Bijlage 1 - Programmabegroting 2022-2025 def.pdf
Tekst van het document
In samenspraak met de inwoners de gebiedsopgave verder uitvoeren De gebiedsopgave Rottige Meente is vervangen door nu de plannen voor de Zuidelijke Poort als onderdeel van de Regiodeal. In 2022 blijven we investeren in het gebied.
Samenwerking met Nationaal Park Weerribben - De Wieden om ook Rottige Meente onderdeel te laten zijn van de promotie van het nationaal Park Een groot Nationaal park Weerribben - De Wieden - Rottige Meente is nog steeds ons doel. Als zich situaties voordoen brengen wij dat streven bij andere partijen onder de aandacht. Vooruitlopend op dit grote Nationaal park willen wij met de promotie voor het gebied de Rottige Meente aansluiten bij de promotie voor het huidige Nationaal park Weerribben - de Wieden.
Doelstellingen Uitwerken omgevingsvisie Wat willen we bereiken? Uitwerking van onderdelen van de Omgevingsvisie
Wat doen wij ervoor Dorpen stimuleren om een dorpsvisie op te stellen Wij blijven via onze bestuurlijke contacten en met de inzet van de dorpencoördinator wijzen op het belang van het hebben van een dorpenvisie.
Maatschappelijke contracten afsluiten met de dorpen op basis van hun dorpsvisie Als er vanuit de dorpen belangstelling is om op basis van een dorpsvisie een maatschappelijke overeenkomst af te sluiten staan wij daar positief tegenover.
Model opstellen voor een maatschappelijk contract Een maatschappelijke overeenkomst is maatwerk. Wij hebben met Nijeholtpade een maatschappelijke overeenkomst afgesloten en deze zal worden geëvalueerd. De uitkomst daarvan betrekken wij bij eventuele maatschappelijke overeenkomsten met andere dorpen.
Mogelijkheden aanbieden voor het instellen van een omgevingspanel bij initiatieven Indien concrete aanvragen daartoe aanleiding bieden zullen wij het belang van goed overleg met omwonenden benadrukken. Zo nodig zullen wij ondersteunen bij het inrichten van een omgevingspanel. Wij zien hierbij ook een relatie met de inwerkingtreding van de Omgevingswet waarbij het werken met een intaketafel en een omgevingstafel wordt aanbevolen. 84
Platform opstellen voor ondersteuning bij vraagstukken in de dorpen Wij hebben de bereidheid om een platform in te stellen voor de ondersteuning van diverse in de dorpen levende vraagstukken. In hoeverre daarvan in 2022 sprake zal zijn is vooraf niet aan te geven.
Samenwerken met bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties om de Omgevingsvisie bekend te maken In onze diverse bestuurlijke contacten zullen wij, wanneer daartoe aanleiding is, aandacht vragen voor de gemeentelijke Omgevingsvisie met het daarin beschreven beleid en de verschillende mogelijkheden voor ondersteuning.
Weststellingwerf Stellingen verder concretiseren op basis van aanvragen Wij werken vanuit de geest van de omgevingsvisie. In 2022 willen we de daarin benoemde Stellingwerf Stellingen nog duidelijker zichtbaar maken.
Doelstellingen Implementatie omgevingswet Wat willen we bereiken? Organisatie voorbereiden op de invoering van de Omgevingswet.
Wat doen wij ervoor Medewerkers bijscholen voor nieuwe wetgeving In de OWO samenwerking is ook gewerkt aan een gezamenlijk opleidingsplan. Dit wordt in 2022 verder ingevuld.
Onderzoeken of de gemeentelijke regelgeving geschikt is voor de Omgevingswet Besluitvorming over het eventueel aanpassen van gemeentelijke regelgeving zal tijdig plaatsvinden.
Samenwerken in OWO verband voor de invoering van de Omgevingswet Ondanks het uitstel voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet komt het moment van inwerkingtreding toch snel dichterbij. Wie zien de samenwerking in OWO verband, om ons voor te bereiden op de inwerkingtreding, intensiveren op de verschillende spelende vragen. In 2022 zullen voor de inwerkingtreding de noodzakelijke besluiten worden genomen.
