Bijlage 3 - Begroting 2024
Tekst van het document
Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Landelijk is er veel aandacht voor ondermijnende criminaliteit. Het Rijk heeft dit onderwerp geprioriteerd en extra middelen beschikbaar gesteld aan onder ander het Regionale Inlichtingen en Expertise Centra (RIEC) voor de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Ook politie Zuidoost Fryslân heeft het geprioriteerd en hier capaciteit voor ingericht. In samenwerking met onze ketenpartners werken we onder andere aan het implementeren van het Bibob beleid. Daarnaast zijn ook de aanpak digitale criminaliteit en aanpak van personen met verward gedrag en de ketensamenwerking Zorg en Veiligheid actuele thema's. De gemeentelijke rol in de keten rondom aanpak digitale criminaliteit is in beweging. Bovenstaande vraagt steeds meer van de gemeentelijke organisatie, om die reden is in de kadernota besloten om de capaciteit van openbare orde en veiligheid te versterken. Het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) is een kaderstelling door de gemeenteraad en wordt door deze raad voor de komende vier jaar vastgesteld. Op korte termijn wordt het geactualiseerde IVB 2024 - 2027 aan u voorgelegd. Speerpunten in het IVB zijn: 1. Aanpak ondermijnende criminaliteit; 2. Aanpak digitale criminaliteit verbeteren; 3. Het verbinden van zorg en veiligheid voor een veilige woon- en leefomgeving; 4. Lokale verbinding en betrokkenheid bij brandveiligheid.
Het tot stand komen van de speerpunten is gerealiseerd in nauw overleg met diverse interne en externe partijen. Belangrijke partijen zijn in ieder geval de politie, het OM en RIEC. Onder het kopje Doelstelling worden deze speerpunten nader omschreven. In het genoemde IVB concretiseren wij deze speerpunten. In 2024 gaan we het gebruik smart solutions verder ontwikkelen ten behoeve van de speerpunten uit het IVB. De politie heeft aangekondigd het politiebureau in Wolvega eind 2024 te gaan sluiten. De gemeenteraad heeft, middels de motie Politiebureau Wolvega tijdens de raadsvergadering van 3 juli 2023, het college verzocht om het politiebureau in Wolvega te behouden of een alternatieve oplossing te zoeken. In 2024 wordt dit onderzoek afgerond. Het onderzoek en een dergelijke oplossing kan financiële consequenties hebben.
25
Doelstellingen Uitvoeren van beleidsplan integrale veiligheid Wat willen we bereiken? Het doel van het Integraal Veiligheidsbeleid is om het welzijn van de inwoners van de gemeente te vergroten door te werken aan veiligheid. Om het welzijn te vergroten wordt ingezet op bewustwording, preventie en het bieden van een handelingsperspectief op de door de gemeenteraad bepaalde speerpunten. Via deze strategie verwachten we de weerbaarheid te vergroten en het aantal slachtoffers van onder andere criminaliteit te verminderen. Communicatie en participatie Afhankelijk van de prioriteit wordt een passende vorm gekozen om te communiceren. Bij alle prioriteiten uit het beleidsplan Integrale Veiligheid wordt nadrukkelijk ingezet op contact met de inwoners. Bijvoorbeeld door voorlichting te geven aan ondernemers in het buitengebied over de gevaren van deelnemen in hennepteelt.
Wat doen wij ervoor De aanpak van ondermijnende criminaliteit De gemeente Weststellingwerf weerbaarder maken door misbruik van de gemeentelijke faciliteiten en regelgeving te minimaliseren. De gemeente heeft een herkenbare rol als regiehouder en is ingericht als centraal punt voor informatie voor zowel in- als externe partners. Er is een aanpak op risicobranches, drugs, witwassen en ongebruikelijk bezit. Inwoners en bedrijven zijn bewust van de risico’s van ondermijning. Voor inwoners is zichtbaar dat er opgetreden wordt tegen ondermijnende criminaliteit. Het uitvoeringsplan Ondermijning is opgesteld met daarin aandacht voor het voeren van een robuust Bibob-beleid voor de kwetsbare sectoren in de gemeente en integrale controles door politie en vergunningen, toezicht en handhaving (VTH). De aanpak van digitale criminaliteit verbeteren De geregistreerde en traditionele criminaliteit in Nederland neemt af, terwijl andere (minder zichtbare) vormen toenemen. Digitale criminaliteit is hier een voorbeeld van. Dat kan gaan over zaken als je privacy maar ook om bijvoorbeeld Identiteitsfraude en Marktplaatsfraude. In samenwerking met belangrijke partners zoals politie en experts, gaan we de inwoners en ondernemers bewust en weerbaar maken tegen gedigitaliseerde criminaliteit. Het verbinden van zorg en veiligheid voor een veilige woon- en leefomgeving.
De balans vinden in het tegengaan van overlast en onveiligheid en het bieden van tijdige en goede zorg. De geïmplementeerde persoonsgerichte aanpak zorgt ervoor dat we ernstige overlast door personen in de woonomgeving bij huiselijk geweld, zorgmijders, als ook (jeugd)criminaliteit tegengaan. Verstevigen van de samenwerking op zorg en veiligheid, zowel intern als extern op uitvoerend en bestuurlijk niveau. Enkele voorbeelden hiervan zijn het verder uitdragen en borgen van de Aanpak voorkomen escalatie (AVE). In tegenstelling tot het voorgaande IVB is het Verkeersveiligheidsbeleid onder gebracht in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP), zie Programma 2 'Verkeer, Vervoer en Waterstaat'. Verkeersveiligheidsbeleid is echter dusdanig complex dat deze, bijvoorbeeld bij bewustwording en beïnvloeding van verkeersgedrag, ook raakvlakken heeft met de veilige woon- en leefomgeving. Lokale verbinding en betrokkenheid bij brandveiligheid. De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de brandveiligheid. Volgens de Wet op de veiligheidsregio’s voert Veiligheidsregio Fryslân de brandweertaken uit. Wij zijn een verbindende rol tussen het regionale beleid en de lokale uitvoering. De gemeentelijke inzet richt zich op het vergroten van de bewustwording van risico’s op brand en op de eigen verantwoordelijkheid van inwoners voor brandpreventie. 26
Beleidsindicatoren De gemeenteraad krijgt jaarlijks via de begrotingscyclus inzicht in de activiteiten die worden gepland en uitgevoerd. De verantwoording over de uitvoering van de prioriteiten is kwantitatief van aard, namelijk welke acties zijn uitgevoerd, welke doelgroep is bereikt en wat het bereik is geweest. Criminaliteitscijfers worden waar mogelijk ondersteunend gebruikt.
27
De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de sociale kwaliteit woon- en leefomgeving Lokale beleidsindicator
aantal x1 2019
2020
2021
2022
-
18
16
17
Geregistreerde meldingen over burengerucht**
96
129
103
98
Meldingen van overspannen/gestoorde personen**
113
89
144
110
Nazorg ex-gedetineerden trajecten***
19
3
4
3
Waarvan begeleiding vanuit zorg mbt ex- gedetineerden****
9
1
3
0
Doorverwezen buurtbemiddelingen*
Incidenten vernieling en zaakbeschadiging**
155
96
77
95
Incidenten overlast**
397
475
522
332
*Bron: Interne registratie veiligheid **Bron: 12 maand rapportage politie ***Bron: Justid ****Bron: Interne registratie procesregisseur Sociaal domein Verklaring stijgingen en daling: Overlast: De meeste overlastmeldingen gaan over pleinen en parkeerterreinen waar jongeren voor overlast zorgen. Het aantal overlastmeldingen zijn significant gedaald. Doordat gemeente en politie in gesprek zijn met deze jongeren en melders lijkt dit de reden te zijn van de daling. Verwarde personen: Ondanks dat het landelijk beeld een stijging van meldingen verwarde personen laat zien, constateren wij een daling in meldingen. De meldingen in onze gemeente zijn te herleiden naar enkele personen, die meerdere malen voor overlast zorgen. Vernieling: Hier is een lichte stijging te zien ten opzichte van vorig jaar, maar gelijk gebleven aan het coronajaar 2020. De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de objectieve veiligheid en de criminaliteit Lokale beleidsindicator
aantal x1 2019
2020
2021
2022
Aangiftes woninginbraken*
68
14
12
20
Aangiftes inbraken in schuren/bijgebouwen*
10
7
10
6
Aangiftes mishandelingen*
45
43
38
28
Aangiftes bedreigingen*
32
45
26
29
Opgelegde huisverboden**
3
5
5
7
Registraties huiselijk geweld*
100
91
59
62
:*Bron: 12 maand rapportage politie **Bron: Online registratie huisverboden Khonraad Verklaring stijging en daling: Bedreigingen: Het aantal bedreigingen in 2022 is gedaald naar het niveau van voorgaande jaren. Woninginbraken: Het aantal woninginbraken in 2022 laat in dit jaar een stijging zien. Waarschijnlijk zijn het afschaffen van de coronamaatregelen, bijvoorbeeld het thuiswerken, hiervoor verantwoordelijk. Mishandelingen: Het aantal mishandelingen in 2022 laat een dalende trend zien. De reden hiervan is onbekend. De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de brandveiligheid Lokale beleidsindicator
aantal x1 2019
2020
2021
2022
Controles op brandveiligheid bedrijven*
59
37
38
55
Voorlichtingen op scholen**
8
3
1
14
Oefeningen in de wijk**
2
0
0
0
Voorlichtingen na brand**
5
0
0
1
*Bron: Jaarrapportage VTH **Bron: Jaarrapportage brandweer Verklaring stijging Voor de stijging bij alle vier beleidsindicatoren geldt dat na het beëindigen van de coronamaatregelen de werkzaamheden weer zo goed als zijn opgepakt en uitgevoerd.
