Agendabundel

Door beperkte financiële middelen en personeel, kunnen we de maatregelen niet allemaal tegelijkertijd uitvoeren. Dat doen we in stappen en verdeeld over meerdere jaren. Hiervoor hebben we het Meerjarenuitvoeringsprogramma (MUP) Mobiliteit opgesteld. In de Begroting 2024 zijn de vastgestelde maatregelen en middelen (PN2022) opgenomen.

Speerpunten 2-a 2-b 2-c 2-d 2-e 2-f 2-g 2-h 2-i

Coalitie akkoord

Ruimte voor fietsers en voetgangers Gastvrij voor de auto Goed bereikbaar met openbaar vervoer Veilig verkeer en minder overlast Verkeersveiligheid Leefbaarheid in de gemeenten Bereikbaarheid tussen de kernen Verbonden met de regio Duurzaam verplaatsen

Pagina | 21| Programmabegroting 2024

Programma 2

Overige thema's

2-a Ruimte voor fietsers en voetgangers Langzaam vervoer past bij uitstek goed bij de grootte en het dorpse karakter van Wijchen. Het is ook nog eens gezond en milieuvriendelijk. Daarom willen we fietsen en wandelen aantrekkelijker maken. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We geven meer ruimte aan voetgangers en fietsers. Dit nemen we mee in de projecten en ons advies. We maken keuzen in wat we belangrijk vinden. We zorgen er steeds voor dat de openbare ruimte toegankelijk is voor mensen met een beperking, zoals rolstoelgebruikers. We spannen ons in voor een snelfietsroute langs Niftrik naar Oss en het fietspad dat vrij ligt langs de Ravensteinseweg. Het onderzoek naar de fietsroute is afgerond in 2023. Verdere uitwerking volgt zo mogelijk in 2024. Het onderzoeken van de fietsverbinding Batenburg – Niftrik is in 2023 afgerond. We streven er naar om in 2024 te starten met het aanleggen van de fietsverbinding.

Continu proces Continu proces Continu proces 2024

2-b Gastvrij voor de auto Wijchen is goed bereikbaar met de auto en heeft gratis parkeermogelijkheden. Dat willen we behouden, terwijl we proberen het autogebruik terug te dringen. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We zorgen ervoor dat het centrum goed bereikbaar is met voldoende gratis parkeerplekken. Dit nemen we mee in de planvorming van TKWM.

Continu proces

Het centrum van Wijchen krijgt een dynamisch parkeerverwijssysteem. Bij nieuwbouwprojecten onderzoeken we of we anders om kunnen gaan met parkeren. We zetten ons in voor voldoende openbare laadpalen voor elektrische auto’s. We laten ons adviseren over locaties en plaatsen actief laadpalen. We blijven ons inzetten voor het verbeteren van verkeersknelpunten zoals knooppunt Bankhoef. Dit heeft doorlopend onze aandacht. We blijven aangehaakt bij de MIRT-A50, maar ook bij de N845. We vinden het belangrijk dat bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Wijchen Oost goed bereikbaar zijn.

2024 Continu proces Continu proces Continu proces 2024

2-c Goed bereikbaar met openbaar vervoer Ook met trein en bus is Wijchen goed te bereiken. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Elk kwartier een trein richting Den Bosch blijven we op de regionale en landelijke agenda zetten.

Continu proces

2-d Veilig verkeer en minder overlast Iedereen moet veilig aan het verkeer kunnen deelnemen. Of je nu naar school gaat, op weg naar je werk bent, of een ommetje maakt. Overlast door geluid, stank en trillingen pakken we aan. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Gevaarlijke verkeerssituaties en plekken met veel geluidsoverlast onderzoeken we en pakken we aan. We zetten ons in voor een variant van de A50 met de minste overlast voor omwonenden. We geven extra aandacht aan verkeersveiligheid rond scholen en sportclubs.

Continu proces

Pagina | 22| Programmabegroting 2024

Programma 2

Continu proces Continu proces

Dit heeft steeds onze aandacht en sluit aan op maatregel 28 MUP.

2-e Verkeersveiligheid Wijchen is in 2030 nog meer verkeersveilig, zowel objectief (het aantal geregistreerde ongevallen) als subjectief (de beleving van inwoners en bezoekers). Hiervoor is structurele aandacht nodig door middel van preventie, educatie en evaluatie van ongevallen. Waarbij we extra aandacht besteden aan de kwetsbare deelnemers in het verkeer. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Snelheid buiten bebouwde kom (5). De komende jaren passen we de snelheid van wegen buiten de bebouwde kom aan naar de snelheidsregels in het wegencategoriseringsplan. Maatregelen bestaan uit onder andere het toepassen van bebording of het realiseren van maatregelen die de snelheid remmen (verkeersdrempels en/of verkeersplateaus) in het buitengebied. Onderhoud N845 (*). De provincie voert het normale onderhoud uit. Op de Van Cittersweg moeten maatregelen genomen worden. Dit betekent dat een herindeling ook financiële gevolgen voor de gemeente heeft. Het exacte bedrag is nu nog niet bekend. Dit wordt opgenomen in PPN 2024. Regionale afstemming verkeersveiligheid (27). We blijven de komende jaren met de regio afstemmen hoe we samen ongelukken kunnen voorkomen.

2024

2024

Continu proces

2-f Leefbaarheid in de gemeenten We zetten binnen de grote kernen in op de fietser en voetganger, waarbij we ervoor zorgen dat voorzieningen goed met de auto bereikbaar blijven. In (nieuwe) woonwijken maken we meer ruimte voor fietsers, voetgangers, openbaar groen en verblijfsruimte. Hierdoor rijden minder auto’s op straat. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Aanpak grijze wegen (4a): Uit MUP maatregel 3 wordt bekend welke ‘grijze wegen’ er binnen de gemeente zijn. Hierna kan een reële inschatting worden gemaakt van de investeringskosten die nodig zijn en wat we als eerste gaan oppakken. We willen dit zoveel mogelijk tegelijk met het normale onderhoud doen. In 2023 stelde de gemeenteraad de regels voor parkeren vast. De beleidsregels voor parkeernormen zijn vastgesteld door het college. Met dit aangepaste beleidsstuk, samen met de reguliere advisering en andere beleidsstukken, borgen we de leefbaarheid in projecten.

Continu proces

Continu proces

2-g Bereikbaarheid tussen de kernen We willen dat de kernen voor iedereen bereikbaar zijn. Elke deelnemer aan het verkeer moet goed tussen de kernen kunnen reizen. Hierbij willen we betere fietsverbindingen, maar ook dat de grotere kernen goed bereikbaar voor de auto zijn. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Upgrade fiets- en wandelnetwerk (9a). Er is een werkbudget van € 25.000 per jaar voor kleine aanpassingen. Hiermee gaan we het fiets- en wandelnetwerk verbeteren wat niet past bij het normale onderhoud. Mochten er grote verbeteringen van fiets- en/of wandelpaden nodig zijn, dan kan daar een apart budget voor worden aangevraagd. Fietspad Ravensteinseweg (11b). We gaan een fietspad langs de Ravensteinseweg aanleggen tussen de Drutenseweg en de dijkoprit.

2024

Pagina | 23| Programmabegroting 2024

Programma 2

2024

2-h Verbonden met de regio In 2030 worden het openbaar vervoer en de fiets, eerder dan de auto, gekozen voor reizen van en naar de belangrijkste bestemmingen in de regio’s in de buurt. Hierbij zetten we in op onder andere fiets- en OV-verbindingen, voldoende en veilige fietsenstallingen bij overstappunten en toegankelijke OV-haltes. Inwoners zijn hierdoor minder afhankelijk van de auto. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Fietsverbinding Druten – Wijchen (10). We onderzoeken of deze haalbaar is. Hierbij kijken we onder andere naar de eisen, de route en de kosten van deze fietsverbinding.

