CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2022-2025 def.pdf

Raadsvergadering 8 november 2021, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Programmabegroting 2022-2025 en Najaarsnota 202131.051 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Wat doen we ervoor Ondersteunen doelgroep Het gebiedsteam helpt inwoners met geldzorgen en schulden. Voor het oplossen van de schulden en het vergroten van de financiële zelfredzaamheid van een inwoner zetten we een passend traject in. Ook na een periode dat een bewindvoerder de financiële administratie van een inwoner heeft beheerd, bieden we coaching om de inwoner weer zelf de administratie te leren oppakken. Met nazorg willen we voorkomen dat inwoners later weer in de financiële problemen komen. Ook hebben we aandacht voor het herkennen van laaggeletterdheid. Inwoners met schulden hebben regelmatig moeite met lezen of het invullen van formulieren. Bij de Papierwinkel kunnen inwoners hulp krijgen bij het aanvragen van regelingen of uitleg van een ingewikkelde brief. Daarnaast zijn ze alert op andere hulpvragen. Inwoners met een laag inkomen geven we informatie over minimaregelingen en voorzieningen. Zoals bijzondere bijstand, de collectieve zorgverzekering en individuele inkomenstoeslag. Stichting Leergeld helpt om alle kinderen mee te laten doen aan sport, cultuur of andere activiteiten. Ook verstrekken ze schoolspullen of een computer als dat nodig is voor school. De Voedselbank ontvangt een subsidie om de voedselpakketten voor inwoners die daar gebruik van maken aan te vullen met gezonde producten.

59

Ontwikkelen integrale aanpak Met vroegsignalering van schulden krijgen we signalen door van inwoners met betaalachterstanden. We werken hiervoor samen met woningbouwverenigingen, zorgverzekeraars en leveranciers van water en elektra. Met inwoners nemen we per telefoon, mail of brief contact op om hulp te bieden bij het oplossen van de betaalachterstand. Ook gaan we op huisbezoek als we inwoners niet kunnen bereiken. Door deze aanpak lopen schulden minder hoog op en zijn inwoners bekend met de hulp die we bieden. Door tijdige hulp kunnen schuldregelingstrajecten worden voorkomen. Samen met ketenpartners werken we aan een integrale aanpak rond laaggeletterdheid, armoede en schulden. Partijen die actief zijn rond de thema's armoede en schulden komen samen in de Thematafel. We komen zo eerder in contact met inwoners met geldzorgen of taalvragen. Sinds de coronacrisis heeft er nog geen toestroom plaatsgevonden van inwoners met geldzorgen. Door in te zetten op vroegsignalering van schulden willen we de inwoners die hier te maken mee hebben eerder bereiken. Ook werken we samen met de Voedselbank en Humanitas Thuisadministratie. De Voedselbank wijst inwoners op de mogelijkheden van hulp. Vrijwilligers van Humanitas helpen inwoners om weer zelfstandig de administratie te beheren of met het verzamelen van benodigde gegevens voor een aanvraag schuldregeling.

Met bewindvoerders gaan we in het kader van het adviesrecht afspraken maken om in contact te komen met inwoners die onder bewind worden gesteld. Zo kan het gebiedsteam adviseren of bewind een passende oplossing is of dat er andere hulp op maat geboden kan worden.

Pilot met de bibliotheek Inwoners die laaggeletterd zijn kunnen met al hun taalvragen bij het Taalplein in de bibliotheek terecht. Vanuit dit coördinatiepunt worden trajecten ingezet om te helpen met de leerwens van de inwoner. Zoals het beter leren spreken, lezen of schrijven, maar ook het vergroten van digitale vaardigheden. Ten tijde van het opstellen van de begroting heeft de evaluatie van de pilot nog niet plaatsgevonden. Door de coronamaatregelen is de bibliotheek een periode gesloten geweest. Door de verlenging van de pilot is het moment van evalueren opgeschoven. Conform de huidige inzichten zetten we het Taalplein voort. Daarbij willen we een koppeling maken met de nieuwe Wet Inburgering. Op dit moment kunnen we het Taalplein bekostigen vanuit het reguliere programma.

Doelstellingen Grip krijgen op de jeugdhulp Wat willen we bereiken? In 2022 werken we verder met Grip op Jeugd. Er vindt een doorontwikkeling van dit programma plaats, zoals ook in de voorjaarsnota is aangekondigd. Deze doorontwikkeling draagt bij aan de realisatie van de transformatieopgave voor Jeugd. We werken zo aan een efficiënte en doelmatige organisatie van de jeugdhulp en daarmee ook aan financiële grip.

60

Wat doen we ervoor Controle op jeugdhulp In 2022 gaat de nieuwe inkoop specialistische jeugdhulp van kracht. De ingangsdatum is nog onbekend. Een aantal regels verandert waardoor de controle op uitvoering en administratie (declaratie) de nodige aandacht vraagt. De afgelopen jaren is gebleken dat de inkoopondersteuner hier een waardevolle inbreng in heeft. Dit blijft dus een vast onderdeel in de werkwijze bij de gebiedsteams. In de inkoop 2022 is ook een nieuwe afbakening opgenomen voor specialistische jeugdhulp. Dit betekent dat voor bepaalde type vragen en problemen straks niet meer kan worden doorverwezen naar een aanbieder van specialistische jeugdhulp. Voor deze ouders en jeugdigen creëren we ander aanbod. In de aanloop naar 2022 en in 2022 krijgt dit vorm. In 2022 zetten we in op de optimale inrichting van de nieuwe inkoop.

Preventie op jeugdhulp Preventie is een van de uitgangspunten van de Jeugdwet en hier blijven we ook op inzetten. We willen er vroeg bij zijn om te voorkomen dat problemen erger worden. Goede samenwerking met andere organisaties die met kinderen te maken hebben is daarbij erg belangrijk. Het vlechten in de scholen blijft ook een belangrijk onderwerp voor het preventief werken. Voor het onderwerp Scheiden willen we met scholen verder onderzoeken welke informatie en hulp goed via scholen aangeboden kunnen worden. We nemen deel aan de provinciale werkgroep Scheiden vanuit het Friese programma Foar Fryske Bern (FFB). De provinciale werkgroep werkt aan praktische instrumenten die gemeenten kunnen gebruiken bij het onderwerp scheiden. Concreet voorbeeld is een digitaal platform met informatie voor kinderen, ouders en professionals. Het programma FFB stopt in 2022. We bekijken dan wat we lokaal verder oppakken. Zie ook de doelstelling ‘Versterken ketensamenwerking jeugd’.

Toegang naar jeugdhulp Het hulpvraagbeleid gaan we implementeren in de werkwijze van de gebiedsteams. Doel van het hulpvraagbeleid is eenduidigheid in werkwijze en keuzes over de inzet van jeugdhulp door de gebiedsteams en zo uiteindelijk ook kosten te besparen. De ontwikkeling en implementatie van het hulpvraagbeleid is onderdeel van de doorontwikkeling van Grip op Jeugd (conform advies Taskforce Jeugd). Sinds 2019 is de praktijkondersteuner Jeugd bij alle huisartspraktijken in de gemeente actief. De inzet van de POH Jeugd willen we verder optimaliseren. We willen onderzoeken of de inzet vanuit de POH Jeugd ook in collectieve vorm aangeboden kan worden.

61

Doelstellingen Grip krijgen op de Wmo Wat willen we bereiken? Lokale Wmo-voorzieningen De Wmo-uitgaven zijn de laatste jaren steeds groter dan de beschikbare budgetten. Dit heeft meerdere oorzaken. In Weststellingwerf is sprake van een zogenoemde dubbele vergrijzing. Dit betekent dat er steeds meer 65-plussers zijn en dat binnen die groep ook het aantal 80-plussers toeneemt. Hierdoor doen meer mensen een beroep op maatwerkvoorzieningen. Ook is er een strengere toegang tot de intramurale zorg zoals een verpleeghuis. Inwoners wonen dus langer zelfstandig thuis, hierbij hebben zij vaker ondersteuning nodig vanuit de Wmo. Ook is er een toename zichtbaar van inwoners met complexe problemen en verandert daardoor de zorgzwaarte vanuit de Wmo. De invoering van het abonnementstarief heeft een aanzuigende werking binnen de Wmo, met name bij Ondersteuning in het huishouden. Met het abonnementstarief is de eigen bijdrage niet langer inkomensafhankelijk is en maken meer mensen gebruik van hulp vanuit de Wmo. Tot slot is het een wettelijke verplichting vanuit de Wmo 2015 op reële prijzen te hanteren. Hierdoor worden de tarieven voor zorgaanbieders jaarlijks verhoogd op basis van een kostprijsberekening gebaseerd op in de zorg geldende cao's.

