Aangepaste versie - Jaarstukken 2022 gemeente Weststellingwerf d.d. 02-06-2023.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................................................. 3 Voorwoord ..................................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ...................................................................................................................................................... 6 Jaarrekening op hoofdlijnen .......................................................................................................................... 7 Jaarrekening 2022 in één oogopslag .......................................................................................................... 12 Kerngegevens.............................................................................................................................................. 13 Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning .................................................................................................. 14 Programma 1 | Veiligheid ............................................................................................................................ 26 Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat .........................................................................................
31 Programma 3 | Economie ............................................................................................................................ 35 Programma 4 | Onderwijs ............................................................................................................................ 39 Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie ................................................................................................ 45 Programma 6 | Sociaal domein ................................................................................................................... 49 Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu ................................................................................................. 60 Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing ................................... 68 Overzicht | algemene dekkingsmiddelen ..................................................................................................... 74 Overhead, Vennootschapsbelasting en Overige baten en lasten ............................................................... 77 Overzicht kosten overhead ......................................................................................................................
78 Vennootschapsbelasting ......................................................................................................................... 79 Overige baten en lasten .......................................................................................................................... 80 Paragrafen ................................................................................................................................................... 81 Paragraaf Lokale heffingen ..................................................................................................................... 82 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ........................................................................... 89 Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen ................................................................................................ 97 Paragraaf Financiering .......................................................................................................................... 101 Paragraaf Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 106 Paragraaf OWO-samenwerking ............................................................................................................
110 Paragraaf Verbonden Partijen ............................................................................................................... 114 Paragraaf Grondbeleid .......................................................................................................................... 124 Paragraaf Regiodeal Zuidoost Friesland ............................................................................................... 127 Paragraaf Dynamisch investeringsprogramma ..................................................................................... 130 Paragraaf Gevolgen corona .................................................................................................................. 133 Paragraaf Wet open overheid (Woo) ..................................................................................................... 136 Jaarrekening - Balans per 31 december 2022 .......................................................................................... 137 Grondslagen voor waardering en resultaat bepaling ............................................................................ 140 Toelichting op de activa .........................................................................................................................
145 Toelichting op uitzettingen < 1 jaar ........................................................................................................ 151 3
Toelichting op de passiva ...................................................................................................................... 154 Toelichting op reserves ......................................................................................................................... 155 Toelichting op vooruit ontvangen doeluitkeringen ................................................................................. 160 Toelichting op niet uit de balans blijkende verplichtingen ..................................................................... 162 Jaarrekening - Overzicht van baten en lasten ........................................................................................... 163 Overzicht baten en lasten ...................................................................................................................... 164 Programma 0 Bestuur en Ondersteuning .............................................................................................. 165 Programma 1 Veiligheid ........................................................................................................................ 167 Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat .....................................................................................
168 Programma 3 Economie ........................................................................................................................ 171 Programma 4 Onderwijs ........................................................................................................................ 172 Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie ............................................................................................ 174 Programma 6 Sociaal domein ............................................................................................................... 176 Programma 7 Volksgezondheid en Milieu ............................................................................................. 180 Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing ............................... 185 Overzicht algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................. 188 Overzicht kosten overhead .................................................................................................................... 190 Vennootschapsbelasting .......................................................................................................................
193 Overige baten en lasten ........................................................................................................................ 194 Toelichting tabel overige baten en lasten .............................................................................................. 195 Begrotingsrechtmatigheid ...................................................................................................................... 196 Jaarrekening - overig ................................................................................................................................. 198 Overzicht incidentele budgetten ............................................................................................................ 199 Incidentele middelen van 2022 naar 2023 ............................................................................................ 201 Wet WNT ............................................................................................................................................... 203 Schatkistbankieren ................................................................................................................................ 205 Toelichting schatkistbankieren ..............................................................................................................
206 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SISA) .................................................................... 207 SISA overzichten ................................................................................................................................... 208 Taakvelden overzicht ............................................................................................................................. 224 Controle verklaring ................................................................................................................................ 227 Bijlagen ...................................................................................................................................................... 228 Bijlage 1: Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 229 Bijlage 2: Verstrekte subsidies .............................................................................................................. 233 Bijlage 3: Lijst met afkortingen............................................................................................................... 234 Bijlage 4: Lijst met financiële begrippen ................................................................................................ 239
4
Voorwoord Voorwoord Beste leden van de gemeenteraad van Weststellingwerf In 2022 zijn we begonnen met de bestuursperiode 2022-2026. In het collegeprogramma 2022-2026 ‘Samen blijven bouwen aan een sterk Weststellingwerf’ staan de doelstellingen waar we aan werken. In deze jaarstukken verantwoorden wij het eerste jaar. Met een rekeningresultaat van € 8 miljoen is het boekjaar positief afgesloten. Bij de najaarsnota werd een positief rekeningresultaat verwacht van 2,5 miljoen. Daarna hebben we nog een aantal financiële meevallers gehad. Een belangrijke reden is dat er via de septembercirculaire en de decembercirculaire van het gemeentefonds nog middelen in 2022 beschikbaar werden gesteld door het Rijk. Van het positieve saldo hebben we daarom in 2023 € 1,9 miljoen weer nodig. Organisatie breed zien we dat de nieuwe, extra taken zorgen voor capaciteitsvraagstukken die we niet binnen bestaande formatieruimte kunnen opvangen. Deze capaciteitsvraag in combinatie met krapte op de arbeidsmarkt heeft ons voor extra uitdagingen en keuzes gesteld. Een aantal van de ontwikkelingen en resultaten van 2022 zijn:
Er zijn opvangplekken voor vluchtelingen uit Oekraïne gerealiseerd;
De energietoeslag is verstrekt aan onze inwoners, voor zover ze hier recht op hadden;
De Lemsterweg in Langelille is vernieuwd;
In Lindewijk deelgebied 2 zijn de eerste kavels verkocht;
De looptijd van de grondexploitatie De Plantage is verlengd tot 2029, hierdoor hebben we een voorziening moeten treffen;
De voorbereidingen van het Project Driewegsluis zijn getroffen. Met de inrichting van het gebied Driewegsluis krijgt de locatie een kwaliteitsimpuls en een belangrijke nieuwe functie erbij, namelijk dagrecreatie;
Het zwemcomplex De Steense in Wolvega is gerenoveerd, de kleedkamers en douches zijn gemoderniseerd;
Het Fietspad langs de Linde fase 2 is geopend. Het asfalt is vervangen door een betonnen pad van twee meter breed. Ook is er een nieuwe fietsbrug geplaatst over De Wetering.
In 2022 is de gemiddelde woonlastendruk hoger geworden dan in 2021, maar als we kijken naar de andere Friese gemeenten dan behoren wij tot de 4 gemeenten met de laagste woonlasten. De totale woonlast voor meerpersoonshuishoudens ging in onze gemeente van € 749 in 2021 naar € 796 in 2022. Het landelijk gemiddelde was € 904. Tot slot We hebben niet alle, maar wel veel van onze doelen kunnen bereiken. We danken iedereen voor zijn inzet hiervoor. Wolvega, Burgemeester en wethouders van Weststellingwerf.
5
Leeswijzer Leeswijzer De leeswijzer vertelt hoe de jaarstukken 2022 zijn opgebouwd.
