeds meer inwoners de weg naar het digitaal aanvragen van rijbewijzen vinden.

Deze aantallen laten zich moeilijk inschatten. We zijn gaan rekenen met het rekenmodel van de NVVB om de paspoortpiek in te kunnen schatten voor de komende jaren. De prognose voor Wijchen was dat we ongeveer 7385 documenten zouden verlengd worden. Resultaat nu is dat er 8191 documenten over 2024 zijn aangevraagd. Dit is ver boven de verwachtingen. Dit kan verschillende oorzaken hebben; veel verhuisbewegingen, vestigingen, verlies van documenten, mensen reizen meer buiten Europa en willen naast een id-kaart ook een paspoort en zo zijn er vele redenen te noemen. Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Exploitatie gemeentelijke gebouwen valt hoger uit, vanwege

Programmarekening 2024 - Programma 0

-31

Structureel

Incidenteel

0 0

-2 14

0

-128

0 0

-1.381 -307

0

-19

0

26

0

-12

0

-52

Pagina 16 van 285

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (x € 1.000, min is nadeel) nutskosten en hogere bijdrage een vereniging van eigenaren. Voordeel op doorberekende kosten WDW. Opbrengsten huur sociaal culturele accommodaties is verantwoord onder taakveld 6.1. De begroting hadden we hier nog niet op bijgsteld. De facturen van de BSR bedroegen tot en met 2021 circa € 150k op jaarbasis. Vanaf 2022 bedragen deze gemiddeld € 190k. In de begroting 2024 is nog uitgegaan van een gemiddeld bedrag van € 175k, de werkelijk kosten bedragen echter € 193k. In de Perspectiefnota gaan we bekijken of dit bedrag structureel moet worden verhoogd. Lagere huuropbrengst gronden.

Structureel

Incidenteel

0

8

0

-20

0 0

-18 -33

0

65

0 0

27 24

0

-76

0

-78

Taakveld 0.4 Overhead Lagere doorberekende kosten, vanwege het voordeel op I&A binnen de Werkorganisatie Druten Wijchen. Voordeel op exploitatie kasteel vanwege afrekening gas voorgaande jaren. Voordeel op vergoeding gemeentesecretaris voorgaande jaren. Nadeel op door te berekenen kosten WDW, vanwege positieve jaarafrekening WDW (op de overige taakvelden geeft dit een voordeel). Munitax afrekening gemeentelijke bijdrage 2023 en 2024. Met name het hoge aantal beroepschriften, volgend op de piek in 2023 van het aantal bezwaarschriften, zorgt ervoor dat Munitax meer personeel heeft moeten inhuren dan begroot. Daarnaast vallen de ICT kosten binnen Munitax hoger uit. Afrekening bijdrage WDW 2024 op basis van concept jaarrekening WDW bedraagt € 481k positief. Deels hadden we dat al voorzien in de begroting. Vrijval voorziening personele verplichtingen. De exploitatie van het kasteel is verder geprofessionaliseerd, hierdoor is de huuropbrengst groter. Daarnaast is minder uitgegeven aan inkoop dan verwacht. Voor 2025 wordt een gedifferentieerd tarief gebruikt, afhankelijk van meerdere factoren. De verwachting is dat de huuropbrengst in 2025 minimaal even hoog zal zijn als in 2024. Overig

0 0

302 23

23 0

0 10

Taakveld 0.5 Treasury De renteopbrengsten zijn gestegen omdat de gemeente meer middelen bij de schatkist heeft gestald dan oorspronkelijk was opgenomen in de liquiditeitsbegroting.

0

53

Taalveld 0.61 OZB woningen De OZB-opbrengsten van eigenaren van woningen zijn, o.a. door verrekeningen uit voorgaande jaren, iets lager uitgevallen dan begroot.

0

-10

Taakveld 0.62 OZB niet woningen De OZB-opbrengsten van eigenaren en gebruikers van Niet-woningen zijn o.a. door gestegen WOZ-waarden, nagekomen opbrengsten uit voorgaande jaren en nog op te leggen aanslagen over 2024, hoger uitgevallen dan begroot. E.e.a. op basis van de door Munitax aangeleverde gegevens.

0

217

Taakveld 0.64 Belastingen overig

Programmarekening 2024 - Programma 0

Pagina 17 van 285

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (x € 1.000, min is nadeel) Door iets hogere opbrengsten uit de hondenbelasting (€ 6k), alsmede lagere kosten voor controle hondenbelasting (€ 3k) is de jaarrekening 2024 op dit onderdeel positief afgesloten. De opbrengst uit lichtreclames over 2024 via Npb-media zijn iets lager uitgevallen.

Structureel

Incidenteel

0

9

0

-3

0

1.310

0

-3

23

-54

Taakveld 0.7 Algemene overige uitkeringen gemeentefonds Via de Decembercirculaire 2024 heeft de gemeente een fors hogere algemene uitkering van het Rijk verkregen, dan tot dusver was geraamd (€ 1.301k meer). Een klein deel daarvan storten we in de reserve Eenmalige middelen (€ 40k) en in de reserve Huisvesting vluchtelingen (€ 96k), zodat we die gelden in 2025 kunnen aanwenden voor het verkregen doel. Het restant vormt onderdeel van het resultaat 2024. Deels komt dit doordat er in 2024 nog rijksmiddelen ontvangen over voorgaande jaren (€ 145k). Verder is het accres verhoogt en ontvangen we relatief meer geld, doordat de maatstaf 'huishoudens met laag inkomen' ten opzichte van het landelijke beeld is gestegen in Wijchen. Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Geen afwijkingen Taakveld 0.10 Mutatie reserves Afwijkingen op de inzet van reserves worden verantwoord binnen de taakvelden waar de inzet van reserves betrekking op heeft. Overig Totaal Totaal saldo

-31

Relevante beleidsnota’s Relevante besluiten

3992 15 GR 022 16 7B 1635 17 7 11377 18 7b 21660 380898

Strategisch Kompas Wijchen2035 Regionale samenwerking Wijchen - Druten Werkorganisatie Druten Wijchen Prestatie-indicatoren Werkorganisatie Druten Wijchen Nota verbonden partijen Agenda Dienstverlening Dichtbij

Programmarekening 2024 - Programma 0

Pagina 18 van 285

1 Veiligheid Algemeen We willen dat iedereen zich veilig voelt in onze gemeente. Thuis, op straat, in de kernen, op het bedrijventerrein en in het buitengebied. Samen met inwoners, ondernemers en onze partners werken we hieraan. We roepen mensen op om signalen van onveiligheid en zorgen te delen. Onveilige situaties en ongewenst gedrag pakken we zo snel mogelijk aan. Preventie, signaleren, integraal samenwerken en informatie delen, staan centraal in onze strategie. We werken hierbij steeds samen met andere beleidsdomeinen, zoals Wmo, jeugdzorg, participatie, horeca en evenementen, toerisme en recreatie, verkeer en milieu, wonen en openbare ruimte. Zo werken we integraal en investeren we in preventie. We controleren op het naleven van de regels. We willen voorkomen dat jeugd overlast geeft, bijvoorbeeld door inzet van ouders, jongerenwerk en straatcoaches. Crimineel gedrag pakken we aan. Bedrijven die gebruikt worden voor strafbare activiteiten, pakken we aan. We werken hierbij samen met de gemeenten in de regio. Daarbij gaat extra aandacht uit naar het buitengebied en de bedrijventerreinen. Ook digitale veiligheid brengen we onder de aandacht. We maken de lokale aanpak van cybercrime sterker. Als het mogelijk is, sluiten we aan bij bestaande (landelijke) programma’s.