28
Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
1-1 Crisisbeheersing en brandweer
1.586
1.667
1.826
1.845
1.844
1.844
1-2 Openbare orde en veiligheid
232
303
299
299
299
299
1.818
1.970
2.126
2.144
2.143
2.143
1-1 Crisisbeheersing en brandweer
2
0
0
0
0
0
1-2 Openbare orde en veiligheid
28
51
51
51
51
51
Lasten
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten
30
51
51
51
51
51
Saldo van lasten en baten
1.788
1.919
2.074
2.093
2.092
2.092
Resultaat
1.788
1.919
2.074
2.093
2.092
2.092
Toelichting wat mag het kosten Begroting 2024 ten opzichte van de begroting 2023 De directe loonkosten van personeel moeten worden verdeeld over de taakvelden die in ieder programma staan. Om de kosten per taakveld beter in beeld te hebben is de verdeling voor 2024 opnieuw uitgerekend. Dit geeft een verschuiving in de kosten van de diverse taakvelden. Lasten Crisisbeheersing en brandweer Het verschil komt door een hogere bijdrage aan de Veiligheidsregio Fryslân (€ 102.000). De rest van het verschil komt door de herverdeling van de directe loonkosten. Begroting 2024 en meerjarenperspectief Lasten Crisisbeheersing en brandweer We baseren de geraamde bijdrage aan Veiligheidsregio Fryslân op de meerjarenbegroting van de veiligheidsregio.
29
Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat Portefeuillehouder(s)
Rikkers, Hoen en Zonderland
Organisatie
Beleid en Vastgoed, Grondzaken & Facilitair
Taakvelden
Openbaar vervoer
Economische havens en waterwegen
Openbaar groen en (openlucht) recreatie (in de openbare ruimte)
Verkeer en vervoer
Recreatieve havens
Parkeren (geen lasten en baten)
Beleidsnota's 2000 Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP 2000) inclusief de uitgevoerde evaluatie (2007) 2010 Nota Openbare verlichting 2012 Beleidsplan Kwaliteitsambitie openbare ruimte 2012-2016 2017 Bomenbeleidsplan 2017-2027 2018 Landschapsbeleidsvisie Zuidoost Friesland 2018- 2028 2019 Omgevingsvisie Weststellingwerf 2021 Centrumvisie Wolvega 2021
Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Centrum Wolvega In 2024 gaan wij vanuit de centrumvisie Wolvega aan de slag met 3 projecten. Deze projecten hebben één gemene deler namelijk een hoog ambitieniveau. De projecten dragen bij aan een vitaal, toekomstig bestendig en onderscheidend centrum met een aantrekkelijk verblijfsklimaat, een goede bereikbaarheid en duidelijke routing. 1. Herinrichting winkelstraat Het herinrichtingsplan is een kwalitatief hoogwaardig plan waarin de identiteit van Wolvega zichtbaar wordt. Zo worden er hoefijzers en sporen van een sulky (tweewielige kar achter paarden) in de bestrating verwerkt die verwijzen naar de paardensport waar Wolvega om bekend staat. 2. Gebiedsontwikkeling Pastorieplein: het groene hart van Wolvega In het gebied tussen Huize Lindenoord en de Kerk op de Hoogte, inclusief het Pastorieplein, wordt het groene hart van Wolvega gerealiseerd. Dit gebied wordt ingericht als een park. Ook wordt er rekening gehouden met de toekomstige parkeerbehoefte. Hierbij werkt de gemeente samen met lokale ondernemers aan deze gebiedsontwikkeling. 3. Gebiedsontwikkeling Acht-Pilarenplein Wij gaan samen met de lokale ondernemers de mogelijkheden onderzoeken en uitwerken hoe het Acht-Pilarenplein verder te ontwikkelen. 30
Oevers Op 1 januari 2024 verdeelt de provincie Friesland het beheer van de oevers langs de Friese vaarwegen. Het gaat om de oevers langs de vaarwegen die benoemd zijn in het Provinciaal Verkeer en Vervoersplan. In de afgelopen jaren hebben de Friese gemeenten, het Wetterskip en de provincie gewerkt aan de verdeling. Baggeren vijvers en watergangen binnen de bebouwde kommen In 2024 wordt het baggerplan geactualiseerd, samen met de kwaliteitsambitie openbare ruimte. Biodiversiteit We stellen als doel om de biodiversiteit te behouden en waar mogelijk te versterken. In 2023 zijn we begonnen met bermbeheer naar (80%) ecologisch, in 2024 naar 100%. In 2024 worden ook voor het openbaar groen deel binnen de kommen plannen gemaakt. Deze worden meegenomen in het op te stellen plan kwaliteitsambitie openbare ruimte. Elk jaar gaan we een deel van het groen omvormen van traditioneel naar ecologisch, onder andere van gazon naar bloemrijke weides. Eikenprocessierups Wij zijn al jaren bezig om op verschillende manieren de eikenprocessierups te bestrijden. Bijvoorbeeld via natuurlijke bestrijding met aaltjes en het verbeteren van de leefomgeving van de natuurlijke vijanden (zoals vogels, insecten). Met het vergroten van de biodiversiteit in de bermen met meer bloemen, het planten van bloembollen en het plaatsen van nestkasten voor vogels geven wij hier verder invulling aan.
De resultaten hiermee zijn positief. Een natuurlijk evenwicht vraagt om een meerjarige aanpak. Wij hebben als boomeigenaar een wettelijke zorgplicht. Om daar aan te voldoen moeten we blijven investeren om te voorkomen dat er overlast ontstaat voor zowel mensen, als huisdieren en vee. We blijven investeren in maatregelen om de overlast te beperken. Binnen de begroting is hiervoor budget beschikbaar. Wij werken met veel partijen en instanties samen aan onderzoeken naar andere wijzen van behandeling van de eikenprocessierups. Wij houden u op de hoogte van deze ontwikkeling. Veenweideprogramma 2021-2030 Het Rijk heeft in de Startnotitie voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) uitgesproken dat er één beleidsprogramma wordt opgesteld voor de opgaven die er zijn voor de natuur, stikstof, landbouw, water, bodem en klimaat. De provincies zijn verantwoordelijk voor de uitwerking. Inmiddels heeft de Provincie Fryslân het eigen ontwerp-FPLG opgeleverd. Het Veenweidegebied is hierin opgenomen als deelgebied. Het is waarschijnlijk dat het Veenweideprogramma 2021-2030 hier in ondergebracht wordt. Samen met de andere Veenweidegemeenten voegen wij een medewerker toe aan de programmaorganisatie, om de positie van de gemeenten te borgen. In 2024 zal de Funderingsaanpak uitgewerkt worden.
Doelstellingen Van beleid naar uitvoering Het proces om te komen tot een gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan is in november 2022 gestart. Het gaat hierbij om het opstellen van een GVVP dat de volledige breedte van het (beleids-)veld verkeer- en vervoer bestrijkt. In het plan is onder meer gekeken naar de wegenstructuur/wegen-categorisering (functies van de weg). Aan alle wegen binnen de gemeente zal een categorie en functie worden toegekend volgens het landelijke beleid “Duurzaam Veilig”. Een van de uitkomsten van het beleidsproces is dat verkeerskundige knelpunten inzichtelijk worden gemaakt. In het voorjaar 2024 wordt het GVVP ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd.