2024

2-i Duurzaam verplaatsen In 2030 is voor iedereen (inwoners, bezoekers, werknemers etc.) een duurzaam vervoersmiddel beschikbaar. Hierdoor kan men zich betrouwbaar en comfortabel binnen en buiten Wijchen verplaatsen. Met als doel, het aandeel duurzame verplaatsingen (lopen, (e)fietsen, speed pedelecs, openbaar vervoer, elektrische auto en nieuwe vormen van e-mobility) dat binnen de eigen gemeente duurzaam plaatsvindt, te verhogen. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Monitoring duurzame mobiliteit (20b). De Strategie Elektrisch Rijden is op 24 juni 2021 vastgesteld. Hierin is een gewenst resultaat opgenomen voor het aantal laadpalen in 2025. We verwachten dat er tot en met 2025 ongeveer 126 laadpalen bij moeten komen (op basis van de prognoses). Werkgeversaanpak bedrijventerreinen (24). We zijn steeds in gesprek met bedrijventerreinen over de mogelijkheden en informeren ze over successen binnen en buiten gemeente Wijchen. Voor de uitvoering van de maatregelen moet per bedrijf gekeken worden wat de oplossing is. Het bedrijf betaalt zelf de kosten voor de maatregel.

Continu proces

Continu proces

Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 20 054441 21 061892 21 068537

Beleidsnota Mobiliteitsvisie Druten en Wijchen “Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal” Mobiliteitsplan Meerjaren Uitvoeringsprogramma mobiliteit (uitwerking mobiliteitsplan Wijchen)

Pagina | 24| Programmabegroting 2024

Programma 2

Wat het kost Het Programma Verkeer en vervoer bestaat uit de volgende taakvelden: 2.1 Verkeer en vervoer; hiertoe behoren de taken op het gebied van verkeer te land (inclusief voetgangers) en bijbehorende droge infrastructuur, zoals verkeersbeleid, de verlichting, aanleg, reconstructie en onderhoud van wegen en de gladheidsbestrijding. 2.2 Parkeren; parkeerbeleid en exploitatie parkeervoorzieningen. 2.5 Openbaar vervoer; hiertoe behoren taken op het gebied van openbaar vervoer en bijbehorende (omvangrijke) infrastructurele voorzieningen. Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV 2.1 2.2 2.5

2.1 2.2 2.5

Taakveld BATEN Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer TOTAAL BATEN

2023

LASTEN Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer TOTAAL LASTEN Begroot resultaat baten en lasten Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat

2025

2026

2027

301 0 6 307

173 0 6 179

173 0 6 179

142 0 6 148

142 0 6 148

5.928 376 40 6.344 -6.037 223 -5.815

5.667 416 41 6.125 -5.945 551 -5.395

5.311 425 41 5.776 -5.597 1 -5.596

5.442 432 41 5.915 -5.767 1 -5.767

5.603 437 41 6.081 -5.933 1 -5.933

0 0 550 1 551

0 0 0 1 1

0 0 0 1 1

0 0 0 1 1

Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: 2.1 Afs.R. Uitvoeringsprogramma Openbare ruimte 2.1 AR: Algemene Reserve 2.1 ER: Wegen en civiele kunstwerken 2.2 ER: Onderhoud Overige gebouwen Totaal inzet bestemmingsreserves

Pagina | 25| Programmabegroting 2024

2024

Programma 2

207 15 0 1 223

3 Economie Algemeen Ons doel is een levendige, vernieuwende en duurzame economie. Door samen te investeren in een goed ondernemers- en vestigingsklimaat, samenwerking én duurzaam ondernemerschap, helpen wij ondernemers, inwoners en bezoekers van gemeente Wijchen prettig te ondernemen, werken, wonen en recreëren. We waarderen lokaal ondernemerschap, het versterken van het ondernemersnetwerk en het aanmoedigen van bedrijvigheid. Dat zijn de drie pijlers die belangrijk zijn voor de Wijchense economie en het toerisme. We zijn trots op de vele kleine en grote ondernemers in onze gemeente. Zij zijn onze banenmotor en dat willen we graag zo houden. In het Strategisch Kompas hebben we bepaald dat we gaan voor een groene economie waarin brede welvaart en welbevinden centraal staat. Dit betekent dat we kiezen voor een kleine uitbreiding van de bedrijventerreinen en dat we bestaande bedrijventerreinen opknappen. We knappen bedrijventerrein Wijchen- Oost op en onderzoeken de geplande uitbreiding van bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Breekwagen. Duurzame vernieuwingen bieden kansen voor het bedrijfsleven en dragen bij aan een beter klimaat. We vinden het belangrijk dat ondernemers van elkaar leren en goede voorbeelden van duurzaam en circulair ondernemen met elkaar delen. We moedigen bedrijven aan om verder te verduurzamen en zetten daarom een energieloket voor bedrijven op.

Een gezonde economie is belangrijk voor de werkgelegenheid. Werk levert zelfstandigheid en ontwikkeling op. Daarom willen we dat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen. Want iedereen is van waarde en moet iets kunnen bijdragen. Waar nodig ondersteunen we mensen hierbij. Dit doen we met initiatieven die mensen effectief trainen, of ze te ondersteunen bij het zoeken naar werk. Maar ook door te werken aan een goede verbinding tussen onderwijs, bedrijfsleven en volwassenonderwijs. Als mensen financieel in de knel komen, is er een vangnet. Armoede bestrijden we met op tijd hulp op maat te bieden. Door de stijgende energieprijzen hebben we meer aandacht voor energiearmoede. Wijchen heeft verschillende wijkwinkelcentra en een bruisend centrum met een uitgebreid aanbod aan winkels, vele horecagelegenheden en mooie evenementen. Dit willen we zo houden en waar mogelijk versterken. Dat doen we door samen te werken met Centrummanagement Wijchen, Vereniging van Pandeigenaren en de Wijchense afdeling van Horeca Nederland. En natuurlijk ook Wijchen= (het promoten van Wijchen breed). We verdiepen ons ook in herontwikkeling van de westkant van het centrum. We houden daarbij rekening met het veranderend gebruik van het centrum voor bijvoorbeeld horeca en evenementen. Ook toerisme biedt kansen voor Wijchen en houdt het centrum en alle kernen levendig.

Onze verantwoordelijkheid is groter dan alleen de gemeente Wijchen. Ook in de subregio Rijk van Nijmegen en de grote regio (Groene Metropoolregio Arnhem - Nijmegen) werken we aan de gezamenlijke speerpunten. Deze speerpunten vallen onder de opgave Productieve regio waarin economie en arbeidsmarktbeleid samenkomen. Ook hebben we de ambitie uitgesproken om de economie te verbeteren, door meer werk te creëren met een verbeterde leefbaarheid als gevolg. We werken aan de volgende vijf speerpunten : Doorontwikkeling Health & Hightech en Energy tot (inter)nationale clusters, Verbeteren ondernemerschap in het MKB, invulling geven aan de Human Capital agenda, versterking van duurzame logistiek en werken aan toekomstbestendige werklocaties.

Pagina | 26| Programmabegroting 2024

Programma 3

Het speerpunt Toerisme valt binnen de regionale opgave Ontspannen Regio. De acties op regionaal niveau hebben een gevolg voor de Wijchense economie.

Speerpunten 3-a 3-b 3-c 3-d 3-e

Coalitie akkoord

Overige thema's

Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers Aantrekkelijke winkelcentra Uitvoering geven aan de economische en toeristische visie Energietransitie elektrische laadinfrastructuur Human Capital agenda

3-a Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers Ontwikkelingen kunnen invloed op de uit te voeren plannen. Denk aan inflatie, de dreiging van een loon-prijs spiraal en een mogelijke recessie. Het kan zijn dat we dan extra acties moeten uitvoeren. Belangrijk zijn onder andere goede bereikbaarheid en digitale infrastructuur. We geven ruimte om makkelijk te ondernemen door overbodige regels weg te nemen. Duurzame innovaties bieden kansen voor het bedrijfsleven én dragen bij aan een beter klimaat. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Vitalisering bedrijventerrein Wijchen-Oost. Ondersteunen duurzaamheids- en circulaire initiatieven met ondernemers. Ondersteunen lokale initiatieven in de ruil- en deeleconomie. Mede door de Stimuleringslening Verduurzaming Zakelijk en het Energieloket Zakelijk. Participatietrajecten met ondernemers bij nieuwe ontwikkelingen, zoals bij de ontwikkeling van bedrijventerrein Wijchen-Oost.