Speerpunten 1-a 1-b 1-c 1-d

Coalitie akkoord

Overige thema's

Samen opletten Stevige aanpak van criminaliteit Crisisbeheersing voor langdurige crises Veiligheid, Toezicht en Handhaving

Programmarekening 2024 - Programma 1

Pagina 19 van 285

Speerpunten

1-a Samen opletten Politie en gemeentelijke boa’s hebben een belangrijke taak in de handhaving. Zij kunnen niet altijd overal aanwezig zijn. Het moet vanzelfsprekend zijn dat mensen elkaar kunnen aanspreken op gedrag. En dat buurtbewoners samen een oogje in het zeil houden. Goed gedrag is de norm; ongewenst gedrag pakken we aan. 1-b Stevige aanpak van criminaliteit Samen staan we sterk tegen criminaliteit. Samen met ondernemers en inwoners werken we aan onze veiligheid en gaan we strafbare activiteiten door bedrijven tegen. 1-c Crisisbeheersing op lange termijn Bij crises die lang duren werken we met een kernteam. Het kernteam voert namens de gemeente de leiding tijdens de crisis. Het kernteam werkt samen met de Veiligheidsregio en de lokale actieteams. Ook reageert het kernteam op nieuwe maatregelen van de Rijksoverheid. Zo spelen we sneller en passender in op maatschappelijke ontwikkelingen.

Programmarekening 2024 - Programma 1

Pagina 20 van 285

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2024

Verantwoording

1-a Samen opletten

We zorgen dat de boa’s gericht handhaven. Dit doen we door meer informatie en data gericht te werken en ze in te zetten op de meest belangrijke onderwerpen. Ook willen we de samenwerking tussen de politie en de boa’s versterken.

We willen dat buurtbewoners beter voor zichzelf opkomen. We moedigen initiatieven die bijdragen aan leefbaarheid en veiligheid aan en ondersteunen deze. Denk hierbij aan de Week van de Veiligheid en WhatsAppbuurtpreventie. We zetten in op een integrale aanpak van overlast. Zo verbeteren we de samenwerking tussen partners (extern) en collega’s (intern). Waar nodig zetten we maatregelen in die het bestuur heeft, zoals de Wet tijdelijk huisverbod en de Wet verplichte ggz. Daarbij vinden we goede zorg en opvang van personen met verward gedrag belangrijk.

Programmarekening 2024 - Programma 1

Voor een betere taakuitvoering van de boa hebben zij meer (gewelds)bevoegdheden gekregen. Ook is de formatie van de boa's nu op orde en zijn de wijken beter vertegenwoordigd. Dit draagt bij aan de informatiepositie. Verder is er een netwerkdag georganiseerd om de samenwerking tussen politie, boa's en straatcoaches te versterken en om inzicht te krijgen in elkaars taken en bevoegdheden. Ook draaiden boa's, politie en straatcoaches regelmatig samen diensten om de samenwerking ook zichtbaar te maken voor inwoners. Later dit jaar zijn er trainingen georganiseerd voor de handhavende partners om beter om te gaan met specifieke doelgroepen, zoals jeugd. Binnen Tweestromenland is er een eigen Team Collegiale Ondersteuning (TCO) gerealiseerd. We blijven ieder jaar uitvoering geven aan de Week van de Veiligheid om aandacht te vragen voor het thema dat centraal staat. Ook hebben we jaarlijks een bijeenkomst met buurtbemiddeling, om met partners te bekijken waar en hoe de buurtveiligheid vergroot kan worden. Wat betreft jeugdoverlast werken we met het 7stappenmodel. Hiervoor is een convenant, werkproces en DPIA opgesteld We betrekken steeds vaker casus specifieke partners om maatwerk te leveren bij de aanpak van jeugdoverlast. We hebben regionaal besloten om met de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) aanpak gaan werken.

Hierdoor is de opschalingslijn in multiproblem casuïstiek duidelijk en weet iedere partner wat er van hem of haar verwacht wordt. De uitvoering hiervan volgt in 2025 en 2026.

Pagina 21 van 285

Begroot 2024

Verantwoording

1-b Stevige aanpak van criminaliteit We zetten in op een integrale aanpak om strafbare activiteiten door bedrijven tegen te gaan. In 2024 gaat aandacht uit naar de bedrijventerreinen en het buitengebied. Tijdens controles geven we uitgebreide informatie. Dit doen we samen met het Ondermijningsteam Tweestromenland (OTSL). In de aanpak tegen strafbare activiteiten door bedrijven zetten we de wettelijke maatregelen die het bestuur heeft in, waaronder het Bibob-beleid. Het Bibob-beleid wordt in 2024 regionaal geactualiseerd. We communiceren actief over cyberdreigingen en digitale veiligheid. Onder andere over hoe inwoners signalen kunnen herkennen. Ook nemen we deel aan een regionale werkgroep cybercrime.

We voeren gerichte (integrale) controles uit in de aanpak van (georganiseerde) criminaliteit. Het bestuurlijk instrumentarium wordt zo veel mogelijk ingezet. In juni is de gemeente Wijchen gecertificeerd voor een Schoon, heel en veilig buitengebied. We organiseerden een boerenlunch om beter in contact te komen. Het vernieuwde regionale model Bibob beleid is opgesteld. Nadat het regionaal akkoord is bevonden, kan het nieuwe beleid bekrachtigd worden. Verder passen we het huidige Bibob beleid actief toe bij vergunningaanvragen en vastgoedtransacties. Hiermee beschermen we de integriteit van de gemeente. In 2024 zijn we gestart met Hackshield. Dit is een online game om jongeren tussen 8-12 jaar cyberweerbaar te maken. We blijven deelnemen aan de regionale werkgroep. Samen met de werkgroep zetten we ons in op specifieke thema's.

1-c Crisisbeheersing op lange termijn In geval van een langdurige crisis vormen we een kernteam.

Dit is een doorlopend proces en wordt operationeel als er zich een langdurige crisis voordoet.

