CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 Begroting 2023 Gemeenteraad.pdf

Raadsvergadering 7 november 2022, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Programmabegroting 2023-2026 en Najaarsnota 202235.453 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Vestigingsbeleid bedrijventerreinen Er is beleid voor de uitgifte van bedrijfskavels vastgesteld. Op 26 november 2021 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in het Didam-arrest. In het arrest heeft de Hoge Raad regels opgesteld voor verkopen door gemeenten. Deze regels zijn in het uitgiftebeleid voor bedrijfskavels uitgewerkt. Dit is in lijn met de huidige werkwijze van de gemeente waar we op onze website www.bedrijventerreinwolvega.nl de beschikbare, in optie zijnde en verkochte kavels publiceren. Bedrijventerreinen Ter stimulering van de verkoop bedrijventerreinen op Uitbreiding Schipsloot en De Plantage is in 2021 de marketingcampagne ‘Klaar voor de stap’ gestart. De acties van deze campagne worden in 2023 voortgezet. Zie ook paragraaf Grondbeleid. Ondernemersfonds Weststellingwerf In Wolvega wordt vanaf 2016 reclamebelasting geheven vanuit het principe 'Voor ondernemers, door ondernemers'. De opbrengst van reclamebelasting wordt volledig uitgekeerd als subsidie aan de Stichting Ondernemersfonds Weststellingwerf (SOW). De tarieven voor de aanslagen reclamebelasting zijn gebaseerd op de WOZ-waarden. Voor 2023 zijn de tarieven en WOZ-klassen met 2,4% geïndexeerd. Dit is een afgerond algemeen stijgingspercentage uit het Centraal Economisch Plan.

Extra formatie economische zaken Bij de vaststelling van de Centrumvisie Wolvega in 2021 is het mogelijk gemaakt om de formatie uit te breiden op het gebied van economische zaken. De invulling van deze structurele uitbreiding vindt in 2022/2023 plaats.

28

Doelstellingen Aanpak versterken lokale economie Samen met de ondernemers werken aan een positief ondernemingsklimaat. Wij faciliteren en verbinden.

Wat doen wij ervoor Actieve promotie van beschikbare bedrijfskavels. Wij voeren een actieve marketingcampagne voor de bedrijventerreinen. In deze campagne volgen wij de ontwikkelingen van ondernemers en plaatsen wij nieuwsberichten op de website en social media.

Intensiveren bedrijfscontacten • frequent contact met ondernemers in het centrum van Wolvega; • reguliere bedrijfsbezoeken; • een aantal Ondernemersnieuwsbrieven versturen; • regelmatig bestuurlijk overleg met de ondernemersverenigingen WOW, OVN, LTO en CCW; • regelmatig (afstemmings)overleg met Stichting Ondernemersfonds Weststellingwerf en Stichting Parkmanagement Bedrijventerreinen Wolvega over lopende zaken; • vier keer per jaar overleg met de werkgroep Keurmerk Veilig Ondernemen – Bedrijventerreinen en tevens twee keer per een schouw over de bedrijventerreinen; • bestuurlijke en ambtelijke aanwezigheid bij CCW ledenbijeenkomsten; • in samenwerking met de CCW een bijeenkomst organiseren op de Dag van de Ondernemer; • ondersteuning van het Beroepenfeest Zuid Friesland On Stage waarbij vmbo-leerlingen kennis maken met allerlei verschillende beroepen oftewel bedrijven.

Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling

88

97

99

99

99

98

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

430

796

572

550

208

102

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

110

145

148

148

148

148

3.4A Economische promotie

108

116

94

94

94

94

Totaal Lasten

736

1.154

914

892

549

442

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

365

796

572

550

208

102

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

14

21

21

21

21

21

3.4A Economische promotie

0

0

0

0

0

0

Totaal Baten

379

817

594

571

229

123

Saldo van lasten en baten

357

337

320

320

320

320

Resultaat

357

337

320

320

320

320

Baten

Toelichting wat mag het kosten Begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Het taakveld fysieke bedrijfsinfrastructuur gaat over de grondexploitaties van de bedrijventerreinen. Een toelichting hierop vindt u in de paragraaf grondbeleid. De baten en lasten van dit taakveld hebben geen invloed op het saldo van dit programma. 29

Begroting 2023 en meerjarenperspectief Fysieke bedrijfsinfrastructuur Zie bovenstaande tekst bij begroting 2023 ten opzichte van begroting 2022.

30

Programma 4 | Onderwijs Programma 4 | Onderwijs Portefeuillehouder(s)

Hoen en Rikkers

Organisatie

Beleid en Gebiedsteams

Taakvelden 

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Onderwijshuisvesting

Openbaar basisonderwijs

Beleidsnota's 2012 Integraal Huisvesting Plan 2012-2015 (IHP) 2013 OWO-visie op de drie decentralisaties 2013 Nota Visie toekomst basisonderwijs Weststellingwerf 2014 Verordening Leerlingenvervoer 2015 Verordening Voorziening huisvesting onderwijs en beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs 2018 Kadernotitie Peuteropvang Weststellingwerf 2021 Beleidsvisie Het onderwijs als schatkamer 2021 Beleidsnotitie Spelenderwijs (Onderwijsachterstandenbeleid)

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Onderwijs (taalaanbod) nieuwkomers en vluchtelingen Oekraïne. In 2022 kwamen er vluchtelingen uit Oekraïne wonen in Weststellingwerf. Over het onderwijs aan Oekraïense kinderen zijn afspraken gemaakt met de schoolbesturen van basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Gezien het kleine aantal kinderen is afgesproken dat zij zoveel mogelijk naar de school dichtbij het woonadres gaan. Deze scholen worden ondersteund door taalspecialisten. In 2023 zal de gemeente meer statushouders en vluchtelingen uit Oekraïne opvangen. Met schoolbesturen maken we afspraken over het onderwijsaanbod. We houden hierbij ook rekening met het aanbod in de regio. Leerlingenvervoer Het recht op leerlingenvervoer is in de wet vastgelegd. De richtlijnen zijn vastgesteld in een verordening. Als leerlingen door hun zorgbehoefte een speciale school bezoeken kunnen ouders leerlingenvervoer aanvragen. Waar mogelijk maken ze gebruik van openbaar vervoer. Als dat niet lukt kiezen ouders zelf een taxivervoerder en krijgen ze de kosten door de gemeente vergoed. Wettelijk gezien kent leerlingenvervoer geen financieel plafond. Het is een open eind regeling. In 2023 vallen de uitgaven voor leerlingenvervoer naar verwachting hoger uit dan voorgaande jaren. Dit is een gevolg van de hoge brandstofprijzen, de cao en een kleine toename in het aantal gebruikers.

Hoe hoog is nu nog niet in te schatten, daarom komen we hier in de voorjaarsnota 2023 op terug. Nationaal programma Onderwijs (NPO) Het kabinet heeft met het NPO in 2021 geld beschikbaar gesteld om de gevolgen van corona tegen te gaan. De gemeente heeft samen met de scholen in Weststellingwerf een plan van aanpak opgesteld. In dit plan staat welke activiteiten worden gedaan. Het kabinet heeft nu besloten de regeling te verlengen tot augustus 2025. 31

Doelstellingen Een goed doorgaande schoolloopbaan voor iedereen. Wat willen we bereiken? Alle kinderen in Weststellingwerf: -groeien op in een veilige, gezonde en stimulerende omgeving, zodat zij zich goed kunnen voorbereiden op de toekomst. -bieden we optimale kansen om zichzelf, hun talenten en de wereld om hen heen te ontdekken. -hebben recht op passend en kwalitatief goed onderwijs. Een goede/adequate zorgstructuur in de voorschoolse voorzieningen, de scholen, een zorgnetwerk rondom een kind vanuit een integrale samenwerking tussen kind/ouders met voorschoolse voorzieningen, onderwijs, samenwerkingsverband, jeugdhulp (gebiedsteam) en ketenpartners.

Wat doen wij ervoor Kinderopvang en Peuteropvang Weststellingwerf is verantwoordelijk voor voldoende aanbod peuteropvang. In 2023 zijn er voldoende peuterplaatsen beschikbaar en zijn er geen wachtlijsten. Naast peuteropvang is er in Weststellingwerf een gevarieerd aanbod kinderopvang en zijn er geen wachtlijsten. Vanuit de toezichthoudende taak op de kwaliteit van de kinderopvangvoorzieningen heeft Weststellingwerf afspraken gemaakt met de GGD over uit te voeren inspecties in 2023. De voorschoolse voorzieningen zijn in 2023 actief betrokken bij de uitvoering van een aantal actiepunten die voortvloeien uit de visie onderwijs, onderwijsachterstandenbeleid en Nationaal Plan Onderwijs.

