Bijlage 3 - Programmabegroting 2027-2030 (0098867263)
Tekst van het document
Weststellingwerf Subsidieregeling Lokale Aanpak Isolatie gemeente Weststellingwerf 158 Bijlage 3: Beleidsindicatoren 159
160 Bron: Waarstaatjegemeente.nl Datum: 23-09-2026
161 Bijlage 4: Lijst met afkortingen A ABP Pensioenfonds voor overheid en onderwijs AI Artificiële intelligentie APPA Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers APV Algemene Plaatselijke Verordening ASS Autisme Spectrum Stoornis ATB All Terrain Bicycle (terreinfiets) AVE Aanpak Voorkoming Escalatie AVG Algemene Verordening Gegevensbescherming AWB Algemene wet bestuursrecht AWBZ Algemene wet bijzondere ziektekosten AZWA Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord B B&W Burgemeester en Wethouders B1 Eenvoudig Nederlands BAB Baanafspraakbanen BAD Brede aanpak dakloosheid Fryslân BADO Besluit Accountantscontrole decentrale overheden BAG Basisregistraties adressen en gebouwen BBP Bruto Binnenlands Product BBV Besluit begroting en verantwoording BBZ Besluit bijstandverlening zelfstandigen BDUR Brede Doel Uitkering Rampenbestrijding BGT Basisregistratie Grootschalige Topografie BIE Bouwgrond in exploitatie Bibob Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur BIG Baseline Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten BIO Baseline Informatiebeveiliging Overheid BKN BasiskwaliteitNatuur BKP Beeldkwaliteitsplan BNG Bank Nederlandse gemeenten BOA Buitengewoon opsporingsambtenaar BOPA Buitenplanse omgevingsplanactiviteit BOSD Backoffice Sociaal Domein Brede Spuk Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis
2023-2026 BRO Basisregistratie ondergrond BRP Basisregistratie Personen BTW Belasting over de toegevoegde waarde BUIG Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening Gemeenten BV Besloten vennootschap BVI afdeling Belasting, Vastgoed en Informatie BW Beschemd wonen BZK Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties C C02 Koolstofdioxide (Koolzuurgas) cao Collectieve Arbeidsovereenkomst CBS Centraal Bureau voor de Statistiek CCW Commerciële club Weststellingwerf CEO Cliëntervaringsonderzoek CISO Chief information security officer COA Centrum Orgaan opvang assielzoekers 162 D DHW Drank- en horeca wet Dib Dienst in bedrijf DigiD Digitale persoonsidentificatie DIOR Duurzame inrichting openbare ruimte DIV Documentaire Informatievoorziening DMJOP Duurzame meerjarenonderhoudsplanning DMS Document Management Systeem DOM Dorpsontwikkelingsmaatschappij DPAN Digitale Platform Aansluiting Nazorg DSO Digitaal Stelsel Omgevingswet DVO Dienstverleningsovereenkomst E e.o.
En omgeving EMU Europese Economische en Monetaire Unie saldo ENSIA Eenduidige Normatiek Single Information Audit EPA Energieprestatieadvies Eph Eenpersoonshuishouden EPR Eiken Processie Rups ESF Europees Sociaal Fonds Excl Exclusief F FBWK Fries Bestuursakkoord Waterketen FDF Fonds Duurzaam Funderingsherstel FEA Friese Energie Alliantie FET Friese Energietafel FG Functionaris Gegevensbescherming Fido Wet financiering decentrale overheden FK2050+ Het Fries Klimaatplan FMI Functievermengingsindex FPLG Provinciale Programma Landelijk Gebied FriZA Friese Integraal Zorgakkoord Fte Fulltime Equivalent Fumo Friese Uitvoeringsdienst Milieu en Omgeving Fvw Financiële-verhoudingswet G GALA Gezond en Actief Leven Akkoord GAP Gemeentelijk afvalstoffen plan GF&R Gemeentefonds & rente GFT Groente-, fruit- en tuinafval GGD Gemeentelijke Gezondheidsdienst GGK Gemeentelijk Gegevensknooppunt GGZ Geestelijke gezondheidszorg GIDS Gezond in de stad GLI Gecombineerde Leefstijlinterventie GOAB Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid GR Gemeenschappelijke Regeling GREX Grondexploitaties GRP Gemeentelijk Rioleringsplan GVVP Gemeentelijk verkeer en vervoerplan H HBH Hulp bij huishouden Hof Wet houdbare overheidsfinanciën HRM Human Resource Management (Personeelszaken) HSJ Hoog specialistische jeugdhulp 163 I I&A Afdeling Informatisering en Automatisering I.h.k.v.