1-d Veiligheid, Toezicht en Handhaving We stellen een nieuw beleidskader en uitvoeringsprogramma op voor Veiligheid, Toezicht en Handhaving.

Programmarekening 2024 - Programma 1

De beleidskaders zijn in december door de raad vastgesteld. Er wordt een VTH-beleidsplan gemaakt waarin kritisch wordt gekeken naar de prioritering op VTH-taken en de beschikbare middelen. Ook wordt de gemeenteraad meegenomen in monitoring en evaluaties van het beleidsplan.

Pagina 22 van 285

Watkost heeft het gekost? Wat het? Binnen het programma Veiligheid betrekken we de volgende taakvelden: 1.1 Crisisbeheersing en brandweer; Tot dit taakveld behoren alle reguliere taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen. 1.2 Openbare orde en veiligheid; Tot dit taakveld behoren alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid, zoals toezicht, wet BIBOB en APV. Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000)

Geactualiseerde Begroting 2024

Werkelijk

1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Baten

0 93 93

0 91 91

6 178 185

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Lasten

3.257 1.219 4.476

3.244 1.212 4.456

3.065 1.066 4.131

-4.383

-4.365

-3.946

113 113

113 113

113 113

-4.270

-4.251 19

-3.833

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel

Incidenteel

Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Voor de bluswatervoorziening is vanuit de PPN 2024 een extra bedrag van € 18k geraamd. In 2024 zijn 2 bluswatervoorzieningen uitgevoerd bij herbouwprojecten. De uitgaven zijn vraag gestuurd, dus het exacte bedrag is niet per jaar in te ramen.

0

12

0

13

0

15

0

6

0

-8

0

-17

2024

Werkelijk 2023

Baten

Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutatie bestemmingsreserves Afs.R: Brandweerkazerne Inzet bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid Voordeel op doorberekende kosten WDW. Voor gerechtelijke procedures is structureel een post van € 35k geraamd, de werkelijke kosten verschillen heel erg. In 2024 is minder gebruik gemaakt van dit budget, dit levert een incidenteel voordeel op. Voor de APV leveren de leges iets meer op dan geraamd en is er een klein voordeel op de kosten, per saldo levert dit € 6k op. Extra uitgaven aan gedwongen ontruimingen en kadavers voor ongeveer € 6.000. Deels komt deze overschrijding door een na verrekening uit 2023 van € 2.000. Het overige deel zijn extra uitgevoerde werkzaamheden, incidentele last. In de novemberrapportage hebben we het budget voor veiligheid en preventie met € 40k afgeraamd. Die inschatting blijkt te hoog te zijn geweest. De afgelopen periode is veel aandacht besteed aan de aanpak van jongeren en (digitale) veiligheid (Hackshield, oliebollenactie op de

Programmarekening 2024 - Programma 1

Pagina 23 van 285

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel

middelbare scholen, lezing jeugd en cyber). Overig Totaal Totaal saldo

0 0 19

Incidenteel

2 19

Relevant7e beleidsnota’s

Relevante besluiten

Nummer besluit 110957

Beleidsnota Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2023-2026

Programmarekening 2024 - Programma 1

Pagina 24 van 285

2 Verkeer en vervoer Algemeen We willen dat Wijchen goed bereikbaar is, voor iedereen en op elke manier. Verkeer en vervoer moeten vooral veilig zijn en geen overlast geven. De komende jaren staan we voor een aantal grote opgaven zoals de woningbouwopgave en de realisatie van onze duurzaamheidsambities. Dit heeft ook gevolgen voor hoe we bereikbaar zijn en de behoeften en de manier waarop we binnen de gemeente ons kunnen verplaatsen. Denk bijvoorbeeld aan meer inwoners en nieuwe manieren om je te kunnen verplaatsen. We willen meer ruimte geven aan fietsers en voetgangers. We spannen ons in voor een doorfietsroute naar Oss. En we onderzoeken samen met de regio of een extra tunnel voor fietsers en voetganger onder het spoor mogelijk is. De goede bereikbaarheid met het OV en de auto, samen met gratis parkeermogelijkheden, willen we behouden. Wel proberen we dat er minder auto’s op straat zijn. Verder willen we dat openbare ruimte beter toegankelijk is voor mensen met een beperking, zoals rolstoelgebruikers. De Mobiliteitsvisie heeft 5 belangrijke onderwerpen. Deze komen overeen met belangrijke onderwerpen in de omgevingsvisie: leefbare, duurzame, (verkeers)veilige, inclusieve (“iedereen kan meedoen”) en bereikbare gebieden. In het Mobiliteitsplan beschrijven we hoe we de wensen en doelen uit de Mobiliteitsvisie kunnen behalen.

Door beperkte financiële middelen en personeel, kunnen we de maatregelen niet allemaal tegelijkertijd uitvoeren. Dat doen we in stappen en verdeeld over meerdere jaren. Hiervoor hebben we het Meerjarenuitvoeringsprogramma (MUP) Mobiliteit opgesteld. In de Begroting 2024 zijn de vastgestelde maatregelen en middelen (PN2022) opgenomen.

Speerpunten 2-a 2-b 2-c 2-d 2-e 2-f 2-g 2-h 2-i

Coalitie akkoord

Algemeen

Ruimte voor fietsers en voetgangers Gastvrij voor de auto Goed bereikbaar met openbaar vervoer Veilig verkeer en minder overlast Verkeersveiligheid Leefbaarheid in de gemeenten Bereikbaarheid tussen de kernen Verbonden met de regio Duurzaam verplaatsen

Programmarekening 2024 - Programma 2

Pagina 25 van 285

Speerpunten

2-a Ruimte voor fietsers en voetgangers Langzaam vervoer past bij uitstek goed bij de grootte en het dorpse karakter van Wijchen. Het is ook nog eens gezond en milieuvriendelijk. Daarom willen we fietsen en wandelen aantrekkelijker maken. 2-b Gastvrij voor de auto Wijchen heeft een goede bereikbaarheid voor de auto en gratis parkeermogelijkheden. Dat willen we behouden, terwijl we proberen om auto’s minder dominant in het straatbeeld te maken. 2-c Goed bereikbaar met openbaar vervoer Ook met trein en bus is Wijchen goed te bereiken. 2-d Veilig verkeer en minder overlast Iedereen moet veilig aan het verkeer kunnen deelnemen. Of je nu naar school gaat, op weg naar je werk bent, of een ommetje maakt. Overlast door geluid, stank en trillingen pakken we aan. 2-e Verkeersveiligheid Wijchen is in 2030 nog meer verkeersveilig, zowel objectief (het aantal geregistreerde ongevallen) als subjectief (de beleving van inwoners en bezoekers). Hiervoor is structurele aandacht nodig door middel van preventie, educatie en evaluatie van ongevallen. Waarbij we extra aandacht besteden aan de kwetsbare deelnemers in het verkeer. 2-f Leefbaarheid in de gemeenten We zetten binnen de grote kernen in op de fietser en voetganger, waarbij we ervoor zorgen dat voorzieningen goed met de auto bereikbaar blijven.

