Bijlage 3 - Programmabegroting 2027-2030 (0098867263)
Tekst van het document
Bos Recreatieschap voor het Friese Waterland 'De Marrekrite' Lid AB Efficiencyvoordeel, machtspositie en kennisconcentratie De risico’s voor de gemeente zijn beperkt. Zoals bij elke gemeenschappelijke regeling bestaat het inherente risico dat deelnemers moeten bijdragen aan tekorten. Hoen GR SW Fryslân Lid AB Uitvoering van de Wet sociale voorziening en de uit deze wet voortvloeiende wettelijke voorschriften De gemeente is verantwoordelijk voor de overige kosten van de GR SW Fryslân. Hiermee is sprake van een financieel risico wanneer deze kosten stijgen. Den Hartigh Vennootschappen en coöperaties NV Bank Nederlandse Gemeenten Stemrecht AvA BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. BNG beschikt over topratings en een strak kapitalisatiebeleid, waardoor de financiële positie sterk is en de bank tegen gunstige voorwaarden kan lenen. Hierdoor is het risico voor de gemeente als aandeelhouder zeer beperkt. Hartog Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A. (OVEF) Stemrecht Alv Samenwerkingsverband op het gebied van beheer en onderhoud van openbare verlichting en gezamenlijke inkoop van duurzame energie. Door het zelfleveringsmodel zijn de risico’s toegenomen.
Belangrijke risico’s zijn prijsvolatiliteit op de energiemarkt, contractuele verplichtingen en mogelijke financiële gevolgen van ongunstige marktontwikkelingen. Den Hartigh Omrin (Afvalsturing Friesland NV) Stemrecht AvA Het afval van overheden en bedrijven op een professionele en milieuhygiënisch verantwoorde manier inzamelen, bewerken en verwerken. De risico’s voor de gemeente zijn beperkt. De gemeente is goed vertegenwoordigd op beleidsniveau en de onderneming beschikt over een gezonde financiële positie. Den Hartigh Omrin (Friesland Miljeu NV) Stemrecht AvA Het afval van overheden en bedrijven op een professionele en milieuhygiënisch verantwoorde manier inzamelen, bewerken en verwerken. De risico’s voor de gemeente zijn beperkt. De gemeente is goed vertegenwoordigd op beleidsniveau en de onderneming beschikt over een gezonde financiële positie. Den Hartigh Stichtingen en verenigingen Stichting Comprix (openbaar primair onderwijs) Bestuurlijk overleg Voldoen aan wettelijke taak inzake instandhouding van kwalitatief goed openbaar primair onderwijs in een genoegzaam aantal scholen. De risico’s voor de gemeente zijn beperkt. Door voldoende beleidsmatige invloed en de gezonde financiële positie van Comprix zijn de financiële risico’s minimaal.
Hartog Stichting Kredietbank Nederland (KBNL) Op maatschappelijke en zakelijk verantwoorde wijze voorzien in de behoefte aan onder andere geldkrediet, schuldhulpverlening, budgetbeheer, bewindvoering, wettelijke schuldsanering van natuurlijke personen De gemeente loopt beperkte financiële risico’s door mogelijke exploitatietekorten in de schuldhulpverlening en kredietverstrekking. Hogere kosten door onverwachte fluctuaties in de instroom kunnen worden doorbelast aan de deelnemende gemeenten. Den Hartigh Centrumregelingen Centrumregeling Sociaal Domein Friese Gemeenten (Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein Friesland) (SDF) Lid AB en DB Samenwerken met de Friese gemeenten aan de inkoop van specialistische jeugdhulp en het bijbehorende contractbeheer. Het algemene doel van de regeling is specialistische zorg en ondersteuning leveren aan inwoners van alle Friese gemeenten. Het risico bestaat dat gemeenten moeten bijdragen aan eventuele tekorten van Sociaal Domein Fryslân. Beheersing vindt plaats via periodieke monitoring en actieve deelname aan bestuurlijk en ambtelijk overleg.
Bos Overzicht financieel Bedragen x €1.000 Financieel Verbonden partij | Jaar | Prognose | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Prognose financiële bijdrage / | 1/1 | 31/12 | 1/1 | 31/12 | financieel financieel belang | resultaat Gemeenschappelijke regelingen Veiligheidregio Fryslân (VRF) | 2027 | 3.408 | 10.689 | 10.706 | 94.780 | 105.753 FUMO (Friese Uitvoeringsdienst Milieu en | 2027 | 723 | 800 | 800 | 4.755 | 4.755 Omgeving) GR Hûs en Hiem | 2027 | 491 | 491 | 389 | 369 Recreatieschap voor het Friese Waterland 'De 2027 | 41 | 3.687 | 3.666 | 9.383 | 10.500 | -21 Marrekrite' GR SW Fryslân | 2027 | 4 | 3.625 | 2.375 Vennootschappen en coöperaties | Dividend NV Bank Nederlandse Gemeenten | 2025* -82 | 4.777.000 4.883.000 123.164.000 110.701.000 240.000 Coöperatie Openbare Verlichting & Energie | 2024* | 129 | 705 | 2.575 | 6.993 | 576 Fryslân U.A.
(OVEF) Omrin (Afvalsturing Friesland NV) | 2025* -35 | 83.562 | 84.068 | 131.694 | 131.702 | 2.530 Omrin (Fryslân Miljeu NV) | 2025* -66 | 13.030 | 15.605 | 30.506 | 40.629 | 2.322 Stichtingen en verenigingen Stichting Comprix (openbaar primair | 2025* | 6.848 | 7.129 | 12.741 | 13.166 | 280 onderwijs) Stichting Kredietbank Nederland (KBNL) | 2025* | 2.499 | 3.195 | 48.295 | 48.985 Centrumregelingen Centrumregeling Sociaal Domein Friese | 2026* 243 Gemeenten (Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein Friesland) (SDF) *Geprognostiseerde balansen niet aanwezig, derhalve meest recente jaarcijfers opgenomen 132 133 Paragraaf Grondbeleid Portefeuillehouder Hartog en Bos Organisatie Vastgoed, Grondzaken & Facilitair en Projecten Algemeen Het grondbeleid van de gemeente is weergegeven in de Nota Grondbeleid. Deze nota vormt het kader voor de wijze waarop de gemeente haar grondbeleid inzet bij nieuwe ontwikkelingen om de ruimtelijke doelstellingen te realiseren. Grondbeleid kan op hoofdlijnen worden onderverdeeld in actief en faciliterend grondbeleid. In deze paragraaf wordt de financiële stand van zaken van de huidige ruimtelijke ontwikkelingen toegelicht die vanuit actief grondbeleid tot stand zijn gekomen. Dit betreffen lopende ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en bedrijventerreinen waarvoor de gemeente de grondexploitaties voert en dus de financiële risico's hiervan draagt.
Indien voor de inzet van actief grondbeleid bij nieuwe ontwikkelingen financiële middelen benodigd zijn, wordt dit aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. De ruimtelijke ontwikkelingen die voortvloeien uit een faciliterend grondbeleid, waarbij de gemeente geen financieel risico draagt, worden toegelicht in Programma 8. Bouwgrond in exploitatie (BIE) Hieronder wordt ingegaan op de grondexploitaties welke in 2027 actief zijn. Dit betreft in 2027 twee grondexploitaties voor woningbouw en twee grondexploitaties voor bedrijventerreinen. De grondexploitatie van het bedrijventerrein Noord-West III in Wolvega is in 2027 niet meer actief. Woningbouwlocaties Lindewijk Wolvega De begroting 2027 voor de Lindewijk (deelgebieden 1 en 2) sluit aan op de vastgestelde grondexploitatie Lindewijk. Het bestemmingsplan voor deelgebied 2 is een flexibel bestemmingsplan. Dit houdt in dat de verkaveling niet vaststaat. De verkaveling wordt voorafgaand aan iedere ontwikkeling door het college vastgesteld. In 2025 is gestart met de realisatie van het appartementengebouw aan het Tijgerblauwtje. De bouw wordt in 2027 afgerond. Het omliggende (parkeer-)terrein en de groenvoorzieningen worden aansluitend woonrijp gemaakt. De laatste woonrijp werkzaamheden in deelgebied 1 worden verwacht in 2028. Verwacht wordt dat in 2027 56 projectmatige woningen in deelgebied 2 worden opgeleverd.