85
Beleidsindicatoren Gemeente
Nederland
Beleidsindicatoren vanuit het rijk
Eenheid
2018
2019
2020
2021
2018
2019
2020
2021
Gemiddelde WOZ-waarde
per € 1.000
189
197
211
-
230
248
270
-
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
4,7
9,4
6,7
-
8,6
9,2
8,9
-
Demografische druk 20-64 jaar
%
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
In euro's
590
585
611
652
649
669
700
-
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
In euro's
679
674
701
749
721
739
773
-
80,5% 80,8% 81,8% 82,0% 69,6% 69,8% 70,0% 70,1%
Een - (liggend streepje) betekent dat er (nog) geen cijfers bekend zijn (gemaakt) voor de periode. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl - Bron geraadpleegd op 6 september 2021
86
Wat mag het kosten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2020
Actuele begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
214
263
172
237
280
388
8.1 Ruimtelijke ordening
531
900
815
815
815
815
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
1.539
2.407
1.689
1.801
2.609
1.554
8.3 Wonen en bouwen
1.029
1.214
1.062
1.054
1.053
1.052
Totaal Lasten
3.313
4.784
3.738
3.907
4.757
3.808
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-20
-157
-7
-7
-7
-7
8.1 Ruimtelijke ordening
-12
0
0
0
0
0
-1.576
-2.407
-1.689
-1.801
-2.609
-1.554
8.3 Wonen en bouwen
-701
-851
-600
-600
-600
-600
Totaal Baten
-2.309
-3.415
-2.297
-2.409
-3.217
-2.162
Saldo van lasten en baten
-1.004
-1.368
-1.441
-1.498
-1.540
-1.647
0
128
0
0
0
0
0.10 Mutaties reserves
2.299
2.353
0
0
0
0
Mutaties reserves
-2.299
-2.225
0
0
0
0
Resultaat
-3.303
-3.593
-1.441
-1.498
-1.540
-1.647
Lasten
Baten
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Stortingen
Toelichting wat mag het kosten Begroting 2022 ten opzichte van de begroting 2021 Lasten Beheer overige gebouwen en gronden De lasten voor 2022 vallen lager uit dan in 2021. Dit komt doordat in de afgelopen periode de onderhoudsplannen zijn geactualiseerd en de middelen zijn daar op afgestemd. Hierdoor kon de stelpost voor onderhoud vervallen. Daarnaast zijn ook de in 2021 beschikbaar gestelde eenmalige middelen vervallen. Ruimtelijke ordening In 2021 zijn de eenmalige lasten voor implementatie van de Omgevingswet opgenomen.
87
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Een toelichting op dit taakveld vindt u in de paragraaf grondbeleid. De baten en lasten van dit taakveld hebben nagenoeg geen invloed op het saldo van dit programma. Wonen en bouwen Doordat de eenmalige subsidie voor het ISV-3 project Noordwolde (Herstructurering woningbouw Ds. Reitsmastraat/ Ds. van der Tuukstraat) in 2021 is geraamd, zijn de lasten voor 2022 lager dan in 2021. Baten Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Zie de toelichting bij de lasten. Mutaties reserves De mutatie in de reserve betreft de storting van de opbrengst precariobelasting in de reserve investeringsambities. Als gevolg van de afschaffing van de precariobelasting op nutsbedrijven konden we op basis van een overgangstermijn tot 1 januari 2022 deze belasting heffen. Zie voor meer info de paragraaf Lokale heffingen. Begroting 2022 en meerjarenperspectief Lasten Beheer overige gebouwen en gronden De lastenstijging wordt veroorzaakt door een stijging in de kapitaallasten doordat de investeringen in de gebouwen worden geactiveerd en afgeschreven.
