Bijlage 1 - Jaarstukken 2024 (0098713225)
Tekst van het document
Lokale verbinding en betrokkenheid bij brandveiligheid en crisisbeheersing Als gemeente zijn we het jaar 2024 met name een verbindende factor geweest tussen de lokale brandweerposten, inwoners en ondernemers. Op verschillende momenten en samenstellingen, zoals ondernemersavonden en een aantal bijeenkomsten van Plaatselijke belangen, heeft de brandweer voorlichting kunnen geven op brandpreventie. De brandweer voert in opdracht van de gemeente controles uit op brandveiligheid bij onder andere zorginstellingen en scholen. Ook heeft de gemeente, door middel van een incidentele subsidie, de open-dag van de lokale brandweer mogelijk kunnen maken. Naar aanleiding van een paar grote incidenten in Wolvega heeft de brandweer haar bijdrage tijdens informatieavonden geleverd.
Beleidsindicatoren De gemeenteraad krijgt jaarlijks via de begrotingscyclus inzicht in de activiteiten die worden gepland en uitgevoerd. De verantwoording over de uitvoering van de prioriteiten is kwantitatief van aard, namelijk welke acties zijn uitgevoerd, welke doelgroep is bereikt en wat het bereik is geweest. Criminaliteitscijfers worden waar mogelijk ondersteunend gebruikt. De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de sociale kwaliteit woon- en leefomgeving Lokale beleidsindicator Burenruzies voorgelegd aan mediator*
aantal x1 2021 2022 2023
2024
0
0
0
0
Geregistreerde meldingen over burengerucht**
103
98
228
253
Meldingen van overspannen/verwarde personen**
144
110
138
135
Nazorg ex-gedetineerden trajecten***
4
3
6
11
Waarvan begeleiding vanuit zorg mbt ex- gedetineerden****
3
0
0
0
Incidenten vernieling en zaakbeschadiging**
77
95
83
92
Incidenten overlast**
522
332
321
407
*Bron: Interne registratie veiligheid **Bron: 12 maand rapportage politie ***Bron: Justid ****Bron: Interne registratie procesregisseur Sociaal domein
27
De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de objectieve veiligheid en de criminaliteit Lokale beleidsindicator
aantal x1 2021 2022 2023
2024
Aangiftes woninginbraken*
12
20
27
32
Aangiftes inbraken in schuren/bijgebouwen*
10
6
6
6
Aangiftes mishandelingen*
38
28
49
28
Aangiftes bedreigingen*
26
29
26
25
Opgelegde huisverboden**
5
7
4
0
Registraties huiselijk geweld*
59
62
21
13
*Bron: 12 maand rapportage politie **Bron: Online registratie huisverboden Khonraad
De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van verkeersveiligheid Lokale beleidsindicator VVN vrijwilligers acties op scholen in samenwerking met scholen en plaatselijke belangen/verkeerswerkgroepen politie
aantal x1 2021 2022 2023 5
15
2024
24
20
Bron: Atlas Verkeerseducatie - Provincie Fryslân De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de brandveiligheid Lokale beleidsindicator
aantal x1 2021 2022 2023
2024
Controles op brandveiligheid bedrijven*
38
55
63
68
Voorlichtingen op scholen**
1
14
5
27
Oefeningen in de wijk**
0
0
2
5
Voorlichtingen na brand**
0
1
1
2
*Bron: Jaarrapportage VTH **Bron: Jaarrapportage brandweer
Bij de geregistreerde meldingen over burengeruchten zien we een forse stijging. Dit heeft te maken met dat in de jaren 2021 en 2022 door de Corona pandemie de meldingen gedaald zijn. In de jaren (2018 = 227 en 2019 = 230) voor Corona is te zien dat de cijfers overeenkomen met 2023 en 2024. Ook zien we een stijging van de overlast incidenten. In 2024 was een jeugdgroep negatief in beeld die veelvuldig overlast veroorzaakten. Bij de beleidsindicator 'registraties huiselijk geweld' zien we een dalende trend. Welke reden hieraan ter grondslag ligt, is niet bekend. Dat geldt ook voor de opgelegde huisverboden. In 2024 is éénmaal een waarschuwing afgegeven, maar geen enkele keer een daadwerkelijk huisverbod.
28
Hoeveel heeft het gekost? De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 1. Bedragen x €1.000 Exploitatie Lasten Baten
Rekening 2024
Begroting 2024
2.135
Primitieve begroting 2024
2.216
Verschil begroot werkelijk
2.126
80
-11
-16
-51
-6
Saldo van lasten en baten
2.125
2.200
2.074
75
Resultaat
2.125
2.200
2.074
75
29
Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat Portefeuillehouder(s)
Hartog, Hoen en Zonderland
Organisatie
Beleid en Vastgoed, Grondzaken & Facilitair
Taakvelden •
Openbaar vervoer
•
Economische havens en waterwegen
•
Openbaar groen en (openlucht) recreatie (in de openbare ruimte)
•
Verkeer en vervoer
•
Recreatieve havens
•
Parkeren (geen lasten en baten)
Beleidsnota's •
2000 Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP 2000) inclusief de uitgevoerde evaluatie (2007)
•
2010 Nota Openbare verlichting
•
2012 Beleidsplan Kwaliteitsambitie openbare ruimte 2012-2016
•
2017 Bomenbeleidsplan 2017 - 2027
•
2018 Landschapsvisie Zuidoost Friesland 2018 - 2028
•
2019 Omgevingsvisie Weststellingwerf 2019
•
2021 Centrumvisie Wolvega 2021
Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Oevers Op 1 januari 2024 heeft de provincie Friesland het beheer van de oevers langs de Friese vaarwegen toebedeeld. In 2024 hebben wij de oevers die wij toebedeeld hebben gekregen geïnspecteerd. Baggeren vijvers en watergangen binnen de bebouwde kommen In 2024 hebben wij een start gemaakt met het opstellen van een baggerplan. Kwaliteitsniveau Openbare Ruimte In 2024 zijn wij gestart met van het in beeld brengen van het kwaliteitsniveau openbare ruimte (IBOR). Veenweideprogramma 2021-2030 Het Veenweideprogramma 2021-2030 is in 2024 voor het eerst herijkt. Belangrijke ontwikkeling is het stopzetten van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Daarmee ontbreekt één integraal kader voor de opgaven die er zijn voor de natuur, stikstof, landbouw, water, bodem en klimaat. Ook het provinciale programma (FPLG) is stopgezet. Het Veenweideprogramma valt dus niet onder het FPLG, maar vindt wellicht een plek onder de Provinciale Omgevingsvisie (POVI). De Friese gemeenten hebben in 2024 herhaaldelijk bij de provincie het belang benadrukt van een integrale visie op het landelijk gebied. Het Fries Klimaatplan (FK2050+) kan zorgen voor een integrale visie. Waarbij maatschappelijke kosten en baten en het effect op de Brede Welvaart nadrukkelijker meegewogen worden. 30
Het transitiefonds landelijk gebied is ingetrokken door de minister. Voor het Veenweideprogramma is nog wel reeds geoormerkt geld beschikbaar. De Friese overheden blijven achter de veenweidedoelen en de gebiedsprocessen in het Veenweideprogramma staan. De door het Rijk beschikbaar gestelde gelden zijn onvoldoende voor alle doelen en gebiedsprocessen. Dat heeft effect op het vervolg van de nu lopende gebiedsprocessen. Dit kan leiden tot prioritering en versobering van projecten, een stimulans om naar andere bronnen te zoeken. In Weststellingwerf loopt in de Groote Veenpolder één van de gebiedsprocessen van het Veenweideprogramma. Rond het gebiedsplan is onrust ontstaan. Dit heeft geleid tot vertraging. In het Veenweideprogramma is de Groote Veenpolder nu (nog) geen ontwikkelingsgebied met toegang tot geld. De Groote Veenpolder heeft de titel kansrijk gebied. In 2025 wordt toegewerkt naar een vervolgaanpak. De lokale gebiedscommissie heeft aan het Bestuurlijk Overleg Feangreide gepresenteerd wat gedaan wordt om daar te komen. De inzet betreft: •
Voortzetten proeftuin bodemmaatregelen, zoals bijvoorbeeld profielkeren en klei in veen inbrengen.
•
Het inzichtelijk maken van de complexe hydrologische situatie.
•
Het voorbereiden van een integrale gebiedsanalyse.