Ook vinden in 2027 diverse bouwrijp werkzaamheden plaats. In 2025 zijn aan de Monarchvlinder 6 nieuwe particuliere kavels in de verkoop gebracht. Verwacht wordt dat deze grotendeels in 2027 worden verkocht. Aansluitend komen vrije kavels beschikbaar aan de Spoorzone. Pieterslaan Wolvega Op 27 oktober 2025 is het bestemmingsplan met bijbehorende grondexploitatie vastgesteld voor de realisatie van 18 sociale huurwoningen. Het bestemmingsplan is nog niet onherroepelijk in werking getreden in verband met een beroep tegen het vastgestelde bestemmingsplan. Vooruitlopend op de behandeling van het beroep worden voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd. Bedrijventerreinen Er is veel vraag naar nieuwbouwlocaties op bedrijventerreinen. Dit betreffen voornamelijk ondernemers welke reeds gevestigd zijn binnen onze gemeente. Ook is er sprake van een behoefte tot uitbreiding van reeds op de betreffende bedrijventerreinen gevestigde bedrijven. De uitgifte van bedrijfskavels op deze bedrijventerreinen vindt plaats volgens het 'Beleid Uitgifte Bedrijfskavels in de gemeente Weststellingwerf'. De Plantage De grondexploitatie van De Plantage bestaat uit het bedrijventerrein en de herontwikkeling van de voormalige opvanglocatie aan de Heerenveenseweg naar 13 sociale huurwoningen. De verwachting is dat eind 2027 geen kavels meer beschikbaar zijn.
Na afronding van de laatste bebouwing worden de resterende woonrijp werkzaamheden gestart. Uitbreiding Schipsloot In de eerste fase van 'Uitbreiding Schipsloot' zijn nog twee zichtlocaties beschikbaar. Op basis van het in 2025 vastgestelde bestemmingsplan 'Uitbreiding Schipsloot Fase 2' heeft de verkoop van nieuwe bedrijfskavels plaatsgevonden. De verwachting is dat eind 2027 geen kavels meer beschikbaar zijn. Prognose 2027 Toelichting grondexploitaties Volgens het 'Besluit Begroting en Verantwoording' (BBV) en de 'Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken', moet jaarlijks het resultaat per grondexploitatie in de begroting en jaarrekening worden verwerkt. De prognoses in onderstaand overzicht zijn gebaseerd op de vastgestelde grondexploitaties bij de jaarrekening 2025. Hierbij wordt uitgegaan dat de investeringen en opbrengsten voor 2026 volgens de prognoses worden gerealiseerd. Voor 2027 zal bij de jaarrekening 2026 blijken welke mutaties moeten plaatsvinden in de voorzieningen en/of er sprake is van winstneming.
x € 1.000 Grondexploitaties | Boekwaarde | Verliesvoorziening | Winstuitname Balanswaarde | Investeringen | Opbrengsten Balanswaarde boekwaarden (BW) | 31-12-2026 | tot 2026 | tot 2026 | 1-1-2027 | 2027 | 2027 | 31-12-2027 Woningbouwterreinen Wolvega Lindewijk | 10.280 | 1.675 | - | 8.605 | 1.694 | 5.264 | 5.036 Wolvega Pieterslaan | 171 | 385 | - | - 214 | 229 | - | 15 Totaal | 10.451 | 2.060 | - | 8.391 | 1.924 | 5.264 | 5.051 Bedrijventerreinen Wolvega Schipsloot | 546 | 18 | - | 528 | 155 | 422 | 261 Wolvega De Plantage | 3.189 | 3.400 | - | - 211 | 436 | 356 | - 131 Totaal | 3.735 | 3.418 | - | 317 | 590 | 778 | 129 Totaal | 14.186 | 5.478 | - | 8.708 | 2.514 | 6.042 | 5.180 134 Paragraaf Dynamisch investeringsagenda Portefeuillehouder(s) | College Organisatie | Projecten Inleiding Het dynamisch investeringsagenda Bij de Kadernota 2020 hebben we een dynamisch investeringsagenda ingesteld. In de afgelopen jaren zijn vanuit dit programma middelen beschikbaar gesteld voor diverse investeringen. Daarnaast zijn op verschillende momenten nieuwe middelen toegevoegd ter voorbereiding op nieuwe investeringen. Bij de voorjaarsnota 2026 is € 2 miljoen gereserveerd voor MFC Groote Veenpolder. Vanuit het nieuwe coalitieakkoord is € 2 miljoen toegevoegd voor sportaccommodaties en € 100.000 voor een fonds Historische gevels.
Het overzicht hieronder geeft inzicht in de ontwikkeling van de dynamisch investeringsagenda en de dekking daarvan. Uiteraard zijn de opgenomen bedragen schattingen. De financiële vertaling van de projecten nemen we pas in de begroting op als de projecten gereed zijn voor uitvoering. We komen voor de financiële voorstellen en het beschikbaar stellen van de middelen bij u terug. Dynamische investeringsagenda Overzicht ontwikkeling dynamisch investeringsagenda Reserve dynamische investeringsagenda Reserve dynamische investeringsagenda | actuele stand 2026 | 10.205.034 Storting in de reserve dynamische investeringsagenda 2027 (voorjaarsnota 2026 en | 4.100.000 coalitieakkoord) Inzet gereserveerde middelen Impulsregeling kleinschalige woningbouw (betaalbare woningen) 2027 | -350.000 Impulsregeling kleinschalige woningbouw (betaalbare woningen) 2028 | -350.000 Totaal toegezegd | -700.000 Reserve dynamische investeringsagenda | actuele stand begroting | 13.605.034 2027 Waar moet nog een raadsbesluit over komen Fietspad fase 3 | -580.000 Motie Energiefonds | -500.000 Ander gebruik gemeentehuis | -210.000 Verbeteren verkeerscirculatie Wolvega | -1.000.000 Gebiedsontwikkeling Spokedam | -500.000 Verbetering van zwemgelegenheden | -141.000 Centrum Wolvega: fase 3 ontwikkeling Groene Hart | -2.275.000 Centrum Wolvega: Acht-Pilarenplein | -2.000.000 MFC Groote Veenpolder | -2.000.000
Sportaccommodaties | -2.000.000 Fonds Historische gevels winkelstraat | -100.000 Rentecomponent (voor dekking kap.lst uit de reserve) | -2.299.034 Totaal nog over te | - beslissen | 13.605.034 Verwacht saldo Reserve dynamische investeringsagenda | 0 135 136 Betaalbare woningen In 2027 blijft subsidie beschikbaar voor het uitvoeren van woningbehoefte- en haalbaarheidsonderzoeken, zodat dorpen initiatieven verder kunnen ontwikkelen en onderbouwen. Voor woningbouw in dorpen verwijzen wij naar programma 8. Fietspad langs de Linde fase 3 Fase drie van het Fietspad langs de Linde omvat de ontbrekende schakel tussen de Kontermansbrug en Lolkema's Laene. Het tracé is bepaald met de gebiedscommissie en de provincie Fryslân. Aan de hand van dit tracé heeft de provincie de desbetreffende percelen aangekocht. De provincie en de gemeente zijn momenteel bezig met het opstellen van de overdrachtsbrief. Na afronding van de overdracht komt er een raadsvoorstel om de percelen van de provincie te kopen met de middelen uit de dynamisch investeringsagenda. Vervolgens start de voorbereiding voor het maken van een definitief ontwerp en bestek. Gelet op het feit dat het bedrag van € 580.000 in 2018 is bepaald en daarna niet is bijgesteld of geïndexeerd, verwachten wij een aanvullend krediet nodig te hebben.
Energiefonds De gemeenteraad heeft het college via de motie ‘Energiefonds’ verzocht een plan van aanpak op te stellen voor de inzet van de beschikbare middelen ten behoeve van de strategische planning klimaat en duurzaamheid. De motie benoemt daarbij nadrukkelijk dat het beschikbare budget moet worden ingezet ter ondersteuning van de strategische planning klimaat en duurzaamheid van de gemeente. In 2026 is hiervoor een belangrijke basis gelegd met de vaststelling van het Kaderstellend Adaptief Programmaplan Klimaatadaptatie (KAPE) en het bijbehorende KAPE-uitvoeringsprogramma 2026-2030. Hiermee zijn de gemeentelijke ambities, doelen en uitvoeringsopgaven op het gebied van klimaatadaptatie helder in beeld gebracht. Het KAPE-uitvoeringsprogramma vormt daarmee het inhoudelijke kader voor de inzet van beschikbare middelen. In 2027 wordt uitvoering gegeven aan de raadsmotie door een integrale financiële en programmatische uitwerking op te stellen voor de inzet van de middelen. Daarbij wordt bezien hoe de bestaande middelen optimaal kunnen bijdragen aan de realisatie van de ambities en maatregelen uit het KAPE-uitvoeringsprogramma 2026-2030. Op deze wijze worden de beschikbare budgetten doelgericht ingezet voor de verdere ontwikkeling en uitvoering van de gemeentelijke klimaat - en duurzaamheidsopgaven, in lijn met de oorspronkelijke bedoeling van de raadsmotie.
