Aangepaste versie - Jaarstukken 2022 gemeente Weststellingwerf d.d. 02-06-2023.pdf
Tekst van het document
Beleidsindicatoren De effecten van beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren vanuit het rijk
Eenheid
2019
2020
2021
2022
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
10,9
11,8
11,9
12,0
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
10,3
11,3
11,2
11,3
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
744,6 786,6
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
13,6% 15,2% 26,0% 23,8%
Overhead
% van totale lasten
8,3% 10,7%
994,9 828,5
9,2% 10,5%
Bron: eigen gegevens De berekening van deze indicatoren is gebaseerd op het document van de VNG ´Definities beleidsindicatoren ‘bestuur en organisatie´.
Hoeveel heeft het gekost? De inhoudelijke toelichting op de cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 0.
Exploitatie
Rekening 2022
Actuele begroting 2022
Primitieve begroting 2022
Verschil begroot - werkelijk
Totaal Lasten
3.469
2.980
2.626
-489
Totaal Baten
1.863
287
287
1.576
Resultaat
1.606
2.692
2.339
1.087
25
Programma 1 | Veiligheid Programma 1 Veiligheid Portefeuillehouder(s)
Van de Nadort
Organisatie
Advies & Ondersteuning
Taakvelden
Crisisbeheersing en brandweer
Openbare orde en veiligheid
Beleidsnota's
Regionaal risicoprofiel 2018-2021
Regionaal beleidsplan crisisbeheersing 2019-2022
Beleidsplan Brandweerzorg 2019-2022
Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023
Nota Regionaal beleidsplan veiligheid Noord Nederland 2020-2023
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Gerealiseerd beleid in 2022 Landelijk is er veel aandacht voor ondermijnende criminaliteit. Het Rijk heeft dit onderwerp geprioriteerd en extra middelen beschikbaar gesteld aan de Regionale Inlichtingen en Expertise Centra (RIEC) voor de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Ook het plaatselijke Driehoek overleg (burgemeesters Weststellingwerf, Ooststellingwerf en Heerenveen, Openbaar Ministerie en Politie Zuidoost Fryslân) heeft het geprioriteerd en hier capaciteit voor vrijgemaakt. Dit heeft onder andere geleid tot meerdere controles bij risico branches. De gemeentelijke rol in het onderwerp de aanpak op Cybercriminaliteit is in beweging. Cluster Veiligheid heeft een onderzoek op dit thema uitgevoerd. Hieruit blijkt dat met name de ouderen in de gemeente Weststellingwerf behoefte hebben aan gerichte informatie. Daarnaast zijn ook de aanpak van personen met verward gedrag en de ketensamenwerking Zorg en Veiligheid actuele thema's. Ontwikkelingen in 2022 Naast het lopend en uitvoerend beleid stond 2022 in het teken van de oorlog in Oekraïne. Wij stonden, zowel vanuit de crisisbeheersing als ook lokaal, aan de lat voor het realiseren van (nood)-opvang. Eind 2022 heeft de inspectiedienst van het Ministerie van Justitie en Veiligheid de opvanglocaties in Weststellingwerf als voldoende beoordeeld.
Ook participeerden wij in de opvangvraag van Statushouders. Wij hebben ook te maken met niet voorziene incidenten, zoals bijvoorbeeld de branden in Wolvega, de komst van de wolf en jeugdoverlast in de verschillende wijken/buurten.
Beleidsplan integrale veiligheid Hebben we gedaan wat we wilden doen? Op 2 maart 2020 heeft de gemeenteraad het beleidsplan Integrale Veiligheid tot en met 2023 vastgesteld. Daarin heeft de raad vijf veiligheidsthema's geprioriteerd, namelijk:
26
1. de aanpak van ondermijnende criminaliteit; 2. de aanpak van diefstal met een accent op cybercrime; 3. het verbinden van zorg en veiligheid voor een veilige woon- en leefomgeving; 4. de verkeersveiligheid en het stimuleren van wenselijk verkeersgedrag; 5. de brandveiligheid. De gemeenteraad krijgt jaarlijks via de begrotingscyclus inzicht in de activiteiten die worden gepland en uitgevoerd. De verantwoording over de uitvoering van de prioriteiten is kwantitatief van aard, namelijk welke acties zijn uitgevoerd, welke doelgroep is bereikt en wat het bereik is geweest. Criminaliteitscijfers worden waar mogelijk ondersteunend gebruikt. De gemeenteraad is op de hoogte van de blijvende verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio Fryslân (VRF). Communicatie en participatie Afhankelijk van de prioriteit wordt een passende vorm gekozen om te communiceren. Bij alle vijf prioriteiten uit het beleidsplan Integrale Veiligheid wordt nadrukkelijk ingezet op contact met de inwoners. Bijvoorbeeld door voorlichting te geven aan ondernemers in het buitengebied over de gevaren van deelnemen in hennepteelt.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? De aanpak van ondermijnende criminaliteit verbeteren. Intern: In 2022 is de gemeente Weststellingwerf aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem (MMA) en is het convenant Keurmerk Veilig Ondernemen - Bedrijventerreinen door alle betrokken partijen ondertekend. In samenwerking met interne clusters en afdelingen zijn wij begonnen met het actualiseren van het Bibob-beleid. De rol van de Bibob-coördinator hebben we samen met de afdeling VTH beter gepositioneerd. Wij zijn mede verantwoordelijk voor het opzetten van de Friese Norm. De Friese Norm is een provinciale samenwerking gericht op de integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit, waarbij alle Friese gemeenten, Provincie, Wetterskip, FUMO en het RIEC zich hebben gecommitteerd. Extern: Wij hebben meerdere controles georganiseerd en uitgevoerd. Deze controles waren gericht op de aanpak van ondermijnende criminaliteit op bedrijventerreinen en risicobranches. In 2022 stonden ook acties in het buitengebied gepland. In verband met de onrust bij de agrariërs is ervoor gekozen deze acties niet uit te voeren.
De aanpak van diefstal, met een accent op cybercrime. Het jaar 2022 stond in het teken van landelijke maatregelen omtrent corona en de oorlog in Oekraïne. Ondanks dat het thuiswerken in de loop van 2022 niet meer verplicht werd, is het aantal woninginbraken zo goed als gelijk gebleven. Cybercrime daarentegen heeft landelijk een stijging laten zien. De geplande bewustwordingssessies konden we niet uitvoeren. Deels door de toen geldende coronamaatregelen, het met spoed realiseren en vervolgens het managen van de opvanglocaties voor de Oekraïense vluchtelingen.
Het verbinden van zorg en veiligheid voor een veilige woon- en leefomgeving. Wij hebben samen met onze ketenpartners gewerkt aan het voorkomen van sociale problemen in de wijk. Daar waar sociale problematiek gesignaleerd werd, hebben we dit niet verder laten escaleren. Wij hebben veel samen gewerkt met het Sociaal domein. Ook hebben we gebruik gemaakt van buurtbemiddeling via de instantie Scala Welzijn.
27
Het stimuleren wenselijk verkeersgedrag door in te zetten op bewustwording (preventie). Wij hebben het regulier verkeersoverleg tussen politie en gemeente geactualiseerd en gecontinueerd. Dit was nodig omdat bij de gemeente personeelswisselingen hadden plaatsgevonden. Door capaciteitsproblemen bij de politie is het aantal controles flink gedaald. In samenwerking met de politie zijn er wel gerichte verkeersacties uitgevoerd.
Lokale verbinding en betrokkenheid bij brandveiligheid. Volgens de Wet op de veiligheidsregio’s voert Veiligheidsregio Friesland (VRF) de brandweertaken uit. Wij zijn een verbindende factor geweest tussen het regionale beleid en de lokale uitvoering. Zo heeft de brandweerpost Noordwolde een taak en voertuig gekregen in het kader van natuurbranden bestrijding.