•
Dialoog gericht op creëren van draagvlak.
In 2024 is er landelijke erkenning gekomen waarop we in Fryslân samen de funderingsproblematiek aan pakken. De Friese partners hebben samenwerkingsafspraken geaccordeerd, het funderingsloket is geopend en de regeling Funderingsonderzoek is opengesteld. De Funderingsaanpak wordt nu stap voor stap verder uitgewerkt. Er wordt gewerkt op drie sporen: •
Bewustwording: de betrokken Friese overheden informeren inwoners via een gezamenlijk funderingsloket. Dit loket houdt zitting in de gebieden waar funderingsschade speelt. Het thema funderingsschade leeft nog onvoldoende onder huizenbezitters. Weststellingwerf springt hier positief uit. In de Westhoek is wel brede interesse gebleken tijdens twee inloopavonden van het loket. Op die avonden zijn verscheidene vervolgafspraken gemaakt voor aanvullend onderzoek naar funderingsschade.
•
Lobby: de Veenweidegemeenten hebben zich collectief aangesloten bij het Platform Slappe Bodem (PSB). Fryslân is daarin voorloper met de reeds ingezette aanpak. Het Rijk werkt aan een nationale aanpak funderingsschade.
•
Data: een database waarin bestaande en nieuwe gegevens van de fundering van woningen geregistreerd worden om een gerichte en effectieve aanpak van de funderingsproblematiek te faciliteren. Met betrokken stakeholders is gekeken hoe de database te vullen en de data te ontsluiten.
Code Rood In 2024 hebben Provincie en Wetterskip de subsidieregeling voor de Code Rood-gevallen verder uitgewerkt en, eind 2024, opengesteld. De gemeente heeft gezorgd voor het zo vlot mogelijk doorlopen van de ruimtelijke procedures voor het funderingsherstel en, waar nodig, sloop en nieuwbouw. Om het geheel in goede banen te leiden was er regelmatig bestuurlijk en ambtelijk overleg tussen Provincie, Wetterskip en de gemeente. Plaatsingsbeleid infrastructuur elektrische voertuigen Er is beleid ontwikkeld om beter te kunnen inspelen op de veranderende laadbehoefte van inwoners en andere gebruikers. Hierdoor komt meer regie op het aanleggen van laadpalen en op het meegroeien in de toenemende vraag naar laadpalen. De vaststelling van dit beleid door de gemeenteraad is voorzien in het eerste kwartaal 2025. Biodiversiteit In 2024 voeren wij 100% ecologisch bermbeheer buiten de bebouwde kom uit. 31
Eikenprocessierups We hebben onder andere circa 8.000 bomen preventief behandeld tegen de eikenprocessierups. Hierdoor is de overlast beperkt. Centrumontwikkeling Wolvega Het doel van de centrumontwikkeling Wolvega is een vitaal, toekomstbestendig en onderscheidend centrum met een aantrekkelijk verblijfsklimaat, een goede bereikbaarheid en duidelijke routing. Voor meer toelichting zie programma 3. Centrumontwikkeling Noordwolde In 2024 hebben wij in samenspraak met inwoners en ondernemers het definitief ontwerp opgesteld. Daarnaast hebben wij de contractvoorbereiding en het inkoopproces gedaan om een geschikte aannemer vast te leggen. Voor meer toelichting zie programma 3.
Van beleid naar uitvoering Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het opstellen van een Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP) In 2024 is verder gewerkt aan het opstellen van gemeentelijk beleid op het gebied van verkeer en vervoer. Het betreft het opstellen van een Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) dat de volledige breedte van het (beleids-)veld verkeer- en vervoer bestrijkt. Een ontwerp van het GVVP is in oktober 2024 voor inspraak vrijgegeven door de gemeenteraad. Vervolgens heeft het plan gedurende zes weken voor een ieder ter inzage gelegen. Het GVVP wordt in april 2025 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Het oplossen van verkeerskundige knelpunten De aanpak van verkeerskundige knelpunten die door middel van kleinschalige maatregelen (zoals het aanleggen van parkeerplaatsen, het plaatsen van verkeersdrempels, verkeersborden, kleinschalige herinrichting, etcetera) kunnen worden opgelost heeft onverminderd de aandacht. Doel hiervan is om de verkeersveiligheid te vergroten en overlast voor inwoners te beperken. Ook was er aandacht voor knelpunten die wat complexer zijn en waarvoor daarom eerst nader onderzoek nodig is. De zogenaamde knelpuntenlijst is dynamisch, er worden knelpunten opgelost maar er komen ook nieuwe knelpunten bij.
Hoeveel heeft het gekost? De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 2. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2024
Begroting 2024
Primitieve begroting 2024
Verschil begroot werkelijk
Lasten
8.423
8.686
8.251
263
Baten
-310
-260
-140
50
Saldo van lasten en baten
8.113
8.426
8.110
313
Onttrekkingen
-371
-577
-193
-207
Stortingen
1.054
1.054
0
0
683
476
-193
-207
8.796
8.902
7.918
106
Saldo mutatie reserves Resultaat
32
Programma 3 | Economie Programma 3 | Economie Portefeuillehouder(s)
Van de Nadort en Hoen
Organisatie
Beleid en Vastgoed, Grondzaken & Facilities
Taakvelden •
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
•
Economische ontwikkeling
•
Economische promotie
•
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Beleidsnota's •
2011 Ontwikkelagenda Versterking economische structuur
•
2008 Notitie Herziening verfijning verblijfsrecreatie (kampeerbeleid)
•
2015 Nota Recreatie en Toerisme
•
2017 Nota Grondbeleid
•
2019 Omgevingsvisie Weststellingwerf juni 2019
•
2020 Subsidieregeling Ondernemersfonds Weststellingwerf 2020
•
2021 Detailhandelsvisie gemeente Weststellingwerf
•
2021 Centrumvisie Wolvega
•
2021 Uitvoeringsprogramma Centrumvisie Wolvega
•
2022 Notitie kleinschalige recreatie
•
2022 Beleid uitgifte bedrijfskavels in de gemeente Weststellingwerf
•
2022 Afspraken bedrijventerrein regio zuidoost 2022-2035
•
2024 Verordening op reclamebelasting 2024
•
2024 Grondprijzenbrief
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Bedrijventerreinen In 2024 is er 3,2 hectare verkocht op de bedrijventerreinen De Plantage (2 hectare) en Uitbreiding Schipsloot (1,2 hectare). De beschikbare en in optie zijnde bedrijfskavels staan op onze website www.bedrijventerreinwolvega.nl. Zie ook Paragraaf Grondbeleid. Netcongestie Zoals bekend hebben de regionale netbeheerders en landelijk netbeheerder TenneT aangegeven dat de elektriciteitsnetten in Nederland tegen hun maximale capaciteit aanlopen. Dat geldt ook voor het elektriciteitsnet in onze gemeente. Dit betekent dat er sprake is van netcongestie. Daardoor kunnen bijvoorbeeld bedrijven geen nieuwe grootverbruikersaansluiting krijgen. Wanneer een bedrijf zo'n aansluiting heeft aangevraagd, komt deze op een wachtlijst. Ook ontstaat er druk op de kleinverbruikersaansluitingen dat van invloed kan zijn op nieuwe bedrijfsvestigingen op onze bestaande bedrijventerreinen De Plantage en Uitbreiding Schipsloot. 33
Bij de verkoop van bedrijventerreinen worden de kopers/belangstellenden geattendeerd over de beperkingen van de elektra-aansluiting(en). Kopers worden geadviseerd om zo spoedig mogelijk een aanvraag voor de nutsvoorzieningen in te dienen. Er is vier keer per jaar bestuurlijk overleg met Liander. De netcongestie en oplossingen is een vast agendapunt bij dit overleg. Meer informatie hierover is te vinden op de website van Liander. Ondernemend Weststellingwerf In 2024 is de overkoepelende organisatie voor ondernemersverenigingen opgericht genaamd 'Ondernemend Weststellingwerf'. Deze oprichting is het resultaat van de samenwerking tussen de verschillende ondernemersverenigingen* in de afgelopen jaren. Ondernemend Weststellingwerf heeft de volgende vier werkgroepen: netwerken, belangenbehartiging, regiomarketing en economisch aanjagen. Ondernemend Weststellingwerf is voor ons een belangrijke gesprekspartner ter versterking van het economisch klimaat. * Commerciële Club Weststellingwerf (CCW), Winkeliers- en Ondernemersvereniging Wolvega (WOW), Ondernemersvereniging Noordwolde (OVN), Stichting Parkmanagement Bedrijventerreinen (SPBW) en Stichting Stiekm! Trots.