Wat doen we ervoor Het opstellen van een Gemeenteljik verkeers- en vervoersplan (GVVP) In het proces om te komen tot een GVVP worden de volgende stappen doorlopen: 1 Verkenning en inventarisatie 2 Doelen en kaders (opstellen kadernotitie) 3 Uitwerking (opstellen ontwerp GVVP) 31
4 5 6
Inspraakperiode ontwerp GVVP Reacties verwerken (ontwerp GVVP eventueel aanpassen) Eindrapport GVVP
Tijdens de verkenning en inventarisatie (stap 1) in de periode van december tot maart 2023 is informatie verzameld door middel van bureau onderzoek (beleid, trends en ontwikkelingen), een schouw, een enquête onder alle inwoners en relevante belangengroepen (waaronder VVN, de fietsersbond en de plaatselijke belangen). Daarnaast heeft een aantal gemeentelijke werksessies met medewerkers van verschillende teams/vakdisciplines plaatsgevonden. Op basis van een analyse van de geïnventariseerde gegevens is inzichtelijk gemaakt welke (verkeerskundige) problemen, wensen, opvattingen en thema’s er spelen binnen Weststellingwerf. De resultaten van de eerste twee stappen zijn gerapporteerd in een kadernotitie die op 16 oktober 2023 ter besluitvorming aan de gemeenteraad is voorgelegd. Door het vaststellen van de kadernotitie zijn de eerste twee stappen van het planvoorbereidingsproces gemarkeerd en de doelen, ambities en prioriteiten voor het nader uit te werken beleid vastgelegd. De kadernotitie vormt dan ook de basis voor een goed en gedragen GVVP. Het eindrapport GVVP wordt in het voorjaar 2024 ter besluitvorming aan de raad aangeboden.
Het oplossen van verkeerskundige knelpunten In 2023 is gestart met de aanpak van een aantal verkeerskundige knelpunten (bijvoorbeeld het aanleggen van parkeerplaatsen, het plaatsen van verkeersdrempels, verkeersborden, kleinschalige herinrichting, etcetera). Doel hiervan is om de verkeersveiligheid te vergroten en overlast voor inwoners te beperken. Ook in 2024 en verder zullen verkeerskundige maatregelen worden uitgevoerd. Voor een deel volgen deze uit het uitvoeringsprogramma welke na vaststelling van het GVVP (voorjaar 2024) wordt opgesteld.
Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
2-1 Verkeer en vervoer
4.653
6.733
5.856
5.866
5.865
5.827
2-3 Recreatieve havens
173
109
83
126
132
125
3
2
45
45
44
44
Lasten
2-4 Economische havens en waterwegen 2-5 Openbaar vervoer
29
27
4
4
4
4
5-7 Prog 2 Openbaar groen (openlucht)recr.
1.884
2.100
2.263
2.267
2.267
2.267
Totaal Lasten
6.741
8.972
8.251
8.308
8.313
8.268
2-1 Verkeer en vervoer
177
76
46
46
46
46
2-3 Recreatieve havens
42
31
31
31
31
31
2-5 Openbaar vervoer
4
6
6
6
6
6
102
58
58
58
58
58
Baten
5-7 Prog 2 Openbaar groen (openlucht)recr. Totaal Baten
325
170
140
140
140
140
6.416
8.801
8.110
8.168
8.172
8.127
16
1.018
193
193
319
319
0-10A Mutaties reserves
400
10.290
0
0
0
0
Mutaties reserves
384
9.272
-193
-193
-319
-319
6.800
18.073
7.918
7.975
7.853
7.808
Saldo van lasten en baten Onttrekkingen 0-10A Mutaties reserves Stortingen
Resultaat
32
Toelichting wat mag het kosten Begroting 2024 ten opzichte van de begroting 2023 De directe loonkosten van personeel moeten worden verdeeld over de taakvelden die in ieder programma staan. Om de kosten per taakveld beter in beeld te hebben is de verdeling voor 2024 opnieuw uitgerekend. Dit geeft een verschuiving in de kosten van de diverse taakvelden. Lasten Verkeer en vervoer Door het beschikbaar stellen van de incidentele middelen voor verkeerskundige knelpunten (€ 500.000), restant budget GVVP (€ 34.000) elementenverharding (€ 70.000), ecologisch bermbeheer (€ 70.000), onderzoekgelden asfaltwegen (€ 25.000) en groot onderhoud van de verkeersbrug Steenwijkerweg (€ 55.000) vallen de lasten in 2023 hoger uit dan in 2024. Ook zijn de geraamde energielasten voor de openbare verlichting in 2023 hoger uit dan in 2024 (€ 100.000). Economische havens en waterwegen Vanaf 2024 krijgen we van de provincie de overdracht van de oevers, zoals bij de Kadernota 2024 is aangegeven. Dit geeft een extra structurele last vanaf 2024 (€ 43.000). Openbaar groen Door het beschikbaar stellen van de incidentele middelen voor een extra bijdrage aan uitvoering baggerplan vijvers (€ 75.000), extra budget voor baggerwerkzaamheden (€ 35.000) en digitale kaart flora/fauna (€ 10.000) vallen de lasten in 2023 hoger uit dan in 2024. De rest van het verschil komt door de herverdeling van de directe loonkosten.
Baten Verkeer en vervoer Het verschil komt door te ontvangen leges en degeneratie vergoedingen van nutspartijen die binnen de gemeente werkzaamheden aan kabels en leidingen uitvoeren. Deze opbrengsten zijn in 2023 hoger dan in 2024 (€30.000). Mutatie reserves In 2023 zijn twee mutaties in de reserves kapitaallasten begroot. Voor dekkingsreserve Centrum Wolvega (€ 4.549.000) en dekkingsreserve Groene Hart Wolvega (€ 5.741.000) is gezamenlijk € 10.290.000 toegevoegd.
Investeringen Omschrijving
2024
Vervangingsbudget openbare verlichting
89.000
Totaal bruto investeringsbedrag
89.000
2025
2026
2027
0
0
0
33
Programma 3 | Economie Programma 3 | Economie Portefeuillehouder(s)
Van de Nadort en Hoen
Organisatie
Beleid en Vastgoed, Grondzaken & Facilitair
Taakvelden
Bedrijvenloket en bedrijfsregeling
Economische ontwikkeling
Economische promotie
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Beleidsnota's 2011 Ontwikkelagenda Versterking economische structuur 2017 Nota Grondbeleid 2019 Afspraken bedrijventerrein regio zuidoost 2019-2026 2020 Subsidieregeling Ondernemersfonds Weststellingwerf 2020 2021 Centrumvisie Wolvega 2021 Uitvoeringsprogramma Centrumvisie Wolvega 2021 Detailhandelsvisie gemeente Weststellingwerf 2022 Beleid Uitgifte bedrijfskavels 2023 Grondprijzenbrief
Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Lelylijn Per 2023 is Weststellingwerf bestuurlijk en ambtelijk aangehaakt bij de F6-gemeenten met betrekking tot de Lelylijn. In 2024 wordt hier een vervolg aan gegeven. Stiekm Trots Een aantal ondernemersverenigingen in onze gemeente werkt al bijna vijf jaar onderling samen. Het doel is om deze samenwerking verder te intensiveren en over te gaan naar één overkoepelende economische organisatie voor heel ondernemend Weststellingwerf. Stiekm Trots is hierin de initiatiefnemer en wil graag vanaf 1 januari 2024 op een nieuwe manier georganiseerd zijn. Centrumontwikkelingen Voor de centrumgebieden Noordwolde en Wolvega wordt in 2024 inzet op het versterken van het winkelgebied.
Doelstellingen Aanpak versterken lokale economie Wat willen we bereiken? Samen met de ondernemers werken aan een positief ondernemingsklimaat. Wij faciliteren, investeren en verbinden.
34
Wat doen wij ervoor Intensiveren bedrijfscontacten In 2024 zijn 2 ondernemerscoordinatoren beschikbaar;
kennismaking en regelmatig contact onderhouden met de ondernemers in het centrum van Wolvega en Noordwolde;
reguliere bedrijfsbezoeken zowel bestuurlijk als ambtelijk;
ondernemers actief informeren door het versturen van verschillende nieuwsbrieven;
regelmatig bestuurlijk overleg met de ondernemersverenigingen WOW, OVN, LTO, Stiekm Trots en CCW;
regelmatig (afstemmings)overleg met Stichting Ondernemersfonds Weststellingwerf en Stichting Parkmanagement Bedrijventerreinen Wolvega over lopende zaken;
vier keer per jaar overleg met de werkgroep Keurmerk Veilig Ondernemen – Bedrijventerreinen en twee keer per jaar een schouw over de bedrijventerreinen;
bestuurlijke en ambtelijke aanwezigheid bij CCW ledenbijeenkomsten;
in samenwerking met de CCW een bijeenkomst organiseren op de Dag van de Ondernemer;
ondersteuning van het Beroepenfeest Zuid Friesland On Stage waarbij vmbo-leerlingen kennis maken met allerlei verschillende beroepen oftewel bedrijven.
