CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Jaarstukken 2024 (0098713225)

Raadsvergadering 16 juni 2025, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Jaarstukken gemeente Weststellingwerf 202433.647 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Inkoop van re-integratietrajecten Voor de re-integratie maken we gebruik van de inzet van onze eigen medewerkers in het gebiedsteam maar we maken ook gebruik van externe partijen. In 2019 is de gemeente Weststellingwerf gestart met de inkoop re-integratiediensten vanuit een Open House systematiek. In 2024 is een werkgroep gestart en medio 2024 is dit in projectvorm gegoten met als doel gezamenlijke inkoop in OWO voor de inkoop van re-integratie en participatie te realiseren per 1 januari 2026. Hiermee realiseren we verdere uniformering, waardoor onze inwoners, ongeacht in welke OWO-gemeente ze wonen, gebruik kunnen maken van dezelfde aanbieders en instrumenten. Sociale werkvoorziening (SW) Gemeenten zijn in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening (WsW) verplicht om aan mensen met een SW-indicatie passende arbeid te bieden onder aangepaste omstandigheden. De uitvoering van de Sociale Werkvoorziening (SW) is belegd bij Caparis. In 2024 hebben we besloten de dienstverleningsovereenkomst te verlengen tot en met 2029. Eind 2024 is het addendum op deze dienstverleningsovereenkomst door alle partijen ondertekend.

Aan de slag met aanpak armoede en schulden Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? We hebben inwoners met een laag inkomen meer financiële armslag geboden door de regelingen en voorzieningen die we vanuit onze aanpak armoede aanbieden. Kinderen konden meedoen door een vergoeding vanuit Stichting Leergeld. Het Volwassenenfonds Sport en Cultuur verstrekt vergoedingen om deel te nemen aan sport of culturele activiteiten. Waar mogelijk zijn regelingen verruimd, zo is de individuele inkomenstoeslag opgehoogd van € 250 naar € 400 voor een alleenstaande en € 450 voor een alleenstaand ouder of gezin. Daarnaast konden inwoners voor bijzondere kosten gebruik maken van bijzondere bijstand en konden inwoners die nog geen energietoeslag automatisch hadden ontvangen deze van 1 januari tot 1 juli 2024 aanvragen. We boden inwoners met een laag inkomen en een hoge zorgvraag een passende zorgverzekering (Gemeentepolis bij de Friesland Zorgverzekeraar). De uitgiftepunten voor menstruatieproducten zijn verder uitgebreid. We zijn aangesloten bij Stichting Babyspullen zodat een pakket ontvangen kan worden als ouders niet voldoende middelen hebben. We hebben gebruik gemaakt van De VoorzieningenWijzer (datgeldtvoormij.nl) zodat inwoners onze regelingen wisten te vinden. Inwoners konden samen met een opgeleide adviseur bekijken van welke regelingen ze gebruik kunnen maken.

Ook via andere communicatie en de gids Geldwijzer hebben we de regelingen onder de aandacht van inwoners gebracht. Inwoners met beginnende geldzorgen en schulden boden we vanuit de Vroegsignalering van schulden hulp en ondersteuning. Hiervoor hebben we signalen van betaalachterstanden van huur, water, elektra, gas en zorgverzekering ontvangen. Inwoners met schulden doorlopen een passend traject zodat er een oplossing komt voor de schulden. We hebben samengewerkt met partijen die zich in de gemeente inzetten voor inwoners met een laag inkomen, zoals met Humanitas Thuisadministratie en de Voedselbank om gezonde voeding aan de voedselpakketten toe te voegen. Ook kwamen partijen samen bij de Thematafel Armoede en is gezamenlijk ingezet om de doelgroep te bereiken en het aanbod aan regelingen en voorzieningen bekend te maken, zodat inwoners die ondersteuning konden gebruiken hier een beroep op konden doen. De rekenkamer Weststellingwerf heeft in 2024 de armoederegelingen van de OWO-gemeenten nader bekeken. Veel van onze regelingen worden ook in de andere gemeenten aangeboden. Ook kwam in september het onderzoek van het Planbureau Fryslân uit naar de Minimaregelingen in de achttien Friese gemeenten. Bij dit laatste onderzoek waren niet al onze regelingen en voorzieningen meegenomen, waardoor er geen volledige beeld werd geschetst voor onze gemeente.

52

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Integrale aanpak Samen met alle partijen die in de gemeente actief zijn voor de doelgroep hebben we ons ingezet om inwoners te ondersteunen. Deze partijen kwamen samen bij de Thematafel Armoede. We werkten samen zodat de regelingen waar inwoners gebruik van konden maken aangevraagd zijn, de Papierwinkel hielp inwoners met het aanvragen van regelingen en ook kwamen vrijwilligers van Humanitas Thuisadministratie bij inwoners thuis om hulp te bieden. Vanuit het gebiedsteam is er ondersteuning geboden op alle leefgebieden. Inwoners met (beginnende) betaalachterstanden en schulden hebben we hulp geboden om hun geldzorgen op te lossen. We zijn aangesloten bij Geldfit, op www.geldfit.nl staan de mogelijkheden van hulp beschreven. Zo wisten inwoners makkelijker te achterhalen waar ze voor hulp terecht konden. Ondersteunen en bereiken doelgroep Met behulp van communicatie, tijdens gesprekken door het gebiedsteam met inwoners en vanuit partijen die actief zijn rond het thema armoede zijn inwoners gewezen op de regelingen en voorzieningen die we bieden. Meer inwoners hebben gebruik gemaakt van het Volwassenenfonds voor vergoedingen voor sport en cultuur. Inwoners gingen zwemmen, fitnessen, naar de bibliotheek met behulp van een lidmaatschap of namen deel aan andere sport of cultuuractiviteiten.

Ook wisten veel gezinnen met kinderen Stichting Leergeld te vinden en konden kinderen net als hun leeftijdgenoten meedoen aan sport en culturele activiteiten en hebben ze schoolspullen of een passende fiets ontvangen. Daarnaast hebben de gezinnen kledingbonnen ontvangen. Waar dat mogelijk was zijn de voorzieningen verruimd, zo ontvingen kinderen ook zwemkaartjes als ze hun zwemdiploma hadden behaald. De gids Geldwijzer is al 2.000 keer verstrekt aan inwoners en het netwerk van partijen die actief zijn in de gemeente. Ook inwoners weten De VoorzieningenWijzer (datgeldtvoormij.nl) al goed te vinden, 343 keer is de website voor onze gemeente bezocht. Inwoners hebben samen met een opgeleide adviseur van ons gebiedsteam, Humanitas Thuisadministratie, de Papierwinkel of het spreekuur voor statushouders bekeken van welke voorzieningen ze gebruik konden maken of welke zorgverzekering het beste bij hun past. Er zijn 77 adviesgesprekken gevoerd waarin De VoorzieningenWijzer is doorlopen. Waar dat mogelijk was hebben we regelingen vereenvoudigd, zodat inwoners niet altijd meer een aanvraag hoeven in te dienen. Inwoners hoeven de individuele inkomenstoeslag niet meer elk jaar aan te vragen als ze een bijstandsuitkering ontvangen en de toeslag al eerder ontvangen hebben.

Ook voor de bijzondere bijstand voor bewindvoeringskosten is in 2024 voorbereid dat deze per 2025 eenvoudiger aangevraagd kan worden. Inwoners met een vast inkomen kunnen deze vorm van bijzondere bijstand voor meerdere jaren ontvangen, zonder elk jaar opnieuw aan te hoeven vragen. De punten voor menstruatieproducten (MUP) werden goed bezocht. We werkten samen met onder andere 't Buurthuus Noordwolde, de bibliotheek, Kledingbank De Stellingwerven, scholen en de GGD (consultatiesbureau's) zodat de punten laagdrempelig bezocht konden worden. Ook is in de Steense een nieuw uitgiftepunt ingericht. Het openen van meer nieuwe punten is in voorbereiding zodat op meer scholen en ook vanuit Buurtkastjes gratis producten meegenomen kunnen worden. Vroegsignalering en nazorg bij schulden Door inwoners eerder te helpen met beginnende betaalachterstanden zijn schulden van inwoners minder ver opgelopen. We zochten contact met inwoners als we een signaal ontvingen van een betaalachterstand. Dit deden we per brief, telefoon, Whatsapp of door een huisbezoek. Inwoners met schulden boden we een passend schuldhulpverleningstraject. Hiervoor werkten we samen met partijen die schuldhulp aanbieden en bewindvoerders. We hebben ingezet op het bieden van passende hulp zodat inwoners als dat mogelijk was weer zelfstandig hun geldzaken konden regelen.