Aanpak versterken lokale economie Hebben we bereikt wat we willen bereiken? Er is samen met de ondernemers gewerkt aan het creëren van een positief ondernemersklimaat. Dit hebben we gedaan door ondernemers en winkeliers te faciliteren en te verbinden. Zie ook de toelichting op intensiveren bedrijfscontacten.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Intensiveren bedrijfscontacten Er wordt regelmatig contact onderhouden met ondernemers. Dit doen we onder andere door bedrijfsbezoeken, overleggen met ondernemersverenigingen en netwerkmomenten. Daarnaast organiseren wij in samenwerking met ondernemersverenigingen bijeenkomsten zoals de Dag van de Ondernemer en thema avond brandveiligheid. Ook versturen we regelmatig Ondernemersnieuwsbrieven. Het centrum van Wolvega en Noordwolde aantrekkelijk en toekomstbestendig maken Centrumontwikkeling Wolvega Het doel van de centrumontwikkeling Wolvega is een vitaal, toekomstbestendig en onderscheidend centrum met een aantrekkelijk verblijfsklimaat, een goede bereikbaarheid en duidelijke routing. De centrumontwikkeling Wolvega bestaat uit de drie afzonderlijke deelplannen: de herinrichting van de winkelstraat, Het Groene Hart van Wolvega en de gebiedsontwikkeling Achtpilarenplein. •
Het Groene Hart van Wolvega wordt mede ingevuld door private partijen. Dit is een intensief traject (geweest) en heeft geleid tot een anterieure overeenkomst. Als zelfstandig maar integraal onderdeel is de transitie van Huize Lindenoord van kantoor naar een hoogwaardige horeca een ontwikkeling die inmiddels is gerealiseerd. Er is een 3e en 4e tranche aanvraag Subsidie Impulsaanpak Winkelgebieden (IW) gedaan. Deze beide aanvragen zijn afgewezen.
•
De gebiedsontwikkeling in het Groene Hart is met het vaststellen van het bestemmingsplan en een beeldkwaliteitsplan medio 2024 planologisch mogelijk gemaakt.
Centrumontwikkeling Noordwolde In 2024 hebben wij in samenspraak met inwoners en ondernemers het definitief ontwerp opgesteld. Daarnaast hebben wij de contractvoorbereiding en het inkoopproces gedaan om een geschikte aannemer vast te leggen. Uitvoering van de werkzaamheden vindt plaats in het eerste en tweede kwartaal 2025.
34
Een economische beleidsnotitie opstellen In samenwerking met een extern bureau, ondernemers en een begeleidingscommissie van 'Ondernemend Weststellingwerf' is het concept Beleidsnotitie Economie "Het Werkt! in Weststellingwerf" opgesteld. De begeleidingscommissie is een afvaardiging van het economisch netwerk waarin ondernemers uit verschillende branches zijn vertegenwoordigd. Om de belangrijkste uitdagingen om de economie te versterken inzichtelijk te maken, is eerst de actuele economische situatie van Weststellingwerf in kaart gebracht. Daarnaast is een ondernemersavond georganiseerd waar aan de ondernemers is gevraagd naar hun visie over een aantal onderwerpen. Met deze verkregen informatie en de inbreng van de leden van de begeleidingscommissie, hebben we de belangrijkste doelen en acties vastgesteld. Er is een actieprogramma opgesteld wat zich richt op drie actielijnen: Verbinden, Versterken en Doen. De nieuwe economische beleidsnotitie wordt nog door de gemeenteraad vastgesteld.
Hoeveel heeft het gekost? De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 3. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2024
Begroting 2024
Primitieve begroting 2024
Verschil begroot werkelijk
Lasten
615
689
664
74
Baten
-647
-358
-358
289
Saldo van lasten en baten
-32
331
306
363
Onttrekkingen
-30
-30
0
0
Resultaat
-62
301
306
363
35
Programma 4 | Onderwijs Programma 4 | Onderwijs Portefeuillehouder(s)
Hoen en Hartog
Organisatie
Beleid en Gebiedsteams
Taakvelden •
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
•
Onderwijshuisvesting
•
Openbaar basisonderwijs
Beleidsnota's •
2013 Nota Visie toekomst basisonderwijs Weststellingwerf
•
2012 Integraal Huisvesting Plan 2012-2015 (IHP)
•
2014 Verordening Leerlingenvervoer
•
2015 Beleidsregel Bekostiging lokalen bewegingsonderwijs
•
2015 Verordening Voorziening huisvesting onderwijs en beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs
•
2018 Kadernotitie Peuteropvang Weststellingwerf
•
2021 Nationaal Plan Onderwijs (corona)
•
2021 Samenhangende visie op onderwijs 'Het onderwijs als schatkamer'
•
2021 Beleidskader OAB 'Spelenderwijs'
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Onderwijs (taalaanbod) nieuwkomers en ontheemden Oekraïne In 2024 heeft de gemeente meer statushouders gehuisvest dan in voorgaande jaren. Ook is er een locatie voor Oekraïense ontheemden geopend. Met de schoolbesturen zijn afspraken gemaakt over het onderwijsaanbod voor deze doelgroepen. Hierbij is het uitgangspunt dat onderwijs zo dichtbij mogelijk wordt aangeboden. Mocht dit niet toereikend zijn wordt er gekozen voor de schakelklas van OSG Singelland in Heerenveen of de nieuwkomersschool de Vlinderboom in Heerenveen.
Een goed doorgaande schoolloopbaan voor iedereen Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Lokaal en regionaal hebben we ons dagelijks ingezet voor het recht op onderwijs en de ontwikkeling van alle jeugdigen en jongeren van 5 tot 23 jaar. Jeugdigen en jongeren zijn gestimuleerd en begeleid om de schoolopleiding af te ronden. Hiermee voorkomen we schoolverzuim, zodat zoveel mogelijk jongeren de best passende en duurzame plek binnen de maatschappij en op de arbeidsmarkt vinden. We hebben ingezet op een taalrijke omgeving zowel thuis, in de voorschoolse opvang als in het onderwijs. Dit draagt bij aan de ontwikkelingskansen van een kind. Ook hebben we ingezet op een kwalitatief pedagogisch aanbod (taalaanbod) in voorschoolse voorzieningen en het onderwijs.
36
Door te verbinden en samen te werken hebben we gewerkt aan sterke onderwijsvoorzieningen, zodat alle leerlingen een passend en thuisnabij onderwijstraject kunnen krijgen en ieder kind het onderwijs kan vinden dat het beste aansluit bij zijn of haar mogelijkheden en talenten. We werkten samen met de kinderopvang en het onderwijs aan een goede doorgaande leerlijn/schoolloopbaan. Een goede doorgaande lijn komt ten goede aan een optimale ontwikkellijn. Er zijn leerlingen die extra zorg en ondersteuning nodig hebben om zich optimaal te ontwikkelen. We hebben daarom ingezet op het versterken van de samenwerking tussen onderwijs, jeugdhulp (gebiedsteam), opvoedondersteuning (GGD) en dagbesteding of arbeidstraining. Door te werken vanuit een gezamenlijke visie vanuit de inhoud. Hierbij staat het kind centraal en wordt een impuls aan preventie en vroegsignalering bij jeugd gegeven.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Leerplicht Vanuit de Leerplichtwet werken onderwijsinstellingen en gemeente samen. Zij werken samen aan het toerusten van leerlingen in hun schoolloopbaan en ontwikkelen van hun talenten in en om de school zodat zij een startkwalificatie halen. Er is vanuit het regionaal programma onder andere gewerkt aan het voorkomen en terugdringen van voortijdig schoolverlaten en het begeleiden van jongeren in een kwetsbare positie bij een vervolgstap vanuit het onderwijs. Ook is er gerealiseerd dat nu gewerkt wordt met 4 regionale BOA's die uniform en efficiënt uitvoering geven aan handhavende taken binnen alle regiogemeenten. Daarnaast hebben leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches samen met collega's uit de provincie een Fries verzuimprotocol opgesteld. De leerplichtambtenaar van Weststellingwerf is vanuit preventief handelen betrokken bij zorgvraagstukken en dreigend schooluitval. Passend onderwijs We brengen de lokale partners samen en zetten in op een goede samenwerking tussen de kinderopvang, het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en de gebiedsteams. We hebben hierbij extra aandacht voor het ontwikkelen van- en toeleiden naar onderwijsondersteuning, gecombineerd met jeugdhulp (programma 6 van deze begroting). De Peuterplus voorziening bestaat één jaar en biedt intensieve ontwikkelingsstimulering aan kinderen in de leeftijd van 2 tot 5 jaar.