In het kader van IBOR Integraal Beheerplan Openbare Ruimte ICT Informatie en Communicatie Technologie IDO Informatiepunten Digitale Overheid IHP Integraal Huisvesting Plan IKC Integraal kind centrum IMBOR Informatie model openbare ruimte IND Immigratie- en Naturalisatiedienst IOAW Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers IOAZ Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen IPOR Inrichtingsplan openbare ruimte ISHP Integraal strategisch onderwijshuisvestingsplan ISK Internationale schakelklas ISPH Integraal strategisch huisvestingsplan IVB Integraal veiligheidsbeleid IW Impulsaanpak Winkelgebieden IZA Integraal Zorgakkoord J JGZ Jeugd gezondheidszorg JOGG Jongeren op gezond gewicht K KAPE Kaderstellend Adaptief Programmaplan Energietransitie KB Koninklijke Bibliotheek KCC Klant Contact Centrum KNGG Kind naar Gezonder Gewicht KTO Klant tevredenheidsonderzoek L LAI Lokale Aanpak Isolatie LAP Landelijk AfvalbeheerPlan LED Light Emitting Diode LEJA Lokale Educatieve Jeugd Agenda LIA Lokale Inclusie Agenda LIDA Lokale inclusie- en diversiteitsagenda LKS Loonkostensubsidie LOAB Lokaal Onderwijs Achterstanden Beleid LTA Lange termijnagenda LTO Land en Tuinbouworganisatie LVB licht verstandelijk beperking M M.b.t Met betrekking tot MAP Module Arbeidsmarkt en Participatie MBO Middelbaar beroeps
onderwijs MDD Monitor Doelgerichte Digitalisering MDT Maatschappelijke DienstTijd MFC Multifunctioneel centrum MIRT Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport MJOP Meerjarenonderhoudsplanning MKB Midden en kleinbedrijf MOP De Mobiele Ontmoetingsplek Mph Meerpersoonshuishouden MRT Motorisch Remedial Teaching MSZ Medische Specialisten Zorg MT Management team 164 MUP Menstruatie Uitgifte Punten MVI Manifest verantwoord inkopen MVOI Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen N NAL Nationale Agenda Laadinfrastructuur NCW Netto Contant Waarde NIEGG Niet in exploitatie genomen (bouw)grond NIP Nationaal Isolatie Programma NIX18 Geen alcohol voor 18 jaar NOW Noodmaatregel overbrugging werkgelegenheid NPLG Nationaal Programma Landelijk Gebied NPO Nationaal programma onderwijs NPVR Nationaal programma vitale regio's NS Nederlandse Spoorwegen NV Naamloze Vennootschap NVVB Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken O O.a. Onder andere OAB Onderwijsachterstandenbeleid OBS Openbare basisschool OER Open einde regelingen OHP Onderhoud Kapitaalgoederen OKO Opgroeien in een Kansrijke Omgeving OLA operational level agreement OM Openbaar Ministerie OSW Onafhankelijke seniorenvereniging Weststellingwef OVEF Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A.