Investeringen Omschrijving
2022
2023
Rottige Meente
158.000
Verduurzamen gemeentelijk vastgoed (o.a. zonnepanelen)
200.000
50.000
Totaal bruto investeringsbedrag
358.000
50.000
2024
2025
0
0
88
Overzicht Algemene dekkingsmiddelen Overzicht algemene dekkingsmiddelen Portefeuillehouder(s) Jongebloed Organisatie
Dienstverlening, Bestuur en Organisatie
Taakvelden
OZB woningen
OZB niet-woningen
Belastingen overig
Economische promotie
Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
Treasury
Algemeen Dit overzicht gaat over de algemene dekkingsmiddelen. Het kenmerk van deze dekkingsmiddelen is dat ze vrij besteedbaar zijn. Ze zijn dus niet aan een bepaald programma gebonden. De algemene dekkingsmiddelen zijn de financiële dekking van de bestedingen in de programma`s 0 tot en met 8. Specifieke dekkingsmiddelen zijn bijvoorbeeld de opbrengst afvalstoffenheffing, de opbrengst rioolheffing maar ook de specifieke uitkeringen van het rijk. Specifieke uitkeringen zijn onder andere de Gebundelde Uitkering (BUIG; zie programma 6). De specifieke dekkingsmiddelen zijn opgenomen in de betreffende programma`s in deze begroting. Ze verlagen het saldo van lasten en baten op het betreffende programma. Gemeentelijke belastingen Naast de twee taakvelden van de onroerende-zaakbelastingen (OZB) wordt hier ook het taakveld Belastingen overig opgenomen. Dat zijn de precariobelasting en de reclamebelasting. In Wolvega wordt vanaf 2016 reclamebelasting geheven vanuit het principe 'Voor ondernemers, door ondernemers'. De opbrengst van reclamebelasting wordt volledig uitgekeerd als subsidie aan de Stichting Ondernemersfonds Weststellingwerf (SOW). Het rijk heeft besloten dat gemeenten vanaf 1 juli 2017 geen precariobelasting op kabels en leidingen meer mogen heffen.
Voor onze gemeente gold een overgangsregeling tot 1 januari 2022, vanaf 2022 heffen wij geen precariobelasting op kabels en leidingen meer. Onder het taakveld Economische promotie vallen de toeristenbelasting en de forensenbelasting. In de paragraaf lokale heffingen gaan we uitgebreid in op de gemeentelijke belastingen. Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Gemeenten ontvangen geld van het Rijk uit het gemeentefonds om hun taken uit te voeren. Het is de grootste inkomstenpost voor iedere gemeente. Gemeenten mogen zelf bepalen waar ze dit geld aan besteden. Uiteraard wel binnen de regels van de wet. Hoeveel geld een individuele gemeente uit het gemeentefonds krijgt, hangt af van de kenmerken en de belastingcapaciteit van een gemeente. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen. Het Rijk kijkt bij de verdeling van het gemeentefonds over de gemeenten onder meer naar:
aantal inwoners
aantal jongeren
aantal huishoudens met een laag inkomen 89
aantal bijstandsontvangers
oppervlakte van de gemeente.
We noemen er slechts vijf. De 'landelijke pot van het gemeentefonds' wordt verdeeld over alle gemeenten op basis van ruim 80 verdeelmaatstaven. Een groot deel van het geld uit het gemeentefonds keert het rijk uit in de vorm van een Algemene uitkering. Daarnaast zijn er nog integratie- en decentralisatie-uitkeringen. Een decentralisatie-uitkering is tijdelijk voor een bepaald aantal jaren. Een integratie-uitkering is ingesteld met de bedoeling dat het op korte termijn overgaat naar de Algemene uitkering. Dat is vanaf 2019 grotendeels gebeurd met de integratie-uitkering Sociaal domein. Gemeenten ontvangen normaal gesproken op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkering. De raming van de gemeentefondsuitkering voor de jaren 2022-2025 is in deze programmabegroting bepaald op basis van de meicirculaire 2021. Voor 2022 verwachten we ruim € 49 miljoen uit het gemeentefonds te ontvangen. Algemene uitkering De omvang van de Algemene uitkering is afhankelijk van de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Geeft het Rijk meer uit dan neemt de 'landelijke pot' ook toe. Geeft het Rijk minder uit dan komt er in de 'landelijke pot' ook minder. Elk jaar maken we in september en mei hiervan een berekening. Ook de compensatie van het Rijk voor de stijging van de lonen en prijzen zit er in.