Gelijke kansen Samen met lokale aanbieders werken we aan een gevarieerd aanbod cultuur en sport voor scholen en voorschoolse voorzieningen. We willen dat kinderen op school kennismaken met verschillende onderdelen van cultuur en sport. Daarnaast zetten we in op het realiseren van een breed naschools aanbod op het gebied van cultuur, sport en bewegen. Hierbij is de verbinding tussen lokale culturele organisaties, sportverenigingen, buurtsportcoaches, locaties naschoolse opvang en jongerenwerkers van de gebiedsteams van belang.

Leerplicht Alle (zoveel mogelijk) Weststellingwerfse leerlingen beschikken over een startkwalificatie. Dit betekent dat leerlingen een goede onderwijs-loopbaan hebben waardoor ze verder kunnen met vervolgonderwijs en/of een goede kans hebben op de arbeidsmarkt. Vanuit de Leerplichtwet werken onderwijsinstellingen en gemeente samen aan het toerusten van leerlingen in hun schoolloopbaan en ontwikkelen van hun talenten in en om de school zodat zij een startkwalificatie halen. In 2023 wordt van hieruit extra ingezet om voortijdig schoolverlaters nog beter te ondersteunen en begeleiden. Dit kan zijn naar een andere school of naar werk. De leerplichtambtenaar van Weststellingwerf is vanuit preventief handelen betrokken bij zorgvraagstukken en dreigend schooluitval.

32

Passend onderwijs We vinden het belangrijk dat alle Weststellingwerfse kinderen in en rondom het onderwijs optimale kansen hebben om hun talenten te ontwikkelen. Het is daarom belangrijk dat kinderopvang, peuteropvang, basisonderwijs, voortgezet onderwijs en gebiedsteams goed samenwerken. We hebben hierbij extra aandacht voor het ontwikkelen van- en toeleiden naar onderwijsondersteuning, gecombineerd met jeugdhulp (programma 6 van deze begroting). Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid om een Peuterplus voorziening op te zetten. Peuterplus biedt intensieve ontwikkelingsstimulering aan kinderen in de leeftijd van 2 tot 5 jaar. Dit is voor kinderen (en hun ouders) die meer ondersteuning nodig hebben dan in de reguliere VVE (Voor en Vroegschoolse Educatie)- of kinderopvanggroepen geboden kan worden. Inzet vanuit de bestaande specialistische jeugdhulp is soms ‘te zwaar’ of te belastend voor deze jonge kinderen. We werken hierin samen tussen de beleidsvelden jeugd en onderwijs.

Doelstellingen Toekomstbestendige onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Onze schoolgebouwen zijn klaar voor de toekomst. -Een goede spreiding van toekomstbestendige onderwijsvoorzieningen met een brede functie. We borgen hiermee kwaliteit en betaalbaarheid. -Keuzevrijheid voor ouders uit diverse denominaties (levensbeschouwelijke visie) en onderwijsconcepten. De gemeente en schoolbesturen zorgen samen voor goede schoolgebouwen.

Wat doen wij ervoor Integraal Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Samen met de onderwijspartners wordt een Integraal Strategisch Huisvestingsplan opgesteld. Met een huisvestingsplan kunnen gemeente en schoolbesturen sturen op onderwijshuisvestingsbeleid. Het Integraal Strategisch Huisvestingsplan (ISHP) onderwijs is gebaseerd op de samenhangende visie op onderwijs 'De schatkamer van het onderwijs'. In het ISHP is onder andere de mogelijke herschikking van scholen opgenomen. Dit is een complex proces waarin gemeente en schoolbesturen een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben. In het dynamisch investeringsprogramma is een budget opgenomen voor herschikking van scholen.

Doelstellingen Openbaar onderwijs Wat willen we bereiken? Er is voldoende aanbod openbaar onderwijs.

Wat doen wij ervoor Toezicht houden op schoolbestuur Comprix Stichting openbaar onderwijs Comprix is verantwoordelijk voor het openbaar basisonderwijs in Weststellingwerf. Vanuit de wet heeft de gemeente een zorgplicht als het gaat om voldoende scholen voor openbaar basisonderwijs. De gemeenteraad heeft daarom een extern toezichthoudende rol. Dit betekent dat de gemeenteraad jaarlijks de begroting en jaarstukken van schoolbestuur Comprix ontvangt.

33

Beleidsindicatoren Goede schoolloopbaan voor iedereen: zoveel mogelijk leerlingen en cursisten hebben een doorlopende schoolloopbaan aantal x 1 Omschrijving

20192020

20202021

20212022

20222023

Kindplaatsen Voor-en Vroegschoolse Educatie

42

42

50

60

Deelnemers kinderopvang (peuteropvang en kinderopvang)

525

510

515

500

Leerlingen basisonderwijs

2.005

1.912

1.912

1.925

Leerlingen voortgezet onderwijs

1.447

1.448

1.448

1.400

Deelnemers educatietrajecten

50

50

50

50

Locaties Kinderopvang/Peuteropvang

19

19

19

19

Scholen primair onderwijs

21

21

21

21

Scholen voortgezet onderwijs

2

2

2

2

Omschrijving

20192020

20202021

20212022

20222023

Leerlingen

140

139

145

145

Deelnemers leerlingenvervoer aantal x 1

Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting

2.288

2.331

2.267

2.238

2.253

2.296

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

1.454

1.529

1.542

1.542

1.542

1.542

Totaal Lasten

3.742

3.860

3.809

3.780

3.795

3.837

4.2 Onderwijshuisvesting

511

526

526

526

526

526

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

472

467

467

467

467

467

Totaal Baten

983

993

993

993

993

993

Saldo van lasten en baten

2.759

2.867

2.816

2.787

2.802

2.844

Resultaat

2.759

2.867

2.816

2.787

2.802

2.844

Baten

Toelichting wat mag het kosten Begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022 Lasten Onderwijshuisvesting Het verschil tussen beide jaren komt door de actualisatie van de meerjarenonderhoudsplanningen voor onze schoolgebouwen en de aflopende kapitaallasten. Begroting 2023 en meerjarenperspectief Onderwijshuisvesting Het verschil in de diverse jaren komt door de actualisatie van de meerjarenonderhoudsplanningen voor onze schoolgebouwen.

34

Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie Portefeuillehouder(s) Van de Nadort en Hoen

Organisatie

Beleid en Sport & Leefstijl

Taakvelden 

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Cultureel erfgoed

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Media

Musea

Sportaccommodaties

Sportbeleid en activering

Beleidsnota's 2009 Nota Kunst en cultuur 2010 Beleidskader Rottige Meente 2015 Nota Recreatie en toerisme, perspectief Weststellingwerf 2017 Projectplan Buurtsportwerk Weststellingwerf 2017-2020 2017 Visienota Sport en bewegen in Zuidoost Friesland 2017-2022 2019 Lokaal Sportakkoord Weststellingwerf

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Sport en Bewegen Landelijk zijn er ontwikkelingen met betrekking tot financiële regelingen voor het sportbeleid. De regeling voor de buurtsportcoaches (brede regeling combinatiefunctionarissen) en het Lokaal Sport Akkoord worden veranderd. In 2023 krijgen we de definitieve invulling van de nieuwe regelingen. Recreatie en Toerisme Er is een nieuw marketingplan voor de Koloniën van Weldadigheid in de maak. Binnen de begroting is structureel budget beschikbaar voor vervolgacties op deze aanwijzing. Deze vervolgacties richten zich vooral op marketing. De financiële gevolgen zijn nog niet volledig in beeld. Effecten coronacrisis De kunst- en cultuursector en sportsector zijn buitengewoon zwaar getroffen door de coronacrisis. Het einde van de crisis is nog niet aan te geven. We verwachten dat veel organisaties en initiatieven de klappen die zijn opgelopen als gevolg van deze crisis nog lang ervaren binnen de organisatie en exploitatie. Al zou de coronacrisis naar de achtergrond verdwijnen, de gevolgen laten ook in het jaar 2023 nog nadrukkelijk hun effect zien bij deze organisaties en hun activiteiten.