Jaarverslag Het jaarverslag bevat voornamelijk de programmaverantwoording en de voorgeschreven paragrafen. Het begint met het voorwoord en de jaarrekening op hoofdlijnen. Direct na de kerngegevens komen de programma’s en paragrafen. Elk programma en elke paragraaf is de verantwoording van het beleid van de programma’s en paragrafen zoals die in de begroting 2022 aan u zijn gepresenteerd. De cijfers worden per programma toegelicht bij het onderdeel jaarrekening. In de paragrafen staat belangrijke informatie voor raadsleden waarmee zij inzicht krijgen in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Ten opzichte van de begroting zijn er twee extra paragrafen: Gevolgen corona en Wet Open Overheid (WOO). Paragraaf Gevolgen corona was overigens ook aanwezig bij jaarstukken 2020 en 2021.
Jaarrekening De jaarrekening begint met de balans en deze wordt vervolgens per balanspost toegelicht. Hierna volgt het overzicht van baten en lasten. Per programma wordt een financiële analyse gegeven op de cijfers van de jaarrekening 2022 ten opzichte van de actuele begroting 2022. Ook de stand van de investeringen wordt hier toegelicht. Met de in de tabellen genoemde kolom actuele begroting wordt bedoeld de begroting ná wijzigingen en met de kolom primitieve begroting wordt bedoeld de begroting zoals die oorspronkelijk is vastgesteld door de raad in november 2021. De incidentele baten en lasten 2022 staan apart in een overzicht. Er zijn ook incidentele budgetten die doorlopen naar 2023. In de nota financieel beleid staat dat deze budgetten via een begrotingswijziging naar het volgende jaar overgeboekt worden. Deze begrotingswijziging wordt tegelijk met de jaarrekening aangeboden aan de raad. Dan volgt nog informatie over de Wet Normering Topinkomens (WNT); het schatkistbankieren en de informatie over besteding van specifieke uitkeringen (SISA).
Controle verklaring Verklaring van de accountant met het oordeel bij de jaarstukken.
Bijlagen Er zijn 4 bijlagen: Beleidsindicatoren Verstrekte subsidies Lijst met afkortingen Lijst met financiële begrippen.
6
Jaarrekening op hoofdlijnen Inleiding In dit onderdeel treft u in het kort het financiële beeld over 2022 aan. De leidraad voor de af te leggen verantwoording is de door de raad vastgestelde programmabegroting 2022. In het jaarverslag leggen wij de inhoudelijke verantwoording af. In de jaarrekening geven we inzicht in de financiële positie en de besteding van de middelen over 2022.
Resultaat jaarrekening De jaarrekening 2022 sluit met een positief saldo van € 8 miljoen. Bij de najaarsnota gingen we nog uit van een voordeel van € 2,5 miljoen. Het verschil wordt verderop in dit hoofdstuk op onderdelen verklaard. In de tabel overzicht baten en lasten staat het totaalbeeld van 2022 en de afwijkingen ten opzichte van de actuele begroting.
Schuldpositie Een kengetal om de schuldpositie te bepalen, is de schuldratio. De schuldratio geeft aan welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd door derden. De solvabiliteitsratio is een kengetal dat weergeeft welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd met eigen vermogen. Beide ratio’s zijn met elkaar verbonden doordat ze samen altijd 100% zijn. In tegenstelling tot de schuldratio is de solvabiliteitsratio één van de verplichte kengetallen die wordt toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Het college streeft naar een minimale solvabiliteitsratio van 20%. Eind 2022 hebben we een solvabiliteit gerealiseerd van 43,0%. Daarmee voldoen we ruim aan de norm.
Weerstandsvermogen In onze nota financieel beleid, die de raad in 2021 heeft vastgesteld, hebben we een norm opgenomen ten aanzien van de minimale en maximale omvang van de financiële kengetallen, die met ingang van dat jaar verplicht worden opgenomen. We sluiten daarbij aan bij de signaleringswaarden uit de stresstest voor gemeenten. De kengetallen hebben een signalerende functie, geven inzicht in de financiële positie en in de weerbaarheid en wendbaarheid van een gemeente. Alle kengetallen voldoen eind 2022 aan onze streefnorm.
Woonlasten In 2022 is de gemiddelde woonlastendruk hoger geworden dan in 2021, maar als we kijken naar de andere Friese gemeenten dan behoren wij tot de 4 gemeenten met de laagste woonlasten. Zowel voor eenpersoons- als meerpersoonshuishoudens is de totale woonlastendruk ten opzichte van 2021 gestegen. Zo ging de totale woonlast voor meerpersoonshuishoudens in onze gemeente van € 749 in 2021 naar € 796 in 2022. De gemeentelijke woonlasten in Weststellingwerf liggen echter nog wel ruim onder het landelijk gemiddelde van € 904 over 2022.
Corona virus Gelukkig lijkt aan de coronapandemie een einde gekomen. In 2022 waren er nog wel financiële gevolgen. Deze staan toegelicht in de paragraaf corona. Ná deze jaarrekening vervalt de paragraaf weer.
Bestemmingsvoorstel Het resultaat van de jaarrekening 2022 is € 8 miljoen positief. Het college stelt voor om van het resultaat van de jaarrekening € 6 ton te storten in de reserve investeringsambities. Dit betreft het restant van de stelpost uit 2022 om incidentele tegenvallers binnen de investeringen als gevolg van indexaties op te vangen. Het overige deel van het resultaat, te weten € 7,4 miljoen, willen we toevoegen aan de Algemene reserve. 7
Een deel van het saldo betreft incidentele middelen die in 2023 opnieuw beschikbaar moeten worden gesteld. Gelijktijdig met de vaststelling van de jaarrekening krijgt u dan ook een begrotingswijziging 2023 om ter dekking van deze incidentele uitgaven in 2023 € 1,9 miljoen uit de algemene reserve te onttrekken.