In deze programmabegroting hebben we die cijfers geactualiseerd op basis van de meicirculaire 2021. Van de ruim € 49 miljoen aan verwachte gemeentefondsuitkering heeft € 43,8 miljoen betrekking op de Algemene uitkering. Overige uitkeringen De integratie-uitkering Sociaal domein is min of meer ontvlecht. Het grootste deel zit ingaande 2019 in de Algemene uitkering. Uitzondering daarop zijn de onderdelen 'Voogdij/18+' en 'participatie' (WSW). Voor deze onderdelen is er nog een afzonderlijke integratie-uitkering. We ontvangen hiervoor in 2022 € 5,7 miljoen. Treasury Alle rente ramen we op het taakveld Treasury. Dat is de rente die we moeten betalen voor de langlopende geldleningen die we hebben. Daar tegenover staat de ontvangen rente voor geldleningen die wij als gemeente hebben verstrekt (bijvoorbeeld de hypothecaire geldleningen aan ambtenaren).
Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Algemene uitkering septembercirculaire 2020 vergeleken met meicirculaire 2021 Ten opzichte van de septembercirculaire 2020 laat de meicirculaire 2021 de volgende effecten zien: 1. Ontwikkeling accres (Trap op en trap af) Het Rijk voorziet de komende jaren in de eigen begroting een lagere loon- en prijsstijging dan waarmee aanvankelijk rekening werd gehouden. Het gemeentefonds daalt daarom evenredig mee. 2. Incidentele compensatie Jeugdzorg De eerder aangekondigde compensatie voor de Jeugdzorg (€ 613 miljoen) is in de meicirculaire verwerkt. Van het bedrag van € 613 miljoen wordt € 120 miljoen beschikbaar gesteld via een specifieke uitkering. Dit bedrag is voor een belangrijk deel bestemd voor de tijdelijke uitbreiding van de crisiscapaciteit van de Jeugd-GGZ en voor het beter passend maken van accommodaties om de leefomstandigheden van kwetsbare jeugdigen te verbeteren. Deze middelen worden aan een beperkt aantal gemeenten of jeugdzorgregio’s uitgekeerd. Het andere deel, € 493 miljoen, wordt aan het gemeentefonds toegevoegd en over de gemeenten verdeeld, om hen zo in staat te stellen de hogere kosten voor de Jeugdzorg te compenseren, wachtlijsten tegen te gaan en wachttijden te voorkomen. 3. BTW compensatiefonds De gemeenten hebben het afgelopen jaar minder gedeclareerd bij het btw-compensatiefonds dan de norm.
Daarom wordt er dit jaar € 96 miljoen toegevoegd aan het gemeentefonds. 90
4. Extra middelen uitvoering Wet Open Overheid Vooruitlopend op de definitieve vaststelling van de Wijzigingswet Open Overheid, die tot doel heeft de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken, zijn er extra middelen aan het gemeentefonds toegevoegd. 5. Integratie-uitkeringen Voogdij/18+ en Participatie Voor de integratie-uitkering Voogdij/18+ wordt tot en met uitkeringsjaar 2021 een historisch verdeelmodel gehanteerd. In 2021 krijgen wij de afrekening van het aantal zorgdagen * gemiddelde dagprijzen (Q * P) van twee jaar daarvoor ofwel in 2019. Een historisch verdeelmodel geeft jaarlijks schommelingen in de bedragen. Per 2022 gaat deze integratie-uitkering over naar een nieuw woonplaatsbeginsel: de voogdijregeling wordt afgeschaft en wij worden verantwoordelijk voor de kinderen die uit onze eigen gemeente ter behandeling worden doorgezonden. 6. Participatie Het grootste deel van dit budget zijn de middelen die een gemeente ontvangt voor mensen met een indicatie voor een sociale werkvoorziening (Wsw). Daarnaast zitten er in het participatiebudget nog middelen voor de nieuwe doelgroepen (Wajong en begeleiding). De bedragen voor participatie wijzigen door actualisatie van de verdeling van de WSW-middelen en door toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2021. Extra gelden van het Rijk n.a.v.