35

Doelstellingen Sport en bewegen Wat willen we bereiken? Het belang van sport en bewegen voor participatie en gezondheid is in verschillende (beleids) documenten zoals het gezondheidsbeleid en het Lokaal Sportakkoord onderstreept. Een beweegvriendelijke leefomgeving, toekomstbestendige sportaccommodaties, de inzet van beweegcoaches, het volwassenfonds en bloeiende sportverenigingen ondersteunen een zo groot mogelijke deelname van inwoners aan sportactiviteiten. Blijvende aandacht voor dit werkveld is nodig om de verschillende maatschappelijke doelen die met sport kunnen worden bereikt, te realiseren.

Wat doen we ervoor Beweegteam Weststellingwerf Het beweegteam Weststellingwerf wordt ook in 2023 ingezet. Dit onder voorbehoud van de wijzigingen in de nieuwe regeling brede regeling combinatiefunctionarissen. Samen met Sport Fryslân wordt een activiteitenplan opgesteld voor 2023. De huidige brede regeling combinatiefunctionarissen loopt tot en met december 2022. De cofinanciering met betrekking tot het bewegingsonderwijs moet nog afgestemd worden.

Lokaal akkoord sport en bewegen Het Lokaal Sport Akkoord wordt verlengd tot en met 2026, we weten nog niet welke bedragen beschikbaar komen. Er komen inhoudelijk geen grote koerswijzigingen. Wel komen er nieuwe inhoudelijke accenten aan de hand van vier nieuwe beleidsambities: 1. 2. 3. 4.

Vitale sportsector behouden en ontwikkelen; Bevorderen van kansengelijkheid in sporten en bewegen; Maatschappelijke waarde van topsport zichtbaar maken en vergroten; Bevorderen van bewegen in het dagelijks leven.

Sport in verbinding met Sociaal domein Het volwassenfonds is in 2022 gestart met een pilot voor twee jaar. Hierna wordt besloten of dit wordt voortgezet.

Doelstellingen Versterken van het kunst- en cultuuraanbod in Weststellingwerf Wat willen we bereiken? Kunst en cultuur zijn om meerdere redenen van belang voor de Weststellingwerfse samenleving. Kunst en cultuur hebben een verbindende functie voor inwoners van de gemeenschap. Zij versterken de sociale binding en sociale structuur en hebben invloed op de identiteit van de bevolking. Wij zien kunst en cultuur in al haar verschijningsvormen als een onlosmakelijk deel van ons leven. Cultuurbevordering en het versterken en stimuleren van culturele activiteiten zijn belangrijke instrumenten om uitvoering te geven aan deze doelstelling. Culturele activiteiten en het culturele klimaat in de gemeente worden versterkt voor zowel de beoefenaar als de bezoeker. Het college wil de komende jaren het kunst- en cultuuraanbod in Weststellingwerf verder stimuleren. Specifieke punten zijn hierbij:

36

Stellingwerfs In 2018 hebben wij het convenant 'Nederlandse Erkenning van het Nedersaksisch' ondertekend. Daarnaast is de gemeente Weststellingwerf vanaf 2020 voorzitter van de bestuurlijke partners Nedersaksisch. De Stellingwarver Schrieversronte, de gemeenten Weststellingwerf en Ooststellingwerf en de provincie Fryslân hebben bestuurlijk afgesproken om het Stellingwerfs op een nieuwe manier te stimuleren. In de nota ‘Stellingwerfs binnen de Stellingwerven' staat hoe we dat gaan doen. De Schrieversronte heeft aangegeven, mede gezien de ervaringen in de afgelopen jaren, de beleidsdoelen van deze nota binnen de eigen organisatie vorm te geven. De gemeente wil deze beweging steunen. De Schrieversronte wordt daarmee meer een regie organisatie voor het Stellingwerfs. Daarmee zou een aparte regeling voor het Stellingwerfs overbodig worden. Dit in afstemming met de subsidiërende partners, de provincie Fryslân en gemeente Ooststellingwerf. De insteek is om vanaf 2023 het budget Stellingwerfs te bundelen richting de Schrieversronte. De inzet voor het Stellingwerfs bij Heemkunde blijft bij het primair onderwijs liggen. De samenwerking tussen het primair onderwijs en de Schrieversronte is prima. Comprix is daarbij de penvoerder. Deze inzet voor het Stellingwerfs past goed bij de uitvoering van het convenant 'Nederlandse Erkenning van het Nedersaksisch'.

Legacy Culturele Hoofdstad 2028 In 2021 is een begin gemaakt voor het realiseren van een project legacy Culturele Hoofdstad 2028. Het Nationaal Vlechtmuseum en Opera Spanga zijn de partners bij de uitvoering. In 2023 willen wij ons richten op een groot cultuurproject in samenwerking met Opera Spanga in de Rottige Meente. Met de Bibliotheek zijn gesprekken om de dienstverlening verder te ontwikkelen. Specifiek met betrekking tot de samenwerking met het onderwijsveld. Dit als onderdeel in de aanpak van laaggeletterdheid.

Wat doen we ervoor Gesubsidieerde partijen/partners Voor het jaar 2023 maken wij prestatieafspraken met onder andere met de volgende instellingen; Bibliotheken Zuidoost Fryslân inclusief Kijkzaal, Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde, Oudheidkamer Weststellingwerf, Cultuurcluster Vlechtwerk. Deze organisaties zijn met hun producten vooral gericht op het bezoeken van de instelling, vooral voor de inwoners van Weststellingwerf. Maar er worden ook afspraken gemaakt over andere producten zoals bestrijding laaggeletterdheid of een programma gericht op het cultuuronderwijs (cultuureducatie) voor leerlingen met het programma De Veerkieker. Met een aantal instellingen maken wij meer projectgerichte prestatieafspraken zoals voorstellingen, boekuitgaven, informatievoorziening, muziekprogramma’s, het ondersteunen van culturele verenigingen voor amateurkunstbeoefening zoals koren en toneel- en muziekverenigingen, of andere specifieke producten.

Dit onder andere met: - Opera Spanga - Stellingwarver Schrieversronte - Gered Gereedschap Wolvega - Wereldwinkel Wolvega - Radio Weststellingwerf Centraal - Christelijke Muziekvereniging Euphonia - Muziekvereniging Woudklank - Muziekvereniging De Harmonie - Intermezzo Opera Nijetrijne - Heemkunde en muziekonderwijs met de schoolbesturen basisonderwijs en voorgezet onderwijs in de gemeente - het Heite Schaaktoernooi - ongeveer 20 verenigingen amateurkunstbeoefening. Daarnaast wil het college ook ondersteuning bieden aan eenmalige culturele projecten in het jaar 2023.

37

Muziekonderwijs Er is een start gemaakt met het muziekprogramma PopWerf voor alle leerlingen in Weststellingwerf. Wij gaan in 2023 door met deze vorm van muziekonderwijs voor alle leerlingen in Weststellingwerf. Dit programma sluit ook aan op de uitvoering van het convenant ‘Meer Muziek in de Klas in de provincie Fryslân’. De ervaringen van de deelnemers zijn positief.

Doelstellingen Bevorderen recreatie en toerisme Weststellingwerf Wat willen we bereiken? Koloniën van Weldadigheid Door in te zetten op marketing willen wij het aantal bezoekers aan het Koloniegebied vergroten. Uitgangspunt is dat toeristen meerdere dagen in het gebied kunnen en zullen verblijven. Toeristisch Investeringsfonds Met de opbrengsten van de toeristenbelasting wordt het Toeristisch Investeringsfonds gevuld. Dit fonds wordt gebruikt om projecten en initiatieven uit te kunnen voeren die bijdragen aan een betere kwaliteit van de toeristisch-recreatieve voorzieningen. Hierbij ligt de focus op het gebied Rottige Meente in de westhoek en de Spokedam en omgeving bij Noordwolde. Daarnaast is een vertegenwoordiging van recreatieondernemers, georganiseerd in het Platform Recreatie en Toerisme, actief met het faciliteren van projecten en initiatieven die Weststellingwerf als bestemming op de kaart zetten. Gebiedsontwikkeling Driewegsluis Er is in 2022 een start gemaakt met de gebiedsontwikkeling Driewegsluis. In 2023 wordt er verder aan gewerkt. Land- en waterrecreatie worden beter met elkaar in verbinding gebracht. Dit moet ervoor zorgen dat meer recreanten en toeristen via deze locatie de gemeente komen bezoeken, er meer overnachtingen plaatsvinden in de gemeente en er meer werkgelegenheid ontstaat.