Waar nodig hielpen we inwoners hierbij of coachten we inwoners om dit weer zelf te kunnen. Zo konden we voorkomen dat inwoners opnieuw in geldproblemen kwamen. 53

Aan de slag met jeugdhulp Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? •

Via inkoop en contractmanagement hebben we het aanbieden van goede kwaliteit jeugdhulp geborgd;

•

Via het Toekomstscenario hebben we ingezet op de organisatie en doorontwikkeling van de jeugdbeschermingsketen;

•

Aandachtsfunctionarissen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling hebben een mini-symposium georganiseerd om partijen in het veld te informeren over de meldcode;

•

Doordat we aangesloten zijn bij OKO is de samenwerking tussen onderwijs en politie versterkt.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Sterke basis en preventie We hebben de bestaande samenwerking tussen jongerenwerkers, schoolmaatschappelijk werk, de scholen voor voortgezet onderwijs, jeugdgezondheidszorg, politie en Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) verder verstevigd. Met een sterke (pedagogische) basis hebben we jongeren de mogelijkheid geboden waardevolle sociale relaties op te bouwen met hun ouders, buurt, school en vrijetijdsverenigingen. Het gaat dan om lichamelijke en mentale gezondheid van de jongeren en de mate van grip van jongeren op hun eigen leven en toekomst (weerbaarheid). Hiervoor zijn we aangesloten bij het programma OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) (zie ook programma 7). Toegang naar jeugdhulp In de nieuwe inkoop is er door SDF voor gekozen om een deel van de voormalig ingekochte jeugdhulp niet opnieuw te contracteren. We hebben ervoor gekozen om dit aanbod lokaal te contracteren (vaktherapie). Dit biedt ons de kans om met deze partijen het aanbod in het voorliggend veld vorm te geven en te verstevigen. Daarnaast hebben we geïnvesteerd in de relatie en samenwerking met scholen en huisartsen door de inzet van schoolmaatschappelijk werk en praktijkondersteuners. Als vervolg op ons hulpvraagbeleid zijn we ook doorgegaan met het verstevigen van de gemeentelijke toegang.

Onze focus voor 2024 was wederom ervoor zorgen dat onze jeugd veilig en gezond opgroeit en zich ontwikkelt op een manier die past bij hun mogelijkheden. Dit bestaat uit aandacht hebben voor: •

positief opgroeien;

•

een sterke basis, door samenwerkingen zoals integrale vroeghulp;

•

sterke preventie, met groepsaanbod gericht op versterken van assertiviteit en weerbaarheid;

•

duurzaam effectieve hulp, die samen met het gezin wordt gekozen en ingezet;

•

integraal werken dichtbij de jeugdige en het gezin, door inzet van casusregie waar dat nodig is.

54

Aan de slag met Wmo Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? We hebben waar nodig onze inwoners maatwerk geboden. De zorg en ondersteuning is daarbij zo licht en 'gewoon' mogelijk ingezet. Waar nodig hebben we zwaardere en specialistische zorg geboden. Hierbij was de kijk van de inwoner leidend en hebben wij contact en een goede samenwerking met de betrokken professionals. In 2024 hebben we gericht op het specifieke thema "vervoer" andere vormen van Wmo-vervoer onderzocht.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Aan de slag met Wmo Beschermd wonen Als gemeente sluiten wij aan bij de landelijke decentralisatie en provinciale afspraken over beschermd wonen. Deze decentralisatie is opnieuw uitgesteld, op dit moment wordt gefocust op 1 januari 2026. Dit betekent dat het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel niet per 1 januari 2024 van kracht is gegaan. Vanuit het Rijk bleek er onvoldoende voorbereidingstijd. De bedoeling is dat de zorg vaker ambulant bij de inwoners thuis plaatsvindt, in plaats van in een instelling die niet per se in de buurt is van de eigen leefomgeving. Deze verandering noemen we Beschermd Thuis. Bij de inkoop van Beschermd Wonen is hier al op voorgesorteerd door de producten anders in te richten, deze ingezette koers blijven we ondanks het landelijke uitstel wel gewoon volgen. Ontwikkelingen eigen bijdrage Wmo We volgen de landelijke richtlijnen voor de wetswijziging in de Wmo, die het vanaf 2027 mogelijk moet maken de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de maatwerkvoorzieningen weer in te voeren. De verwachting is dat dit zorgt voor een minder grote instroom van nieuwe cliënten dan in de afgelopen jaren het geval was. Dit doordat inwoners een financiële drempel ervaren en eerst zelf een oplossing te zoeken voor hun hulpvraag. Ook is vanaf 1 januari 2024 de eigen bijdrage geïndexeerd.

Hiermee worden de gemeenten tegemoet gekomen met de huidige prijsstijgingen en inflaties. Inzetten op preventie en voorliggende voorzieningen De ketensamenwerking rondom valpreventie is ontwikkeld. Dit is een onderdeel van de brede SPUK-regeling (zie ook programma 7). De eerste inwoners hebben deelgenomen aan de cursus valpreventie. We hebben ingezet op het versterken van bestaande ontmoetingsplekken en ingezet op het ontwikkelen van vier nieuwe ontmoetingsplekken. Zie hiervoor Bestemming Wolvega. We hebben ingezet op Powerful Ageing. Aan de ene kant in het kader van grip op de Wmo, aan de andere kant om inwoners langer zelfstandig in hun eigen vertrouwde omgeving te laten wonen. Inkoop Wmo In 2024 zijn we gestart met de nieuwe inkoop van de Wmo-voorzieningen (huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding, kortdurend verblijf) per 2026.

Versterken ketensamenwerking ouderen Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In het kader van de samenwerking tussen het zorgdomein (ziekenhuis, huisarts en thuiszorgorganisaties) en het sociaal domein is Regioplan Heerenveen opgezet. In deze samenwerking is een programma met meerdere projecten vastgesteld. De projecten Wijkgericht werken en Welzijn op Recept zijn in onze gemeente uitgezet en worden beleidsmatig ondersteund door medewerkers van Ros Friesland en Dokterszorg. We hebben een start gemaakt met de dialoogtafel vitaal ouder worden. De dialoogtafel is een samenwerkingsverband tussen formele en informele partijen die gericht is op het versterken van de sociale basis van de ouder wordende inwoners. 55

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Aan de slag met het versterken van de ketensamenwerking ouderen We hebben deelgenomen aan het regionale netwerk Regioplan Integrale Zorg Heerenveen e.o. om de komende jaren gezamenlijk vooruit te zien op verschillende veranderingen op het gebied van de ouderenzorg. Vanuit deze samenwerking wordt aangesloten bij het landelijk Integraal Zorgakkoord (IZA), dit gebeurt door in te zetten op innovatie. Doelen hiervan zijn de houdbaarheid, betaalbaarheid en bereikbaarheid van de zorg richting de toekomst. Deze samenwerking is tevens een goed voorbeeld van een ketensamenwerking zoals die bedoeld is vanuit de specifieke uitkering gezonde generatie (Brede SPUK). We hebben ons ingezet op het versterken van laagdrempelige voorzieningen en het ontwikkelen van vier nieuwe ontmoetingsplekken. De samenwerking met onze ouderenverenigingen sluit hier goed op aan. Hierdoor is de samenwerking met de ouderenverenigingen enorm versterkt en hebben we ze ingezet bij het helpen en ondersteunen van onze oudere inwoners. Door inzet van Wijkgericht-werken-teams is samenwerking tussen organisaties en de gemeente die betrokken zijn bij het welzijn, de zorg en ondersteuning van ouderen vergroot.

Bestemming Wolvega Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Bestemming Wolvega heeft in 2024 twee deelprojecten ondergebracht bij de vakgroep Sociale Basis, waaronder de Mobiele Ontmoetingsplek voor jongeren (MOP) en de decentrale ontmoetingsplekken. Informatie over Bestemming Wolvega is te vinden in de paragraaf RegioDeal Zuidoost Friesland.