Regionale (Wmo)-voorzieningen Beschermd Wonen , Maatschappelijke Opvang, de aanpak Personen met Verward gedrag en de Wet verplichte GGZ zijn regionale voorzieningen De uitgaven voor Beschermd Wonen blijven sinds 2021 binnen budget. De regionale beheersmaatregelen op dit punt hebben effect gehad. Met de transformatie kijken we hoe we inwoners met een psychiatrische stoornis zoveel mogelijk thuis in hun eigen omgeving kunnen begeleiden en ondersteunen. De nieuwe inkoop van Beschermd Wonen per 1 januari 2022 bevat een aantal producten die deze beweging verder moet stimuleren. In het Fries regioplan dat eind 2021 is vastgesteld, staat beschreven op welke manier de Friese gemeenten gaan samenwerken rondom Beschermd Wonen en wat onder de regionale of lokale verantwoordelijkheid valt. De maatschappelijke opvang blijft voorlopig onder de centrumgemeente vallen. Over het vervolg daarvan wordt over drie jaar een besluit genomen. Er is een regionale aanpak voor Personen met Verward Gedrag. Deze aanpak is domeinoverstijgend (sociaal, zorg en veiligheid) en gaat vooral om situaties waar sprake is van multiproblematiek. De financiële bijdrage loopt via de begroting van de GGD. In 2021 is er een uitvoeringsplan voor de Friese aanpak dak- en thuisloosheid vastgesteld. Het doel van de Brede Aanpak Dakloosheid is het transformeren van de maatschappelijke opvang.

Deze transformatie vloeit (mede) voort uit de toekomstvisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. In 2022 wordt verder gewerkt aan verschillende preventie instrumenten zoals Kamers met Kansen, outreachend jongerenwerk en housing first. Per 1 januari 2020 is de Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGZ) ingevoerd. De WvGGZ is meer een behandelwet dan een opnamewet (zoals de voormalige Wet Bopz). Deze wet maakt ambulante behandeling mogelijk. De GGD voert namens de gemeente de WvGGZ taken uit.

Wat doen we ervoor Maatregelenpakket Wmo Grip op Wmo Om de tekorten terug te dringen en de toenemende kosten op de langere termijn meer beheersbaar te maken is in 2021 een start gemaakt met Grip op Wmo. Dit maatregelenplan bestaat uit 3 categorieën, deze worden hieronder toegelicht met daarbij wat we in 2022 gaan doen. 62

1: Maatregelen gericht op een kostenbewuste uitvoering Deze maatregelen zijn gericht op de interne organisatie. In 2022 vindt scholing van vlechtwerkers op verschillende onderwerpen plaats. De inkoopondersteuner neemt een coachende rol op zich richting vlechtwerkers, optimaliseert processen en voert gesprekken met zorgaanbieders. De monitor sociaal domein wordt in 2022 verder doorontwikkeld. Hiermee kan de werking van de verschillende maatregelen gemeten worden en kan de cliëntenstroom beter gevolgd worden. 2: Beleidsmaatregelen die op kortere termijn leiden tot het terugdringen van het tekort Een aantal van deze maatregelen gaat over de Huishoudelijke hulp. De invoering van het normenkader en de bijbehorende herindicatieronde heeft aanzienlijk minder opgeleverd dan vooraf gedacht. De vlechtwerkers blijven het normenkader gebruiken bij nieuwe indicaties en herindicaties, zodat alle indicaties op dezelfde manier worden gesteld. De interventie Powerful Ageing wordt vanaf eind 2021 ingezet en het financiële effect hiervan kan in 2022 zichtbaar worden. Voor het Wmo-vervoer blijft het starttarief van kracht, het tarief voor de vervoerder wordt zoals ieder jaar geïndexeerd. Ook wordt verder gegaan met het opzetten en stimuleren van alternatieve vervoersvormen.

3: Maatregelen gericht op transformatie De woonzorgvisie wordt in 2022 opgesteld, hiermee zijn we meer voorbereid op de toekomst. Ook bij de indeling van Lindewijk deelgebied 2 wordt gekeken naar de woonbehoefte van ouderen en kwetsbare doelgroepen. Het versterken van de sociale basis en het versterken van het voorliggend veld gaat in 2022 verder. Inloopvoorzieningen zoals de Dorpskamers in Wolvega en Noordwolde zijn gerealiseerd, in 2022 is ook indicatievrije dagbesteding gerealiseerd. In Grip op 2.0 wordt gekeken welke nieuwe maatregelen voor de Wmo getroffen kunnen worden.

Doelstellingen Versterken ketensamenwerking jeugd Wat willen we bereiken? We willen jeugdigen en hun ouders eerder en beter helpen. Zo willen we voorkomen dat problemen erger worden en het beroep op geïndiceerde jeugdhulp verminderen. Hierbij hebben we onze ketenpartners nodig. Met ketenpartners bedoelen we organisaties uit het werkveld waarmee we samenwerken zoals scholen, huisartsen, jeugdgezondheidszorg, verloskundigen en jongerenwerkers.

Wat doen we ervoor Kansrijke start Voor dit landelijke project werken we samen met gezondheid vanuit het programma GIDS (zie ook onderdeel gezondheid, programma 7). Kansrijke Start wordt gefinancierd vanuit landelijke middelen. We hebben geïnvesteerd en blijven investeren in de lokale coalitie Kansrijke Start om zo de doelen van het programma te halen. Een lokale coalitie Kansrijke Start is een samenwerking tussen betrokken professionals uit het sociale domein (o.a. jeugdgezondheidszorg, welzijn, schuldhulpverlening, werk & inkomen en huisvesting) en professionals uit het medische domein (o.a. verloskundigen, gynaecologen en kraamzorg, huisartsen en de volwassenen GGZ).

63

Preventieve werkwijze scholen De scholen zijn een belangrijk onderdeel in de samenwerking rondom jeugd. Vanwege de lockdowns in de coronaperiode zijn de plannen zoals aangegeven in de begroting 2021 niet of nauwelijks uitgevoerd. Dit willen we alsnog op gaan pakken. Zoals het ontwikkelen van een formule voor aanwezigheid van de vlechtwerkers op de scholen. Gezamenlijk met scholen bepalen welk aanbod we willen en moeten ontwikkelen. Dit aanbod richt zich op de kinderen (lichte hulp, collectief of individueel) en op de docenten zodat zij beter op signalen en simpele hulpvragen van kinderen in kunnen gaan. De vlechters in de scholen en de jongerenwerkers verkennen met het voortgezet onderwijs wat hier de juiste formule voor aanwezigheid is. Ook willen we collectief aanbod ontwikkelen voor jongeren die nu individuele hulp hebben of juist geen hulp hebben, terwijl dat wel nodig is. Via de inzet van de jongerenwerkers ligt er ook een verbinding naar bestemming Noordwolde en bestemming Wolvega en het versterken van de sociale basis.

Doelstellingen Versterken ketensamenwerking ouderen Wat willen we bereiken? Ouderen blijven langer thuis wonen en door vergrijzing neemt het aantal ouderen in onze gemeente toe. We willen dat ouderen zo lang mogelijk in een geschikte woning kunnen blijven wonen en in hun eigen sociale omgeving kunnen meedoen. Het is belangrijk dat de omgeving van ouderen optimaal wordt ingezet om hun zelfstandigheid te ondersteunen, zonder overbelast te raken. We willen bereiken dat alle partijen rondom ouderen elkaar kennen en in een vroeg stadium samenwerken. Het gaat hierbij zowel om zorgaanbieders, gebiedsteams, aanbieders van eerstelijnszorg maar ook om verenigingen, burgerinitiatieven en andere voorliggende voorzieningen. We brengen meer samenhang in de verschillende projecten, activiteiten en ondersteuning voor ouderen om langer thuis te kunnen blijven wonen.

Wat doen we ervoor Uitvoering geven aan het 'Uitvoeringsprogramma versterken ketensamenwerking ouderen'  Het voortzetten van deelname aan het regionale netwerk Regioplan Integrale Zorg Heerenveen e.o. om de komende jaren gezamenlijk vooruit te zien op verschillende veranderingen op het gebied van de ouderenzorg. 

Vanuit het gebiedsteam leveren we een actieve bijdrage aan het driehoeksoverleg wijkgericht werken. Dit is een nauwe samenwerking tussen de huisartsen, wijkverpleging en sociaal domein rondom ouderen. Er wordt casuïstiek besproken maar ook samengewerkt op de thema's eenzaamheid en dementie.

