Notulen verzamelcommissie 19 juni 2024

Twee, het richtsnoerbedrag, wat een wettelijk bedrag is per huishouden per aansluiting en het derde is dat wij en dat is een iets meer fluctuerend bedrag, dat wij jaarlijks op een aantal gebieden nog wat extra inkopen en dat alles in combinatie met onze regiogemeenten, want die maken ertoe dat wij boven de 200.000 inwoners komen bij elkaar opgeteld om te voldoen aan. Uiteindelijk die toetreding die is natuurlijk uitgesteld. Nu is het perspectief 2027. Wij hebben tot zoals u bekend in de Tweede Kamer daar het gevecht over gevoerd via een stevige lobby, maar geen duidelijkheid verkregen. Wij vinden het verstandig om een bedrag even structureel door te trekken in de meerjarenbegroting om ook een beetje houvast te geven voor onze partners. Dat doen wij in ieder geval als het aan ons ligt tot en met 2026. In aanloop naar ’27, want hij is meerjarig doorgetrokken, maar in aanloop naar 2027 en het besluit rondom die toetreding willen wij daar met u een discussie over voeren. Op het moment dat je dat nu terugschroeft, dan sluit je toetreding tot landelijk bestel uit en dan heb ik het nog even niet over de discussie die wij hier gevoerd hebben over wat zou zo’n omroepstichting moeten doen, voldoen zij nog aan de actualiteit wat gevraagd wordt aan een huidige omroepstichting en die discussie in relatie tot de bedrijfsvoering willen wij uiteraard nog een keer met u voeren.

Maar om nu niet vroegtijdig daar grofweg gezegd de stekker uit te trekken, hebben wij besloten, doen wij u het voorstel om dat door te trekken. Dat

bedrag van die 200.000 euro is opgenomen meerjarig. Als wij weten hoe de route richting landelijk bestel eruit gaat zien, kunnen we met elkaar ook de afweging maken wat dat ons waard is. En dan ga ik een gedeelte op de portefeuille van mijn collega zitten, de heer Van der Stee, want bij dat bedrag zie je ook opgenomen een stukje compensatie van de huur wat wij ook altijd doen. Dus dat maakt het bedrag compleet en ik hoop dat ik daarmee voldoende antwoord heb gegeven. Dank u wel. De heer Duijsens: Toch één aanvulling. In de Kadernota staat ook 2028, dus … En nou is in ieder geval onze vrees is, daar wordt het meerjarig mee, het staat vier jaar dan in de begroting, 2027 komt mogelijkerwijs het groene licht van hogerhand, maar misschien ook niet en de vraag is: wordt dat voldoende duidelijk gemaakt dat dat verband er is, dus dat het geen automatisme is dat het blijft doorlopen? De heer Goudswaard: Voorzitter, ik snap die opmerking van de heer Duijsens. Overigens dan zou volgens mij, want die toetreding is in ‘27 als het allemaal doorgaat, dan zou ‘27 het bedrag ook weggehaald moeten worden. We hebben ervoor gekozen om hem eventjes continu door te trekken, met daarbij hier echt wel de opmerking en de toezegging dat we bij u terugkomen als er meer duidelijk is over. En één ding wil ik ook wel meegeven. Ik heb zelf niet de verwachting dat je daarmee volledig op nul komt.

Dus dan kan hij maar beter meerjarig erin staan en dan kan het zo meteen nog wat meevallen als er ook nog geld komt van de overheid, dan dat we dat ergens weer erin moeten fietsen. Ik denk dat het verstandig is om deze lijn in te zetten met de opmerking dat wij in aanloop naar het besluit van het landelijk bestel bij u terugkomen. Dank u wel. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan hebben we deze in twee termijnen ontvangen. Nabrander van de heer Ferwerda. De heer Ferwerda: Ja, het voelt ook een beetje als een tweede termijn voor mij zo. Ik heb even gekeken naar die 52 euro. Dat gaat om het geheel centrumplannen. Dat gaat over het beeld wat daar geplaatst is, maar ook over groen en wat daar is gebeurd. We hadden een begroting gemaakt voor groen en daar hebben we met de BIZ-en wat anders afgesproken. Dus we hebben afgesproken dat we tijdelijk bakken gingen plaatsen en daar zit een klein voordeel in. De heer Van Koppen: Dus de niet uitgevoerde plannen, dat klopt? Dat wordt ook niet meer uitgevoerd? Het is niet verschoven zeg maar? De heer Ferwerda: Nee, dan wordt dit niet uitgevoerd. Dit hebben we gewoon efficiënter gedaan naar volle tevredenheid. De heer Van Koppen: Helder, dank u wel. De voorzitter: Oké. Nu dan echt in twee termijnen. De heer Chafiâ: Voorzitter, nog even… De voorzitter: De heer Chafiâ.

De heer Chafiâ: Het hoeft niet beantwoord te worden, maar het is wel tekenend dan vragen over het niet beantwoorden van vragen niet beantwoord wordt door het college, dus als daar nog een antwoord op kan komen, dan zou dit fijn zijn. En zo niet, dan is dat voor mij ook wel prima.

De voorzitter: Ik weet niet, volgens mij voelt niemand zich geroepen, dus dat … Misschien is dat ook een signaal. De heer Chafiâ: Helder. De voorzitter: Oké. Maar deze is in twee termijnen afgehandeld en die gaat uiteraard als bespreekstuk naar de raad van 3 juli en ik denk dat die dan ook in de eerste schriftelijke termijn dacht ik door jullie aan de orde gesteld kan worden. Niet dat je er heel veel aan kan veranderen aan die jaarcijfers, maar dat terzijde. 6.

Voorstel tot instemming met de grondexploitatie (GREX) Flora Campus Westland De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 6 en dat is het voorstel tot instemming met de grondexploitatie Flora Campus Westland. En wie kan ik daarover het woord geven? Mevrouw De Jong van het CDA. Of gaf u alleen de koffie door? Mevrouw De Jong: Nee, het kwam even op het verkeerde moment. Dank u wel voorzitter. Een aantal vragen. We hebben de reactie gezien van het college op het advies van de Auditcommissie en wij vroegen ons af of daar ook nog iets in terug kan komen Concreet over wat als de fiscus en Provincie met name over die fiscale keuzes iets anders vinden. Kunnen ze dan ook, ik ga er wel vanuit, maar kan dan direct teruggekomen worden naar de raad wat daarmee te doen? En eventjes praktisch, hoe gaat dit nu als een soort advies landen in een voorstel of afspraak straks 3 juli? Die reactie van het college, daar doel ik dan op. Dan zag ik nog in het raadsvoorstel op pagina 7 dat er een aantal gronden, die later gaan worden aange… Even kijken hoor. Met twee andere eigenaren van gronden die in een veel later stadium pas benodigd zijn, zijn er contacten. En welke gronden gaat dit dan om? Want als er slechts contacten zijn en wij gaan daar nu een besluit over nemen, dan moeten we er wel vanuit kunnen gaan dat die gronden ook daadwerkelijk verworven kunnen worden.

En ik wilde nog eventjes het duidelijk hebben. Het klopt toch dat als wij de GREX nu niet zouden vaststellen, dat dan ook die voorbereidingskredieten voor het Vakcollege en de tijdelijke woningen niet nodig zou zijn, dus dat is wel het gevolg van? En dat was het voor nu. De voorzitter: Oké. Dank u wel. De heer Plomp, GroenLinks. De heer Plomp: Dank u wel voorzitter. Ik had een vraag over de combinatie tussen de parkeerexploitatie en de grondexploitatie. We hebben in die parkeer exploitatie een onrendabele top zitten. We hebben vanuit de werksessie twee scenario's ook uitgewerkt gekregen over hoe we met parkeertarieven zouden kunnen sleutelen om iets aan die onrendabele top te doen. Alleen wat ik niet zie, is wat zijn daarvoor dan uiteindelijk de gevolgen in de GREX? Want daar staat nu, staat die onrendabele top daar opgenomen als een kostenpost. Als die wegvalt, betekent het dat wij uiteindelijk onze grondposities voor minder geld gaan of in ieder geval hoeven te verkopen, omdat we minder eraan hoeven te verdienen? Of zeggen we, we gaan gewoon hetzelfde vragen voor die grondprijs als wat we nu al van plan waren en we houden uiteindelijk meer over en we gaan niet naar die saldo nul werken? Dus daar was ik benieuwd naar. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Harmelen, ChristenUnie-SGP. De heer Van Harmelen: Dank voorzitter. Even een korte vraag.