Overzicht Baten en Lasten x €1.000 Overzicht van baten en lasten
Rekening 2021
Rekening 2022
Actuele begroting
Primitieve begroting
Verschil begroot werkelijk
0 Bestuur en Ondersteuning
724
1.863
287
287
1.576 V
1 Veiligheid
14
30
51
51
-21 N
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat
197
325
125
100
200 V
3 Economie
379
548
817
817
-269 N
4 Onderwijs
983
1.179
993
993
186 V
5 Sport, Cultuur en Recreatie
591
705
682
602
23 V
6 Sociaal Domein
9.138
9.198
9.921
8.037
-723 N
7 Volksgezondheid en Milieu
5.863
6.140
6.621
5.808
-481 N
8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
3.133
2.269
2.322
2.297
-53 N
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
58.767
64.868
62.405
56.975
2.464 V
Overzicht kosten overhead
6.484
7.137
6.910
6.318
227 V
Totaal Baten
86.272
94.261
91.134
82.286
3.127 V
0 Bestuur en Ondersteuning
-2.803
-3.469
-2.980
-2.626
-489 N
1 Veiligheid
-1.774
-1.818
-1.802
-1.809
-16 N
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat
-6.553
-6.741
-7.006
-6.424
265 V
3 Economie
-737
-1.532
-1.154
-1.154
-378 N
4 Onderwijs
-3.743
-3.962
-3.860
-3.826
-102 N
5 Sport, Cultuur en Recreatie
-3.900
-3.607
-3.929
-3.768
321 V
6 Sociaal Domein
-33.311
-36.707
-36.974
-33.664
267 V
7 Volksgezondheid en Milieu
-7.892
-7.653
-9.215
-8.152
1.562 V
8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
-3.607
-3.954
-3.941
-3.738
-13 N
Baten
Lasten
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
-704
-762
-1.497
-648
736 V
-14.724
-16.918
-17.243
-16.520
325 V
0
0
-824
-280
824 V
-79.748
-87.124
-90.426
-82.610
3.302 V
6.524
7.137
707
-324
6.430 V
Onttrekkingen
7.977
9.650
10.340
448
-691 N
Toevoegingen
-9.483
-8.757
-8.547
-25
-210 N
Mutaties reserves
-1.506
892
1.793
423
-901 N
Resultaat
5.018
8.029
2.501
99
5.528 V
Overzicht kosten overhead Overige baten en lasten Totaal Lasten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves
8
Structureel en incidenteel saldo Onderstaande tabel laat het resultaat zien in relatie tot de incidentele baten en lasten. We gebruiken daarbij de definitie van incidentele baten en lasten volgens de BBV. Dat betekent bijvoorbeeld dat alle personeelslasten als structureel worden gezien, maar ook de middelen van de algemene uitkering. De reservemutaties zijn bijna allemaal incidenteel. Deze definitie van incidentele baten en lasten is geen beoordeling of het resultaat éénmalig afwijkt of dat er sprake is van een structurele afwijking. Het structureel resultaat in deze tabel wil dus niet zeggen dat we dit rekeningsaldo de komende jaren ook mogen verwachten. Voor die beoordeling verwijzen we naar het kopje 'toelichting op het resultaat'. x €1.000 Saldo jaarrekening
Rekening 2021
Rekening 2022
Actuele begroting
Primitieve begroting
Verschil begroot werkelijk
Lasten
-79.748
-87.124
-90.426
-82.610
3.302 V
Baten
86.272
94.261
91.134
82.286
3.127 V
Saldo van baten en lasten
6.524
7.137
708
-324
6.429 V
Saldo van baten en lasten
Mutaties reserves Onttrekkingen
7.977
9.650
10.340
448
-691 N
Toevoegingen
-9.483
-8.757
-8.547
-25
-210 N
Mutaties reserves
-1.506
892
1.793
423
-901 N
Resultaat
5.018
8.029
2.501
99
5.528 V
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
-368
798
3.080
350
2.282 V
Structureel resultaat
4.650
8.827
5.581
449
7.810 V
Toelichting resultaat Resultaat jaarrekening vergeleken met de actuele begroting De programmabegroting 2022 is in november 2021 door de raad vastgesteld met een positief saldo € 99.000. Gedurende het jaar 2022 zijn er vijf begrotingswijzigingen geweest die invloed hadden op dit saldo. Dit waren de verwerking van de september- en decembercirculaires 2021 van het gemeentefonds, de voor- en najaarsnota 2022 en een deel van het collegeprogramma. Hierdoor komt het actuele saldo van de begroting nu uit op € 2.,5 miljoen. De uitkomst van de jaarrekening 2022 is € 8 miljoen. Het verschil tussen de actuele begroting en de jaarrekening van € 5,5 miljoen wordt hieronder op hoofdlijnen toegelicht. Meer details staan in de financiële toelichtingen per programma. Ook organisatiebreed zien we dat de nieuwe, extra taken zorgen voor capaciteitsvraagstukken die we niet binnen bestaande formatieruimte kunnen opvangen. Deze capaciteitsvraag in combinatie met krapte op de arbeidsmarkt heeft ons voor extra uitdagingen en keuzes gesteld.
9
x € 1.000 Grootste afwijkingen
- = nadelig
Verschil met actuele begroting
Inc/struct Waarvan over te hevelen naar 2023
0 Bestuur en ondersteuning Vrijval van de voorziening ontslaguitkeringen wethouders
146
inc
Diverse mutaties in de voorzieningen voor pensioenen van (voormalige) wethouders
900
inc
Groot onderhoud aan de brug Steenwijkerweg
55
inc
Onderhoud fietspont de Tjonger
80
inc
Degeneratievergoedingen
170
struct.
Baggeren
75
inc
-588
inc
2 Verkeer, vervoer en Waterstaat 55
75
3 Economie Voorziening Exploitatietekort Gronden bedrijventerreinen 4 Onderwijs Lagere exploitatiekosten voor onderwijshuisvesting
100
inc
Hogere kosten voor leerlingenvervoer
-79
struct.
Lagere kosten voor peuterspeelzalen
75
inc
75
inc
Coronacompensatie jeugdzorg en ouderenzorg
216
inc
Noordwolde fase 6, is een project voor 3 jaren
97
inc
Voordeel op begroot bedrag medegebruik MFC's
67
inc
WMO
424
inc
Jeugd
-1.272
struct.
Minder uitgeven voor GIDS/JOGG
100
inc
Opstellen Transitievisie Warmte
164
inc
164
Uitvoering energietransitie
209
inc
209
-190
inc
5 Sport, Cultuur en recreatie Promotieplan Recreatie en toerisme, maar deels gebruikt 6 Sociaal Domein 118
7 Volksgezondheid en Milieu
8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Grex voorziening woningbouw Overzicht algemene dekkingsmiddelen Gemeentefonds, algemene dekkingsmiddelen
1.227
inc
Gemeentefonds, extra middelen voor energietoeslag 2023
680
inc
680
Gemeentefonds, extra middelen voor Omgevingswet 2023
493
inc
493
Lagere OZB opbrengst
-60
inc
Stelpost indexatie investeringen
600
inc
Er is geen beroep gedaan op de stelpost risicobeheersing
250
inc
Onvoorzien
Algemeen Restant Coronabijdrage, zie coronaparagraaf
1.107
inc
Salarissen en inhuur
250
inc
Diverse overige afwijkingen
130
inc
Totaal afwijkingen ten opzichte van het saldo najaarsnota 2022
5.501
129 1.923
10
Investeringskredieten (exclusief grondexploitatie) In 2022 was er € 20,6 miljoen beschikbaar voor investeringen. Dit is inclusief de restant kredieten uit 2021. Er is in 2022 € 5,8 miljoen uitgegeven. De uitgaven betreffen voornamelijk ICT kosten, investeringen in de openbare ruimte, fietspad langs de Linde, Centrumontwikkeling Wolvega en riolering. Het restant van de investeringsbudgetten 2022 van € 14,5 miljoen wordt voor € 14,3 miljoen doorgeschoven naar 2023 zodat uitvoering van de geplande investeringen dan kan plaatsvinden.