Het doorontwikkelen van het project mijn huis op maat: we zetten een wooncoach in die zich richt op een combinatie van energie/duurzaamheid, huis-op-maat, veiligheid, domotica.

Goede ondersteuning van mantelzorgers. Samenwerking met het zorgkantoor en zorgverzekeraar om de respijtzorg te verbeteren. Respijtzorg is een vorm van mantelzorgondersteuning waardoor mantelzorgers hun eigen leven beter in balans houden en de zorg voor hun naaste langer volhouden.

Regionaal wordt de samenwerking tussen gemeenten, zorgverzekeraar en zorgkantoor opgepakt. Deze domeinoverstijgende samenwerking wordt steeds belangrijker, zodat cliënten vanuit de juiste wet passende ondersteuning ontvangen.

64

Doelstellingen Bestemming Noordwolde Wat willen we bereiken? Bestemming Noordwolde is onderdeel van het provinciale project Aandachtsgebieden Stellingwerven. Tot en met 2023 werken we samen met inwoners, professionals, organisaties en de provincie in de aanpak om te komen tot een stijging van het gemiddelde inkomen, een stijging van de participatie en betrokkenheid van inwoners en een daling van de werkloosheid. In 2021 zijn we gestart met de laatste fase in dit project.

Wat doen we ervoor Opzet fase 6 (2021-2023) Fase 6 (2021-2023) Fase 6 van Bestemming Noordwolde is inmiddels gestart. De thema’s voor fase 6 zijn: - maak werk van Noordwolde - opgroeien en ouder worden - je straat en je buurt - Samen met anderen Een aantal projecten loopt al. In 2022 starten we daarnaast met het Pop-up uitzendbureau en de Lief- en Leedstraten. De centrumontwikkeling en de samenwerking met en tussen ondernemers, zijn belangrijke speerpunten in fase 6. Daarom gaan we samen een centrumvisie maken. Zo willen we een bijdrage leveren aan een sterkere economische en toeristische positie van Noordwolde.

Samenwerking met dorp versterken Integraal werken, bewonersbetrokkenheid (van onderop) en samenwerking zijn essentieel. Daarom is er voor de laatste fase van het project aan de inwoners van het dorp gevraagd wat zij graag willen veranderen in het dorp en of zij ideeën hebben wat daarvoor moet worden gedaan. Heel veel inwoners hebben ideeën aangeleverd die uitgewerkt zijn in de projecten van fase 6.

Doelstellingen Herstructurering Caparis Wat willen we bereiken? In 2019 is de herstructurering van het SW bedrijf Caparis afgerond met besluitvorming in de 8 betrokken gemeenten. Deze opgave is afgerond.

65

Beleidsindicatoren Gemeente

Nederland

Beleidsindicatoren vanuit het rijk

Eenheid

2018

2019

2020

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar

591,5 590,9 603,8 777,4 793,9

795,9

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 tot en met 21 jarigen

1%

1%

-

1%

1%

-

Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin

% Kinderen in uitkeringsgezin

5%

4%

-

7%

6%

-

Achterstand onder de jeugd - Werkloze jongeren

% Werkloze jongeren

2%

2%

-

2%

2%

-

Netto arbeidsparticipatie

% Van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

66% 67,6%

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

307,5 276,6 379,3 401,1 381,7

459,7

Lopende re- integratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

517,1 318,5 386,9 305,2 207,0

202,0

Jongeren met jeugdhulp

% Van alle jongeren tot 18 jaar

11,0% 11,7% 11,2% 11,8% 12,3%

11,9

Jongeren met jeugdbescherming

% Van alle jongeren tot 18 jaar

1,6%

1,7%

1,7%

1,2%

1,2%

1,2%

Jongeren met jeugdreclassering

% Van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

0,3%

0,3%

0,3%

0,4%

0,4%

0,4%

620

690

710

640

680

700

WMO Clienten met een maatwerkarrangement Aantal per 10.000 inwoners

2019

2020

2018

68% 67,8% 68,8% 68,40%

Een - (liggend streepje) betekent dat er (nog) geen cijfers bekend zijn (gemaakt) voor de periode. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl - Bron geraadpleegd op 6 september 2021

66

Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2020

Actuele begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

1.939

2.076

1.940

1.893

1.656

1.620

6.2 Wijkteams

1.747

1.453

1.412

1.412

1.412

1.412

6.3 Inkomensregelingen

11.748

9.124

8.952

9.202

9.202

9.202

6.4 Begeleide participatie

4.251

4.405

3.978

3.772

3.666

3.666

6.5 Arbeidsparticipatie

812

1.386

1.579

1.756

1.906

1.906

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.080

1.015

1.046

1.046

1.046

1.046

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

6.040

6.794

6.672

6.079

5.959

5.959

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

5.869

5.707

5.529

5.581

5.594

5.594

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

12

272

434

412

456

456

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

1.879

1.735

2.122

2.048

2.079

2.079

Totaal Lasten

35.377

33.967

33.664

33.203

32.976

32.940

-272

-286

-286

-236

-136

-136

Lasten

Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen

-20

0

0

0

0

0

-10.580

-7.276

-7.526

-7.526

-7.276

-7.276

6.5 Arbeidsparticipatie

-37

-5

0

0

0

0

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-142

-171

-196

-196

-196

-196

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

-38

-30

-30

-30

-30

-30

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

-33

0

0

0

0

0

Totaal Baten

-11.121

-7.767

-8.037

-7.987

-7.637

-7.637

Saldo van lasten en baten

-24.255

-26.200

-25.627

-25.215

-25.339

-25.302

Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Resultaat

8

148

25

25

15

0

-24.247

-26.052

-25.602

-25.190

-25.324

-25.302

67

Lasten, gegroepeerd naar beleidsveld x € 1.000 Toelichting per beleidsveld:

Rekening 2020 Begroting 2021 Begroting 2022 MJB 2023 MJB 2024 MJB 2025

Participatie: Arbeidsparticipatie

812

1.386

1.579

1.756

1.906

1.906

Begeleide participatie

4.251

4.405

3.978

3.772

3.666

3.666

Inkomensregelingen

11.748

9.124

8.952

9.202

9.202

9.202

Subtotaal Participatie

16.811

14.914

14.510

14.731

14.774

14.774

WMO: Geëscaleerde zorg 18+

12

272

434

412

456

456

Maatwerkdienstverlening 18+

6.040

6.794

6.672

6.079

5.959

5.959

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.080

1.015

1.046

1.046

1.046

1.046

Subtotaal WMO

7.132

8.081

8.152

7.537

7.461

7.461

Geëscaleerde zorg 18-

1.879

1.735

2.122

2.048

2.079

2.079

Maatwerkdienstverlening 18-

5.869

5.707

5.529

5.581

5.594

5.594

Totaal Jeugdzorg

7.748

7.443

7.651

7.629

7.672

7.672

Samenkracht en burgerparticipatie

1.939

2.076

1.940

1.893

1.656

1.620

Wijkteams

1.747

1.453

1.412

1.412

1.412

1.412

Subtotaal Overig:

3.686

3.530

3.352

3.306

3.069

3.032

Totaal generaal Programma 6 Lasten

35.377

33.967

33.664

33.203

32.976

32.940

Jeugdzorg

Overig:

Overige baten en lasten

Toelichting wat mag het kosten De toelichting op de lasten van programma 6 doen we per beleidsveld, zie de tabel. Begroting 2022 ten opzichte van de begroting 2021 Lasten Beleidsveld Participatie Er is in 2022 € 400.000 minder geraamd voor dit taakveld. De grootste verschillen zijn: -Arbeidsparticipatie: In 2021 was sprake van een eenmalig voordeel. Dit budget is bij de voorjaarsnota 2021 eenmalig verlaagd. -Begeleide participatie: In 2021 is extra beschikbaar voor coronacompensatie van het SW bedrijf. De structurele bijdrage aan de SW bedrijven loopt echter jaarlijks af tot 2024. -De budgetten voor Inkomensregelingen zijn in 2022 verlaagd. Dit is de doorwerking van de bij de najaarsnota 2021 verwachte daling van uitkeringsgerechtigden. Beleidsveld WMO Er is in 2022 € 71.000 meer geraamd. De grootste verschillen zijn: Bij de voorjaarsnota 2021 is ruim € 1.078.000 extra incidenteel beschikbaar gesteld voor het beleidsveld WMO. Naar aanleiding van de Rijksbijdrage (commissie van Wijzen) voor tekorten bij gemeenten wordt er in 2022 ruim € 1,5 miljoen toegevoegd aan programma 6. Hiervan is in 2022 is een stelpost van € 943.000 opgenomen voor uitgaven WMO. De rest van het verschil komt hoofdzakelijk door de ombuigingen 2021 die vanaf 2022 oplopen.