Er moet natuurlijk heel veel grond aangekocht worden in dat gebied. Er is ook al behoorlijk wat aangekocht, eind verleden jaar nog met spoed zelfs. Even een korte vraag. Hoeveel grond moeten wij nog aankopen? Met andere woorden, hoeveel procent is er nou wel of niet aangekocht?

De voorzitter: Dank u wel. De heer Witkamp, LPF. De heer Witkamp: Ja, voorzitter, een paar vraagjes. Allereerst even kijkend naar het totaal verhaal van de GREX en kijkend wat wij ook weer bij de Voorjaarsnota en wellicht straks ook bij de begroting allemaal mooie plannen hebben, maar als ik nou naar het totaalbedrag kijk van wat er bedacht wordt bij de GREX en alles wat we nog moeten gebruiken voor verwerving en dergelijke, klopt het dan dat we eigenlijk de gemeente voor acht jaar op slot zetten? En dat we eigenlijk als we daar onze inspanningen opzetten al die andere plannen die wellicht nu op tafel komen dan eigenlijk toch niet het nut hebben behandeld te worden omdat we daar simpelweg geen geld voor hebben? Dus graag uitleg daarover. Daar ben ik even nieuwsgierig naar. Wat me ook opviel, dat was dat er nogal joechei en veel gejuich was over die brief van gedeputeerde Anne Koning, waarin kennelijk gezegd wordt van gaat uw gang. Maar zo lees ik hem niet, want er zitten namelijk zoveel slagen om de arm. Hebben we het alleen al over de ontsluiting, waar ze nog allerlei zaken over moeten bedenken en overleggen die het plan lelijk in de wielen kunnen rijden.

En wat ik ook wel boeiend vind, we krijgen alle lof toegezwaaid over hoe geweldig dat plan wel niet is en wat leuk dat de gemeente Westland zo ambitieus is, maar ondertussen staat er wel oh ja, die omgevingsvergunning, die moet ook nog. En dat is een leuke, want daarin kan er nog van alles gebeuren, dus ik vind het een loze toezegging. En ik wil graag weten waarom en op welke gronden het college denkt dat het hiermee geregeld is, want ik lees het totaal anders. Dus dat zijn even twee schoten voor de boeg. Dank u wel. De voorzitter: Oké. De heer Van den Berg, GBW. De heer Van den Berg: Dank u voorzitter. Op de eerste plaats over de GREX. Wij zijn blij dat we voor de beoordeling daarvan kunnen steunen op de beoordeling van Fakton en ook in de tweede brief een positief oordeel, dus de fractie van GBW zal instemmen met de GREX. Dank ook voor de uitgebreide beantwoording op de vele vragen rondom het parkeren, de parkeernormering en de tarieven. Wij zijn er echter nog niet van overtuigd dat het echt allemaal klopt in het Floragebied. En we willen vooral voorkomen dat er in het verloren gebied onnodige parkeerproblemen zijn en wij vinden dat er voorzien moet worden in een reëel aantal parkeerplaatsen.

Wij zullen daarom bij de behandeling op 3 juli met een amendement komen waarin wij B&W verzoeken alternatieve scenario's te ontwikkelen voor parkeeroplossingen in het voorzieningencluster en de woonclusters van de Flora Campus. Alle vragen, beantwoording van de vragen levert nog wel één vraag op die van belang is voor de beoordeling van de besluitvorming en dat is de kosten voor de eerste parkeergarage onder de Flora Campus, Vakcollege. Er wordt gevraagd aan de raad een krediet beschikbaar te stellen van 15.500.000 euro. Als ik de beantwoording zie van alle vragen, dan zie ik dat die parkeergarage in het eerste gebied, dus onder het Vakcollege, dat die 6.120.000 euro het geïnvesteerde bedrag is. Ik zou graag willen weten waar de andere 9 miljoen waar het krediet voor is, waar die voor worden aangewend. Dank u. De heer Eeltink: Voorzitter, bij interruptie. De voorzitter: Ja, de heer Eeltink. De heer Eeltink: Mag ik een verhelderende vraag stellen? Ik hoor amendement. Maar wat u schetst, dat klinkt als een motie. Als u het besluit wil aanpassen, dan zal dat toch met een amendement moeten zijn op grond waarvan u zegt wat u dan precies schrapt en wijzigt. Of zie ik dat verkeerd? De heer Van den Berg: Nee, wij schrappen niet, we wijzigen niet, we gaan akkoord met de voorstellen zoals die voorliggen. Wij willen alleen dat er een alternatief scenario komt.

Er moeten nog veel meer dingen gebouwd worden in de Flora Campus. We willen kijken of we dan op de goede weg zitten of dat we misschien toch

moeten bijsturen. De GREX is ook geen begroting, maar is een sturingsinstrument. Dus als wij alternatieve scenario’s krijgen met een doorrekening wat dat betekent voor de grondexploitatie, parkeerexploitatie, kunnen we voor de volgende fases gerichte besluiten nemen. De heer Eeltink: Voorzitter, een motie dus? De heer Van den Berg: Nee, weldegelijk een amendement. Wij vinden in het besluit komt gewoon en de raad besluit B&W te verzoeken alternatieve scenario's voor te leggen, dus het moet echt een besluit en niet een verzoek aan B&W, maar echt het besluit dat wij graag willen beschikken over alternatieve scenario's voor de parkeeroplossing in de Flora Campus. De voorzitter: En ik schat zomaar in dat dat amendement uw kant op komt, de heer Eeltink. En dan kunt u zelf beslissen of dat een amendement is of dat het een motie zou moeten zijn. Volgens mij hebben we nog één fractie te gaan. De heer Duijsens, Westland Verstandig. De heer Duijsens: Ik ben het wel een beetje eens, ja helemaal eens met de heer Witkamp dat we de gemeente natuurlijk wel klemzetten gedurende een zooitje jaren. In ieder geval tot en met 2028 in ieder geval, maar dat is een keuze die we natuurlijk wel maakten toen we het Masterplan vaststelden als raad. Toch een vraag aan het college hierover.

Is dat in beeld te brengen? Is het in beeld te brengen wat nu de financiële gevolgen zijn als we hier ja op zeggen en onze fractie zal hier ja op zeggen, dat even ter geruststelling, maar wat is er nog de speelruimte? We krijgen ook nog een aantal scholen voor onze kiezen. Poeldijk, het Vakcollege zit hierin, De Hoogvlieger en nog een aantal toch kostbare plannen die er zijn, die ook per se uitgevoerd moeten worden, die er ook per se moeten komen. Maar wat betekent dat dan voor … Ja, ik denk dat we geen geheimzinnig spelletje hoeven te spelen over De Naald. Alle partijen willen morgen de eerste pal hiertegenover slaan, los van wat het kost en los wat de gevolgen zijn zowat. Maar ja, hoe varen we dan? Hoe varen we als gemeente in 2025, ’26, ’27, ’28, want we hebben gezien in ‘28 daar ligt het zwaartepunt, honderd zoveel miljoen euro's. Dan zie je ook dat die normale schuld, dat die naar 150 en nog hoger stijgt als alles meezit. Dus als een beetje tegenslag komt en stagnatie komt, dan wordt het nog erger en hoger en zal het nog langer duren voordat we weer een beetje binnen de normale kaders en normen gaan komen, dus kan dat door het college geschetst worden hoe dat dan zit? En een tweede vraag en daar hebben we ook onze vragen opgericht. We zitten nu met een negatief bedrag van de GREX, het verhaal van de 15 miljoen minus de ozb en dan sluit dat op een bepaald bedrag.

Wanneer is het tijd om iets met de tarieven te doen? De tarieven zijn niet hoog. Dat hebben we bij de vorige Floracommissie ook geconstateerd, dat dat best wel meevalt. Ik begreep trouwens niet vragen van komt er ook subsidie vanuit de gemeente richting die bewoners? Want 400 euro per jaar dat is als je dat doorrekent een goede euro per dag. Dat is ongeveer twee sigaretten zijn dat even omgerekend. Dat is zo’n stukje van een bierglas gevuld, dus ja, ik kon dat niet helemaal plaatsen. Ik dacht van als je daar sociaal woont en dan voor 400 euro een vaste parkeerplaats mogelijkerwijs hebt met medegebruik, dat hebben we al gelezen, maar en de vraag is van kiest het college ervoor om die discussie uit te stellen, dus om die GREX meer richting nul te krijgen? Met andere woorden, de varianten voor wat betreft de tarieven om niet te zijner tijd als de garages er zijn en als het allemaal loopt te verhogen. Meestal als je iets hebt en je gaat verhogen, dat doet pijn. Als het van het begin wat hoger is, dan doet het relatief minder pijn gevoelsmatig, dus wanneer acht het college en is dat zinvol, is dat juist, is dat redelijk om dat nu te doen of kunnen we dat beter uitstellen totdat we het daarover gaan hebben? Nog een allerlaatste opmerking over het advies van de Auditcommissie. Twee aanbevelingen.