Ander gebruik gemeentehuis Vanuit het programma Dienstverlening is een kerngroep Publiekshal bezig met de verkenning voor een mogelijk nieuwe inrichting van de publiekshal. Wij streven naar een laagdrempelige toegang voor onze inwoners, ondernemers en ketenpartners, in 2027 wordt een programma van eisen en voorstel voorbereidt. Verbeteren verkeerscirculatie Wolvega Het GVVP geeft kaders waaraan ontwikkelingen op en langs wegen en fietspaden in de gemeente getoetst kunnen worden en geeft handvatten voor de inrichting van de openbare infrastructuur. Ook geeft het GVVP inzicht in bestaande verkeerskundige knelpunten. Hierbij wordt ook gekeken naar het functioneren van de verkeersstructuur in met name Wolvega. Door het oplossen van eventuele knelpunten in de verkeerstructuur en deze verder te optimaliseren kan de verkeerscirculatie worden verbeterd. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de bereikbaarheid van het centrum en de parkeerterreinen in Wolvega. Gebiedsontwikkeling Spokedam In 2027 wordt een ontwerpstudie opgeleverd als eerste stap naar een integrale gebiedsvisie voor het gebied van de Elsweg en Spokedam in Noordwolde. In de studie worden de kansen en knelpunten rondom sport, recreatie, natuur, verblijf, bereikbaarheid en parkeren in samenhang verkend. De resultaten vormen de basis voor een integrale gebiedsvisie en keuzes voor de verdere ontwikkeling van het gebied.
137 Verbetering van zwemgelegenheden In 2026 zijn zwembaden De Steense en De Dobbe conform het Raadsvoorstel van 7 april 2025 voor een groot gedeelte opgewaardeerd. In 2027 verwachten wij de laatste upgrades voor zwembaden De Steense en De Dobbe uit te voeren en af te ronden. Centrum Groene hart Op 8 mei 2023 heeft de Raad het plan Revitalisering Groene Hart van Wolvega vastgesteld. Destijds is besloten niet al het budget in een keer ter beschikking te stellen. Verder verwijzen wij naar programma 3. Gebiedsontwikkeling Acht-Pilarenplein In maart 2026 is het voorstel 'Verkeersverbinding Heerenveenseweg - Acht-Pilarenplein' in de raad besproken. De raad heeft dit voorstel aangehouden. De raad wil de samenhang tussen verschillende onderdelen van de centrumontwikkeling in Wolvega beschouwen. Op het moment dat dit heeft plaatsgevonden, ontvangt de raad voor dit onderwerp een nieuw voorstel. MFC Groote Veenpolder Uit de verkenning is gebleken dat er nog verschillende vraagstukken zijn rondom de herontwikkeling van 't Polderhuus/'t Honk. Dit vraagt verdere uitwerking en afstemming met de initiatiefgroep om tot een voorstel met definitieve scenario keuze te komen. De reservering is in overeenstemming met het uitgangspunt 2 uit het onderzoeksrapport (gedeeltelijke dekking van de stichtingskosten door de gemeente).
Sportaccommodaties Onder Sport en bewegen is in het nieuwe coalitieakkoord een reservering gedaan. Verder verwijzen wij naar programma 5. Fonds historische gevels winkelstraat In de tweede helft van 2026 wordt er een participatietraject gedaan om te onderzoeken hoe het concept beeldkwaliteitsplan en de bijbehorende subsidieverordening bij de ondernemers in de Winkelstraat valt. In 2027 komt er een raadsvoorstel om het beeldkwaliteitsplan, de subsidieverordening en de bijbehorende ruimtelijke procedure vast te stellen. Dit bedrag is de voeding van het fonds. 138 Paragraaf Wet open overheid (Woo) Portefeuillehouder(s) Van der Graaf Organisatie Advies & Ondersteuning Inleiding De Wet open overheid (Woo) kent drie doelstellingen: 1. het openbaar maken van informatie op verzoek; 2. het actief openbaar maken van informatie; 3. het in goede, geordende en toegankelijke staat brengen en houden van alle overheidsdocumenten. Ook de Archiefwet geeft aan dat overheidsdocumenten in goede en geordende staat moeten zijn. Komende periode gaan we kijken hoe we het publicatieproces (het actief openbaar maken) verder willen vormgeven. Tegelijkertijd komt daarbij de beoordeling of onze informatie goed, geordend en toegankelijk genoeg is, of dat hier nog verbeteringen nodig zijn.
Tot slot zal ook het openbaar maken op verzoek worden geactualiseerd met de resultaten uit de twee andere doelstellingen. Eenvoudig gezegd; informatie wordt beter beschikbaar. Waar staan we? Bij het openbaar maken op verzoek lopen we er in de praktijk tegen aan dat documenten niet altijd conform de geldende standaarden en procedures worden vastgelegd. Hierdoor kost het bij elkaar zoeken van de benodigde informatie soms veel tijd. Voor de actieve openbaarmaking zijn voor de gemeente 11 van de 17 verplichte informatiecategorieën van toepassing. Hiervan worden 4 categorieën (die op dit moment verplicht zijn) al reeds via bestaande kanalen gepubliceerd (Wet- en Regelgeving, Organisatiegegevens, Raadsvergaderstukken (en-verslagen) en daarvoor in aanmerking komende Beschikkingen. De overige 7 categorieën zijn op dit moment nog niet verplicht. Voor 4 van deze categorieën zijn er al (deel)publicaties op de website beschikbaar (Bestuursstukken, Adviezen van adviescolleges, Jaarplannen (en –verslagen) en Onderzoeken). De laatste 3 categorieën worden op dit moment nog niet gepubliceerd (Convenanten, Woo-verzoeken en Klachten). De informatiehuishouding is nog niet optimaal. Vastgestelde (administratieve) procedures worden niet altijd gevolgd, opslag vindt in sommige gevallen plaats over diverse systemen en door onduidelijkheden in het eigenaarschap is sturing op verzoeken niet eenduidig.
Wat gaan we in 2027 doen? Het openbaar maken van informatie op verzoek Woo verzoeken hoeven op dit moment nog niet actief openbaar gemaakt worden. Het streven is om in 2027 een Woo publicatieportaal en bijbehorend proces gereed te hebben, zodat we naar eigen inzicht of wanneer de wet het vraagt documenten uit de verplichte informatiecategorieën kunnen gaan publiceren. Dit werken we, waar nodig, in 2027 verder uit. Daarnaast wordt ook in 2027 weer gewerkt aan bewustwording rondom de Woo. Dit doen we door te wijzen op het belang van goede informatiehuishouding en het volgen van de wettelijke procedures, maar ook bewustwording over wat we schrijven. Het actief openbaar maken van informatie De wettelijke verplichtingen voor actieve openbaarmaking worden de komende jaren verder ingevoerd. We bereiden ons hierop voor door werkprocessen, verantwoordelijkheden en informatiebeheer verder te ontwikkelen en te borgen binnen de organisatie. Daarbij ligt de nadruk op het structureel organiseren van openbaarmaking als onderdeel van de reguliere werkzaamheden. 139 We ondersteunen deze ontwikkeling door te werken aan een centrale publicatievoorziening voor informatiecategorieën waarvoor nog geen specifiek publicatiekanaal beschikbaar is. Hiermee wordt een uniforme werkwijze voorbereid die ondersteunt bij het voldoen aan de verplichtingen uit de Woo.
Daarnaast is een voorziening voor anonimisering beschikbaar gekomen. Deze voorziening ondersteunt de uitvoering van Woo-verzoeken en actieve openbaarmaking door het zorgvuldiger en efficiënter verwerken van documenten mogelijk te maken. Het in goede, geordende en toegankelijke staat brengen en houden van alle overheidsdocumenten Een goede informatiehuishouding blijft een belangrijke randvoorwaarde voor de uitvoering van de Woo. Daarom wordt verder gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit, toegankelijkheid en vindbaarheid van informatie. Ook wordt aandacht besteed aan het versterken van de samenhang tussen informatiebeheer, archivering en openbaarmaking. In 2027 ligt de nadruk op het verder versterken van eigenaarschap binnen de gemeentelijke organisatie. Hierbij wordt gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit van vastlegging, het toepassen van afgesproken werkwijzen en het borgen van verantwoordelijkheden binnen processen. Door het verder ontwikkelen van processen, verantwoordelijkheden en ondersteunende voorzieningen werken we toe naar een situatie waarin transparantie en openbaarmaking steeds meer onderdeel zijn van de reguliere bedrijfsvoering.