Continu proces Continu proces

Continu proces

3-b Vitale winkelcentra Sinds 2023 hebben we in het centrum van Wijchen een accountplan, dat opgesteld is met de vereniging van pandeigenaren en het Centrummanagement. Dit gezamenlijke uitvoeringsplan heeft de centrumvisie als onderlegger en heeft tot doel het Wijchense winkelcentrum verder te versterken. Wat we gaan doen

Uitvoering in

In samenwerking met ondernemers en het CMW (Centrummanagement Wijchen) voeren we de Detailhandelsstructuurvisie uit. We voeren de aanbevelingen uit het onderzoeken over de toekomst van de warenmarkt uit. We stellen een horecavisie op, in samenwerking met KHN Afdeling Wijchen, horeca ondernemers en CMW. Met “Wijchen=Samen” versterken we elkaar, de aantrekkelijkheid en branding van Wijchen. Dit is een belangrijke aanbeveling uit de

Continu proces

Pagina | 27| Programmabegroting 2024

Programma 3

2024 2024 Continue proces

detailhandelsstructuurvisie. We helpen mee om het centrum van Wijchen bruisender te maken door het CMW 3 jaar financieel te ondersteunen. Op termijn ontstaat er marktruimte voor een extra supermarkt in Wijchen. We doen onderzoek naar de best mogelijke locatie.

Continue proces

3-c Economische en toeristische visie We willen een levendige, vernieuwende en duurzame economie. Dit bereiken we door samen te investeren in een goed ondernemers- en vestigingsklimaat. Door samen te werken en duurzaam te ondernemen, kunnen ondernemers, inwoners en bezoekers van gemeente Wijchen prettig ondernemen, werken, wonen en recreëren. Deze ambitie willen we waarmaken aan de hand van de volgende vier strategielijnen: vernieuwing, aantrekkingskracht, samenwerking en duurzaamheid. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We werken samen met ondernemers om leegstand in het centrum en op bedrijventerreinen tegen te gaan. Hiervoor overleggen we met pandeigenaren van centrum Wijchen en beleggers op bedrijventerrein Wijchen-Oost. We ronden de onderzoeken naar de mogelijkheden tot uitbreiding van de bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Breekwagen af. We hebben een actieve rol in het toekomstbestendig houden van de winkelgebieden in onze gemeente. We dragen bij aan projecten om het bedrijfsleven op bedrijventerrein Wijchen Oost, de onderwijsinstellingen en Maaswaalcollege met elkaar te verbinden. Denk hierbij aan het initiatief SPARK! Eind 2023 of begin 2024 gaan we in samenwerking met StartUp Nijmegen proberen een netwerk op te bouwen met startende ondernemers. We moedigen groei en het gebruik van recreatievoorzieningen aan. Denk daarbij aan een recreatief wandelroutenetwerk, bewegwijzering, afspraken over het gebruik van routes over particulier terrein en het promoten van het netwerk online. Het recreatieve verkeersnetwerk versterken we door een vrij liggend fietspad langs de Maas tussen Batenburg en Appeltern aan te leggen.

2024 2024 Continu proces 2024 2024 Continu proces

2025

3-d Energietransitie elektrische laadinfrastructuur Wat we gaan doen

Uitvoering in

Dit gaat over elektrificatie wagenparken (GO RAL). In 2024 wordt duidelijk hoe de plankaarten eruit gaan zien. Dan weten we wat de noodzaak zal zijn van het waarmaken van een elektrische laadinfrastructuur.

2024

3-e Human Capital Agenda Wat we gaan doen

Uitvoering in

In 2024 proberen we samen met Vrienden van Techniek talenten in de regio te behouden met Labtrain. Daarnaast willen we nieuw talent aantrekken door het Gelrepact (aanpak krapte beroep techniek) uit te voeren.

Pagina | 28| Programmabegroting 2024

Programma 3

2024

Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 20 051642 20 049334 20 054571 20 054571 21 061512

Beleidsnota Economische visie 2020 – 2030 Toeristische visie 2020 – 2030 Detailhandel structuurvisie Toekomstvisie Centrum Wijchen Toekomstvisie Wijchen Oost

Wat het kost Het Programma Economie bestaat uit de volgende taakvelden: 3.1 Economische ontwikkeling; Tot dit taakveld behoort algemeen beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur; hiertoe behoren activiteiten gericht op fysieke condities scheppen voor alle vormen van bedrijvigheid. 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen; Tot dit taakveld behoren de op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening van de gemeente. 3.4 Economische promotie; hiertoe behoren activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente. Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV 3.1 3.3 3.4

3.1 3.2 3.3 3.4

Taakveld BATEN Economische ontwikkeling Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie TOTAAL BATEN

2023

LASTEN Economische ontwikkeling

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie TOTAAL LASTEN Begroot resultaat baten en lasten Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat

2025

2026

2027

30 572 271 873

19 513 392 924

19 514 392 925

19 514 392 925

19 514 392 925

724 277 224 508 1.732 -859 261 -598

694 0 192 452 1.338 -414 23 -391

677 0 183 421 1.280 -355 25 -330

681 0 188 430 1.299 -374 13 -360

682 0 191 418 1.291 -366 19 -347

0 250 11 261

0 0 23 23

0 0 25 25

0 0 13 13

0 0 19 19

Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: 3.1 ER: Corona compensatie 3.2 AR: Algemene Reserve 3.4 ER: Onderhoud Overige gebouwen Totaal inzet bestemmingsreserves

Relevante beleidsnota’s

Pagina | 29| Programmabegroting 2024

2024

Programma 3

4 Onderwijs Algemeen We zorgen ervoor dat er in onze gemeente voldoende onderwijs- en ontwikkelkansen zijn voor iedere inwoner. We zetten actief in op kansengelijkheid. Dit doen we door het aanbieden en behouden van een combinatie van voorzieningen.

Speerpunten 4-a 4-b 4-c 4-d

Coalitie akkoord

Overige thema's

Fijn opgroeien met goed onderwijs Onderwijs ondersteuning voor iedereen Een aanbod voor alle peuters Versterken van basisvaardigheden bij volwassenen

4-a Fijn opgroeien met goed onderwijs De jeugd heeft de toekomst. Daarom blijven we investeren in het onderwijs. We zetten actief in op kansengelijkheid voor kinderen. Het is belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Ons doel is Integrale Kind Centra (IKC’s) binnen multifunctionele gebouwen. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We zetten ons in voor de realisatie van IKC’s in Wijchen-Zuid en Wijchen-West. Ontwikkeling MFA’s Westwijzer en Hart van Zuid en huisvesting voor de Bonte Boomhut (nieuwe basisschool Kans en Kleur). We moedigen het behoud van de scholen in de kleine kernen aan. We herijken het IHP.

Continu proces Continu proces 2024

4-b Onderwijs ondersteuning voor iedereen Een goede opleiding is belangrijk voor de toekomst van onze jongeren. Maar niet alle leerlingen doorlopen even makkelijk hun schooljaren. Voor leerlingen met wie het niet goed gaat op school, zorgen we voor ondersteuning. Onze leerplichtambtenaren zijn de gesprekspartner voor scholen, leerlingen en ouders. Zij weten ook welke hulp een leerling kan krijgen die uit dreigt te vallen. Dit doen we samen met lokale en regionale partners. Zo zorgen we dat leerlingen minder uitvallen in het onderwijs. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Het middelbaar onderwijs blijft samen met de gemeente betrokken bij het programma 'Aanpak ziekteverzuim VO'. Regionaal werken we samen voor een betere instroom en doorstroom van leerlingen, aan de versterking van de zorgteams in het VO en MBO en aan een

Continu proces

Pagina | 30| Programmabegroting 2024

Programma 4

Continu proces

sluitend aanbod van tijdelijke opvangvoorzieningen. De inzet van leerplichtambtenaren is gericht op terugkeer naar school. Er is voldoende aanbod van schoolmaatschappelijk werk in het primair en voortgezet onderwijs. We verbeteren de inzet van jeugdartsen voor minder ziekteverzuim in het VO.