Wat doen we ervoor Toeristisch Investeringsfonds Jaarlijks is er een bedrag voor het Toeristisch Investeringsfonds beschikbaar. Dit is bedoeld voor een financiële impuls voor de toeristische pijlers Driewegsluis/Rottige Meente, het Spokeplasgebied in Noordwolde en voor promotie. Er wordt veel aandacht besteed aan het verbeteren van de digitale toeristische informatievoorziening. De bekendheid van de gemeente als toeristische bestemming wordt ook actief geïnitieerd, zowel lokaal als regionaal.

Koloniën van Weldadigheid Jaarlijks is er een bedrag beschikbaar om marketingactiviteiten te verrichten met betrekking tot het Koloniëngebied.

38

Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie cultuurproductie en

826

970

832

773

767

773

1.356

1.283

1.326

1.331

1.396

1.433

479

399

450

405

450

405

5.4 Musea

85

88

90

90

90

90

5.5 Cultureel erfgoed

123

152

141

141

155

146

5.6 Media

485

497

515

515

515

515

5.7A Openbaar groen en (openlucht) recreatie

546

548

662

662

661

661

3.900

3.937

4.017

3.917

4.036

4.024

Totaal Lasten Baten 5.1 Sportbeleid en activering

42

81

0

0

0

0

5.2 Sportaccommodaties

533

565

565

565

565

565

5.3 Cultuurpresentatie cultuurproductie en

0

0

0

0

0

0

5.5 Cultureel erfgoed

5

0

0

0

0

0

5.6 Media

0

0

0

0

0

0

5.7A Openbaar groen en (openlucht) recreatie

11

17

17

17

17

17

Totaal Baten Saldo van lasten en baten

591

664

582

582

582

582

3.309

3.273

3.434

3.335

3.454

3.442

0

-1.064

-44

-44

-44

-44

Onttrekkingen 0.10B Mutaties reserves Stortingen 0.10B Mutaties reserves

0

956

0

0

0

0

Mutaties reserves

0

-108

-44

-44

-44

-44

3.309

3.165

3.390

3.291

3.410

3.398

Resultaat

Toelichting wat mag het kosten Begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022 Lasten Sportbeleid en activering In 2022 ontvangt de gemeente voor de inzet van buurtsportcoaches binnen het primair onderwijs € 61.425 aan cofinanciering van verschillende schoolbesturen. Deze overeenkomsten worden jaarlijks afgesloten. De buurtsportcoaches worden ingezet voor het verzorgen van bewegingsonderwijs op de primair onderwijsscholen. Dit bedrag wordt door de gemeente verstrekt aan Sport Fryslân (als aanvulling op de jaarlijkse subsidie die zij van de gemeente ontvangen). In 2023 is hier nog geen rekening mee gehouden. Verder wordt het verschil veroorzaakt door het incidentele budget van € 20.000 voor het lokaal sportakkoord in 2022. En in 2023 is er extra budget van € 45.000 voor de pilot van Volwassenenfonds. Sportaccommodaties Onze sportaccommodaties worden op het vastgestelde onderhoudsniveau onderhouden. Het planmatig onderhoud aan onze gebouwen is niet ieder jaar even hoog. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie In 2022 is er extra budget voor coronacompensatie. Eenmaal per twee jaar is er een budget voor Culturele Hoofdstad, dit is in 2023 het geval.

39

Cultureel erfgoed In 2023 is er incidenteel budget beschikbaar voor het maken van een Kerkenvisie. En het budget voor monumentensubsidies is structureel met € 5.000 verhoogd. Deze subsidies zijn voor de onrendabele top van restauratie werkzaamheden. Gezien de schaarste aan personeel en materialen verwachten we een kostenstijging. Openbaar groen en (openlucht) recreatie Dit betreffen de kapitaallasten voor het project Rottige Meente en het project Driewegsluis (zie ook mutaties reserves). Baten Sportbeleid en activering In 2022 ontvangt de gemeente voor de inzet van buurtsportcoaches binnen het primair onderwijs € 61.425 aan cofinanciering van verschillende schoolbesturen. Deze overeenkomsten worden jaarlijks afgesloten. De buurtsportcoaches worden ingezet voor het verzorgen van bewegingsonderwijs op de primair onderwijsscholen. Dit bedrag wordt door de gemeente verstrekt aan Sport Fryslân (als aanvulling op de jaarlijkse subsidie die zij van de gemeente ontvangen). In 2023 is hier nog geen rekening mee gehouden. In 2021 zijn er meer eenmalige baten voor sportstimulering. Mutaties reserves In 2022 betreft het een onttrekking uit de algemene reserve voor dekking van incidentele budgetten uit 2021. Daarnaast is bij het vaststellen van de 2e raadswijziging 2022 het investeringskrediet Driewegsluis beschikbaar gesteld (€ 956.000). Dit is inclusief de kapitaallasten.

De jaarlijkse kapitaallasten bedragen € 44.000. Begroting 2023 en meerjarenperspectief Lasten Sportaccommodaties Onze sportaccommodaties worden op het vastgestelde onderhoudsniveau onderhouden. Het planmatig onderhoud aan onze gebouwen is niet ieder jaar even hoog.

Investeringen Omschrijving

2023

2024

2025

2026

Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MJOP

630.000

1.226.000

464.000

764.000

Totaal bruto investeringsbedrag

630.000

1.226.000

464.000

764.000

40

Programma 6 | Sociaal domein Programma 6 | Sociaal domein Portefeuillehouder(s)

Hoen, Rikkers, den Hartigh en Zonderland

Organisatie

Beleid, Schakelteam en Gebiedsteams

Taakvelden 

Samenkracht en burgerparticipatie

Arbeidsparticipatie

Begeleide participatie

Geëscaleerde zorg 18+

Inkomensregelingen

Maatwerkdienstverlening 18+

Maatwerkdienstverlening 18-

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

Wijkteams

Geëscaleerde zorg 18-

Verfijning Iv3-taakvelden WMO en jeugd voor 2023 Onze begroting is ingedeeld volgens de IV3 methode. Acht programma's met daarin de bijbehorende taakvelden. Voor programma 6 zijn met ingang van 2023 vier bestaande taakvelden voor WMO en Jeugd opgedeeld tot 19 taakvelden. Wij hebben deze nieuwe taakvelden (nu nog) niet verwerkt in programma 6. De nieuwe taakveld indeling staat wel al in de bijlage 1 Taakvelden en wordt ook aangehouden bij de aanlevering aan het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). We blijven de financiële analyse doen op beleidsveldniveau.

Beleidsnota's 2014 Beleidsplan Hart voor de jeugd 2014 Verordening Individuele inkomenstoeslag 2014 Beleidsnota Re-integratie en participatie Oost- en Weststellingwerf 2015-2018 2014 Handhavingsverordening Participatiewet 2014 Beleidsplan Nieuwe Wmo 2015 Verfijning beleidsplan Re-integratie en participatie Oost- en Weststellingwerf 2015/2018 2017 Maatregelverordening Weststellingwerf 2017 Re-integratieverordening Weststellingwerf 2018 Kadernota Armoedebeleid en Schuldhulpverlening 2018 - 2021 2021 Beleidsnota nieuwe Wet inburgering OWO 2022-2025 2022 Verordening Maatschappelijke ondersteuning Weststellingwerf

41

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Jeugd In 2023 hebben we nieuwe regionale contracten voor jeugdhulp. We werken aan goede uitvoering van de contracten door te monitoren, de vlechtwerkers begeleiding te bieden bij het doen van verwijzingen en snel te reageren op signalen of bijzonderheden. Onder het vorige kabinet is gestart met de Hervormingagenda Jeugd. Het doel van deze Hervormingsagenda is om een goed en financieel beheersbaar jeugdhulpsysteem te realiseren. In het coalitieakkoord van het huidige kabinet is hier minder geld voor gereserveerd dan eerder is toegezegd. De verwachting is dat de Hervormingsagenda in het najaar 2022 wordt vastgesteld. Onduidelijk is welke financiële gevolgen dit heeft voor de gemeente Weststellingwerf. We verwachten dat eventuele wijzigingen in de jeugdhulp in eerste instantie op regionaal niveau, in de samenwerking met Sociaal Domein Fryslân, worden opgepakt. Wmo We bereiden ons voor op de decentralisatie Beschermd wonen. Deze staat vooralsnog gepland op 1 januari 2024. In 2023 gaan we hierover op provinciaal niveau afspraken maken. De budgetten zijn nog niet bekend. Landelijk is er een wetswijziging Wmo in consultatie. Deze wetswijziging maakt het mogelijk dat per 2025 een vorm van inkomensafhankelijke eigen bijdrage gevraagd kan worden voor de hulp bij het huishouden.