Mevrouw De Jong vroeg dat terecht van nemen we dat voor kennisgeving aan of gaan we dat in een amendement of gaat het college dat toezeggen? Het zijn twee zaken. Eén hebben ze al toegezegd in de brief, het rentebesluit. Die tweede aanbeveling, die zal dan wellicht ook gaan komen, daar

was het college ook wel een voorstander van. Maar met name dat eerste, van twee keer per jaar bijpraten. We hebben natuurlijk iets anders bedoeld. We hebben natuurlijk, ja nu is het we worden bijgepraat van het valt tegen, maar eigenlijk zouden we dat voordat die tegenvaller er is dat we nog iets kunnen sturen en niet achteraf geconfronteerd worden met ja, sorry hoor, 2028 moeten jullie lezen als 2030 en het is niet anders of allerlei andere zaken die wat te rooskleurig zijn ingeschat en die gaan tegenvallen, misschien de grondaankopen die gaan tegenvallen. Ik noem een paar mogelijkheden. Dan zou het goed zijn dat vooraf het college voordat eventuele knopen worden doorgehakt van welke richting gaan we uit. We kunnen niet uit de trein. De trein die loopt en dan zullen we de wrange vruchten wellicht moeten gaan plukken, maar het is goed om als raad aan de knoppen nog te kunnen draaien en dat bijtijds. En de vraag is of het college dat ook bedoelt in het antwoord. Dat haalde ik daar niet helemaal goed uit. De voorzitter: Oké, dank u wel. We gaan naar wethouder Van der Stee. De heer Van der Stee: Ja, voorzitter, dank u wel. Dank voor alle vragen. We gaan ze maar even allemaal doorlopen. De eerste vragen van het CDA. Ho, nu verschiet alles. Advies van de Auditcommissie.

U heeft daar de vraag van hoe gaan we daar dan op een gegeven moment verder mee om en wat betekent dit als de fiscus iets anders komt, komen we dan zo snel mogelijk naar de raad toe. Ja natuurlijk. We hebben 3 juli hier iets voorliggen waarbij wij een advies van de Auditcommissie overnemen. Daarin staan een aantal uitgangspunten. Daar zullen we ons ook aan houden en dat zit ook gelijk in de vraag van mijnheer Duijsens. U heeft het budgetrecht en u bent voor een aantal dingen gewoon de budgethouder en zullen wij zeker geen uitgaven doen als die niet passen in de GREX zonder overleg met uw raad. Dat geldt ook en dat hebben we ook bij de parkeerexploitatie gezegd, ook voor de tarieven. Het komt allemaal ter besluitvorming in de raad. We hebben in de investeringen in onze financiële verordening die ton genoemd. Binnen die ton kunnen we wat doen. Daarboven zullen we dus op een gegeven moment bij u langs moeten komen. We hebben gezegd dat we minimaal twee keer per jaar met u de ontwikkelingen meenemen. Je ziet dingen op je afkomen en dus de afwijkingen zoals hier in de brief aan u gemeld zijn, die u ook bij de raadsbehandeling van 3 juli kunt zien als de beraadslagingen, zijn dus de afspraken die we daarmee maken. Ten aanzien van het Auditcommissieadvies over de mitigerende maatregelen die we doen door het nemen van die lening.

Op het moment dat 3 juli het besluit valt, zullen wij die lening ook aangaan. Natuurlijk houden we ook wel rekening met fluctuaties die er nu zijn. De wereld is best wel onrustig. Op het moment dat wij in aanloop naar 3 juli zien dat hij onder de 3 procent komt, wordt het voor ons echt een moment dat wij serieus overwegen om hem dan alvast te nemen, omdat we hem ook altijd kunnen gebruiken voor de balansfinanciering. Dus daarmee willen we actief inspelen op ontwikkelingen die er zijn. In principe besluiten we 3 juli gaat de lening direct afgesloten worden op 4 juli, want daarna kunnen we geen risico's meer nemen. Maar mocht het zich voordoen dat er toch even een daling is, dan zullen we daar zeker gebruik van maken. En dan gebruiken we hem als u niet besluit in ieder geval voor de balansfinanciering. Voorzitter, dat even ten aanzien van dus het advies van de Auditcommissie waar ik u vorige keer ook voor bedankt heb, de Auditcommissieleden. Wij nemen dat serieus. We hebben in de brief aangegeven hoe we daarmee omgaan. Het is een onderdeel van de beraadslagingen en dus zeker ook daarmee een onderdeel van het besluit. Op het raadsvoorstel op pagina 7 de gronden, de twee andere eigenaren. Dat is eerder ook aangegeven, die zitten helemaal in de put door de heer Melles en de eigenaren weet ik niet uit mijn hoofd. Denk ik ook niet dat het heel interessant is.

Het zijn de kleinere eigenaren die daar in dat hoekje zitten. De belangrijkste is natuurlijk Royal FloraHolland waarmee we goede gesprekken hebben. We hopen daar, we groeien steeds verder naar elkaar toe en daar u zo snel mogelijk ook te informeren als we daaruit zijn. Maar nogmaals, we zijn in gesprek. Die twee kleinere eigenaren zitten pas later in het proces en ik moet even dadelijk ondertussen in mijn appjes kijken of mijnheer Melles al wat geantwoord heeft, maar volgens mij hebben we daar wel goede gesprekken over en moeten we ons houden aan de bedragen die dus

ook in de GREX zijn opgenomen voor de onderhandelingen en als dat afwijkt, komen we ook daarvoor weer bij u terug in de raad. Voorzitter, de combinatie van de GREX en de PEX. Ja, er wordt door een aantal ook over de onrendabele top vragen gesteld, de parkeertarieven. Ik heb vorige keer wel eens gezegd als je het een kwartje verhoogt, dan scheelt het weer 3 miljoen. Maar ik heb u toen ook aangegeven dat we daar met zijn allen nog goed over moeten praten en we hebben toen ook aangegeven, hoe heet het, dat we dat na de zomer, voordat de parkeergarage in ieder geval opengaan, daar nog een paar keer goed het gesprek over moeten voeren. Ik begrijp het amendement. U wil daar gewoon nog even een aantal dingen goed vastleggen. Daar heb ik op zich ook weinig problemen mee, want dat is iets wat we natuurlijk ook aangegeven hebben. Wat betekent … De heer Keizer: Voorzitter, mag bij interruptie even een vraag stellen. Na de zomer gaan we het over die parkeertarieven en dat soort zaken. Dan is wel van belang denk ik, heeft onze fractie al eerder aangegeven, om het daarvoor te hebben over de vorming van openbaar vervoer, die u wilt gaan realiseren daar. Die zouden we eerst doen en daarna gaan we over de parkeertarieven spreken. De heer Van der Stee: Die opmerking van u heb ik de vorige keer in de Floracommissie ook gehoord, dus die nemen we mee in de planning.

Misschien dat mijn collega dadelijk behalve over parkeren daar ook nog iets over kan zeggen, maar in ieder geval ik wil u geruststellen in de zin dat voor de besluitvorming over de tarieven wat we daar allemaal mee gaan doen, wat we in de toekomst daarmee willen gaan doen, gaan we het zeker hebben. En ik heb uw opmerking gehoord dat we daarvoor dan over het OV gaan praten. Dat betekent dat wij ook niet 3 juli een besluit nemen rondom het parkeren ten aanzien van tarieven of allerlei andere vormen, het afstoten of wat dan ook. We nemen alleen, zoals de heer Van den Berg het ook netjes aangaf, de eerste twee jaren de schijf voor die eerste parkeergarage, maar in hetzelfde jaar gaan we ook met de tweede parkeergarage, dus aan de Middel Broekweg beginnen twee plekken. U kunt het ook in de schema's zien en de eerste bouwstroom is inderdaad bij het Vakcollege waarin hij er gelijk onder zit, maar aan de andere kant wordt wel gestart al en voor de beide jaren, daar zitten die jaarschijven in om dus bij de kosten ook de grondverwerving, die zit allemaal in die 15,5 miljoen. Als u het nog specifieker wil weten, kan ik het voor u opzoeken. Maar als u in ieder geval, het maar even duidelijk is. Het is niet alleen die 15,5 miljoen. Die 6 miljoen zegt u, dat is voor onder het Vakcollege. De rest is dus ook in het beschikbaar maken van de eerste twee jaar voor het hele parkeerverhaal.