In (nieuwe) woonwijken maken we meer ruimte voor fietsers, voetgangers, openbaar groen en verblijfsruimte. Hierdoor rijden minder auto’s op straat. 2-g Bereikbaarheid tussen de kernen We willen dat de kernen voor iedereen bereikbaar zijn. Elke deelnemer aan het verkeer moet goed tussen de kernen kunnen reizen. Hierbij willen we betere fietsverbindingen, maar ook dat de grotere kernen goed bereikbaar voor de auto zijn. 2-h Verbonden met de regio In 2030 worden het openbaar vervoer en de fiets, eerder dan de auto, gekozen voor reizen van en naar de belangrijkste bestemmingen in de regio’s in de buurt. Hierbij zetten we in op onder andere fiets- en OV-verbindingen, voldoende en veilige fietsenstallingen bij overstappunten en toegankelijke OV-haltes. Inwoners zijn hierdoor minder afhankelijk van de auto. 2-i Duurzaam verplaatsen In 2030 is voor iedereen (inwoners, bezoekers, werknemers etc.) een duurzaam vervoersmiddel beschikbaar. Hierdoor kan men zich betrouwbaar en comfortabel binnen en buiten Wijchen verplaatsen. Met als doel, het aandeel duurzame verplaatsingen (lopen, (e)fietsen, speed pedelecs, openbaar vervoer, elektrische auto en nieuwe vormen van e-mobility) dat binnen de eigen gemeente duurzaam plaatsvindt, te verhogen.

Programmarekening 2024 - Programma 2

Pagina 26 van 285

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2024

Verantwoording

2-a Ruimte voor fietsers en voetgangers We geven meer ruimte aan voetgangers en fietsers. Dit nemen we mee in de projecten en ons advies. We maken keuzen in wat we belangrijk vinden. We zorgen er steeds voor dat de openbare ruimte toegankelijk is voor mensen met een beperking, zoals rolstoelgebruikers. We spannen ons in voor een snelfietsroute langs Niftrik naar Oss en het fietspad dat vrij ligt langs de Ravensteinseweg. Het onderzoek naar de fietsroute is afgerond in 2023. Verdere uitwerking volgt zo mogelijk in 2024. Het onderzoeken van de fietsverbinding Batenburg – Niftrik is in 2023 afgerond. We streven er naar om in 2024 te starten met het aanleggen van de fietsverbinding.

Dit is opgepakt met de reguliere advisering. Losstaand is het project opgestart voor de fietsstraat Alverna - TKWM. Dit is opgepakt tijdens de reguliere advisering. Dit wordt aangevuld met gesprekken met de BTB vereniging van Wijchen. De verdere uitwerking is afgerond. De stuurgroep MIRT-A50 heeft de beslissing aangenomen om het volgende uitgangspunt mee te nemen in de verdere uitwerking: de fietsbrug over de Maas aan te landen op de Maasbandijk, i.p.v. in Niftrik. Het vervolg wordt nog vormgegeven. I.v.m. vertraging A50 laat dit langer op zich wachten. In verband met problemen met grondaankoop en waterschap heeft dit project vertraging.

2-b Gastvrij voor de auto We zorgen ervoor dat het centrum goed bereikbaar is met voldoende gratis parkeerplekken. Dit nemen we mee in de planvorming van TKWM. Het centrum van Wijchen krijgt een dynamisch parkeerverwijssysteem. Bij nieuwbouwprojecten onderzoeken we of we anders om kunnen gaan met parkeren. We zetten ons in voor voldoende openbare laadpalen voor elektrische auto’s. We laten ons adviseren over locaties en plaatsen actief laadpalen. We blijven ons inzetten voor het verbeteren van verkeersknelpunten zoals knooppunt Bankhoef. Dit heeft doorlopend onze aandacht. We blijven aangehaakt bij de MIRT-A50, maar ook bij de N845.

Programmarekening 2024 - Programma 2

Het dynamische parkeerverwijssysteem is aanbesteed. De opdrachtnemer is nu bezig met de projectvoorbereiding. Verwachte start is voor de zomervakantie 2025.

In juni 2024 is de Parkeervisie vastgesteld door de gemeenteraad. Begin juli 2024 zijn de beleidsregels door het college vastgesteld. Dit is opgepakt tijdens de reguliere advisering. Het proces is geborgd binnen de NAL-Oost.

Ambtelijk en bestuurlijk zijn we aangehaakt bij de A50 en andere regionale projecten.

Pagina 27 van 285

Begroot 2024

Verantwoording

2-c Goed bereikbaar met openbaar vervoer Elk kwartier een trein richting Den Bosch blijven we op de regionale en landelijke agenda zetten.

Ambtelijk en bestuurlijk is hier aandacht voor gevraagd. De Provincie Gelderland heeft het opgenomen in het toekomstbeeld voor openbaar vervoer 2040.

2-d Veilig verkeer en minder overlast Gevaarlijke verkeerssituaties en plekken met veel geluidsoverlast onderzoeken we en pakken we aan.

We zetten ons in voor een variant van de A50 met de minste overlast voor omwonenden.

We geven extra aandacht aan verkeersveiligheid rond scholen en sportclubs.

Dit is opgepakt tijdens de reguliere advisering. In overleg met bewoners, belanghebbende en leefbaarheidsgroepen hebben we onder andere: - drie schoolzones verbeterd. - diverse kleine maatregelen getroffen (borden, markering, etc.). - Een kruispunt op de Beuningsesteeg aangepakt. Ambtelijk en bestuurlijk zijn we aangehaakt bij de A50 en andere regionale projecten. Dit is aangekaart bij de keuze van de verschillende varianten. Er is ook een zienswijze ingediend. De keuze voor 2x3 variant geeft de minste overlast voor omwonenden. Tot de zomervakantie zijn diverse minievenementen geweest met betrekking tot de 'Lekker Anders Dag' om het verkeersgedrag aan te passen. Ook zijn er op diverse plekken schoolzones verbeterd door het plaatsen van de gekleurde palen en het toevoegen van markeringen.

2-e Verkeersveiligheid Snelheid buiten bebouwde kom (5). De komende jaren passen we de snelheid van wegen buiten de bebouwde kom aan naar de snelheidsregels in het wegencategoriseringsplan. Maatregelen bestaan uit onder andere het toepassen van bebording of het realiseren van maatregelen die de snelheid remmen (verkeersdrempels en/of verkeersplateaus) in het buitengebied. Onderhoud N845. De provincie voert het normale onderhoud uit. Op de Van Cittersweg moeten maatregelen genomen worden. Dit betekent dat een herindeling ook financiële gevolgen voor de gemeente heeft. Het exacte bedrag is nu nog niet bekend. Dit wordt opgenomen in Perspectiefnota 2024. Regionale afstemming verkeersveiligheid (27). We blijven de komende jaren met de regio afstemmen hoe we samen ongelukken kunnen voorkomen.