De leveringsproblematiek en prijsstijgingen van grondstoffen raken ook de Wmo. De kans is groot dat als gevolg hiervan de prijzen voor woningaanpassingen en hulpmiddelen flink stijgen. Participatiewet In juli 2022 is het wetsvoorstel Breed Offensief vastgesteld door de Tweede Kamer. Deze nieuwe wet gaat naar verwachting op 1 januari 2023 in. Het doel van deze wet is dat meer mensen met een beperking aan het werk komen en blijven. De wijzigingen uit dit wetsvoorstel worden in eerste instantie opgepakt in samenwerking met de regio 'Fryslan Werkt!' en in de subregio Zuidoost. In 2022 is er een analyse door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgevoerd naar het beleid van de Participatiewet. De uitkomsten staan in het document 'Participatiewet in balans'. Vanaf 2023 verwachten wij hierop eerste voorstellen richting nieuwe wetgeving.

Doelstellingen Aan de slag met de Sociale Basis Wat willen we bereiken? De vakgroep Sociale basis werkt vanuit de volgende visie: We werken samen met inwoners in buurten en dorpen om de verbinding tussen inwoners te versterken en de leefbaarheid te vergroten. Hierdoor kan iedereen meedoen aan de samenleving. Met inwoners en organisaties werken we samen aan eigen kracht, samenredzaamheid en helpen we burgerinitiatieven te laten groeien, waardoor wij bijdragen aan het welbevinden op alle leefgebieden. We maken hierbij gebruik van formele en informele netwerken om te komen tot de meest duurzame oplossing.

Wat doen we ervoor Sociale basis  Mantelzorg: Ondersteunen en waarderen van onze mantelzorgers. Delen van kennis en informatie over en voor mantelzorgers. Kennis delen zowel intern als extern. 

Vrijwilligerspunt: We blijven vrijwilligers werven en matchen door het vrijwilligerspunt. Aandacht voor vrijwilligersmarkten en NL doet. Goede relatie met vrijwilligersorganisaties. Inzet netwerkcoach bij kwetsbare inwoners.

Jongerenwerk: Borging Talentplek Noordwolde, opzetten Talentplek in Wolvega. Ambulant jongerenwerk en jeugdhonken voortzetten.

Ouderen: Ouderentafel opzetten in Wolvega. Indicatievrije dagbesteding opzetten. 42

Opbouwwerk: Zichtbaar zijn en horen wat er speelt in de samenleving. Ondersteunen van bewoners- en vrijwilligers initiatieven. Werken aan voorzieningen in het voorliggend veld en het versterken van de sociale basis. Opbouwen van netwerken met verschillende ketenpartners. Sleutelfiguur tussen samenleving en gemeente. We zijn gestart met een pilot Welzijn op recept. Hierbij is een nauwe samenwerking tussen huisartsen, de welzijnscoach en de gemeente. Het komende jaar gaan we de pilot evalueren en bepalen of we dit gaan voortzetten.

Doelstellingen Aan de slag met Inburgering Wat willen we bereiken? Inburgeraars doen snel en volwaardig mee in de Nederlandse maatschappij, het liefst via betaald werk. Meedoen vraagt kennis van de Nederlandse taal en (lokale)cultuur. Het vraagt ook om te participeren in het onderwijs of door (vrijwilligers)werk en mee te doen aan sport- en/of culturele activiteiten. Integratie is niet alleen taal en werk maar ook breder zoals meedoen in de buurt waar je woont, meedoen aan schoolactiviteiten van de kinderen maar ook gezondheid zoals het bezoeken van een tandarts en huisarts.

Wat doen we ervoor Het aanbieden van leerroutes Voor een kwalitatief goed taalaanbod wordt zoveel mogelijk samengewerkt met de gemeenten die participeren in de arbeidsmarktregio Friesland en in OWO-verband. We monitoren de uitvoering van de leerroutes en werken hierin samen met de taalscholen.

Participatie naar vermogen In 2023 werken we met een nieuw aanbod aan re-integratie producten met als doel het vergroten van de participatie van de inburgeraar.

Integratie van statushouders Volwaardig meedoen in de Nederlandse maatschappij vraagt om kennis van de (lokale) cultuur, (vrijwilligers)werk, sport en culturele activiteiten. We zetten in op het vergroten van het netwerk, themabijeenkomsten en het gebruik maken van sleutelpersonen bij de integratie. Daarnaast vergroten we de groep vrijwilligers die de maatschappelijke begeleiding uitvoeren.

Doelstellingen Aan de slag met Participatie Wat willen we bereiken? We werken aan een inclusieve samenleving waarin iedereen meetelt en meedoet. Vanuit de Participatiewet ondersteunen wij inwoners bij hun re-integratie. Dit door inwoners die verder van de arbeidsmarkt afstaan weer mee te laten doen in de samenleving en te zorgen dat inwoners blijven participeren. We verwachten dat het budget voor de inkomensregelingen voldoende is. Het definitieve budget dat we van het Rijk ontvangen voor de inkomensregelingen (BUIG) is pas later bekend. We hebben bij het opstellen van de begroting rekening gehouden met het laatst bekende budget. 43

Wat doen we ervoor Iedereen doet mee Meedoen aan de samenleving is voor iedereen van grote waarde. Het draagt bij aan sociale integratie. Het zorgt voor dagritme en dat inwoners zelfstandig en waar mogelijk onafhankelijk zijn. We spreken onze inwoners regelmatig. Daardoor weten we of iemand al een stap richting participatie of werk kan zetten. Voor wie werken (nog) een brug te ver is, ondersteunen wij de inwoner richting een zinvolle besteding gericht op activering en maatschappelijke participatie.

Inkoop van re-integratietrajecten In 2023 werken we aan een nieuwe inkoop van Re-integratietrajecten per 1 januari 2024.

Doelstellingen Bestemming Wolvega Bestemming Wolvega heeft als doel het versterken van de sociale structuren en samenhang in Wolvega op een manier die recht doet aan de kracht van de lokale samenleving. Het initiatief leggen we daarmee bij inwoners van Wolvega en de onderlinge sociale verbanden waarin zij actief zijn. Door de inzet op het versterken van de sociale structuren beogen we dat Wolvega - meer dan in de huidige situatie - een levendig, inclusief en divers dorp wordt. Dit is onderdeel van programma 6, maar de uitgebreide toelichting hierop staat in de paragraaf regiodeal.

Doelstellingen Toegang Sociaal domein Wat willen we bereiken? We willen dat onze inwoners het gebiedsteam goed weten te vinden voor ondersteuningsvragen en dat ze een goede dienstverlening ervaren. Hierbij hanteren we de landelijke uitgangspunten: -

Ik kan het gebiedsteam goed bereiken op verschillende manieren. Ik kan alle stappen makkelijke doorlopen. Ik krijg persoonlijke hulp bij aanvragen als ik dat nodig heb. Ik krijg genoeg informatie om te beslissen. Ik word respectvol behandeld. Ik begrijp de gegeven informatie.

Wat doen we ervoor Cliënttevredenheidsonderzoek We zetten in op een zichtbaar en benaderbaar gebiedsteam. Jaarlijks wordt de cliënttevredenheid op gebied van jeugd en Wmo onderzocht en gerapporteerd. De bevindingen kunnen aanleiding zijn om informatievoorziening of dienstverlening aan te passen.

Pilot Griffioenpark 3 In 2019 is Griffioenpark 3 geopend als pilot voor een laagdrempelige toegang van het Sociaal domein in Wolvega. In 2023 wordt de evaluatie van de pilot aangeboden aan de raad. Op basis hiervan kan besloten worden of en op welke wijze deze pilot een vervolg krijgt.

44

Doelstellingen Aan de slag met aanpak armoede en schulden Wat willen we bereiken? We blijven inzetten op de aanpak van armoede en schulden. Dit om inwoners met betaalachterstanden, schulden of inwoners die moeilijk rond kunnen komen te ondersteunen. We werken met een integrale aanpak rond dit thema. Laaggeletterdheid, gezondheid, leefstijl en duurzaamheid zijn onderdelen die hierbij extra aandacht vragen. Door toenemende kosten, zoals energiekosten en duurdere boodschappen verwachten we dat meer inwoners hulp nodig hebben en een beroep moeten doen op voorzieningen. Meer gezinnen zullen een beroep doen op bestaande voorzieningen zoals Stichting Leergeld. Ook op regelingen als de bijzondere bijstand wordt mogelijk vaker een beroep gedaan.