Voorzitter, dan de opmerkingen van de ChristenUnie-SGP. Veel grond aangekocht, hoeveel grond moet er nog aangekocht worden. De procenten heb ik niet uit mijn hoofd, maar we hebben ongeveer de helft door wat we al gekocht hebben. Het grootste deel van die andere helft globaal is natuurlijk Royal FloraHolland en dan hebben we de kleinere percelen in de hoek, die we dan dus moeten verwerven. Als u echt waarde hecht aan de procenten, wil ik ze nog wel een keer voor u uitzoeken, maar ik zie u al nee schudde, dat hoeft niet pertinent. Het is duidelijk. Dan de LPF. U heeft inderdaad gelijk in de zin van het is een behoorlijk bedrag en het is ook denk ik sinds de gemeente Westland opgericht is in 2004 denk ik de grootste beslissing die u gaat nemen ten aanzien van de ontwikkeling van een gebied, maar ook ten aanzien van de financiën. En daarom vonden wij het ook heel belangrijk als u zegt van ja, zetten we hiermee de gemeente op slot. We hebben serieus ook in de Auditcommissie gepraat over de hele financiering, de schuldpositie en de schuldquote en u ziet in de tabel 1 de bedragen die daarvoor nodig zijn. Daar zit inderdaad, zoals de heer Duijsens zei, ook al de piek van 116 miljoen in 2028. Maar u ziet en dan kijken we dan ook naar, daar kijkt de Provincie naar, de schuldquote.

De schuldquote geeft een beetje aan hoe je in staat bent om op een gegeven moment de lasten die daar komen te betalen. Waar we hiermee te maken hebben, is dat zeker in de jaren ’25, ’26, ‘27 en ‘28 komen we boven die 130 procent. Daarmee deel ik dus niet uw mening dat de boel acht jaar op slot zit, maar er zit voor vier jaar zeker wel iets waarbij we rekening moeten houden dat we de opmerking gaan krijgen van de Provincie, serieus moeten gaan kijken naar de dekking en naar de mogelijkheden. We hebben daarvoor gekozen als college om bewust ook alle investeringen, niet

alleen van de Flora, maar ook de andere investeringen, nu bij u in kaart te brengen. Dat betekent dat naast die 80 miljoen die er in de Flora geïnvesteerd wordt, er 62 miljoen geïnvesteerd gaat worden in onder andere de sport, in onder andere de speeltuinen, in onder andere mobiliteit. En dat is een bewuste keuze, omdat we tegelijkertijd aan u ook wilden presenteren, het gaat niet alleen om de Flora, de Kadernota en daarom hebben we ook bij u gesproken, maar daar zullen we dadelijk verder over gaan, over vaststellen. Daar hebben wij duidelijk een balans gemaakt tussen Flora, maar ook de overige investeringen, omdat je niet de gemeente op slot zet, maar je neemt wel een heel groot besluit waarbij je niet meer heel erg uit de band kan springen om hele gelijke grote andere dingen te doen. Als je grote andere dingen wil doen en daarna werd al bijvoorbeeld bepaalde scholen genoemd. De scholen die zitten erin, maar als je bijvoorbeeld De Naald wil doen, zal je dus mitigerende maatregelen moeten doen. Dan zal je dus naar moeten kijken hoe je dat goed kan dekken. Daar zijn diverse opties voor mogelijk, maar die opties zullen we dan ook met elkaar tegelijk dan in de discussie die nog gaat volgen met u gaan verkennen welke keuzemogelijkheden er zijn en waar u voor voelt. De heer Witkamp: Voorzitter, bij interruptie.

Wat u nu zegt, dat is een beetje een echo uit het verleden, want we hebben dit natuurlijk al vaker aan de hand gehad. Twintig jaar geleden stonden wij voor een groot aantal besluiten rondom De Westlandse Zoom en de uiteindelijke uitkomst van alle dingen die u nu noemt over van we hebben overal rekening mee gehouden en dit is geregeld en dat is geregeld, dat is exact hetzelfde wat toentertijd geroepen werd over alle mooie dingen over De Westlandse Zoom en uiteindelijk waren we in 2012 dik 200 miljoen verder en hadden we niet zoveel. Ik vind het best wel lastig als je zegt van nou u zegt acht jaar maar het wordt vier jaar. Dat is speculeren. Want in feite als je naar de totale GREX kijkt en de looptijd, want je praat tot over 2038, 2039 en je denkt nu al te kunnen becijferen dat de uiteindelijke plus maar een tonnetje of drie is, dat vind ik buitengewoon knap. Dan had u een ander beroep moeten kiezen, wellicht in een blauwe jurk op een podium in Tiel, maar dit gaat op deze manier in 2024 natuurlijk niet werken. Dus als ik kijk naar de GREX, dan zeg ik van ja, het is allemaal hartstikke mooi, maar het is niet realistisch.

Los van het feit dat we ook op dit moment als je kijkt naar de huidige dynamiek in de landelijke overheid als het gaat over wonen, gebiedsontwikkeling, toewijzing en allerlei andere besluiten die wellicht ons in de wielen kunnen rijden, je hier niet kan zeggen van wij nemen op 3 juli een besluit en dat besluit zorgt ervoor dat wij als op een spoorrail in een rechte lijn naar 2038 toe rijden. Ik geef het u te denken. Maar wat ik wil vragen is van met welke zekerheid denkt u nu te denken, u gaf net al aan De Naald, daar hadden we het al even over een kleine 30 miljoen, daar komt nog een andere discussie over, dat we in die 4 jaar niet tegen dingen aan gaan lopen waarmee we onszelf zo dermate vastgezet hebben op dit verhaal dat de mogelijkheden die de gemeente dan heeft überhaupt nog uit kan voeren? Met welke zekerheden denkt u nou echt dat u dat op deze manier kan waarborgen? Dat is in feite de vraag. Ik geef u nog één overweging mee. Als we nu een gemeente geweest hadden die nooit wat mee hadden gemaakt, dan zeg ik dit is mateloos interessant dit. Het is heel leuk. Leuk uitwerken, ambitieus plan, we gaan ervoor. Maar dit is Westlandse Zoom 2.0. Ik zeg het nog maar een keer. Wellicht ga ik u daar later nog wel een paar keer aan herinneren. Maar ik geef het u toch in de overweging mee.

Trek lering uit al die fouten die toen gemaakt zijn waar we het in 2012 met zijn allen over eens waren en vervolgens in 2024 weer tegen een plan aanlopen en we bijna weer in dezelfde valkuil gaan trap. Dank u wel. De heer Van der Stee: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik zal het woordje Westlandse Zoom 2 absoluut niet gaan noemen, want ik denk dat wij hier een andere start en een andere voorbereiding hebben. Als u tegen mij zegt van hoe weet u nou zeker dat u op die drie ton gaat eindigen, dan ga ik tegen u zeggen daar heeft u helemaal gelijk in. Dat gaan we niet. Maar wat ik u wel ga zeggen, het is een uitgangspunt waarbij wij met een heleboel rapporten, met een heleboel berekeningen een plan hebben met een behoorlijke post onvoorzien. Die heeft u ook kunnen zien en wij denken door middel van deze GREX dat er een route ligt om in vijftien jaar iets heel moois te bereiken voor een ondernemende tuinbouwgemeente waarbij wij onze positie in de tuinbouw voor

de toekomst op een gegeven moment een stukje zekerder gaan stellen. Er gaan daar hele mooie dingen gebeuren. Wij gaan proberen u als raad en dat is misschien wel het grootste verschil met De Westlandse Zoom, De Westlandse Zoom doen we met een ander, de BPD, de ONW, weet u ook, BPD Gebiedsontwikkeling, maar deze doen we zelf. Wij zitten hier met een financiële commissie bovenop. Wij gaan twee keer per jaar aan u rapporteren wat de ontwikkelingen zijn, wat er op ons afkomt en wat de aanpassingsmogelijkheden zijn. Ik heb net al aangegeven, één van de grote dingen en mijnheer Van den Berg is er ook net over begonnen, de 15 miljoen die er zit ten aanzien van de negatieve resultaten van de PEX die in de GREX verwerkt zit, daar zijn sleutels en met die sleutels gaan wij met u praten over het stukje willen we de tarieven omhoog doen omdat we zelf aan de sleutel zitten, aan het stuur zitten om eventueel dat verschil dus te verminderen. Die 200 miljoen die u noemt, die wil ik ook wel een stukje ontkrachten, want u heeft ook in een Jaarrekening kunnen lezen dat op dit moment het hele verlies daar teruggebracht is tot zo'n 40 met de voorziening die er zit. We zijn hier veel meer aan het stuur. We vervullen hier maatschappelijke opdrachten. Een groot verschil met de Westlandse Zoom. Westlandse Zoom is gestart, weet u ook nog, in grote discussie met de gemeente Den Haag en de Provincie.