Gemeentefondsuitkering We ontvangen geld van het Rijk uit het gemeentefonds. Het gemeentefonds is onze grootste inkomstenpost. In 2022 hebben we € 59,3 miljoen aan algemene uitkering ontvangen, zo'n € 2,4 miljoen meer dan we hadden begroot bij de najaarsnota. Belangrijke reden hiervoor is dat er via de septembercirculaire en de decembercirculaire van het gemeentefonds nog middelen in 2022 beschikbaar werden gesteld door het Rijk. Onder meer voor de energietoeslag, de implementatie omgevingswet en de wet kwaliteitsborging bouw ontvingen we middelen nadat we de najaarsnota vaststelden. Een deel van deze middelen nemen we mee naar 2023 omdat we de uitgaven in dat jaar doen. Dit betreft € 680.000 voor de energietoeslag 2023 en € 493.000 voor de implementatie omgevingswet en de wet kwaliteitsborging bouw. Tevens hebben we afrekeningen van voorgaande jaren ontvangen. Tot slot ontvingen nog een aantal kleine bedragen als corona compensatie. Voor deze compensatie en de financiële uitgaven in het kader van corona verwijzen we u naar de paragraaf Gevolgen corona. x € 1.000 Gemeentefondsuitkering
Werkelijk
Begroot
Verschil begroot - werkelijk
2022
59.342
56.974
2.368
2021
39
0
39
2020
-48
0
-48
59.333
56.974
2.359
Algemene uitkering
Totaal Gemeentefondsuitkering
Lokale heffingen De lokale heffingen (totaal € 11,6 miljoen) worden onderverdeeld in belastingen en rechten. Belastingen (€ 5,2 miljoen) De opbrengsten van belastingen vallen onder de algemene middelen en kunnen vrij besteed worden. In onze gemeente geldt dit voor de onroerende-zaakbelastingen (OZB), forensenbelasting, (water-)toeristenbelasting en reclamebelasting. De totale opbrengst van deze belastingen over 2022 bedraagt € 5,2 miljoen. De OZB (afgerond € 4,9 miljoen) is hierin veruit de omvangrijkste belastingopbrengst. Rechten (€ 6,4 miljoen) Dit zijn vergoedingen voor concrete prestaties die door de gemeente worden geleverd. Deze opbrengsten zijn niet vrij besteedbaar. In onze gemeente geldt dit voor de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de leges voor burgerzaken en omgevingsvergunningen. De totale opbrengst van de heffingen en leges bedraagt € 6,4 miljoen. Hiervan heeft € 3,0 miljoen betrekking op de afvalstoffenheffing, € 2,2 miljoen op de rioolheffing en € 1,2 miljoen op de overige leges.
Reserves We zijn het jaar begonnen met een algemene reserve van € 24,3 miljoen en de eindstand over 2022 is € 15,6 miljoen. Dit is exclusief het resultaat van deze jaarrekening. Het jaarrekeningresultaat van vorig jaar ( € 5,0 miljoen) is in de algemene reserve gestort. De algemene reserve is aangesproken doordat enkele incidentele budgetten (€ 1,5 miljoen) uit voorgaande jaren zijn meegenomen en daarnaast voor het collegeprogramma (€ 7,1 miljoen). Naast onze algemene reserve hebben we acht bestemmingsreserves. In de toelichting op de passiva wordt het verloop van deze reserves nader toegelicht. 11
Jaarrekening 2022 in één oogopslag Jaarrekening in één oogopslag
12
Kerngegevens Kerngegevens Kerngegevens
Rekening 2022
Begroting 2022
Rekening 2021
Sociale structuur
31-12-2022
1-1-2022
31-12-2021
Inwoners van 0-4 jaar
1.254
960
993
van 5-19 jaar
4.107
4.175
4.086
van 20-64 jaar
14.516
14.300
14.344
vanaf 65 jaar
6.587
6.700
6.849
Totaal inwoners
26.464
26.135
26.272
421
450
442
Uitkeringsgerechtigden Fysieke structuur Oppervlakte gemeente in km² binnenwater
8,15
8,15
7,72
overig
220,30
220,30
220,71
Totaal oppervlakte
228,45
228,45
228,43
Koopwoningen (exclusief recreatie)
8.021
7.976
7.916
Huurwoningen
3.330
3.332
3.333
Recreatiewoningen
164
183
156
Totaal woonruimten
11.515
11.491
11.405
Woonwagens
16
16
16
Woonschepen
1
1
1
Binnen de bebouwde kom
123.580
121.251
122.094
Buiten de bebouwde kom
284.815
284.740
284.740
Totaal lengte van de wegen
408.395
405.991
406.834
Woonruimten
Lengte van de wegen in meters
Lengte van de fietspaden in meters Aantal m2 openbaar groen
87.419
87.854
85.029
1.133.741
1.129.559
1.133.543
13
Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning Portefeuillehouder(s)
Van de Nadort en Rikkers
Organisatie
Advies & Ondersteuning en Publiek & Communicatie
Taakvelden
Bestuur
Burgerzaken
Beleidsnota's
Notitie Dorpenfonds gemeente Weststellingwerf 2019-2022
Notitie OWO-samenwerking
Verordening privacybeleid 2018
Verordening op de OWO rekenkamer 2018
OWO-iVisie 2021-2024
Kwaliteitshandvest Dienstverlening 2018
Dienstverlening Gemeente Weststellingwerf
Communicatievisie 2017-2020
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Bestuurlijke vernieuwing Van oudsher heeft de overheid de rol van volksvertegenwoordiger en beschermer van het algemeen belang. De overheid is verantwoordelijk voor het tijdig verzorgen van hoor- en wederhoor bij alle belanghebbenden. De overheid stond traditioneel boven de samenleving. Deze overheidsrol is de laatste jaren veranderd. De samenleving verwacht steeds meer een gelijkwaardige overheid die meedenkt in plaats van autonoom bepaalt. De gemeenteraad van Weststellingwerf heeft in 2022 opnieuw gewerkt aan het versterken van de drie rollen die de raad heeft: 1. het staan voor hun inwoners als volksvertegenwoordigers; 2. het op hoofdlijnen vaststellen van het beleid en aangeven van de grenzen waarbinnen bestuurlijke bevoegdheden mogen worden uitgevoerd; 3. de kaderstellende en controlerende rol. Dienstverlening Voor de dienstverlening is in 2022 een begin gemaakt met nieuw te formuleren beleid. Dit is terug te zien in het plan Dienstverlening Gemeente Weststellingwerf maar ook in het nieuwe collegeprogramma. In het team Publiek en Communicatie waren een aantal vacatures. Daarom is er in 2022 geen beleidsplan gekomen met de vertaling naar operationeel niveau. De beschikbare collega's in het team waren nodig om de reguliere dagelijkse werkzaamheden uit te voeren.
Desondanks zijn er nog steeds lopende afspraken zoals die bijvoorbeeld in het kwaliteitshandvest dienstverlening staan. En blijft dienstverlening zich door ontwikkelen. Voorbeelden hiervan zijn: technische verbeteringen doorvoeren die betere basis vormen voor toekomstige digitalisering, meer afstemming van de diverse teams die betrokken zijn bij dienstverlening en digitaal aanbieden van diensten waar dat kan. 14
Faciliteren werkwijze college en raad op bestuurlijke vernieuwing Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? • Meer inspraak van inwoners door de afstand tussen gemeenteraad en haar bestuurders en inwoners te verkleinen; • inwoners meer betrekken en actief mee laten denken met de gemeentelijke politiek; • betrokkenheid van de raad(sleden) bij initiatieven van inwoners; • een gemeenteraad die tussen de bevolking staat en actief in de omgeving aanwezig is. Participeren Workshops, gastlessen en rondleidingen zijn ingezet om inwoners meer te betrekken bij de gemeentelijke politiek. De leden van de werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing hebben hun ideeën uitgewerkt. Raadscommunicatie Het is belangrijk dat inwoners de raad en de raadsleden weten te vinden, zodat de raadsleden een goede invulling kunnen geven aan hun vertegenwoordigende rol. De inspraak- en inspreekmogelijkheden, waaronder het inloopspreekuur en de inspreekmogelijkheden in de vergaderingen van de algemene commissie en de raad worden actief gedeeld met inwoners. De griffie en de afdeling communicatie verzorgen de communicatie in nauw overleg. De raadsleden zijn na de gemeenteraadsverkiezingen in de Westwijzer voorgesteld aan de inwoners. De raadsvergaderingen en algemene commissievergaderingen worden door inwoners bezocht en bekeken via livestream.