Dit is voor peuters die meer ondersteuning nodig hebben dan in de kinderopvang of voorschoolse educatie geboden kan worden, maar waarbij specialistische jeugdhulp te zwaar is. We werken hierin samen tussen de beleidsvelden jeugd en onderwijs. Kinderopvang en Peuteropvang In 2024 waren er voldoende peuterplaatsen beschikbaar en waren er geen wachtlijsten. Naast peuteropvang is er in Weststellingwerf een gevarieerd aanbod kinderopvang. Vanuit de toezichthoudende taak op de kwaliteit van de kinderopvangvoorzieningen heeft Weststellingwerf afspraken gemaakt met de GGD over uit te voeren inspecties in 2024. De kinderopvang is in 2024 actief betrokken bij de uitvoering van een aantal actiepunten die voortvloeien uit de visie onderwijs, onderwijsachterstandenbeleid en Nationaal Programma Onderwijs. Gelijke kansen Samen met lokale aanbieders is gewerkt aan een gevarieerd aanbod cultuur en sport voor scholen en kinderopvang. Het doel is om kinderen voor school, op school en na school kennis te laten maken met verschillende onderdelen van cultuur en sport. We brengen de verschillende partners samen, waardoor er verbinding is tussen het onderwijs/de kinderopvang en de lokale culturele organisaties, sportverenigingen, buurtsportcoaches en jongerenwerkers van de gebiedsteams.
37
Toekomstbestendige onderwijshuisvesting Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het Integraal Strategisch Huisvestingsplan (ISHP) is een bundel van lokale afspraken, ambities en plannen rondom de onderwijshuisvesting. Hierover zijn dit jaar meerdere gesprekken geweest met de onderwijspartners. Onderwerpen zoals spreiding van de scholen en de keuzevrijheid voor ouders zijn belangrijke onderdelen. Door middel van het ISHP wordt er een gezamenlijke ambitie uitgedragen om de kwaliteit en betaalbaarheid van de onderwijshuisvesting te borgen.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Integraal Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Het Integraal Strategisch Huisvestingsplan (ISHP) is in ontwikkeling. In dit jaar zijn er verschillende gesprekken geweest met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties om tot een gedragen plan te komen. Daarnaast zijn er vooruitlopend voorbereidingen getroffen voor de uitbreiding van de Sint Franciscusschool. Ook de renovatie van Matthijsje is grotendeels uitgevoerd. Het doel was om 2024 het ISHP door de raad te laten vaststellen. Dit is niet gelukt vanwege het feit dat de strategische keuzes in met name Wolvega een verdere verkenning nodig hadden. In 2025 zal het ter vaststelling worden aangeboden.
Openbaar onderwijs Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Er is voldoende aanbod openbaar onderwijs.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Samenwerking met schoolbestuur Comprix Vanuit de Wet Primair Onderwijs heeft de gemeente een zorgplicht als het gaat om voldoende scholen voor openbaar basisonderwijs. Stichting Comprix is verantwoordelijk voor het openbaar basisonderwijs in Weststellingwerf. Zij hebben binnen de gemeente 13 scholen met dit aanbod. De gemeenteraad heeft een extern toezichthoudende rol en ontvangt jaarlijks de begroting en jaarstukken van Stichting Comprix. Momenteel werkt Stichting Comprix aan het jaarverslag van 2024.
Beleidsindicatoren Goede schoolloopbaan voor iedereen: zoveel mogelijk leerlingen en cursisten hebben een doorlopende schoolloopbaan aantal x 1 Omschrijving Kindplaatsen Voor-en Vroegschoolse Educatie Deelnemers kinderopvang (peuteropvang en kinderopvang)
2019-2020
2020-2021
2021-2022
2022-2023
2023-2024
42
42
50
60
66
525
510
515
500
520
Leerlingen basisonderwijs
2.005
1.912
1.912
1.925
2.080
Leerlingen voortgezet onderwijs
1.447
1.448
1.448
1.400
1.371
Deelnemers educatietrajecten
50
50
50
50
61
Locaties Kinderopvang/Peuteropvang
19
19
19
19
20
Scholen primair onderwijs
21
21
21
21
20
Scholen voortgezet onderwijs
2
2
2
2
2
2019-2020
2020-2021
2021-2022
2022-2023
2023-2024
140
139
145
145
137
Deelnemers leerlingenvervoer aantal x 1 Omschrijving Leerlingen
38
Hoeveel heeft het gekost? De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 4. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2024
Begroting 2024
Lasten
4.291
4.073
Baten
-2.332
Saldo van lasten en baten
1.959
Resultaat
1.959
Primitieve begroting 2024
Verschil begroot werkelijk
3.870
-218
-2.037
-993
295
2.036
2.877
77
2.036
2.877
77
39
Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie Portefeuillehouder(s)
Hoen
Organisatie
Beleid en Sport & Leefstijl
Taakvelden •
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
•
Cultureel erfgoed
•
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
•
Media
•
Musea
•
Sportaccommodaties
•
Sportbeleid en activering
Beleidsnota's •
2009 Nota Kunst en Cultuur
•
2015 Nota Recreatie en toerisme, perspectief Weststellingwerf
•
2017 Visienota Sport en bewegen in Zuidoost Friesland 2017-2022
•
2022 Notitie Kleinschalige Recreatie
•
2023 Lokaal Sportakkoord 2.0 Weststellingwerf | Gemeente Weststellingwerf
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Sportbeleid In 2024 hebben we gewerkt aan het ontwikkelen van het nieuwe sportbeleid. We hebben met verenigingen, commerciële sportaanbieders, onderwijs, inwoners, sportbonden en collega's van het ruimtelijk en sociaal domein gesproken om informatie op te halen over kansen en knelpunten op het gebied van sport en bewegen. Daarnaast hebben we de volgende drie onderzoeken laten uitvoeren: 1. Onderzoek laten doen naar de capaciteit van de sportaccommodaties; 2. Onderzoek laten doen naar de staat van de sportvelden; 3. Een start gemaakt met het vernieuwen van subsidies voor sport en bewegen. Ook zijn we op werkbezoek geweest naar multifunctionele sportaccommodaties in Londen en Den Bosch. Het sportbeleid wordt in 2025 aangeboden aan de raad. Cultuurbeleid •
Het onderzoek naar een ‘Heemkunderoute’ is gestart en wordt vervolgd in 2025.
•
Er is een begin gemaakt met het inventariseren van de beeldende kunstcollectie van de gemeente, met oog op goede toegankelijkheid voor publiek.
40
•
Er is eveneens een start gemaakt met een onderhoudsplan van onze kunstwerken in de openbare ruimte die voor alle inwoners toegankelijk zijn.
•
In samenwerking met het gemeentearchief is onze deelname aan het provinciale herdenkingsjaar (2025) van de watersnoodramp 1825 voorbereid met onder andere publieksevenementen.
Recreatie & Toerisme De huidige nota Recreatie & Toerisme is opgesteld in 2015. De uitwerking van de Regionale visie heeft op gemeentelijk niveau voor onze gemeente niet genoeg diepgang gegeven. Daarom is besloten om op een gemeentelijk niveau een nieuwe visie te ontwikkelen. Ook vanuit de gemeenteraad is de wens uitgesproken om een meer op de gemeente toegespitst beleid te ontwikkelen. Er is in 2024 onderzoek gedaan naar de wijze waarop nieuw beleid tot stand kan komen. In 2025 zal een en ander verder worden uitgewerkt.
Gebiedsontwikkeling Driewegsluis Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? De werkzaamheden van de herinrichting op het oostelijke eiland zijn klaar. Het sanitairgebouw moet nog worden geplaatst. De voorbereidende werkzaamheden hiervoor zijn in volle gang. Op het westelijke eiland (fase 2) is gestart met het aantrekkelijker maken voor recreanten en toeristen.