Bestemming Noordwolde Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Op 31 december 2023 stopte het provinciale programma de Aandachtsgebieden Stellingwerven en daarmee ook het project Bestemming Noordwolde. Noordwolde sloot op 20 april 2024 het project af met het slotevenement ‘Dit is Noordwolde’. Het was een feest van, voor en door de inwoners van het dorp. Vaststelling subsidie fase 6, 2021-2023 Eind april hebben wij de verantwoording voor Bestemming Noordwolde fase 6 aan de provincie opgeleverd, met het verzoek de subsidie vast te stellen. Eind december 2024 ontvingen wij een voornemen tot vaststelling van de subsidie. Wij verwachten begin 2025 het vaststellingsbesluit van de provincie en de laatste subsidie uitbetaling. Rapportages In opdracht van de provincie Fryslân zijn in 2024 twee rapportages gepubliceerd. In de eerste plaats de ‘Evaluatie Aandachtsgebieden Stellingwerven: Leren van 14 jaar projecten’ van de KWINK Groep. Ten tweede de ‘Aandachtsgebieden Stellingwerven Voortgangsrapportage 2024’ van Domenie Doelgericht Onderzoek met daarin de monitoring van fase 6 van Bestemming Noordwolde, 2021-2023. Onze gemeente was betrokken bij de realisatie van de stukken en heeft ook een bestuurlijke reactie opgesteld. Beide rapporten worden in 2025 in bestuurlijk overleg met de provincie Fryslân vastgesteld.

56

Toelichting - Wat mag het kosten De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 6. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2024

Begroting 2024

Primitieve begroting 2024

Verschil begroot werkelijk

Lasten

40.691

43.468

40.178

Baten

-13.348

-12.824

-12.289

524

Saldo van lasten en baten

27.343

30.644

27.889

3.301

Onttrekkingen Resultaat

2.777

-517

-548

-15

-31

26.825

30.096

27.874

3.270

57

Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Portefeuillehouder(s)

Den Hartigh, Hartog en Zonderland

Organisatie

Beleid en Sport & Leefstijl

Taakvelden •

Riolering

•

Volksgezondheid

•

Milieubeheer

•

Afval

•

Begraafplaatsen en crematoria

Beleidsnota's •

2007 Notitie Mestvergisting

•

2008 Notitie Beleidskaders nieuwe Wet geluidshinder

•

2010 Notitie Geurbeleid

•

2011 Gebiedsvisie Wet geurhinder en veehouderij

•

2012 Geurverordening Weststellingwerf

•

2017 Evenementenbeleid

•

2018 Watergangen waarop via een riooloverstort wordt geloosd

•

2019 Plan van aanpak Jongeren Op Gezond Gewicht 2019-2021

•

2020 Bodembeheerplan (geactualiseerde bodemkwaliteitskaart)

•

2021 Transitievisie Warmte OWO

•

2021 Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP 2021-2025)

•

2021 Grondstoffenbeleidsplan

•

2022 Lokaal gezondheidsbeleid gemeente Weststellingwerf 2022-2025

•

2023 Plan van aanpak van GALA Brede Spuk 2023-2026

•

2023 Uitvoeringsprogramma 2024 en Jaarverslag 2023 Fysieke leefomgeving

•

2023 Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid

•

2024 Uitvoeringsprogramma Alcoholwet Weststellingwerf 2024-2025

58

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Gezondheidsbeleid : Integraal Zorg Akkoord (IZA) Het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Om dit te bereiken zijn er afspraken gemaakt tussen het miniserie van VWS en een groot aantal partijen in de zorg en ondersteuning. Eén van deze afspraken is het opstellen van het Regioplan voor elke regio. Eind 2023 is er vanuit de regio Fries Integraal Zorgakkoord (FrIZA) het regioplan ‘Friesland’ vastgesteld door de Bestuurscommissie Gezondheid. Het regioplan heeft als centrale ambitie ‘van zorg naar gezondheid en welbevinden door het versterken van de Mienskip’. Om deze ambitie te behalen zijn er vier prioritaire opgaven gesteld: 1. Kansrijk opgroeien en gezond leven 2. Gezond ouder worden 3. Mentale gezondheid en veerkracht 4. Toekomstbestendige medische specialistische zorg (MSZ) Aan de vier gestelde opgaven wordt actief samengewerkt binnen het FrIZA. Alle achttien Friese gemeenten zijn aangesloten en ondersteunen actief de provinciale en lokale uitrol van de verschillende interventies die voortkomen uit de plannen. Elke gemeente heeft vanuit de SPUK IZA uitvoeringsbudgetten ontvangen. Voor de gemeente Weststellingwerf is dit budget ondersteunend voor de lokale implementatie van Opgroeien Kansrijke Omgeving (OKO).

Grondstoffenbeleid - Diftar+ Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? De raad heeft op 29 januari 2024 besloten om, met het oog op toekomstbestendigheid van de afvalinzameling en de invoering van het nieuwe beleid van diftar+ per 1-1-2026, de inzameling van het huishoudelijk restafval en GFT onder te brengen bij Omrin. In het afgelopen jaar is daartoe een implementatieplan opgesteld met verschillende interne projectgroepen om deze overgang goed te borgen, te begeleiden en de communicatie hierover richting inwoners in te regelen. Hiervoor is onder andere een uitgebreid communicatieplan opgesteld en zijn inwoners op verscheidene manieren geïnformeerd over de ontwikkelingen. Specifiek kijkend naar de verdere voorbereidingen voor de invoering van diftar+, startend op 1-1-2026, is gewerkt aan het flankerend beleid en compensatiemaatregelen. Hiervoor zijn meerdere bijeenkomsten met de klankbordgroep (bestaande uit raadsleden) gearrangeerd om te komen tot een passend pakket van maatregelen. Uiteindelijk resulteerde dit in het voorstel dat in de raad van december 2024 vastgesteld is en waar in 2025 verdere invulling aan wordt gegeven. Met beide trajecten geeft de gemeente verdere invulling in de overgang naar diftar+ en een robuuste afvalinzameling voor de komende jaren.

Klimaat en duurzaamheid Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2024 hebben we verder uitvoering gegeven aan het gemeentelijk klimaat- en duurzaamheidsbeleid. We hielpen inwoners met het verduurzamen van hun woning. Via energieverkenners, energiecoaches en de Lokale Aanpak Isolatie. Wij hebben aanzienlijke stappen gezet om onze eigen CO2-uitstoot te verminderen. We hebben hiervoor een CO2-prestatieladdercertificaat ontvangen. In 2024 is verdere uitvoering gegeven aan het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025.

59

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Pijler Energietransitie • Vanuit het Friese Energie Tafel werken we met diverse stakeholders structureel samen aan een integrale aanpak op het gebied van duurzame energie, de warmtetransitie en de energie-infrastructuur. •

Op 10 december 2024 is de Friese Energievisie vastgesteld. Deze visie is door alle samenwerkende partijen opgesteld. Hierin is te lezen hoe we het Friese energiesysteem duurzaam willen gaan inrichten. Fryslân wil in 2050 de benodigde duurzame energie zelf produceren en binnen Fryslân gebruiken.

•

In het najaar van 2024 is de regio analyse met de raad gedeeld. Deze geeft inzicht in vraag en aanbod van energie en wat dit betekent voor de benodigde energie-infrastructuur in Weststellingwerf en Ooststellingwerf. We weten hiermee welke ontwikkelingen er op ons afkomen; welke infrastructuur er nu is en welke aanpassingen er nodig zijn. De raad heeft met een amendement het college opdracht gegeven om de resultaten van de systeemstudie om te laten zetten in een kaderstellend adaptief programmaplan. Samen met bureau Berenschot wordt dit opgepakt. Tegelijkertijd heeft het voltallige college intensief overleg met Liander. Het is een strategisch en tactisch overleg, waarbij we zoveel mogelijk focusen op de lange termijn doelstellingen van de gemeente.

•

Wij werken de door de raad vastgestelde warmtevisie (2021) uit in een OWO warmteprogramma. Hier hebben wij in 2024 een start mee gemaakt. Wij verwachten dat we deze begin 2026 te kunnen afronden en vaststellen. Beide documenten richten zich op het op termijn beëindigen van het gebruik van fossiele brandstoffen voor verwarmen.