tekorten bij de gemeente In juni kregen wij bericht van het Rijk over de uitspraak van de Commissie van Wijzen over de tekorten die zijn ontstaan bij de gemeenten naar aanleiding van de jeugdzorg. Er is besloten om landelijk € 1,3 miljard extra inkomsten beschikbaar te stellen aan de gemeenten. Wij krijgen als gemeente € 2,0 miljoen van deze extra gelden in 2022. Daarnaast is landelijk besloten en inmiddels bevestigd door onze toezichthouder dat gemeenten 75% van de bedragen die de Commissie van Wijzen voor de jaren 2023, 2024 en 2025 hebben genoemd, op mogen nemen in hun begroting. Let wel, dit is een stelpost en wil niet zeggen dat wij deze bedragen ook daadwerkelijk ontvangen in de toekomst. Afgelopen periode is ook de prognose van de uitgaven van het sociaal domein verder geactualiseerd. Deze prognose laat een verdere stijging van ruim € 1,5 miljoen aan uitgaven zien. Deze stijging van de uitgaven is opgenomen in de begroting (post 'Extra uitgaven Sociaal Domein'). Voor deze uitgaven was al € 600.000 opgenomen in de kadernota. Ook was er € 600.000 aan de inkomstenkant als bijdrage van het Rijk geraamd. Naar aanleiding van bovenstaande ontwikkelingen en de actualisatie van de uitgaven vervallen deze stelposten. Ook de reservering van middelen voor het woonplaatsbeginsel, die bij de meicirculaire is ontstaan, vervalt hiermee.
Herijking gemeentefonds Gemeenten ontvangen jaarlijks geld van het Rijk. Een groot deel daarvan krijgen gemeenten via het gemeentefonds. De jaarlijkse bijdrage aan gemeenten via het gemeentefonds bedraagt zo'n € 30 miljard en dit wordt vanaf 2023 anders verdeeld. Op dit moment onderzoekt men hoe het geld het best verdeeld kan worden. Dit noemen we de herijking van het gemeentefonds. Begin 2021 hebben de fondsbeheerders (ministeries van BZK en Financiën) een voorstel voor een nieuw verdeelmodel gedaan aan de gemeenten. Dit voorstel leidde tot veel kritische vragen over de nieuwe verdeling. Naar aanleiding van deze vragen deden de fondsbeheerders in de zomer van 2021 een aangepast voorstel voor de nieuwe verdeling van het gemeentefonds. Er is op het moment van het opstellen van deze begroting nog geen besluit genomen over het aangepaste voorstel. Berekenen we het aandeel van gemeente Weststellingwerf in het gemeentefonds volgens het nieuwe verdeelmodel, dan ontvangen wij vanaf 2023 meer inkomsten vanuit het gemeentefonds. Omdat ook het nieuwe voorstel nog leidt tot vragen bij gemeenten, men het verdeelmodel nog actualiseert en er nog geen officieel besluit is genomen, kunnen en mogen wij deze extra inkomsten niet opnemen in deze begroting. Het nieuwe kabinet moet een besluit nemen over het nieuwe verdeelstelsel. Inwerkingtreding is voorzien per 1 januari 2023.
Volgens planning maakt het Rijk in de meicirculaire van 2022 de definitieve berekening van het nieuwe verdeelmodel bekend.
91
Woonlasten Vanaf 2020 heeft het rijk een benchmark woonlasten ingevoerd om jaarlijks de ontwikkeling van de lokale lasten inzichtelijker te maken. Hierin wordt naast de OZB ook de riool- en afvalstoffenheffing vergeleken. De benchmark vervangt de landelijke macronorm voor de OZB. De macronorm bepaalde de maximale jaarlijkse stijging van de OZB-opbrengsten van alle gemeenten. Precario belasting Als gevolg van de afschaffing van de precariobelasting op nutsbedrijven konden we op basis van een overgangstermijn tot 1 januari 2022 deze belasting heffen. Zie voor meer info de paragraaf Lokale heffingen.