Dit jaar zijn geen wegen verlaagd naar 60 km/u. Naar aanleiding van de wegencategorisering zal dit in 2025 weer opgepakt worden.

De provincie heeft op de Van Cittersweg Drutenseweg (N845) een rotonde aangelegd. Gemeente Wijchen heeft (conform de potentheorie) 25% van de kosten betaald. Één van de vier takken van de rotonde is namelijk in eigendom van de gemeente. We blijven met de regio afstemmen om de verkeersveiligheid te vergroten om mogelijk ongelukken te kunnen voorkomen.

2-f Leefbaarheid in de kernen Aanpak grijze wegen (4a): Uit MUP maatregel 3 wordt bekend welke ‘grijze wegen’ er binnen de gemeente zijn. Hierna kan een reële inschatting worden gemaakt van de investeringskosten die nodig zijn en wat we als eerste gaan oppakken. We willen dit zoveel mogelijk tegelijk met het normale onderhoud doen.

Programmarekening 2024 - Programma 2

In 2024 is de actualisatie van de wegencategorisering grotendeels afgerond. Na dit onderzoek is duidelijk waar er ‘grijze wegen’ zijn.

Pagina 28 van 285

In 2023 stelde de gemeenteraad de regels voor parkeren vast. De beleidsregels voor parkeer-normen zijn vastgesteld door het college. Met dit aangepaste beleidsstuk, samen met de reguliere advisering en andere beleidsstukken, borgen we de leefbaarheid in projecten.

In juni 2024 is de Parkeervisie vastgesteld door de gemeenteraad. Begin juli 2024 zijn de beleidsregels door het college vastgesteld.

2-g Bereikbaarheid tussen de kernen Upgrade fiets- en wandelnetwerk (9a). Er is een werkbudget van € 25.000 per jaar voor kleine aanpassingen. Hiermee gaan we het fiets- en wandelnetwerk verbeteren, wat niet past bij het normale onderhoud. Mochten er grote verbeteringen van fiets- en/of wandelpaden nodig zijn, dan kan daar een apart budget voor worden aangevraagd. Fietspad Ravensteinseweg (11b). We gaan een fietspad langs de Ravensteinseweg aanleggen tussen de Drutenseweg en de dijkoprit.

Dit is opgepakt tijdens de reguliere advisering. Hiervoor is onderzoek gedaan naar de verbeterpunten op de alternatieve fietsroutes van Alverna naar het centrum van Wijchen en zijn diverse tellingen uitgevoerd.

Dit project start in 2025 met de uitvoering. Zie informatienota: realisatie fietspad Ravensteinseweg fase 2.

2-h Verbonden met de regio Fietsverbinding Druten – Wijchen (10). We onderzoeken of deze haalbaar is. Hierbij kijken we onder andere naar de eisen, de route en de kosten van deze fietsverbinding.

In 2025 starten we een onderzoek naar een fietsverbinding tussen Druten en Wijchen. Zowel Wijchen als Druten heeft hier budget voor vrijgemaakt. In 2024 is de herijking van het fietsnetwerk van Wijchen en Druten uitgevoerd. Dit is het vooronderzoek voor de fietsverbinding tussen Druten en Wijchen. Zie informatienota herijking fietsnetwerk Wijchen.

2-i Duurzaam verplaatsen Monitoring duurzame mobiliteit (20b). De Strategie Elektrisch Rijden is op 24 juni 2021 vastgesteld. Hierin is een gewenst resultaat opgenomen voor het aantal laadpalen in 2025. We verwachten dat er tot en met 2025 ongeveer 126 laadpalen bij moeten komen (op basis van de prognoses). Werkgeversaanpak bedrijventerreinen (24). We zijn steeds in gesprek met bedrijventerreinen over de mogelijkheden en informeren ze over successen binnen en buiten de gemeente Wijchen. Voor de uitvoering van de maatregelen moet per bedrijf gekeken worden wat de oplossing is. Het bedrijf betaalt zelf de kosten voor de maatregel.

Programmarekening 2024 - Programma 2

Dit is opgepakt tijdens de reguliere advisering.

Tijdens de bestuurlijke overleggen met ondernemersverenigingen komt dit onderwerp regelmatig te sprake. Daarnaast gaat de mobiliteitsmakelaar van de GMR het bedrijfsleven hierover benaderen.

Pagina 29 van 285

Wat kost het?

Wat heeft het gekost?

Het Programma Verkeer en vervoer bestaat uit de volgende taakvelden: 2.1 Verkeer en vervoer; hiertoe behoren de taken op het gebied van verkeer te land (inclusief voetgangers) en bijbehorende droge infrastructuur, zoals verkeersbeleid, de verlichting, aanleg, reconstructie en onderhoud van wegen en de gladheidsbestrijding. 2.2 Parkeren; parkeerbeleid en exploitatie parkeervoorzieningen. 2.5 Openbaar vervoer; hiertoe behoren taken op het gebied van openbaar vervoer en bijbehorende (omvangrijke) infrastructurele voorzieningen. Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000)

Geactualiseerde Begroting 2024

Werkelijk

Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Totaal Baten

570 0 8 578

560 0 8 568

448 0 6 454

Lasten Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Totaal Lasten

6.403 360 36 6.798

5.465 325 36 5.827

5.371 276 36 5.683

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

-6.220

-5.259

-5.229

AR: Algemene Reserve ER: Wegen en civiele kunstwerken ER: Openbare verlichting ER: Onderhoud Overige gebouwen

250 416 0 1

250 -30 -38 0

0 -112 -44 0

Inzet bestemmingsreserves

666

182

-156

Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

-5.554

-5.077 477

-5.385

Structureel

Incidenteel

0

51

0 0

446 -446

2024

Werkelijk 2023

Baten 2.1 2.2 2.5

2.1 2.2 2.5

Mutatie bestemmingsreserves 2.1 2.1 2.1 2.2

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Voordeel op doorberekende kosten WDW. Er is minimaal onderhoud uitgevoerd vanwege de overgang van strategisch beheer naar tactisch beheer. Achterstand in onderhoud op onder andere schilderwerk kunstwerken, daarnaast was extra budget begroot voor onderhoud Bijsterhuizen (30e straat), deze werkzaamheden zijn wel afgerond, maar € 200.000 goedkoper dan begroot. Daarnaast zien we achterstand in onderhoud bermen (bermen afroven), dit wordt weer opgepakt in 2025. Het overschot is gestort in de reserve. Het overschot op groenonderhoud is gestort in de egalisatiereserve