In de Westwijzer, de gemeentelijke internetsite en de raadswebsite is regelmatig nieuwe informatie geplaatst. Wijziging inloopspreekuur In 2022 is de procedure voor het inloopspreekuur gewijzigd. Inwoners kunnen op twee manieren inspreken tijdens het inloopspreekuur: 1. bezoek aan één of meerdere fracties afzonderlijk in de fractiekamer(s); 2. plenair toespreken van de raad in de raadzaal. Van het inloopspreekuur wordt regelmatig gebruik gemaakt.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Gebruik van sociale media De werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing heeft social media gebruikt om inwoners te informeren en te interesseren voor de politiek. Via social media worden inwoners uitgenodigd voor vergaderingen, inspraak(bijeenkomsten) en Gast van de raad. De nieuwe gemeenteraad 2022-2026 heeft in 2022 breed ingezet op verbreding van de eigen kennis (opleidingen/trainingen), kennismaking met de inwoners, transparantie, betrokkenheid en participatie.
Contacten met scholen Er is contact gelegd met basisscholen en het middelbaar onderwijs. Hiermee hebben raadsleden op een leuke en interactieve manier kennis gemaakt met jongeren en daarbij meer verteld over de lokale politiek en over democratie. Het is de bedoeling dat de jongeren de raadsleden in de toekomst ook beter weten te vinden om hun wensen kenbaar te maken. De werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing heeft als doel dat jongeren meer geïnteresseerd raken in de (gemeentelijke) politiek. Dit doel is echter niet in één jaar te meten en maakt onderdeel uit van een lange termijn visie.
15
Gast van de raad De gemeenteraad van Weststellingwerf nodigt sinds december 2022 weer inwoners uit als ‘Gast van de raad’ tijdens raadsvergaderingen op de maandagavond. Dit met als doel inwoners inzicht te geven in de werkzaamheden van de gemeentelijke overheid. Er is onder andere voorlichting gegeven over de bestuursorganen (burgemeester, college van burgemeester en wethouders, gemeenteraad) en de wijze waarop ze besluiten nemen. Voor meer verdiepende informatie is door de griffie in samenwerking met de werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing een draaiboek opgesteld. Hierin zijn de belangrijkste taken van de gemeentelijke politiek toegelicht. Deze informatie wordt door de leden van de werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing gedeeld met inwoners.
Het faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving (wijken en kernen) Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Door de crises die elkaar opvolgen hebben we extra gemerkt wat er in onze dorpen en wijken allemaal aan werk wordt verzet en hoe naar elkaar wordt omgekeken. Als gemeente vinden wij dit van onschatbare waarde. Zo zagen wij we de bereidheid om hulp te bieden aan de vluchtelingen uit Oekraïne en het ontstaan van nieuwe netwerken rondom de opvangplekken. Ook de gevolgen van corona werkten in 2022 nog door. Tot de zomer van 2022 had dit een “dempend effect” op de energie die er normaal gesproken is bij de vele vrijwilligers in de dorpen. In de corona-periode proefden actieve vrijwilligers aan een leven zonder al deze extra inzet voor het algemene belang. Het was lastig om er na die periode opnieuw voor te gaan. Gelukkig keerde in 2022 deze energie wel weer terug. De gemeente probeert altijd goede randvoorwaarden te scheppen waarbinnen onze bewoners zich zelf kunnen ontplooien en hun eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen. Een leefbare, prettige woonomgeving begint bij je zelf; de plaatselijke belangen hebben dat motto ook in 2022 toegepast. Er vormden nieuwe samenwerkingsverbanden en er werden grote en kleine plannen gesmeed, passend bij de aard en schaal van het dorp of de wijk.
Een kleine greep uit de bijzondere en nieuwe ideeën die in 2022 in de steigers werden gezet: o De Groote Veenpolder Samen Vooruit; o Bloeizone Steggerda; o Sport en verbinding in Blesdijke; o Verbouw jeugdhonk Munnekeburen o Woningbouwplannen in Boijl en De Hoeve; o Dorpen die werkten aan een dorpsvisie; o Buitengewoon Kerst in Noordwolde; o Participatieplatform in Nijeholtpade; o Ideeën rond faunatorens, een dorpsplein en buurtmarkt in Oldeholtpade:. Ook de Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf was weer volop actief. De hoge opkomst tijdens de bijeenkomsten in oktober en december liet zien dat de dorpen het delen van informatie en ervaringen erg belangrijk vinden. De gemeente stond voor nieuwe onverwachte uitdagingen: crises op diverse vlakken vroegen veel aandacht van de organisatie. Hierbij hoorde ook het vinden van voldoende menskracht om alle gemeentelijke taken uit te voeren. Hierdoor moesten soms andere prioriteiten worden gesteld en kreeg de ondersteuning van een goed initiatief een andere en/of een meer sobere vorm. Het vroeg om improvisatie, maatwerk en heldere samenwerkingsafspraken. Aandachtspunt was, is en blijft hoeveel de plaatselijke belangen zelf aankunnen in een snel veranderende maatschappij. Nu en in de toekomst.
16
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Dichtbij besturen In 2022 is doorgegaan met de gebiedswethouders, als laagdrempelig bestuurlijk aanspreekpunt. Zij schoven op verzoek aan bij (leden)vergaderingen, namen kennis van nieuwe initiatieven en gingen in gesprek met bezorgde bewoners. Via de nieuwsbrief informeerde de dorpencoördinator de plaatselijke belangen over actuele ontwikkelingen en (financiële) mogelijkheden. In samenspraak met de dorpen is ook regelmatig gebruik gemaakt van de lokale websites en andere sociale media om bewoners te wijzen op kansen, werkzaamheden en bijzonderheden. Hoewel regelmatig digitaal werd overlegd, voelde het op locatie afspreken voor veel dorpen vertrouwd en stelde men dit erg op prijs. Binnen de mogelijkheden gaven de medewerkers hier invulling aan. Niet alle vragen en ideeën liggen binnen de verantwoordelijkheid van de gemeente: vaak heeft de gemeente een de rol als verbinder tussen initiatiefnemer en het netwerk van overheden, belangenorganisaties, fondsen of deskundige medebewoners.
Netwerk dorps- en wijkorganisaties vormt basis voor beleid Met de dorpencoördinator hadden wij een duidelijk, vertrouwd en laagdrempelig loket voor onze bewonersorganisaties, werkgroepen en nieuwe initiatiefgroepen. De plaatselijke belangen, wijkverenigingen en Vereniging Kleine Dorpen (de PB) wisten ons te vinden met lokale plannen, wensen en honderden kleine en grote vragen. Vaak konden wij een snel en inhoudelijk (advies)reactie geven. De signalen over de staat van de openbare ruimte, werden snel door de gemeentewerf opgepakt. De Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf maakte een doorstart met een nieuw bestuur en bijbehorende ambities. De behoefte aan woningen in de kleine dorpen kwam nadrukkelijk naar voren tijdens de VKD-bijeenkomsten. Reden voor de gemeente om in 2022 samen met de VKD te starten met de ontwikkeling van de Toolkit-woningbouw. In 2022 bereiken ons ook de zorgen over de stijgende energielasten van onder andere de dorpshuizen. Het noodfonds van de gemeente gaf hen zicht op een vorm van compensatie. Naast hun eigen creatieve oplossingen, gaf dat houvast om de deuren open te houden voor de gebruikers.