Sport en bewegen Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het belang van sport en bewegen voor participatie en gezondheid wordt erkend binnen het sociaal en ruimtelijk domein. Voor de ontwikkeling van het sportbeleid is uitvoerig gesproken over de samenwerking hierin met collega's. Daarnaast hebben we een lokaal coördinator sport en preventie aangesteld die de doelen binnen het GALA verbindt met sport.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Beweegteam Weststellingwerf Vanaf schooljaar 2024/2025 zijn wij gestopt met de financiele bijdrage voor de organisatie van het bewegingsonderwijs. In plaats daarvan is een programma gestart om de scholen en verenigingen meer bij de beweegtuinen zoals de Haenepolle te betrekken. In 2024 zijn verder de volgende activiteiten georganiseerd door de buurtsportcoaches: •
0 tot 4 jaar: beweeghummeltjes
•
4 tot 12 jaar: binnen schoolse projecten, binnen schoolse evenementen, naschoolse activiteiten, MRT, buddyrun/ survivalrun, simmerjump
•
jongeren: e-sports toernooi en simmerjump
•
volwassenen: nationale diabetes challenge, fietsles nieuwkomers, GLI, volwassenfonds
•
aangepast sporten: rondje lindenwijk, e-sports toernooi
•
senioren: doortrappen, beweeggroepen, fittesten, overzicht beweegaanbod, volwassenenfonds
•
clubondersteuning: inclusie en diversiteit bij sportaanbod, sociaal veilig sporten, vitale sportaanbieders, vaardig in beweging, aanjagen lokaal sport akkoord.
•
Openbare beweegruimte: nationale buitenspeeldag, vooronderzoek beweegactiviteiten Haenepolle.
41
Lokaal akkoord sport en bewegen We hebben beleid ontwikkeld voor 2025 met duidelijke kaders voor nieuwe projecten. Daarnaast hebben we met het sportakkoord diverse projecten ondersteund in 2024: •
Zaalvoetbal de Blesse.
•
Flyers voor de Forel.
•
Activiteit voor NDSC Plus van wandelvereniging de Blaren.
•
Bijdrage voor walking Football bij FC Wolvega.
•
Opleiding van trainen en coachen 6 tot 12 jarigen.
•
Bijdrage pupillencursus.
•
Bijdrage schoolvoetbal en korfbaltoernooi.
•
Summergames Wolvega.
•
Onderzoek naar staat van de velden.
•
Walking tafeltennis en masterclass GLI.
Sport in verbinding met Sociaal domein We hebben een aanjager sport en preventie aangenomen die de verbinding maakt tussen het GALA en sport. De focus ligt op het betrekken van jongeren bij voetbalclub de Blesse en het Lokaal Sport Akkoord. Zwemgelegenheden Upgrade zwemgelegenheden In het collegeprogramma staat dat er onderzoek naar mogelijkheden en kosten van een opwaardering van bestaande zwemgelegenheden wordt gedaan. In 2023 is gestart met een onderzoek naar wensen en behoeften van bezoekers van de zwembaden. In 2024 is er een aanvullend onderzoek gedaan, door een extern onderzoeksbureau omtrent de programmering en het toekomstperspectief van zwembad De Steense. In 2025 doen wij een voorstel voor een opwaardering voor de zwembaden. Openstelling zwembad De Steense in de zomerperiode In 2024 is zwembad De Steense opengebleven in de periode juli en augustus. In 2025 worden de uitkomsten van deze openstelling gedeeld en wordt er advies gegeven voor de openstelling vanaf de zomer van 2026. Zwembad De Steense is de zomerperiode van 2025 gesloten in verband met de derde en laatste renovatie. Renovatie fase 3, zwembad De Steense In 2024 zijn de voorbereidingen getroffen voor de derde en laatste renovatiefase van zwembad De Steense, die in de zomer van 2025 van start gaat.
Tijdens deze fase worden de luchtbehandelingssystemen vervangen door een duurzame variant, het plafond vernieuwd en de verlichting omgezet naar energiezuinige ledverlichting. Deze vernieuwingen dragen bij aan een duurzamer zwembad en zorgen voor een daling van het gasverbruik. Zie ook onderstaand persbericht > Renovatie zwembad De Steense: laatste fase start in mei 2025 | Gemeente Weststellingwerf Pilot kiosk (horeca) De Dobbe In 2024 heeft er een pilot gedraaid voor het eigen beheer van de kiosk (horeca) in zwembad De Dobbe. In 2025 doen wij hier een advies over gericht op de toekomst.
42
Versterken van het kunst- en cultuuraanbod in Weststellingwerf Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? •
Na de coronacrisis heeft het publiek geleidelijk de weg teruggevonden naar de uitvoeringen, voorstellingen en exposities. We hebben het kunst- en cultuuraanbod en publieksbereik gestimuleerd, onder meer door ondersteuning van voorstellingen.
•
Het Stellingwerfs is gestimuleerd, bijvoorbeeld doordat verschillende projecten zijn uitgevoerd onder regie van de Stellingwarver Schrieversronte en door het programma Heemkunde/De Veerkieker in het onderwijs. Dit past goed bij de uitvoering van het convenant ‘Nederlandse Erkenning van het Nedersaksisch’.
•
Ook in 2024 heeft het ministerie van BZK weer middelen beschikbaar gesteld aan onze gemeente voor de specifieke uitkering (SPUK) Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) dat gevestigd is in onze bibliotheek. Hier kunnen mensen terecht met vragen over bijvoorbeeld toeslagen, belastingen, DigiD, werk, uitkering en zorg.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Muziekonderwijs Ook in 2024 hebben we de uitvoering van het convenant 'Meer muziek in de klas' voortgezet. Festival/ muziekprogramma Popwerf heeft in 2024 geen doorgang kunnen vinden. Gesubsidieerde partijen/partners In 2024 zijn (nieuwe) prestatieafspraken gemaakt met een groot aantal instellingen in de gemeente, onder andere met Bibliotheken Zuidoost Fryslân, Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde, Oudheidkamer Weststellingwerf, Cultuurcluster Vlechtwerk. Het kunst- en cultuuraanbod en publieksbereik is versterkt, voorbeelden zijn: •
In OWO-verband is bevorderd dat de Bibliotheek Zuidoost Fryslân diverse producten verzorgt waarvan onze inwoners gebruik kunnen maken, zoals stimuleren van geletterdheid, digitalisering, participatie en leren.
•
Het Nationaal Vlechtmuseum heeft verschillende doelgroepen bereikt met interessante exposities, workshops en andere programma’s.
•
In samenwerking met het Nationaal Vlechtmuseum is het jaar van de tweede Arcadia triënnale 2025 voorbereid (de legacy van LF Culturele Hoofdstad 2018).
•
De oude gerestaureerde tram is geplaatst bij het tramhalteplein in Noordwolde. Deze tram is bedoeld als monument voor de tram die vorige eeuw vooral op de lijn Steenwijk - Frederiksoord Noordwolde - Hijkersmilde reed. Dit sluit goed aan op het cultureel erfgoed van het Vlechtmuseum en de geschiedenis van Noordwolde.
•
In het kader van Bestemming Wolvega is gestart met onderzoek naar mogelijkheden om diverse culturele instellingen, waaronder de Oudheidkamer, toegankelijk te maken voor publiek en samen te brengen onder één dak.
•
Opera Spanga heeft met onze ondersteuning de voorstelling Otello gespeeld.
•
Opera Nijetrijne heeft het laatste stuk geproduceerd in 2024; na 25 jaar en 24 producties gaan ze stoppen.
43
Bevorderen recreatie en toerisme Weststellingwerf Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het Toeristisch Investeringsfonds, gevuld door opbrengsten vanuit de toeristenbelasting, heeft bijgedragen aan projecten ter verbetering van recreatieve voorzieningen. Daarnaast hebben onder andere het Platform Recreatie en Toerisme en Toerisme Regiomarketingorganisatie Zuidoost Friesland, zich in samenwerking met de gemeente, actief ingezet om Weststellingwerf als toeristische bestemming verder op de kaart te zetten. In samenwerking met Marketing Drenthe is voor de Koloniën van Weldadigheid gewerkt aan gerichte marketing en productontwikkeling. Hiermee is ingezet op het vergroten van het aantal bezoekers in het Koloniegebied, met als doel een langer verblijf van toeristen.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Toeristische recreatieve voorzieningen • Stichting Toerisme Regiomarketing Zuidoost Friesland (TRZF) (marketing Het Andere Friesland) heeft zich actief ingezet voor het ‘vermarkten’ en promoten van de regio. •
Samen met Recreatieschap Marrekrite is de ontwikkeling van de Toeristische Overstapplaats bij Driewegsluis ontwikkeld, deze wordt in het voorjaar van 2025 geplaatst.