OVN Ondernemersvereniging Noordwolde OWO Gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland OZB Onroerende- zaakbelastingen P P&C Planning en control PB Dorps-, wijk- en buurtverenigingen PGA Persoonsgerichte aanpak PGB Persoonsgebonden budget PIM Professionele dienstbaarheid, Integraliteit en Maatwerk PKN Protestante Kerk in Nederland PMIEK Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat PNIK Paspoorten en Nederlandse Identiteitskaarten PO Privacy officer POC Percentage Of Completion POH Praktijkondersteuner Jeugd POVI Provinciale omgevingsvisie PPS Publiek Private Samenwerking PRT Provinciale Regietafel PSB Platform Slappe Bodem R RC Rekening-courant REC Reststoffen Energie Centrale RES Regionale Energiestrategie REVA Ruimtelijk-economische verkenning en advies RIEC Regionaal Informatie- en Expertise Centrum Rli Raad voor leefomgeving RMC Regionaal Meld-en Coördinatiefunctie ROB Raad voor het openbaar Bestuur 165 RRE Regeling Reductie Energieverbruik RREW Regeling Energiegebruik Woningen RTGB Regeling Toetsing Geweldbeheersing Buitengewoon Opsporingsambtenaren RUD Regionale Uitvoeringsdienst RVS Raad voor Volksgezondheid & Samenleving S SBB Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven SD Sociaal domein SDF Sociaal domein Fryslân SISA Single information single audit SMP Soorten Management Plan SOR Samenhangende objectenregistratie SOVF
Stichting Openbare Verlichting Fryslân SOW Stichting Ondernemersfonds Weststellingwerf SPBW Stichting Parkmanagement Bedrijventerreinen Wolvega SPUK specifieke uitkering stimulering Suwinet Structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen SVLO Samenwerking Vennootschapsbelasting Lokale Overheden SVn Stichting Volkshuisvesting Nederland SW Sociale werkvoorziening SWZ Sociale zaken en werkgelegenheid T T.b.v. Ten behoeve van TONK Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten TOP Toeristisch overstappunt TOZO Tijdelijke overbruggingsregeling zulfstandig ondernemers TRZF Stichting Toerisme Regiomarketing Zuidoost Friesland U UWV Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen V VANG Van Afval Naar Grondstof VFG Vereniging Friese Gemeenten VKD Vereniging kleine dorpen VNG Vereniging van Nederlandse Gemeenten VNN Verslavingszorg Noord Nederland VO Voortgezet onderwijs VOI Veranderopdracht inburgering VP Verbonden partijen VPB Vennootschapsbelasting VRF Veiligheidsregio Fryslân VSO Vaststellingsovereenkomst VSV Voortijdig schoolverlaters VTH Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving VV Voetbalvereniging VVE Voor- en Vroegschoolse Educatie VVN Veilig Verkeer Nederland VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport W WABO Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Wams Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein WBI Woningbouwimpuls WEB Wet educatie en beroepsonderwijs Wgr Wet
gemeenschappelijke regelingen Wkb Wet kwaliteitsborging voor bouwen WLZ Wet Langdurige Zorg 166 WM Wet Milieubeheer Wmbev Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer Wmo Wet maatschappelijke ondersteuning WNT Wet Normering Topinkomens WOB Wet openbaarheid van bestuur Woo Wet open overheid WOR Welzijn op Recept WOW Winkeliers- en Ondernemersvereniging Wolvega WOZ Waardering Onroerende zaken WPG Wet Publieke Gezondheid WSW Waarborgfonds Sociale Woningbouw WVG Wet voorkeursrecht gemeenten Wvggz Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg WWB Wet werk en bijstand Wws Woningwaarderingsstelsel Z Z route Intensieve route in het inburgeringsstelsel ZOF Zuidoost Friesland 167 Bijlage 5: Lijst met financiële begrippen A Aanbesteding Een inkoopmethode om offertes te krijgen voor het uitvoeren van een openbare opdracht. Vaak gaat het om werkzaamheden in de openbare ruimte, zoals onderhoud van wegen. Activa De (financiële) bezittingen van de gemeente. Activa staan aan de linkerkant van een balans. Aan de rechterkant staan dan de passiva (schulden). Algemene reserve Een soort spaarpot van de gemeente, waarvoor nog geen bestemming is bepaald. Algemene uitkering Geld dat gemeenten krijgen van de Rijksoverheid uit het Gemeentefonds. Gemeenten mogen zelf bepalen waar ze dit geld aan besteden.