68

Beleidsveld Jeugdzorg Er is in 2022 € 208.000 meer geraamd. De grootste verschillen zijn: Bij de voorjaarsnota 2021 is extra incidenteel budget begroot voor geëscaleerde zorg 18- en voor maatwerkdienstverlening 18De bij de kadernota beschikbaar gestelde € 600.000 is vervallen. Naar aanleiding van de Rijksbijdrage (commissie van Wijzen) voor tekorten bij gemeenten wordt er in 2022 ruim € 1,5 miljoen toegevoegd aan programma 6. Hiervan is € 600.000 toegevoegd als stelpost voor uitgaven Jeugd. Ten opzichte van 2021 dus toch een verschil van € 600.000. Overig Er is in 2022 € 178.000 minder geraamd. De grootste verschillen zijn: Bij de voorjaarsnota 2021 is incidenteel extra coronagelden voor ouderen en kwetsbaren begroot. Ook is in 2021 incidenteel extra beschikbaar gesteld voor de Regiodeal. In 2022 is meer geraamd voor het meerjarige onderhoudsplan (MJOP ) van de gemeentelijke gebouwen. Voor alle onderdelen geldt dat er een hoger bedrag voor uren wordt doorgerekend. Dit komt hoofdzakelijk door de geraamde CAO-verhoging. Begroting 2022 en meerjarenperspectief Beleidsveld Participatie Voor de inkomensregelingen verwachten we op basis van het aantal uitkeringsgerechtigden voor 2022 een daling in de kosten. Beleidsveld WMO De extra gelden gebaseerd op de Rijksbijdrage (commissie van Wijzen) voor tekorten bij gemeenten lopen terug. Overig Noordwolde fase 6 loopt tot en met 2023.

69

Baten, gegroepeerd naar beleidsveld x € 1.000 Toelichting per beleidsveld:

rekening 2020 begroting 2021 Begroting 2022 MJB 2023 MJB 2024 MJB 2025

Participatie: Arbeidsparticipatie

-37

-5

0

0

0

0

Begeleide participatie

0

0

0

0

0

0

Inkomensregelingen

-10.580

-7.276

-7.526

-7.526

-7.276

-7.276

Subtotaal Participatie

-10.617

-7.281

-7.526

-7.526

-7.276

-7.276

Geëscaleerde zorg 18+

0

0

0

0

0

0

Maatwerkdienstverlening 18+

0

0

0

0

0

0

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-142

-171

-196

-196

-196

-196

Subtotaal WMO

-142

-171

-196

-196

-196

-196

Geëscaleerde zorg 18-

-33

0

0

0

0

0

Maatwerkdienstverlening 18-

-38

-30

-30

-30

-30

-30

Totaal Jeugdzorg

-71

-30

-30

-30

-30

-30

Samenkracht en burgerparticipatie

-272

-286

-286

-236

-136

-136

Wijkteams

-20

0

0

0

0

0

-292

-286

-286

-236

-136

-136

-11.122

-7.767

-8.037

-7.987

-7.637

-7.637

WMO:

Jeugdzorg

Overig:

Overige baten en lasten Subtotaal Overig: Totaal generaal Programma 6 Baten

Toelichting wat mag het kosten De toelichting op de baten van programma 6 doen we per beleidsveld in plaats van per taakveld, zie de tabel. Begroting 2022 ten opzichte van de begroting 2021 Baten Beleidsveld Participatie De rijksbijdrage voor de inkomensregelingen is gebaseerd op de werkelijke uitgaven van twee jaar eerder.

Investeringen Omschrijving

2022

2023

Project bestemming Noordwolde fase 6

300.000

200.000

Totaal bruto investeringsbedrag

300.000

200.000

2024

2025

0

0

70

Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Portefeuillehouder(s)

Zonderland en Rikkers

Organisatie

Ruimte, Sociaal domein, Publiekscentrum, Dienstverlening, Bestuur en Organisatie (DBO)

Taakvelden 

Riolering

Volksgezondheid

Milieubeheer

Afval

Begraafplaatsen en crematoria

Beleidsnota's 2022 Uitvoeringsprogramma Fysieke leefomgeving 2019 Plan van aanpak Jongeren Op Gezond Gewicht 2019-2021 2019 Uitvoeringsprogramma Drank- en Horecawet 2019-2021 2018 Watergangen waarop via een riooloverstort wordt geloosd 2020 Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025) 2021 Strategienota Grondstoffenbeleid Weststellingwerf 2019 Plan van Aanpak gezondheidsachterstanden 2019-2021 - De GIDS-aanpak in Weststellingwerf 2017 Projectplan Vitale Regio Noordwolde 2018-2020 2018 'Gezond Weststellingwerf'. Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2018-2021 2020 Bodembeheerplan (geactualiseerde bodemkwaliteitskaart) 2014 Preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet 2013 Visie op de drie decentralisatie (kadernota Wmo/gezondheidsbeleid) 2012 Geurverordening Weststellingwerf 2017 Evenementenbeleid 2011 Gebiedsvisie Wet geurhinder en veehouderij 2021 Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid (inclusief Strategische Planning) 2010 Integraal Toezicht- en handhavingsplan 2010 Integraal Vergunningenplan 2010 Notitie Geurbeleid 2008 Notitie Beleidskaders nieuwe Wet geluidshinder 2007 Notitie Mestvergisting

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Klimaat en duurzaamheid Algemeen Wij werken met elkaar aan een duurzaam en energieneutraal Weststellingwerf. Met een Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid en een daarbij behorende Strategische Planning informeren wij de raad regelmatig over de uitvoering het gemeentelijk klimaat- en duurzaamheidsbeleid. Het Klimaatakkoord (2019) en het uitvoeren van de daaruit voorkomende landelijke afspraken staan hierin centraal. De actualiteit laat voor de komende periode de volgende ontwikkelingen zien.

71

Regionale Energiestrategie Fryslân (RES-Fryslân) In 2021 stelde de raad de RES-Fryslân 1.0 vast. Dit eerste bod omvat vooral gerealiseerde en vergunde projecten voor het grootschalig opwekken van hernieuwbare energie. Voor nieuwe initiatieven staat een zorgvuldige ruimtelijke inpassing van hernieuwbare energieopwekking met maatschappelijk draagvlak centraal. Het geeft inzicht in de kansen die er zijn en met welke oplossingen op het verder terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen kan worden ingezet. De aanwezige regionale warmtebronnen en de benodigde infrastructuur worden benoemd. Energievraag en -aanbod worden op elkaar afgestemd. Tot slot structureert het de samenwerking tussen overheden onderling en tussen overheden en maatschappelijke partners voor de langere termijn. Binnen de kaders van de RES-Fryslân 1.0 en het eigen gemeentelijk beleid ligt provincie-breed nu de focus op het faciliteren van nieuwe ontwikkelingen. Als deze uitvoering leidt tot financiële consequenties dan komen wij met aparte financieringsvoorstellen. Dat geldt ook voor het voorbereidingstraject naar RES-Fryslân 2.0, waar in 2022 ook aan wordt gewerkt en die in 2023 wordt opgeleverd. Transitievisie Warmte Weststellingwerf Binnen de OWO-samenwerking is de Transitievisie Warmte Weststellingwerf ontwikkeld. Eind 2021 heeft de raad deze visie vastgesteld.

Het is de eerste globale versie van het spoorboekje naar aardgasvrije gebouwen in onze gemeente in 2050. Dat einddoel staat vast, maar we weten nu nog niet precies hoe we er komen en wie dat gaat betalen. Haalbaar en betaalbaar voor onze inwoners blijft hierbij het uitgangspunt. Met de start van het opstellen van een uitvoeringsplan per dorp of wijk zetten we vanaf 2022 de volgende stap. Op dit moment is nog niet duidelijk welke voorbereidingskosten daar in de periode 2022-2025 (en daarna) uit voortkomen. In de Kadernota kondigden wij al aan in ieder geval de resterende € 152.000 van de eind 2019 via de Algemene Uitkering Gemeentefonds ontvangen € 202.000 in de Meerjarenbegroting 2022-2025 hiervoor te willen reserveren. Dat sluit ook aan bij de binnen de OWO-samenwerking uitgesproken intentie om geld te reserveren voor het vervolg op de Transitievisie Warmte. Hiermee legt de raad voor ons ook een eerste financiële basis om eventueel een vervolg te kunnen geven aan het samen met Ooststellingwerf en Opsterland zetten van deze volgende stap en om hierin slagvaardig te kunnen zijn. Bestemmingsreserve Energietransitie Weststellingwerf Vanuit de Bestemmingsreserve Energietransitie Weststellingwerf stelde de gemeenteraad voor 2022 eerder al € 75.000 beschikbaar. Wij investeren hiermee in samenwerken, onderlinge verbondenheid en draagvlak.