Continu proces Continu proces

4-c Een aanbod voor alle peuters Het aanbod voordat kinderen naar school gaan, draagt bij aan de brede ontwikkeling van het jonge kind. We zien graag dat peuters naar een voorschoolse voorziening gaan. Voor ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag via de Belastingdienst, is er aanbod waarvoor ouders subsidie kunnen krijgen. Peuters met (een risico op) een taalachterstand krijgen een extra aanbod voorschoolse educatie om hun kansen op een succesvolle en geschikte schoolcarrière te vergroten. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We voeren het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) uit in de beleidsperiode 2023-2026. Hiervoor hebben we een uitvoeringsagenda vanuit het vastgestelde OAB. Dit doen we samen met de educatieve partners in de VVE-werkgroep, die onderdeel is van de Lokaal Educatieve Agenda. In deze beleidsperiode zetten we extra in op het verbeteren van de educatieve kwaliteit. Daarbij gaan we ook samenwerken met kinderdagverblijven en de bibliotheek. In 2022 gaven we de bibliotheek (penvoerder) een bijdrage voor Leesoffensief Wijchen vanuit de NPO-middelen. Het Leesoffensief wordt ook in het schooljaar 2023-2024 uitgevoerd.

Continu proces

Continu proces

4-d Versterken van basisvaardigheden bij volwassenen Wie voldoende basisvaardigheden heeft, zoals lezen, schrijven, rekenen en met een computer werken, staat sterker en gezonder in het leven. Daarom zorgen we voor een aanbod aan cursussen en vergroten we het aantal vindplaatsen. Dit doen we zowel lokaal als samen met onze partners in de regio. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Samen met partners in de gemeente werken we aan het opzetten van een DigiTaalhuis in Wijchen. Voor het regelen van de activiteiten en de hulp aan laaggeletterden om geschikt aanbod te vinden, stellen we een DigiTaalhuiscoördinator aan.

2024

Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 16 2773 16 4034 4429 20 3 7254

Beleidsnota Regionaal beleidsplan leerplicht 2015-2019 Onderhoudsoverdracht onderwijshuisvesting primair onderwijs Kansengelijkheid voor jonge kinderen. Onderwijsachterstandenbeleid gemeente Wijchen 2023-2026. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020

Pagina | 31| Programmabegroting 2024

Programma 4

Wat het kost Het Programma Onderwijs bestaat uit de volgende taakvelden: 4.1 Openbaar basisonderwijs; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs, waaronder ook bewegingsonderwijs. 4.2 Onderwijshuisvesting; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs. 4.3 Onderwijsbeleid en leerling zaken; Tot dit taakveld behoren het lokaal onderwijsbeleid en de leerlingenvoorzieningen, zoals leerlingenvervoer en peuterspeelzalen. Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV

Taakveld

4.1

BATEN Openbaar basisonderwijs

2023 505

0

0

0

0

4.2

Onderwijshuisvesting

179

175

170

173

173

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken TOTAAL BATEN

2024

2025

2026

2027

495

495

495

495

495

1.179

670

665

668

668

LASTEN 4.1

Openbaar basisonderwijs

388

279

261

262

262

4.2

Onderwijshuisvesting

1.869

2.264

2.265

3.566

3.530

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

1.830

1.917

2.007

2.085

2.196

TOTAAL LASTEN

4.087

4.460

4.532

5.913

5.988

Begroot resultaat baten en lasten

-2.907

-3.790

-3.867

-5.245

-5.320

3

3

3

3

-343

-2.904

-3.787

-3.864

-5.242

-5.663

3 0 3

3 0 3

3 0 3

3 0 3

3 -346 -343

Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat

Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: 4.2 Afs.R: Ventilatiesysteem Leemweg 121 4.2 ER: Onderhoud Overige gebouwen Totaal inzet bestemmingsreserves

Pagina | 32| Programmabegroting 2024

Programma 4

5 Sport, cultuur en recreatie Algemeen Alle inwoners van onze gemeente moeten gezond en fit kunnen leven. Daar horen in- en ontspanning bij. We vinden het daarom belangrijk dat er in alle kernen passende en goede sport-, culturele en recreatieve voorzieningen en maatschappelijke plaatsen zijn. Deze moeten toegankelijk zijn voor iedereen. Het maakt niet uit welke leeftijd, wat voor inkomen, of dat iemand een eventuele beperking heeft. Dit draagt ook bij aan de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van onze hele gemeente. We moedigen de kennismaking met en beoefening van sport, kunst, cultuur en recreatieve bezigheden aan. We zijn trots op ons actieve verenigingsleven met vele vrijwilligers. Dat blijven we ondersteunen. Ook zoeken we naar nieuwe manieren om te sporten en te bewegen aan te moedigen. Onze geschiedenis verdient een plek in de schijnwerpers, zodat iedereen ervan kan genieten. We beschermen onze cultuurhistorische waarden en steunen nieuwe ideeën die de lokale geschiedenis in beeld brengen. Daarnaast steunen we kunst en cultuur. In de regio werken we samen om cultuur en toerisme te stimuleren. Toerisme gaan we beter spreiden, zodat de druk op bestaande natuur- en recreatiegebieden niet te groot wordt. Bij meerdere ideeën hebben we oog voor de combinatie van en balans tussen natuur, verkeersveiligheid, spreiding en verdeling over onze gemeente.

Onze gemeente kent veel mooie en ook bijzondere groen- en natuurgebieden. Deze willen we niet alleen zo houden, maar ook sterker maken. Natuur met veel verschillende dieren en planten is namelijk erg belangrijk om fijn te kunnen leven in onze omgeving. Dat doen we door steeds meer aandacht te geven aan natuur. Juist ook binnen de bebouwde kommen van onze dorpen. Daarbij houden we het evenwicht tussen natuurlijk onderhoud en veel groenonderhoud in de gaten. We kiezen niet zomaar voor één van beide. Dat doen we in overleg met inwoners.

Speerpunten 5-a 5-b 5-c 5-d 5-e 5-f 5-g 5-h

Coalitie akkoord

Samen actief en sportief Zuinig op onze kunst, cultuur en historie Wijchen als trekpleister Groene en gezonde wijken en dorpen Cultuur- en erfgoedparticipatie Ontspannen regio Meer biodiversiteit & natuur Recreatieve visie Loonse waard

Pagina | 33| Programmabegroting 2024

Programma 5

Overige thema's

5-a Samen actief en sportief Sport is belangrijk voor lichaam en geest. We zijn daarom trots op ons actieve verenigingsleven met de vele vrijwilligers. Die blijven we ondersteunen. Ook zoeken we naar nieuwe manieren om sporten en bewegen aan te moedigen. Daarbij vinden we het belangrijk dat iedereen hier gebruik van kan maken, ongeacht leeftijd, inkomen, of een eventuele beperking. Wat we gaan doen

Uitvoering in

1. Lokaal sportakkoord. Naast de doelen uit het Lokaal sportakkoord kunnen initiatiefnemers aanvragen indienen die bekostigd kunnen worden uit het uitvoeringsbudget (dit budget is van de Wijchense gemeenschap, niet van de gemeente). In de kerngroep zitten mensen van lokale(sport)-verenigingen, maatschappelijke instellingen en de gemeente. Deze kerngroep beoordeelt deze aanvragen. In 2023 hebben we het lokaal sport akkoord herijkt en maken we nieuwe afspraken. Naast de aanvragen gaan we een andere werkwijze hanteren om de concrete doelen uit te voeren. Hier starten we eind 2023 mee en dit loopt door in 2024 en verder. 2. Buurtsportcoach/ verenigingsondersteuner. In 2024 zetten we een buurtsportcoach/ verenigingsondersteuner in die stimuleert dat sport- en beweegaanbod toegankelijker wordt voor alle leeftijden en de sportverenigingen hierin worden ondersteund. Dit zal onder de Brede Regeling Combinatiefuncties gaan vallen, dat weer deel uitmaakt van de brede SPUK. Hieronder valt het Lokaal Sportakkoord, Brede Regeling Combinatiefuncties en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Deze zetten we voor 3 jaar in. Daarna evalueren we dit en bekijken we of we het GALA verlengen. 3. Speelruimtebeleid. We gaan het speelruimtebeleid opnieuw beoordelen. De uitvoering wordt gedaan door een extern bureau. Dit vindt waarschijnlijk in 2024 plaats. 4.

Voor kinderen ontwikkelen we een klim- en speelbos. Het onderzoek naar de ontwikkeling van een klim- en speelbos (opgenomen in het coalitieprogramma) nemen we mee bij de herijking van het speelruimtebeleid (zie punt 3 Speelruimtebeleid). We komen in 2024 met een locatiekeuze en ontwerp.