Beleidsindicatoren
28
De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de sociale kwaliteit woon- en leefomgeving Lokale beleidsindicator
aantal x1 2019
2020
2021
Burenruzies voorgelegd aan mediator*
0
1
0
2022 0
Geregistreerde meldingen over burengerucht**
96
129
103
98
Meldingen van overspannen/gestoorde personen**
113
89
144
110
Nazorg ex-gedetineerden trajecten***
19
3
4
3
Waarvan begeleiding vanuit zorg mbt ex- gedetineerden****
9
1
3
0
Incidenten vernieling en zaakbeschadiging**
155
96
77
95
Incidenten overlast**
397
475
522
332
*Bron: Interne registratie veiligheid **Bron: 12 maand rapportage politie ***Bron: Justid ****Bron: Interne registratie procesregisseur Sociaal domein Verklaring stijgingen en daling: Overlast: De meeste overlastmeldingen gaan over pleinen en parkeerterreinen waar jongeren voor overlast zorgen. Het aantal overlastmeldingen zijn significant gedaald. Doordat gemeente en politie in gesprek zijn met deze jongeren en melders lijkt dit de reden te zijn van de daling. Verwarde personen: Ondanks dat het landelijk beeld een stijging van meldingen verwarde personen laat zien, constateren wij een daling in meldingen. De meldingen in onze gemeente zijn te herleiden naar enkele personen, die meerdere malen voor overlast zorgen. Vernieling: Hier is een lichte stijging te zien ten opzichte van vorig jaar, maar gelijk gebleven aan het coronajaar 2020. De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de objectieve veiligheid en de criminaliteit Lokale beleidsindicator
aantal x1 2019
2020
2021
2022
Aangiftes woninginbraken*
68
14
12
20
Aangiftes inbraken in schuren/bijgebouwen*
10
7
10
6
Aangiftes mishandelingen*
45
43
38
28
Aangiftes bedreigingen*
32
45
26
29
Opgelegde huisverboden**
3
5
5
7
Registraties huiselijk geweld*
100
91
59
62
:*Bron: 12 maand rapportage politie **Bron: Online registratie huisverboden Khonraad Verklaring stijging en daling: Bedreigingen: Het aantal bedreigingen in 2022 is gedaald naar het niveau van voorgaande jaren. Woninginbraken: Het aantal woninginbraken in 2022 laat in dit jaar een stijging zien. Waarschijnlijk zijn het afschaffen van de coronamaatregelen, bijvoorbeeld het thuiswerken, hiervoor verantwoordelijk. Huiselijk geweld: Het aantal mishandelingen in 2022 laat een dalende trend zien. De reden hiervan is onbekend. De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van verkeersveiligheid Lokale beleidsindicator
aantal x1 2019
2020
2021
2022
14
4
5
15
2019
2020
2021
2022
Controles op brandveiligheid bedrijven*
59
37
38
55
Voorlichtingen op scholen**
8
3
1
14
Oefeningen in de wijk**
2
0
0
0
Voorlichtingen na brand**
5
0
0
1
VVN vrijwilligers acties op scholen in samenwerking met scholen en plaatselijke belangen/verkeerswerkgroepen politie Bron: Registratie verkeerskundige afdeling ruimte De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de brandveiligheid Lokale beleidsindicator
aantal x1
*Bron: Jaarrapportage VTH **Bron: Jaarrapportage brandweer
29
Verklaring stijging Voor de stijging bij alle vier beleidsindicatoren geldt dat na het beëindigen van de coronamaatregelen de werkzaamheden weer zo goed als zijn opgepakt en uitgevoerd.
Toelichting - Wat mag het kosten De inhoudelijke toelichting op de cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 1
Exploitatie
Rekening 2022
Actuele begroting 2022
Primitieve begroting 2022
Verschil begroot - werkelijk
Totaal Lasten
1.818
1.802
1.809
-16
Totaal Baten
30
51
51
-21
Resultaat
1.788
1.751
1.758
-37
30
Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat Portefeuillehouder(s)
Rikkers, Hoen en Zonderland
Organisatie
Beleid en Vastgoed, Grondzaken & Facilitair
Taakvelden
Openbaar vervoer
Economische havens en waterwegen
Openbaar groen en (openlucht) recreatie (in de openbare ruimte)
Verkeer en vervoer
Recreatieve havens
Parkeren (geen lasten en baten)
Beleidsnota's
Beleidsplan Kwaliteitsambitie openbare ruimte 2012-2016
Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP 2000) inclusief de uitgevoerde evaluatie (2007)
Nota Openbare verlichting
Landschapsvisie Zuidoost Friesland 2018 - 2028
Bomenbeleidsplan 2017 - 2027
Structuurplan 2000-2015
Omgevingsvisie Weststellingwerf
Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid Ecologisch berm- en slootonderhoud In 2022 is onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor de uitvoering van ecologisch berm- en slootonderhoud. De raad is geïnformeerd over scenario's zoals: zelf doen/aanbesteden of in totaal/in percelen aanbieden. Komend jaar wordt onderzocht op welke manier we nog een groter deel (dan 80%) van de bermen ecologisch kunnen gaan beheren. Eikenprocessierups Door 9.200 eiken te behandelen door natuurlijke bestrijding met aaltjes is de plaag (en zijn de kosten) beheersbaar. Door deze aanpak zijn ook minder meldingen van overlast geweest.
Kwaliteit (onderhoudsniveau) openbare ruimte Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? De klimaatinvloeden en langdurige droogteperioden veroorzaken binnen de gemeente schade aan wegen, bomen, beplantingen en (speel-)gazons. Dit beïnvloedt de kwaliteit op korte en lange termijn. Zie voor meer informatie paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.
31
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Bepalen van het gewenste kwaliteitsniveau openbare ruimte In de nieuwe collegeperiode bieden we de DIOR en de kwaliteitsambitie openbare ruimte / kapitaalgoederen ter vaststelling aan de gemeenteraad aan.
Project herinrichting De Blesse Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? De civiel technisch aannemer is medio 2022 gecontracteerd. De kabels en leidingen zijn in de tweede helft van 2022 aangepast. De werkzaamheden met betrekking tot de herinrichting zijn eind januari 2023 van start gegaan.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Opstellen van een ontwerp voor de herinrichting De gemeente heeft in ruime mate de dorpsafvaardiging (het Plaatselijk Belang en de werkgroep Herinrichting Steenwijkerweg) gefaciliteerd om draagvlak te krijgen onder inwoners van De Blesse. Met als resultaat dat het voorlopig ontwerp wordt gedragen door de inwoners van het dorp De Blesse. Het voorlopig ontwerp is verder uitgewerkt naar een definitief ontwerp.
Uitvoering geven aan de herinrichting De Blesse In 2022 is het plan technisch uitgewerkt, het realisatiecontract opgesteld en zijn er afspraken gemaakt met de nutspartijen voor het verleggen van kabels en leidingen. De civiel technisch aannemer is medio 2022 gecontracteerd. De kabels en leidingen zijn in de tweede helft van 2022 aangepast. De werkzaamheden met betrekking tot de herinrichting zijn eind januari 2023 van start gegaan, dit wordt in 7 fasen gedaan.
Autoluwe Lycklamaweg met veilige spoorwegovergang langzaam verkeer Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Eind 2021 hebben we besloten om te onderzoeken of er een alternatief plan voor de Lycklamaweg kan worden opgesteld dat resulteert in het gewenste verkeerskundige effect (verkeersluwer en veiliger) en waarvoor voldoende draagvlak gevonden kan worden. In het kader hiervan hebben we opnieuw verkeerstellingen uitgevoerd op de Lycklamaweg. De resultaten van de tellingen hebben geleid tot het inzicht dat de voorgenomen keuze voor een herinrichting niet zal leiden tot de gewenste verkeersluwe Lycklamaweg en dat het mede daarom noodzakelijk is om de problematiek in breder perspectief te beschouwen. We hebben daarom besloten eerst een gemeentelijk beleidsplan verkeer- en vervoer op te stellen en binnen dit kader te bezien op welke wijze de herinrichting van de Lycklamaweg weer kan worden opgepakt. In de eerste helft 2022 hebben we, mede op verzoek van de klankbordgroep Lycklamaweg, onderzocht welke mogelijkheden er zijn om, vooruitlopend op het tot stand komen van een beleidsplan Verkeer en Vervoer (GVVP), op de Lycklamaweg een aantal maatregelen te treffen ter verbetering van de verkeersveiligheid. Op basis hiervan hebben we geconstateerd dat dergelijke oplossingen wellicht mogelijk zijn.
32
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Plan opstellen voor de herinrichting van de Lycklamaweg Voor het concept herinrichtingsplan bestond onvoldoende draagvlak. Op basis van nieuwe telgegevens ontstond daarna het inzicht om eerst een beleidsplan verkeer- en vervoer op te stellen.