Groepen inwoners kunnen ook aan de slag met kleinschalige initiatieven op het gebied van de Energietransitie. Samen met onze inwoners werken wij zo aan een positieve mindset als het gaat om de Energietransitie. Wij sluiten aan op de energie die leeft in de gemeenschap. Het levert een bijdrage aan het vergroten van de uitvoeringskracht om als buurten/dorpen/wijken in de toekomst daadwerkelijk van het aardgas los te koppelen. Zo levert het ook een bijdrage aan de warmtetransitie. Wij zetten in op het ophalen van initiatieven en het leren van voorbeelden. Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW) In 2021 heeft de gemeente Weststellingwerf € 100.000 rijkssubsidie ontvangen in het kader van de Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW). Het is het vervolg op de eerdere RRE-regeling. De RREW is, in tegenstelling tot de RRE, ook gericht op huurders. Ook nu is het doel het stimuleren van het treffen van energiebesparende maatregelen in woningen en het coachen van huurder of eigenaar-bewoner bij het besparen van energie. Met deze subsidie betrekken we inwoners bij de discussie over energiebesparing, de warmtetransitie, en bieden we kennis en ondersteuning. Maar we bieden vooral ook handelingsperspectief om hier zelf of samen met anderen aan bij te dragen. Eind 2021 is gestart met de uitvoering. In de loop van 2022 wordt deze uitvoering afgerond.

Hiertoe wordt bij de vaststelling van de jaarrekening 2021 voorgesteld om het resterende bedrag over te hevelen naar de begroting 2022.

72

Subsidieregeling energiecoaches voor gemeenten in Fryslân Vanuit deze provinciale regeling heeft de gemeente € 50.000 ontvangen, voor dezelfde energiebesparende maatregelen als de RREW, maar gericht op huur- en koopwoningen met een WOZ-waarde van maximaal € 200.000 (peildatum 1 januari 2020). Deze subsidie wordt in dezelfde aanpak meegenomen als de RREW, om zo de communicatie naar de inwoners en betrokkenen eenduidig te kunnen laten plaatsvinden en om zoveel mogelijk van het beschikbare geld ook daadwerkelijk bij onze inwoners terecht te laten komen. Duurzame mobiliteit Bereikbaarheid en duurzaam vervoer staan centraal. Om het gebruik van elektrische personenauto’s te stimuleren, groeit ook in onze gemeente het aantal publieke oplaadpunten. In samenwerking met de provincie Fryslân en de Friese gemeenten wordt de komende jaren ingezet op een gestructureerde uitrol. De hieruit voortkomende kosten voor de gemeente lijken beperkt en kunnen naar verwachting worden betaald uit bestaande budgetten. Ontwikkeling en monitoring van het klimaat- en duurzaamheidsbeleid De energie-transitie maar ook het werken aan de andere klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen is een langlopend en complex traject. Het is een continu proces van het maken/uitvoeren van keuzes, het bijsturen, en het inspelen op nieuwe (financiële) ontwikkelingen en nieuwe inzichten.

Dit alles met 2050 als stip aan de horizon. We willen meer grip op de huidige stand van zaken en de actuele ontwikkelingen om zo de juiste keuzes te kunnen maken en de juiste stappen vooruit naar het eindresultaat te kunnen zetten. De komende periode onderzoeken wij of het Energie Transitie Model (ETM) voor met name het traject van de energie-transitie kan worden ingezet. Daarnaast willen wij wat gedaan wordt binnen Klimaat en Duurzaamheid gaan monitoren. Het inzetten van een Duurzaamheidsmonitor kan bijdragen aan het communiceren over wat wij doen en wat het oplevert. Zo kunnen wij onze inwoners informeren, bewustmaken en stimuleren. Hiervoor stellen wij een plan van aanpak op. Om hier verder uitvoering aan te kunnen geven komen wij zo nodig in de loop van 2022 met een financieel voorstel terug bij de raad. Regiodeal Zuidoost Friesland Duurzame Lokale Energie is in de Regiodeal opgenomen als een verbindend thema tussen de pijlers Vitale Kernen en Veerkrachtig Landschap. Met de andere deelnemers van de Regiodeal kijken wij hoe hier verder invulling aan kan worden geven. Grondstoffenbeleid VANG-doelstelling Wij zetten in op het bereiken van de VANG doelstelling (Van Afval Naar Grondstof). De VANG doelstelling is het terugbrengen van de hoeveelheid te verbranden huishoudelijk restafval naar 30 kg per inwoner in 2025 met 75% afvalscheiding.

Deze doelstelling is ontwikkeld om stappen te zetten naar een circulaire economie. Strategienota Grondstoffenbeleid Weststellingwerf en Diftar In 2021 heeft de gemeenteraad de strategienota Grondstoffenbeleid Weststellingwerf vastgesteld. Ook besloot de gemeenteraad om Diftar in te voeren. Diftar staat voor ‘gedifferentieerd tarief’. Inwoners betalen voor de hoeveelheid afval die ze aanbieden. Met het vaststellen van de Strategienota heeft de raad de koers voor de komende jaren uitgezet met de ambitie, uitgangspunten en afvalvisie. Daarbij zijn ook een pakket maatregelen en varianten ten aanzien van de afvalinzameling uitgewerkt die bijdragen aan het halen van de VANG doelstelling. De invoering van Diftar brengt kosten met zich mee. Wij verwachten dat inwoners worden geconfronteerd met hogere lasten als zij (te) veel restafval blijven aanbieden. Daartegenover staat dat de kosten voor het verwerken van restafval de laatste jaren flink zijn gestegen en dat we voorzien dat het Rijk deze stroom van afval nog zwaarder gaat belasten door het verhogen van de verbrandingsbelasting. Uiteindelijke voor- en nadelen komen aan bod in (financiële) vervolgvoorstellen in afstemming met een nog te formeren ‘klankbordgroep’ bestaande uit raadsleden, in lijn met het raadsbesluit ‘Grondstoffenbeleid gemeente Weststellingwerf 2021’.

73

Lokaal gezondheidsbeleid Het huidige gezondheidsbeleid in onze gemeente staat in de nota: Gezond Weststellingwerf, lokaal gezondheidsbeleid 2018-2021. Wat wij hiervoor doen en hoe, staat in de volgende uitvoeringsplannen: 

Het plan van aanpak Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) 2019 t/m 2021;

De uitvoeringsprogramma's Gezond in de Stad (GIDS, inclusief Kansrijke Start) en Drank- en Horecawet (DHW) 2019 t/m 2021;

Het projectplan Vitale Regio Noordwolde 2018 t/m 2020

Sinds 9 maart 2020 gelden landelijke coronamaatregelen. Inmiddels is een groot deel van de Nederlandse bevolking gevaccineerd. In combinatie met de cijfers voor het aantal positieve testen en de bezetting op de IC’s van ziekenhuizen, versoepelde het kabinet de afgelopen periode de maatregelen stap voor stap. Ondanks dat de vooruitzichten gunstig zijn, weten wij niet hoe lang en in welke vorm de maatregelen doorlopen. In 2022 blijven wij voortdurend in kaart brengen welke effecten dit heeft en kan hebben op de realisatie van de doelstellingen in ons (nieuwe) gezondheidsbeleid en onze uitvoeringsplannen. Waar nodig passen wij deze aan. Het huidige gezondheidsbeleid en alle bovenstaande uitvoeringsplannen lopen eind 2021 af. Wij streven ernaar dat de raad het nieuwe gezondheidsbeleid eind 2021 vaststelt. Dit beleid bevat meetbare doelstellingen en acties voor de periode 2022 t/m 2025. In 2022 starten wij met uitvoering van de acties uit het nieuwe gezondheidsbeleid. Uiterlijk begin 2022 stellen we ook de nieuwe uitvoeringsplannen vast. Een nieuw uitvoeringsplan Alcoholwet/NIX18 heeft daarbij prioriteit. Dit vanwege de nieuwe Alcoholwet die per 1 juli 2021 in werking trad. De middelen voor GIDS en Kansrijke Start zijn beschikbaar tot eind 2022. Daarom verlengen wij het huidige uitvoeringsplan GIDS (inclusief Kansrijke Start) voor één jaar.