Continu proces

2024, 2025, 2026

2024 2024

5-b Zuinig op onze kunst, cultuur en historie In onze kunst en cultuur zien we onze lokale identiteit terug. Daar hechten we veel waarde aan. We vinden het ook belangrijk om aandacht te houden voor de rijke historie van Wijchen en al haar kernen. Daarom blijven we hierin investeren en houden we dit voor iedereen toegankelijk. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We beschermen onze cultuur en geschiedenis en steunen ideeën die de plaatselijke geschiedenis in beeld brengen:  We gaan door met plan voor cultuur en geschiedenis.  De beleidsnota cultuurhistorie en de kerkenvisie nemen we mee in de omgevingsvisie.  We onderzoeken Erfgoed uit het Post ’65 tijdperk.  We lichten monumenteneigenaren actief voor en begeleiden hen met het verduurzamen van hun monument. De verordening Stimuleringsfonds Wonen & Monumenten 2008 wordt herzien. De kosten voor de herziening worden betaald uit het fonds zelf. We maken een plan waarmee we de cultuur, geschiedenis en groene longen in onze gemeente beschermen. Denk aan landschapspark Woezik en de omgeving Valendriese Heuvels. De komende jaren verzamelen we informatie hierover en leggen dit vast in de Omgevingsvisie. Het RAAP-rapport 3040 en de cultuurhistorische inventarisatie (actualisatie) gemeente Wijchen zijn hierbij de basis. Wijchen herdenkt 80 jaar vrijheid. We vieren en herdenken 80 jaar vrijheid. We organiseren en ondersteunen activiteiten in dit kroonjaar.

Continu proces

Pagina | 34| Programmabegroting 2024

Programma 5

2024 Continu proces

2024/2025

5-c Wijchen als trekpleister Naast kunst en cultuur heeft onze gemeente afwisselende landschappen met mooie hoogtepunten. Van de Bergharense berg tot de Berendonck. Wijchen is een mooie bestemming. Bovendien biedt toerisme kansen voor de lokale werkgelegenheid en economie. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Een uitkijkpunt over onze gemeente is een aantrekkelijke toevoeging. We bekijken waar dit een plek kan krijgen en als dit kan in combinatie met een klimbos. We komen in 2024 met een locatie keuze en ontwerp.

2024

5-d Groene en gezonde wijken en dorpen Groen om ons heen draagt bij aan onze gezondheid en ons geluk. In onze gemeente hebben we gevarieerde natuur met ruimte voor mens en dier en dat behouden we. Waar mogelijk versterken we het groen in de wijken die er al zijn. En we zorgen voor groen binnen nieuwbouwprojecten. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We zijn terughoudend met het kappen van bomen vanwege overlast. Voor elke gekapte boom planten we er binnen onze gemeentegrenzen twee terug. Hiervoor starten we in 2023 met het opstellen van een boombeheerplan, welke we in 2024 voorleggen aan de raad. Als groen ergens verdwijnt, zorgen we dat het op een andere plek terugkomt. We kijken in de openbare ruimte waar we stenen kunnen vervangen voor groen. We ontwikkelen beleid om cultuurhistorische waarden en groene longen in onze gemeente te beschermen. Denk aan landschapspark Woezik en de omgeving Valendriese heuvels. De komende jaren verzamelen we de informatie hierover en leggen dit vast in de Omgevingsvisie.

2024

2024 2024

5-e Cultuur- en erfgoedparticipatie Kinderen nemen deel aan culturele activiteiten in de vrije tijd. Dit is niet voor alle kinderen vanzelfsprekend. Voor hen willen we dit makkelijker maken. Ieder kind in het (basis)onderwijs krijgt les in cultuur en maakt daardoor kennis met kunst en cultuur. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We maken een cultuurnota. Hierin geven we aan wat we met cultuur willen bereiken. We leggen hierin de nadruk op de mogelijkheid om deel te nemen aan culturele activiteiten, met extra aandacht voor jeugd en jongeren. Hierin werken we samen met het sociaal domein. Daarbij sluiten we aan op het programma van de “brede SPUK”. Vanaf 2024 gaan we aan de slag met de plannen uit dit programma. Voor de versterking van de culturele infrastructuur biedt het financiële mogelijkheden. We onderzoeken wat er aanvullend nodig is voor de culturele infrastructuur, waarvan de financiële afweging via de begroting wordt genomen. We maken een nieuwe visie op het bibliotheekwerk.

Vanaf 2024 continue proces.

2024

5-f Ontspannen regio In de Groene Metropool Regio Arnhem-Nijmegen (GMR) werken we met de gemeenten aan versterking voor een langere tijd voor de structuur van de culturele keten in de hele regio. Dat betekent dat de acties een blijvend effect moeten hebben op de keten van topen middensegment, cultuureducatie, kunstvakonderwijs en amateurkunst in de regio.

Pagina | 35| Programmabegroting 2024

Programma 5

Wat we gaan doen

Uitvoering in

Gelderland heeft aan de GMR € 1,3 miljoen beschikbaar gesteld om activiteiten uit te voeren in de periode 2022-2025. Wij stellen ambtenaren beschikbaar om de uitvoering te ondersteunen. Onder regie van de GMR worden de onderstaande acties uitgevoerd in 2024: Meer onderwijs in cultuur en stimuleren dat er voldoende en goed geschoolde kunstvakdocenten zijn. Ondersteuning van verenigingen, stichtingen en vrijwilligers in de amateurkunst- en erfgoedsector. Het Romeinse verleden en in het bijzonder de Romeinse Limes (UNESCO werelderfgoed) - in samenhang - meer zichtbaar en beleefbaar maken. Hiervoor wordt een Masterplan Romeins verleden ontwikkeld met uitvoeringsagenda.

Continu proces

Continu proces Continu proces Continu proces

5-g Meer biodiversiteit en natuur Goed onderhoud is belangrijk. Anders ontstaat er een rommeltje en dat willen we niet. Als de buitenruimte goed is onderhouden, levert dat een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid. Bij dat onderhoud betrekken we onze inwoners zoveel mogelijk. De gemeente heeft hier een voorbeeldrol. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Speerpunt 1. Overgang naar groenbeheer waarbij rekening wordt gehouden met dieren en planten in hun eigen omgeving: a. Invoeren plan om Park Noord te verzorgen waarbij rekening wordt gehouden met de dieren en planten die daar al zijn; b. Opstellen plan om te zorgen voor Spoorzone en Kerkeveld; c. Een locatie inzaaien met een kruidenmengsel voor verschillende planten. Speerpunt 2. Biodiversiteit als integraal duurzaamheidsthema: a. Een scan maken voor de kansen voor natuur bij ruimtelijke ontwikkelingen. Speerpunt 3. Natuurlijke bestrijding overlast gevende plant- en diersoorten: a. We gaan de eikenprocessierups (epr) in de stedelijke omgeving aanpakken. Dit doen we door ander maaibeleid en de ontwikkeling van natuurlijke vijanden aan te moedigen. We zoeken plekken waar we deze aanpak kunnen uitvoeren. Speerpunt 4. Versterken groenblauw raamwerk: a. Binnen de GMR samenwerken aan de ontwikkeling van het groenblauw raamwerk. Het groenblauw raamwerk is een verbinding en dooradering van stad en landschap met natuur en water. Hiervoor voeren we samen met vijf gemeenten het plan Groene Mantel rondom Nijmegen uit. Speerpunt 5. Stimuleren van initiatieven en samenwerking: a. Biodiversiteit in de wijk (dit proberen we als eerste uit in de Weertjes); b. Plaatsen van een leefomgeving voor vleermuizen en/of stadsvogels. Locaties inzaaien met biodivers kruidenmengsel.

2024

2024 2024

2024

2024

5-h Recreatieve visie Loonse waard Ons rivierenlandschap is een unieke eigenschap. In onze plannen voor het toerisme leggen we de nadruk op ons landschap, cultuur en geschiedenis. We onderzoeken de mogelijkheden om meer te doen met recreatie op en rond het water. Zo biedt de Loonse Waard mogelijk kansen om recreatie op en aan het water te versterken. Hiermee speelt het in op de behoefte aan stedelijk uitloopgebied voor onze inwoners. Wat we gaan doen

Uitvoering in

De plannen voor de Loonse Waard zijn gemaakt in 2009. We moeten opnieuw onderzoeken hoe goed we kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen voor het landschap en recreatie. Daarbij willen we de plannen vergroten waarmee we het gebied geschikt maken voor de behoefte aan een stedelijk uitloopgebied en dat aansluit bij het strategisch kompas, de omgevingsvisie en het vitaal landelijk gebied.