Er moest een villawijk komen. Hier kiezen we niet voor een villawijk. Hier kiezen we voor een project waarbij we een aantal maatschappelijke doelstellingen gaan doen. We gaan daar een Vakcollege opstarten. We hebben daar een prachtige sporthal en we gaan daar iets voor de tuinbouw, met de HortiTech en Horti Lab starten. De heer Witkamp: Voorzitter, bij interruptie. U hoeft mij niet te vertellen hoe de Westlandse Zoom in elkaar zit en waar dat over gedaan is. Het gaat mij om het proces. Over De Westlandse Zoom, daar kunnen we boeken over schrijven. Dat is allemaal prima. Het gaat mij gewoon puur over het proces. Gewoon de denktrant en het van joh, we doen het wel eventjes. Dit doen we niet eventjes. Dat is meer de gedachte erachter. Als je zegt van dat traject is vijftien jaar en wat ik u nu al hoor zeggen, maar goed, dan geeft u maar aan of ik daar gelijk in heb, van ja we proberen dat allemaal wel vast omrand gekaderd neer te zetten, maar eigenlijk gaan we lopenderweg aan alle kanten aanpassen en bijsturen en het besluit wat u op 3 juli neemt, nou ja dat is een beetje een mooie startrichting, maar dat is het niet. Dus wat gaan we dan wel vaststellen en hoe vast zitten we daar dan aan als je kijkt naar die vijftien jaar? Daar ben ik dan wel nieuwsgierig naar. Vertel het maar. De heer Van der Stee: Voorzitter, ik heb het daarnet al geprobeerd.

Ik zal nog een kleine poging wagen. We hebben de afgelopen tijd heel veel tijd besteed aan het Masterplan. Dat is in uw raad geweest en we hebben met veel deskundigen gekeken hoe je deze route de beste kan starten. Deze route die staat in het Masterplan met deze GREX als een startpunt. En wij willen door middel van een directe aansturing waar we zelf aan het stuur zitten waarbij we u regelmatig betrekken, minimaal twee keer per jaar, inspelen op ontwikkelingen die anders lopen dan de geplande GREX. En dat is de enige manier waarop we op deze manier deze onderneming kunnen doen, waarbij we een besluit vragen en dat is niet alleen een startlijn waarbij we niet weten wat doen. Nee, als u de GREX goedkeurt met daarna het krediet voor het Vakcollege, dan gaan we direct beginnen ook met de architectenkeuze voor dat Vakcollege. Dan gaan we gelijk bouwen. Dat is niet alleen maar een richting. Nee, daar gaan we direct mee starten. De andere opdracht die we van de raad hebben, zijn de tijdelijke woningen. Daar gaan we direct de aanbesteding mee starten. We gaan het bouwrijp maken starten. Er moet in december wat gebeuren en voor de volgende zomer moeten daar die 150 woningen staan. Dus het is meer dan even een kort besluit met een richting waarin nog heel veel onduidelijkheden zitten. Ja, de toekomst is altijd onduidelijk als je een onderneming gaat starten.

We zijn een ondernemende gemeente met dit project. Het is echt een uniek project voor deze gemeente, maar we kunnen niet anders doen dan veel deskundigen inhuren, veel met mensen erbij bekijken. De accountant van PWC, uw accountant heeft erbij gezeten, die heeft ook aangegeven dat de cijfers die erin genoemd zijn zodanig betrouwbaar zijn, dat u uw besluit kunt nemen. En ja, er zullen risico's zijn en die risico's, die proberen we te mitigeren en daar proberen we u in mee

te nemen. Voorzitter, hier wil ik het even bij laten ten aanzien van deze opmerking. De opmerking van de brief van Anne Koning. Volgens mij hebben we het er in de vorige Floracommissie ook over gehad. U wilde duidelijkheid ten aanzien van het programma. Die duidelijkheid is gegeven en er staat nog een zinnetje in over de ontsluiting. Ik heb u toen ook uitgelegd dat de ontsluiting heeft te maken met de tunnel die we eerst voor de fietsers hadden in het verlengde van de Middel Broekweg, waarvan de Provincie zegt misschien moet u toch nog eens een keer kijken naar het andere verhaal en daar gaan we samen in overleg. Het is niet een breekpunt, het is een ontwikkelpunt, waarbij we samen met de Provincie gaan kijken wat we daar uiteindelijk het beste voor elkaar kunnen krijgen. En ja de omgevingsvergunning, daar kan van alles gebeuren. Wat wij hebben aangegeven in de vorige commissie, dat we in ieder geval starten met twee BOPA’s, zowel voor de tijdelijke woningen als voor het Vakcollege, omdat het grote plan wel eens te groot kan zijn. Dat kan te lang duren en we hebben de opdracht van uw raad om hier zo snel mogelijk te starten. Wij zullen ons best doen … Door de Lidl. We hebben de eerste sponsor al binnen geloof ik. Mede mogelijk … De heer Duijsens: Die heeft zich gemeld. Die wil bouwen daar. De heer Van der Stee: Ja.

Wij gaan in ieder geval de omgeving erbij betrekken en wij denken dat wij met die BOPA’s bijtijds zijn om in ieder geval te zorgen dat onze planning daarmee gehaald gaat worden. Ook daar zullen we moeten inspelen op het moment dat er dingen gebeuren en daar zullen we u ook in betrekken. Voorzitter … De heer Van der Mark: Voorzitter, bij interruptie. Mag ik eventjes een ondertiteling bij BOPA’s? De heer Van der Stee: Dan moet ik ... Het is een buitengewoon omgevingsplan aanpak, maar ik moet heel even kijken … Of nee, wat was het nou. Ik ben hem even kwijt. De heer Van der Mark: Dan voel ik me niet alleen staan als ik het niet weet. De heer Van der Stee: Nee. Omgevingsplanactiviteit. Dank u wel, buitengewoon omgevingsplanactiviteit. Alle afkortingen. Google is je goede vriend. En de collega zit gelukkig ook dichtbij. Ja, voorzitter, over de financiële gevolgen hebben we het hier volgens mij al gehad. Dan ten aanzien van de vragen over de tarieven om er wat aan te doen. Daar hebben we het ook net over gehad. Daar gaan we met u graag na de zomer in de volgorde die de heer Keizer net al aangaf. En de vraag over subsidie van bewoners. Ik wil die daar graag ook dan in meenemen. Want als u gaat over de tarieven bepaalt u ook alles rondom dat parkeren en dan kunnen we ook alle vragen stellen en ook kijken wat we daar eventueel wel of niet van uw wensen in de raad mee kunnen nemen.