Programmarekening 2024 - Programma 2

Pagina 30 van 285

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

groen voor uitvoering in 2025 en verder. Voor de openbare verlichting volgt de reiluxmeting in 2025 i.p.v. 2024. In 2024 zijn de masten niet schoongemaakt danwel geschilderd i.v.m. het project verduurzaming openbare verlichting dat zijn vervolg vindt in 2025. Het overschot is gestort in de egalisatiereserve Openbare verlichting. Gezien de onzekerheid in de tarieven voor de elektra is de begroting in 2024 ruim aangehouden. Daarnaast is een daling zichtbaar in het gebruik door de start van de verledding van de openbare verlichting. Zowel de onderzoekskosten als de vervangingen voor openbare verlichting hebben minder plaatsgevonden dan begroot. De reden hiervoor is het gebrek aan capaciteit. Voor 2025 is een interim projectleider aangenomen die zich hierop kan focussen Minder uitgevoerd dan begroot op het taakveld verhardingen door capaciteitsproblemen, daarnaast € 40.000 meer aan legesopbrengsten. In 2024 is op het gebied van verkeersveiligheid is het gehele budget uitgegeven. Een bedrag van € 74k inzake de Cittersweg is niet uitgegeven en ook niet als budgetoverheveling aangemerkt. Op het taakveld zwerfvuil is ten onrechte uitgegaan van een dubbele bate voor de Single Used Plastic inkomsten. Deze regeling is vernieuwd in 2024. Daarnaast is sprake van een hogere doorbelasting WDW.

Er zijn meer storingen geweest voor selectieve afsluitingen, hierdoor is er meer uitgegeven aan diensten derden dan begroot. Gezien de weersomstandigheden is er minder gestrooid dan begroot, derhalve minder uitgaven aan gladheidsbestrijding. Taakveld 2.2 Parkeren Er is een bedrag begroot voor inhuur personeel in de parkeergarage. Dit personeel is nu in vaste dienst bij de WDW en is niet meer benodigd. Er is incidenteel minder uitgegeven aan onderhoud parkeergarage dan verwacht.

Structureel

Incidenteel

0 0

38 -38

0

161

0

106

0

115

0

74

0

-62

0

-9

0

7

22

0

0

8

Taakveld 2.5 Openbaar vervoer Geen afwijkingen op dit taakveld. Overig Totaal Totaal saldo

0 22 477

4 455

Relevante beleidsnota’s

Relevante besluiten

Nummer besluit 20 054441 21 061892 21 068537

Beleidsnota Mobiliteitsvisie Druten en Wijchen “Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal” Mobiliteitsplan Meerjaren Uitvoeringsprogramma mobiliteit (uitwerking mobiliteitsplan Wijchen)

Programmarekening 2024 - Programma 2

Pagina 31 van 285

3 Economie Algemeen Ons doel is een levendige, vernieuwende en duurzame economie. Door samen te investeren in een goed ondernemers- en vestigingsklimaat, samenwerking én duurzaam ondernemerschap, helpen wij ondernemers, inwoners en bezoekers van gemeente Wijchen prettig te ondernemen, werken, wonen en recreëren. We waarderen lokaal ondernemerschap, het versterken van het ondernemersnetwerk en het aanmoedigen van bedrijvigheid. Dat zijn de drie pijlers die belangrijk zijn voor de Wijchense economie en het toerisme. We zijn trots op de vele kleine en grote ondernemers in onze gemeente. Zij zijn onze banenmotor en dat willen we graag zo houden. In het Strategisch Kompas hebben we bepaald dat we gaan voor een groene economie waarin brede welvaart en welbevinden centraal staat. Dit betekent dat we kiezen voor een kleine uitbreiding van de bedrijventerreinen en dat we bestaande bedrijventerreinen opknappen. We knappen bedrijventerrein Wijchen- Oost op en onderzoeken de geplande uitbreiding van bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Breekwagen. Duurzame vernieuwingen bieden kansen voor het bedrijfsleven en dragen bij aan een beter klimaat. We vinden het belangrijk dat ondernemers van elkaar leren en goede voorbeelden van duurzaam en circulair ondernemen met elkaar delen. We moedigen bedrijven aan om verder te verduurzamen en zetten daarom een energieloket voor bedrijven op.

Een gezonde economie is belangrijk voor de werkgelegenheid. Werk levert zelfstandigheid en ontwikkeling op. Daarom willen we dat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen. Want iedereen is van waarde en moet iets kunnen bijdragen. Waar nodig ondersteunen we mensen hierbij. Dit doen we met initiatieven die mensen effectief trainen, of ze te ondersteunen bij het zoeken naar werk. Maar ook door te werken aan een goede verbinding tussen onderwijs, bedrijfsleven en volwassenonderwijs. Als mensen financieel in de knel komen, is er een vangnet. Armoede bestrijden we met op tijd hulp op maat te bieden. Door de stijgende energieprijzen hebben we meer aandacht voor energiearmoede. Wijchen heeft verschillende wijkwinkelcentra en een bruisend centrum met een uitgebreid aanbod aan winkels, vele horecagelegenheden en mooie evenementen. Dit willen we zo houden en waar mogelijk versterken. Dat doen we door samen te werken met Centrummanagement Wijchen, Vereniging van Pandeigenaren en de Wijchense afdeling van Horeca Nederland. En natuurlijk ook Wijchen= (het promoten van Wijchen breed). We verdiepen ons ook in herontwikkeling van de westkant van het centrum. We houden daarbij rekening met het veranderend gebruik van het centrum voor bijvoorbeeld horeca en evenementen. Ook toerisme biedt kansen voor Wijchen en houdt het centrum en alle kernen levendig.

Onze verantwoordelijkheid is groter dan alleen de gemeente Wijchen. Ook in de subregio Rijk van Nijmegen en de grote regio (Groene Metropoolregio Arnhem - Nijmegen) werken we aan de gezamenlijke speerpunten. Deze speerpunten vallen onder de opgave Productieve regio waarin economie en arbeidsmarktbeleid samenkomen. Ook hebben we de ambitie uitgesproken om de economie te verbeteren, door meer werk te creëren met een verbeterde leefbaarheid als gevolg. We werken aan de volgende vijf speerpunten : Doorontwikkeling Health & Hightech en Energy tot (inter)nationale clusters, Verbeteren ondernemerschap in het MKB, invulling geven aan de Human Capital agenda, versterking van duurzame logistiek en werken aan toekomstbestendige werklocaties. Het speerpunt Toerisme valt binnen de regionale opgave Ontspannen Regio. De acties op regionaal niveau hebben een gevolg voor de Wijchense economie.