140 Uiteenzetting van de financiële positie Overzicht van baten en lasten x € 1.000 Programmarekening | Rekening | Begroting | Begroting | MJB | MJB | MJB 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten Programma 0 Bestuur en Ondersteuning | -5.252 | -4.354 | -4.633 | -4.335 | -4.211 | -4.211 1 Veiligheid | -2.378 | -2.477 | -2.578 | -2.592 | -2.586 | -2.575 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat | -9.448 | -10.234 | -9.670 | -10.187 | -10.621 | -10.707 3 Economie | -745 | -685 | -873 | -869 | -865 | -861 4 Onderwijs | -4.026 | -4.402 | -4.250 | -4.366 | -4.997 | -4.866 5 Sport, Cultuur en Recreatie | -5.205 | -5.303 | -4.849 | -5.142 | -5.070 | -5.119 6 Sociaal Domein | -45.422 | -48.158 | -45.986 | -45.335 | -43.541 | -43.506 7 Volksgezondheid en Milieu | -12.063 | -11.769 | -11.822 | -11.103 | -11.309 | -11.407 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke | -5.574 | -5.402 | -4.128 | -3.479 | -2.942 | -2.684 Vernieuwing Algemene dekkingsmiddelen Overzicht algemene dekkingsmiddelen | -708 | -563 | -501 | -517 | -608 | -1.783 Overhead Overzicht overhead | -24.127 | -22.401 | -22.264 | -22.216 | -22.274 | -22.549 Overige baten en lasten Overzicht overige baten en lasten | - | -350 | -768 | -768 | -768 | -768 Totaal Lasten | -114.949 | -116.098 | -112.322 | -110.908 | -109.794 | -111.038 Baten Programma 0 Bestuur en Ondersteuning | 892 | 736 | 776 | 748 | 520 | 520 1
Veiligheid | 10 | 16 | 16 | 16 | 16 | 16 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat | 292 | 838 | 287 | 297 | 306 | 314 3 Economie | 689 | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 4 Onderwijs | 1.015 | 1.002 | 924 | 924 | 924 | 924 5 Sport, Cultuur en Recreatie | 905 | 806 | 650 | 650 | 650 | 650 6 Sociaal Domein | 14.265 | 13.110 | 10.399 | 11.144 | 11.144 | 11.144 7 Volksgezondheid en Milieu | 8.440 | 7.399 | 7.474 | 7.517 | 7.517 | 7.517 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke | 4.164 | 1.482 | 1.321 | 1.225 | 787 | 587 Vernieuwing Algemene dekkingsmiddelen Overzicht algemene dekkingsmiddelen | 78.285 | 78.297 | 81.402 | 78.002 | 77.039 | 78.414 Overhead Overzicht overhead | 9.917 | 8.730 | 9.189 | 9.111 | 9.163 | 9.354 Totaal Baten | 118.875 | 112.438 | 112.460 | 109.655 | 108.087 | 109.462 Saldo van baten en lasten | 3.926 | -3.660 | 138 | -1.253 | -1.706 | -1.576 Mutaties reserves Onttrekkingen (baten) | 6.110 | 3.256 | 4.455 | 1.678 | 1.372 | 1.356 Toevoegingen (lasten) | -7.508 | -735 | -4.130 | -30 | -30 | -30 Mutaties reserves | -1.398 | 2.521 | 325 | 1.648 | 1.342 | 1.326 Begrotingssaldo | 2.529 | -1.139 | 463 | 395 | -364 | -250 Saldo incidenteel | 2.433 | 1.142 | 1.352 | 58 | -170 | 30 Saldo structureel evenwicht | 4.962 | 3 | 1.815 | 453 | -534 | -220 141 Overzicht van incidentele lasten en baten x € 1.000 Incidentele lasten en baten | Begroting | Begroting | Begroting |
Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 3 Economie Grondexploitaties bedrijventerreinen | 108 | 101 | 105 | 56 Verrekening grondexploitaties met de balans | -108 | -101 | -105 | -56 4 Onderwijs SPUK Onderwijsachterstandbeleid OAB, zie ook baten | 434 | 434 | 434 | 434 7 Volksgezondheid en Milieu Opgroeien Kansrijke Omgeving (OKO) | 45 | 45 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke Vernieuwing Grondexploitaties woningbouwlocaties | 183 | 107 | 73 | 106 Verrekening grondexploitaties met de balans | -183 | -107 | -73 | -106 Welstandsnota | 50 Omgevingsplan | 294 Impulsregeling kleinschalige woningbouw in dorpen | 350 | 350 Regeling doorstroomlocatie Hoofdweg Wolvega | 183 | 183 Algemeen Storting reserves | 4.130 | 30 | 30 | 30 Totaal incidentele lasten | 5.486 | 1.042 | 464 | 464 Baten 4 Onderwijs SPUK Onderwijsachterstandbeleid OAB, zie ook lasten | 434 | 434 | 434 | 434 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke Vernieuwing SPUK Realisatiestimulans | 200 | 200 | 200 Algemeen Onttrekking reserves | 3.500 | 350 Totaal incidentele baten | 4.134 | 984 | 634 | 434 Totaal incidentele lasten conform BBV | 5.486 | 1.042 | 464 | 464 Totaal incidentele baten conform BBV | 4.134 | 984 | 634 | 434 Saldo incidenteel met invloed op het structureel begrotingssaldo | 1.352 | 58 | - 170 | 30 Toelichting op tabel incidenteel Verschil tussen structurele en incidentele
inkomsten en uitgaven Om te bepalen of de begroting van een gemeente in balans is op de lange termijn, is het belangrijk om te weten of uitgaven structureel of incidenteel zijn. Omdat een gemeente meestal structurele taken uitvoert, zijn de structurele inkomsten en uitgaven normaal. Incidentele inkomsten en uitgaven komen minder vaak voor. Deze incidentele inkomsten en uitgaven moeten volledig worden opgenomen in een verplicht overzicht van incidentele baten en lasten. Dit overzicht wordt opgenomen in zowel de begroting, de meerjarenraming als de jaarrekening. Bij het bepalen of een uitgave of inkomstenpost incidenteel is, moeten de richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) gevolgd en toegelicht worden. De toelichting moet minimaal de volgende informatie bevatten: Waarom deze post als incidenteel wordt beschouwd en hoelang de post duurt, met een duidelijke en onvoorwaardelijke einddatum. 142 143 Toelichting op de tabel Grondexploitaties (lasten programma 3 en programma 8) Mutaties grondexploitaties zijn naar de aard van de raming incidenteel. Het totaal van de lasten en het totaal van de baten grondexploitatie dient in het overzicht van incidentele baten en lasten opgenomen te worden. De mutatie met de balanspost voorraden, waarmee een saldo van € 0 gerealiseerd wordt, wordt afzonderlijk opgenomen in het overzicht van incidentele baten en lasten.
De mutaties grondexploitatie hebben dus geen invloed op het structureel begrotingssaldo. Overigens niet te verwarren met de (tussentijdse) winstneming grondexploitatie, die heeft namelijk wel invloed op het begrotingssaldo en is ook altijd incidenteel. SPUK Onderwijsachterstandbeleid OAB De SPUK OAB (Specifieke Uitkering Onderwijsachterstandenbeleid) is een geldstroom van de Rijksoverheid waarmee gemeenten de taak uitvoeren om leer- en onderwijsachterstanden bij jonge kinderen te voorkomen en te bestrijden. Het geld is vooral bedoeld voor vve (voor - en vroegschoolse educatie), schakelklassen en extra begeleiding op school. Opgroeien Kansrijke Omgeving (OKO) Om de doelen die gesteld zijn binnen het gezondheidsbeleid, jeugdbeleid en onderwijsbeleid te behalen is een brede integrale aanpak nodig. Een methodische aanpak waarin wordt gewerkt vanuit bewezen effectieve interventies. De OKO aanpak biedt hiervoor een goed en onderbouwd kader. De kosten gaan voor de baten in deze preventieaanpak. Het doel is dat op termijn er een kostenbesparing kan plaatsvinden op de inzet van (geïndiceerde) jeugdzorg en jeugdhulp. Daarnaast zal het niet alleen een besparing zijn op financiële middelen voor de jeugd maar zal het gezond opgroeien (fysiek en mentaal) ook op de langere termijneffect hebben op een gezonder leven voor inwoners.
We willen inzetten op het vergroten van de kans op een veerkrachtig en gezond leven. Het draait om een preventief jeugdbeleid, onderwijs en talentontwikkeling en zorg en ondersteuning voor jonge inwoners die met problemen kampen. We weten dat de groep met een ongunstige sociaaleconomische positie extra kwetsbaar is voor gezondheidsproblemen. Zij leven gemiddeld zelfs 15 jaar korter in goede gezondheid dan mensen met een gunstiger sociaaleconomische positie*. Deze ongelijkheid werkt vaak generaties lang door. Vandaar dat we extra willen inzetten om dit zoveel mogelijk te doorbreken. Dit past ook bij het landelijke beleid gericht op het verkleinen van gezondheidsachterstanden. *https://digitaal.scp.nl/ssn2020/gezondheid/ Nota omgevingskwaliteit (voorheen welstandsnota) Er wordt in OWO-verband, vanuit het project Omgevingswet, gewerkt aan het opstellen van nieuw beleid voor welstand. Omdat de Omgevingswet een meer integrale benadering vraagt wordt er niet meer gesproken over een welstandsnota maar over een nota Omgevingskwaliteit. De gezamenlijke aanpak is door de OWO gemeenten begin 2026 opgeleverd. Aan de hand van die aanpak werken wij in 2026 aan de drie nieuwe nota’s omgevingskwaliteit, te starten met de gemeente Weststellingwerf. Het eindresultaat is een Nota Omgevingskwaliteit voor Weststellingwerf. Wij maken voor het opstellen van de nota gebruik van een deskundig bureau.