Uiteindelijk bent u degene, voorzitter, die daarover besluit en dan kijk ik verder of mijn collega van parkeren het nog, de andere dingen wil aanvullen. Eén dingetje. De heer Plomp: Voorzitter. De voorzitter: Ja, de heer Plomp, GroenLinks. De heer Plomp: De wethouder zegt wel over de financiële gevolgen hebben we net al gehad, maar in de beantwoording over de PEX heb ik hem alleen maar horen reageren op het aangekondigde amendement van GBW. En mijn vraag was: leuk dat we zo meteen nog aan de sleutel, aan de knoppen gaan draaien op die PEX wat we voor de parkeertarieven willen en dat gaat dan effect hebben op die onrendabele top, maar wat heeft dat uiteindelijk voor een gevolg in die grondexploitatie? Als dat omhoog of omlaag gaat, gaat dat dan, speelt dat dan alleen op dat eindresultaat van 3 ton wat meer of minder zou kunnen gaan worden onder andere

daardoor of zeggen we dan als het minder is, hoeven we ook minder te vragen voor de grondposities die we verkopen, omdat we naar die nullijn toe blijven werken? Dat daar heb ik geen antwoord op gehoord. De heer Van der Stee: Voorzitter, ik denk dat het afhankelijk van de uitkomst die gaat over de hele PEX, de tarieven en de, hoe heet het, hoe je daarmee omgaat, zelfs ook als je daarna besluit als je ze gebouwd hebt direct weer te verkopen, wat je met die opbrengsten gaat doen, dat is een vervolgvraag die na deze discussie kan ontstaan. De grondprijzen, die zijn nu vastgesteld in de GREX. Daar gaan we mee aan de slag. En als ik de mening van de raad behoord heb, is het vooral dat wij het deficit minder willen maken, waarbij het gunstiger voor de gemeente wordt en dat we niet zozeer gelijk het voordeel willen geven aan de mensen die daar een woning gaan kopen. Dus volgens mij is dat de discussie, maar ik wacht ook verder de uitkomsten van uw discussie af. Ik wil daar niet op vooruitlopen. En afhankelijk van de uitkomst van die parkeerdiscussie kunnen we ook praten over hoe we dan dus met de rest omgaan. De voorzitter: De heer Valstar. Wethouder Valstar. De heer Valstar: Ja, heel kort, voorzitter, want collega Van der Stee heeft gelukkig al het financiële parkeergras al voor de voeten weggemaaid.

Maar ik zou nog wel even willen reageren op de heer Van den Berg dat hij nog niet overtuigd is wat betreft parkeren en dat daar een amendement uit volgt en of dat nou een motie van een amendement is, dat laat ik aan de fijnproever. Maar volgens mij hadden wij dat ook al min of meer met elkaar overeengekomen dat we daar nog later over kwamen te spreken. En dan kunnen wij uiteindelijk ook die scenario's gaan uitwerken. Ja en of daar … In die discussie moeten we denk ik ook de vraag van de heer Duijsens meenemen, moeten we dat direct al omhoog gooien? Moeten we dat uiteindelijk doen als de parkeergarage gerealiseerd is? Dus volgens mij wordt dat er een hele totaaldiscussie die we met elkaar moeten voeren. Maar in principe is dit nu het startpunt. En dan had ik nog de heer Keizer. Het is jammer dat hij weg is. Ik denk dat hij bus 31 naar Monster heeft genomen, want ik hoorde hem zeggen eerst OV en dan parkeren. Dat ik dat nog uit zijn mond mag horen, dat stemt mij tevreden, maar die volgordelijkheid die nemen we ook gewoon aan, dus we zorgen eerst dat hier een OV-plan komt te liggen en vervolgens gaan we het over parkeren hebben. De heer Witkamp: Voorzitter, bij interruptie. De voorzitter: De heer Witkamp. De heer Witkamp: Even over dat OV, want dat vind ik ook wel weer boeiend.

Als u zegt dat u het OV belangrijk vindt, het prima gaat regelen, hoeveel wordt er dan nog geparkeerd? Zomaar een vraag. De heer Valstar: Wij gaan er nu vanuit dat we daar een OV-hub gaan realiseren en op basis daarvan hebben wij ook de parkeernorm nu gerealiseerd. En hoe die OV-hub er uiteindelijk uitkomt te zien en of we daar en treinverbinding willen hebben, ook dat kunnen we allemaal bespreken. Dat lijkt me iets verder weg van ons bed, maar het OV hangt wel samen met de parkeernorm. De heer Witkamp: Nee, dat dat begrijp ik. Alleen op het moment dat je geweldig goed OV hebt, komen die mensen niet met de auto en gaan ze niet parkeren. Dus gaat u dan knijpen in de capaciteit om in ieder geval parkeerinkomsten te realiseren. Of is dat geen issue? Het is wel van belang, want het is een van de belangrijke kostendragers onder dit plan. De heer Valstar: Ja maar dat is precies het punt. Ja dat is precies het punt. Ja.

De heer Van den Berg: En dat is de problemen waar GBW nog tegenaan loopt. In de parkeerbehoefte, parkeernormering is al een heel groot voorschot genomen op beter openbaar vervoer. Daarom zijn de parkeernormen in Flora Campus 60 procent lager dan normaal gesproken. En daarom willen wij een amendement van reken nu eens door als het niet 60 procent lager is, maar 40. De heer Valstar: De heer Witkamp en Van den Berg zijn er samen al uit. Goed nieuws voor mij. De voorzitter: Voldoende beantwoord. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? De heer Van den Berg: Misschien mag ik. De voorzitter: De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Er is denk ik één misverstand. Ik hoorde dat collega Duijsens net ook vertellen. Mensen kopen voor 400 euro per jaar of 500 of 300 koopt men geen parkeerplek. Men heeft het recht om de parkeergarage in te rijden en als die dan vol is, moeten ze gewoon ergens anders heen, bijvoorbeeld aan de Laan van de Glazen Stad hun auto zien kwijt te raken. De heer Duijsens: Dat heb ik in een tussenzinnetje genoemd. Over het medegebruik of wat dan ook. De heer Van den Berg: Dan heb ik het niet goed … De heer Duijsens: Maar je betaalt wel 400 euro. De heer Van den Berg: Ja, maar alleen om er in te mogen rijden. De heer Duijsens: Jawel, oké. De heer Van den Berg: Maar geen eigen plek. De heer Duijsens: Beter autootje geeft … Laat maar. De voorzitter: Oké.

Dan nogmaals de vraag of dit zo voldoende behandeld is voor u, want dan … Mevrouw De Jong: Voorzitter. De voorzitter: Ja, mevrouw De Jong. Mevrouw De Jong: Ik had nog een … De voorzitter: Ja, gaat u verder. Mevrouw De Jong: Ja, het is makkelijk als de wethouder dan wel hoort waar de vraag over gaat. Als antwoord hoorde ik net zeggen dat er voor de financiering en dat las ik ook in die brief van het college als reactie op de Auditcommissie, dat er rekening is gehouden met vertraging, dus in de tussentijd kan die financiering eventueel gebruikt worden voor balansfinanciering. Maar zo'n grote financiering, daar zijn toch zeker ook afspraken over waarvoor die financiering is of mag die gewoon overal voor aangewend worden? En daarnaast had ik nog geen antwoord gehad op mijn vraag of het klopt inderdaad dat de kredietvoorstellen het gevolg zijn

van het vaststellen van de GREX. Dus als de GREX niet zou worden vastgesteld, hoeven we ook geen krediet voor het Vakcollege en de tijdelijke woningen beschikbaar te stellen. Ik hoor graag of dat klopt. De heer Van der Stee: Voorzitter, die discussie zal misschien straks ook wel even terugkomen bij de Kadernota, want u heeft inderdaad of enkelen van u hebben daar ook op gereageerd, dat de Kadernota ook voorlicht ter instemming. En dat heeft ermee te maken dat je nu besluiten vraagt die niet zozeer impact hebben op de huidige begroting, maar vooral impact hebben op de komende begroting, maar ook vooral de jaren daarna. En zeker het Vakcollege, die we vragen, die kapitaallasten gaan vooral spelen in de jaren ’28 en ’29, want dan is die opgeleverd. De rentelasten starten eerder. Die vallen dan nog wel mee, maar vooral kapitaalslasten van het hele Vakcollege, heeft u kunnen zien, dat is uit mijn hoofd even 2,4 miljoen, als ik het goed zeg. En ja, dat kan je niet besluiten als u als raad niet eerder aangeeft dat u het met de Kadernota eens bent, omdat daar het dekkingsverhaal in zit. Uiteindelijk is het een onderdeel van de hele GREX. Dus als u die GREX zegt van ja die keuren we niet goed, ja dan moeten we met het hele plan terug en dan kom ik dus niet meer bij u, zeker mijn collega, het college, voor de kredieten van de tijdelijke woningen en voor de kredieten voor het Vakcollege.