Programmarekening 2024 - Programma 3

Pagina 32 van 285

Speerpunten 3-a 3-b 3-c 3-d 3-e

Coalitie akkoord

Algemeen

Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers Vitale winkelcentra Uitvoering geven aan de Economische en toeristische visie Energietransitie elektrische laadinfrastructuur Human Capital agenda

Speerpunten

3-a Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers Ontwikkelingen kunnen invloed op de uit te voeren plannen. Denk aan inflatie, de dreiging van een loon-prijs spiraal en een mogelijke recessie. Het kan zijn dat we dan extra acties moeten uitvoeren. Belangrijk zijn onder andere goede bereikbaarheid en digitale infrastructuur. We geven ruimte om makkelijk te ondernemen door overbodige regels weg te nemen. Duurzame innovaties bieden kansen voor het bedrijfsleven én dragen bij aan een beter klimaat. 3-b Vitale winkelcentra Sinds 2023 hebben we in het centrum van Wijchen een accountplan, dat opgesteld is met de vereniging van pandeigenaren en het Centrummanagement. Dit gezamenlijke uitvoeringsplan heeft de centrumvisie als onderlegger en heeft tot doel het Wijchense winkelcentrum verder te versterken. 3-c Economische en toeristische visie We willen een levendige, vernieuwende en duurzame economie. Dit bereiken we door samen te investeren in een goed ondernemers- en vestigingsklimaat. Door samen te werken en duurzaam te ondernemen, kunnen ondernemers, inwoners en bezoekers van gemeente Wijchen prettig ondernemen, werken, wonen en recreëren. Deze ambitie willen we waarmaken aan de hand van de volgende vier strategielijnen: vernieuwing, aantrekkingskracht, samenwerking en duurzaamheid.

3-d Energietransitie elektrische laadinfrastructuur In 2024 wordt duidelijk hoe de plankaarten eruit gaan zien. Dan weten we wat de noodzaak zal zijn van het waarmaken van een elektrische laadinfrastructuur. 3-e Human Capital agenda In 2024 proberen we samen met Vrienden van Techniek talenten in de regio te behouden met Labtrain. Daarnaast willen we nieuw talent aantrekken door het Gelrepact (aanpak krapte beroep techniek) uit te voeren.

Programmarekening 2024 - Programma 3

Pagina 33 van 285

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2024

Verantwoording

3-a Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers Vitalisering bedrijventerrein Wijchen-Oost.

Ondersteunen duurzaamheids- en circulaire initiatieven met ondernemers. Ondersteunen lokale initiatieven in de ruilen deeleconomie. Mede door de Stimuleringslening Verduurzaming Zakelijk en het Energieloket Zakelijk. Participatietrajecten met ondernemers bij nieuwe ontwikkelingen, zoals bij de ontwikkeling van bedrijventerrein WijchenOost.

We hebben een start gemaakt voor het maken van een nieuw omgevingsplan. We hebben samen met onderwijspartners en het bedrijfsleven de start van het Junior Technovium Wijchen gerealiseerd. We hebben ondernemers enthousiast gekregen om aan vergroening van de buitenruimte te werken. We ondersteunen op Wijchen Oost en Bijsterhuizen het initiatief om tot een Smart Energy Hub te komen en tot een oplossing te komen voor gedeeld stroomgebruik. Het Regionaal Expertisenetwerk Energie (REE) is ingezet voor vraagstukken van ondernemers. Bij het opstellen en de uitvoering van elke visie betrekken we relevante partijen zoals ondernemers en andere kennispartners. Dit hebben we gedaan bij het deelplan horeca en het kansenboek voor vergroening van bedrijventerrein Wijchen Oost. Daarnaast hebben we regelmatig ambtelijk en bestuurlijk overleg met ondernemersverenigingen.

3-b Vitale winkelcentra In samenwerking met ondernemers en het CMW (Centrummanagement Wijchen) voeren we de Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie Centrum Wijchen uit.

We voeren de aanbevelingen uit het onderzoeken over de toekomst van de warenmarkt uit.

We stellen een horecavisie op, in samenwerking met KHN Afdeling Wijchen, horeca ondernemers en CMW. Met “Wijchen=Samen” versterken we elkaar, de aantrekkelijkheid en branding van Wijchen. Dit is een belangrijke aanbeveling uit de detailhandelsstructuurvisie. We helpen mee om het centrum van Wijchen bruisender te maken door het CMW 3 jaar financieel te ondersteunen. Op termijn ontstaat er marktruimte voor een extra supermarkt in Wijchen. We doen onderzoek naar de best mogelijke locatie.

Programmarekening 2024 - Programma 3

De betrokken partijen hebben sinds de vaststelling regelmatig afstemming met de werkgroep DSV en centrummanagement over de uitvoeringsacties. Daarnaast ontvangt Wijchen=Promotie jaarlijks €15.000 om alle winkelcentra in Wijchen te ondersteunen. Daarnaast ontvangt het CMW gedurende de jaren 2023 tot en met 2025 een totaal bedrag van €75.000 om het centrum impuls te geven i.v.m. de leefbaarheid en professionalisering. Jaarlijks worden hier plannen voor opgesteld en verantwoord. Het uitvoeringspunt vergroenen centrum wordt ook in overleg met CMW en BIZ Pandeigenaren uitgevoerd. Tijdens de overleggen met de Marktcommissie bewaken we de gemaakte aanbevelingen. Diverse aanbevelingen zijn vorig jaar opgepakt en worden de komende jaren verbeterd en bewaakt. Er wordt nu ambtelijk gewerkt aan een nieuwe marktverordening, deze zal nog ter besluitvorming voorgelegd worden. De horecavisie (Deelplan Horeca gemeente Wijchen) wordt Q2 2025 vastgesteld door het college. De studie naar de best mogelijke locatie voor een extra supermarkt in Wijchen is afgerond.

Pagina 34 van 285

Begroot 2024

Verantwoording

3-c Economische en toeristische visie We werken samen met ondernemers om leegstand in het centrum en op bedrijventerreinen tegen te gaan. Hiervoor overleggen we met pandeigenaren van centrum Wijchen en beleggers op bedrijventerrein Wijchen-Oost. We ronden de onderzoeken naar de mogelijkheden tot uitbreiding van de bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Breekwagen af. We hebben een actieve rol in het toekomstbestendig houden van de winkelgebieden in onze gemeente.

We dragen bij aan projecten om het bedrijfsleven op bedrijventerrein Wijchen Oost, de onderwijsinstellingen en Maaswaalcollege met elkaar te verbinden. Denk hierbij aan het initiatief SPARK! Eind 2023 of begin 2024 gaan we in samenwerking met StartUp Nijmegen proberen een netwerk op te bouwen met startende ondernemers.