Hoeveel geld gemeenten krijgen, is afhankelijk van maatstaven zoals het aantal inwoners, aantal uitkeringsgerechtigden en oppervlakte. Zie ook: Gemeentefonds. B Balans Een overzicht van alle bezittingen (activa) en schulden (passiva) op één moment. De balans is een verplicht onderdeel van de jaarrekening. De geprognosticeerde balans in de begroting is een schatting van de financiële situatie op 31 december. Baten De inkomsten van de gemeente. De gemeente werkt met een stelsel van baten en lasten. Dat betekent dat inkomsten en uitgaven boekhoudkundig horen bij het begrotingsjaar waarop zij betrekking hebben. Het gaat dus niet om het jaar waarin de betaling is gedaan (kasstelsel). Begroting De plannen die de gemeente voor een jaar heeft, wat die plannen kosten en welke inkomsten de gemeente verwacht. Begrotingssaldo Het begrotingssaldo is het verschil tussen de in de begroting verwachte opbrengsten en de verwachte kosten (baten en lasten). Belastingcapaciteit Hoeveel belastinggeld een gemeente jaarlijks kan ontvangen. Benchmark Een meetpunt om gelijksoortige zaken of diensten met elkaar te vergelijken. Bestemmingsreserve Geld dat apart is gezet voor een bepaalde bestemming. C Circulaire Brief of mededeling aan meerdere personen tegelijk. De Rijksoverheid informeert de gemeenten via circulaires in mei, september en december over de omvang en de verdeling van het gemeentefonds.
E Exploitatieruimte Zie Begrotingssaldo. F Financieringsbehoefte Een begrotingstekort dat ontstaat als de uitgaven in een jaar hoger liggen dan de inkomsten. Er is dan behoefte aan meer geld om plannen te financieren. G Gemeentefonds Fonds van de Rijksoverheid waaruit gemeenten via een bepaalde verdeelsleutel (maatstaven) uitkeringen ontvangen. Gemeenten mogen zelf bepalen waar ze dit geld aan besteden. Zij leggen daarover verantwoording af aan de gemeenteraad. Hoeveel geld gemeenten krijgen, is bijvoorbeeld afhankelijk van het aantal inwoners, aantal uitkeringsgerechtigden en de oppervlakte. Zie ook: Algemene uitkering. Grondexploitatie Is (soms afgekort tot grex) een begroting om grondkosten en grondopbrengsten van een ruimtelijk ontwikkelingsplan in beeld te brengen. H Heffingsmaatstaf/ heffingsgrondslag Bedrag op basis waarvan een belasting wordt berekend. De heffingsgrondslag en het belastingtarief bepalen samen hoeveel belasting je moet betalen. Herijking iets opnieuw ijken, opnieuw bepalen aan welke normen iets moet voldoen. I Incidentele uitgave Een uitgave die niet regelmatig voorkomt. Inflatiecorrectie Het bijstellen van de tarieven door inflatie. Inflatie is een economisch proces waarbij geld minder waard wordt door het stijgen van de gemiddelde prijzen (het algemeen prijspeil). J Jaarstukken Bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening.