Samenwerken met NS/Prorail voor een veiligere spoorwegovergang Het aanpassen van de spoorwegovergang vormde geen onderdeel van het opgestelde concept herinrichtingsplan. Er is vooralsnog dan ook nog geen samenwerking met NS/ProRail gezocht.
Uitvoering geven aan herinrichting Lycklamaweg De planvorming is nog niet afgerond. De uitvoering is dus nog niet gestart.
Hoofdverkeersstructuur Wolvega en Noordwolde Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het proces om te komen tot een gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan is in november 2022 gestart. In dit plan zal onder meer ook gekeken worden naar de wegenstructuur/wegencategorisering (functies van de weg). Aan alle wegen binnen de gemeente zal een categorie en functie worden toegekend volgens het landelijke beleid “Duurzaam Veilig”. Bij het opstellen van de categorisering worden knelpunten inzichtelijk gemaakt. Begin 2024 zal het GVVP ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Uitvoeren geplande werkzaamheden infrastructuur Er zijn geen werkzaamheden gepland. In het kader van het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan wordt geïnventariseerd welke knelpunten in de hoofdinfrastructuur er resteren.
Fietspad langs de Linde Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2021-2022 is een nieuw twee meter breed betonnen fietspad met een duurzame brug aangelegd. De feestelijke opening (fase 2) heeft plaatsgevonden in september 2022.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Grond aankopen voor fase 3 De provincie is bezig met de verwerving van de benodigde gronden om fase 3 te kunnen gaan uitvoeren.
Uitvoering van fase 2 In 2022 is een nieuw betonnen fietspad van 2 meter breed aangelegd met stevige bermen en een brug. Dit is in 2 fasen gerealiseerd (vanaf Driewegsluis tot aan de Kontermansbrug).De feestelijke opening heeft plaatsgevonden in september 2022. De financiële afronding van deze fase vindt in 2023 plaats (zie ook de financiële toelichting bij de investeringen). 33
Verbetering van het fietspad langs de Linde De herstelwerkzaamheden van het fietspad fase 1 zijn uitgevoerd voor het fietsseizoen van 2022.
Het herstellen en versterken van groenstructuren ter behoud van de herkenbaarheid van de identiteit van het huidige kleinschalige landschap in Zuidoost Friesland Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2022 is het laatste deel van het project Dorp, landschap en biodiversiteit Oldeholtpade afgerond.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Uitvoeren van de projecten 'Dorp, landschap en biodiversiteit' Ter bevordering van de biodiversiteit hebben bewoners in het voorjaar in het dorp gazons omgevormd door bloemrijke mengsels in te zaaien.
Toelichting - Wat mag het kosten De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 2.
Exploitatie
Rekening 2022
Actuele begroting 2022
Primitieve begroting 2022
Verschil begroot - werkelijk
Lasten
6.741
7.006
6.424
265
Baten
325
125
100
200
6.416
6.881
6.324
465
400
400 19
Saldo van lasten en baten Storting reserves Onttrekking reserves
16
35
19
Saldo van mutatie reserves
384
365
-19
19
6.032
6.516
6.343
446
Resultaat
34
Programma 3 | Economie Programma 3 | Economie Portefeuillehouder(s)
Van de Nadort en Hoen
Organisatie
Beleid en Vastgoed, Grondzaken & Facilitair
Taakvelden
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Economische ontwikkeling
Economische promotie
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Beleidsnota's
Investeringskalender 2017 - 2027
Ontwikkelagenda Versterking economische structuur
Nota Grondbeleid
Notitie Herziening verfijning verblijfsrecreatie (kampeerbeleid)
Nota Recreatie en Toerisme
Notitie kleinschalige recreatie
Streekplan Fryslân ‘Om de kwaliteit fan de romte’ en de provinciale verordening ‘Romte’
Subsidieregeling Ondernemersfonds Weststellingwerf 2020
Verordening op reclamebelasting 2023
Afspraken bedrijventerrein regio zuidoost 2022-2035
Omgevingsvisie Weststellingwerf juni 2019
Detailhandelsvisie gemeente Weststellingwerf
Centrumvisie Wolvega
Uitvoeringsprogramma Centrumvisie Wolvega
Beleid uitgifte bedrijfskavels in de gemeente Weststellingwerf
Inschrijfformulier bedrijfskavel
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Bedrijventerreinen In 2022 hebben wij totaal 1,3 hectare verkocht op de bedrijventerreinen Uitbreiding Schipsloot (1,1 ha.) en De Plantage (0,2 ha.). Daarnaast was op 31-12-2022 een aantal kavels in optie. De beschikbare, in optie zijnde en verkochte bedrijfskavels staan op onze website www.bedrijventerreinwolvega.nl. Zie ook Paragraaf Grondbeleid. Er zijn nieuwe programmeringsafspraken over de ontwikkeling van bedrijventerreinen in Friesland gemaakt voor de periode 2022-2035. Dit is gedaan als Regio Zuidoost Friesland met de gemeenten Smallingerland, Heerenveen, Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland. 35
Beleid uitgifte bedrijventerreinen Er is een beleid voor de uitgifte van bedrijfskavels vastgesteld. Dit beleid is opgesteld naar aanleiding van een uitspraak van de Hoge Raad (Didam-arrest). In het beleid staat de procedure van verkoop van de gemeente. Keurmerk Veilig Ondernemen – Bedrijventerreinen De bedrijventerreinen in Wolvega beschikken over het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO-B). Dit is een samenwerking van onder meer de Stichting Parkmanagement Bedrijventerreinen Wolvega, politie, brandweer en gemeente. Samen werken zij eraan om de criminaliteit, overlast en onveiligheid op de bedrijventerreinen te verminderen. Lelylijn Het proces van de Lelylijn bevindt zich momenteel in de onderzoeksfase om te komen tot een verkenning voor het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT). De resultaten van het MIRT-onderzoek worden verwacht in het najaar van 2024. Het onderzoek moet leiden tot een beschrijving van de effecten op hoofdlijnen en een voorlopige voorkeur. In het najaar van 2024 zal er een go/no go-moment zijn voor MIRT-verkenning. De Lelylijn is tevens aangewezen als apart gebied binnen de Nationale Omgevingsvisie Extra (NOVEX). Dit zijn gebieden met een grote ruimtelijke transitie die vragen om een eigen ontwikkelperspectief. Het MIRT-onderzoek en de uitwerking van het NOVEX-gebied zijn gecombineerd tot één proces.
De gemeenten zullen betrokken worden bij dit proces.
Aanpak versterken lokale economie Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Samen met de ondernemers werken aan een positief ondernemingsklimaat. Wij faciliteren en verbinden.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Actieve promotie van beschikbare bedrijfskavels. De marketingcampagne ‘Klaar voor de stap’ is voortgezet. Met een video van een ‘Ondernemer aan het woord’ is weer een nieuw gevestigd bedrijf onder de aandacht gebracht. De website www.bedrijventerreinwolvega.nl wordt actueel gehouden met nieuwsberichten en beschikbaarheid van bedrijfskavels.
Intensiveren bedrijfscontacten Zowel bestuurlijk als ambtelijk zijn er vele contacten geweest met ondernemers. De wijze van contact was divers: fysiek, video en telefonisch overleg;
Er hebben verscheidene bedrijfsbezoeken plaatsgevonden zowel bestuurlijk als ambtelijk;
Er zijn zes digitale ondernemersnieuwsbrieven verstuurd. In deze nieuwsbrieven stond diverse informatie voor ondernemers met bijvoorbeeld uitnodigingen, gemeentelijke zaken, wijzigingen in regelgeving of nieuwsberichten;
Bestuurlijk overleg met de ondernemersverenigingen WOW, SPBW, OVN, LTO, CCW, SOW, Stichting Bedrijvenverzamelgebouw Weststellingwerf en de Stichting Stiekm Trots;
Op 16 november is een ontbijtbijeenkomst met inspiratietolk samen met de CCW georganiseerd in het kader van de ‘Dag van de Ondernemer’. Zo’n 80 ondernemers waren aanwezig bij deze bijeenkomst in het gemeentehuis;
Conform de begroting is de financiële bijdrage aan Stiekm Trots verstrekt.