Doelstellingen P&C cyclus balans in schuldenlast, woonlast, investeringen Wat willen we bereiken?
Financiële ruimte voor investeren in ambities en de investeringskalender;
Niveau woonlasten en gemeentelijke heffingen deze bestuursperiode stabiliseren.
Wat doen we ervoor Sturing op deze doelen via de reguliere P&C cyclus (begroting, voorjaarsnota, najaarsnota en jaarrekening)
92
Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2020
Actuele begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten 0.5 Treasury
-192
31
105
140
178
202
0.61 OZB woningen
198
182
184
184
184
184
0.62 OZB niet-woningen
193
182
184
184
184
184
0.64 Belastingen overig
69
105
118
118
118
118
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0
692
0
0
0
0
3.4 Economische promotie
58
58
58
58
58
58
Totaal Lasten
326
1.250
648
684
722
746
0.5 Treasury
-69
-76
-72
-71
-71
-71
0.61 OZB woningen
-3.096
-3.029
-3.074
-3.074
-3.074
-3.074
0.62 OZB niet-woningen
-1.810
-1.830
-1.857
-1.857
-1.857
-1.857
0.64 Belastingen overig
-2.437
-2.483
-131
-131
-131
-131
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
-47.831
-48.304
-51.640
-50.607
-50.580
-50.847
3.4 Economische promotie
-159
-200
-200
-200
-200
-200
Totaal Baten
-55.402
-55.921
-56.975
-55.942
-55.914
-56.181
Saldo van lasten en baten
55.076
54.671
56.327
55.258
55.192
55.435
0
692
0
0
0
0
55.076
55.363
56.327
55.258
55.192
55.435
Baten
Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Resultaat
93
Toelichting algemene dekkingsmiddelen Begroting 2022 ten opzichte van de begroting 2021 Lasten Treasury Op het taakveld treasury staat de rente die we moeten betalen voor onze langlopende geldleningen (zie ook paragraaf financiering). Deze rentekosten berekenen we door aan de taakvelden in de programma's. De totale doorberekende rente is in mindering gebracht op de rente die we moeten betalen. Hier staat dus het saldo. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds De last in 2021 betreft de overheveling van de incidentele coronabudgetten van 2020 naar 2021. Door de overheveling van 2020 naar 2021 bleven de incidentele budgetten beschikbaar in 2021. Baten Belastingen overig Als gevolg van de afschaffing van de precariobelasting op nutsbedrijven konden we op basis van een overgangstermijn tot 1 januari 2022 deze belasting heffen. Vanaf 2022 hebben wij deze baten niet meer. Zie voor meer info de paragraaf Lokale heffingen. OZB woningen en OZB niet-woningen De geraamde opbrengst 2022 is ten opzichte van 2021 gecorrigeerd met een inflatiepercentage van 1,5%. Bij de raming voor 2022 is verder rekening gehouden met de autonome stijging als gevolg van verbouw/nieuwbouw. Begroting 2022 en meerjarenperspectief Baten Algemene- en overige uitkeringen gemeentefonds De raming voor de jaren 2022-2025 zijn gebaseerd op de meicirculaire 2021.
Bij het kopje actuele ontwikkelingen worden de mutaties toegelicht. Reserve mutaties Deze mutatie betreft de dekking van de overheveling van incidentele coronabudgetten van 2020 naar 2021 (zie ook kopje lasten).