Dus er zit een volgorde in en het begint bij de Kadernota. Daar willen we graag van u een uitspraak over en dat betekent dat we in feite die stappen zo in die volgorde ook zullen zitten. Dus er ontstaat zelfs al een probleem als wij met de Kadernota niet de rugsteun ontvangen van de raad om daarmee verder te gaan. Mevrouw De Jong: Voorzitter, dan is het toch ook raar dat de Kadernota nu onderaan de agenda staat? staat die 3 juli wel … De heer Van der Stee: Op 3 juli staat het als het goed is in de goede volgorde. De voorzitter: Volgens mij is dit alleen in volgorde van chronologie, dus eerst terugkijken met de Jaarrekening, dan nieuwe plannen en dan de Kadernota, maar als het aangepast moet worden, dan zal dat in overleg met de griffie gaan gebeuren. De heer Van der Stee: Dan uw eerste vraag. De treasurer, die zit op de hoek, dus ik kijk een beetje of ik het allemaal goed zeg. Die zit te wijzen op de telefoon, dus dan komt er bij mij zo een postduif binnen. Dat is altijd zo mooi. En dan gaan we die maar eens even openen. Ja, de treasurer heeft een hele mooie positie binnen deze gemeente. Die mag een heleboel dingen ook zelfstandig, omdat dat gemandateerd is vanuit de raad aan het college die we in haar handen leggen. En zij kijkt continu wat is de kredietbehoefte en hoeveel centen hebben we de komende tijd nodig.

We mogen een deel lange termijn lenen, we mogen een deel kortdurend lenen. Dat kortdurende mag niet meer dan acht procent van de hele begroting zijn en dat soort vragen. Eén keer per kwartaal zitten wij ook met de directeur Financiën om tafel en bespreken we de hele totale financieringsbehoefte. Op dat moment hebben wij ook overleg over dit soort leningen. Ik gaf aan dat wij nu de rente heel erg in de gaten houden. Die is voor ons erg van belang. In de GREX staat die drie procent. We kijken nu, het is nog maar twee weken, op het moment dat hij onder de drie duikt, dan willen we daar hem op vastklikken. Ook omdat we weten dat het bedrag, want het is niet het totale bedrag van alles, het is een deel vooral wat extra is vanwege de GREX en de Flora Campus, Vakcollege, maar we weten dat als we die niet doen, dan hebben we sowieso ook de financiering voor de andere dingen nog nodig in de komende tijd. Je betaalt ook alleen maar met deze speciale lening met die voorwaarden alleen het gedeelte wat je direct nodig hebt, dus het gedeelte wat je niet gebruikt betaal je ook nog niet de rente over. Dus vandaar dat de treasurer heeft gezegd van laten we de boel heel goed in de markt bekijken. We volgen dat zeer nauwgezet. Iedere ochtend krijg bijna een berichtje wat de rente weer doet.

Het zit er weer net iets boven, maar op het moment dat hij ons iets eronder duikt hebben we afgesproken binnen het college gisteren, dan zullen we hem gelijk vastklikken. Dan hebben we in ieder geval daarin een stukje stabiliteit.

Mevrouw De Jong: Ja, ben ik nog steeds op zoek naar het antwoord. Het gaat erom, we gaan die rente dan vastzetten voor die drie procent. Maar mij lijkt dat je dan ook overeenkomt waar die financiering voor gebruikt gaat worden, dat er mogelijk onderpand is of … Mijn vraag was dus kan hij ook zomaar voor iets anders worden besteed? De heer Van der Stee: Ja. En we kunnen hem zomaar besteden bijvoorbeeld voor het Tienercollege of voor de sportvelden of het sportpark De Lier waar we mee bezig zijn. Dus wij mogen zelf dan over die middelen beschikken waarvoor we ze in zitten. En daar hoeven we ook voor de rest gelukkig geen onderpand voor in te leveren. De voorzitter: Ja duidelijk, mevrouw De Jong? Ik geloof het wel. Oké. Dan denk ik dat dit zo voldoende besproken is en dan komt dit als bespreekstuk in de raad van 3 juli. 7.

Voorstel tot beschikbaarstelling van een krediet voor het Vakcollege+ en sporthal Floracampus Westland De voorzitter: Het volgende agendapunt heeft hier een beetje mee te maken en is ook vorige week al aan de orde geweest, dus ik ben heel benieuwd of er nu nog nieuwe vragen zijn, want er is geen nieuwe informatie naar u gekomen, dus het zou mij verbazen. Maar uiteraard is die gelegenheid hier. En zo niet, dan gaat dit … Dit is ook onderdeel van de hele grondexploitatie, dus ik denk ook gewoon als bespreekstuk maar naar de raad. Oké.

8.

Voorstel tot beschikbaarstelling van een krediet voor tijdelijke woningen Flora Campus Westland De voorzitter: En ook het volgende agendapunt 8, dat is het voorstel tot beschikbaarstelling van een krediet voor tijdelijke woningen in die Flora Campus, daar geldt eigenlijk hetzelfde voor. Ook hier zijn geen nieuwe stukken uw kant opgekomen. Maar ik schat zomaar in dat u daar volgende week of over twee weken wel wat over wil vertellen. Dus ik zal dat als bespreekstuk op de raadsagenda van 3 juli zetten. En dan komen we nu bij … De heer Duijsens: Mijnheer de voorzitter. Toch nog even een … Misschien dat we dat vandaag al kunnen, hoe we dat op 3 juli gaan doen. Of we dat in één ruk gaan doen, bij wijze van spreken. Dus geen agendapunten, maar gewoon over de Kadernota. De Jaarrekening zal er traditioneel vrij bekaaid vanaf komen. Maar al die onderwerpen als één onderwerp, dat we daar gewoon gaan staan en dat de heer Keizer en anderen daar en wij ook gewoon een verhaal houden over alle onderwerpen gelijktijdig. Maar dat is misschien een vraag … De voorzitter: Ik denk dat dat … Ik laat die vraag uiteraard aan de fracties, maar heel eerlijk ik denk dat het wel het meest praktische is. De heer Duijsens: Mijn voorstel. Dan weten we bij de voorbereiding waar we aan toe zijn.

De voorzitter: Ja, maar die vraag, daar kan ik geen antwoord op geven nogmaals, maar die … De heer Duijsens: Anderen wel. De voorzitter: Maar of dat hier dan meteen moet, dat durf ik niet te zeggen. Mijnheer Van der Mark. De heer Van der Mark: Het lijkt mij gewoon dat het goed is dat we dit zo meteen in de Agendacommissie maar eens aan de orde stellen.

De voorzitter: Dat denk ik ook. Die vergadert hierna, na deze commissie, dus dan komen we snel met een voorstel uw kant op. 9.

Voorstel tot vaststelling van de Kadernota 2024 De voorzitter: Maar we zijn inmiddels bij agendapunt 9 en dat is het voorstel tot vaststelling van de Kadernota 2024. En daar zijn vast op- of aanmerkingen over. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Dank u voorzitter. Vragen vallen op zich wel mee. De belangrijkste vraag is: wij, fractie van GBW, zou er veel moeite mee hebben als wij op 3 juli de Kadernota moeten vaststellen. Wij zouden graag van de wethouder willen horen of hij bereid is het besluit zoals het er nu ligt, conceptbesluit, om dat aan te passen, zoals we ook voorgaande jaren hebben gedaan, dus dat we kennis nemen van de inhoud van de Kadernota en dat we dus ermee instemmen en die gebruiken als leidraad voor de begroting 2025, maar dat we de andere jaren nog met elkaar een robbertje moeten vechten hoe we dat gaan aanpakken. De tweede vraag is: we hebben vorig jaar als raad vastgesteld de PIP-lijst. Daar zit een heel overzicht van investeringen op die nog niet in de begroting zijn verwerkt, maar waar wel plannen voor zijn. Is het mogelijk dat er een overzicht komt van welke Investeringsvoornemens van die lijst nu wel in de begroting verwerkt zijn en welke niet? Als wij, wat collega Witkamp vanavond zijn, als we op slot komen te zitten, welke investeringen moeten we dan langer uitstellen en welke kunnen we eventueel in schuiven.