36
Onderzoeken of een vestigingspremie helpt om nieuwe bedrijven aan te trekken. In 2021 is besloten om geen vestigings- en/of aanbrengpremie in te stellen. Een premie zou onvoldoende toevoegen om de lokale economie te versterken.
Onderzoeken op welke manier wij kunnen meten hoe de ondernemers de dienstverlening van de gemeente waarderen. Afgelopen jaren is hiervoor het MKB vriendelijkste gemeente onderzoek gehanteerd. In het Collegeprogramma 2022-2026 staat het opstellen van een economische beleidsnotitie. De beleidsuitgangspunten worden vertaald in een uitvoerings- en ondernemersagenda.
Versterken (kern-) winkelstructuur Wolvega Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het versterken van de (kern-) winkelstructuur kost tijd. Er is op basis van de in 2021 vastgestelde Centrumvisie Wolvega een voorlopig ontwerp opgesteld voor de herinrichting van de winkelstraat. Dit moet in 2023 leiden tot een definitief ontwerp met start uitvoering in 2024. Voor de gebiedsontwikkeling van het Pastorieplein (hierna: revitalisering groene hart van Wolvega) is een subsidie bij het Rijk (RVO) aangevraagd.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Bijdrage aan centrummanager Door het bestuur van de Winkeliers- en Ondernemersvereniging Wolvega (WOW) is een centrummanager aangetrokken. Deze centrummanager is een verbinder in het contact tussen ondernemers, WOW en gemeente. De gemeente draagt financieel bij in de kosten van het inhuren van de centrummanager.
Onderzoeken hoe we de klanttevredenheid in het winkelgebied kunnen meten. De waarderingen voor het centrum uit het passanten- en bewonersonderzoek zijn uitgangspunt voor het toekomstige onderzoek naar klanttevredenheid. Dit onderzoek kan pas een vervolg krijgen nadat onderdelen van de centrumvisie zijn uitgevoerd.
Opstellen van een uitvoeringsprogramma voor de aanpak van het centrum. Als onderdeel van de centrumvisie is in 2021 een uitvoeringsprogramma opgesteld. De uitvoering van dit programma is in 2021/2022 gestart.
Samen met de ondernemers een duidelijke visie opstellen. In juni 2021 is de Centrumvisie Wolvega en Detailhandelsvisie vastgesteld. In 2022 is het ontwerp op basis van het in de centrumvisie vastgestelde schetsontwerp uitgewerkt tot een voorlopig ontwerp voor de herinrichting van de winkelstraat.
Toelichting hoeveel heeft het gekost? De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 3.
37
Exploitatie
Rekening 2022
Actuele begroting 2022
Primitieve begroting 2022
Verschil begroot - werkelijk
Lasten
1.532
1.154
1.154
-378
Baten
548
817
817
-269
Resultaat
984
337
337
-647
38
Programma 4 | Onderwijs Programma 4 | Onderwijs Portefeuillehouder(s)
Hoen en Rikkers
Organisatie
Beleid en Gebiedsteams
Taakvelden
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Onderwijshuisvesting
Openbaar basisonderwijs
Beleidsnota's
2021 Nationaal Plan Onderwijs (corona)
2021 samenhangende visie op onderwijs 'Het onderwijs als schatkamer'
2021 beleidskader OAB 'Spelenderwijs'
2018 Kadernotitie Peuteropvang Weststellingwerf
2015 Beleidsregel Bekostiging lokalen bewegingsonderwijs
2015 Verordening Voorziening huisvesting onderwijs en beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs
2014 Verordening Leerlingenvervoer
2013 Nota Visie toekomst basisonderwijs Weststellingwerf
2013 OWO-visie op de drie decentralisaties
2012 Integraal Huisvesting Plan 2012-2015 (IHP)
2005 Notitie Brede schoolontwikkeling
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Nationaal Plan Onderwijs In 2021 heeft het kabinet het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) opgezet. Het is bedoeld om leerlingen te ondersteunen die een onderwijsvertraging hebben opgelopen. Deze vertraging is een gevolg van schoolsluitingen door corona. Voor de uitvoering van het NPO ontvangt Weststellingwerf over een periode van 2021 tot en met 31 juli 2025 een specifieke uitkering. Samen met het onderwijsveld is voor deze periode een uitvoeringsplan opgesteld. In 2022 zijn de onderdelen conform plan uitgevoerd. Leerlingenvervoer In 2022 zijn als gevolg van de oorlog Oekraïne en Rusland de brandstofprijzen behoorlijk gestegen. Dit heeft ertoe geleid dat vervoerders hogere kosten hadden. Er is dan ook sprake van een budgetoverschrijding.
Goede schoolloopbaan voor iedereen: zoveel mogelijk leerlingen en cursisten hebben een doorlopende schoolloopbaan Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2022 hebben we gewerkt vanuit de volgende doelstellingen: 39
1. We vinden het belangrijk dat iedere leerling in en rondom het onderwijs optimale kansen heeft om zijn talenten te ontwikkelen; 2. Alle leerlingen beschikken over een startkwalificatie (naar vermogen) zodat ze zijn toegerust voor vervolgonderwijs en/of de arbeidsmarkt; 3. Kwalitatief goed onderwijs; 4. Alle inwoners van Weststellingwerf beheersen de Nederlandse taal, hebben een startkwalificatie en zijn goed (naar vermogen) opgeleid; 5. Goede bereikbaarheid van onderwijsvoorzieningen buiten de gemeente als leerlingen hier door persoonlijke omstandigheden op aangewezen zijn. Onderwijs en werk vormen de basis voor alle inwoners van Weststellingwerf om zich te ontwikkelen en naar vermogen deel te nemen aan de samenleving. Dit begint thuis, op voorschoolse voorzieningen en op school. Voorschoolse voorzieningen en de scholen spelen een belangrijke rol in de verbetering van kansen voor iedereen om talenten te ontwikkelen.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Kinderopvang en Peuteropvang We vinden het belangrijk dat iedere leerling in en rondom het onderwijs optimale kansen heeft om zijn talenten te ontwikkelen (doelstelling 1); De wet Kinderopvang en kwaliteit peuteropvang wil dat er kwalitatief goede voorzieningen zijn voor verschillende vormen van kinderopvang. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de controle op kwaliteit. De GGD heeft van de gemeente de opdracht om inspecties uit te voeren. Voor deze toezichthoudende taak ontvangen gemeenten een budget. In 2022 zijn alle locaties kinderopvang, peuteropvang en buitenschoolse opvang geïnspecteerd. Conform wet- en regelgeving is bij 50% van de gastouders een inspectie uitgevoerd. Bij de inspecties zijn geen ingrijpende tekortkomingen geconstateerd en was handhaving niet noodzakelijk. In 2022 waren alle locaties peuteropvang en kinderopvang weer normaal toegankelijk.
Passend onderwijs We vinden het belangrijk dat iedere leerling in en rondom het onderwijs optimale kansen heeft om zijn talenten te ontwikkelen (doelstelling 1). 0-12 jarigen – Voor een optimale ontwikkeling en het bieden van optimale kansen is het van belang dat kinderopvang, peuteropvang, basisonderwijs en gebiedsteams goed samenwerken. In 2022 was er extra aandacht voor het ontwikkelen van- en toeleiden naar onderwijsondersteuning, gecombineerd met zorgondersteuning. De vlechtwerkers hadden contact met de basisscholen. De vlechtwerkers hebben waar nodig ondersteuning geboden aan leerkrachten, leerlingen en ouders met zorg- of hulpvragen. 12-23 jarigen – Ook hier is het belangrijk dat scholen en gebiedsteams goed samenwerken. In 2022 is vooral aandacht geweest voor de versterking van de samenwerking tussen het onderwijs en jeugdhulp (versterken ketensamenwerking jeugd). Het ontwikkelen van- en toeleiden naar onderwijsondersteuning, gecombineerd met zorgondersteuning was hierbij een aandachtspunt.