De gemeente verantwoord hiermee inhoudelijk en financieel het gevoerde beleid. K Kadernota Document met de hoofdpunten van beleid en de financiële kaders voor de komende jaren. Kapitaalgoederen Middelen zoals gebouwen, machines, voorraden die de gemeente heeft gekocht om de taken uit te kunnen voeren. Kengetal Een getal waarmee je een financiële situatie kunt beoordelen en vergelijken. Hiermee maak een situatie of ontwikkeling zichtbaar. Kredietrisico De kans op financieel verlies omdat een partij zijn financiële verplichtingen niet kan nakomen. L Lasten De uitgaven van de gemeente. De gemeente werkt met een stelsel van baten en lasten. Dat betekent dat inkomsten en uitgaven boekhoudkundig horen bij het begrotingsjaar waarop zij betrekking hebben. Het gaat dus niet om het jaar waarin de betaling is gedaan (kasstelsel). 168 Liquide middelen Geld waar je direct over beschikt. Liquiditeitstekort Er is onvoldoende geld beschikbaar om op korte termijn schulden en andere financiële verplichtingen (af) te betalen. N Najaarsnota Document met de stand van zaken in het najaar van de uitgaven en inkomsten van de gemeente in het lopende boekjaar. O Ombuigingsvoorstel Een voorstel om beleid aan te passen. Omslagrente De gemeente leent geld (uit) en betaalt (en ontvangt) daarvoor rente. Om deze rente boekhoudkundig te verdelen, berekent de gemeente voor alle taakvelden een gemiddelde rente.
Deze omslagrente wordt aan het begin van elk jaar vastgesteld. Open einde regeling Regeling die personen recht geeft op een financiële bijdrage wanneer zij voldoen aan bepaalde criteria. Er is geen maximaal bedrag of een maximaal aantal personen dat van de regeling gebruik mag maken. Overhead Geld dat de gemeente aan de eigen organisatie besteedt, bijvoorbeeld voor personeel & organisatie, gebouwkosten en verzekeringen. P Passiva De schulden van de gemeente, waarmee de bezittingen gefinancierd zijn. Passiva staan aan de rechterkant van een balans. Aan de linkerkant staan dan de activa (bezittingen). R Renterisiconorm De rekenformule om het renterisico op vaste schulden te bepalen. De gemeente betaalt rente voor het lenen van geld. Omdat het rentepercentage kan veranderen, loopt de gemeente financieel risico. Het risico voor leningen met een looptijd van een jaar of langer mag volgens de wet niet meer zijn dan 20% van het totale bedrag van de begroting. S Schatkistbankieren Al het geld voor publieke taken die de gemeente niet meteen nodig heeft, worden bewaard in de schatkist van het Rijk. Hiervoor wordt elke dag het saldo van de bankrekening afgeroomd naar nul. Schuldratio/schuldquote Een percentage dat aangeeft in hoeverre de langlopende schulden worden gedekt door het eigen vermogen.
Een ratio van minder dan 100% betekent dat de gemeente alle langlopende schulden kan betalen met het eigen vermogen. Solvabiliteitsratio De verhouding tussen het eigen vermogen en de schulden, dit geeft aan hoe gezond de gemeente financieel is. Stelpost Een ingeschat bedrag omdat de werkelijke opbrengsten/kosten nog niet bepaald kunnen worden. Structurele uitgave Een uitgave die jaarlijks voorkomt. T Taakveld Een aandachtsgebied binnen een programma (thema). De financiële en beleidsstukken Weststellingwerf zijn ingedeeld in negen thema’s of programma’s, met daaronder taakvelden. Binnen al deze taakvelden voert de gemeente taken uit en legt daarover verantwoording af aan de gemeenteraad. Treasurybeleid Beleid gericht op het beheersen van de financiën en het beperken van de risico’s voor het geld van de gemeente. V Voorjaarsnota Document met de stand van zaken in het voorjaar van de uitgaven en inkomsten van de gemeente in het lopende boekjaar. W Weerstandsvermogen Het geld dat beschikbaar is voor het opvangen van calamiteiten (of financiële gevolgen hiervan).