Het centrum van Wolvega en Noordwolde aantrekkelijk en toekomstbestendig maken Centrum Noordwolde Het centrum van Noordwolde heeft de afgelopen jaren een impuls gekregen door inzet van lokale ondernemers. We willen aanhaken op deze ontwikkelingen en ook in de openbare ruimte verbeteringen doorvoeren. In 2024 gaan we tot uitvoering van de centrumontwikkeling Noordwolde. Zie ook paragraaf Dynamisch investeringsprogramma. Centrum Wolvega De Centrumvisie Wolvega is uitgewerkt in de drie meerjarige projecten: herinrichting winkelstraat, gebiedsontwikkeling Pastorieplein en gebiedsontwikkeling Acht-Pilarenplein. De projecten dragen bij aan een vitaal, toekomstbestendig en onderscheidend centrum met een aantrekkelijk verblijfsklimaat, een goede bereikbaarheid en duidelijke routing. Zie ook programma 2. Herinrichting winkelstraat Het herinrichtingsplan is een kwalitatief hoogwaardig plan waarin de identiteit van Wolvega zichtbaar wordt. Gebiedsontwikkeling Pastorieplein In het gebied tussen Huize Lindenoord en de Kerk op de Hoogte, inclusief het Pastorieplein, wordt het groene hart van Wolvega gefaseerd gerealiseerd. Het plan voor dit gebied bestaat onder andere uit een park met ondergronds parkeren. Hierbij werkt de gemeente samen met lokale ondernemers.
Gebiedsontwikkeling Acht-Pilarenplein Samen met de lokale ondernemers wordt in 2024 onderzocht hoe het Acht-Pilarenplein ontwikkeld kan worden. Een economische beleidsnotitie opstellen Vanuit de samenwerking met ondernemers en ondernemersverenigingen wordt met het economische netwerk in Weststellingwerf een beleidsnotitie opgesteld. Hierin komen actuele ontwikkelingen en toekomstperspectief samen. De beleidsuitgangspunten worden vertaald naar een uitvoering- en/of ondernemersagenda. Hierbij wordt ook een onderzoek gedaan naar de toegevoegde waarde van een ondernemershuis.
35
Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
107
129
68
68
67
65
3-2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
1.137
572
337
507
275
219
3-3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
153
170
169
169
169
169
Lasten 3-1 Economische ontwikkeling
3-4A Economische promotie
135
94
91
91
91
91
1.532
965
664
834
602
543
3-2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
532
572
337
507
275
219
3-3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
16
21
21
21
21
21
Totaal Baten
548
594
358
528
296
240
Saldo van lasten en baten
984
372
306
306
306
303
Resultaat
984
372
306
306
306
303
Totaal Lasten Baten
Toelichting wat mag het kosten Begroting 2024 ten opzichte van de begroting 2023 De directe loonkosten van personeel moeten worden verdeeld over de taakvelden die in ieder programma staan. Om de kosten per taakveld beter in beeld te hebben is de verdeling voor 2024 opnieuw uitgerekend. Dit geeft een verschuiving in de kosten van de diverse taakvelden. Lasten Economische ontwikkeling Door het beschikbaar stellen van de incidentele middelen voor de economische beleidsnotitie (€30.000) vallen de lasten in 2023 hoger uit dan in 2024. Fysieke bedrijfsinfrastructuur Het taakveld fysieke bedrijfsinfrastructuur gaat over de grondexploitaties van de bedrijventerreinen. Een toelichting hierop vindt u in de paragraaf grondbeleid. De baten en lasten van dit taakveld hebben nagenoeg geen invloed op het saldo van dit programma.
36
Programma 4 | Onderwijs Programma 4 | Onderwijs Portefeuillehouder(s)
Hoen en Rikkers
Organisatie
Beleid en Gebiedsteams
Taakvelden
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Onderwijshuisvesting
Openbaar basisonderwijs
Beleidsnota's 2012 Integraal Huisvesting Plan 2012-2015 (IHP) 2013 OWO-visie op de drie decentralisaties 2013 Nota Visie toekomst basisonderwijs Weststellingwerf 2014 Verordening Leerlingenvervoer (ttv opstellen begroting geldig) 2015 Verordening Voorziening huisvesting onderwijs en beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs 2018 Kadernotitie Peuteropvang Weststellingwerf 2021 Beleidsvisie Het onderwijs als schatkamer 2021 Beleidsnotitie Spelenderwijs (Onderwijsachterstandenbeleid) 2023 Verordening Leerlingenvervoer
Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Onderwijs (taalaanbod) nieuwkomers en vluchtelingen Oekraïne. In 2024 gaat de gemeente meer statushouders huisvesten en wordt ook, indien nodig, doorgegaan met de opvang van vluchtelingen vanuit Oekraïne. Met schoolbesturen van basisonderwijs en voortgezet onderwijs maken we afspraken over het onderwijsaanbod. Leerlingenvervoer Het recht op leerlingenvervoer is in de wet vastgelegd. De richtlijnen zijn vastgesteld in een verordening. Als leerlingen door hun zorgbehoefte een speciale school bezoeken kunnen ouders leerlingenvervoer aanvragen. Waar mogelijk maken ze gebruik van openbaar vervoer. Als dat niet lukt kiezen ouders zelf een taxivervoerder en krijgen ze de kosten door de gemeente vergoed. Wettelijk gezien kent leerlingenvervoer geen financieel plafond. Het is een open eind regeling. In 2023 zijn de kosten al gestegen, doordat de tarieven van de vervoerders zijn verhoogd met 13,7%. In oktober 2023 is een nieuwe verordening ingaan. De verordening geeft ruimte voor meer maatwerk, wat tot een stijging van kosten in 2024 kan leiden. Nationaal programma Onderwijs (NPO) Het kabinet heeft met het NPO in 2021 geld beschikbaar gesteld om de gevolgen van corona tegen te gaan. De gemeente heeft samen met de scholen in Weststellingwerf een plan van aanpak opgesteld. In dit plan staat welke activiteiten worden gedaan.
Het kabinet heeft nu besloten dat de bestedingsduur van het geld wordt verlengd tot augustus 2025
37
Doelstellingen Een goed doorgaande schoolloopbaan voor iedereen Wat willen we bereiken? Onderwijs en werk zijn de basis voor alle inwoners van Weststellingwerf om zich te ontwikkelen en naar vermogen deel te nemen aan de samenleving. Dit begint thuis, op voorschoolse voorzieningen en op school. Voorschoolse voorzieningen en de scholen spelen een belangrijke rol in de verbetering van kansen voor iedereen om talenten te ontwikkelen. Alle kinderen in Weststellingwerf: -groeien op in een veilige, gezonde en stimulerende omgeving, zodat zij zich goed kunnen voorbereiden op de toekomst. -hebben optimale kansen om zichzelf, hun talenten en de wereld om hen heen te ontdekken. -hebben recht op passend en kwalitatief goed onderwijs. Een goede/adequate zorgstructuur in de voorschoolse voorzieningen, de scholen, een zorgnetwerk rondom een kind vanuit een integrale samenwerking tussen kind/ouders met voorschoolse voorzieningen, onderwijs, samenwerkingsverband, jeugdhulp (gebiedsteam) en ketenpartners.
Wat doen wij ervoor Gelijke kansen Samen met lokale aanbieders werken we aan een gevarieerd aanbod cultuur en sport voor scholen en voorschoolse voorzieningen. We willen dat kinderen op school kennismaken met verschillende onderdelen van cultuur en sport. Daarnaast zetten we in op het realiseren van een breed naschools aanbod op het gebied van cultuur, sport en bewegen. Hierbij is de verbinding tussen lokale culturele organisaties, sportverenigingen, buurtsportcoaches, locaties naschoolse opvang en jongerenwerkers van de gebiedsteams van belang. Kinderopvang en Peuteropvang Weststellingwerf is verantwoordelijk voor voldoende aanbod peuteropvang. In 2024 zijn er voldoende peuterplaatsen beschikbaar en zijn er geen wachtlijsten. Naast peuteropvang is er in Weststellingwerf een gevarieerd aanbod kinderopvang en zijn er geen wachtlijsten. Vanuit de toezichthoudende taak op de kwaliteit van de kinderopvangvoorzieningen heeft Weststellingwerf afspraken gemaakt met de GGD over uit te voeren inspecties in 2024. De voorschoolse voorzieningen zijn in 2024 actief betrokken bij de uitvoering van een aantal actiepunten die voortvloeien uit de visie onderwijs, onderwijsachterstandenbeleid en Nationaal Programma Onderwijs. Leerplicht Alle (zoveel mogelijk) Weststellingwerfse leerlingen beschikken over een startkwalificatie.