Onderwijsachterstandenbeleid We vinden het belangrijk dat iedere leerling in en rondom het onderwijs optimale kansen heeft om zijn talenten te ontwikkelen (doelstelling 1);
40
In het kader van onderwijsachterstandenbeleid is in 2021 het beleidsplan 'Spelenderwijs' vastgesteld. Het beleidsplan is samen met organisaties kinderopvang, onderwijspartners en de gemeenten Ooststellingwerf en Opsterland opgesteld. In het plan zijn voor jonge kinderen de uitgangspunten, gewenste resultaten en beleidsdoelen omschreven. Het beleidsplan sluit aan bij de ambities uit de onderwijsvisie 'Het onderwijs als schatkamer'. In 2022 is vooral gewerkt aan de doorgaande lijn in taalaanbod op voorschoolse opvang en basisonderwijs. Hierbij wordt gebruik gemaakt van speciale taalprogramma's. Pedagogisch medewerkers die met deze taalprogramma's werken hebben in 2022 scholing gevolgd.
In 2022 was het aanbod VVE 16 uur per week.
In 2022 waren er voldoende kindplaatsen (50) beschikbaar voor kinderen met een onderwijsachterstand. Er waren geen wachtlijsten.
In 2022 is gestart met de verdere uitwerking van het plan om een peuterplus-locatie te creëren. Deze locatie start in het eerste kwartaal van 2023. Het heeft naast een Voorschools Educatief aanbod ook een aanvullend zorgcomponent waardoor jonge kinderen niet naar specialistische centra hoeven buiten Weststellingwerf.
In 2022 organiseerden de OWO-gemeenten een conferentie Spelenderwijs voor pedagogisch medewerkers van voorschoolse voorzieningen en leerkrachten groep 1 en 2. De conferentie stond vooral in het teken van verbinden (voorschool en basisschool), ontmoeten en inspiratie.
In 2022 heeft er onderzoek plaatsgevonden naar spraak en taal ontwikkeling bij jonge kinderen. De gemeente draagt zorg voor het vroegtijdig signaleren van achterstanden en stoornissen op het gebied van taal en spraak. Hiervoor is er het aanbod voorschoolse educatie en/of logopedische hulp. Voor het beoordelen van de spraak- en taalontwikkeling van jonge kinderen is er preventieve logopedie.
In 2022 zijn 226 vijfjarigen gescreend door de logopedist (zonder behandelpraktijk). Hiervan zijn 28 kinderen voor behandeling doorverwezen naar een logopedist of audiologische centrum. Bij de peutergroepen (kinderopvang en peuteropvang) wordt, gezien de jonge leeftijd, door middel van observatie de spraak- taalontwikkeling beoordeeld. In 2022 hebben er 35 groepsobservaties plaatsgevonden en zijn 230 peuters gescreend. Hiervan zijn 20 voor behandeling doorverwezen naar een logopedist voor ondersteuning bij de spraak- taalontwikkeling. Ook zijn 8 peuters doorverwezen naar het aanbod VVE.
41
Leerplicht Alle leerlingen beschikken over een startkwalificatie (naar vermogen) zodat ze zijn toegerust voor vervolgonderwijs en/of de arbeidsmarkt (doelstelling 2). Leerplicht De leerplicht begint als kinderen 5 jaar zijn en eindigt als ze 16 jaar zijn. Ouders of verzorgers moeten hun leerplichtige kinderen inschrijven op een school. Scholen en leerplichtambtenaar zien erop toe dat leerlingen ook daadwerkelijk naar school gaan. Scholen en gemeente werken samen om de leerlingen te ondersteunen tijdens hun schoolloopbaan met als doel dat alle leerlingen hun talenten in en om de school ontwikkelen en uiteindelijk een startkwalificatie halen. Het jaar 2022 was een schooljaar waarin leerlingen gewoon naar school konden. In 2022 zijn er gesprekken geweest met OCW en schoolbesturen over de (dreigende) volverklaringen van VSO-scholen en de kans op thuiszitters. Deze gesprekken, gericht op het toewerken naar een oplossing, worden in 2023 voortgezet. Kwalificatieplicht De kwalificatieplicht is een van de maatregelen van de Rijksoverheid om schooluitval van jongeren tegen te gaan. De maatregel moet de kansen van startende jongeren op de arbeidsmarkt vergroten. De begrippen preventie, zorg en helder handhaven staan hierbij centraal. Naast de handhavingstaak is er veel ruimte voor de maatschappelijke zorgtaak. Als gemeente willen we vooral preventief werken.
In 2022 werd bij dreigende schooluitval samengewerkt door school, gebiedsteams van de gemeente, eventuele ketenpartners en ouders. Centraal uitgangspunt hierbij was het kind en de vraag wat nodig was om schooluitval te voorkomen (maatschappelijke zorgtaak). Leerplicht MBO en RMC Voor leerplicht MBO en voortijdig schoolverlaters werkt onze gemeente samen met zes andere gemeenten. Dit doen we in de RMC De Friese Wouden op basis van een samenwerkingsovereenkomst. Samen met scholen en vlechtwerkers was er vanuit leerplicht aandacht voor het welbevinden van jongeren. In het voorjaar van 2023 wordt het jaarverslag leerplicht/RMC startWijzer voorgelegd aan de gemeenteraad. In het jaarverslag staan de cijfermatige gegevens van leerplicht over het schooljaar 2021-2022.
Leerlingenvervoer Goede bereikbaarheid van onderwijsvoorzieningen buiten de gemeente als leerlingen hier door persoonlijke omstandigheden op aangewezen zijn (doelstelling 5). Het recht op leerlingenvervoer is in de wet vastgelegd. Als leerlingen door hun zorgbehoefte een speciale school bezoeken, kunnen ouders leerlingenvervoer aanvragen. De praktische uitvoering hiervan is vastgelegd in de verordening Leerlingenvervoer. Uitgangspunt is dat leerlingen zo zelfstandig mogelijk reizen. Waar mogelijk maken ze gebruik van openbaar vervoer. Als dat niet lukt, kiezen ouders en/of verzorgers zelf een taxivervoerder. Of brengen ouders hun kind zelf naar school. In 2022 maakten 134 leerlingen gebruik van een vorm van leerlingenvervoer (taxi/groepsvervoer, openbaar vervoer of eigen vervoer). Dit aantal is het gemiddelde van schooljaar 2021-2022 en 2022-2023.
Duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Goede bereikbaarheid van onderwijsvoorzieningen buiten de gemeente als leerlingen hier door persoonlijke omstandigheden op aangewezen zijn (doelstelling 5).
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Integraal Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs In 2022 is de ontwikkeling van het ISHP na een vertraging door Corona weer ter hand genomen. Het concept is in 2022 afgerond en wordt in 2023 ter vaststelling voorgelegd aan de raad.
42
Openbaar onderwijs Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Er is voldoende aanbod openbaar onderwijs.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Toezicht houden op schoolbestuur Comprix In 2022 is de jaarrekening van Stichting Comprix aangeboden en de begroting voor kennisgeving aangenomen.
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren per doelstelling: Goede schoolloopbaan voor iedereen: zoveel mogelijk leerlingen en cursisten hebben een doorlopende schoolloopbaan aantal x 1
Omschrijving
2019 2020
Kindplaatsen Voor-en Vroegschoolse Educatie
42
42
Deelnemers peuteropvang (zelfstandige locaties)
81
104
Deelnemers kinderdagverblijven (inclusief aanbod peuteropvang)
444
489
2021 2022
42
50
Leerlingen basisonderwijs
2.005 1965
1941 1948
Leerlingen voortgezet onderwijs
1.457 1450
1413 1428
Deelnemers leerlingenvervoer
134
127
125
134
Kinderopvang
12
12
12
12
Peuterspeelzalen
6
6
6
6
Scholen primair onderwijs
21
21
21
21
Scholen voortgezet onderwijs
2
2
2
2
Brede scholen
6
6
6
6
43
Toelichting - Wat mag het kosten De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 4.