•

Het OWO Energiebureau light is gerealiseerd. Drie energieverkenners en 8 energiecoaches in Weststellingwerf helpen inwoners bij het verduurzamen van woningen en het aanvragen van subsidie Lokale aanpak isolatie. In 2024 zijn 5 nieuwe vrijwillige energiecoaches opgeleid. De vrijwillige energiecoaches hebben in 2024 circa 50 adviesgesprekken gevoerd. Inwoners krijgen van de energiecoach advies over kleine (niet bouwkundige) maatregelen, waarmee zij hun woning kunnen verduurzamen.

•

We zijn in mei 2024 gestart met de uitvoering van de subsidieregeling Lokale Aanpak Isolatie. Deze regeling is bedoeld om slecht geïsoleerde woningen te verduurzamen en energiearmoede tegen te gaan.

•

In 2024 besloot het college te onderzoeken of een warmtenet in Wolvega haalbaar is. Deze verkenning voeren we in 2025 uit.

•

Samen met de andere Friese gemeenten, provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân, netbeheerder Liander, de Friese Energie Alliantie (FEA) en overige stakeholders werken we binnen de Friese Energie Tafel aan de energietransitie. Binnen deze samenwerking wordt de strategie voor duurzame energieopwekking in samenhang gezien met de warmtetransitie en energie-infrastructuur.

•

We ondersteunen twee initiatieven om te komen tot een dorp- of wijkuitvoeringsplan. We zijn hierover in gesprek met Oldeholtpade en de energiecoöperatie Westhoek. De gebiedscoördinator heeft hierbij een belangrijke ondersteunende rol.

•

We hebben SPUK-gelden energiearmoede ingezet voor de witgoedwissel. Op advies van de ‘energiecoach witgoedwissel’ kunnen inwoners bij een plaatselijke winkel één witgoedapparaat met een hoog energieverbruik (bijvoorbeeld een oude koelkast of wasmachine) omruilen voor een energiezuinig exemplaar. Zo wordt het energieverbruik verminderd en de energierekening blijvend verlaagd. In 2024 zijn er 576 coachgesprekken gevoerd waarin deze regeling bij de doelgroep is aangeboden. Dit heeft geresulteerd in het inruilen van maar liefst 518 apparaten door energiezuinige exemplaren. Hiermee levert de witgoedwissel een mooie bijdrage aan het bestrijden van energie-armoede en energiebesparing. 60

•

We hebben SPUK-gelden (vanuit de CDOKE-regeling) gebruikt voor het op orde brengen van de capaciteit op klimaat en duurzaamheid.

•

In 2024 zijn we gestart met het Soorten Management Plan (SMP). In het kader van het pre-SMP zijn 21 vleermuizenkasten in de gemeente geplaatst voor de eerste compensatieronde. Hiermee is in december 2024 ontheffing verkregen van de provincie Fryslân voor het verduurzamen van 10% van de woningvoorraad in Weststellingwerf. Daarnaast zijn de onderzoeken gestart voor het opstellen van het Soorten Management Plan. Deze wordt naar verwachting eind 2025 opgeleverd.

•

In 2024 hebben we het certificaat van de CO2-prestatieladder op niveau drie behaald. Op basis van het verbruik van aardgas, elektriciteit en brandstoffen van onze eigen organisaties is de CO2-uitstoot in kaart gebracht, de CO2-footprint. Er zijn reductiedoelstellingen en –maatregelen opgesteld en de CO2-footprint wordt elk half jaar geüpdatet.

•

In 2024 sloten we weer aan bij 'junior energiecoach'. In totaal deden vier schoolklassen, 48 leerlingen en 6 docenten mee. De leerlingen hebben enthousiast meegedaan en alles geleerd over energie besparen. Per deelnemer zijn er meer dan 10 energiebesparende acties uitgevoerd in dit programma.

Pijler Circulaire Economie • In het najaar van 2024 zijn we het manifest Maatschappelijk Verantwoord opdrachtgeverschap gaan volgen en is er een werkgroep opgesteld voor de verdere uitrol van MVOI. Iedereen in de werkgroep in 2024 heeft een training reeks MVOI gevolgd. De eerste prioriteit van de werkgroep is het verbeteren van het OWO-actieplan zodat deze beter aansluit bij de organisaties. •

Duurzaamheid en circulariteit passen we in diverse gemeentelijke projecten toe. Daarbij volgen we interne trainingen om bewustzijn over deze thema’s te vergroten.

Pijler Klimaat-Robuust • Om wateroverlast zoveel mogelijk te beperken, werkten wij verder aan klimaatmaatregelen die voortkomen uit het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025; •

In 2024 is er een regentonactie geweest. Tijdens de actie zijn er 168 regentonnen verkocht.

Pijler Communicatie & Samenwerken • Met de geactualiseerde beleidsbrief 2024 hebben wij u inzicht gegeven in de actuele acties/projecten binnen programma Klimaat & Duurzaamheid. •

Via de gemeentepagina in de Westwijzer en social media posts communiceerden wij over Klimaat & Duurzaamheid.

•

Er is een communicatieplan en jaarlijkse communicatieagenda Klimaat & Duurzaamheid ontwikkeld en vanuit deze lijn wordt gewerkt.

•

De vindbaarheid, herkenbaarheid en toegankelijkheid van onze website is vergroot, door een doorontwikkeling van de websitepagina’s Klimaat en Duurzaamheid. De landingspagina Klimaat en Duurzaamheid heeft hierdoor in 2024 een groei in paginabezoeken van 61,2% doorgemaakt ten opzichte van 2023.

61

Aan de slag met gezondheidsbeleid Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2024 is er blijvend ingezet op de drie gestelde ambities binnen het lokaal Gezondheidsbeleid 2022-2025. Door actief uitvoering te geven aan het vastgestelde beleid zetten we in op het verkleinen van sociaal economische gezondheidsverschillen, het verbeteren van een gezonde leefomgeving en het bieden van gezondheidsbevorende en beschermende programma’s. Dit is gebeurd vanuit de verschillende programma’s die zich inzetten op een gezonde leefstijl en een gezonde fysieke sociale leefomgeving. Er wordt binnen deze programma’s domein overstijgend en integraal gewerkt. Er zijn vanuit het GALA/Brede SPUK 2023 - 2026 actieve ketenaanpakken ontstaan waardoor in gezamenlijkheid met samenwerkingspartijen aan de gestelde doelstellingen wordt gewerkt.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Een gezonde leefomgeving OKO-aanpak: •

In 2024 heeft de gemeenteraad positief besloten om te starten met de OKO-aanpak. De aanpak Opgroeien Kansrijke Omgeving (OKO) draagt positief bij aan een leefomgeving waarin jongeren gelukkig, gezond en zonder middelengebruik opgroeien. De aanpak richt zich op de leefomgeving om de jongeren heen. Als de leefomgeving positief verandert beweegt de jongere hierin mee.

•

In 2024 heeft er een startbijeenkomst en dialoogsessie plaatsgevonden waarbij alle betrokken ketenpartners aanwezig waren. Deze sessies zijn visueel vormgegeven door een zakelijk tekenaar en verzonden naar alle aanwezigen.

•

Na de dialoogsessie is zichtbaar geworden aan welke beschermende en risicofactoren we gaan werken binnen de gemeente Weststellingwerf. Dit zijn ouderbetrokkenheid en vrije tijd. Er zijn in 2024 twee werkgroepen gestart: de werkgroep ‘Ouderbetrokkenheid’ en ‘Vrije tijd’. De werkgroepen bestaan uit verschillende ketenpartners. Binnen de werkgroepen wordt er besproken en beoordeeld welke interventies passend zijn. In 2025 gaan de werkgroepen verder met elkaar in gesprek en worden de interventies uitgezet.

•

De projectleider OKO is in 2024 gestart en coördineert het project OKO. De projectleider wordt ondersteund door het kernteam, dat bestaat uit de verschillende aangehaakte beleidsterreinen.

Gezonde leefomgeving: •

In 2024 was het gezondheidsbeleid gericht op zowel het sociaal domein als op de leefomgeving. Sinds 1 januari is de Omgevingswet ingegaan. Gezondheid is daarin een van de maatschappelijke doelen. In de leefomgeving willen we de gezondheid niet alleen beschermen, maar ook bevorderen.