94
Overhead, Vennootschapsbelasting en Onvoorzien
95
Overzicht kosten overhead Overhead kosten De definitie van overhead uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) luidt: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten die gericht zijn op de externe klant vallen hier dus niet onder maar zijn in de betreffende taakvelden opgenomen. De bedrijfskosten die gerekend worden tot de overhead zijn: • Personele kosten (alleen leidinggevenden en interne afdelingen) • Huisvesting • ICT • Communicatie • Overige bedrijfsvoeringskosten Toerekening aan kostendekkende activiteiten Alle directe kosten zijn rechtstreeks toegerekend aan de taakvelden. Voor taakvelden waar kostendekkende tarieven het uitgangspunt zijn, zoals bij de exploitatie afvalinzameling en riolering, wordt een opslag voor de overheadkosten toegepast. De opslag is een percentage van de directe salariskosten. De overhead waarmee wij voor de begroting 2022 rekenen, is hetzelfde gebleven als voor de begroting 2021, namelijk 80%. Ter informatie: Wanneer je het saldo van de overhead uitdrukt in een percentage van de totale geraamde lasten dan kom je op een percentage uit van 12,7%. Zie ook de beleidsindicator in programma 0. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2020
Actuele begroting 2021
Lasten
14.260
15.940
Baten
-5.792
-6.093
Saldo van lasten en baten
-8.467
-9.847
76
29
-8.391
-9.818
Onttrekkingen Resultaat
Begroting 2022
Begroting 2023
16.520
Begroting 2024
Begroting 2025
16.561
16.155
16.056
-6.318
-6.271
-6.307
-6.344
-10.203
-10.290
-9.849
-9.712
0
0
0
0
-10.203
-10.290
-9.849
-9.712
Investeringen Omschrijving
2022
2023
2024
2025
450.000
450.000
450.000
450.000
Automatisering
406.000
392.000
1.505.000
263.000
Tractie
185.000
272.500
392.500
617.500
MJOP gemeentehuis vervangen regeltechniek
330.000 1.114.500
2.347.500
1.330.500
Budget informatisering Vervangingsbudget:
Totaal bruto investeringsbedrag
1.371.000
96
Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 is er de Wet belastingplicht overheidsondernemingen. Dit houdt in dat gemeenten vennootschapsbelasting (Vpb) moeten betalen op het moment dat ze activiteiten uitvoeren waarvoor ze aangemerkt worden als ondernemer. De afvalinzameling doen wij als gemeente zelf. De afvalverwerking wordt gedaan door Omrin. Omrin heeft geen vaststellingsovereenkomst (VSO) met de Belastingdienst gesloten met betrekking tot de opbrengsten uit huishoudelijke afvalstromen. Deze opbrengsten verlagen de aan de gemeente doorbelaste kosten en Omrin geeft deze opbrengsten niet zelf aan. Daarom moet de gemeente deze opbrengsten aangeven als belaste bate. De andere activiteit waarbij we de afgelopen jaren als ondernemer kunnen worden aangemerkt is de grondexploitatie. Daarvoor hebben we berekend dat we voor de begroting 2022 niet door de zogenaamde ondernemerspoort komen (geen fiscale winst) en daarom geen Vpb hoeven te betalen.
97
Onvoorziene uitgaven Onvoorziene uitgaven Het taakveld 'Overige baten en lasten' is hier verantwoord. De post onvoorziene uitgaven maakt deel uit van dit taakveld. Stelpost algemene risicobeheersing Wij ramen in de begroting een structurele stelpost om risico's af te dekken. Vanwege de vele ontwikkelingen en onzekerheden die op ons afkomen, wordt deze stelpost verhoogd van € 250.000 naar uiteindelijk € 1,25 miljoen in 2025. Zie ook punt 5. van de 'Begroting op hoofdlijnen'. Beschikking over deze stelpost kan alleen via een raadsbesluit en is uitsluitend bedoeld ter dekking van structurele risico’s die op enig moment werkelijkheid worden. Niet voorziene uitgaven De post voor onvoorziene incidentele uitgaven bedraagt ieder jaar € 30.000. Stelpost ombuigingen In de Kadernota 2022 is een ombuigingstaakstelling opgenomen van € 500.000 in 2023 oplopend naar € 1.000.000 in 2024 en verder. Een positief begrotingssaldo in 2024 en 2025 kan alleen gerealiseerd worden als deze ombuigingstaakstelling volledig wordt gerealiseerd. Voor de zomer van 2022 komen wij met een pakket aan bezuinigingsvoorstellen bij de raad. Daarbij betrekken we uiteraard de financiële ontwikkelingen die op dit moment spelen zoals bijvoorbeeld de herijking van het gemeentefonds.