Ondersteunen van initiatieven Dorpsorganisaties en actieve bewoners wisten ons te vinden voor het verder brengen van hun goede ideeën. Wij zagen ook in 2022 dat onze bewoners hun eigen verantwoordelijkheid namen en zelf een trekkersrol oppakten. De inzet van het dorpenfonds in de vorm van projectengeld en werkbudget hielp hen om de volgende stap te zetten. Het dorpenfonds is vrijwel volledig benut. De bijdrage van ruim € 82.000 aan 10 leefbaarheidsprojecten en 24 werkbudgetten voor de PB leverde een investering op van bijna € 300.000. Daarnaast was er steun voor onder andere de dorpsorganisaties in De Groote Veenpolder, met hun aanvraag in het kader van de dorpsontwikkelingsmaatschappij. Het leverde € 40.000 extra ondersteuning op om dit project succesvol te maken. Dorpsbelang Steggerda deed een succesvolle aanvraag voor het predicaat Bloeizone. Met de bijdrage van € 50.000 uit de regiodeal zet Steggerda in op een gezond en levendig dorp.
Werken met de omgevingsvisie Begin 2022 is de evaluatie van de pilot Omgevingsvisie Nijeholtpade afgerond. Hoewel er veel bereikt is, blijken er grenzen te zitten aan wat dorpen aankunnen wat betreft tijd en menskracht. Het nieuwe bestuur in Nijeholtpade maakte daarom ook een pas op de plaats met betrekking tot de voorzetting van de samenwerking in de vorm van een Maatschappelijke Overeenkomst. Dit vroeg maatwerk bij de projecten die zich in 2022 in potentie leenden voor het opstellen van een Maatschappelijke Overeenkomst. De lessen vanuit Maatschappelijke Overeenkomst gebruikten wij vooral bij het maken van projectafspraken bij de Bloeizone Steggerda, de dorpsontwikkelingsmaatschappij “De Groote Veenpolder, Samen Vooruit” en dorpsvisie Oldeholtpade. 17
Beleidsplan dienstverlening Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Inwoners gebruiken vaker digitale kanalen Het digitale deel van onze dienstverlening vormt een steeds groter deel. De corona-pandemie heeft hierin een stimulerende rol gehad. Veel mensen willen gebruik maken van dienstverlening op het moment dat hen goed uitkomt, via het kanaal wat bij hen past. Steeds vaker is dat thuis vanaf de bank. In 2019 werd er 1.200 keer door inwoners een aanvraag via DigiD gedaan bij burgerzaken in 2022 is dat meer dan 2.500 keer. Ondanks deze trend blijven alle vormen van dienstverlening belangrijk en digitale dienstverlening is niet altijd mogelijk of wenselijk. Bijvoorbeeld bij het aanvragen van een paspoort of identiteitskaart is een pasfoto en een 'natte' handtekening nodig. Maar ook daar zie je waar het digitaal kan, bieden wij dat aan. Bijvoorbeeld bij de aanvraag van een paspoort voor minderjarigen is toestemming van de ouders nodig, deze toestemming kan vanaf 2022 via DigiD doorgegeven worden. Hierdoor hoeven niet beide ouders mee bij de aanvraag. Op afspraak werken Corona bleef impact houden op onze dienstverlening. Ook 2022 begon met een lockdown. Daarom werkten wij op afspraak. De meeste bezoekers staan positief tegenover werken op afspraak. Ook zijn er bezoekers die het niet fijn vinden en geen afspraak vooraf willen maken.
Een publiekshal met een paar wachtende mensen, met meerdere lege balies gaf misschien de indruk, dat er ruimte was om te helpen. Waar er ruimte was, werd er met de bezoeker meegedacht. Door te kijken of er ruimte tussen afspraken was en collega's met de juiste expertise aanwezig waren, dan werden deze bezoekers geholpen. Dat was niet altijd mogelijk, dan werd er een afspraak gemaakt op een passend moment. Verschillen op afspraak werken en zonder afspraak: Op afspraak :
korte wachttijden
bezoekers hebben juiste documenten of ondersteuning mee
afspraak niet op dezelfde dag, in drukste periodes kan het binnen een week
bezoeker wordt in één keer goed geholpen door de juiste medewerker
Zonder afspraak:
langere wachttijden
bezoekers moeten vaker extra terugkomen omdat documentatie of ondersteuning ontbreekt
op elk willekeurig moment geholpen kunnen worden (gedurende openingstijden)
voelt toegankelijker
Niet voor alles gold dat een afspraak nodig was, dat wilden wij ook beperken voor eenvoudige producten. Vanaf 2022 was voor het afhalen van reisdocumenten en rijbewijzen geen afspraak meer nodig. Deze konden na het aanvragen bij de balie een week later zonder afspraak opgehaald worden bij de receptie. Voor de gemeente is op afspraak werken een effectieve manier van werken. Zo kunnen wij de groeiende stroom van digitale bezoekers goed combineren met het helpen van de baliebezoekers. Beleidsplan In 2022 is het document "Dienstverlening Gemeente Weststellingwerf" in de gemeenteraad behandeld. Op basis van dit document en ook het Collegeprogramma 2022-2026 zijn plannen gemaakt om de dienstverlening verder te optimaliseren. In 2022 lag vooral de focus op de huidige situatie in kaart brengen, betere afstemming tussen de teams binnen gemeente Weststellingwerf in relatie tot dienstverlening.
18
Hebben we gedaan wat we wilden doen? B1 taalgebruik is de norm aan de telefoon en in correspondentie Door B1 taalgebruik zorgen wij ervoor dat onze inwoners, bedrijven en instellingen ons kunnen begrijpen.
Kanaalsturing Onze inwoners, bedrijven en instellingen hebben de mogelijkheid het kanaal te gebruiken dat het beste bij hun past. Denk daarbij aan persoonlijk in het gemeentehuis, keukentafelgesprek, telefoon, brief, website en social media.
Klanttevredenheid publiekszaken Klanttevredenheid is enorm belangrijk. Op basis van signalen en klachten passen wij onze dienstverlening aan. Een klein voorbeeld hiervan is de zichtbaarheid van de receptie verbeteren. Er is in 2022 geen meting gedaan van de klanttevredenheid. Dit komt doordat er in 2022 onvoldoende bezetting was in het team. De vacature voor leidinggevende moest meerdere keren opnieuw ingevuld worden en de vacature voor senior medewerker was het grootste deel van het jaar niet ingevuld. Functies die van belang zijn voor beleidsmatige zaken en besluitvorming hierin.
Spelregels en maatwerk Binnen de wettelijke regels helpen wij onze inwoners. Daarbij houden wij rekening met de situatie van onze inwoners. Wij leveren maatwerk en kunnen op die manier onze inwoners zo goed mogelijk helpen.
Uitvoeren landelijk programma digitalisering De rijksoverheid stelt onder andere dat alle contacten en producten van een gemeente digitaal geregeld kunnen worden. Voor het overgrote deel van onze producten is dit zo. Bepaalde zaken zijn niet digitaal mogelijk, bijvoorbeeld als er daadwerkelijk fysiek contact nodig is of een handtekening op een reisdocument. Wij zijn actief bezig met verder digitaliseren van ons aanbod. Zowel digitaal, als persoonlijk contact is en blijft mogelijk.
Zorgen voor een klantgerichte en begrijpelijke website De meeste mensen gebruiken de website als ingang voor het eerste contact met de gemeente. De website wordt voortdurend verbeterd, zoals aanbieden van nieuwe producten of het verbeteren van teksten.
Een actief communicatiebeleid Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 2022 was qua communicatie opnieuw een roerig jaar. Waar het einde van de coronapandemie in zicht kwam, brak de oorlog in Oekraïne uit. Er was gebrek aan opvangplekken voor vluchtelingen en huisvesting voor statushouders. De taakstelling voor vluchtelingen en statushouders bracht onvoorziene communicatie inzet en nieuwe uitdagingen met zich mee.