•

In 2024 is het gezondheidsbeleid actief betrokken bij omgevingsvraagstukken rondom de invloed van gezondheid van inwoners. Dit komt ook terug in het Plan van Aanpak GALA/Brede SPUK 2023/2026. Daarin staan doelen voor een omgeving die uitnodigt om te bewegen, gezonder te eten en elkaar te ontmoeten.

•

In 2024 is een speel- en beweegtuin in de Haenepolle in Noordwolde geopend. Het park is ingericht naar de wens van inwoners uit de omgeving. Verschillende teams binnen de gemeente werkten samen om een plek te maken waar mensen van alle leeftijden kunnen bewegen en spelen in de buitenlucht.

62

•

Ook in 2024 hebben wij naar aanleiding van een inwonersinitiatief in samenwerking met het plaatselijke dorpsbelang in co-financiering de verouderde speeltuin aan de Ringweg-Oost in Noordwolde opgeknapt en iets uitgebreid. Hiermee willen we kinderen in de omgeving stimuleren om te bewegen en samen te spelen en zo helpen om gezondheidsachterstanden terug te dringen. Daarbij hebben we gekeken naar duurzame materialen. Ook is er een nestschommel geplaatst waar kinderen samen op kunnen en waar ook iemand met een beperking gebruik van kan maken. Daarnaast zijn de schelpenpaden breder gemaakt voor een betere toegankelijkheid.

Een gezonde leefstijl NIX18: •

In 2024 is er vanuit het programma NIX18 op het Linde College, een van de scholen in het voortgezet onderwijs in Weststellingwerf, het programma ‘Helder op School’ in combinatie met Theater Smoar gegeven.

•

Bureau Objectief heeft de actie NIXzonderID binnen de gemeente uitgevoerd. Dit is gebeurd met Mystery Shoppers die langs supermarkten, evenementen en horecagelegenheden gaan om te polsen of er gevraagd wordt naar een ID. Deze actie had als doel de ID-vraag op een positieve manier onder de aandacht te brengen. Door positieve leerervaringen te creëren en feedback te geven in het proces helpen we de ID-vraag naar een hoger niveau te brengen. Aan de hand van de resultaten gaan we in gesprek met de betreffende locaties. Een aantal gesprekken zijn al gevoerd, de rest volgt in 2025.

•

Het uitvoerplan van NIX18 is vastgesteld. NIX18 is zichtbaar bij activiteiten voor jongeren. De bar met ‘Happy Drinks’ (alcoholvrije cocktails met stellingvragen over alcohol) is hier een voorbeeld van.

JOGG-aanpak: •

In 2024 is het plan van aanpak JOGG- Weststellingwerf geschreven en het wordt in 2025 vastgesteld. De JOGG aanpak is integraal binnen het sociaal en fysiek domein ingezet.

•

Het convenant 'Gezonde sportevenementen' is ondertekend. Hiermee stimuleren we organisatoren van sportevenementen om meer gezondere keuzes aan te bieden, maar ook om te zorgen dat sponsoring van het evenement gezond is. Organisatoren krijgen hier ondersteuning bij van een JOGG-TeamFit coach. We zijn aanwezig geweest bij het schoolvoetbal en een schoolkorfbaltoernooi en grotere activiteiten van TeamFRL. Om te laten zien aan organisatoren hoe laagdrempelig je gezonde tussendoortjes en water aan kan bieden. Daarnaast hebben we deelnemers kennis meegegeven over gezondheid en laten ervaren dat gezond eten en drinken ook lekker kan zijn.

•

We zijn gestart met het opzetten van de pilot ‘Gezondere Box’. Hiermee kunnen we verenigingen laagdrempelig laten ervaren hoe ze een gezonder aanbod in de kantine kunnen neerzetten, aan een rookvrije sportomgeving kunnen werken en verantwoord alcoholbeleid kunnen opstellen. Hierbij worden ze ondersteund door een JOGG-TeamFit coach.

•

De JOGG-aanpak wordt door jongerenwerkers en de buurtsportcoaches ingezet door het aanbieden van fruitwater en gezonde tussendoortjes op de georganiseerde evenementen.

•

Omdat we als gemeente het goede voorbeeld moeten en willen laten zien aan onze inwoners hebben we ingezet op de ondertekening van het convenant 'Gezonder voedingsaanbod in gemeentehuizen'. Medewerkers van de gemeente hebben dagelijks toegang tot een gezonde lunch, water en gratis fruit. Daarnaast maken we onze collega’s bewust van het belang van gezonde voeding en bewegen, juist tijdens een werkdag.

63

•

In 2024 zijn de ‘Beweeghummeltjes boxen’ aangeschaft. Hiermee kunnen pedagogisch medewerkers peuters een dagelijks beweegmoment aanbieden. Dit stimuleert de ontwikkeling van de peuters op motorisch, sociaal en cognitief niveau. Ook oefenen de peuters met kleuren, tellen en begrippen. Elke kinderopvang in Weststellingwerf ontvangt in 2025 de Beweeghummeltjes box en de daarbij behorende scholing.

•

Er is gestart met de interventie Trommel zonder Rommel. Alle materialen zijn aangeschaft. In maart 2025 starten consultatiebureaus met het uitdelen van de Trommel zonder Rommel. Alle kinderen die bij het consultatiebureau komen voor het 3,9 jaar consult krijgen een tasje met daarin een broodbakje, appelbakje, waterfles en een boekje met informatie over hoe je op een gezonde, makkelijke en budgetbewuste manier de broodtrommel van kinderen kan vullen als ze naar school gaan. Komend jaar betrekken we hier ook de scholen en lokale supermarkten bij.

Ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht (KNGG) en Terugdringen overgewicht en obesitas bij volwassenen: •

In 2024 zijn de ketenaanpakken Kind naar Gezonder Gewicht (KNGG) en Terugdringen overgewicht en obesitas bij volwassenen gestart. In november 2024 vond de kick-off plaats met alle samenwerkingspartijen.

•

De ketenaanpak KNGG is in 2024 actief gekoppeld aan het programma JOGG.

•

In 2024 is door alle Friese gemeenten overeengekomen dat GGD Fryslân de centrale zorgverleners opleidt en beschikbaar stelt. De centrale zorgverlener is onderdeel van de ketenaanpak KNGG.

Kansrijke Start: •

In 2024 hebben wij een OWO-symposium Kansrijke Start georganiseerd. Hiermee is de lokale coalitie gestart en hebben wij o.a. professionals geïnspireerd om samen te werken aan de 1e 1000 dagen (-9m tot 2 jaar) van een kind.

•

De verloskundigenpraktijk werkt ook in 2024 met de verlengde intake aan de hand van de Alpha-NL lijst. Deze vragenlijst gaat langs alle leefgebieden van de zwangere. Als er hulpvragen zijn, kan de verloskundige op tijd extra ondersteuning aanbieden of doorverwijzen naar de GGD.

•

Wij zijn in 2024 aangesloten bij het programma Nu Niet Zwanger. Hiervoor zijn er twee aandachtsfunctionarissen aangemeld.

•

In het najaar van 2024 is de verloskundigenpraktijk, in samenwerking met de GGD en ISIS Kraamzorg, gestart met een zwangerschapscursus. Deze bieden wij gratis aan voor elke zwangere in onze gemeente.

Ketenaanpak Valpreventie: •

In 2024 is de ketenaanpak Valpreventie door middel van een kick-off met formele, informele en interne collega’s gestart. Door actief te communiceren met een wervingscampagne zijn inwoners met een leeftijd van 65+ uitgenodigd om deel te nemen aan de cursussen die worden aangeboden door de vier gecontracteerde fysiotherapeuten binnen de gemeente. In 2024 zijn er vier cursussen gestart waaraan in totaal veertig inwoners hebben deelgenomen.

Mentale gezondheid Mentale gezondheid jeugd: •

In 2024 zijn vier Rots en Water (weerbaarheidstrainingen) groepen gestart. Dit draagt bij aan de mentale weerbaarheid van de basisschoolkinderen.

•

Binnen de programma’s JOGG en OKO is er actief aandacht voor de mentale gezondheid van de jongeren.

64

Mentale gezondheid volwassenen: •

In 2024 is Welzijn op Recept (WOR) uitgebreid (programma 6 versterken sociale basis).

•

In 2025 vindt de brede uitrol van het versterken mentale weerbaarheid en mentale gezondheid plaats.