Omgevingsplan (OWO) Onder de omgevingswet moet elke gemeente voor 2032 een gebiedsdekkend omgevingsplan opstellen. Dit omgevingsplan vervangt de bestemmingsplannen, een deel van de gemeentelijke verordeningen en de ‘bruidsschat’ (= de rijksregels die overgedragen zijn aan de gemeente). Binnen OWO werken we al meerdere jaren samen als voorbereiding op de invoering van de omgevingswet. De ‘Begroting OWO omgevingswetkosten’ is opgesteld om inzicht te krijgen in de kosten die de komende jaren op ons af komen vanwege de werkzaamheden die moeten worden verricht vanwege de invoering van de Omgevingswet. Een belangrijk deel van de begroting is de transitiefase om te komen tot een gebiedsdekkend omgevingsplan, maar ook moeten processen verder ingericht worden en moet de kennis van de ambtenaren verder op pijl worden gebracht. 144 We hebben de intentie om samen te kiezen voor dezelfde structuur en opbouw van het omgevingsplan. Ook willen we een groot deel van de juridische regels hetzelfde laten zijn. De regels die in de huidige situatie te ver uit elkaar liggen blijven verschillend per gemeente. Dit geldt voor regels die op praktische of politieke bezwaren stuiten. De concept-regels worden voorgelegd aan en besproken in het gezamenlijk portefeuillehoudersoverleg omgevingswet.
Het omgevingsplan wordt per gemeente uitgewerkt (inclusie f kaartmateriaal en specifieke gebiedseigen regels) en voorgelegd aan de gemeenteraad. Het is een intensieve samenwerking, waarvan periodieke evaluatie noodzakelijk is. Het omgevingsplan wordt opgesteld in delen. Na afronding van elk deel zorgt de opdrachtgever voor evaluatie van de samenwerking, de tijd (aantal uren en doorlooptijd), de kosten en de kwaliteit van het product. Impulsregeling kleine dorpen In maart 2026 heeft de raad ingestemd met het beleidskader Impulsregeling kleinschalige woningbouw in de dorpen en hiervoor is € 1.000.000 voor beschikbaar gesteld (2026: € 300.000, 2027: € 350.000 en 2028: € 350.000). Deze impulsregeling ondersteunt kleinschalige woningbouwprojecten in de dorpen in de voorfase en compenseert het onrendabele deel tussen de sociale kavelprijs voor sociale huurwoningen en de m2 grondprijs voor starterswoningen. Regeling doorstroomlocatie Hoofdweg Wolvega/Dekking bekostingsregeling huisvesting vergunninghouders Voor de noodhuisvesting statushouders aan de Hoofdweg is de bekostigingsregeling huisvesting vergunninghouders in doorstroomlocaties aangevraagd en toegekend. Deze middelen worden ingezet voor de begeleiding en huisvesting van statushouders. Storting reserves In 2027 wordt er € 2 miljoen gestort in de reserve dynamische investeringsagenda voor MFC Groote Veenpolder.
Daarnaast worden de onttrekkingen uit de algemene reserve van € 2 miljoen voor sportaccommodaties en € 100.000 voor Fonds Historische gevels gestort in de reserve dynamische investeringsagenda. Tot slot wordt de storting van de huuropbrengst van de zonneparken van € 30.000 ook als incidenteel gezien. Dit bedrag wordt gestort in de bestemmingsreserve energietransitie. Stortingen in de reserves zijn lasten voor de exploitatie. SPUK Realisatie stimulans Het doel van het kabinet is dat 100.000 nieuwe woningen per jaar worden gerealiseerd, waarvan twee derde betaalbaar. Om gemeenten beter in staat te stellen deze opgave te verwezenlijken is de Realisatiestimulans geïntroduceerd: een jaarlijkse, voorspelbare bijdrage aan gemeenten, gebaseerd op het totaal aantal betaalbare woningen dat in een gemeente naar start bouw wordt gebracht van 2025 t/m 2029. Wij verwachten hier jaarlijks inkomsten voor te ontvangen. Onttrekking reserves In 2027 wordt er incidenteel € 350.000 onttrokken uit de reserve dynamische investeringsagenda voor de Impulsregeling kleinschalige woningbouw. Daarnaast wordt er € 2 miljoen onttrokken uit de Algemene reserve voor sportaccommodaties, € 100.000 voor een Fonds Historische gevels en € 1 miljoen om toe te voegen aan het saldo om de begroting sluitend te maken. Tot slot is er vanuit de jaarrekening 2025 budget overgeheveld naar 2027.
Dit betreft de welstandsnota (€ 50.000). Dit wordt ook onttrokken aan de algemene reserve. Onttrekkingen uit de reserve zijn baten voor de exploitatie. Geprognosticeerde balans 2027-2030 Geprognosticeerde balans 2027-2030 | x € 1.000 Activa per 31-12 | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026* | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vaste activa (Im)Materiële vaste activa | 81.569 | 79.958 | 86.107 | 84.192 | 83.195 | 83.074 Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen | 998 | 998 | 998 | 998 | 998 | 998 Financiële vaste activa: Leningen en uitzettingen | 530 | 525 | 520 | 515 | 510 | 505 Totaal vaste activa | 83.097 | 81.481 | 87.625 | 85.705 | 84.703 | 84.577 Voorraden: Onderhanden werk & Overige grond- en hulpstoffen | 10.150 | 8.742 | 5.202 | 2.000 | 1.000 | 1.000 Voorraden: Gereed product en handelsgoederen & vooruitbetalingen | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 Uitzettingen < 1 jaar | 22.677 | 18.000 | 11.000 | 5.000 | 11.000 | 4.000 Liquide middelen | 490 | 350 | 350 | 350 | 350 | 350 Overlopende activa/bijstelling o.b.v.
geïnventariseerde risico's | 6.666 | 4.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000 Totaal vlottende activa | 39.984 | 31.093 | 20.553 | 11.351 | 16.351 | 9.351 Totaal activa | 123.081 | 112.574 | 108.178 | 97.056 | 101.054 | 93.928 Passiva per 31-12 | Rekening | Begroting Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026* | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Eigen vermogen | 61.677 | 58.019 | 58.157 | 56.904 | 55.198 | 53.622 Voorzieningen | 7.711 | 7.323 | 6.896 | 1.073 | 1.055 | 1.038 Vaste schulden | 35.162 | 31.817 | 28.472 | 25.127 | 31.782 | 27.437 Totaal vaste passiva | 104.550 | 97.159 | 93.525 | 83.104 | 88.035 | 82.097 Vlottende schulden | 7.585 | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 Overlopende passiva | 10.946 | 9.415 | 8.653 | 7.952 | 7.019 | 5.831 Totaal vlottende passiva | 18.531 | 15.415 | 14.653 | 13.952 | 13.019 | 11.831 Totaal passiva | 123.081 | 112.574 | 108.178 | 97.056 | 101.054 | 93.928 * betreft de geactualiseerde begroting 2026 Toelichting op de geprognosticeerde balans In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV, art. 20; lid 1 b) is de verplichting vastgesteld dat de gemeenten een geprognosticeerde begin- en eindbalans van de begrotingsjaren opnemen onder de uiteenzetting van de financiële positie.
Het meerjarig opnemen van de geprognosticeerde balans geeft de raad meer inzicht in de ontwikkeling van de investeringen, het aanwenden van reserves en voorzieningen en de financieringsbehoefte. Voor meer inhoudelijke duiding verwijzen wij graag naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing en de paragraaf financiering. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing worden de verplichte kengetallen genoemd. Deze kengetallen zijn gebaseerd op de geprognosticeerde balans. Een van de kengetallen is het solvabiliteitsratio. Het geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio is een kengetal dat weergeeft welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd met eigen vermogen. Conclusie op basis van deze geprognosticeerde balans is dat de solvabiliteitsratio de komende jaren ruimschoots boven ons streefpercentage van minimaal 20% blijft. De ontwikkeling van de materiële vaste activa is gebaseerd op de meest actuele investeringsplanning. Hoewel jaarlijks investeringskredieten beschikbaar worden gesteld, worden investeringen in de praktijk niet altijd direct of volledig uitgevoerd. Daarom is in de geprognosticeerde balans uitgegaan van de verwachte realisatie van investeringen. Hierdoor sluit de ontwikkeling van de boekwaarde beter aan bij de feitelijke uitvoering van projecten.