Wat doen we ervoor Integrale aanpak Wij willen binnen het armoedebeleid integraal blijven werken. Intern wordt er integraal gewerkt vanuit GIDS (Gezond in de stad), deze samenwerking is met het gezondheidsdomein. De interventies vanuit het armoedebeleid komen positief terug op andere beleidsdomeinen onder andere bij gezondheid, jeugd, onderwijs, sport en leefstijl en klimaat en duurzaamheid. Extern vinden er overleggen plaats met ketenpartners die samen met de gemeente armoede willen aanpakken.

Ondersteunen en bereiken doelgroep Wij zetten ons actief in om de doelgroep beter te bereiken. Dit willen wij doen door de juiste kanalen in te zetten en actiever zichtbaar te zijn. Door goed zichtbaar en vindbaar te zijn hopen wij tijdig inwoners te kunnen ondersteunen bij geldzorgen. We hebben een actieve samenwerking met ketenpartners in de gemeente rond de thema’s armoede en schulden, met de partijen werken we samen om de doelgroep te bereiken. Ook bekijken we met samenwerkingspartijen welke interventies opgezet kunnen worden rond actuele thema’s, zoals menstruatiearmoede. In 2022 zijn we gestart met de samenwerking met het Volwassenenfonds. Hierdoor kunnen inwoners met een laag inkomen mee doen aan sport en cultuur. In 2023 bekijken we op welke wijze we een vervolg aan de pilot geven. De eenmalige energietoeslag is in 2022 aan inwoners verstrekt. Dit zal voor veel inwoners niet voldoende zijn om de hogere energiekosten op te vangen. We zetten in op maatregelen om energie te besparen, zodat inwoners lagere energielasten krijgen.

Vroegsignalering en nazorg bij schulden Door de stijging van energiekosten en maandelijkse lasten neemt naar verwachting de armoede in 2023 toe. We willen tijdig signaleren dat inwoners in de financiële problemen komen. Dit doen we onder andere door in te zetten op vroegsignalering van schulden. We zoeken tijdig contact met inwoners zodat voorkomen kan worden dat beginnende betaalachterstanden oplopen tot schulden. Met nazorg willen we voorkomen dat inwoners opnieuw in de financiële problemen komen.

45

Doelstellingen Aan de slag met jeugdhulp Wat willen we bereiken? Gemeenten zijn wettelijk verplicht een aantal taken op gebied van jeugdhulp uit te voeren, namelijk: • jeugdhulp van goede kwaliteit aanbieden; • voorzieningen op het gebied van jeugdhulp (jeugdhulpplicht) treffen; • jeugdbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering organiseren; • maatregelen voor de aanpak van kindermishandeling nemen; • de samenwerking met andere sectoren zoals zorg, onderwijs, politie en justitie zoeken. Door deze taken uit te voeren willen we bereiken dat onze jeugd veilig en gezond opgroeit en zich ontwikkelt op een manier die past bij hun mogelijkheden. Dit doen we door te investeren in: positief opgroeien een sterke basis sterke preventie duurzaam effectieve hulp integraal werken dichtbij de jeugdige en het gezin

Wat doen we ervoor Sterke basis en preventie We zetten in op een sterke pedagogische basis, zodat kinderen waardevolle sociale relaties kunnen opbouwen met hun ouders, buurt, school en vrijetijdsverenigingen. Een sterke basis zorgt voor een passend alternatief voor jeugdhulp, dichtbij het normale leven van jeugdigen en gezinnen. Ook voor het positief opgroeien is een goede verbinding tussen de betrokkenen in het pedagogisch klimaat (gezin, school en de wijk/het dorp) belangrijk. We werken door aan de bestaande samenwerking tussen de jongerenwerkers, de vlechtwerkers in de scholen, de scholen voor voortgezet onderwijs, jeugdgezondheidszorg, politie en Verslavingszorg Noord Nederland (VNN). Het komende jaar werken we aan de thema’s mediawijsheid, verleidingen de baas en veerkracht bij tegenslag. We starten met een aantal basisscholen samenwerking gericht op specifieke onderwerpen. In 2022 wordt gewerkt aan de mogelijke inzet van vrijwillige netwerkgezinnen ter ondersteuning aan een kind en/of het gezin. Doel is om dit in 2022 af te ronden. Dan kan in 2023 gestart worden met deze inzet.

Toegang naar jeugdhulp Het komende jaar gaan we het hulpvraagbeleid verder doorontwikkelen. Het hulpvraagbeleid is gericht op het op gestructureerde wijze komen tot passende ondersteuning en hulp aan jeugd en gezinnen. Het werken met de nieuwe contracten vraagt ook tijd en aandacht. Dit nemen we mee in het hulpvraagbeleid. De samenwerking met de praktijkondersteuners Jeugd bij de huisartsen bouwen we ook verder uit. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid om een Peuterplus voorziening op te zetten. Peuterplus biedt intensieve ontwikkelingsstimulering aan kinderen in de leeftijd van 2 tot 5 jaar. Dit is voor kinderen (en hun ouders) die meer ondersteuning nodig hebben dan in de reguliere VVE (Voor en Vroegschoolse Educatie)- of kinderopvanggroepen geboden kan worden. Inzet vanuit de bestaande specialistische jeugdhulp is soms ‘te zwaar’ of te belastend voor deze jonge kinderen. We werken hierin samen tussen de beleidsvelden jeugd en onderwijs.

46

Zicht op jeugdhulp De monitoring willen we verder ontwikkelen. Zowel op regionaal niveau is deze ambitie er als ook op OWO-niveau. De gezamenlijke OWO-backoffice werkt hieraan en stemt op beleidsmatig niveau af.

Doelstellingen Aan de slag met de Wmo Wat willen we bereiken? Binnen de Wmo is de krapte op de arbeidsmarkt goed voelbaar. Zorgaanbieders geven aan moeite te hebben met het vinden van personeel en de gebiedsteams merken dat het langer duurt voordat er hulp beschikbaar is die bij de cliënt ingezet kan worden. Dit zorgt ervoor dat cliënten soms langer moeten wachten dan wenselijk is. Kortom, de houdbaarheid van de zorg staat onder druk. Met de vergrijzende populatie in Weststellingwerf is dit iets waar blijvend aandacht voor moet zijn. Dit past goed bij het maatregelenpakket Grip op Wmo, waarmee we zoveel mogelijk proberen om de maatwerkondersteuning uit te stellen door in te zetten op preventie en de sociale basis. Daarnaast blijft eenzaamheid een onderwerp waar we blijvende aandacht voor vragen. Naast krapte op de arbeidsmarkt, zien we ook een krapte op de huizenmarkt. Dit zorgt voor minder uitstroom vanuit de regionale voorzieningen (Beschermd wonen, Maatschappelijke opvang en de vrouwenopvang). Hierdoor blijven inwoners langer in een dure voorziening zitten wat niet langer passend is. Er is een uitvoeringsplan voor de Friese aanpak dak- en thuisloosheid vastgesteld en het convenant Weer thuis met afspraken met de woningbouwverenigingen.

Wat doen we ervoor Aan de slag met WMO  Het maatregelenpakket Grip op Wmo blijft van kracht. 

We kijken gezamenlijk met zorgaanbieders op welke manier we de client met een ondersteuningsvraag zo goed mogelijk kunnen helpen, passend binnen het beschikbare zorgaanbod.

We blijven voorliggende en indicatievrije initiatieven opzetten, gezamenlijk met zorgaanbieders en andere ketenpartners.

We volgen de landelijke consultatieronde voor de wetswijziging in de Wmo, die het vanaf 2025 mogelijk maakt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de huishoudelijke hulp weer in te voeren.

Transferpunt ingericht om de uitstroom vanuit Beschermd wonen en de Maatschappelijke opvang te bevorderen. Dit punt maakt afspraken met de woningbouwverenigingen.

Inzetten op preventie. Dit doen we door housing first (het beëindigen van dak- en thuisloosheid onder jongeren)en outreachend jongerenwerk (jongeren opzoeken in de omgeving waar zij hun vrije tijd doorbrengen).

Uitvoering geven aan het landelijke programma Een tegen eenzaamheid.