Suïcidepreventie: •

In 2024 is de nieuwe Wet integrale suïcidepreventie aangenomen. Suïcidepreventie is een wettelijke taak binnen de Wet Publieke Gezondheid (WPG). Afgelopen jaar zijn er gesprekken geweest met ProRail. De suïcidecijfers van de jaren 2022, 2023 en 2024 zijn opgevraagd en geanalyseerd. In 2025 zal er een plan van aanpak ‘Suïcidepreventie Weststellingwerf’ geschreven en vastgesteld worden.

Toelichting - Wat mag het kosten De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 7. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2024

Begroting 2024

Primitieve begroting 2024

Verschil begroot werkelijk

Lasten

10.258

12.864

9.607

2.606

Baten

-7.338

-9.514

-6.872

-2.176

Saldo van lasten en baten

2.920

3.351

2.735

431

Onttrekkingen

-720

-835

0

-115

Stortingen

462

508

25

46

Saldo mutatie reserves

-258

-327

25

-68

Resultaat

2.662

3.024

2.760

362

65

Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Portefeuillehouder(s)

Zonderland, Hartog en Hoen

Organisatie

Beleid

Taakvelden •

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

•

Ruimtelijke ordening

•

Wonen en bouwen

•

Beheer overige gebouwen en gronden

Beleidsnota's •

2004 Welstandsnota Weststellingwerf

•

2011 Handleiding schaalvergroting agrarische sector

•

2012 Facetbestemmingsplan Kernen Weststellingwerf

•

2013 Beheersverordening agrarische percelen bestemmingsplan buitengebied

•

2014 Bestemmingsplan Buitengebied

•

2014 Nadere regels Algemene Plaatselijke Verordening (APV) voor terrassen en uitstallingen (2014)

•

2016 Bestemmingsplan Buitengebied (versie VA03) aangepast naar aanleiding van uitspraak Raad van State

•

2017 Uitvoeringsregels evenementen gemeente Weststellingwerf 2017

•

2017 Bestemmingsplan Buitengebied intensieve veehouderijen

•

2017 Notitie strategisch omgaan met gemeentelijk vastgoed

•

2019 Omgevingsvisie Weststellingwerf

•

2020 Plan van aanpak Verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille

•

2021 Algemeen plaatselijke verordening Weststellingwerf 2021

•

2022 Facetbestemmingsplan Geitenhouderijen

•

2022 Facetbestemmingsplan kleine windturbines Weststellingwerf

•

2022 Beleidsnotitie kleinschalige recreatie

•

2023 Woonzorgvisie

•

2023 Woonvisie

66

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Betaalbaar bouwen Lindewijk De gemeente Weststellingwerf bouwt meer sociale huurwoningen en betaalbare koop- en huurwoningen in de Lindewijk. In 2024 is begonnen met de eerste woningen. Dit sluit aan bij het collegeprogramma 2022-2026 en de door de gemeenteraad vastgestelde Woonvisie. De toename is mede mogelijk gemaakt door een subsidie van € 1.070.000 van het Rijk uit de zogeheten Woningbouwimpuls-regeling (WBI). Omgevingsvisie Wij hebben in onze gemeente sinds 2019 een Omgevingsvisie. In de raadsvergadering van 1 juli 2024 is een motie aangenomen waarin het college is gevraagd om te komen tot een breed gedragen nieuwe omgevingsvisie. Dit vanuit de constatering dat de huidige visie onvoldoende handvatten bevat voor actuele uitdagingen zoals op het gebied van wonen, landbouw, bodem, waterbeheer, klimaat en duurzaamheid. Conform deze motie heeft het college aan de raad een procesvoorstel gedaan om te komen tot deze nieuwe visie. Dit is vastgesteld in de raadsvergadering van 2 december 2024. Welstandsnota In 2024 zijn de nieuwe sneltoetscriteria vastgesteld door de gemeenteraad van Weststellingwerf. De wens voor nieuwe sneltoetscriteria komt voort uit de inwerkingtreding van de Omgevingswet.

De sneltoets-methode houdt in dat de vergunningverleners aan de hand van de sneltoetscriteria de meest voorkomende initiatieven zelf kunnen beoordelen. Mocht de vergunningverlener bij de beoordeling twijfel hebben, kan het initiatief alsnog worden voorgelegd aan de adviescommissie omgevingskwaliteit (voorheen welstandscommissie). De sneltoetscriteria maken na vaststelling onderdeel uit van de regels ten aanzien van de omgevingskwaliteit (welstandsnota). Hiermee zijn ze onderdeel geworden van het tijdelijk omgevingsplan. Woningbouw in de dorpen Aan de hand van de toolkit kunnen dorpen zelf aan de slag met woningbouwplannen. Om de dorpen hierin ook financieel te ondersteunen is in 2024 een subsidie beschikbaar gesteld voor woningbouw in de dorpen. Met de subsidie kunnen de dorpen een projectplan opstellen waarna er een externe partij ingehuurd kan worden die het dorp begeleid in het proces om te komen tot een concreet initiatief. Een aantal dorpen hebben gebruik gemaakt van de subsidie en zijn aan de slag gegaan met een woningbouwplan in hun dorp. Onder andere de dorpen De Blesse, Nijeholtpade en Oldeholtpade zijn in 2024 begonnen met het uitwerken van een woningbouwplan. Hier wordt in 2025 een vervolg aangegeven. Daarnaast zijn er ook een aantal dorpen in 2024 begonnen met een woningbehoefte onderzoek.

Verder is afgelopen jaar het bestemmingsplan voor het woningbouwplan in het dorp Boijl onherroepelijk geworden. Dwarsvaartweg 6 Noordwolde Betreft een nieuwbouwplan voor 35 woningen op het voormalig paardencentrum aan de Dwarsvaartweg 6 in Noordwolde. Het plan voorziet in het realiseren van 12 rijwoningen in het betaalbare segment, 10 levensloopbestendige woningen, 8 twee-onder-een-kap woningen en 5 vrijstaande woningen. Op 13 mei 2024 is het bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad en het plan is vervolgens op 9 september 2024 geheel onherroepelijk in werking getreden. Eind 2024 hebben de eerste overleggen plaatsgevonden tussen de projectontwikkelaar en de gemeente als voorbereiding op de uit te voeren bouwwerkzaamheden en het beheer van de openbare ruimte. Regionale woonzorgvisie In 2024 zijn we begonnen met het vormgeven van een regionale woonzorgvisie. Dit doen we in regionaal verband, samen met de gemeenten Heerenveen, Smallingerland, Ooststellingwerf en Opsterland. Naast de domeinen Wonen en Sociaal zijn ook de corporaties en regionale zorg- en welzijnspartijen betrokken bij de totstandkoming. De kosten voor inhuur van Compaenen voor de begeleiding van dit traject wordt verdeeld over de vijf gemeenten op basis van regie. De uitwerking van deze visie geven we vorm in de bijbehorende uitvoeringsagenda.

We streven ernaar om de gezamenlijke visie op wonen welzijn en zorg vast te stellen in het eerste half jaar van 2025. Wet regie op de volkshuisvesting en het volkshuisvestelijk programma De invoering van de wet regie op de volkshuisvesting stond gepland voor 2024. Door vertraging staat dit nu op de politieke agenda voor 2025. Een aantal onderdelen van deze wet worden met de invoering verplicht. Een daarvan is het volkshuisvestelijk programma. 67

Urgentie verordening Een ander verplicht onderdeel van de wet versterking regie volkshuisvesting is de urgentie verordening. Met deze verordening geven we voorrang op een woning aan de doelgroepen zoals benoemd in de wet. De Urgentieverordening wordt provinciaal vormgegeven. In 2024 zijn we begonnen met de voorbereidingen. Er zijn diverse werkgroepen bezig geweest met onder andere de financiële kant maar ook de inrichting van het proces. Huisvesten statushouders In het voorjaar van 2024 is de tijdelijke woonruimte voor statushouders aan de Hoofdweg in Wolvega gerealiseerd. Sinds juni 2024 wordt deze noodhuisvesting bewoond. Het beheer is in handen van CareX. In 2024 heeft de gemeente de taakstelling voor het huisvesten van statushouders behaald en is de achterstand uit voorgaande jaren teruggebracht. In 2024 is samen met WoonFriesland en Woningstichting Weststellingwerf gewerkt aan het terugbrengen van de achterstand. Hiervoor is onder andere samen met Woningstichting Weststellingwerf een woning geschikt gemaakt voor een groot gezin.