145 Reserves en Voorzieningen x 1.000 Reserves en voorzieningen Stand per 31 december | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Algemene reserve Algemene reserve | 18.856 | 17.567 | 14.880 | 15.275 | 14.910 | 14.661 Totaal Algemene reserve | 18.856 | 17.567 | 14.880 | 15.275 | 14.910 | 14.661 Bestemmingsreserves Reserve afvalstoffenverwijdering | 308 | 308 | 308 | 308 | 308 | 308 Reserve vervanging/onderhoud riolering | 596 | 546 | 546 | 546 | 546 | 546 Reserve spoedzoekers | 423 | 1.585 | 1.585 | 1.585 | 1.585 | 1.585 Bestemmingsreserve dynamische investeringsagenda | 11.193 | 10.205 | 13.955 | 13.605 | 13.605 | 13.605 Bestemmingsreserve energietransitie | 414 | 444 | 474 | 504 | 534 | 564 Dekkingsreserve kapitaallasten | 27.358 | 27.363 | 26.409 | 25.081 | 23.709 | 22.353 Totaal bestemmingsreserves | 40.292 | 40.452 | 43.277 | 41.629 | 40.287 | 38.961 Totaal reserves | 59.148 | 58.019 | 58.157 | 56.904 | 55.198 | 53.622 Voorzieningen Voorziening nalatenschap dames Hofstee | 151 | 151 | 151 | 151 | 151 | 151 Voorziening verlofsparen | 471 | 471 | 471 | 471 | 471 | 471 Voorziening RVU | 449 | 267 | 45 | 00 | 00 | 00 Voorziening uitkering pensioenen gewezen wethouders | 5.074 | 4.810 | 4.545 | 00 | 00 | 00 Voorziening opbouw pensioenen gewezen wethouders | 1.062 | 1.139 | 1.215 | 00 | 00 | 00 Voorziening ontslagvergoeding voormalige wethouders | 00 | 00 | 00 | 00 | 00 | 00
Voorziening afkoopsom onderhoud graven | 504 | 487 | 469 | 451 | 434 | 416 Totaal voorzieningen | 7.711 | 7.323 | 6.896 | 1.073 | 1.055 | 1.038 Totaal reserves en voorzieningen | 66.859 | 65.342 | 65.053 | 57.977 | 56.253 | 54.660 Algemene reserve Doel Reserve ter dekking van (on)voorziene risico's die niet op een andere wijze zijn op te vangen. Onvoorziene risico's zijn risico's die niet van te voren zijn in te schatten, niet te voorkomen en niet te beïnvloeden zijn. Mutatie Het resultaat van 2025 is deels toegevoegd aan de algemene reserve. Daarnaast wordt in 2026 € 1,5 miljoen onttrokken aan de algemene reserve voor de budgetoverheveling van incidentele budgetten uit 2025. In 2027 volgt nog een bedrag van € 50.000 voor de budgetoverheveling. Daarnaast is het coalitieakkoord verwerkt, waarbij € 2 miljoen wordt onttrokken voor sportaccommodaties en € 100.000 voor een Fonds Historische gevels. Beide bedragen worden in de reserve dynamische investeringsagenda gestort. Tot slot wordt er in 2027 € 1 miljoen onttrokken om ons saldo van de begroting sluitend te maken. Het geraamde exploitatiesaldo van 2026 (stand voorjaarsnota) van € 1,1 miljoen negatief en de saldi uit deze meerjarenbegroting 2027-2030 verrekenen we ook met de algemene reserve. Eind 2030 komen we dan uit op een stand van € 14,7 miljoen.
146 147 Bestemmingsreserves Reserve afvalstoffenverwijdering Doel Egalisatiereserve om eventuele fluctuaties in het tarief op te kunnen vangen. Mutatie Uitgangspunt is een 100% kostendekkende exploitatie. In 2027 is het dekkingspercentage van de afvalstoffenheffing 100%, zie ook paragraaf lokale heffingen. Er wordt om die reden geen beroep gedaan op deze egalisatiereserve. Reserve vervanging/onderhoud riolering Doel Egalisatiereserve om eventuele fluctuaties in het tarief op te kunnen vangen. Mutatie Uitgangspunt is een 100% kostendekkende exploitatie. In 2027 is het dekkingspercentage van taakveld riolering 100%, zie ook paragraaf lokale heffingen. Er wordt om die reden geen beroep gedaan op deze egalisatiereserve. Reserve spoedzoekers Doel Deze reserve is bij de resultaatbestemming van de jaarstukken 2023 door de raad ingesteld voor het huisvesten van spoedzoekers. De reserve is gevoed vanuit deze resultaatbestemming 2023, 2024 en 2025. Mutatie Een deel van het resultaat van 2025, bijna € 1,2 miljoen, is toegevoegd aan de reserve. Er worden op dit moment geen mutaties voorzien. Bestemmingsreserve dynamische investeringsagenda Doel Deze reserve is bij de behandeling van de jaarstukken 2017 door de raad ingesteld.
De reserve is gevoed vanuit diverse raadsbesluiten, waaronder voordelige exploitatieresultaten, de voorziening precario, voorjaarsnota's/kadernota's en collegeprogramma's/coalitieakkoorden. Mutatie De reserve wordt ingezet voor de dekking van projecten uit de dynamisch dynamische investeringsagenda. De financiële vertaling van de projecten wordt pas in de begroting opgenomen als de projecten gereed zijn voor uitvoering. Dit wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. In de paragraaf 'Dynamisch investeringsagenda' zijn projecten opgenomen die vanuit deze bestemmingsreserve gedekt worden. In 2027 wordt een deel (€ 350.000) van de Impulsregeling kleinschalige woningbouw uit deze reserve onttrokken. Daartegenover staat een storting in deze reserve van € 2 miljoen voor MFC Groote Veenpolder, € 2 miljoen voor sportaccommodaties en € 100.000 voor een Fonds Historische gevels. Bestemmingsreserve energietransitie Doel Deze reserve is in de loop van 2019 door de raad ingesteld. Het is gevoed met de eenmalige bijdrage van € 248.500 voor de realisatie van de zonneparken Wolvega en Noordwolde. Daarnaast worden jaarlijks de huuropbrengsten van de zonneparken in deze reserve gestort. Mutatie De reserve wordt de komende jaren gevoed met de jaarlijkse huuropbrengst van de zonneparken. Het wordt ingezet voor de uitvoering van het gemeentelijk klimaat- en duurzaamheidsbeleid.
148 Dekkingsreserve kapitaallasten Doel Deze reserve bestaat uit het totaal van dekkingsreserves kapitaallasten. Deze zijn door de raad ingesteld voor de dekking van de kapitaallasten van diverse projecten waaronder de projecten centrumplan Wolvega, herinrichting de Blesse, project Driewegsluis, aankoop vastgoed Wolvega en investeringen huisvesting Oekraïners. De reserve is onder andere gevoed vanuit de bestemmingsreserve dynamische investeringsagenda, de resultaatbestemming bij de jaarrekening 2023 en de voor - en najaarsnota's. Mutatie Zodra een investering afgerond is, gaan de kapitaallasten op de exploitatie drukken. Deze lasten worden gedekt door een onttrekking aan deze bestemmingsreserve. Dit is vanaf 2025 het geval. Als een project klaar is, berekenen we de benodigde dekking opnieuw aan de hand van de definitieve investeringsbedragen (via de componentenbenadering). Voorzieningen Voorziening nalatenschap dames Hofstee Doel Deze voorziening is gevormd uit een legaat met als verplichting dat de opbrengsten ten gunste komen van de Triade. Mutatie Jaarlijks vindt zowel een dotatie als een onttrekking aan deze voorziening plaats ter grootte van de bespaarde rente. Dit bedrag komt ten goede aan de Triade. Voorziening verlofsparen Doel Deze voorziening voorziet in de dekking van de verplichting van spaarverlof van medewerkers.
Mutatie Jaarlijks wordt de verplichting voor het spaarverlof berekend en de voorziening hierop aangepast. Voorziening RVU Doel Deze voorziening voorziet in de dekking van de verplichting van de RVU-regeling van medewerkers. Bij de RVU-regeling nemen medewerkers ontslag en volgt er een (maandelijkse) ontslagvergoeding die de medewerker in staat stelt om te overbruggen tot aan de AOW-leeftijd. Mutatie Jaarlijks wordt de verplichting voor de RVU-regeling berekend en de voorziening hierop aangepast. Voorziening uitkering pensioenen gewezen wethouders Doel Pensioenuitkering aan (weduwen/weduwnaars van) gewezen wethouders. Mutatie De genoemde pensioenuitkeringen worden hieruit betaald. Jaarlijks wordt gekeken of deze voorziening nog op peil is. Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het nieuwe pensioenstelsel en wordt het overgedragen aan het ABP. Op dat moment vindt een onttrekking, de overdrachtswaarde, plaats waardoor de voorziening volledig verdwijnt. Voorziening opbouw pensioenen gewezen wethouders Doel Reservering voor de pensioenen van wethouders. Mutatie Jaarlijks wordt de hoogte van deze voorziening op peil gebracht aan de hand van actuariële berekeningen. Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het nieuwe pensioenstelsel en wordt het overgedragen aan het ABP.