Dit betekent dat leerlingen een goede onderwijs-loopbaan hebben waardoor ze verder kunnen met vervolgonderwijs en/of een goede kans hebben op de arbeidsmarkt Vanuit de Leerplichtwet werken onderwijsinstellingen en gemeente samen aan het toerusten van leerlingen in hun schoolloopbaan en ontwikkelen van hun talenten in en om de school zodat zij een startkwalificatie halen. In 2024 wordt van hieruit extra ingezet om voortijdig schoolverlaters nog beter te ondersteunen en begeleiden. Dit kan zijn naar een andere school of naar werk. De leerplichtambtenaar van Weststellingwerf is vanuit preventief handelen betrokken bij zorgvraagstukken en dreigend schooluitval. Passend onderwijs We vinden het belangrijk dat alle Weststellingwerfse kinderen in en rondom het onderwijs optimale kansen hebben om zijn talenten te ontwikkelen. Het is daarom belangrijk dat kinderopvang, peuteropvang, basisonderwijs, voortgezet onderwijs en gebiedsteams goed samenwerken. We hebben hierbij extra aandacht voor het ontwikkelen van- en toeleiden naar onderwijsondersteuning, gecombineerd met jeugdhulp (programma 6 van deze begroting). 38
In 2023 is een Peuterplus voorziening opgericht die intensieve ontwikkelingsstimulering aanbiedt aan kinderen in de leeftijd van 2 tot 5 jaar. Dit is voor kinderen (en hun ouders) die meer ondersteuning nodig hebben dan in de reguliere VVE (Voor en Vroegschoolse Educatie)- of kinderopvanggroepen geboden kan worden. Inzet vanuit de bestaande specialistische jeugdhulp is soms ‘te zwaar’ of te belastend voor deze jonge kinderen. We werken hierin samen tussen de beleidsvelden jeugd en onderwijs
Doelstellingen Toekomstbestendige onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Onze schoolgebouwen zijn klaar voor de toekomst; o Een goede spreiding van toekomstbestendige onderwijsvoorzieningen met een brede functie. We borgen hiermee kwaliteit en betaalbaarheid. o Keuzevrijheid voor ouders uit diverse denominaties (levensbeschouwelijke visie) en onderwijsconcepten. De gemeente en schoolbesturen zorgen samen voor goede schoolgebouwen.
Wat doen wij ervoor Integraal Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Samen met de onderwijspartners wordt een Integraal Strategisch Huisvestingsplan (ISHP) opgesteld. Hierin is onder andere de mogelijke herschikking van scholen opgenomen. Dit is een complex proces waarin gemeente en schoolbesturen een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben. In 2023 zijn de vervolggesprekken met de schoolbesturen geweest. De besluitvorming over het ISHP wordt in 2024 verwacht. Op hoofdlijnen is de gemeente financieel verantwoordelijk voor nieuwbouw en uitbreiding (inclusief de eerste volledige inrichting van het gebouw), vervanging van een gebouw of het beschikbaar stellen van een bestaand gebouw. In het ISHP worden ook scenario’s rond duurzaamheid opgenomen of aangepast beleid (bijvoorbeeld IKC-vorming). Vanaf 2024 zullen de kosten voor onderwijshuisvesting mogelijk stijgen, afhankelijk van de scenario’s die in 2024 worden vastgesteld.
Doelstellingen Openbaar onderwijs Wat willen we bereiken? Voldoende aanbod openbaar onderwijs.
Wat doen wij ervoor Toezicht houden op schoolbestuur Comprix Stichting openbaar onderwijs Comprix is verantwoordelijk voor het openbaar basisonderwijs in Weststellingwerf. Vanuit de wet heeft de gemeente een zorgplicht als het gaat om voldoende scholen voor openbaar basisonderwijs. De gemeenteraad heeft daarom een extern toezichthoudende rol. Dit betekent dat de gemeenteraad jaarlijks de begroting en jaarstukken van schoolbestuur Comprix ontvangt
39
Beleidsindicatoren Goede schoolloopbaan voor iedereen: zoveel mogelijk leerlingen en cursisten hebben een doorlopende schoolloopbaan
aantal x 1
Omschrijving
2020-2021
2021-2022
2022-2023
Kindplaatsen Voor-en Vroegschoolse Educatie
42
50
60
47
Deelnemers kinderopvang (peuteropvang en kinderopvang)
510
515
500
500
Leerlingen basisonderwijs
1.912
1.912
1.925
1.948
Leerlingen voortgezet onderwijs
1.448
1.448
1.400
1.400
Deelnemers educatietrajecten
50
50
50
50
Locaties Kinderopvang/Peuteropvang
19
19
19
19
Scholen primair onderwijs
21
21
21
20
Scholen voortgezet onderwijs
2
2
2
2
2020-2021
2021-2022
2022-2023
2023-2024
139
145
145
130
Deelnemers leerlingenvervoer
2023-2024
aantal x 1
Omschrijving Leerlingen
Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
4-2 Onderwijshuisvesting
2.217
2.511
2.393
2.454
2.486
2.409
4-3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
1.745
1.628
1.477
1.477
1.477
1.477
Totaal Lasten
3.962
4.139
3.870
3.931
3.963
3.886
4-2 Onderwijshuisvesting
480
526
526
526
526
526
4-3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
699
467
467
467
467
467
Lasten
Baten
Totaal Baten
1.179
993
993
993
993
993
Saldo van lasten en baten
2.783
3.147
2.877
2.938
2.971
2.893
Resultaat
2.783
3.147
2.877
2.938
2.971
2.893
Toelichting wat mag het kosten Begroting 2024 ten opzichte van de begroting 2023 De directe loonkosten van personeel moeten worden verdeeld over de taakvelden die in ieder programma staan. Om de kosten per taakveld beter in beeld te hebben is de verdeling voor 2024 opnieuw uitgerekend. Dit geeft een verschuiving in de kosten van de diverse taakvelden. Lasten Onderwijshuisvesting Het verschil tussen beide jaren komt door de actualisatie van de meerjarenonderhoudsplanningen (€ 17.000) voor onze schoolgebouwen en de aflopende kapitaallasten (€ 54.000). En in 2023 is incidenteel € 114.000 meer begroot voor energiekosten. De rest van het verschil komt door de verschuiving in de doorverdeling van de directe loonkosten. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Het verschil komt door de verschuiving in de doorverdeling van de directie loonkosten.
40
Begroting 2024 en meerjarenperspectief Lasten Onderwijshuisvesting Het verschil in de volgende jaren komt door de actualisatie van de meerjarenonderhoudsplanningen voor onze schoolgebouwen en de aflopende kapitaallasten.
Investeringen Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Investeringskrediet gemeentelijke gebouwen op basis van het MJOP
1.238.631
508.248
734.022
353.113
Totaal bruto investeringsbedrag
1.238.631
508.248
734.022
353.113
41
Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie Portefeuillehouder(s)
Van de Nadort, Hoen en Rikkers
Organisatie
Beleid en Sport & Leefstijl
Taakvelden
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Cultureel erfgoed
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Media
Musea
Sportaccommodaties
Sportbeleid en activering
Beleidsnota's 2009 Nota Kunst en cultuur 2015 Nota Recreatie en toerisme, perspectief Weststellingwerf 2017 Projectplan Buurtsportwerk Weststellingwerf 2017-2020 2017 Visienota Sport en bewegen in Zuidoost Friesland 2017-2022 2019 Lokaal Sportakkoord Weststellingwerf 2022 Regionale Ontwikkelstrategie Zuidoost Friesland
Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Sport en Bewegen We maken gebruik van de specifieke uitkering gezonde generatie (Brede SPUK) waarbinnen de Brede regeling combinatiefunctionarissen (buurtsportcoaches) en het Lokaal Sportakkoord zijn opgenomen. Het nieuwe gemeentelijk sportbeleid wordt in 2024 vastgesteld. Kunst en Cultuur Radio Weststellingwerf Centraal Vanaf 2025 moet er een nieuw lokaal omroepbestel van start gaan. In plaats van de huidige financiering vanuit het gemeentefonds is het voornemen van het Rijk om vanaf 2025 zelf te zorgen voor een basisbekostiging voor lokale publieke omroepen. Ook moeten de omroepen een zwaardere procedure doorlopen om een aanwijzing als lokale publieke omroep te krijgen. Actualisatie Kunst en Cultuur In 2024 gaan wij bezig met de actualisatie van de nota Kunst en Cultuur voor de gemeente Weststellingwerf. Heemkunderoute Wij doen onderzoek naar een 'Heemkunderoute'. We wonen in een gemeente met een eigen taal en veel geschiedenis. Deze geschiedenis wordt nu op verschillende plekken verteld. We willen de mogelijkheden onderzoeken hoe een ‘Heemkunderoute’ de bestaande plekken en verhalen met elkaar kan verbinden.