19
Communicatie rond de opvang/huisvesting van vluchtelingen en statushouders Op verschillende locaties in de gemeente is gemeentelijke opvang voor Oekraïense vluchtelingen gecreëerd en huisvesting voor statushouders voorbereid. Per locatie hebben we een communicatie- en participatietraject opgezet om inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden zo goed mogelijk te informeren en te betrekken. Dit deden we onder meer via bijeenkomsten, brieven, (persoonlijke) gesprekken, pers- en nieuwsberichten, webpagina’s en pers- en kijkmomenten op locatie. Ook de raad is regelmatig van de voortgang op de hoogte gehouden. Vanwege de impact op direct omwonenden is maatwerk in het gesprek met en het luisteren naar omwonenden van groot belang (geweest). Communicatie faciliteert dit gesprek met onder meer het brengen van een heldere boodschap en de juiste timing. We zijn hierin een lerende organisatie. We werken integraal steeds beter samen, wat een positief effect heeft op de communicatie. De boodschap die we aan inwoners moeten brengen is niet altijd leuk. We hebben onder meer geleerd dat:
het belangrijk is om het eerste bericht waar mogelijk persoonlijk te brengen;
weerstand er mag zijn en we tijd moeten nemen om daar naar te luisteren en iets mee te doen;
we inwoners niet alleen betrekken, maar ook vragen naar hoe zij betrokken willen worden;
we een betrouwbare samenwerkingspartner blijven als we doen wat we zeggen.
Communicatie en de energiecrisis De oorlog in Oekraïne had ook invloed op de energieprijzen, met vaak grote gevolgen voor inwoners en ondernemers. Daarom gaven we regelmatig tips en adviezen om energie te besparen en zo de energierekening omlaag te brengen. We informeerden inwoners en ondernemers over de energietoeslag en maatregelen van de Rijksoverheid. Een actief communicatiebeleid Ook in 2022 was de Communicatievisie 2017-2020 de basis voor de gemeentelijke communicatie. We hebben de volgende lijnen doorgezet:
De communicatie van Weststellingwerf heeft een goede kwaliteit. Inwoners vinden dat wij klantgericht, open en betrouwbaar zijn. We gebruiken begrijpelijke taal en herkenbare middelen. Verder is onze informatie snel en gemakkelijk te vinden.
Een professionele inzet van online en offline communicatiemiddelen. De website is het belangrijkste communicatiemiddel.
Een zichtbaar college en een helder proces voor het nemen van besluiten.
Een goede relatie met de pers.
We helpen de organisatie om planmatig en doelgericht te communiceren. Hiervoor onderhouden wij goed en regelmatig contact met de interne organisatie.
Meedenken en meepraten voor medewerkers en inwoners leuker en gemakkelijker maken.
Het intranet helpt medewerkers om elkaar te vinden en samen te werken.
Eind 2022 zijn voorbereidingen gestart om te komen tot een nieuwe communicatievisie.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Aandacht voor participatie van inwoners We willen dat inwoners en ondernemers kunnen meedenken en meepraten. In 2022 zijn meerdere projecten samen met inwoners en ondernemers opgepakt. Bij de opvang van vluchtelingen en statushouders was participatie met de buurt een belangrijk onderdeel.
20
Communicatie als drager bij belangrijke projecten Bij bepaalde projecten is communicatie een belangrijke succesfactor. In 2022 vroegen de volgende projecten in het bijzonder aandacht: herinrichting Steenwijkerweg De Blesse, gemeenteraadsverkiezingen, Regio Deal, Bestemming Wolvega, ondersteuning gebiedsteams, marketing bedrijfskavels en de communicatie gericht op ondernemers. Veel van deze projecten zijn in samenwerking met inwoners en ondernemers opgepakt. Zo is het herinrichtingsplan van De Blesse tot stand gekomen met inbreng van en in samenwerking met het dorp. Ook de communicatie richting de inwoners hebben we als gemeente niet alleen gedaan. We hebben hierin nauw samengewerkt met het plaatselijk belang. Voor het stimuleren van de verkoop van de bedrijfskavels op de bedrijventerreinen loopt er sinds medio 2021 een marketingcampagne. In 2022 hebben we hier samen met ondernemer Ernie Spin invulling aan gegeven door hem als ambassadeur neer te zetten. Hij vertelt daarmee als het ware ‘ons verhaal’. Door inwoners en ondernemers op deze manier te betrekken bij projecten, kunnen we de doelgroep beter benaderen.
Een begrijpelijke en toegankelijke website De website is een belangrijk middel om met onze inwoners en ondernemers te communiceren. Het gebruik van de website is in 2022, net als in 2021, iets gedaald. Maar is nog steeds flink hoger dan voor corona. De website kreeg 141.227 unieke bezoekers, dat is 8,6% minder dan in 2021 (154.562 bezoekers). De bezoekers:
zorgden voor 240.963 (2021: 263.395 ) bezoeken aan de website;
bekeken samen 901.794 (2021: 830.768) pagina’s;
bezochten de website vooral via de mobiele telefoon (2022: 54,0%, 2021: 50,5%) en de computer (2022: 42,2%, 2021: 45,4%). Het gebruik van de tablet daalde 3,8% (2021: 4,1%).
Inwoners en ondernemers maakten veel gebruik van de digitale mogelijkheden. In totaal zijn, naast de dienstverlening van iBurgerzaken, 4.645 digitale formulieren naar ons verstuurd. Dit zijn ongeveer 100 digitale formulieren minder dan in 2021. Inwoners zochten veel op de zoekwoorden: energietoeslag, Wmo, groene bon, gebiedsteam en subsidie. Er kwamen 750 meldingen openbare ruimte binnen, waarvan 68% is gemeld met DigiD. Naast de homepagina bezocht men vooral de pagina over de gemeenteraadsverkiezing, politieke partijen (tijdens de gemeenteraadsverkiezing), zwembad De Steense en de openingstijden. We plaatsten in 2022 237 nieuwsberichten op de website. Naast de gemeentelijke website hebben we aparte websites voor de verkoop van bedrijfskavels op de bedrijventerreinen, Bestemming Wolvega en het Vrijwilligerspunt.
Een professionele en actieve inzet van sociale media Sociale media zijn een belangrijk communicatiekanaal om onze doelgroepen op een laagdrempelige manier te bereiken. We blijven onze sociale media kanalen ontwikkelen en actief inzetten. In 2022 heeft dit gezorgd voor meer volgers en bereik: Sociale media kanaal
Aantal berichten in 2022
Aantal volgers in 2022
Gemiddeld bereik per maand
Type content
271
3.367 (467 meer dan 2021)
8.111 personen
Nieuws, informerende berichten en campagnes
21
36 (en 71 via stories)
1.270 (134 meer dan 2021)
277 personen
Nieuws, vooral ‘positief’
+/- 45 (exacte aantal onbekend)
4.033 (484 meer dan 2021)
Onbekend
Vacatures, nieuws voor ondernemers en nieuws over de organisatie
32
2.156 (8 meer dan 2021)
Onbekend
Nieuws, vooral ‘urgent’
Het gebruik van heldere taal door medewerkers We willen dat onze communicatie voor iedereen begrijpelijk is. Daarom schrijven we zoveel mogelijk in heldere taal. We wijzen de medewerkers hierop en geven hen tips. We hebben in 2022 voorbereidingen getroffen voor de volgende acties in 2023:
heldere taal bij de medewerkers onder de aandacht te krijgen;
medewerkers te trainen om helder te schrijven;
medewerkers praktische hulpmiddelen aan te bieden om helder te schrijven;
communicatiemiddelen verbeteren (zoals brieven en digitale formulieren).