Exploitatie
Rekening 2022
Actuele begroting 2022
Primitieve begroting 2022
Verschil begroot - werkelijk
Lasten
3.962
3.860
3.826
-102
Baten
1.179
993
993
186
Resultaat
2.783
2.867
2.833
84
44
Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie Portefeuillehouder(s)
Van de Nadort en Hoen en Rikkers
Organisatie
Beleid en Sport & Leefstijl
Taakvelden
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Cultureel erfgoed
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Media
Musea
Sportaccommodaties
Sportbeleid en activering
Beleidsnota's
2017 Visienota Sport en bewegen in Zuidoost Friesland 2017-2022
2015 Nota Recreatie en toerisme, perspectief Weststellingwerf
2009 Nota Kunst en Cultuur
2019 Lokaal Sportakkoord Weststellingwerf
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid De kunst en cultuur sector en ook de sportsector zijn in 2022 wederom getroffen door de corona-crisis. Veel culturele organisaties en culturele initiatieven ervaren de gevolgen van deze crisis nog steeds. Ook sportorganisaties hebben hier nog last van. We onderhielden in 2022 gedurende de coronacrisis extra nauwe contacten met deze sectoren. Ook heeft de gemeente zich in 2022 wederom ingezet voor compensatie van de corona schade bij de culturele organisaties en diverse andere organisaties. Ondanks alle inzet van de betrokken partijen bij het initiëren van culturele en sportieve activiteiten, moesten er helaas tal van activiteiten uiteindelijk worden geannuleerd, vaak op het laatste moment.
Sport en bewegen Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Als gemeente hebben we ons ingezet voor inclusief sporten en bewegen. Daarnaast is er het afgelopen jaar (groot) onderhoud uitgevoerd aan de sportaccommodaties en is een deel het zwembad De Steense gerenoveerd.
45
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Beweegteam Weststellingwerf Het beweegteam is het afgelopen ingezet om sportverenigingen te ondersteunen, sportactiviteiten te initiëren en basisschoolleerlingen bewegingsonderwijs te geven. Schoolbesturen en stichtingen hebben financieel bijgedragen aan de activiteiten.
Lokaal akkoord sport en bewegen De werkgroep heeft projecten geïnitieerd en uitgevoerd. Denk daarbij aan een trainingen Eerste Hulp bij Sport Ongelukken (EHBSO) en terugkombijeenkomsten voor vertrouwenscontactpersonen van sportverenigingen.
Sport in verbinding met Sociaal domein De verkenning naar de mogelijkheden om sport en bewegen in te zetten binnen het sociaal domein is voortgezet. Het beweegteam en sportverenigingen zijn hierbij betrokken.
Versterken van het kunst- en cultuuraanbod in Weststellingwerf Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?
Verstevigen van de positie van het Stellingwerfs. Dit zowel binnen het eigen gebied van de Stellingwerven als ook binnen de provincie Fryslân en het Nedersaksisch taalgebied. De gemeente Weststellingwerf is vanaf 2020 voorzitter van de Nedersaksische bestuurlijke partners, zijnde de provincies Groningen, Drenthe, Overijssel, Fryslân, Gelderland en de buurgemeente Ooststellingwerf. Daarbij heeft de gemeente Weststellingwerf het initiatief genomen om de eerste Werkconferentie Nedersaksisch te organiseren. Deze werkconferentie is in april 2022 georganiseerd. Deze eerste Werkconferentie Nedersaksisch werd een dag eerder voorafgegaan door het Symposium Erkende Talen, georganiseerd door het ministerie van BZK. Daarmee werd Wolvega twee dagen lang het centrum van alle erkende talen in Nederland.
Mede gezien de inzet bij de realisatie van het convenant Nederlandse Erkenning Nedersaksisch, het voorzitterschap Nedersaksisch en het nemen van het initiatief van de eerste Werkconferentie Nedersaksisch geeft de gemeente Weststellingwerf nadrukkelijk het belang, betrokkenheid en inzet aan van haar streektaal, het Stellingwerfs. En daarmee geeft de gemeente ook nadrukkelijk de positie aan dat het Stellingwerfs een onderscheidend element is binnen de meertaligheid van de provincie Fryslân.
Wij ondersteunen het initiatief vanuit Noordwolde om een oorspronkelijke en historische locomotief te restaureren en midden in het dorp te zetten. Het moet daarmee een bijzonder monument worden voor de tram die begin vorige eeuw in de regio reed in aansluiting op de vlechtindustrie van Noordwolde.
De verdere ontwikkeling van de culturele functies van het Vlechtwerk Noordwolde heeft zich doorgezet in het jaar 2022 met inachtneming van de sluiting vanwege coronamaatregelen. Het betreft onder andere de organisaties van de Bibliotheek, het Vlechtmuseum en het Dorpsarchief Noordwolde.
46
De gemeente heeft twee beeldende werken aangekocht. Een werk van Onno Hooymeijer en een beeld van Guus Hellegers. De beelden worden in het voorjaar van 2023 in het gemeentehuis onthuld. De kunstenaar Onno Hooymeijer heeft in 2021 de belangrijke Friese beeldende kunstprijs Gerrit Brenner gewonnen. Hij is verkozen vanwege de belangrijke, recente en toonaangevende ontwikkeling in zijn werk. Zijn tentoonstelling in het Fries Museum, de tekeningen en beschrijvingen van ‘niet-bestaande vogels’ en de vaste column ‘De Wondere Vogelwereld van’ in dagblad Trouw vormen de achtergrond om werk van Onno Hooymeijer op te nemen in de gemeentelijke kunstcollectie in het gemeentehuis. Het kunstenaarschap van Guus Hellegers was van een bijzonder hoge kwaliteit en met een grote betekenis. Mede gezien het nalatenschap van de kunstenaar redenen om de kunstcollectie in het gemeentehuis aan te vullen met een beeld van Guus Hellegers.
De Oudheidkamer Weststellingwerf heeft met de expositie ‘Van nozems tot hipsters’ een bijzonder 'Verhaal van Weststellingwerf' aangegeven. Daarbij zijn verschillende initiatieven aangehaakt om de expositie en het thema te versterken. De expositie heeft veel belangstelling en bezoekers gekregen.
In Noordwolde was in de zomer van 2022 de eerste editie van een bijzonder kunstproject in het kader van Culturele Hoofdstad te zien. Dit betrof een beeldende kunstroute in en rondom Noordwolde. Ook hierbij was sprake van tal van initiatieven naast de expositie. Zoals het educatieve project met de leerlingen van de school in Noordwolde. Ook deze expositie heeft veel belangstelling en bezoekers gekregen waarbij ook sprake was van extra publieke aandacht voor het Vlechtmuseum.
Naast de gebruikelijke zomervoorstelling van Opera Spanga werd rond de kerstdagen 2022 in Langelille de voorstelling Madam Scrooge gespeeld. De eerste winterproductie van Opera Spanga was een succes met volop publieke belangstelling en veel landelijke aandacht hiervoor.
In de afgelopen jaar zijn prestatieafspraken gemaakt met onder andere de volgende instellingen; Bibliotheek Zuidoost Fryslân, Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde, Oudheidkamer Weststellingwerf, Opera Spanga, Stellingwarver Schrieversronte, Gered Gereedschap Wolvega, Wereldwinkel Wolvega, Radio Weststellingwerf Centraal, Christelijke Muziekvereniging Euphonia, Muziekvereniging Woudklank, Muziekvereniging De Harmonie, Intermezzo Opera Nijetrijne, Heemkunde, Popwerf Weststellingwerf, muziekonderwijs met de schoolbesturen basisonderwijs en voorgezet onderwijs in de gemeente en ruim 20 verenigingen amateurkunstbeoefening zoals koren en toneel- en muziekverenigingen.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Muziekonderwijs Popwerf 2022, een cultuur-educatieve programma muziekonderwijs in gezamenlijkheid met de betrokken schoolbesturen met een publieksgerichte muziekmanifestatie. Door de coronamaatregelen is daarbij gekozen voor een digitale uitvoering van de tweede editie. De eerste editie was ook om deze reden digitaal. Met dit programma sluiten wij ook aan op het uitvoeren van het convenant ‘Meer muziek in de Klas’: Dit programma geeft een verbreding en verdieping van het muziek-educatieve programma voor alle kinderen (leerlingen 4 – 18 jaar) in de gemeente.
Bevorderen recreatie en toerisme Weststellingwerf Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Platform Recreatie & Toerisme In het afgelopen jaar is de samenwerking met het Platform Recreatie en Toerisme, zowel ambtelijk als bestuurlijk, verder versterkt. Initiatieven uit het Platform zijn door de gemeente (financieel) ondersteund.