De leegstand op de bedrijventerreinen is beperkt. In het centrum is het leegstandspercentage afgelopen jaar gestegen. Het is een belangrijk aandachtspunt voor het CMW en BIZ Pandeigenaren. Er is een transformatie gaande dat wanneer een reguliere winkel verdwijnt, er een andere centrumactiviteit terug komt. Voor de uitbreiding van Bijsterhuizen wordt een ontwerp omgevingsplan gemaakt. Uitbreiding van Breekwagen is onder voorwaarden van natuurcompensatie waarschijnlijk mogelijk. Het betreft echter een particulier initiatief. We hebben de eerste tranche van het vergroenen van het centrum afgerond. In het voorjaar van 2025 volgt de tweede tranche. Daarnaast ontvangt Wijchen=Promotie jaarlijks €15.000 om alle winkelcentra in Wijchen te ondersteuning. Jaarlijks wordt hier een plan voor opgesteld. De samenwerkingspartners van SPARK! werken er continue aan om jongeren te interesseren voor techniek. Deze samenwerking heeft bijgedragen aan de start van het Junior Technovium Wijchen dat in november geopend is. StartUp Wijchen is per 1 januari 2024 gestart.

3-d Energietransitie elektrische laadinfrastructuur In 2024 wordt duidelijk hoe de plankaarten eruit gaan zien. Dan weten we wat de noodzaak zal zijn van het waarmaken van een elektrische laadinfrastructuur.

De gemeente Wijchen plaatst in het kader van de regionale concessie laadpalen in de openbare ruimte en neemt hiervoor de benodigde verkeersbesluiten. Dit gebeurt zowel op verzoek van bewoners als ook proactief (minimaal 15 laadpalen in Wijchen. De plankaart vormt hiervoor de basis.

3-e Human Capital Agenda In 2024 proberen we samen met Vrienden van Techniek talenten in de regio te behouden met Labtrain. Daarnaast willen we nieuw talent aantrekken door het Gelrepact (aanpak krapte beroep techniek) uit te voeren.

Programmarekening 2024 - Programma 3

In oktober is een techniek dag georganiseerd waarvoor subsidie van de provincie Gelderland verkregen is. Het is de bedoeling dat dit een jaarlijks terugkerend evenement wordt.

Pagina 35 van 285

Watkost heeft het gekost? Wat het? Het Programma Economie bestaat uit de volgende taakvelden: 3.1 Economische ontwikkeling; Tot dit taakveld behoort algemeen beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur; hiertoe behoren activiteiten gericht op fysieke condities scheppen voor alle vormen van bedrijvigheid. 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen; Tot dit taakveld behoren de op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening van de gemeente. 3.4 Economische promotie; hiertoe behoren activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente. Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000)

Geactualiseerde Begroting 2024

Werkelijk Werkelijk 2024

2023

3.1 3.2 3.3 3.4

Baten Economische ontwikkeling Fysieke infrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Totaal baten

19 1 502 449 971

17 1 528 440 987

29 312 578 336 1.255

3.1 3.2 3.3 3.4

Lasten Economische ontwikkeling Fysieke infrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Totaal Lasten

760 3 195 593 1.550

829 10 203 660 1.701

736 146 258 475 1.615

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

-578

-714

-360

AR: Algemene Reserve ER: Onderhoud Overige gebouwen ER: Corona compensatie

0 23 0

86 10 64

71 3 0

Inzet bestemmingsreserves

23

160

74

Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

-555

-554 1

-287

Mutatie bestemmingsreserves 3.1 3.4 3.4

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel Incidenteel

Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling O.a. door afrekening van voorgaande jaren, zijn de (reclamebelasting-) subsidies aan de ondernemersverenigingen iets lager uitgevallen dan geraamd.

0

15

Taakveld 3.2 Fysieke infrastructuur Overige kleine afwijkingen

0

-7

Taakveld 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen O.a. door nagekomen opbrengsten uit voorgaande jaren, zijn de opbrengsten uit de reclamebelasting hoger uitgevallen dan begroot. De uitgaven van de promotiegelden van de markt zijn niet structureel in de

0 -4

22 0

Programmarekening 2024 - Programma 3

Pagina 36 van 285

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel Incidenteel

begroting opgenomen, dit wordt meegenomen in de perspectiefnota 2025. Taakveld 3.4 Economische promotie O.a. door de hogere energiekosten voor kermissen en evenementen en de kosten van beveiliging tijdens de kermis van Wijchen, zijn de budgetten hiervoor overschreden. De opbrengsten uit de toeristenbelasting zijn o.a. door de wat minder mooie zomer iets lager uitgevallen dan geraamd. Er zijn minder kosten geweest voor het incidentele verzamelen van afval bij festiviteiten in 2024. Overige verschillen Totaal Totaal saldo

0

-31

0

-8

0

13

0 -4 1

1 5

Relevante beleidsnota’s

Relevante besluiten

Nummer besluit 20 051642 20 049334 20 054571 20 054571 21 061512

Beleidsnota Economische visie 2020 – 2030 Toeristische visie 2020 – 2030 Detailhandel structuurvisie Toekomstvisie Centrum Wijchen Toekomstvisie Wijchen Oost

Programmarekening 2024 - Programma 3

Pagina 37 van 285

4 Onderwijs Algemeen We zorgen ervoor dat er in onze gemeente voldoende onderwijs- en ontwikkelkansen zijn voor iedere inwoner. We zetten actief in op kansengelijkheid. Dit doen we door het aanbieden en behouden van een combinatie van voorzieningen.

Speerpunten 4-a 4-b 4-c 4-d

Coalitie akkoord

Algemeen

Fijn opgroeien met goed onderwijs Onderwijs ondersteuning voor iedereen Een aanbod voor alle peuters Versterken van basisvaardigheden bij volwassenen

Programmarekening 2024 - Programma 4

Pagina 38 van 285

Speerpunten

4-a Fijn opgroeien met goed onderwijs De jeugd heeft de toekomst. Daarom blijven we investeren in het onderwijs. We zetten actief in op kansengelijkheid voor kinderen. Het is belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Ons doel is Integrale Kind Centra (IKC’s) binnen multifunctionele gebouwen. 4-b Onderwijs ondersteuning voor iedereen Een goede opleiding is belangrijk voor de toekomst van onze jongeren. Maar niet alle leerlingen doorlopen even makkelijk hun schooljaren. Voor leerlingen met wie het niet goed gaat op school, zorgen we voor ondersteuning. Onze leerplichtambtenaren zijn de gesprekspartner voor scholen, leerlingen en ouders. Zij weten ook welke hulp een leerling kan krijgen die uit dreigt te vallen. Dit doen we samen met lokale en regionale partners. Zo zorgen we dat leerlingen minder uitvallen in het onderwijs. 4-c Een aanbod voor alle peuters Het aanbod voordat kinderen naar school gaan, draagt bij aan de brede ontwikkeling van het jonge kind. We zien graag dat peuters naar een voorschoolse voorziening gaan. Voor ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag via de Belastingdienst, is er aanbod waarvoor ouders subsidie kunnen krijgen. Peuters met (een risico op) een taalachterstand krijgen een extra aanbod voorschoolse educatie om hun kansen op een succesvolle en geschikte schoolcarrière te vergroten.