2024

Pagina | 36| Programmabegroting 2024

Programma 5

Relevante besluiten Nummer besluit 12 IZ 132 13 IZ 196 14 IZ 199 16 4095 16 IZ 121 16 IZ 123 18 4 15250 18 4 666 / 19 24150 19 35155 19 27162 20 52446 21 58857

Beleidsnota Renovatieplan Sportaccommodaties / RSA Beleidskader Investeringen Buitensportaccommodaties. Uitvoeringsdocument muziekonderwijs. Speelruimtebeleid 2015-2025. Nota speelbeleid. Uitvoeringsprogramma Kunstparticipatie. Notitie Sport en bewegen. Algemene subsidieverordening 2018 Visie bibliotheek 2020 - 2023 Visie ’t Mozaïek, sociaal cultureel en educatief centrum in Wijchen. Beleidsplan Natuur en Biodiversiteit Ecologisch groenbeheerplan

Pagina | 37| Programmabegroting 2024

Programma 5

Wat het kost Het Programma Sport, cultuur en recreatie bestaat uit de volgende taakvelden: 5.1 Sportbeleid en activering; Tot dit taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport, waaronder de subsidies aan alle sportverenigingen. 5.2 Sportaccommodaties; Tot dit taakveld behoren alle accommodaties voor sportbeoefening, zoals de gym- en sportzalen, het zwembad en de buitensport (RSA). 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie; Tot dit taakveld behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel. 5.4 Musea; Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur, zoals het museum. 5.5 Cultureel erfgoed; Tot dit taakveld behoren taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed. 5.6 Media; Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers, zoals de Wijchense omroep en de bibliotheek. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie; Tot dit taakveld behoren openbaar groen, natuur en recreatie.

Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV Taakveld BATEN 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie TOTAAL BATEN LASTEN 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en 5.3 cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie TOTAAL LASTEN Begroot resultaat baten en lasten Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat

Pagina | 38| Programmabegroting 2024

2023

2024

2025

2026

2027

265 616 4 -40 38 882

265 633 3 41 28 969

265 656 3 0 28 951

228 663 3 0 28 921

7 670 3 0 28 707

567 3.186

558 3.313

545 3.580

510 3.338

229 3.495

737 393 86 940 4.681 10.591 -9.669 -165 -9.834

988 345 91 1.055 4.737 11.087 -10.118 -33 -10.151

640 334 92 969 4.835 10.994 -10.043 140 -9.903

661 341 94 979 4.936 10.859 -9.937 -198 -10.136

667 347 94 1.002 5.036 10.871 -10.164 -90 -10.255

Programma 5

5.2 5.2 5.2 5.2 5.2 5.2 5.2 5.2 5.2 5.2 5.2 5.4 5.4 5.7 5.7 5.7 5.7 5.7 5.7

Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: Afs.R: 3e Hockeyveld Campus Wijchen Afs.R: Centrale Sporthal Afs.R: Kunstgrasveld Diosa Afs.R: Renovatie crossbaan Wycross Afs.R: Sportzaal achterlo Afs.Res. Automatische beregening Afschrijvingsreserve RSA BR: Renovaties Sportvelden BR: RSA Tennis ER: Gymmaterialen ER: Onderhoud Overige gebouwen BR: Cultuurhistorie ER: Corona compensatie Afs.R. Oosterpark BR: Beeldende kunst BR: Landschapsontwikkelingplan BR:Vervangen speeltoestellen openbare speelpleinen ER: Groen ER: Onderhoud Overige gebouwen Totaal inzet bestemmingsreserves

Pagina | 39| Programmabegroting 2024

Programma 5

2023 43 187 66 5 2 7 60 -337 29 123 -258 0 -6 15 0 -53 -5 -34 -10 -165

2024 21 187 29 6 2 7 111 -388 48 47 -126 20 0 15 5 0 -5 0 -12 -33

2025 21 187 29 6 2 7 188 -382 -51 32 83 0 0 15 10 0 -5 0 -2 140

2026 21 187 29 6 2 7 190 -389 28 40 -305 0 0 15 0 0 -5 0 -24 -198

2027 21 187 29 6 2 7 190 -396 27 32 -189 0 0 15 0 0 -5 0 -17 -90

6 Sociaal domein Algemeen We willen dat iedereen in onze gemeente mee kan doen in de samenleving op alle gebieden. Zoals samenleven, zorg voor elkaar, werken, leren, sporten, cultuur en recreatie. Dit geldt voor jong tot oud. Voor mensen met een ziekte, beperking of een tijdelijke behoefte tot ondersteuning. En ook voor de mensen die weinig geld hebben of die nieuw in Nederland zijn en moeten inburgeren. Daar werken we samen aan, met onze inwoners en partners. In het Strategisch Kompas hebben we bepaald dat we gaan voor een sterke, gezonde en sociale samenleving. Hierbij hebben we aandacht voor mentale en fysieke gezondheid, preventie, maatwerk en zorg dichtbij huis. We investeren hierin in stappen in alle kernen en wijken. En als het even minder goed gaat? Dan kijken we naar elkaar om en ondersteunen we elkaar. Als het nodig is, staan wij samen met onze partners klaar om mee te denken en oplossingen te bieden. Ook voor mensen die zorg mijden en wel geholpen moeten worden, omdat ze een gevaar zijn voor zichzelf of anderen. Voorkomen is beter dan genezen. Daarom zetten we vol in op preventie en laagdrempelige hulp. Zo voorkomen we zoveel mogelijk zware en kostbare zorg. Als het mogelijk is, heeft hulp in de buurt, of uit het sociaal netwerk de voorkeur. Mensen die professionele zorg nodig hebben, moeten daarop kunnen rekenen.

Dat is altijd maatwerk, want elk mens en elk gezin is anders. We behouden kwalitatief goede zorg maar houden ook betaalbaarheid in het oog. Daarbij zoeken we naar manieren om kosten beter inzichtelijk te maken. Zorgfraude pakken we stevig aan. Hierin werken we zoveel mogelijk samen met regiogemeenten. Jeugd krijgt speciale aandacht in ons programma. De jeugd is onze toekomst, ook als hun situatie kwetsbaar is. Wij willen dat alle jeugdigen in de gemeente Wijchen opgroeien in een veilig klimaat en een omgeving waarin zij kansen krijgen om zich zo goed mogelijk te ontwikkelen. Voor goede zorg aan onze jeugd werken we samen in de regio. We maken duidelijke afspraken over wat hoort onder jeugdzorg en wat bij de normale opvoeding. Jeugdoverlast en drugsproblematiek zijn in beeld en pakken we aan.

Speerpunten 6-a 6-b 6-c 6-d 6-e 6-f 6-g 6-h 6-i 6-j

Coalitie akkoord

Overige thema's

Gezonde en vitale samenleving Vitaal ouder worden Preventie en goede zorg Iedereen draagt een steentje bij We laten niemand vallen Zorg en veiligheid Begroting Jeugdwet Begroting WMO Begroting BUIG Programma vluchtelingen, internationale werknemers en huisvesting

Pagina | 40| Programmabegroting 2024

Programma 6

6-a Gezonde en vitale samenleving Een gezonde leefstijl is belangrijk voor alle leeftijden. Door gezond te eten en te bewegen, blijf je lichamelijk en geestelijk fit. Ook blijft het belangrijk om mensen te ontmoeten en van betekenis te zijn. Iedereen moet kunnen werken aan gezondheid en meedoen in de samenleving. Een beperking mag daarin geen belemmering zijn. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Activiteiten die helpen aan een gezonde leefstijl ondersteunen wij. We werken bijvoorbeeld aan een gezond gewicht, een rookvrije generatie, geestelijke gezondheid, of het verminderen van alcoholgebruik. Dit doen we onder andere met het Lokaal Preventieakkoord. We richten ons daarbij op alle leeftijden, met extra aandacht voor gezinnen met weinig geld. We gaan aan de slag met de plannen van het Gezond en Actief Leven Akkoord. Hiermee maken we een uitgebreide aanpak voor gezondheid met de onderwerpen sporten, bewegen, cultuur, gezondheid en de sociale basis. We zetten ons in om eenzaamheid bij alle leeftijdscategorieën te voorkomen of te verminderen. Dit doen we bijvoorbeeld samen met de Kerngroep Eenzaamheid en MeerVoormekaar. Laagdrempelig en zo veel mogelijk in de buurt. We organiseren met onze netwerkpartners de week van de gezondheid. Met als doel dat mensen zich bewust worden van de lichamelijke en geestelijke gezondheid van inwoners van Wijchen.