En een andere opmerking die ik wil maken. Wij gaan inderdaad boven de signaalwaarde van 150 procent uit wat de schuldquote betreft. Dat is niet meer en niet minder dan een signaalwaarde. Het heeft wel voor ons allen denk ik de verplichting roept het op om te zorgen dat wij een hele degelijke begroting hebben en die niet net aansluit of dat het een beetje het Heijermanssysteem is, op hoop van zegen. Wat ons betreft in ieder geval gaan we er flink werk van maken om een sluitende begroting te doen en een gedegen financieel beleid. De voorzitter: Oké, dat heb ik gehoord. De heer De Gier, PvdA. De heer De Gier: Dank voorzitter. Voorzitter, eigenlijk heb ik één primaire vraag en daarna misschien nog een aanvulling erop. Maar waar ik eigenlijk verbaasd over ben dat is dat we ondertussen twee jaar allemaal horrorverhalen hebben gehoord over de ravijnjaren in 2026 en dat we daar hard voor moesten sparen en een reserve moesten opbouwen En dat dat nu ineens wordt teruggedraaid en dat dat ook op geen enkele manier meer terugkomt en dat er nu ineens wordt gezegd van als we de saldo's over de komende vier jaar maar grosso modo gelijk valt, dan is het wel goed. Dus ik vroeg me af hoezo is die reserve nou ineens niet meer nodig? Een tweede is we hebben de meicirculaire gehad. Die valt een stuk positiever uit als zeg maar wat in de Kadernota nog staat.

Betekent dat nu dat we veel meer geld te besteden hebben en kunnen we dat al gebruiken in Kadernota? Of hoe verhoudt zich nu de getallen in de Kadernota tot de memo over de meicirculaire. De voorzitter: Dank u wel. Het CDA. Niemand? Nee. Westland Verstandig, de heer Duijsens. De heer Duijsens: Ik vroeg me af, je hebt de Wielerzesdaagse, maar je hebt ook blijkbaar tweedaagse. Op pagina 18, daar staat een heel vreemd zinnetje. Of dat dan slip of the pen is of … Bij nieuw MIP 2025, zie ook het uitgebreide antwoord van dit project op de vervolgacties vanuit het college tweedaagse. Die zin, moet die daar zo of, want dan wil ik natuurlijk de vervolgacties hebben, maar … Of is dat blijven staan uit het concept? De rest komt op 3 juli. De voorzitter: Oké. Dank u wel. De heer Wijnands, D66.

De heer Wijnands: Ja, voorzitter, dank u wel. Een vraag die we vanuit D66 met name hebben is even terugkomend op het stuk wat we recent ontvangen hebben over het theater De Naald. Een mooi rapport van 6 mei al opgeleverd. De definitieve versie is om gevraagd. Was moeilijk, moeilijk of we het allemaal net op tijd nog voor de vergadering zou kunnen krijgen. Nu net ontvangen. Waarom heeft dat zo lang moeten duren? Want volgens mij is er sinds 6 mei eigenlijk niks meer aan het rapport gewijzigd. De voorzitter: Oké, dank u wel. Anderen nog? Nee. Dan gaan wij naar de beantwoording van het college. Beginnen we weer met wethouder Financiën. De heer Van der Stee. De heer Van der Stee: Ja, voorzitter, nogmaals dank u wel dat ik hier mag aanschuiven en dank voor de vragen. De Wielerzesdaagse en de tweedaagse. Maar ik kon een pagina 18 niet zo snel in de tabel vinden waar die dan ongeveer staat. Maar misschien moet u mij dan … De heer Duijsens: Daar heb je een vergrootglas voor nodig. De heer Van der Stee: Ja, daar heb je een vergrootglas voor nodig. De heer Duijsens: Dat zijn zo’n grote letters. De heer Van der Stee: Meestal staat hij gelukkig ook digitaal, dus kunt u met twee vingers het uit elkaar schuiven en dan valt het beter te lezen. Dat kan best wel ergens hier blijven staan, maar ik kan het niet zo snel vinden.

Wat wij hebben geprobeerd en dat is gelijk ook een beetje op de vraag van de heer Van den Berg, welke investeringen en welke niet. Degenen die hierop staan, dat zijn degenen die we wel doen en dat betekent degenen die u van de oude PIP-lijst ziet die er niet bij staan, die doen we dus niet. Klinkt misschien heel flauw, maar we hebben in feite dus nog niet het uitgewerkt, want dat komt bij die begroting wel weer. Maar we hebben nu van deze investeringen die in bijlage 2 genoemd zijn, dus de pagina 18 en 19 en 20, dat zijn de investeringen die dus of van de lijst B op het tweede deel stonden of op de PIP stonden en deze investeringen zijn dus meegenomen in de begroting, of tenminste in de Kadernota. De heer Van den Berg: Die heb ik gezien inderdaad, als ik mag, voorzitter. Maar ik weet bijvoorbeeld op die PIP-lijst staan ook een aantal investeringen die nodig zijn, omdat we de Flora Campus gaan ontwikkelen en die tellen op tot forse bedragen. De heer Van der Stee: Die zijn meegenomen. Dus de investeringen van de Flora ... De heer Van den Berg: Nee, maar die ook buiten het plangebied zitten. Er staan er in die PIP-lijst staan er een drietal genoemd en die tellen op tot een heel fors bedrag. Die tellen op, dat is onder andere infrastructuur FloraHolland, telt op tot 11 miljoen, mobiliteitshub, telt op tot 5,8 miljoen, leges Royal FloraHolland, telt op tot 8,5 miljoen.

De heer Van der Stee: Die zit nu in de begroting. Die zit in het kredietvoorstel. Dat is die sporthal. De heer Van den Berg: Nee, nee, nee, nee. U doet mij een groot plezier als u die lijst kijkt en eventjes gewoon een kruisje zet bij wat is opgenomen. De heer Van der Stee: Ik kom daar bij u op terug en ik hoor een aantal investeringen ook van mobiliteitshub en OV. Daar zijn ook weer dingen bij die dus inderdaad gefinancierd worden vanuit de MRDH, maar wij zullen

voor u dat overzicht duidelijk maken welke investeringen die op de PIP-lijst staan of meegenomen zijn in de Kadernota of welke dus inderdaad nog meegenomen moeten worden. De heer Van den Berg: Want neem bijvoorbeeld mobiliteitshub. Ik dacht dat 8,5 miljoen zit opgenomen in de grondexploitatie of in de investeringsvoornemens voor Flora, maar de gemeente zal ook een aantal investeringen zelf nog moeten doen die ten laste van de jaarlijkse exploitatie komen. Die staan in die hele perMIP-lijst en ik ben benieuwd welke daarvan we nu in de Kadernota hebben verwerkt en welke we de komende jaren moeten doen of als we inderdaad op slot zitten, niet meer zouden kunnen doen. Dat overzicht willen wij graag hebben. De heer Van der Stee: Ik maak voor u een memo nog voor 3 juli met het overzicht welke kosten die inderdaad van die PIP-lijst staan die in de Kadernota zitten, welke komen later nog en wat zijn eventueel de dekkingen vanuit andere of die vanuit de gemeentelijke middelen moeten komen. Voor welke ... De heer Van den Berg: Voor welke opgaven we nog staan de komende jaren. De heer Van der Stee: Juist. De vraag is duidelijk. Voorzitter, dan even de ravijnjaren van de heer De Gier. Wij hebben in het verleden ontzettend hard gewerkt om de 4 miljard die van het ravijn was, dat voor ons structureel 20 miljoen betekent, om die terug te brengen.

En u heeft als u terugkijkt in de afgelopen begrotingen een stofkamoperatie gezien, u heeft een twee procentoperatie gezien. Dat zijn structurele posten. Daarmee hebben we een heleboel zaken permanent al opgelost. Er blijft een deel over. Dat hebben we ook allemaal binnen de begroting meegenomen. De oude manier van vorige keer en dat is misschien een beetje verwarrend met die reserve, die reserve, die hebben we opgeheven, omdat we weer een nieuwe situatie hebben, dus we hebben die weer terug laten vallen in de jaarschijven, maar we hebben in ieder geval voor de ravijnjaren gezorgd met de oplossingen van de afgelopen jaren, de stofkamoperatie, de twee procent, de onderuitputtingen, alles heeft geleid tot deze begroting samen met dus de stappen die we in het afgelopen jaar gedaan hebben, waarbij we in het eerste en het laatste jaar een sluitend verhaal hebben. We hebben nog twee gaten over. Het is een beetje raar, want we hebben een kabinet wat binnenkort op het bordes staat, maar daar heeft het niet voor gezorgd, maar het oude kabinet dat er dus nu nog zit heeft in de Voorjaarsnota een bijzonderheid uitgehaald. Die heeft gezegd we draaien dat derde miljard terug, want het eerste miljard is al eerder teruggedraaid en we hebben eigenlijk nog 2 miljard, voor ons dus 10 miljoen, die we graag zouden willen hebben van het Rijk.