•
Samen met Recreatieschap Marrekrite is een start gemaakt met de ontwikkeling van een Toeristische Overstapplaats bij Wolvega en Noordwolde.
•
In het afgelopen jaar is de samenwerking op ambtelijk en bestuurlijk niveau met het Platform Recreatie en Toerisme verder versterkt. Het Platform is door de gemeente (financieel) ondersteund. In een eerder stadium heeft het platform ondernemers (toerisme, horeca) gevraagd of er behoefte is aan extra/betere bewegwijzering naar hun onderneming. Dit heeft veel reacties opgeleverd. Een en ander is verder onderzocht en uitgewerkt en wordt in 2025 gerealiseerd.
Koloniën van Weldadigheid Na het verkrijgen van de Werelderfgoedstatus is er gewerkt aan marketing van de Koloniën en productontwikkeling. Denk daarbij aan het ontwikkelen van routes (routekaarten) en arrangementen. Er is in samenwerking met Marketing Drenthe gewerkt aan een meerjaren Marketingplan.
Hoeveel heeft het gekost? De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 5. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2024
Begroting 2024
Primitieve begroting 2024
Verschil begroot werkelijk
Lasten
5.066
4.977
4.273
Baten
-837
-871
-843
-88 -33
Saldo van lasten en baten
4.228
4.107
3.430
-121
Onttrekkingen
-605
-605
0
0
Stortingen
1.433
1.433
0
0
828
828
0
0
5.056
4.935
3.430
-122
Saldo mutatie reserves Resultaat
44
Programma 6 | Sociaal domein Programma 6 | Sociaal domein Portefeuillehouder(s)
Hoen, Hartog, den Hartigh en Zonderland
Organisatie
Beleid, Projecten, Schakelteam en Gebiedsteams
Taakvelden •
Samenkracht en burgerparticipatie
•
Toegang en eerstelijnsvoorziening
•
Inkomensregelingen
•
WSW en beschut werk
•
Arbeidsparticipatie
•
Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
•
Maatwerkdienstverlening 18+
•
Hulp bij het huishouden (Wmo)
•
Begeleiding (Wmo)
•
Dagbesteding (Wmo)
•
Overige maatwerkarrangementen (Wmo)
•
Maatwerkdienstverlening 18-
•
Jeugdhulp begeleiding
•
Jeugdhulp behandeling
•
Jeugdhulp dagbesteding
•
Jeugdhulp zonder verblijf overig
•
Pleegzorg
•
Gezinsgericht
•
Jeugdhulp met verblijf overig
•
Jeugdhulp behandeling GGZ zonderverblijf
•
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
•
Gesloten plaatsing
•
Geëscaleerde zorg 18+
•
Beschermd wonen (Wmo)
•
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)
•
Geëscaleerde zorg 18-
•
Jeugdbescherming
•
Jeugdreclassering 45
Beleidsnota's •
2014 Handhavingsverordening Participatiewet
•
2014 Beleidsplan Nieuwe Wmo
•
2014 Beleidsplan Hart voor de jeugd
•
2017 Maatregelverordening Weststellingwerf 2017
•
2018 Kadernota Armoedebeleid en Schuldhulpverlening 2018 - 2021
•
2022-2025 Beleidsnota voor de nieuwe Wet inburgering OWO-gemeenten
•
2022 Verordening Maatschappelijke ondersteuning Weststellingwerf
•
2023 Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Weststellingwerf 2023
•
2024 Verordening Hart voor de Jeugd
•
2024 Beleidsplan Arbeidsdeelname en Participatie 'Iedereen kan meedoen in Weststellingwerf!' 2024-2028
•
2024 Verordening Individuele inkomenstoeslag
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Wet aanpak meervoudige problematiek Het wetsvoorstel is controversieel verklaard. GGD Fryslan houdt de stand van zaken voor de Friese gemeenten in de gaten. Jeugd In 2024 zijn de nieuwe regionale contracten voor jeugdhulp ingegaan. We werken aan goede uitvoering van de contracten door te monitoren, de vlechtwerkers begeleiding te bieden bij het doen van verwijzingen en snel te reageren op signalen of bijzonderheden. Ook in SDF-verband wordt er gemonitord op goede uitvoering van deze contracten. De Hervormingsagenda is in juni 2023 vastgesteld door VNG. Het doel van deze Hervormingsagenda is om een goed en financieel beheersbaar jeugdhulpsysteem te realiseren. Ook in 2024 waren we op lokaal niveau alert op de uitgaven. In SDF-verband zijn we in 2024 naast de implementatie van de nieuwe contracten voor specialistische jeugdhulp ook bezig geweest met de volgende inhoudelijke programma's: •
kaders voor samenwerking onderwijs- jeugdhulp
•
monitor en doorontwikkeling toegang jeugdhulp
•
ombouw hoog specialistische jeugdhulp zoals gesloten jeugdhulp
•
toekomstscenario (doorontwikkeling jeugdbescherming)
Lokaal zijn we gestart met de preventieve aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Hiervoor is een goede samenwerking met onderwijs, sport en gezondheid opgebouwd (zie ook programma 7). Opvang Oekraïense ontheemden De noodzaak voor het organiseren van opvang is in 2024 onverminderd blijven bestaan. In 2024 heeft de gemeente een nieuwe opvanglocatie geopend in Oldetrijne. Hiermee heeft de gemeente de inspanningsverplichting behaald voor het realiseren van opvang voor Oekraïense ontheemden.
46
In 2024 is er meer aandacht gegaan naar taalontwikkeling van de ontheemden zodat zij beter kunnen participeren in de maatschappij. Hiervoor zijn taallessen ingekocht bij Firda en hebben vrijwilligers taalondersteuning gegeven. Ruim zestig procent van de 15- tot 65-jarige Oekraïners in de gemeente is aan het werk en meer leerlingen zijn doorgestroomd naar het reguliere voortgezet onderwijs op het Linde College. Daarnaast hebben we in 2024 in samenwerking met de andere OWO-gemeenten voorbereidingen getroffen op het innen van de eigen bijdrage voor ontheemden. Vanaf januari 2025 wordt deze eigen bijdrage geïnd. Hersteloperatie toeslagenaffaire Ook in 2024 hebben we uitvoering gegeven aan de brede ondersteuning van gedupeerden in de toeslagenaffaire. Tijdens gesprekken met betrokkenen hebben we besproken wat nodig is om een nieuwe start te kunnen maken. Er is ondersteuning geboden op 5 gebieden: (inzicht krijgen in) financiën, wonen, zorg, gezin en werk. Hiervoor hebben we ook in 2024 een aantal plannen van aanpak opgesteld of aangevuld en in uitvoering gebracht. In totaal zijn er nu 11 plannen van aanpak opgesteld. Incidenteel komen er nog nieuwe aanmeldingen binnen.
Aan de slag met de Sociale Basis Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2024 heeft de vakgroep Sociale Basis gewerkt vanuit de volgende visie: We werken samen met inwoners in buurten en dorpen om de verbinding tussen inwoners te versterken en de leefbaarheid te vergroten. Hierdoor kan iedereen meedoen aan de samenleving. Met inwoners en organisaties werken we samen aan eigen kracht, samenredzaamheid en helpen we inwonerinitiatieven te laten groeien, waardoor wij bijdragen aan het welbevinden op alle leefgebieden. We maken hierbij gebruik van formele en informele netwerken om te komen tot de meest duurzame oplossing.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Welzijn op recept Welzijn op Recept is in 2024 zeer succesvol geweest. In 2024 zijn er 91 nieuwe aanmeldingen binnengekomen. Hiervan zijn er ongeveer 35 trajecten afgerond. In augustus 2024 is er een tweede welzijnscoach gestart. Uit landelijk onderzoek is gekomen dat de inzet van Welzijn op Recept nu al 20% minder werkdruk bij de huisartsenpraktijken oplevert. In onze gemeente werken alle vijf huisartsenpraktijken mee. Dit is terug te zien in het aantal aanmeldingen in het jaar 2024. Hiermee scoort de gemeente Weststellingwerf binnen de provincie Friesland het hoogst. Naast het opstarten van trajecten om het welzijn van de inwoners te vergroten hebben wij aandacht gehad voor andere activiteiten. Deze bestaan vooral uit het verbeteren van het contact met de huisartspraktijken, thuiszorgorganisaties en het Gebiedsteam en onderhouden van het bestaande netwerk. Daarnaast ligt een stuk van onze kracht in het verbinden tussen eenzame mensen die nu samen activiteiten ondernemen. Het vrijwilligerspunt Het vrijwilligerspunt heeft zich ingezet om de contacten met organisaties te versterken. Dit hebben we gedaan door een inspiratieavond, netwerkbijeenkomsten, de vrijwilligersmarkt te organiseren en de organisaties te bezoeken.