Continu proces

2023-2026 Continu proces

2024

6-b Vitaal ouder worden Mensen worden steeds ouder en blijven langer actief. Vitale ouderen leveren een waardevolle bijdrage aan de samenleving. Bijvoorbeeld door zich in te zetten als vrijwilliger of als mantelzorger voor een naaste. Of door hun kennis en ervaring op een andere manier te delen. We zetten ons ervoor in dat ouderen mee kunnen blijven doen in de samenleving. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Vrijwilligers blijven we ondersteunen en waarderen. We streven naar een dementievriendelijke gemeente. Samen met de Kerngroep Dementie werken we hier steeds aan. We hebben onderzocht wat zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie zijn. Hier geven we uitvoering aan.

Continu proces Continu proces

6-c Preventie en goede zorg Voorkomen is beter dan genezen. Daarom zetten we alles in op preventie en makkelijk bereikbare hulp. Soms kunnen mensen al veel zelf, met een klein duwtje in de rug. Bovendien bespaart voorkomen van zorgkosten op de lange termijn. Mensen die professionele zorg nodig hebben, moeten daarop kunnen rekenen. Dat is altijd maatwerk, want elk mens en elk gezin is anders. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We werken aan preventie met een laagdrempelig aanbod. Als dat mogelijk is heeft hulp in de buurt of uit het sociale netwerk de voorkeur. Mantelzorgers zijn belangrijk en verdienen onze steun. We versterken daarom de ondersteuning en waardering voor mantelzorgers. We kijken naar de behoefte vanuit de mantelzorger zelf, zoals bijvoorbeeld logeren of opvang functies. Per 1 augustus 2023 is als proef een jaar een Mantelzorgmakelaar in dienst bij het Sociaal team. We bakenen duidelijk af wat hoort onder jeugdzorg en wat hoort bij de normale opvoeding volgens de aanscherping van de jeugdwet. Inwoners met een hulpvraag helpen we snel en duidelijk op weg.

Continu proces

Pagina | 41| Programmabegroting 2024

Programma 6

Continu proces

2024 Continu proces

De toegang is laagdrempelig en efficiënt ingericht. We halen de wettelijke termijnen bij vragen van burgers aan het Sociaal Team. Voor goede zorg aan onze jeugd en volwassenen werken we samen in de regio. In de programma’s op jeugd en Wmo voor de regio staan duidelijke doelen en resultaten die verwacht worden. Het lokale beleid stemmen we hierop af. We streven ernaar om kinderen zoveel mogelijk thuis op te laten groeien. Waar veilig opgroeien in een gezinssituatie niet vanzelfsprekend is, bieden we steunvormen aan, zoals steungezinnen. Wanneer thuis wonen niet meer gaat, bieden we pleegzorg, gezinshuizen, kleinschalig wonen en specialistische instellingen aan. De ondersteuning en zorg is van goede kwaliteit en zorgen dat deze betaalbaar zijn. We werken samen met het Sociaal Team (ST) en MeerVoormekaar over het vrij toegankelijk aanbod en zetten in op een dorpsondersteuner in Bergharen, Hernen / Leur en Alverna. We meten steeds of de klant tevreden is. De resultaten gebruiken we om ons te verbeteren. Het contractmanagement van de regio stelt eerlijke prijzen vast en gaat voor kwaliteit. We willen dat mensen, die het echt nodig hebben, hulp bij het huishouden voor lange tijd kunnen krijgen en betalen. We leveren maatwerk als dat nodig is. Fraude met zorg pakken we stevig aan. In 2023 startte een onderzoek naar regionale samenwerking hiervoor.

In 2024 verwachten wij hieruit aanbevelingen over samenwerking binnen de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Hierin werken we nu samen met gemeenten in de regio. We toetsen alle aanbieders (zorg in natura (ZIN) en persoonsgebonden budget (PGB)) op kwaliteit bij de start van de contractering van de betreffende partij. We zorgen dat onze plannen voor woonzorg passen bij het verhuren van panden door anderen aan zorgpartijen binnen Wijchen. Op deze wijze houden we zicht op de partijen die zich vestigen in onze gemeente en kunnen bij signalen in samenspraak met Instituut Bijzonder Onderzoek (IBO) en handhaving oppakken.

Continu proces Continu proces

Continu proces

Continu proces Continu proces

6-d Iedereen draagt een steentje bij We willen dat iedereen mee kan doen. Door werk of door zich op een andere manier in te zetten voor de samenleving. Iedereen is van waarde en kan iets kunnen bijdragen. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We willen een inclusieve samenleving. Dit betekent dat iedereen mee mag en kan doen. Dit bereiken we door samen te werken met onze inwoners en ketenpartners aan een actielijst, die hoort bij het vastgestelde inclusie programma. We willen meer mensen met een afstand tot werk ondersteunen om ervaring op te doen. Het ontbreken van voldoende scholing, lichamelijke en geestelijke klachten zijn enkele voorbeelden waarom mensen niet mee kunnen in deze maatschappij. Met de inzet van participatiecoaches zetten we kleine stapjes om de mensen uit het sociaal isolement te halen. Zonder deze inzet blijven deze mensen veelal tot de AOW gerechtigde leeftijd een bijstandsuitkering ontvangen. Zo maken we hen werkfit voor de arbeidsmarkt. In overleg met ons WerkBedrijf Rijk van Nijmegen bekijken we welke toegevoegde waarde plaatselijke ideeën hebben. We zorgen dat deze passen bij de arbeidsbemiddeling in de regio. Daarnaast houden we ook in 2024 aandacht voor jongeren die binnen de Participatiewet vallen en die op meerdere punten kampen met problemen. Goede ideeën die mensen trainen of helpen bij het zoeken naar werk, ondersteunen we. We overleggen regelmatig met plaatselijke partijen. Daarnaast organiseren onze participatiecoaches diverse (groeps-) activiteiten.

Deze activiteiten gaan over persoonlijke ontwikkeling, gezondheid en voeding, gezondheid en beweging, financiën, stress en (chronische) pijn, regelingen en de sociale kaart. Jaarlijks ontvangt u een verslag over de resultaten die de participatiecoaches

Continu proces

Pagina | 42| Programmabegroting 2024

Programma 6

Continu proces

gehaald hebben. We gaan meer samenwerken met de plaatselijke ondernemers om mensen met een uitkering sneller aan het werk te krijgen. Hierbij stemmen we af met ons WerkBedrijf, zodat we aansluiten bij de vraag van onze ondernemers. We overwegen, in samenwerking met WerkBedrijf, plannen voor “jobcarving”. In 2023 stelde de raad een nieuw beleidsplan ‘Arbeidsmarkt en re-integratie’ vast. In 2024 passen we de afspraken uit de dienstverleningsovereenkomst voor 2024 toe. We maken de mogelijkheden om te kunnen omgaan met wisselende bronnen van inkomsten eenvoudiger. Alle mensen met een plicht om in te burgeren, doen snel en volledig mee in de maatschappij. Liefst via betaald werk. We zorgen ervoor dat zij een zo hoog mogelijk taalniveau (eis is B1) behalen. En dat zij, naar wat zij kunnen, vanaf het begin van het traject voor inburgering deelnemen. Het liefste door betaald werk.