Op dat moment vindt een onttrekking, de overdrachtswaarde, plaats waardoor de voorziening volledig verdwijnt. Voorziening ontslagvergoeding voormalig wethouders Doel Reservering voor de betaling van wachtgeld voor voormalig wethouders. Mutatie Jaarlijks wordt de hoogte van deze voorziening op peil gebracht aan de hand van de laatste ontwikkelingen aangaande de wachtgeldregeling. Voorziening afkoopsom onderhoud graven Doel Deze voorziening voorziet in de dekking van toekomstige onderhoudskosten aan de graven en begraafplaats. Mutatie Jaarlijks wordt de afkoopsom van het onderhoud voor toekomstige jaren gedoteerd in de voorziening. De onttrekking betreft de bijdrage aan de exploitatie voor het betreffende jaar. Structurele reservemutaties In deze tabel worden de structurele reservemutaties weergegeven. Dit betreft de structurele onttrekking vanuit de dekkingsreserve kapitaallasten. Alle overige reservemutaties zijn incidenteel van aard. + = storting | - = onttrekking | x 1.000 Structurele reservemutaties | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestemmingsreserves Dekkingsreserve kapitaallasten | -955 | -1.328 | -1.372 | -1.356 Totaal structurele reservemutaties | -955 | -1.328 | -1.372 | -1.356 149 Meerjareninvesteringsplan 2027-2030 Hierbij bieden wij u het investeringsplan voor de begrotingsperiode 2027-2030 aan.
We vragen u om de middelen die we in 2027 hiervoor willen investeren beschikbaar te stellen. De bijbehorende lasten zijn meerjarig meegenomen in deze programmabegroting. Geplande investeringen Geplande investeringen 2027 - 2030 | Bruto | Bruto | Bruto | Bruto | Toelichting dekking investering | investering | investering | investering 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 2 Meerjarig investeringskrediet kwaliteit | 500.000 | 500.000 | 0 | 0 Algemene exploitatie wegen ISHP Infrastructuur | 0 | 150.000 | 0 | 50.000 Algemene exploitatie GVVP * | 2.000.000 | 2.000.000 | 2.000.000 | 0 Programma 4 Investeringsbudget gemeentelijke | 50.000 | 570.000 | 0 | 610.000 Algemene exploitatie gebouwen op basis van het MJOP ISHP Onderwijshuisvesting | 0 | 7.352.375 | 0 | 6.936.210 Algemene exploitatie Programma 5 Investeringsbudget gemeentelijke | 170.000 | 1.005.000 | 365.000 | 510.000 Algemene exploitatie gebouwen op basis van het MJOP Programma 6 Investeringsbudget gemeentelijke | 1.075.000 | 55.000 | 675.000 | 1.805.000 Algemene exploitatie gebouwen op basis van het MJOP Programma 7 Laadpaalinfrastrucuur | 82.500 | 85.000 | 87.500 | 90.000 Bijdragen van derden Vervangen riolering | 1.170.000 | 1.340.000 | 1.120.000 | 1.000.000 Reserve Vervangen rioolgemalen | 475.000 | 450.000 | 415.000 | 440.000 Reserve (elektromechanisch) Aanleg hemelwaterriool | 1.978.300 | 525.750 | 345.160 | 306.300
Reserve Programma overhead Budget informatisering | 553.000 | 567.000 | 582.000 | 597.000 2/3 bijdragen van derden, overig alg. exploitatie Vervangingsbudget automatisering | 139.893 | 403.706 | 306.380 | 382.076 2/3 bijdragen van hardware | derden, overig alg. exploitatie Vervangingsbudget automatisering | 144.000 | 509.300 | 1.354.160 | 174.174 2/3 bijdragen van software | derden, overig alg. exploitatie Laptops | 90.000 | 90.000 | 90.000 | 90.000 2/3 bijdragen van derden, overig alg. exploitatie Tractie | 550.000 | 592.500 | 357.500 | 430.000 Algemene exploitatie Investeringsbudget gemeentelijke | 175.000 | 310.000 | 485.000 | 105.000 Algemene exploitatie gebouwen op basis van het MJOP Totaal geplande | 9.152.693 | 16.505.631 | 8.182.700 | 13.525.760 investeringen * Voor het beschikbaar stellen van deze investeringskredieten ontvangt de raad | een afzonderlijk raadsvoorstel.
150 151 Bijlagen Bijlage 1: Taakvelden overzicht Taakvelden Lasten Taakveld | Omschrijving | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 WES_0-1.27 | Bestuur | 2.349 | 2.148 | 2.148 | 2.148 WES_0-2.27 | Burgerzaken | 2.284 | 2.187 | 2.063 | 2.063 WES_0-3.27 | Beheer overige gebouwen en gronden | 411 | 439 | 440 | 440 WES_0-4.27 | Overhead | 22.264 | 22.216 | 22.274 | 22.549 WES_0-5.27 | Treasury | -43 | -28 | 64 | 1.239 WES_0-61.27 | OZB woningen | 220 | 220 | 220 | 220 WES_0-62.27 | OZB niet-woningen | 220 | 220 | 220 | 220 WES_0-64.27 | Belastingen overig | 92 | 92 | 92 | 92 WES_0-8.27 | Overige baten en lasten | 1.243 | 1.175 | 416 | 531 WES_0-10.27 | Mutatues reserves | 4.130 | 30 | 30 | 30 WES_1-1.27 | Crisisbeheersing en brandweer | 2.183 | 2.197 | 2.191 | 2.181 WES_1-2.27 | Openbare orde en veiligheid | 395 | 395 | 395 | 395 WES_2-1.27 | Verkeer en vervoer | 6.735 | 6.972 | 7.410 | 7.501 WES_2-3.27 | Recreatieve havens | 74 | 63 | 64 | 62 WES_2-4.27 | Economische havens en waterwegen | 49 | 49 | 49 | 49 WES_2-5.27 | Openbaar vervoer | 4 | 4 | 4 | 4 WES_3-1.27 | Economische ontwikkeling | 250 | 250 | 250 | 250 WES_3-2.27 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 350 | 346 | 342 | 339 WES_3-3.27 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 209 | 209 | 209 | 209 WES_3-4.27 | Economische promotie | 64 | 64 | 64 | 64 WES_4-2.27 | Onderwijshuisvesting | 2.587 | 2.704 |
3.335 | 3.204 WES_4-3.27 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 1.662 | 1.662 | 1.662 | 1.662 WES_5-1.27 | Sportbeleid en activering | 598 | 604 | 598 | 604 WES_5-2.27 | Sportaccommodaties | 2.180 | 2.308 | 2.312 | 2.356 WES_5-3.27 | Cult.presentatie, -productie en -partic. | 468 | 536 | 468 | 468 WES_5-4.27 | Musea | 117 | 117 | 117 | 117 WES_5-5.27 | Cultureel erfgoed | 65 | 155 | 154 | 153 WES_5-6.27 | Media | 650 | 650 | 650 | 650 WES_5-7.27 | Openbaar groen en (opgelucht) recreatie | 3.580 | 3.870 | 3.866 | 3.861 WES_6-1.27 | Samenkracht en burgerparticipatie | 2.978 | 2.927 | 2.865 | 2.869 WES_6-21.27 | Toegang en eerstelijnsvoorziening WMO | 23 | 23 | 23 | 23 WES_6-22.27 | Toegang en eerstelijnsvoorziening Jeugd | 12 | 12 | 12 | 12 WES_6-23.27 | Toegang en eerstelijnsvoorziening Integr | 4.172 | 4.172 | 4.172 | 4.172 WES_6-3.27 | Inkomensregelingen | 13.312 | 13.312 | 13.312 | 13.312 WES_6-4.27 | WSW en beschut werk | 4.047 | 4.047 | 4.047 | 4.047 WES_6-5.27 | Arbeidsparticipatie | 1.336 | 1.336 | 1.336 | 1.336 WES_6-60.27 | Hulpmiddelen en diensten (WMO) | 955 | 955 | 955 | 955 WES_6-711.27 | Huishoudelijke hulp (WMO) | 3.411 | 3.411 | 1.679 | 1.640 WES_6-712.27 | Begeleiding (WMO) | 1.782 | 1.782 | 1.782 | 1.782 WES_6-713.27 | Dagbesteding (WMO) | 969 | 969 | 969 | 969 WES_6-714.27 | Overige maatwerkarrangementen (WMO) | 140 | 140 | 140 | 140 WES_6-751.27 | Jeugdhulp
ambulant lokaal | 1.346 | 1.346 | 1.346 | 1.346 WES_6-752.27 | Jeugdhulp ambulant regionaal | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 WES_6-753.27 | Jeugdhulp ambulant landelijk | 100 | 100 | 100 | 100 WES_6-761.27 | Jeugdhulp met verblijf lokaal | 100 | 100 | 100 | 100 WES_6-762.27 | Jeugdhulp met verblijf regionaal | 2.510 | 2.510 | 2.510 | 2.510 WES_6-763.27 | Jeugdhulp met verblijf landelijk | 150 | 150 | 150 | 150 WES_6-811.27 | Beschermd wonen (WMO) | 50 | 50 | 50 | 50 WES_6-812.27 | Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) | 73 | 73 | 73 | 73 WES_6-791.27 | PGB WMO | 134 | 134 | 134 | 134 152 Taakveld | Omschrijving | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 WES_6-792.27 | PGB Jeugd | 150 | 150 | 150 | 150 WES_6-821.27 | Jeugdbescherming | 832 | 832 | 832 | 832 WES_6-822.27 | Jeugdreclassering | 60 | 60 | 60 | 60 WES_6-91.27 | Coördinatie en beleid WMO | 879 | 879 | 879 | 879 WES_6-92.27 | Coördinatie en beleid Jeugd | 466 | -134 | -134 | -134 WES_7-1.27 | Volksgezondheid | 2.094 | 2.080 | 2.045 | 2.056 WES_7-2.27 | Riolering | 2.397 | 2.631 | 2.869 | 2.958 WES_7-3.27 | Afval | 3.911 | 3.911 | 3.910 | 3.909 WES_7-4.27 | Milieubeheer | 2.967 | 2.026 | 2.026 | 2.026 WES_7-5.27 | Begraafplaatsen en crematoria | 453 | 456 | 460 | 460 WES_8-1.27 | Ruimte en leefomgeving | 1.624 | 1.040 | 1.040 | 1.040 WES_8-2.27 | Grondexploitatie (niet-bedrijventerreine WES_8-3.27 |
Wonen en bouwen | 2.093 | 1.999 | 1.461 | 1.203 116.914.398 | 111.333.004 | 109.459.423 | 110.817.996 153 Taakvelden baten Taakveld | Omschrijving | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 WES_0-1.27 | Bestuur | -62 | -62 | -62 | -62 WES_0-2.27 | Burgerzaken | -714 | -685 | -457 | -457 WES_0-3.27 | Beheer overige gebouwen en gronden | -32 | -32 | -32 | -32 WES_0-4.27 | Overhead | -9.189 | -9.111 | -9.163 | -9.354 WES_0-5.27 | Treasury | -161 | -161 | -161 | -161 WES_0-61.27 | OZB woningen | -3.413 | -3.413 | -3.413 | -3.413 WES_0-62.27 | OZB niet-woningen | -2.061 | -2.061 | -2.061 | -2.061 WES_0-64.27 | Belastingen overig | -165 | -165 | -165 | -165 WES_0-7.27 | WES.uitkeringen en ov.