Uiteraard actualiseren wij deze waar nodig. In 2022 geven wij uitvoering aan dit plan. Wij verwachten dat in het tweede kwartaal van 2022 duidelijk is of de GIDS-gelden en de gelden voor Kansrijke Start worden verlengd na 2022. En voor hoe lang, onder welke naam en voor welk(e) bedrag(en). Hiervoor houden wij de landelijke circulaires in de gaten. De landelijke ontwikkelingen voor Kansrijke Start, zoals effecten op duurdere vormen van zorg, blijven wij in 2022 volgen. Tot slot geven we vanaf 2022 ook uitvoering aan een nieuw uitvoeringsplan JOGG. Dit plan stellen we uiterlijk begin 2022 vast. Om de ambities uit lokale of regionale preventieakkoorden (terugdringen van roken, overwicht en problematisch alcoholgebruik) te realiseren stelt het Ministerie van VWS vanaf 2021 t/m 2023 een jaarlijks uitvoeringsbudget beschikbaar. Voor 1 november 2021 dienen we een verzoek in voor het uitvoeringsbudget van 2022. In 2022 geven wij met dit budget uitvoering aan de lokale preventieaanpak. Uit onderzoeken blijkt dat de landelijke coronamaatregelen een negatief effect hadden op onder andere ons rookgedrag, gewicht en ons mentale welbevinden. Het Ministerie van VWS stelt daarom extra incidentele middelen beschikbaar voor het inzetten van interventies die de leefstijl en gezondheid van inwoners bevordert. Dit jaar stellen wij een voorstel op voor de besteding van deze extra middelen.

De uitvoering ervan start eind dit jaar en loopt door tot in 2022. Wij werken hierin samen met andere beleidsterreinen, zoals Sport. In 2022 leggen wij hier verantwoording over af. In 2022 vervolgen wij de realisatie van de ambities in ons huidige gezondheidsbeleid en ons nieuwe gezondheidsbeleid. Mede ingegeven door de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid en de ombuigingsopdracht voor 2022 blijven wij de preventieve inzet van het lokale gezondheidsbeleid verder vergroten bij verschillende beleidsterreinen binnen de gemeentelijke organisatie. Ook geven wij een extra impuls aan de samenwerking binnen en buiten de gemeentelijke organisatie. De huidige organisatieontwikkeling biedt hierin extra mogelijkheden. In 2022 werken wij samen met Jeugdhulp aan Kansrijke Start (zie ook programma 6, Sociaal Domein, onderdeel 'versterken ketensamenwerking Jeugd'). Ook werken wij samen met WMO voor het onderwerp ‘gezond ouder worden’. Vanuit GIDS leveren wij een financiële bijdrage aan het project ‘Powerful Ageing’. Naast het bevorderen van de gezondheid en zelfstandigheid van inwoners is het de bedoeling dat dit de druk op het product huishoudelijke hulp op termijn gaat verminderen (zie ook programma 6, Sociaal Domein, onderdeel 'versterken ketensamenwerking ouderen'). 74

Doelstellingen Uitvoeren en evalueren lokaal gezondheidsbeleid Wat willen we bereiken? • Een gezond gewicht en een gezonde leefstijl bij alle kinderen in Weststellingwerf. Uitvoering in plan van aanpak JOGG 2022-2025. • Verkleinen van gezondheidsverschillen in gemeente Weststellingwerf. Uitvoering in uitvoeringsprogramma GIDS (inclusief Kansrijke Start) 2019-2021, welke met een jaar verlengd wordt. • Terugdringen van gezondheidsschade door alcohol bij jongeren onder de 18 jaar in Weststellingwerf. Uitvoering in uitvoeringsprogramma Alcoholwet/NIX18 2022-2025. • In al deze projecten is de ambitie dat wij de resultaten samen met stakeholders willen realiseren en vanuit een integrale aanpak. Zie ook het collegeprogramma 2018-2022 opgave 19 'uitvoering lokaal gezondheidsbeleid'.

Wat doen wij ervoor Bevorderen lokale samenwerking publieke en private partijen voor JOGG, NIX 18 en GIDS Wij zorgen dat nog meer lokale publieke en private partijen samenwerken aan een gezond Weststellingwerf. Ook betrekken wij hun bij de uitvoeringsplannen voor JOGG, NIX18 en GIDS.

Geven van het goede voorbeeld Binnen de gemeentelijke organisatie voeren we het plan 'Vitale gemeente' uit. Vanuit het actieplan Vitale gemeente zijn afgelopen jaren veel acties uitgevoerd om de werkomgeving binnen het gemeentehuis gezonder te maken. De komende jaren gaan we op deze voet verder en houden we structureel aandacht voor de gezondheid van onze medewerkers, ook in de nieuwe werksituatie (thuiswerken/hybride werken).

Uitvoeren en evalueren plan van aanpak GIDS Eerste kwartaal 2022 stellen wij een uitvoeringsprogramma GIDS (inclusief Kansrijke Start) voor 2022 (en verder) op. In 2022 voeren wij dit plan uit.

Uitvoeren en evalueren plan van aanpak JOGG Eind 2021 evalueren wij het plan van aanpak JOGG 2019 t/m 2021. Eerste kwartaal 2022 stellen wij een nieuw plan van aanpak op. Deze voeren wij in 2022 uit.

Werken met positieve gezondheid In ons beleid en de uitvoering daarvan passen we een positieve en brede benadering van gezondheid toe, waarin de persoon centraal staat. We gaan daarbij uit van wat de inwoner wel kan en bieden hulp waar nodig. Dit uitgangspunt hanteren we ook in het Sociaal Domein.

75

Zorgen dat gezondheid onderdeel is van alle beleidsterreinen en afdelingen • Samenhangend beleid en een integrale aanpak is nodig om in te grijpen bij alle factoren die van invloed zijn op een goede gezondheid. In het lokale gezondheidsbeleid leggen we daarom nauwe verbindingen met andere beleidsterreinen (zoals fysieke domein, sport, onderwijs, werk en inkomen, welzijn, WMO en Jeugd). • Wij blijven gezondheid verbinden aan de omgeving van inwoners van gemeente Weststellingwerf. De Omgevingsvisie van Weststellingwerf bepaalt de mate waarin en op welke wijze wij gezondheid meewegen in de fysieke omgeving.

Doelstellingen Uitvoeringsprogramma drank- en horecawet Wat willen we bereiken? • Alcoholgebruik is schadelijk voor de gezondheid van jongeren. Daarom willen we dat minder jongeren onder de 18 in onze gemeente alcohol drinken. • Jongeren onder de 18 mogen geen alcohol kopen. We willen daarom dat iedereen die alcohol verkoopt, de alcoholverstrekkers, zich beter houdt aan de leeftijdsgrens hiervoor.

Wat doen wij ervoor Uitvoeren en evalueren uitvoeringsprogramma Drank en horecawet • Eind 2021 stellen wij een nieuw uitvoeringsplan Alcoholwet/NIX18 op voor 2022-2025. De raad stelt uiterlijk op 1 januari een nieuw Preventie- en Handhavingsplan ofwel uitvoeringsplan alcoholwet/NIX18 vast. • In 2022 voeren wij dit nieuwe plan uit.

Doelstellingen Van klimaatakkoord Parijs naar een duurzaam Weststellingwerf Wat willen we bereiken? We geven uitvoering aan opgaven uit de Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid (inclusief de bijbehorende Strategische Planning). Het is integraal en sluit aan bij het Nationaal Klimaatakkoord. Dit is een dynamisch proces met een regelmatige herijking, die aansluit op actuele ontwikkelingen.

Wat doen wij ervoor Uitvoeren maatregelen voor beperken wateroverlast We geven uitvoering aan klimaatmaatregelen die voortkomen uit het Maatregelenplan Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 om zo wateroverlast zoveel mogelijk te beperken. In 2022 worden de klimaatmaatregelen in de Houtstraat/Chroomweg en in de Tjerk Hiddesstraat/Sickengastraat in Wolvega uitgevoerd.

Uitvoering geven aan het gemeentelijk klimaatbeleid Binnen de kaders van de Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid (juni 2021) geven wij uitvoering aan het gemeentelijk klimaat- en duurzaamheidsbeleid. 76

Doelstellingen Werken aan een duurzaam Weststellingwerf Wat willen we bereiken? Vanuit draagvlak en acceptatie geven wij uitvoering aan het gemeentelijk klimaatbeleid. Het doel is een duurzamere gemeente Weststellingwerf.