42
Bibliotheek De Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen wordt vanaf 2025 aangepast met een nieuwe verplichting voor gemeenten. Het Rijk wil dat elke gemeente een volwaardige bibliotheek heeft. Gemeente krijgen daarvoor extra geld en vanaf 2025 ook een wettelijke taak (zorgplicht). Iedere inwoner moet binnen een redelijke afstand toegang hebben tot een volwaardige openbare bibliotheek. In OWO verband wordt de voorbereiding op de nieuwe Wet opgepakt in samenwerking met de Bibliotheek in de OWO gemeenten, de Bibliotheek Zuidoost Fryslân.
Doelstellingen Gebiedsontwikkeling Driewegsluis In 2022 is de uitvoering gestart van de gebiedsontwikkeling Driewegsluis. In 2023 zijn de werkzaamheden op het oostelijk eiland afgerond; oplevering vindt plaats in 2024. Het westelijke eiland zal in 2024 worden aanbesteed en uitgevoerd.
Doelstellingen Sport en bewegen Wat willen we bereiken? Het belang van sport en bewegen voor participatie en gezondheid is in verschillende (beleids) documenten zoals het gezondheidsbeleid en het Lokaal Sportakkoord onderstreept. De specifieke uitkering gezonde generatie (Brede SPUK) verplicht ons nog meer integraal te werken. Een beweegvriendelijke leefomgeving, toekomstbestendige sportaccommodaties, de inzet van beweegcoaches, het volwassenfonds en bloeiende sportverenigingen ondersteunen een zo groot mogelijke deelname van inwoners aan sportactiviteiten. Blijvende aandacht voor dit werkveld is nodig om de verschillende maatschappelijke doelen die met sport kunnen worden bereikt, te realiseren.
Wat doen we ervoor Beweegteam Weststellingwerf Het beweegteam Weststellingwerf wordt ook in 2024 ingezet. Samen met Sport Fryslân wordt een activiteitenplan opgesteld voor 2024 waarbij meer afstemming plaatsvindt met het sociaal domein. De buurtsportcoaches mogen in 2024 nog worden ingezet voor het bewegingsonderwijs. In 2024 wordt in overleg met de scholen gekeken naar de wensen en mogelijkheden voor de toekomst. Lokaal akkoord sport en bewegen Het Lokaal Sport Akkoord is herijkt en wordt verlengd tot en met 2026. Wij verwachten inhoudelijk geen grote koerswijzigingen en het akkoord staat nog meer in het teken van integraal werken. Aan de vier thema's waar we eerder aan hebben gewerkt zijn twee thema’s toegevoegd: 1. Inclusie en diversiteit (voorheen: Inclusief sporten en bewegen); 2. Sociaal veilige sport (voorheen: Positieve sportcultuur); 3. Vitale sportaanbieders (voorheen: Vitale sport- en beweegaanbieders); 4. Vaardig in bewegen; 5. Ruimte voor sport en bewegen (voorheen: Duurzame sportinfrastructuur); 6. Maatschappelijke waarde van topsport (voorheen: Topsport die inspireert). Sport in verbinding met Sociaal domein Het volwassenenfonds Sport en cultuur wordt voortgezet. Nu wij gebruik maken van specifieke uitkering gezonde generatie (Brede SPUK) wordt sport nog meer ingezet als middel om doelstellingen binnen het sociaal domein te behalen.
43
Zwemgelegenheden Opwaardering zwemgelegenheden In het collegeprogramma staat dat er onderzoek naar mogelijkheden en kosten van een opwaardering van bestaande zwemgelegenheden wordt gedaan. In 2023 is gestart met onderzoek onder bezoekers van zwembad De Steense en zwembad De Dobbe. In 2024 doen wij een voorstel voor een opwaardering voor de zwembaden. Openstelling zwembad De Steense in de zomerperiode In het collegeprogramma staat dat er in 2023 onderzocht wordt of zwembad De Steense in de zomerperiode (juli en augustus) opengesteld kan worden. Het binnenbad sluit jaarlijks tijdens deze twee maanden. We doen onderzoek naar de wensen en mogelijkheden voor de openstelling van zwembad De Steense in deze periode onder gebruikers. In 2024 wordt er een advies gedaan voor openstelling van zwembad De Steense in de zomerperiode.
Doelstellingen Versterken van het kunst- en cultuuraanbod in Weststellingwerf Wat willen we bereiken? Kunst en cultuur zijn om meerdere redenen van belang voor de Weststellingwerfse samenleving. Kunst en cultuur hebben een verbindende functie voor inwoners van de gemeenschap. Wij zien kunst en cultuur in al haar verschijningsvormen als een onlosmakelijk deel van ons leven. Cultuurbevordering en het versterken en stimuleren van culturele activiteiten zijn belangrijke instrumenten om uitvoering te geven aan deze doelstelling. Het college wil de komende jaren het kunst- en cultuuraanbod in Weststellingwerf verder stimuleren. Specifieke aandacht is hierbij het publieksbereik. De coronajaren hebben in de afgelopen jaren de culturele infrastructuur zwaar geraakt. Nog steeds zijn de gevolgen van de coronacrisis goed merkbaar in de kunst en cultuursector. Door corona waren uitvoerende activiteiten lange tijd niet mogelijk. Na de coronacrisis is de publieke deelname nog terughoudend. Daarom zetten wij ons in samen met de sector om het publieksbereik en deelname te stimuleren. Zorgen dat het publiek weer komt naar de uitvoeringen, voorstellingen en exposities. Een brede cultuurparticipatie en het stimuleren van het meedoen in allerlei vormen aan kunst en cultuur.
Het Stellingwerfs De Stellingwarver Schrieversronte, de gemeenten Weststellingwerf en Ooststellingwerf en de provincie Fryslân hebben bestuurlijk afgesproken om het Stellingwerfs op een nieuwe manier te stimuleren. Deze inhoudelijke doelen zijn aangegeven in de nota ‘Stellingwerfs binnen de Stellingwerven'. De Schrieversronte heeft de beleidsdoelen van deze nota binnen de eigen organisatie vorm te geven en wordt daarmee meer een regie-organisatie voor het Stellingwerfs. Er is geen regeling Stellingwerfs meer nodig voor de uitvoering van Stellingwerfse activiteiten. Het budget voor het Stellingwerfs in 2024 is beschikbaar voor de Schrieversronte om de voorgenomen activiteiten in 2024 uit te voeren. De inzet voor het Stellingwerfs bij Heemkunde en het bijbehorende onderwijsprogramma De Veerkieker blijft bij het primair onderwijs liggen. De samenwerking tussen het primair onderwijs en de Schrieversronte is goed. Comprix is de penvoerder voor alle schoolbesturen bij het programma Heemkunde / De Veerkieker. Deze inzet van alle betrokken partijen voor het Stellingwerfs past goed bij de uitvoering van het convenant 'Nederlandse Erkenning van het Nedersaksisch'. SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) Gemeenten kregen per 1 januari 2023 de verantwoordelijkheid voor de financiering van de IDO’s over van de Koninklijke Bibliotheek (KB).
Tot vorig jaar lagen de regie en coördinatie van deze informatiepunten bij de Manifestgroep en de KB. De hoogte van het jaarlijkse bedrag hangt af van het aantal inwoners en het opleidingsniveau van de inwoners. De gelden zijn bedoeld als financiering van de lokale bibliotheek ten behoeve van de realisatie van activiteiten en instandhouding van het IDO.