Het aantal organisaties dat zich heeft aangemeld op de website van het Vrijwilligerspunt om vacatures te plaatsen is toegenomen naar 82. Het aantal matches dat is gemaakt tussen inwoners en organisaties die met vrijwilligers werken staat voor dit jaar op: 90. Door het versturen van nieuwsbrieven en berichten op sociale media waarin gelinkt wordt naar onze website is het bezoekersaantal op onze website flink toegenomen. De website van het Vrijwilligerspunt is zo’n 16.632 keer bezocht.
47
Mantelzorg In 2024 stonden er 253 mantelzorgers geregistreerd. We hebben ons dit jaar gericht op ontmoeten en lotgenotencontact. Ontmoeten hebben we gerealiseerd door het organiseren van mantelzorgcafe’s. Om mantelzorgers op de hoogte houden van relevante informatie hebben we nieuwsbrieven verstuurd en bieden we webinars aan waar mantelzorgers uit de hele provincie aan mee kunnen doen. Het tijdschrift Mantelkracht wordt 2 x per jaar aangeboden. De Dag van de Mantelzorg hebben we dit jaar is OWO verband georganiseerd. De mantelzorgers konden deze dag naar een speciale theatervoorstelling. Aan het eind van het jaar hebben de mantelzorgers een kerstcadeau ontvangen. Naast de 253 volwassen mantelzorgers zijn er ook 18 jonge mantelzorgers geregistreerd. De jongerenwerkers onderhouden de contacten met de jonge mantelzorgers en organiseren regelmatig activiteiten voor deze groep. Ook de jonge mantelzorgers hebben een kerstcadeau ontvangen. Opbouwwerk In Wolvega en Noordwolde heeft het opbouwwerk zich vooral gericht op het thema Ontmoeting. Een belangrijk uitgangspunt bij het versterken van de sociale basis. In Wolvega hebben we ons gericht op ontmoeting vanuit het project Bestemming Wolvega. Zo is er gestart met drie decentrale en één centrale ontmoetingsplek, zijn er buurtverbinders gezocht en hebben de wijkverenigingen een samenwerking opgebouwd.
In Noordwolde is in 2023 het project bestemming Noordwolde afgesloten. In 2024 hebben we ons gericht op een aantal elementen uit dit project en de borging daarvan. Daarnaast hebben we ons gericht op de beweegtuin, de Haenepolle en de leefbaarheid in de Krommestede en omliggende wijk. Er zijn diverse initiatieven ondersteund, zoals de kledingbanken, papierwinkels, jeu de boules groep, Dorpsarchief Noordwolde, Stichting Breuningslaan, De Buurthap, en de Speel-o-theek. Het opbouwwerk heeft zich voornamelijk gericht op het versterken van de sociale basis. Zo zorgen we dat inwoners hun eigen kracht en die van hun omgeving optimaal kunnen inzetten en elkaar samen versterken. Jongerenwerk Het Jongerenwerk heeft zich in 2024 gericht op zichtbaarheid op straat, ontmoeten en samenwerken met de VMBO-scholen. Met het thema ontmoeten sluiten we aan bij de uitkomsten vanuit het project Bestemming Wolvega; de behoefte van jongeren om een eigen plek te hebben. De mobiele Ontmoetingsplek (MOP) heeft een 1e locatie gekregen bij de Steense, jongeren en buurtbewoners zijn enthousiast over de inzet van de MOP. Verder heeft het jongerenwerk zich ingezet op de samenwerking met formele en informele samenwerkingspartners om zo de basis van jongeren te versterken.
Maatschappelijke DienstTijd (MDT) MDT-talentenplek is een onderdeel van het jongerenwerk, een methodiek gericht op de talentontwikkeling van jongeren. In Weststellingwerf zijn er 2 locaties; FC Wolvega en To-B in Noordwolde. MDT werkt samen met het jongerenwerk en vele andere formele en informele samenwerkingspartners. Deze samenwerking heeft geleid tot 114 jongeren die in 2024 een traject bij MDT hebben doorlopen. De gemeente Weststellingwerf scoort binnen de provincie Friesland qua aantal trajecten behoorlijk goed. To-B To-B heeft in 2024 een complete make-over gehad zodat het jongerencentrum beter aansluit bij de behoefte van de jongeren in Noordwolde. Dit heeft geresulteerd in zichtbaar meer bezoekers. Voor het jongerenwerk is To-B een belangrijke vindplek voor jongeren. To-B is naast een jongerenplek ook de locatie waar de voedselbank, kledingbank en kidsclub is gehuisvest. 48
Toegang Sociaal domein Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Inwoners konden op verschillende manieren contact opnemen met het gebiedsteam. Dit kon zowel telefonisch, per mail, schriftelijk of fysiek. De toegang in Wolvega is eind 2024 ingericht bij balie 1 in de Publiekshal. Deze toegang is op werkdagen van 9.00 - 13.00 uur bereikbaar. In Noordwolde is het gebiedsteam op Mandehof 15 bereikbaar op maandag-, woensdag- en vrijdagochtend van 09.00 – 13.00. In het 4e kwartaal van 2024 zijn er wat problemen geweest met de telefonische bereikbaarheid. Dit had te maken met een wisseling van het systeem.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Cliënttevredenheidsonderzoek In 2024 hebben wij het Cliëntervaringsonderzoek (CEO) over 2023 uitgevoerd. In dit onderzoek werden inwoners gevraagd om hun ervaring te delen over de Wmo en Jeugdwet. De resultaten van het CEO Wmo laten het volgende zien: •
Voor 80% was het duidelijk welke onderwerpen tijdens het gesprek besproken zouden worden. Ook is voor 78% in het gesprek duidelijk geworden waar zij gebruik van kan maken, heeft de consultent bij 76% duidelijke informatie gegeven en heeft de consulent bij 75% goed geluisterd. Gemiddeld wordt het gesprek beoordeeld met een 7,6.
•
Het merendeel van de respondenten is het (helemaal) eens met de twee stellingen over de kwaliteit van de hulp. Zo vindt 91% dat de hulp die zij krijgt past bij de hulpvraag en is de kwaliteit van de hulp bij 86% goed.
•
Over het effect van de hulp zijn respondenten over het algemeen tevreden. 88% kan zich door de hulp beter redden, 78% heeft een betere kwaliteit van leven en 74% kan beter de dingen doen die zij wil.
•
20% van de respondenten heeft het aanvragen van de hulp veel moeite gekost.
•
73% van de respondenten wist niet dat zij gebruik kon maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner, waarvan 27% hier wel behoefte aan had gehad.
•
Bij 23% van de respondenten heeft het starten van de hulp (na ontvangst beschikking) langer dan drie maanden geduurd.
Helaas is de respons onder de doelgroep jeugd minimaal (2,3%), zodat er geen representatieve uitkomst was. We gebruiken de uitkomsten van het onderzoek om onze dienstverlening te versterken. Op basis van de ervaringen met het cliëntervaringsonderzoek over 2023 hebben we in 2024 voorbereidingen getroffen voor een continu-meting. Daarbij wordt ook vooraf om toestemming voor deelname gevraagd. De inrichting in het systeem van deze werkwijze is weerbarstig gebleken en wordt nog niet goed ondersteund. Dit heeft invloed op de uitvoering van het onderzoek over 2024. Versterken van de uitvoering In 2024 hebben we ingezet op een zo goed mogelijke bezetting van het gebiedsteam. Diverse vacatures zijn ingevuld. De structurele invulling van de formatie levert een bijdrage aan het versterken van de dienstverlening en stabiliteit in het gebiedsteam. Onafhankelijke cliëntondersteuning In 2024 hebben we meer bekendheid gegeven aan de onafhankelijke cliëntondersteuning, zowel extern als intern. Hiervoor maken we gebruik van de website www.ocodenktmee.nl. Ook is er extra aandacht in de Westwijzer gegeven. In 2024 is het gebruik van cliëntondersteuning bijna verdubbeld.