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Bij het beheren van ons gemeentelijk vastgoed maken wij duurzame keuzes. Dit is ook vastgelegd in het plan van aanpak verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille. In 2024 zijn duurzame onderhoudsprogramma's op gesteld.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Het opstellen van duurzame meerjaren onderhoudsplannen Voor alle gebouwen in de maatschappelijke vastgoedportefeuille zijn nieuwe Meerjaren Onderhoudsplannen (MJOP’s) opgesteld. Deze dienen als basis om voor alle gebouwen een Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan (DMJOP) op te stellen. Begin 2025 worden de laatste rapporten opgeleverd. De aanbevelingen voor de kernportefeuille uit het ontzorgingsprogramma voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed (KlimOp) van de provincie Fryslân zijn waar mogelijk al geïntegreerd in deze plannen. In 2025 wordt gestart met het omvormen van alle MJOP’s naar Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplannen (DMJOP’s). Hierdoor moeten de gebouwen in de toekomst blijven voldoen aan de wettelijk gestelde duurzaamheidseisen. Deze stappen dragen bij aan een duurzame en kostenefficiënte aanpak van het gemeentelijk vastgoedbeheer.

Werken met de omgevingswet Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het jaar 2024 was het eerste jaar dat we hebben gewerkt met de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw. De Omgevingswet bundelt wetgeving en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Onze gemeente bereidde zich al enkele jaren voor op de invoering van de wetgeving. De overgang is dan ook soepel verlopen. De komende jaren moet de wetgeving verder geïmplementeerd worden.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Functioneren binnen de Omgevingswet Per 1 januari 2024 konden onze gemeente en OWO-VTH handelen conform de wet en vragen van inwoners beantwoorden. Nieuwe software is in gebruik genomen, verordeningen zijn aangepast en met ketenpartners zijn afspraken gemaakt. Ook is de intaketafel geïntroduceerd. Daar bespreken we de verschillende ruimtelijke initiatieven die zijn binnengekomen en beslissen we ook of een omgevingstafel met externe partijen nodig is.

68

Sinds de invoering hebben we een tijdelijk omgevingsplan. Dit tijdelijke omgevingsplan moet voor 2032 worden omgezet in een definitief omgevingsplan. Dit betekent dat diverse onderdelen in het omgevingsplan opgenomen moeten worden. Dit is bestaand beleid, nieuw beleid, maar daarnaast is het ook het moment om de nut en noodzaak van regelgeving tegen het licht te houden. Er wordt momenteel gewerkt aan een plan van aanpak met planning. Ruimtelijke kwaliteit onder de Omgevingswet Hûs en Hiem verzorgt de welstandsadvisering voor de gemeenten in Fryslân. Met de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is het mogelijk om de welstandstoetsing een andere invulling te geven. Voorlopig is besloten om de huidige werkwijze voort te zetten onder de Omgevingswet. Wel is Hûs en Hiem aan de voorkant meer adviserend betrokken in het proces in plaats van alleen bij een volledig uitgewerkt plan (niet alleen maar toetsen).

Toelichting wat mag het kosten De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 8. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2024

Begroting 2024

Primitieve begroting 2024

Verschil begroot werkelijk

Lasten

4.092

7.510

6.814

3.418

Baten

-2.529

-4.836

-4.726

-2.307

Saldo van lasten en baten

1.563

2.674

2.088

1.111

Onttrekkingen

-680

-1.163

0

-482

Stortingen

1.618

1.618

0

0

Saldo mutatie reserves Resultaat

937

455

0

-482

2.500

3.129

2.088

629

69

Overzicht | algemene dekkingsmiddelen Overzicht Algemene dekkingsmiddelen Portefeuillehouder(s)

Hoen

Organisatie

Advies & Ondersteuning

Taakvelden •

OZB woningen

•

OZB niet-woningen

•

Belastingen overig

•

Economische promotie

•

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

•

Treasury

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten die een gemeente vrij kan besteden. Dit in tegenstelling tot de specifieke dekkingsmiddelen zoals de opbrengst afvalstoffenheffing en de rioolheffing. De specifieke dekkingsmiddelen staan opgenomen in de betreffende programma’s onder de baten. Woonlasten Jaarlijks voert het Coelo een benchmark woonlasten uit. Voor de uitkomsten van de benchmark 2024 verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffingen. Gemeentefonds We ontvingen ook afgelopen jaar geld van het Rijk uit het gemeentefonds. In 2024 was dat € 66,4 miljoen (€ 66,2 voor het jaar 2024 en € 0,2 van voorgaande jaren). Hiervan hebben we een groot deel van onze uitgaven betaald. Jaarlijks ontvangen we, volgens een vastgesteld verdeelsysteem, een uitkering uit het gemeentefonds. In het verdeelsysteem wordt rekening gehouden met de onderlinge verschillen in de kosten waar een gemeente voor staat en de draagkracht van gemeenten (de belastingcapaciteit). Dit jaar hebben we op drie momenten informatie over de gemeentefondsuitkering ontvangen. Wij informeerden de raad via diverse afzonderlijke memo's over uitkering van het gemeentefonds. Afgelopen jaar was er, net als in 2023, veel te doen over het ravijn vanaf 2026. De terugval in inkomsten vanuit het gemeentefonds is ook in 2024 nog niet opgelost.

Om die reden zijn we eind 2024 het project 'Ombuigingen 2026 en verder' gestart. Doel van dit project is om een maatregelenpakket aan te leveren met een omvang van € 3 miljoen. Het project loopt verder in 2025. Specifieke uitkeringen Naast de algemene uitkering bestaan er specifieke uitkeringen (spuk). Deze uitkeringen mogen we niet vrij besteden. Ze zijn voor een specifiek doel. Omdat deze uitkeringen voor een specifiek doel zijn, verantwoorden we ze bij het desbetreffende programma. Ook verantwoorden we ze in de Sisa-verantwoording verderop in deze jaarrekening. Het nieuwe kabinet had het voornemen om het aantal spuks drastisch te verminderen. Aan dit voornemen heeft men in 2024 nog geen invulling kunnen geven. We hadden in 2024 nog 24 spuks. Naar verwachting daalt dit aantal vanaf 2025.

70

Doelstellingen Balans tussen gemeentelijke inkomsten en uitgaven Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? We hebben voldaan aan de voorwaarden van onze toezichthouder voor een structureel sluitende begroting. Daarmee is het genoemde resultaat behaald.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Sturen via de reguliere P&C cyclus De P&C cyclus bestond in 2024 uit een begroting, een voorjaarnota gecombineerd met een kadernota met een meerjarenperspectief, een najaarsnota en nu de jaarrekening. Wij hebben via de P&C cyclus sturing gegeven aan de doelen. De balans in gemeentelijke inkomsten en uitgaven vormde daarin een continu kader.

Toelichting De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, algemene dekkingsmiddelen. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2024

Begroting 2024

Primitieve begroting 2024

Verschil begroot werkelijk

Lasten

828

857

862

29

Baten

-72.820

-71.481

-69.348

1.339

Saldo van lasten en baten

-71.991

-70.623

-68.486

1.368

Onttrekkingen

-2.528

-2.528

0

0

Stortingen

1.500

1.500

0

0

Saldo mutatie reserves

-1.028

-1.028

0

0

Resultaat

-73.020

-71.652

-68.486

1.368

71

Overhead, Vennootschapsbelasting en Overige baten en lasten

72

Overzicht kosten overhead Overhead kosten De definitie van overhead uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) luidt: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten die gericht zijn op de externe klant vallen hier dus niet onder maar zijn in de betreffende taakvelden opgenomen. De bedrijfskosten die dus gerekend worden tot de overhead zijn: •

Personele kosten (alleen leidinggevenden en interne teams)

•

Huisvesting

•

OWO (incl. ICT)

•

Communicatie

•

Overige bedrijfsvoeringskosten.