47

Doelstellingen Versterken ketensamenwerking ouderen Wat willen we bereiken? Ouderen blijven langer thuis wonen en door vergrijzing neemt het aantal ouderen in onze gemeente toe. We willen dat ouderen zo lang mogelijk in een geschikte woning kunnen blijven wonen en in hun eigen sociale omgeving kunnen meedoen. Het is belangrijk dat de omgeving van ouderen optimaal wordt ingezet om hun zelfstandigheid te ondersteunen. Dit zonder zelf overbelast te raken. We willen bereiken dat alle partijen rondom ouderen elkaar kennen en in een vroeg stadium samenwerken. Het gaat hierbij zowel om zorgaanbieders, gebiedsteams, aanbieders van eerstelijnszorg maar ook om verenigingen, burgerinitiatieven en andere voorliggende voorzieningen. We brengen meer samenhang in de verschillende projecten, activiteiten en ondersteuning voor ouderen om langer thuis te kunnen blijven wonen. Daarnaast meer aandacht voor ouderenmishandeling en de samenwerking met Veilig Thuis en politie.

Wat doen we ervoor Aan de slag met het versterken van de ketensamenwerking ouderen - Het voortzetten van deelname aan het regionale netwerk Regioplan Integrale Zorg Heerenveen e.o. om de komende jaren gezamenlijk vooruit te zien op verschillende veranderingen op het gebied van de ouderenzorg. - Het ontwikkelen van laagdrempelige voorzieningen zoals buurtkamers en indicatievrije dagvoorzieningen gericht op ouderen. - Het bevorderen van samenwerking tussen organisaties in de gemeente die betrokken zijn bij het welzijn, de zorg en de ondersteuning van ouderen. - In 2022 is in samenwerking met Heerenveen en Opsterland een onderzoek uitgevoerd naar activiteiten aanbod voor thuiswonende inwoners met dementie. De uitkomsten van dit onderzoek hebben geleid tot een plan van aanpak. Dit plan van aanpak wordt verder opgepakt.

Doelstellingen Bestemming Noordwolde Wat willen we bereiken? Bestemming Noordwolde is onderdeel van het provinciale project Aandachtsgebieden Stellingwerven. Tot en met 2023 werken we samen met inwoners, professionals, organisaties en de provincie om te komen tot een stijging van het gemiddelde inkomen, een stijging van de participatie en betrokkenheid van inwoners en een daling van de werkloosheid. Fase 6 is de laatste fase van het project Bestemming Noordwolde en is in 2021 gestart.

Wat doen we ervoor Opzet fase 6 (2021-2023) De thema’s voor fase 6 zijn: - Maak werk van Noordwolde - Opgroeien en ouder worden - Je straat en je buurt - Samen met anderen

48

Al deze projecten worden uitgevoerd door werkgroepen. De samenwerking met en tussen ondernemers, organisaties, verenigingen en andere betrokkenen in het dorp blijft een belangrijk speerpunt in fase 6. Bovendien werken we aan borging van de waardevolle opbrengsten van het project in reguliere gemeentewerkzaamheden of andere projecten. Een voorbeeld is de voortzetting en uitbreiding van de Talentenplek Noordwolde in het gemeente brede project Maatschappelijke Diensttijd Divers. Eind 2023 wordt Bestemming Noordwolde op een gepaste manier beëindigd.

Samenwerking met dorp versterken Integraal werken, bewonersbetrokkenheid en samenwerking zijn essentieel. Daarom is er voor de laatste fase van het project aan de inwoners van het dorp gevraagd wat zij graag willen veranderen in het dorp en of zij ideeën hebben wat daarvoor moet worden gedaan. Heel veel inwoners hebben ideeën aangeleverd die uitgewerkt zijn in de projecten van fase 6. In alle werkgroepen van het project zitten inwoners van het dorp.

Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

1.794

3.674

1.995

1.740

1.739

1.757

6.2 Wijkteams

1.789

1.530

1.579

1.579

1.579

1.579

6.3 Inkomensregelingen

9.640

9.722

9.107

9.107

9.107

9.107

6.4 Begeleide participatie

4.549

3.978

4.333

4.227

4.227

4.227

6.5 Arbeidsparticipatie

879

1.579

1.233

1.383

1.383

1.383

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.466

996

1.015

1.015

1.015

1.015

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

5.907

6.835

6.109

5.989

5.989

5.789

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

6.287

5.549

6.388

6.401

6.401

6.401

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

-308

414

302

346

346

346

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

1.309

2.122

1.971

2.001

2.001

2.001

Totaal Lasten

33.312

36.399

34.033

33.788

33.787

33.605

226

1.717

236

136

136

136

Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie

13

0

0

0

0

0

8.607

8.426

7.526

7.276

7.276

7.276

9

0

0

0

0

0

245

196

196

196

196

196

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

7

100

0

0

0

0

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

30

30

30

30

30

30

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

0

0

0

0

0

0

Totaal Baten

9.137

10.469

7.987

7.637

7.637

7.637

Saldo van lasten en baten

24.175

25.931

26.045

26.151

26.150

25.967

-59

-102

-25

-15

0

0 0

Onttrekkingen 0.10C Mutaties reserves Stortingen 0.10C Mutaties reserves Mutaties reserves Resultaat

0

0

0

0

0

-59

-102

-25

-15

0

0

24.116

25.829

26.020

26.136

26.150

25.967

49

Lasten, gegroepeerd naar beleidsveld x € 1.000 Toelichting per beleidsveld:

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

MJB 2024

MJB 2025

MJB 2026

Participatie

15.068

15.279

14.673

14.717

14.717

14.717

Wmo

7.065

8.245

7.426

7.350

7.350

7.150

Jeugdzorg

7.596

7.671

8.359

8.402

8.402

8.402

Samenkracht en burgerparticipatie

1.794

3.674

1.995

1.740

1.739

1.757

Wijkteams

1.789

1.530

1.579

1.579

1.579

1.579

Totaal generaal Programma 6 Lasten

33.312

36.399

34.032

33.788

33.787

33.605

Toelichting wat mag het kosten Begroting 2023 ten opzichte van 2022 Participatie In 2022 is € 900.000 ter bestrijding van de energiearmoede begroot. Dit wordt volledig vergoed door het Rijk, zie ook de baten. Voor 2023 is hiervoor nog niets bekend. Voor de BUIG uitkeringen was al meer budget opgenomen dan in 2022. Dit hebben we niet gewijzigd. De definitieve uitkering wordt pas in oktober 2022 bekend gemaakt. In de afgelopen periode heeft een analyse plaatsgevonden van programma 6 Sociaal domein. Hierbij zijn de cijfers van de jaarrekening 2021, de huidige stand van zaken van de budgetten 2022 en de prognoses voor 2023 en verdere jaren betrokken. Wmo Uit genoemde analyse blijkt dat we het budget voor de Wmo € 100.000 lager kunnen ramen. In de meerjarenbegroting is al rekening gehouden met een daling van de Wmo budgetten. Het verschil met 2022 is zelfs ruim € 800.000, inclusief de extra € 100.000. Gezien het positieve resultaat van de afgelopen jaren is dit reëel . Jeugdzorg Uit genoemde analyse blijkt dat we het budget voor Jeugd bij moeten stellen met € 650.000 meer uitgaven. Voor jeugd was bij de meerjarenbegroting 2022 voor het jaar 2023 minder geraamd (€ 22.000) dan voor het jaar 2022. De doorbelasting van personeel is met € 55.000 verhoogd vanwege de Cao verhoging. In totaliteit dus een verhoging van het budget met € 688.000.

Samenkracht en burgerparticipatie De kosten voor Bestemming Noordwolde fase 6 zijn over de jaren 2021, 2022 en 2023 verdeeld. Dit is voor 2023 € 127.000 minder dan in 2022. Voor de kosten die gemaakt worden voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne hebben we in 2022 een incidenteel budget opgenomen van € 500.000. Dit wordt vergoed door het Rijk. Om die reden is deze post zowel bij de uitgaven als bij de inkomsten opgenomen. In 2022 is een eenmalige budget van € 931.000 begroot voor Bestemming Wolvega. Voor het Jeugd en Jongerenwerk is in 2022 nog een incidenteel bedrag beschikbaar voor gevolgen van de coronacrisis van € 80.000. Wijkteams De doorbelasting van personeel is met € 49.000 verhoogd vanwege de Cao verhoging. Begroting 2023 en meerjarenperspectief Bestemming Noordwolde loopt tot 2024. Er is daarna dan ook geen budget meer begroot.