47
Werelderfgoedstatus Koloniën van Weldadigheid Na het verkrijgen van de werelderfgoedstatus is er gewerkt aan marketing van de Koloniën en productontwikkeling. Denk daarbij aan het ontwikkelen van routes (routekaarten) en arrangementen. Zie voor meer informatie programma 8. Gebiedsontwikkeling Driewegsluis In het afgelopen jaar is onder meer de haven opnieuw inricht en is de capaciteit daarmee uitgebreid. De plannen voor de andere faciliteiten om de dagrecreatie te bevorderen worden verder uitgewerkt richting bestek en technische tekeningen. Voor meer informatie zie programma 8.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Toeristisch Investeringsfonds Stichting Toerisme Regiomarketing Zuidoost Friesland (TRZF) (marketing Het Andere Friesland) en Stichting Weldadig Oord (marketing Koloniën van Weldadigheid) hebben zich ingezet voor het ‘vermarkten’ en promoten van de regio.
In regioverband (Zuidoost Friesland) is gestart met het project Vitale Logies accommodaties. Ondernemers uit de toeristische branche kunnen hulp krijgen bij het toekomstbestendig maken en houden van hun onderneming.
We hebben onderzoek gedaan naar het gebruik van toeristische informatiepanelen. Zo is gekeken naar de mogelijkheden om de software af te stemmen op de software die door andere marketingorganisaties gebruiken.
Samen met Recreatieschap Marrekrite is een start gemaakt met de ontwikkeling van een Toeristische Overstapplek bij Driewegsluis.
Toelichting - Wat mag het kosten De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 5. Exploitatie
Rekening 2022 Actuele begroting 2022
Primitieve begroting 2022
Verschil begroot - werkelijk
Lasten
3.607
3.929
3.768
Baten
705
682
602
321 23
Saldo van lasten en baten
2.903
3.247
3.166
298
Storting reserves
1.315
956
Onttrekking reserves
988
1.064
-76
Saldo van mutatie reserves
327
-108
-283
2.576
3.355
Resultaat
-359
3.166
16
48
Programma 6 | Sociaal domein Programma 6 | Sociaal domein Portefeuillehouder(s)
Van de Nadort, Hoen, Rikkers, den Hartigh en Zonderland
Organisatie
Beleid, OPP, Schakelteam en Gebiedsteams
Taakvelden
Samenkracht en burgerparticipatie
Arbeidsparticipatie
Begeleide participatie
Geëscaleerde zorg 18+
Inkomensregelingen
Maatwerkdienstverlening 18+
Maatwerkdienstverlening 18-
Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
Wijkteams
Geëscaleerde zorg 18-
Beleidsnota's
2022- 2025 Beleidsnota voor de nieuwe Wet inburgering OWO-gemeenten
2022 Verordening Maatschappelijke ondersteuning Weststellingwerf
2018 Kadernota Armoedebeleid en Schuldhulpverlening 2018 - 2021
2017 Re-integratieverordening Weststellingwerf 2017
2017 Maatregelverordening Weststellingwerf 2017
2015 Verfijning beleidsplan Re-integratie en participatie Oost- en Weststellingwerf 2015/2018
2014 Verordening Individuele inkomenstoeslag
2014 Verordening Individuele studietoeslag
2014 Beleidsnota Re-integratie en participatie Oost- en Weststellingwerf 2015-2018
2014 Handhavingsverordening Participatiewet
2014 Werkgeversbenadering OWO
2014 Beleidsplan Nieuwe Wmo
2014 Beleidsplan Hart voor de jeugd
2014 Visienota Tegenprestatie
2013 OWO-visie op de drie decentralisaties
49
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Opvang Oekraïne De oorlog in Oekraïne heeft in 2022 een vluchtelingenstroom in Europa op gang gebracht. In Nederland zijn de gemeenten samen met de Veiligheidsregio’s verantwoordelijk gemaakt voor het organiseren van opvang voor deze vluchtelingen. In Weststellingwerf zijn meerdere gemeentelijke opvanglocaties geopend, is leefgeld uitbetaald aan de vluchtelingen en is begeleiding georganiseerd voor vluchtelingen en particuliere opvangplaatsen. Wet inburgering Per 1 januari 2022 is de Wet inburgering in werking getreden. We hebben in 2022 nog voornamelijk te maken gehad met het huisvesten van statushouders die onder de oude Wet inburgering vallen. Zie voor huisvesting statushouders programma 8. Hierdoor hebben we nog niet alle onderdelen van de nieuwe wet tot uitvoering gebracht en ervaring mee opgedaan. In 2022 zijn we dan ook verder aan de slag gegaan met de uitwerking van deze wet. Zo zijn er concrete afspraken gemaakt met samenwerkingspartners zoals de Kredietbank Nederland, Vluchtelingenwerk en partijen die het taalonderwijs verzorgen. Daarnaast heeft de onderwijsroute regionaal maar ook in OWO-verband veel inzet gevraagd omdat er met name op financieel vlak nog veel onduidelijk is.
Hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire Het rijk heeft in 2021 de gemeenten gevraagd om brede ondersteuning te bieden aan gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire. Gedurende het jaar is met diverse gedupeerden gesproken over hun problematiek en waar nodig is ondersteuning geboden. We zien met name in de tweede helft van het jaar een toename in de vragen. Voor de ondersteuning wordt gekeken naar de leefgebieden schulden, gezondheid, werk of dagbesteding, het gezin en wonen. Begin november 2022 is de Kindregeling door het rijk vastgesteld. Daarmee komen ook kinderen van gedupeerde ouders in aanmerking voor een steun in de rug. Energiecrisis/toeslag Meer inwoners zijn in de financiële problemen gekomen door onder andere de stijgende energiekosten. Om de hoge energierekening voor een deel te compenseren zijn er door de Rijksoverheid verschillende maatregelen genomen. Voor huishoudens met een inkomen op of net boven het sociaal minimum is de energietoeslag ingevoerd. Veel inwoners hebben gebruik gemaakt van deze toeslag met een bedrag van € 1.300. Bijna 1500 huishoudens uit de gemeente hebben in 2022 de toeslag ontvangen. De extra aanvragen voor de energietoeslag zijn grotendeels met de bestaande formatie opgevangen.
Toegang Sociaal domein Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? We zijn gestart met een toegang waar inwoners maar één keer hun verhaal hoeven te doen waar geluisterd en verder doorgevraagd wordt. De inwoners worden goed geïnformeerd. Waar mogelijk worden ze tijdig doorverwezen naar mogelijkheden in het voorliggende veld. Door een goede uitvraag biedt de nieuwe toegang inwoners meer snelheid en kwaliteit in de afhandeling van de meldingen . Pilot Griffioenpark 3 In april 2022 is Griffioenpark 3 heropend, na 2 jaren gesloten te zijn geweest in verband met de coronamaatregelen. Bezoekers hebben de weg naar de locatie weer gevonden. In november 2022 is de pilot Griffioenpark 3 geëvalueerd. Hiervoor zijn bezoekers, medewerkers, het burgerplatform en ondersteunende diensten bevraagd naar hun ervaringen. De algemene conclusie uit de evaluatie is dat Griffioenpark 3 een prettige sfeer heeft. Over goed en snel geholpen worden zijn de ervaringen wisselend. Veel genoemde aandachtspunten zijn privacy, zichtbaarheid en veiligheid. Deze evaluatie vormt input voor de besluitvorming in 2023 over de toegang voor het sociaal domein in Wolvega.
50
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Cliënttevredenheidsonderzoek Net als in eerdere jaren, werd in 2022 een cliënttevredenheidsonderzoek uitgevoerd voor de Wmo en Jeugdwet. De onderzoeken zijn uitgevoerd door een extern onderzoeksbureau. Er werd gevraagd naar de ervaringen van inwoners die ondersteuning vragen aan de gemeente vanuit de Wmo of Jeugdwet. De resultaten van de cliënttevredenheidsonderzoeken worden in de loop van 2023 verwacht.
Onderzoek naar een dorpshuisfunctie in Wolvega Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2022 zijn we gestart met gesprekken met de inwoners van Wolvega. Dit doen we vanuit Bestemming Wolvega. Bestemming Wolvega is onderdeel van de Regiodeal en is er op gericht om de sociale structuren in Wolvega te versterken. Een dorpshuisfunctie kan hieraan bijdragen. Als uit de gesprekken met de inwoners duidelijk wordt dat er behoefte is aan een dorpshuisfunctie, dan kan de gemeente initiatiefnemers hierbij helpen.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Onderzoek naar een dorpshuisfunctie uitvoeren Uit de gesprekken met inwoners moet blijken of er behoefte is aan een dorpshuisfunctie. Dit is in 2022 niet afgerond.