uitkeringen GF | -75.346 | -71.946 | -70.983 | -72.358 WES_0-10.27 | Mutatues reserves | -4.455 | -1.678 | -1.372 | -1.356 WES_1-2.27 | Openbare orde en veiligheid | -16 | -16 | -16 | -16 WES_2-1.27 | Verkeer en vervoer | -152 | -162 | -172 | -180 WES_2-3.27 | Recreatieve havens | -71 | -71 | -71 | -71 WES_2-5.27 | Openbaar vervoer | -6 | -6 | -6 | -6 WES_3-2.27 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur WES_3-3.27 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | -21 | -21 | -21 | -21 WES_3-4.27 | Economische promotie | -257 | -257 | -257 | -257 WES_4-2.27 | Onderwijshuisvesting | -443 | -443 | -443 | -443 WES_4-3.27 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -481 | -481 | -481 | -481 WES_5-1.27 | Sportbeleid en activering WES_5-2.27 | Sportaccommodaties | -618 | -618 | -618 | -618 WES_5-5.27 | Cultureel erfgoed | -15 | -15 | -15 | -15 WES_5-7.27 | Openbaar groen en (opgelucht) recreatie | -75 | -75 | -75 | -75 WES_6-1.27 | Samenkracht en burgerparticipatie | -196 | -196 | -196 | -196 WES_6-22.27 | Toegang en eerstelijnsvoorziening Jeugd | -38 | -38 | -38 | -38 WES_6-3.27 | Inkomensregelingen | -9.940 | -10.685 | -10.685 | -10.685 WES_6-5.27 | Arbeidsparticipatie WES_6-60.27 | Hulpmiddelen en diensten (WMO) | -6 | -6 | -6 | -6 WES_6-711.27 | Huishoudelijke hulp (WMO) | -220 | -220 | -220 | -220 WES_7-1.27 | Volksgezondheid WES_7-2.27 | Riolering | -2.658 | -2.701 | -2.701 | -2.701 WES_7-3.27 | Afval
| -4.577 | -4.577 | -4.577 | -4.577 WES_7-4.27 | Milieubeheer | -30 | -30 | -30 | -30 WES_7-5.27 | Begraafplaatsen en crematoria | -209 | -209 | -209 | -209 WES_8-2.27 | Grondexploitatie (niet-bedrijventerreine | 0 | 0 | 0 | 0 WES_8-3.27 | Wonen en bouwen | -1.288.429 | -1.192.429 | -754.429 | -554.429 -116.914.398 | -111.333.004 | -109.459.423 | -110.817.996 154 155 Bijlage 2: Subsidieplafonds In deze bijlage staan 2 soorten subsidies: • Subsidies aan de preferente instellingen/organisaties. Deze subsidieplafonds moeten door de raad worden vastgesteld. • Subsidies op basis van een subsidieregeling. In de regeling staan de voorwaarden en dergelijke. De uitvoering van subsidieregeling is gedelegeerd aan b&w. Wij geven hier op een opsomming van de bestaande subsidieregelingen. 156 Overzicht subsidies per preferente instelling Beleidsproduct Preferente organisatie 2027 Veiligheid Veiligheid Stichting Scala € 21.095 Economie Economie Ondernemend Weststellingwerf € 76.575 Onderwijs Heemkunde Stichting Comprix € 12.000 Consulent jonge risico kinderen Stichting Comprix € 25.090 Sport, Cultuur en Recreatie Bibliotheekwerk Stichting Bibliotheken Zuidoost Fryslân € 605.426 Overheidsbrede Dienstverlening (vroeger SPUK IDO) Stichting Bibliotheken Zuidoost Fryslân € 24.500 Ontwikkelingssamenwerking Stichting Wereldwinkel Wolvega e.o.
€ 3.589 Ontwikkelingssamenwerking Stichting Gered Gereedschap Wolvega € 6.052 Cultuurbevordering (bevordering Stellingwerfs) Subsidie Schrieversronte € 47.770 Cultuurbevordering Stichting Opera Spanga € 47.385 Cultuurbevordering Stichting Beheer Cultuurcluster Vlechtwerk € 5.105 Oudheidkunde en musea Stichting Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde € 109.888 Oudheidkunde en musea Vereniging Oudheidkamer Weststellingwerf € 5.585 Heite Schaaktoernooi Heite Schaaktoernooi € 5.657 Muziekonderwijs - Doorlopende leerlijn Jeugd en jongeren (hafabra) Stichting Comprix € 45.710 Terra € 10.570 Stichting Voortgezet Onderwijs Steenwijkerland-Weststellingwerf € 35.875 Stichting Catent € 3.395 Stichting De Tjongerwerven Christelijk Primair Onderwijs € 4.445 Stichting Matthijsje € 2.415 De Bisschop Möller Stichting (BMS) € 14.630 Muziekvereniging "Woudklank" € 4.919 Muziekvereniging de Harmonie € 10.800 Christelijke Muziekvereniging Euphonia € 17.710 Muziekonderwijs Popwerf € 25.749 Buurtsportwerk Stichting Sport Fryslân € 271.027 Sportstimulering Volwassenenfonds sport en recreatie € 63.200 Recreatie en toerisme Toerisme Regiomarketing Zuidoost Friesland € 41.900 Lokale omroep Stichting Radio Weststellingwerf Centraal € 19.729 Sociaal Domein Multifunctionele accommodaties (onderhoud) Stichting Harten Tien € 92.721 Multifunctionele accommodaties (onderhoud) Stichting ontmoetingscentrum € 86.785
Armoedebeleid Stichting Leergeld Heerenveen e.o. € 126.750 Armoedebeleid Stichting voedselbank Weststellingwerf € 6.000 Wmo Tuindienst Meijo € 7.051 Schuldhulpverlening Humanitas € 3.500 Maatschappelijke dienstverlening Stichting Slachtofferhulp Nederland € 10.959 Maatschappelijke dienstverlening Stichting Tûmba € 28.736 Versterking Sociale Basis Stichting Breuningslaan € 2.000 Versterking Sociale Basis Stichting Home-start Nederland € 40.450 Ouderenzorg Onafhankelijke Seniorenvereniging Wolvega € 7.500 Volkgsgezondheid & Milieu Klimaat & duurzaamheid Linde College Solar boot € 500 157 Overzicht subsidieregelingen De verschillende Subsidieverordeningen zijn: Algemene Subsidieverordening 2020 Verordening compensatieregeling onroerende-zaak belastingen sportinstellingen gemeente Weststellingwerf Subsidieverordening beschermde gemeentelijke monumenten gemeente Weststellingwerf De verschillende subsidieregelingen zijn: Subsidieregeling Peuteropvang en Voorschoolse Educatie Weststellingwerf Subsidieregeling Amateurkunstbeoefening Weststellingwerf Subsidieregeling kunst en cultuur Subsidieregeling sportverenigingen gemeente Weststellingwerf Subsidieregeling Sociaal cultureel werk Weststellingwerf Subsidieregeling Maatschappelijke dienstverlening, Ouderenzorg en Openbare gezondheidszorg (EHBO) Subsidieregeling Ondernemersfonds Weststellingwerf Subsidieregeling Dorpenfonds gemeente