50

Baten, gegroepeerd naar beleidsveld x € 1.000 Toelichting per beleidsveld: Participatie

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

MJB 2024

MJB 2025

MJB 2026

8.616

8.426

7.526

7.276

7.276

7.276

Wmo

252

296

196

196

196

196

Jeugdzorg

30

30

30

30

30

30

Samenkracht en burgerparticipatie

226

1.717

236

136

136

136

Wijkteams Totaal Programma 6 Baten

13

0

0

0

0

0

9.137

10.469

7.988

7.638

7.638

7.638

Toelichting wat mag het kosten Begroting 2023 ten opzichte van 2022 Participatie In 2022 is een incidentele Rijksbijdrage geraamd van € 900.000 ter bestrijding van de energiearmoede. Voor 2023 is hiervoor nog niets bekend. Wmo In 2022 is bij de voorjaarsnota een bijdrage begroot van € 100.208 voor ambulantisering van de zorg. Dit betekent dat de behandel- en begeleidingsaanpak gericht is op zorg vanuit huis. Samenkracht en burgerparticipatie De provinciale bijdrage voor Bestemming Noordwolde fase 6 is over de jaren 2021, 2022 en 2023 verdeeld. Dit is in 2022 nog € 150.000 en in 2023 € 100.000. Voor de kosten die gemaakt worden voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne hebben we in 2022 een incidenteel budget opgenomen van € 500.000. Dit wordt vergoed door het Rijk. Om die reden is deze post zowel bij de uitgaven als bij de inkomsten opgenomen. In 2022 is een eenmalige bijdrage van € 931.000 begroot vanuit de Regiodeal voor Bestemming Wolvega. Begroting 2023 en meerjarenperspectief De provinciale bijdrage voor Bestemming Noordwolde fase 6 is over de jaren 2021, 2022 en 2023 verdeeld. Dit is in 2022 nog € 150.000 en in 2023 € 100.000. Hierna is er geen bijdrage meer.

Investeringen Omschrijving

2023

2024

2025

2026

Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MJOP

28.000

149.000

126.000

339.000

Project bestemming Noordwolde fase 6

200.000

Totaal bruto investeringsbedrag

228.000

149.000

126.000

339.000

51

Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Portefeuillehouder(s)

Den Hartigh, Rikkers en Zonderland

Organisatie

Beleid en Sport & Leefstijl

Taakvelden 

Riolering

Volksgezondheid

Milieubeheer

Afval

Begraafplaatsen en crematoria

Beleidsnota's 2007 Notitie Mestvergisting 2008 Notitie Beleidskaders nieuwe Wet geluidshinder 2010 Notitie Geurbeleid 2010 Integraal Vergunningenplan 2011 Gebiedsvisie Wet geurhinder en veehouderij 2012 Geurverordening Weststellingwerf 2014 Preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet 2017 Projectplan Vitale Regio Noordwolde 2018-2020 2018 Watergangen waarop via een riooloverstort wordt geloosd 2019 Plan van aanpak Jongeren Op Gezond Gewicht 2019-2021 2019 Uitvoeringsprogramma Drank- en Horecawet 2019-2021 2019 Plan van Aanpak gezondheidsachterstanden 2019-2021 - De GIDS-aanpak in Weststellingwerf 2020 VTH beleidsplan OWO 2020-2024 2020 Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 2021 Transitievisie Warmte OWO 2021 Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid (inclusief Strategische Planning) 2021 Strategienota Grondstoffenbeleid Weststellingwerf 2022 Lokaal gezondheidsbeleid Gemeente Weststellingwerf 2022-2025 2022 Nota Bodembeheer (inclusief geactualiseerde bodemkwaliteitskaarten) 2022 Uitvoeringsprogramma 2023 en Jaarverslag 2022 Fysieke leefomgeving

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Grondstoffenbeleid In 2021 heeft de gemeenteraad de strategienota Grondstoffenbeleid Weststellingwerf vastgesteld. Ook besloot de gemeenteraad om Diftar in te voeren. Diftar staat voor ‘gedifferentieerd tarief’. Inwoners betalen voor de hoeveelheid afval die ze aanbieden. Met het vaststellen van de Strategienota heeft de raad de koers voor de komende jaren uitgezet met de ambitie, uitgangspunten en afvalvisie.

52

Klimaat en duurzaamheid Algemeen Ook voor de komende periode staat onze gemeentelijke opgave uit het Nationaal Klimaatakkoord centraal. Vanuit de programmatische aanpak Klimaat & Duurzaamheid werken wij verder aan een duurzaam en energieneutraal Weststellingwerf. Wij doen dat vanuit de programmapijlers communicatie & samenwerken, energietransitie, klimaat-robuust en circulaire economie. Met beleidsbrieven informeren wij u regelmatig over de voortgang, actualiteiten en ontwikkelingen binnen het programma Klimaat & Duurzaamheid. Warmtetransitie De warmtetransitie is een structurele taak van de gemeente. In de overgang naar alternatieven voor verwarmen met fossiele brandstoffen moeten wij de komende periode belangrijke vervolgstappen zetten. Met het vaststellen van de Transitievisie OWO stelde uw raad hiervoor eind 2021 het eerste kader. Met onze samenwerkingspartners Opsterland en Ooststellingwerf werken wij deze Visie nu uit in een uitvoeringsprogramma Warmtetransitie OWO. Er wordt vooral ingezet op energie besparen en op het bieden van handelingsperspectief, met als einddoel een bebouwde omgeving waar efficiënt wordt verwarmd zonder het gebruik van fossiele brandstoffen. De Warmtetransitie is een langlopend traject (tot 2050).

De projectkosten voor het uitvoeren van de warmtetransitie bebouwde omgeving gaan oplopen, onder andere voor het opstellen van de eerste wijken dorpsuitvoeringsplannen, en daarna de uitvoering van die plannen. Het uitvoeren van deze taak vraagt structureel om extra personele inzet. Daar waar mogelijk zetten we in op een OWO-aanpak. De financiering van het uitvoeringsprogramma leidt tot (OWO-) vervolgvoorstellen. Maatregelen aanpak energiearmoede Het Rijk heeft in 2022 voor het nemen van maatregelen aanpak energiearmoede een specifieke uitkering beschikbaar gesteld. In de loop van 2022 is deze uitkering verdubbeld en verhoogd met een doeluitkering vanuit het Nationaal Isolatieprogramma. Deze middelen zijn incidenteel, worden benoemd in de najaarsnota 2022 en moeten voor 31 december 2023 zijn besteed. Hiertoe is voor de huishoudens met de laagste inkomens onder meer het project Bezoek energiecoach met de optie van witgoedwissel opgezet. De uitvoering start eind 2022 en loopt door in 2023. Zo mogelijk wordt ook ingezet op het uitvoeren van een (OWO-)project Aanpak Energiearmoede (ook gericht op huishoudens met de laagste inkomens). Regionale Energiestrategie Fryslân (RES-Fryslân) De warmtetransitie, maar ook het volledig uitbannen van het gebruik van fossiele brandstoffen, vraagt om de beschikbaarheid van voldoende duurzaam geproduceerde energie.

Vanuit het traject RES-Fryslân wordt onderzocht waar en hoe kan worden voorzien in voldoende duurzame energie. Uw raad stemde in met RES-Fryslân 1.0 (2021). Op dit moment wordt binnen regio Fryslân in gezamenlijkheid gewerkt aan de RES-Fryslân 2.0. Het betreft een herijking van de eerste Energiestrategie op basis van actuele ontwikkelingen. Ook worden de samenwerkingsafspraken tegen het licht gehouden en daar waar nodig verbeterd. De RES-Fryslân 2.0 wordt in het 2e kwartaal van 2023 ter besluitvorming voorgelegd aan gemeenteraden, Provinciale Staten van Fryslân en het Algemeen Bestuur van Wetterskip Fryslân. Communicatie en samenwerken Om resultaat te boeken bij het uitvoeren van het gemeentelijk Klimaat- en Duurzaamheidsbeleid is communicatie, maar ook samenwerken met onze inwoners, ondernemers en (professionele) stakeholders cruciaal. Behaalde resultaten willen wij monitoren en naar buiten brengen, om van te kunnen leren, bij te kunnen sturen, maar ook ter stimulering. Voortdurende gemeentelijke inzet op adequaat informeren, faciliteren en stimuleren is onvermijdelijk. De komende periode willen wij daar structureel op inzetten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=15f4fabd-caeb-41fc-944d-cf8de0f9b4f9