Vergroten arbeids- en maatschappelijke participatie Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Wet inburgering In 2022 is er sprake geweest van een overgangsjaar. We hebben veelal statushouders gehuisvest vanuit de oude Wet inburgering. De nieuwe wet vraagt om een andere denkwijze: 'Snel en volwaardig meedoen, het liefst via betaald werk'. Om die reden zijn wij gestart met een pilot. Deze pilot is voor statushouders die de inburgering al hebben afgerond met als doel letterlijk in beweging komen, met uiteindelijk het doel uitstroom naar werk. De uitkomsten hiervan verwachten wij in 2023. Participatie en arbeidsmarkt We dragen bij aan een arbeidsmarkt waar iedere inwoner onderdeel van uit kan maken. Als het vinden van werk of deelnemen aan de arbeidsmarkt lastig is, bieden we de inwoner hulp. We zetten in op begeleiding door de gemeente of maken gebruik van onze inkoop voor de re-integratieproducten. Samen kijken we wat nodig is. Het afgelopen jaar zijn we verder gegaan met het spreken van de inwoners die al geruime tijd afhankelijk zijn van een uitkering en die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Daarnaast zetten we in op inwoners die aan de slag kunnen met loonkostensubsidie en het begeleiden bij en naar een beschutte werkplek. In de arbeidsmarktregio werken we samen met verschillende partijen onder de noemer Fryslân Werkt.
In 2022 is er gewerkt aan een nieuw koersdocument . Dit vanwege de situatie op de arbeidsmarkt en het aflopen van de Strategische Werkagenda. We werken vanuit het nieuwe koersdocument aan de volgende doelen:
Duurzame inzetbaarheid verhogen
Stimuleren van een Leven Lang Ontwikkelen
Bevorderen van arbeidsmobiliteit
51
Met als resultaat het verhogen van het onbenut arbeidspotentieel, een afname van het aantal mensen dat een beroep doet op een uitkering, een verkorting van de werkloosheidsduur, een toename van deelname aan beroepsgerichte scholingstrajecten die uitmonden in duurzame plaatsing en een toename van werkgevers die bereid zijn om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen. Wij gaan samen met alle samenwerkende partners, zoals het UWV, gemeenten, onderwijs en werkgevers, concreet invulling geven aan deze doelen. Het koersdocument is voor de periode 2022-2026. Inkomensondersteuning De verwachting was dat het aantal inwoners in de bijstand redelijk stabiel zou blijven. In 2022 heeft de lichte daling van het aantal inwoners met een bijstandsuitkering verder doorgezet. Dit komt doordat het aantal inwoners dat uit de bijstand stroomt, hoger ligt dan het aantal dat in de bijstand komt. Wel hebben meer inwoners een beroep gedaan op de Bbz (bijstand voor zelfstandigen). Bureau Zelfstandigen Fryslân (BZF, onderdeel van gemeente Leeuwarden) voert voor onze gemeente deze regeling uit. Na het beëindigen van de Tozo per 1 oktober 2021, waar zelfstandigen die door de coronacrisis in de financiële problemen kwamen een beroep op konden doen, zijn de voorwaarden voor de Bbz tot 1 april 2022 verruimd. Hierdoor hebben meer zelfstandigen een beroep gedaan op de Bbz.
Dit aantal is later in het jaar weer afgenomen. Grip op Sociaal Domein 2.0 In het kader van Grip 2.0 is ook binnen de Participatiewet gekeken naar mogelijkheden om meer grip te krijgen. Een van de aanbevelingen die in 2022 verder is uitgewerkt, is om het uitvoeren van periodieke heronderzoeken bij uitkeringen in te voeren. Dit is zowel voor de rechtmatigheid als doelmatigheid van belang. Ook kan het een rol spelen in het signaleren van potentiële problematiek. Dit heeft niet meer tot besluitvorming in 2022 geleid.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Inwoners helpen bij het vinden van een betaalde baan Vanaf 1 oktober 2020 tot 1 oktober 2022 is de pilot 'Reizen in Weststellingwerf met de Meedoenpas en Participatiepas' uitgevoerd. De pilot gaat over het verstrekken van openbaar vervoer passen voor inwoners die gebruik maken van de Participatiewet. De Meedoenpas is er voor inwoners die een re-integratietraject of scholing volgen. De participatiepas is voor inwoners met een lange afstand tot de arbeidsmarkt die zich eerst moeten richten op sociale activiteiten buitenshuis. Na 1 oktober 2022 is er een start gemaakt met de evaluatie van deze pilot. De uitkomst van de evaluatie en het advies voor het vervolg verwachten we in 2023.
Inwoners ondersteunen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt De gemeenten Opsterland en Weststellingwerf werken met een soortgelijke inkoopsystematiek en contract op het gebied van re-integratieproducten (Participatiewet). In mei 2022 is er om die reden een gezamenlijke dialoogtafel georganiseerd. Dit is een overleg met aanbieders. Daarnaast is er een korte evaluatie intern en extern uitgezet om een beeld te krijgen over de uitvoering van de inkoop re-integratie. Naar aanleiding van deze evaluatie is er in 2022 verder nagedacht over een uniforme aanpak in de drie gemeenten, de verwachting is dat dit in 2023 meer vorm gaat krijgen.
Caparis organiseert passende werkzaamheden voor inwoners met een Wsw-indicatie. Caparis rapporteert per kwartaal aan de gemeente over de uitvoering van de overeenkomst.
52
Ontwikkelen collectieve voorzieningen Wet inburgering De opstartklas, als instrument, om later duurzame uitstroom van statushouders te bereiken is niet gestart. Het uitvoeren van de opstartklas vraagt extra financiële middelen. Dit heeft ervoor gezorgd dat de andere gemeenten een afweging hebben gemaakt om de opstartklas niet te starten. Omdat een opstartklas in alleen de gemeente Weststellingwerf niet haalbaar is vanwege volumes, is de opstartklas niet tot uitvoering gebracht. Wel wordt gekeken naar alternatieven.
Transformatie Sociaal domein Hebben we bereikt wat we wilden bereiken We hebben gewerkt aan de transformatie vanuit de volgende uitgangspunten: • Preventief • Collectief • Samen met inwoners en organisaties • Kostenbewust Deze transformatie is nooit “af”, maar er zijn wel stappen gezet in 2022 op het gebied van algemene en collectieve voorzieningen. Wel hebben we ervaren dat de samenleving na de coronaperiode weer ‘opgestart’ moest worden. Opbouwerkers, jongerenwerkers en onze ketenpartners hebben zoveel mogelijk aangesloten bij de behoefte van de inwoners. Hier zijn activiteiten op ontwikkeld.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Ontwikkelen algemene en collectieve voorzieningen Met Wmo-zorgaanbieders zijn we in gesprek gegaan over het opzetten van voorliggende voorzieningen. Na de coronaperiode is in oktober 2022 de Dorpskamer in Wolvega opnieuw geopend. Over andere vormen van voorliggende voorzieningen zijn nog gesprekken gaande. Ook met de huisartsen en wijkverpleegkundigen werken we steeds meer samen. Een goed voorbeeld hiervan is de in 2022 gestarte pilot Welzijn op Recept. Dit sluit aan bij het werken volgens Positieve Gezondheid. Deze pilot biedt huisartsen mogelijkheden om naast het medische vlak ook te kijken naar het welzijnsdomein om gezondheid te versterken. Hierbij gaat het om het welbevinden van mensen. In 2022 is de sociale kaart van voorliggende voorzieningen verder ontwikkeld. In 2023 zal de sociale kaart niet alleen intern gebruikt worden, maar komt er een pagina op de website. Ook krijgen we de mantelzorgers in de gemeente steeds beter in beeld. Jaarlijks ontvangen zij een waardering van de gemeente. Het ontwikkelen van beleid voor mantelzorg en vrijwilligers is voorlopig uitgesteld omdat er eerst een visie Sociaal Domein ontwikkeld wordt. In 2022 zijn we gestart met de opleiding van de netwerkcoaches. Dit zijn vrijwilligers die het sociale netwerk van inwoners in kaart brengen en versterken.