Wat doen wij ervoor Programmapijler Circulaire Economie • Wij geven verder uitvoering aan het door onze gemeente ondertekend manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en de borging daarvan; • Vanuit de pilot toepassen duurzaamheidsprincipes kijken wij hoe daar structureel een vervolg aan kan worden gegeven; • Met het vaststellen van de Strategienota Grondstoffenbeleid 2021, heeft u de koers voor de komende jaren uitgezet met de ambitie, uitgangspunten en afvalvisie. Daarbij zijn ook een pakket maatregelen en varianten ten aanzien van de afvalinzameling uitgewerkt die bijdragen aan het halen van de VANG doelstellingen. • Wij treffen de voorbereidingen om ‘Diftar’ in te voeren. Diftar staat voor ‘gedifferentieerd tarief’. Inwoners betalen voor de hoeveelheid afval die ze aanbieden.

Programmapijler Communicatie & Samenwerken • Wij voeren de communicatieagenda uit en geven zo verder invulling aan het betrekken en ondersteunen van inwoners en bedrijven; • Wij stimuleren duurzame dorpsinitiatieven (ook met inzet van het door de raad voor 2022 beschikbaar gesteld uitvoeringsbudget uit de Bestemmingsreserve Energietransitie Weststellingwerf); • Wij ronden de Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW) af; • Het huidige digitale loket gaan we verder verbeteren en promoten; • In samenwerking met een enthousiaste groep inwoners rollen we de aanpak energiecoaches verder uit; • We ronden de provinciale subsidieregeling Energiecoaches voor Gemeenten in Fryslân af.

Programmapijler Energietransitie • Wij gaan verder met het verduurzamen van onze gemeentelijke vastgoedportefeuille en komen zo nodig met (financiële) vervolgvoorstellen; • Wij maken met de woningcorporaties nieuwe prestatieafspraken over het verduurzamen van de woningvoorraad; • Wij leveren een bijdrage aan de cyclische uitwerking van de Regionale Energiestrategie Fryslân (voorbereiding opstellen RES-Fryslân 2.0); • Vanuit de uitvoering van RES-Fryslân 1.0 werken wij zo nodig aan vervolgvoorstellen; • Met de door uw raad vastgestelde Transitievisie Warmte Weststellingwerf als vertrekpunt geven wij verder uitvoering aan de warmtetransitie; • Samen met de andere gemeenten in Fryslân en de provincie Fryslân wordt uitvoering gegeven aan van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL); • Binnen de provinciale kaders wordt verder uitvoering gegeven aan de plaatsingsmogelijkheden voor kleine windmolens en het ontwikkelen van een definitief ruimtelijk kader hiervoor; • Als gevolg van de toenemende beperkingen voor het (terug)leveren van duurzaam opgewekte elektriciteit, intensiveren wij het overleg met de netbeheerder.

77

Programmapijler Klimaat-Robuust • We geven uitvoering aan klimaatmaatregelen die voortkomen uit het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 om zo wateroverlast zoveel mogelijk te beperken; • We zetten in op het vergroten van het waterbewustzijn met het Maatregelenplan Waterbewustzijn; • We stellen een ambitiedocument op gebaseerd op de geïnventariseerde kansen om de biodiversiteit te herstellen en versterken.

Doelstellingen Goede milieukwaliteit van de woon- en leefomgeving Wat willen we bereiken? Wij zetten in op het bereiken van de VANG doelstelling (Van Afval Naar Grondstof). De VANG doelstelling is het terugbrengen van de hoeveelheid te verbranden huishoudelijk restafval naar 30 kg per inwoner in 2025 met 75% afvalscheiding. Deze doelstelling is ontwikkeld om stappen te zetten naar een circulaire economie.

Wat doen wij ervoor Strategienota Grondstoffenbeleid Weststellingwerf zie onder -Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid-

Beleidsindicatoren Gemeente

Nederland

Beleidsindicatoren vanuit het rijk

Eenheid

2018 2019 2020 2018 2019 2020

Fijn huishoudelijk restafval

Aantal kg per inwoner

244

Hernieuwbare elektriciteit

%

14,3 19,2

240

-

171

161

-

- 17,6 20,1

-

Een - (liggend streepje) betekent dat er (nog) geen cijfers bekend zijn (gemaakt) voor de periode. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl - Bron geraadpleegd op 6 september 2021

78

Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2020

Actuele begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

7.1 Volksgezondheid

1.191

1.365

1.414

1.325

1.304

1.304

7.2 Riolering

1.883

1.951

2.021

2.061

2.102

2.140

7.3 Afval

3.081

2.998

3.118

3.119

3.117

3.120

7.4 Milieubeheer

977

1.567

1.338

1.101

1.101

1.101

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

249

239

260

261

260

260

Totaal Lasten

7.381

8.121

8.152

7.867

7.885

7.924

7.2 Riolering

-1.959

-2.048

-2.139

-2.230

-2.321

-2.413

7.3 Afval

Lasten

Baten

-3.206

-3.455

-3.455

-3.455

-3.455

-3.455

7.4 Milieubeheer

-119

-145

-25

-25

-25

-25

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

-167

-188

-189

-189

-189

-189

Totaal Baten

-5.451

-5.836

-5.808

-5.899

-5.990

-6.082

Saldo van lasten en baten

-1.930

-2.285

-2.344

-1.968

-1.895

-1.842

349

327

404

234

225

159

0.10 Mutaties reserves

26

66

25

25

25

25

Mutaties reserves

323

261

379

209

200

134

Resultaat

-1.607

-2.023

-1.965

-1.759

-1.695

-1.709

Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Stortingen

Toelichting wat mag het kosten Begroting 2022 ten opzichte van de begroting 2021 Lasten Volksgezondheid De totale kosten van dit taakveld zijn toegenomen door een extra bijdrage aan de Veiligheidsregio Fryslân (VRF). Riolering De lasten op dit taakveld zijn reeds in overeenstemming gebracht met het vastgestelde GRP 2021-2025. De toename van de kosten worden voornamelijk veroorzaakt door de kapitaallasten die samenhangen met de investeringen uit het GRP 2021-2025. Afval Binnen de afvalverwerking zien we een forse toename van het verwerkingstarief voor gft en een hoger verwerkingstarief van een aantal deelstromen op het afvalbrengstation. Daarnaast nemen de loonkosten toe als gevolg van de autonome loonstijging en zijn er kosten te verwachten voor maatregelen om de VANG-doelstellingen te behalen.

79

Milieubeheer In 2020 en 2021 zijn een aantal incidentele kredieten beschikbaar gesteld voor energietransitie, reductie energiegebruik en voor het opstellen van een transitievisie warmte. Baten Riolering De tarieven voor de rioolheffing zijn voor 2022 in lijn gebracht met het vastgestelde GRP 2021-2025 waarin de kosten die verband houden met investeringen voor klimaatmaatregelen zijn meegenomen. Zie ook "paragraaf lokale heffingen". Afval Zoals bekend is er ten aanzien van de afvalstoffenheffing geen sprake van 100 % kostendekkendheid. Dit betekent dat het tekort op de exploitatie wordt opgevangen door de ‘Reserve Afvalstoffenverwijdering’. Zie ook "paragraaf lokale heffingen". Milieubeheer In 2020 en 2021 zijn een aantal incidentele kredieten beschikbaar gesteld voor energietransitie, reductie energiegebruik en voor het opstellen van een transitievisie warmte. Hier tegenover staan de door het Rijk beschikbaar gestelde subsidies. Mutaties reserves Jaarlijks wordt de huuropbrengst van de zonneparken (€25.000) toegevoegd aan de reserve energietransitie. De onttrekking (€ 75.000) betreft de energietransitie Weststellingwerf (zie kopje: Bestemmingsreserve Energietransitie Weststellingwerf). Daarnaast worden de mutaties afval en riool verwerkt in de reserves. Tot slot wordt er in 2022 een onttrekking van € 53.000 geraamd uit de algemene reserve.

Dit betreft een budgetoverheveling uit 2020 (GIDS/JOGG). Begroting 2022 en meerjarenperspectief Zie bovenstaande tekst bij begroting 2022 ten opzichte van de begroting 2021.