Stelpost algemene risicobeheersing Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2020
Lasten
Actuele begroting 2021 0
250
Begroting 2022
Begroting 2023
250
750
Begroting 2024 1.250
Begroting 2025 1.250
Niet voorziene uitgaven Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2020
Lasten
Actuele begroting 2021 0
30
Begroting 2022
Begroting 2023
30
30
Begroting 2024
Begroting 2025
30
30
Stelpost ombuigingen Bedragen x €1.000 Exploitatie Lasten
Rekening 2020
Actuele begroting 2021 0
0
Begroting 2022
Begroting 2023 0
-500
Begroting 2024 -1.000
Begroting 2025 -1.000
98
Paragrafen
99
Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Lokale heffingen Portefeuillehouder
Jongebloed
Organisatie
Dienstverlening, Bestuur en Organisatie
De paragraaf gaat over alle gemeentelijke heffingen. Hier gaan we ook in op de actuele ontwikkeling rondom het gemeentelijk belastinggebied. Ook de lokale lastendruk en de kwijtschelding komen in deze paragraaf aan de orde.
Inleiding De lokale heffingen worden onderscheiden naar belastingen en rechten. Belastingen De opbrengsten van belastingen vallen onder de algemene middelen en kunnen vrij worden besteed. In onze gemeente heffen we de onroerende-zaakbelastingen (OZB), forensenbelasting, (water-) toeristenbelasting, precariobelasting en reclamebelasting. Rechten Dit zijn vergoedingen voor concrete prestaties door de gemeente geleverd. Denk aan de afvalinzameling, het onderhoud aan de riolering en het verstrekken van een paspoort. De opbrengst van de rechten is niet vrij besteedbaar. Bij de afvalstoffen- en rioolheffing is het uitgangspunt kostendekkende tarieven.
Actuele ontwikkelingen Index op heffingen Voor 2022 zijn de lokale heffingen verhoogd met de inflatiecorrectie van 1,5%. Dit percentage is de verwachte consumentenprijsindex uit het Centraal Economisch Plan. Wet WOZ De Waarderingskamer controleert en beoordeelt gemeenten op de uitvoering van de Wet Onroerende Zaken (WOZ). Verder geeft ze aan dat de mogelijkheid om WOZ-waarden van andere woningen te raadplegen via www.woz-waardeloket.nl door veel Nederlanders wordt gewaardeerd en benut. De berekening van de taxaties voor woningen vindt nu plaats op basis van de inhoud van een woning. Ingaande 2022 is het verplicht om dat te doen op basis van de oppervlakte van een woning. Afvalstoffen- en rioolheffing Rioolheffing De tarieven zijn voor 2022 ten opzichte van 2021 in lijn gebracht met het nieuwe Gemeentelijk RioleringsPlan 2021 - 2025. In dit plan zijn diverse klimaatmaatregelen opgenomen om met name wateroverlast in de wijken te voorkomen. Dit leidt tot een verhoging van de rioolheffing voor de komende jaren. Afvalstoffenheffing Wettelijke taak afvalinzameling Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor het inzamelen van huishoudelijk afval. Zij hebben de plicht om het huishoudelijk restafval en het (gescheiden aangeboden) gft-afval (groente, fruit en tuinafval) bij elk perceel in te zamelen.
Daarnaast zijn zij verplicht een aantal droge componenten zoals papier en karton, glas, textiel, klein chemisch afval, elektr(on)ische apparaten, asbesthoudend afval gescheiden in te zamelen. Dit kan zijn huis aan huis maar een brengsysteem is hierin ook voldoende. Voor grof huishoudelijk afval geldt een plicht tot inzameling bij elk perceel (zonder minimale frequentie) en de plicht om een brengvoorziening beschikbaar te stellen. Al deze verplichtingen zijn vastgelegd in de Wet milieubeheer (Wm), de belangrijkste Nederlandse wetgeving op het gebied van afvalstoffen. Het tweede belangrijk nationaal beleidskader is het Landelijk AfvalbeheerPlan, kortweg LAP.
100