Wij kiezen bewust voor een crossmediale aanpak Ook in 2022 hebben we steeds gekozen voor een crossmediale communicatieaanpak. Dit betekent dat we meerdere communicatiekanalen inzetten en online en offline met elkaar combineren. De inzet van meerdere kanalen zorgt voor een groter bereik. Ook kunnen we de communicatie hierdoor beter afstemmen op de doelgroep. We hebben vooral de volgende online en offline communicatiemiddelen ingezet: website, sociale media, Westwijzer, (wekelijkse gemeentepagina in de huis-aan-huis Stellingwerf), digitale nieuwsbrieven, posters, folders en flyers, brieven en digitale led borden in Wolvega. Via verschillende digitale nieuwsbrieven houden we onze inwoners, ondernemers en dorpen op de hoogte van nieuws en ontwikkelingen:
Inwonersnieuwsbrief: we hebben in 2022 25 nieuwsbrieven verstuurd. 730 inwoners staan ingeschreven op deze nieuwsbrief.
Ondernemersnieuwsbrief: we hebben in 2022 6 keer een ondernemersnieuwsbrief verstuurd. 171 ondernemers hebben zich aangemeld voor deze nieuwsbrief.
Dorpennieuwsbrief: de nieuwsbrief van de dorpencoördinator is 8 keer verstuurd. Deze nieuwsbrief is bedoeld voor bestuurders en leden van dorp- en wijkverenigingen. 77 mensen ontvangen deze nieuwsbrief.
Daarnaast hebben een aantal projecten een eigen digitale nieuwsbrief: project herinrichting De Blesse, herinrichting Driewegsluis en centrumontwikkeling Wolvega. Hiermee kunnen we de direct betrokkenen snel en rechtstreeks informeren over ontwikkelingen.
22
Indicatoren Bezoekers Aantal geregistreerde baliebezoekers in 2022: 10.534 bezoekers. Gedurende het jaar hebben wij maandelijks gemiddeld 800 bezoekers per maand voor burgerzaken en met een piek in juli en augustus van meer dan 1.250 bezoekers. Dat komt door het aanvragen van nieuwe reisdocumenten voor de inwoners met vakantieplannen. Bezoekers burgerzaken
2020
2021
2022
Aantal
9.929
10.391
10.479
Het aantal geregistreerde bezoekers is sinds 2020 stabiel. Mede door de gevolgen van corona weten meer inwoners het digitale kanaal te vinden en blijven dit gebruiken ondanks dat maatregelen zijn vervallen. Dat is vooral terug te zien bij doorgeven van verhuizingen, aanvragen van uittreksels en verklaringen en het doen van de overlijdensaangifte. Daarnaast is er een afname in het aanvragen van rijbewijzen. Dit is een golfbeweging en over een langere periode wel stabiel. In 2022 werkten wij op afspraak net als in 2020 en 2021, dit wordt door de meeste bezoekers als positief ervaren. Vanaf 2022 kunnen aangevraagde paspoorten, identiteitskaarten en rijbewijzen, zonder afspraak afgehaald worden bij de receptie. Dat kan dus ook buiten de openingstijden van de burgerzaken balies. De gemiddelde wachttijd in 2022 is 34 seconden per afspraak. Deze wachttijd is van begintijd van de geplande afspraak tot aan het oproepen van de bezoeker. Meer dan de helft van de bezoekers hoeft niet te wachten en 91% van de bezoekers wordt binnen 5 minuten geholpen. Er zijn geen klachten over lange wachttijden geweest. Telefonie Met 27.120 aangeboden telefoongesprekken is het aantal telefoongesprekken weer vergelijkbaar met het aantal gesprekken van voor de corona-pandemie. De WOZ-aanslagen periode is altijd de drukste periode voor het KCC.
In 2022 hadden wij 1.000 oproepen minder dan in 2021 in deze periode. Ontvangen telefoongesprekken Aantal
2020
2021
2022
29.211
29.929
27.120
Het serviceniveau in 2022 lag gemiddeld op 90%. Huwelijken De aantallen huwelijken en partnerschappen zijn de laatste jaren stabiel. Opvallend is misschien dat er minder kosteloze huwelijken zijn dan in beide voorgaande jaren. Dit aantal is wel vergelijkbaar met voor corona, meer mensen kiezen voor een huwelijk of partnerschap op een andere locatie. Huwelijken
2020
2021
2022
Huwelijk
66
59
64
Geregistreerd partnerschap
59
64
50
Omzetting huwelijk/partnerschap
3
5
3
23
Totaal
128
128
117
Waarvan kosteloos
89
84
66
Meldingen openbare ruimte In 2022 zijn er totaal 2.512 meldingen openbare ruimte geregistreerd. In 2021 waren dat er in totaal 2.391. Het aantal meldingen stijgt met 5% ten opzichte van het jaar ervoor. Top drie soorten meldingen in 2022: 1. Net als in voorgaande jaren worden in de categorie afval de meeste meldingen gemaakt, dit gaat om 36% van de meldingen. Meestal gaat dat over het vervangen van kapotte vuilcontainers. 2. Meldingen over wegen, bijna 18% van de meldingen gaan hierover, bijvoorbeeld over gaten in wegen of voetpaden of onveilige situaties. 3. Openbaar groen zorgt voor 17% van de meldingen, denk daarbij aan vragen of meldingen over snoeien of onkruid. Meldingen openbare ruimte
2020
2021
2022
Aantal
2.706
2.391
2.512
Digitale dienstverlening inwoners Het hele jaar door zijn we bezig met verbeteringen in onze dienstverlening die helpen bij de digitale volwassenheid van onze inwoners. In 2022 zijn vooral technische verbeteringen doorgevoerd, hier ziet een inwoner niet direct resultaten van. Maar het zorgt er voor dat we beter voorbereid zijn op toekomstige verbeteringen. Ook is MijnWeststellingwerf verbeterd met een nieuwe layout. Daarbij blijft het verbeteren van onze dienstverlening een continu proces. In 2022 zijn wij ook aangesloten bij Single Digital Gateway, een Europese verordening. Het doel hiervan is dat inwoners van de Europese Unie en bedrijven goede toegang hebben tot digitale dienstverlening in andere EU-lidstaten, ook van gemeentes. Dankzij dit initiatief kan nu een EU-burger relevante informatie vinden van de gemeente. Digitalisering heeft ook impact op medewerkers. Voor inwoners betekent dat het eenvoudiger wordt om producten aan te vragen of zaken te regelen. Daarbij zijn inwoners niet meer afhankelijk van openingstijden, dit kan 24 uur per dag. Medewerkers zijn minder vaak nodig bij de balie en meer nodig achter een computerscherm. Digitalisering betekent voor medewerkers dat werkzaamheden complexer worden. Medewerkers moeten meer controleren en uitzoeken. Digitaliseren is geen automatiseren.
Volledig automatiseren is bijvoorbeeld in veel burgerzaken processen ook niet mogelijk. Vaak heeft dit met regelgeving te maken, bijvoorbeeld dat twee medewerkers akkoord moeten geven. Dienstverlening ondernemers: zie Programma 3. Bronnen: Bezoekers: JCC-klantgeleiding; Telefonische contacten: Mitel; Meldingen openbare ruimte: iZaakafhandeling, geraadpleegd op 22 februari 2023.
24