44
Wat doen we ervoor Gesubsidieerde partijen/partners Voor het jaar 2024 maken wij prestatieafspraken met onder andere de volgende instellingen; Bibliotheken Zuidoost Fryslân inclusief Kijkzaal, Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde, Oudheidkamer Weststellingwerf, Cultuurcluster Vlechtwerk. Deze organisaties zijn met hun producten vooral gericht op publieksbereik. Het bezoeken van de instelling, vooral voor de inwoners van Weststellingwerf. De gemeentelijke inzet ten behoeve van de kunst en cultuursector betreft voor het jaar 2024 vooral het stimuleren van het publiekbereik. Samen met de structurele culturele partners van de gemeente wordt deze inzet vertaald in activiteiten. Het publieksbereik van de culturele instellingen is verschillend. Daarmee worden ook verschillende doelgroepen in de gemeente bereikt. Zo werken wij met de Bibliotheek Zuidoost Fryslân in 2024, mede in OWO-verband, aan de realisatie van bibliotheekwerk in Weststellingwerf die moet voorzien in de vraag voor diverse bibliotheekproducten en waarbij de bibliotheek ook bereikbaar is voor de inwoners. Dit in aansluiting op de nieuwe Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen 2025. Het Nationaal Vlechtmuseum ondersteunen wij ook in 2024 om te komen tot een groter publiekbereik.
Voor een deel betreft het publieksbereik de eigen inwoners en daarbij specifieke doelgroepen zoals kinderen binnen het educatieve programma Veerkieker. Anderzijds zijn dat museumbezoekers en toeristen die van buiten de gemeente naar het museum gaan. In aanvulling op de activiteiten van het Vlechtmuseum geven wij ondersteuning aan het voornemen in Noordwolde om in 2024 de oude gerestaureerde tram bij het tramhalteplein te plaatsen. Deze tram sluit goed aan op het cultureel erfgoed van het Vlechtmuseum en de geschiedenis van Noordwolde. Opera Spanga zit tot en met 2024 in het provinciale cultuurprogramma. Gezien het belang van Opera Spanga voor Weststellingwerf en de Noordelijke regio zullen wij Opera Spanga ondersteunen met de inzet om te komen tot een continuering van deze positie binnen de Noordelijke culturele infrastructuur. Ook ondersteunen wij in 2024 Opera Nijetrijne. De gemeente heeft met deze twee bijzondere zomeropera's een bijzondere positie binnen de Nederlandse culturele infrastructuur. Deze positie wordt meermaals per jaar onderstreept met landelijke aandacht voor deze opera's, het gebied de Rottige Meente en de gemeente zelf. Met de Oudheidkamer Weststellingwerf kijken wij in 2024 naar de toekomstige scenario’s voor de activiteiten van de Oudheidkamer voor de komende jaren.
Daarbij wordt ook gekeken naar het prachtige resultaat van de Oudheidkamer in 2023 met de expositie ‘Van nozems tot hipsters’. Uiteraard spelen bij dergelijke culturele activiteiten ook de inzet van vele vrijwilligers. En dat is een belangrijk aandachtspunt in 2024 omdat het lastiger is geworden in de culturele sector om vrijwilligers aan de activiteiten te binden. Maar er worden ook afspraken gemaakt over andere producten zoals bestrijding laaggeletterdheid of een programma gericht op het cultuuronderwijs (cultuureducatie) voor leerlingen met het programma De Veerkieker. Met een aantal instellingen maken wij meer projectgerichte prestatieafspraken zoals voorstellingen, boekuitgaven, informatievoorziening, muziekprogramma’s, het ondersteunen van culturele verenigingen voor amateurkunstbeoefening zoals koren en toneel- en muziekverenigingen, of andere specifieke producten zoals bijvoorbeeld het Oranjeconcert of het Galaconcert. Dit onder andere met: - Stellingwarver Schrieversronte - Gered Gereedschap Wolvega - Wereldwinkel Wolvega - Radio Weststellingwerf Centraal - Christelijke Muziekvereniging Euphonia - Muziekvereniging Woudklank - Muziekvereniging De Harmonie - Heemkunde en muziekonderwijs met de schoolbesturen basisonderwijs en voorgezet onderwijs in de gemeente. - ongeveer 20 verenigingen amateurkunstbeoefening.
Daarnaast wil het college ook ondersteuning bieden aan eenmalige culturele projecten in het jaar 2024. 45
Muziekonderwijs Ook in 2024 gaan wij door met het ondersteunen van het muziekprogramma PopWerf voor de leerlingen in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs in Weststellingwerf. Het muziekprogramma PopWerf sluit direct aan op het reguliere muziekonderwijs van de scholen. De gemeente geeft ook in 2024 een subsidie aan alle schoolbesturen om het muziekonderwijs in de klassen extra te ondersteunen. In 2023 hebben wij de huidige opzet van PopWerf besproken met schoolbesturen. Omdat de volle agenda van de scholen niet altijd goed past bij de intensieve aandacht voor het muziekprogramma PopWerf en er eigenlijk teveel leerlingen/klassen zijn voor een plek in het programma, is gekozen om vooraf een selectie te maken van deelnemende scholen in het primair onderwijs. Daarbij is de afspraak dat elke school minimaal één keer per drie jaar mee gaat doen. Deze keuze sluit direct aan op de feitelijke situatie van PopWerf in de afgelopen jaren. Het muziekprogramma van gemeente en schoolbesturen sluit ook aan op de uitvoering van het convenant ‘Meer Muziek in de Klas in de provincie Fryslân’.
Doelstellingen Bevorderen recreatie en toerisme Weststellingwerf Wat willen we bereiken Koloniën van Weldadigheid Door in te zetten op marketing, en in het bijzonder op productontwikkeling, willen wij het aantal bezoekers aan het Koloniegebied vergroten. Uitgangspunt is dat toeristen meerdere dagen in het gebied kunnen en zullen verblijven. Toeristisch Investeringsfonds Met de opbrengsten van de toeristenbelasting wordt het Toeristisch Investeringsfonds gevuld. Dit fonds wordt gebruikt om projecten en initiatieven uit te kunnen voeren die bijdragen aan een betere kwaliteit van de toeristisch-recreatieve voorzieningen. Daarnaast is een vertegenwoordiging van recreatieondernemers, georganiseerd in het Platform Recreatie en Toerisme, actief met het faciliteren van projecten en initiatieven die Weststellingwerf als bestemming op de kaart zetten.
Wat doen we ervoor Koloniën van Weldadigheid Jaarlijks is er een bedrag beschikbaar om marketingactiviteiten te verrichten met betrekking tot het Koloniëngebied. Toeristisch Investeringsfonds Jaarlijks is er een bedrag voor het Toeristisch Investeringsfonds beschikbaar voor het verbeteren van de kwaliteit van toeristisch recreatieve voorzieningen.
46
Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten 5-1 Sportbeleid en activering
952
1.542
588
528
500
472
5-2 Sportaccommodaties
1.159
1.679
1.905
1.926
1.953
1.971
5-3 Cultuurpresentatie cultuurproductie en
377
456
435
480
435
480 95
5-4 Musea
88
90
95
95
95
5-5 Cultureel erfgoed
110
163
55
64
55
55
5-6 Media
497
543
519
519
519
519
5-7A Prog 5 Openbaar groen (openlucht)recr.
426
682
678
677
676
676
3.607
5.154
4.273
4.288
4.232
4.267
5-1 Sportbeleid en activering
117
195
261
195
167
0
5-2 Sportaccommodaties
562
565
565
565
565
565
5-3 Cultuurpresentatie cultuurproductie en
3
0
0
0
0
0
5-5 Cultureel erfgoed
5
0
0
0
0
0
5-6 Media
0
28
0
0
0
0
5-7A Prog 5 Openbaar groen (openlucht)recr.