Investeringen Omschrijving

2022

2023

2024

2025

Vervangen riolering

200.000

200.000

200.000

200.000

Vervangen rioolgemalen (elektromechanisch)

108.500

50.000

129.500

50.000

Aanleg hemelwaterriool

1.015.000

1.095.000

775.000

1.475.000

Totaal bruto investeringsbedrag

1.323.500

1.345.000

1.104.500

1.725.000

80

Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Portefeuillehouder(s)

Jongebloed, Zonderland en Hoen

Organisatie

Ruimte

Taakvelden 

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

Ruimtelijke ordening

Wonen en bouwen

Beheer overige gebouwen en gronden

Beleidsnota's 2016 Woonvisie gemeente Weststellingwerf Bestemmingsplannen voor de dorpen Vastgestelde nota’s van uitgangspunten in het kader van nieuw bestemmingsplan buitengebied (2010 en 2011) 2011 Handleiding schaalvergroting agrarische sector 2011 Ontwikkelagenda versterking economische structuur Bestemming Noordwolde 2012 Terrassenbeleid en nadere regels 2017 Evenementenbeleid 2013 Beheersverordening agrarische percelen bestemmingsplan buitengebied 2014 Bestemmingsplan Buitengebied 2016 Bestemmingsplan Buitengebied (versie VA03) aangepast naar aanleiding van uitspraak Raad van State Bestemmingsplan Buitengebied intensieve veehouderij Investeringskalender 2017-2027 Omgevingsvisie Weststellingwerf Notitie strategisch omgaan met gemeentelijk vastgoed 2020 Plan van aanpak Verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille Centrumvisie Wolvega 2021 Detailhandelsvisie 2021 2020 Regiodeal Zuidoost Friesland

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Omgevingswet Volgens de laatste informatie treedt de Omgevingswet per 1 juli 2022 in werking. Hiervoor wordt in 2022 nog veel werk verzet / c.q. worden besluiten genomen, bijvoorbeeld aanpassen werkwijze welstands beoordeling en opstellen nieuwe legesverordening. Gelijktijdig met de Omgevingswet treedt op 1 juli ook de Wet Kwaliteitsborging in werking. Deze Wet houdt onder meer in dat de verantwoordelijkheid voor de technische bouwtoets bij marktpartijen komt te liggen. Wat dit inhoudt voor de gemeentelijke werkwijze en de opbrengst bouwleges maken wij in de eerste helft van 2022 duidelijk. Zoals wij vorig jaar hebben geschreven wordt dit bezien in samenhang met andere ontwikkelingen zoals een toename van het aantal basistaken voor de FUMO (Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing) 81

Woonzorgvisie De vaststelling van de woonzorgvisie is voorzien in de eerste helft van 2022. De betekenis van de woonzorgvisie ligt onder meer bij de volgende hoofdpunten: - het biedt de basis voor de nieuwe prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties - het geeft een afwegingskader voor nieuwe woningbouwinitiatieven - het geeft de vertaling van de opgaves uit Grip op Wmo - het geeft een visie op verduurzaming, betaalbaarheid en verdeling van woningen Welstandszorg Hûs en Hiem Hûs en Hiem verzorgt de welstandsadvisering voor de gemeenten in Fryslân. Met de invoering van de Omgevingswet per 1 juli 2022 vervalt de huidige vorm van de welstandstoetsing. Onder aansturing van de Vereniging Friese Gemeenten wordt onderzoek uitgevoerd naar de toekomst van de welstandstoets. Op basis van het rapport "Borging en versterking ruimtelijke kwaliteit bebouwde omgeving" wordt de discussie verder gevoerd. In 2022 zal besluitvorming plaatsvinden. Wat dit betekent voor de gemeenschappelijk regeling Hûs en Hiem is nu nog niet bekend. FUMO De inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft tot gevolg dat er een takenverschuiving tussen gemeenten en FUMO gaat plaatsvinden. Op dit moment is volstrekt onduidelijk wat daar de omvang van is. In de begroting 2022 van de FUMO is daar ook nog geen rekening mee gehouden. Volgend jaar is het eerste jaar volgens de nieuwe financieringssystematiek.

Voor Weststellingwerf betekent dit een uitzet van de FUMO-begroting. Deze begroting is inmiddels vastgesteld met instemming van de gemeenteraad. Door middel van kwartaalrapportages kan strak gemonitord worden hoe de productie/kosten zich ontwikkelen. Koloniën van Weldadigheid Voor de Koloniën van Weldadigheid, waarvan een deel in onze gemeente ligt, is in 2021 de status van Unesco - Werelderfgoed verkregen. In de komende periode willen we onderzoek doen naar de mogelijkheden om koloniewoningen terug te bouwen op de oorspronkelijke locaties.

Doelstellingen Lindewijk deelgebied 2 Wat willen we bereiken? 

vaststellen stedenbouwkundig plan Lindewijk deelgebied 2

op- en vaststellen van het bestemmingsplan Lindewijk inclusief beeldkwaliteitsplan en het inrichtingsplan openbare ruimte

op- en vaststellen van de grondexploitatie Lindewijk

zorgen voor tijdige beschikbaarheid van bouwkavels in Lindewijk deelgebied 2

Wat doen wij ervoor De daadwerkelijke uitvoering van werkzaamheden afstemmen op het tempo van grondverkoop in fase I De verkopen in deelgebied I zijn vanaf 2020 zo snel gegaan dat wij in 2022 willen starten met het bouwrijpmaken van een gedeelte van deelgebied II. Hiermee sluiten wij goed aan op voortgang van de verkopen in deelgebied I.

De nieuwe stedenbouwkundige opzet financieel doorrekenen De grondexploitatie voor het plangebied De Lindewijk (deelgebied I en II) wordt jaarlijks in juni vastgesteld.

82

Het moederplan Lindewijk gebruiken we als basis voor een concept stedenbouwkundige opzet voor Lindewijk deelgebied 2. Het stedenbouwkundig plan op hoofdlijnen is in 2020 vastgesteld. Daarbij is gebruik gemaakt van de uitgangspunt zoals die zijn opgenomen in het moederplan voor de Lindewijk uit 2000.

In overleg met instanties en inwoners de stedenbouwkundige opzet verder uitwerken Bij het opstellen van het bestemmingsplan is iedereen in de gelegenheid gesteld zijn/haar mening te geven over het ontwerp van het bestemmingsplan. Na vaststelling van het bestemmingsplan volgt de uitvoering. De uitvoering zal gebeuren binnen de uitgangspunten van het bestemmingsplan. Dat zowel geldt voor bebouwing als voor openbare ruimte. Nadat de woningen zijn gebouwd maken wij het gebied woonrijp. Daarbij zal er overleg plaatsvinden met bewoners van het specifieke gebied en dan vooral over inrichting van het openbaar gebied.

Op basis van de nieuwe stedenbouwkundige opzet een bestemmingsplan opstellen Het bestemmingsplan Lindewijk deelgebied II wordt nog in 2021 door de raad vastgesteld

Doelstellingen Rottige Meente Wat willen we bereiken? 

Versterking van het gebied Rottige Meente met samenhang tussen cultuur, recreatie, toerisme en natuur.

Herinrichting van de locatie Driewegsluis.

Wat doen wij ervoor Het geografische gebied Driewegsluis ontwikkelen als recreatieve poort van Friesland en Overijssel In 2020 is opdracht verstrekt voor het opstellen van een variantenstudie voor het gebied Driewegsluis. De variantenstudie, die de basis zal zijn voor de uiteindelijke ontwikkelingsvisie Driewegsluis, is aan de raad gepresenteerd. Daarna hebben wij in overleg met betrokken partijen de variantenstudie verder uitgewerkt. In 2022 gaan wij in samenwerking met marktpartijen de door de raad vast te stellen ontwikkelingsvisie uitvoeren.

Het projectplan ErVaren en Turf verder uitvoeren Het regionale project ErVaren en Turf bestaat uit een aantal deelprojecten. Hiervan is een groot deel inmiddels uitgevoerd of bevindt zich in de afrondende fase. In de komende jaren krijgen de entreelocaties (in Weststellingwerf is dat de Driewegsluis) een extra impuls. De Toeristisch Overstappunten (TOP's) worden ingericht en de promotie van de regio is een belangrijk speerpunt. Daarnaast wordt momenteel gewerkt aan een Regionale Ontwikkelstrategie Recreatie en Toerisme Zuidoost Friesland. Dit zal leiden tot een regionaal uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme.

83

In gesprek met de gemeente Steenwijkerland om aan te haken bij ontwikkelingen in gebied Weerribben de Wieden In onze bestuurlijke contacten met Steenwijkerland vragen wij steeds aandacht voor het koppelen van ontwikkelingen in het Nationaal park Weerribben - De Wieden aan kwaliteiten en kansen in het gebied De Rottige Meente. Wij denken hierbij specifiek aan de herontwikkeling van het gebied Driewegsluis, het realiseren van de sluizenroute en de fietspaden langs de Linde.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=1abf0150-3d33-44fb-b765-dc5b6a2d31da