Continu proces

2024 2024 Continu proces

6-e We laten niemand vallen In deze financieel onzekere tijden kunnen de laagste inkomens op onze steun blijven rekenen. Als mensen in de knel komen is er een vangnet. We bieden steun bij financiële zorgen en zien daarbij een belangrijke rol voor charitatieve instellingen. Armoede bestrijden we door hulp op maat. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We houden extra aandacht voor kindregelingen in het armoede- en minimabeleid. In het schooljaar 2023/2024 zullen we in overleg met de Wijchense scholen een aantal activiteiten uitvoeren op het terrein van ondersteuning, bereiken van ouders en hoe omgaan met geld. We vernieuwen onze regeling ‘Huishoudelijke apparaten’, zodat de apparaten die we daarin verstrekken ook duurzaam zijn. Waar mogelijk breiden we de ondersteuning voor de energietransitie uit voor de doelgroep in energiearmoede. We zetten nieuwe initiatieven in om een groter bereik te krijgen in de ondersteuning die we kunnen bieden aan mensen met geldzorgen, door een intensieve samenwerking met maatschappelijke partijen, een communicatiecampagne en één telefoonnummer voor de doelgroep. We bieden een vangnet op basis van vertrouwen. Een foutje bij een aanvraag kan altijd gemaakt worden. Bewuste fraude met uitkeringen pakken we aan. We hebben aandacht voor de menselijke maat binnen de bijstandverlening. Dat doen we door middel van deskundigheidsbevordering aan de groep inkomensconsulenten. Gemeenten moeten per individueel geval bepalen in hoeverre er strikt genomen sprake is van frauduleuze handelingen, of van een menselijke vergissing, die vervolgens leidt tot een overtreding van de regels. Mensen met financiële zorgen of schulden helpen we vroegtijdig om grip op hun huishoudboekje te krijgen.

Initiatieven uit de samenleving zijn daarbij zeer waardevol. We benaderen de inwoners waarover we een signaal van betalingsachterstand ontvangen. We benaderen deze inwoners actief met een hulpaanbod door ze te bellen of een sms of brief te sturen. We vinden het belangrijk om gezinnen met een kleine beurs beter te ondersteunen. In 2024 zullen we een vervolg geven aan de uitkomst van een verdere uitwerking van de inwonerspas (combinatie met ‘digitaal platform’, specificering kosten), op basis van besluitvorming in de raad. We streven naar een samenleving waarin iedereen mee kan doen. In 2024 gaan we verder met het uitvoeren van de ‘Iedereen doet mee agenda’. We versterken onze (herstelgerichte) inloop GGZ en werken met een WijkGGZ team. We zorgen ook voor meer betaalbare woningen voor psychisch kwetsbare inwoners. We evalueren onze nieuwe werkwijze met één integrale wijze van adviseren vanuit betrokkenen in het sociaal domein.

2024

Pagina | 43| Programmabegroting 2024

Programma 6

2024

2024

Continu proces

Continu proces

2024

Continu proces Continu proces 2024

6-f Zorg en veiligheid We zorgen voor een veilige leefomgeving. Inwoners en professionals weten waar zij signalen en zorgen over onveilige situaties kunnen delen. Jeugdoverlast en drugsproblematiek zijn in beeld en pakken we aan. Zorgmijders die een gevaar zijn voor zichzelf of voor anderen, bieden we ondersteuning. Huiselijk geweld en kindermishandeling signaleren we tijdig met onze ketenpartners en zetten hier passende hulp voor in. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We werken samen met onderwijs, politie, jongerenwerk, regieteam, boa’s, straatcoaches, veilig thuis en zorgpartijen. Hiervoor hebben we diverse overlegorganen. Met bovenstaande partners werken we samen om overlast gevende jeugdigen en volwassenen te voorkomen of te beheersen. Via regieteam en ketenpartners zetten we trajecten in gang, zoals bemoeizorgtraject en GGZ in de Wijk voor zorgmijders en bij inwoners met complexe problematiek. Met het regionale en lokale plan huiselijk geweld en kindermishandeling als leidraad, werken we aan het signaleren en aanpakken van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Continu proces

Continu proces 2024 en verder

6-g Begroting Jeugdwet De begroting 2024 van Jeugd laat in totaal een uitzetting zien van € 2,1 miljoen in 2024. De oorzaak van deze uitzetting zit zowel in de bijstelling van de eenheden zorggebruik (q), als in de indexering van de tarieven (p). Tevens zorgt een kleine groep jeugdigen met zware zorg voor een relatief groot deel van de totale kosten van Jeugd. Als we naar de eenheden kijken, dan loopt de uitzetting af, door gerichte acties op onderdelen waar de gemeente invloed heeft. Welke acties dit zijn, leest u terug per categorie waar dit aan de orde is. Kijken we naar het prijseffect, dan neemt de uitzetting toe als gevolg van (cumulatieve) indexering. 3)

Tabel: kosten per onderwerp van het thema Jeugd (x € 1.000):

Actuele begroting thema Jeugd

2024 15.062

2025 15.365

2026 15.691

2027 15.959

Begroting 2024: Dagbehandeling Verblijf Ambulant GGZ zorg Bescherming/reclassering PGB Overig Totaal Jeugd

1.070 4.394 4.862 3.901 1.050 154 1.703 17.134

1.100 4.416 4.997 3.857 1.080 158 1.738 17.345

1.129 4.535 5.086 3.825 1.109 161 1.770 17.616

1.158 4.649 5.212 3.850 1.138 165 1.803 17.974

Mutaties t.o.v. actuele begroting: Dagbehandeling Verblijf Ambulant GGZ zorg Bescherming/reclassering PGB Overig Totaal mutaties Jeugd Indexering Totaal Jeugd incl index

-47 -796 -237 -239 36 0 -336 -1.619 -452 -2.071

-49 -759 -243 -122 37 0 -336 -1.472 -508 -1.980

-50 -776 -206 0 37 0 -336 -1.330 -596 -1.926

-51 -793 -210 0 38 0 -336 -1.352 -662 -2.015

Pagina | 44| Programmabegroting 2024

Programma 6

Indexering tarieven (prijseffect) De indexering van de tarieven zorgt voor een deel van de uitzetting van de Jeugdbudgetten. De regionale index 2024 bedraagt +6,37%. Buiten de indexering van de tarieven om, laat het meerjarig beeld op deze budgetten ook een uitzetting zien. Hieronder per categorie de belangrijkste ontwikkelingen op hoofdlijn beschreven: Dagbehandeling Het verwachte nadeel bij deze zorgvorm is geheel te wijten aan de lokale bouwstenen “Eerste Stap’. We hebben gesignaleerd dat dit in toenemende mate wordt ingezet om ouders te ontlasten. Gerichte actie: We gaan hier kritisch kijken of we andere mogelijkheden van ontlasten en financieren kunnen gaan inzetten. Denk hierbij aan SMI (sociaal medische indicatie) en reguliere kinderopvang. Daarnaast wordt deze zorgvorm ook gebruikt om kinderen lokaal op te vangen i.p.v. naar een regionale aanbieder buiten Wijchen. Bij deze groep is er wel sprake van extra zorgvragen bij de jeugdigen en is de indicatie ingezet zoals bedoeld. We verwachten hiermee het zorggebruik van deze zorgvormen te verminderen. Verblijf We zien nieuwe instroom bij de gezinshuizen, moeder-kind huis en toename van maatwerkcontracten en kamertraining. Bij jeugdzorg met verblijf is de beïnvloedbaarheid op het gebruik minimaal. Vaak is er sprake van verwijzingen via gecertificeerde instellingen en medisch specialisten.

Of het sociaal team verwijst vanuit een samenwerking met zorgprofessionals die mede adviseren. De zorg is dan al vaak zo intensief, dat het een behoorlijke tijd in beslag gaat nemen om jeugdigen weer terug naar huis te krijgen, of naar een alternatieve vorm van gezinsgericht wonen. Het is daarom van belang goed te bekijken wat de zorgpaden zijn geweest voor verblijf. Dit gaan we nader onderzoeken. Doordat we jeugdigen kleinschaliger en gezinsgerichter moeten opvangen, stijgt ook de jeugdzorg met verblijf. Kleinschalig is goed voor de jeugdige, maar duurder voor de gemeente. We zien ook dat er sprake is van langdurig verblijf. Waarom de complexiteit zo toeneemt weten we niet goed. Deels omdat we jeugdigen langer thuis houden, voordat ze pas uit huis geplaatst worden, maar we bemerken ook dat de psychische druk op jeugdigen toeneemt in het hele land. Corona en de maatregelen heeft hier een invloed op gehad, maar ook de prestatiedruk die jeugdigen voelen op scholen en social media. Daarnaast merken we dat ouders het op een bepaald punt ook niet meer lijken te redden en het opgeven, ook als er ambulante hulp beschikbaar is. Dit omdat de druk op het gezin en de lange duur ervan niet meer draagbaar lijkt te zijn.