49
Opdracht versterken uitvoering In 2024 hebben we met ondersteuning van een externe partij teruggekeken op de ontwikkeling van het gebiedsteam sinds de start in 2015. Hiervoor is zowel intern als extern input opgehaald. Dit heeft ons zicht gegeven op belangrijke aandachtspunten voor de versterking, gezien vanuit de uitvoering en dienstverlening. Een vaste koers en eenduidig taalgebruik zijn van belang om een goede basis neer te leggen en op verwachtingen te sturen. Een van de kansen in ons gebiedsteam is het in eigen beheer hebben van ons welzijnswerk (het cluster sociale basis). Dit past goed bij de opdracht uit het GALA en IZA om in te zetten op preventie en het voorliggend veld (zie ook programma 7). Eind 2024 is het rapport aan het management opgeleverd. Hier wordt in 2025 uitvoering aan gegeven. Monitoring In 2024 hebben we 2x de monitor Sociaal Domein uitgebracht. Hierin rapporteren we over het gebruik van voorzieningen, de kosten en de ontwikkeling die we daarin zien. Deze monitor is verder uitgebreid met gegevens over armoede en participatie. De klankbordgroep van raad heeft hierin meegedacht. Inrichting kernapplicaties In OWO-verband hebben we gewerkt aan het opnieuw inrichten van onze kernapplicaties sociaal domein. Daarbij uniformeren we onze werkprocessen in OWO, waarbij we ook inzetten op dienstverlening. Dit proces is vertraagd, kwaliteit ging voor snelheid.
De afronding staat nu gepland in het laatste kwartaal van 2025. Ook dit levert een bijdrage aan het versterken van onze uitvoering. Zo worden in dit project ook alle uitgaande brieven en documenten omgezet naar taalniveau B1.
Aan de slag met Inburgering Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Alle inburgeraars krijgen een inburgeringstraject aangeboden waarbij de taal leren en participatie centraal staan. Hiervoor zetten wij diverse instrumenten in als onderdeel van onze wettelijke taken als gemeente. Vanuit een brede intake in combinatie met een leerbaarheidstoets wordt samen met de inburgeraar gekeken naar de optimale weg naar inburgering. Op basis van de uitkomsten van de leerbaarheidstoets wordt ingezet op drie leerroutes te weten de Z route, de B1 route en de onderwijsroute. Via de B1 en onderwijsroute verkrijgt de inburgeraar de maximale taalvaardigheid op B1/B2 niveau. Dit niveau geeft de inburgeraar een goede uitgangspositie om optimaal te participeren. In de B1 en Z route wordt de taalcomponent gekoppeld aan participatie in de samenleving door middel van (vrijwilligers)werk. In de onderwijsroute wordt fulltime de Nederlandse taal geleerd om van daaruit de doorstroom naar regulier onderwijs mogelijk te maken en zo de aansluiting op de arbeidsmarkt te realiseren.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Het aanbieden van leerroutes De leerroutes worden uitgevoerd door twee partijen te weten Firda voor de onderwijsroute en Stavoor voor de B1 en Z route. De contracten met deze partijen zijn in 2024 verlengd tot maart 2026. Zowel in OWO verband als op regionaal niveau vindt afstemming en monitoring plaats ten aanzien van de uitvoering van de leerroutes. Door gebrek aan voldoende lesruimte en lerarentekort is er een wachtlijst ontstaan bij de instroom in de leerroutes B1 en Z. In afstemming met de uitvoerder Stavoor zijn er maatregelen genomen om de wachtlijst in 2025 weg te werken. Integratie van statushouders Met het hebben van woonruimte en het verplichte inburgeringstraject voor statushouders, gericht op taal en participatie, worden belangrijke voorwaarden geschapen voor integratie. We zien dat veel statushouders nog niet (voldoende) in hun eigen inkomen kunnen voorzien en daardoor afhankelijk zijn van (gemeentelijke) regelingen en dienstverlening op gebied van zorg, welzijn, jeugd, armoede etc. Door cultuurverschillen en (traumatische) ervaringen van inburgeraars worden door onze vlechtwerkers en maatschappelijke begeleiders gezocht naar passende oplossingen die de integratie van statushouder bevorderen. Hierin wordt samengewerkt met diverse maatschappelijke organisaties en met gemeentelijke teams binnen het sociale domein.
50
Participatie naar vermogen Afhankelijk van de leerroute van de inburgeraar wordt ook de mate van participatie enigszins bepaald. De B1 en onderwijsroute bieden een grotere kans op aansluiting op de arbeidsmarkt dan de Z route. Binnen de B1 en Z routes wordt zoveel mogelijk ingezet op een duaal traject waarbij de taal gecombineerd wordt met de praktijk door o.a. maatschappelijke activiteiten en (vrijwilligers)werk. Verplicht onderdeel van het inburgeringstraject is de Module Arbeidsmarktparticipatie (MAP). Deze voeren we in eigen beheer uit waarbij de inburgeraars voorbereid worden op deelname aan de Nederlandse arbeidsmarkt. Inburgeraars van het eerste uur en waarvan het einde van hun inburgeringstraject in zicht is krijgen de MAP klassikaal aangeboden en daar waar nodig wordt maatwerk geleverd om optimale deelname aan onze samenleving te realiseren.
Aan de slag met Participatie Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Inkomensregelingen Het aantal inwoners met een uitkering is toegenomen. Statushouders die in de gemeente komen wonen ontvangen een bijstandsuitkering. In het aantal uitkeringsgerechtigden is zichtbaar dat halverwege het jaar het aantal is toegenomen. Fryslân Werkt De arbeidsmarktregio Fryslân is vormgegeven op de geografische schaal van de provincie Fryslân. In Fryslân is de brede samenwerking vormgegeven in de netwerkorganisatie Fryslân Werkt en vastgelegd in een getekend convenant. Fryslân Werkt wil zich graag goed voorbereiden op de aanstaande landelijke wetgeving en kaders voor de inrichting van het nieuw te vormen Werkcentrum Fryslân (hervorming van de arbeidsmarktdienstverlening). Het Dagelijks Bestuur van Fryslân Werkt heeft om die reden in 2024 KplusV de opdracht verstrekt voor het uitvoeren van een bestuurlijke verkenning naar de vorming van het Werkcentrum Fryslân. De eindnotitie is eind 2024 opgeleverd aan het Algemeen Bestuur van Fryslân Werkt en geeft advies en input voor het vervolgproces. In 2025 wordt hiervoor de Meerjarenagenda vastgesteld door het Algemeen Bestuur van Fryslân Werkt en geeft hiermee richting en invulling voor landelijke wetgeving en het te vormen Werkcentrum.
Europees Sociaal Fonds: Samen aan de slag Samen met andere Friese gemeenten ontvangt Weststellingwerf al jaren subsidie uit het Europees Sociaal Fonds voor de uitvoering van ons participatiebeleid. Het college is in december 2023 een overeenkomst aangegaan met de centrumgemeente Leeuwarden voor het project ‘ESF+ Samen aan de slag’, tranche II. Per 1 januari 2024 is deze tranche gestart. Afwikkeling tranche I: het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op 5 november 2024 de controle op de einddeclaratie van tranche I van de arbeidsmarktregio Fryslân, periode oktober 2022 tot en met december 2023, afgerond. De subsidie aan de arbeidsmarktregio Fryslân van totaal € 1.941.200 is volledig gerealiseerd. Eind 2024 heeft de gemeente Weststellingwerf op basis van deze realisatie een bedrag ter hoogte van € 50.384 ontvangen.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Iedereen kan meedoen in Weststellingwerf Op 21 oktober 2024 heeft de gemeenteraad het beleidsplan Arbeidsdeelname en Participatie 'Iedereen kan meedoen in Weststellingwerf' vastgesteld. Met dit beleidsplan werken we aan een drietal concrete doelstellingen: 1. Iedereen is in beweging 2. We ondersteunen inwoners bij het vinden en behouden van werk 3. We werken samen met werkgevers aan passende betaalde en onbetaalde werkplekken Eind 2024 is een start gemaakt met het opstellen van het uitvoeringsplan. In dit uitvoeringsplan beschrijven hoe we aan de slag gaan met de (sub)doelen. 51