De toelichting op de cijfers staat in het onderdeel jaarrekening, toelichting op de cijfers per programma Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2024

Begroting 2024

Primitieve begroting 2024

Verschil begroot werkelijk

Lasten

23.970

21.672

21.181

Baten

-9.362

-8.610

-8.455

752

Saldo van lasten en baten

14.608

13.062

12.725

-1.546

Onttrekkingen Resultaat

-2.298

-128

-128

0

0

14.480

12.934

12.725

-1.546

73

Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 is er de Wet belastingplicht overheidsondernemingen. Dit houdt in dat gemeenten Vennootschapsbelasting (Vpb) moeten betalen op het moment dat ze activiteiten uitvoeren waarvoor ze aangemerkt worden als ondernemer. Zie ook het onderdeel toelichting op de baten en lasten, onderdeel Vennootschapsbelasting. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2024

Begroting 2024

Primitieve begroting 2024

Verschil begroot werkelijk

Lasten

0

0

0

0

Resultaat

0

0

0

0

74

Overige baten en lasten Onvoorziene uitgaven Het taakveld 'Overige baten en lasten' is hier verantwoord. De post onvoorziene uitgaven maakt deel uit van dit taakveld. De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, overige baten en lasten. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2024

Begroting 2024

Primitieve begroting 2024

Verschil begroot werkelijk

Lasten

0

70

1.495

70

Resultaat

0

70

1.495

70

75

Paragrafen

76

Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Lokale heffingen Portefeuillehouder

Hoen

Organisatie

Advies & Ondersteuning

Inleiding De lokale heffingen worden onderverdeeld in belastingen en rechten. Belastingen De opbrengsten van belastingen vallen onder de algemene middelen en kunnen vrij besteed worden. In onze gemeente geldt dit voor de onroerendezaakbelastingen (OZB), forensenbelasting, (water-)toeristenbelasting en reclamebelasting. Rechten Dit zijn vergoedingen voor concrete prestaties, die door de gemeente worden geleverd. Deze opbrengsten zijn niet vrij besteedbaar. In onze gemeente geldt dit voor de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de leges burgerzaken. Bij de afvalstoffen- en rioolheffing is het uitgangspunt dat de tarieven kostendekkend zijn. De tarieven zijn opgenomen in verordeningen, die de gemeenteraad vaststelt. De tarieven in 2024 zijn vastgesteld in de raadsvergadering van 18 december 2023. Voor de heffing van de OZB en de forensenbelasting is jaarlijks een waardering van de onroerende zaken (WOZ waarden) nodig.

Tarievenbeleid 2024 Voor 2024 zijn de belangrijkste heffingen met 3,1% inflatiecorrectie verhoogd, met uitzondering van de riool- en afvalstoffenheffing. De afvalstoffenheffing is in 2024 verhoogd door met name hogere verwerkingskosten van Omrin. De rioolheffing is niet gestegen in 2024 conform het Gemeente RioleringsPlan 2021-2025. Daarnaast is er vanaf 2023 opgenomen dat de eigenaar van een unit of garagebox, waarvan de waarde in het economische verkeer lager is dan € 50.000, vrijstelling wordt verleend voor het eigenarendeel rioolheffing afvalwater. Voor huishoudelijk- en bedrijfsafvalwater bedroeg het tarief € 134,59 en voor hemel- en grondwater € 54,60. Zowel voor eenpersoons- als meerpersoonshuishoudens is de totale woonlastendruk ten opzichte van 2023 gestegen. Zo ging de totale woonlast voor meerpersoonshuishoudens in onze gemeente van € 807 in 2023 naar € 819 in 2024. De gemeentelijke woonlasten in Weststellingwerf liggen echter nog wel ruim onder het landelijk gemiddelde van € 994 over 2024. Ook wanneer we de woonlasten in onze gemeente vergelijken met de andere 17 gemeenten in onze provincie dan zien we dat we met een derde plek in de ranking laag scoren qua woonlasten.

77

Tabel opbrengst belangrijkste heffingen x € 1.000 Lokale heffingen Onroerendezaakbelastingen

Rekening 2023 Rekening 2024 Actuele begroting Primitieve begroting Verschil begroot werkelijk 4.906

5.153

5.134

5.084

Forensenbelasting

44

46

53

53

19 -7

Toeristenbelasting

188

184

165

165

19

Reclamebelasting

103

102

102

102

0

Afvalstoffenheffing

3.009

3.105

3.148

3.148

-43

Rioolheffing

2.301

2.313

2.277

2.277

35

Marktgelden

16

17

21

21

-4

Leges burgerzaken

288

538

400

400

139

1.074

898

779

529

119

119

122

145

145

-23

12.048

12.477

12.224

11.924

253

Leges omgevingsvergunningen (WABO) Begraafplaatsen Eindtotaal

Totaalopbrengst van de belangrijkste heffingen Onroerendezaakbelastingen OZB Wet waardering onroerende zaken (WOZ) Ieder jaar taxeert de gemeente alle onroerende zaken binnen de gemeente. De WOZ-waarden van woningen zijn in onze gemeente gemiddeld met 3,34% gestegen in 2024 (bron Allecijfers.nl). De WOZ-waarde is niet alleen de grondslag voor de OZB en de forensenbelasting, het wordt ook gebruikt voor belastingen van het rijk en het waterschap. De aanslagen in 2024 zijn gebaseerd op de waardepeildatum 1 januari 2023. Bij het opstellen van de begroting, bepalen we met het op dat moment bekende bedrag van de WOZ-waarden, het OZB-tarief. Daarna zijn er nog tal van gebeurtenissen die van invloed zijn op de definitieve WOZ-waarden per peildatum, daardoor kan de opbrengst afwijken van de begroting. Bezwaar en beroep Over het belastingjaar 2024 zijn in totaal 266 bezwaarschriften ontvangen op basis van de Wet waardering onroerende zaken (wet WOZ). Dat is ongeveer 2,2% van het aantal opgelegde aanslagen onroerendezaakbelasting. De voornaamste redenen van bezwaar zijn de stijging van de waarde ten opzichte van de vorige peildatum en de no-cure-no-pay bureaus hanteren voor meerdere woningen dezelfde motivatie, namelijk gedateerde keuken en sanitair. Van het aantal ontvangen bezwaarschriften hebben we afgerond 23,6% gegrond verklaard.

Over het belastingjaar 2024 zijn tot nu toe 5 beroepszaken ingediend (peildatum: 1 maart 2025). De opbrengst De verwachte opbrengst OZB over 2024 was afgerond € 5,1 miljoen. De werkelijke opbrengst is afgerond ook € 5,1 miljoen. Forensenbelasting Voor deze belasting wordt, net als bij de OZB, als grondslag de WOZ-waarde gehanteerd. De werkelijke opbrengst van € 46.000 valt lager uit dan onze raming van € 53.000. Toeristenbelasting De heffingsmaatstaf van deze belasting is de vergoeding die is verschuldigd voor de overnachting. Voor 2024 is het tarief net als de afgelopen jaren 4% van de logiesomzet. In de begroting 2024 hadden we een opbrengst geraamd van € 165.000. Over het belastingjaar 2024 hebben we een meeropbrengst van € 19.000. De definitieve logiesomzet over 2024 is dus hoger dan we in eerste instantie verwachtten. De definitieve afrekening volgt zoals gebruikelijk een jaar later (de afrekening van 2024 volgt in 2025).

78

Reclamebelasting Reclamebelasting wordt geheven voor openbare aankondigingen, zichtbaar vanaf de openbare weg. We kennen deze belasting sinds 2016, waarvan de opbrengst ten goede komt aan het ondernemersfonds. Uit dit fonds worden activiteiten voor en door ondernemers en haar bezoekers in Wolvega betaald. De daadwerkelijke opbrengsten liggen in 2024 gelijk aan de uitgaven. Afvalstoffenheffing Het uitgangspunt is dat de kosten van afvalinzameling en -verwerking voor 100% worden opgevangen uit de opbrengst afvalstoffenheffing. Aan het begin van 2024 gingen we er vanuit dat de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing 100% zou zijn. De werkelijke kostendekkendheid (99%) is lager dan de begrootte kostendekkendheid (100%). Voor een nadere toelichting op de cijfers wordt verwezen naar de financiële toelichting op programma 7 van de jaarrekening. Het bedrag dat wordt onttrokken aan de reserve is € 45.000. Deze reserve is beschikbaar voor het opvangen van onverwachte tegenvallers. De reserve maakt het mogelijk om noodzakelijke financiële aanpassingen niet schoksgewijs te laten verlopen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=966f156e-c9b7-442b-8528-99b55ddb6cd0