18
17
17
17
17
17
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten Saldo van lasten en baten
705
805
843
777
749
582
2.903
4.349
3.430
3.510
3.482
3.685
988
1.568
0
44
44
44
1.315
3.389
0
0
0
0
327
1.821
0
-44
-44
-44
3.229
6.171
3.430
3.466
3.438
3.641
Onttrekkingen 0-10B Mutaties reserves Stortingen 0-10B Mutaties reserves Mutaties reserves Resultaat
Toelichting wat mag het kosten Begroting 2024 ten opzichte van de begroting 2023 De directe loonkosten van personeel moeten worden verdeeld over de taakvelden die in ieder programma staan. Om de kosten per taakveld beter in beeld te hebben is de verdeling voor 2024 opnieuw uitgerekend. Dit geeft een verschuiving in de kosten van de diverse taakvelden. Lasten Sportbeleid en activering In 2023 waren er eenmalige budgetten voor de Pilot Volwassenenfonds € 45.150 en voor de verstrekking energiecompensatie € 505.000. Bij de voorjaarsnota 2023 is het budget voor de buurtsportcoaches aangevuld met de nieuwe SPUK bijdrage, hierdoor was het totale budget hiervoor echter € 140.000 te hoog. De rest van het verschil komt door de herverdeling van de directe loonkosten. Sportaccommodaties Het verschil komt door de herverdeling van de directe loonkosten. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Eenmaal per twee jaar is er een budget van € 45.000 voor Culturele hoofdstad. Dit was in 2023 het geval. De rest van het verschil komt door de herverdeling van de directe loonkosten. Cultureel erfgoed Voor de Kerkenvisie is in 2023 eenmalig budget van € 18.000. De rest van het verschil komt door de herverdeling van de directe loonkosten. 47
Media In 2023 was er een eenmalige bijdrage voor de SPUK regeling IDO Informatiepunt Digitale Overheid van € 27.500. Baten Media In 2023 was er een incidentele baat van de Specifieke uitkering (SPUK) Informatiepunt Digitale Overheid van € 27.500. Begroting 2024 en meerjarenperspectief Lasten Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Eenmaal per twee jaar is er een budget van € 45.000 voor Culturele hoofdstad. Mutaties reserves In 2023 zijn de volgende mutaties in de reserves geraamd: - Storting in de reserves ten laste van het begrotingssaldo van de Bestemmingsreserve noodfonds energie € 1.000.000 en Dekkingsreserve Acht Pilarenplein Wolvega € 2.389.000 - Onttrekking uit de reserves ten gunste van het begrotingssaldo van de Algemene Reserve €1.018.899, Bestemmingsreserve noodfonds energie € 505.000 en Dekkingsreserve Driewegsluis € 44.000 In 2024 zijn geen mutaties reserves geraamd. Vanaf 2025 ramen we een onttrekking uit de dekkingsreserve Driewegsluis voor de dan lopende kapitaallasten.
Investeringen Omschrijving Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MJOP Beweegtuin Haenepolle Totaal bruto investeringsbedrag
2024
2025
2026
2027
1.279.155
588.045
839.586
65.219
588.045
839.586
65.219
100.000 1.379.155
Toelichting investeringen Het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) wordt jaarlijks geactualiseerd.
48
Programma 6 | Sociaal domein Programma 6 | Sociaal domein Portefeuillehouder(s)
Van de Nadort, Hoen, Rikkers, den Hartigh en Zonderland
Organisatie
Beleid, Schakelteam en Gebiedsteams
Taakvelden
Samenkracht en burgerparticipatie
Toegang en eerstelijnsvoorziening
Inkomensregelingen
WSW en beschut werk
Arbeidsparticipatie
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
Maatwerkdienstverlening 18+
Hulp bij het huishouden (WMO)
Begeleiding (WMO)
Dagbesteding (WMO)
Overige maatwerkarrangementen (WMO)
Maatwerkdienstverlening 18-
Jeugdhulp begeleiding
Jeugdhulp behandeling
Jeugdhulp dagbesteding
Jeugdhulp zonder verblijf overig
Pleegzorg
Gezinsgericht
Jeugdhulp met verblijf overig
Jeugdhulp behandeling GGZ zonderverblijf
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
Gesloten plaatsing
Geëscaleerde zorg 18+
Beschermd wonen (WMO)
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
Geëscaleerde zorg 18-
Jeugdbescherming 49
Jeugdreclassering
Beleidsnota's 2014 Beleidsplan Hart voor de jeugd 2014 Verordening Individuele inkomenstoeslag 2014 Beleidsnota Re-integratie en participatie Oost- en Weststellingwerf 2015-2018 2014 Handhavingsverordening Participatiewet 2014 Beleidsplan Nieuwe Wmo 2015 Verfijning beleidsplan Re-integratie en participatie Oost- en Weststellingwerf 2015/2018 2017 Maatregelverordening Weststellingwerf 2017 Re-integratieverordening Weststellingwerf 2018 Kadernota Armoedebeleid en Schuldhulpverlening 2018 - 2021 2021 Beleidsnota nieuwe Wet inburgering OWO 2022-2025 2022 Verordening Maatschappelijke ondersteuning Weststellingwerf
Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Jeugd In 2024 hebben we nieuwe regionale contracten voor jeugdhulp. We werken aan goede uitvoering van de contracten door te monitoren, de vlechtwerkers begeleiding te bieden bij het doen van verwijzingen en snel te reageren op signalen of bijzonderheden. De Hervormingsagenda is in juni 2023 vastgesteld. Het doel van deze Hervormingsagenda is om een goed en financieel beheersbaar jeugdhulpsysteem te realiseren. Voor de begroting moet er rekening gehouden worden met een besparing op de uitgaven. Hoe we dit in Friesland gaan doen is nog niet duidelijk. De besparing is afhankelijk van de daadwerkelijke realisatie van de maatregelen. Dit gaat een landelijke commissie in 2025 onderzoeken. De besparing die het kabinet had ingeboekt voor de komende jaren is een verantwoordelijkheid van het Rijk en niet van de gemeenten. Nieuw beleidsplan arbeidsdeelname en participatie In 2024 stellen we nieuw beleid rondom arbeidsdeelname en participatie vast. Dit als uitwerking vanuit het collegeprogramma 2022-2026 waarin staat dat we een plan opstellen om extra in te zetten op arbeidsdeelname en participatie. Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) De verwachting is dat per 1 juli 2024 de wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) in werking treedt.
Dit is dan de juridische basis waarop de noodzakelijke persoonsgegevens gedeeld, verzameld en verwerkt worden. Ook staan in de nieuwe wet regels voor het organiseren van een gecoördineerde, integrale aanpak. De GGD Fryslân heeft vanuit de Friese gemeenten de opdracht gekregen om de gevolgen van de wet Wams in beeld te brengen en de gemeenten te begeleiden in de invoering hierin. Opvang Oekraïners De oorlog in Oekraïne zorgt ervoor dat miljoenen Oekraïense ontheemden worden opgevangen in Europa. In Weststellingwerf zal de gemeente ook in 2024 verantwoordelijk zijn voor het opvangen van vluchtelingen uit Oekraïne. Nu de oorlog langer duurt veranderen de behoeften van de vluchtelingen ook. De wens om de taal te leren, om naar school te gaan en om verder te integreren in de maatschappij wordt groter. De blijvende onzekerheid over de toekomst heeft impact op het welzijn van de vluchtelingen. Hier verwacht de gemeente meer inzet op te moeten plegen in 2024. De verwachting is dat in 2024 de tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne van kracht zal zijn. Dit betekent dat het staatsnoodrecht niet meer van toepassing is en de verantwoordelijkheid verschuift van burgemeester naar het college van B&W.
50
Doelstellingen Aan de slag met de Sociale Basis Wat willen we bereiken? De vakgroep Sociale basis werkt vanuit de volgende visie: We werken samen met inwoners in buurten en dorpen om de verbinding tussen inwoners te versterken en de leefbaarheid te vergroten. Hierdoor kan iedereen meedoen aan de samenleving. Met inwoners en organisaties werken we samen aan eigen kracht, samenredzaamheid en helpen we burgerinitiatieven te laten groeien, waardoor wij bijdragen aan het welbevinden op alle leefgebieden. We maken hierbij gebruik van formele en informele netwerken om te komen tot de meest duurzame oplossing.
Wat doen we ervoor Sociale basis Opbouwwerk: De opbouwerkers fungeren als sleutelfiguren tussen samenleving en gemeente. Ze werken dicht op en met inwoners om te ondersteunen bij initiatieven vanuit inwoners en vrijwilligers/verenigingen. Vanuit bestemming Noordwolde is de functie van dorpsvlechter vanaf 2024 structureel geborgd. Ook de werkwijze met een straatschouw blijft beschikbaar en kan breder uitgerold worden. Mantelzorg: Wij ondersteunen en waarderen onze mantelzorgers. Rond de Dag van de Mantelzorg in november ontvangen mantelzorgers een waardering vanuit de gemeente. Er is speciale aandacht voor de jonge mantelzorgers. Onze mantelzorgcoördinator is bereikbaar voor het delen van kennis en informatie over en voor de mantelzorgers. Twee keer per jaar wordt de mantelzorgnieuwsbrief verspreid. Welzijn op recept: Welzijn op Recept wordt goed geborgd in onze gemeente. Dit houdt in dat steeds meer partijen worden betrokken. Het contact met de huisartsen en andere partners wordt onderhouden om zo een efficiënte samenwerking mogelijk te maken. Samen met de betrokken partijen wordt Welzijn op Recept regelmatig geëvalueerd en waar nodig bijgestuurd. Ouderen: Wij bieden advies en ondersteuning aan ouderen. Daarnaast zetten wij in op de (door)ontwikkeling van ontmoetingsplekken en indicatievrije dagbesteding gericht op ouderen.