Notulen verzamelcommissie 19 juni 2024

Daar doen we via de VNG ook heel veel moeite voor om dat alsnog te krijgen. Dat zou ons helpen, want dan zou een deel van de OZB-stijging zou dan daarmee kunnen vervallen. Op dit moment zit het nog niet in het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet, maar wel degelijk heeft het kabinet wat er nu zit, heeft dus alweer 1 miljard teruggedraaid. Daarbij hebben ze wel gezegd dat voordeel dat ziet u dus al in de meerdere jaren, maar u moet nog een jaar even 1 miljard aan ons, 675 miljoen om precies te zijn weer terugbetalen en dat is incidenteel dus gedekt in deze Kadernota. Wij hebben dus heel veel werk verzet om los van wat het Rijk dus dadelijk nog gaat doen te komen tot een sluitende begroting, zowel volgend jaar als het jaar erop. En u zegt de circulaire valt positiever uit. Ja, u heeft hem misschien vrij laat gehad, maar ik zou u toch willen wijzen op de conclusie die wij hebben op de pagina 4 onderaan dat wij iets wat minder positief sluiten in het laatste jaar dan we hadden gehoopt. Want uit het saldo ‘25 is een voordelig van in deze Kadernota van 2,8 miljoen, zakt naar 1,7 miljoen en het voordeel in 2028 van 1,6 miljoen, daar blijft nog maar 3 ton van over. Dat is niet de 3 ton die de heer Witkamp noemde vanuit de GREX, maar dat is de 3 ton in het FMP. Dit is dus wat u noemt, u zegt de circulaire valt positief uit. Ik vind het niet positief.

Het heeft een negatief effect en dat betekent dus dat de cijfers die op onderaan op pagina 4 zijn, dat zijn dus de geactualiseerde cijfers die in feite dadelijk gaan gelden voor de begroting.

De heer Van den Berg: Voorzitter, één vraag bij interruptie. Die laatste cijfers, die u noemt in die raadsinformatiebrief, dat is inclusief de belastingopbrengsten zoals u die in gedachten hebt? De heer Van der Stee: Ja. En dat is ook wat wij in de Kadernota hebben proberen aan te geven. Ieder jaar zullen we dus gaan kijken hoe we daarmee om kunnen gaan, of we de dingen kunnen ombuigen zodat je dus niet naar wat we wel eens noemen het laatste middel van die OZB hoeven te doen. En daarbij zei ik al, stel ik heb er nog niet zoveel hoop op, maar stel dat de VNG het voor elkaar krijgt samen met de gemeentes om die 2 miljard nog een deel terug te krijgen, dan zou dat direct een voordeel kunnen hebben dus op wat wij voor de dekking gebruiken om dat op een andere manier te kunnen doen. Bij ons zou die 2 miljard een 10 miljoen ongeveer zijn. Ik durf daar niet op te rekenen. Ik verwacht eerder als ik signalen hoor rondom allerlei posten waar het Rijk voor staat dat de financiën in de toekomst nog best wel eens een pittige discussie zullen gaan opleveren. Voorzitter, de heer Van den Berg begon even met moeite met de Kadernota moeten vaststellen. En daar hebben wij ook lang een discussie gehad over in college. Hoe gaan we hier nou mee om.

We hebben toen het besluit als volgt geformuleerd dat wij de Kadernota 2024 vaststellen, waarin de koers en ambitie van het college zijn opgenomen voor de programmabegroting 2025 en de meerjarenraming 2026. Daarmee bedoelden wij dat wij het hele verhaal en met doorkijken meerjarig als kaders willen krijgen van u. Ik hoor u zeggen ja, doe het nou eigenlijk anders en noem het anders. Bij de begroting stellen we altijd een jaarschijf vast en nemen we de rest als, de andere jaren als leidraad. Volgens mij moet u het ook zo zien. Wij vragen als college met deze Kadernota steun, ruggensteun, dit is een soort leidraad hoe wij de begroting straks willen gaan indienen. En in november heeft u nog de kans om op alles ja en nee te zeggen en te amenderen en noem het maar op, want dat budgetrecht blijft bij u liggen, maar we willen wel als leidraad verder met de wijze waarop we het nu opgezet hebben richting de begroting. Mochten er nog dingen in de tussentijd veranderen, kan het inderdaad de begroting veranderen. Als u bij de Kadernota alvast amendementen mee wil geven of moties geeft, ja dan kunnen wij natuurlijk nog in de zomer daarnaar kijken. Maar nogmaals, dit is voor ons de leidraad, wij noemen dat een kader. Als u moeite heeft met dat woord, wil ik daar best nog wel met u over praten.

Maar wij vragen aan u geef ons nou hiermee de ruggensteun om daarna die besluiten van die GREX en het Vakcollege en de tijdelijke woningen te kunnen gaan starten, want die dekking zit niet alleen in de eerste jaarschrijf, die dekking zit ook in de komende jaren en het woordje kader of leidraad of dat maakt mij niet uit. Als u een prettiger gevoel heeft bij de wijze waarop we dat formuleren ook rondom de begroting, dan wil ik daar met u rustig van gedachten wisselen. Maar dat hoor ik dan dadelijk wel van u in tweede termijn. Nogmaals, voorzitter, wij willen jaarlijks de dekking natuurlijk heroverwegen, bekijken of er ontwikkelingen zijn waardoor we in ieder geval het op een andere manier kunnen financieren. Maar voorlopig gaan we dus uit zoals het in de Kadernota omschreven is, omdat je daarmee hem dus het eerste en het laatste jaar sluitend hebt en het laatste jaar sluitend is gezien de grote besluiten die er daar volgen wel van belang dat we dat als richting hebben, dat we weten dat dat onze opgave is. Voorzitter, ik wacht dadelijk de reacties af daarop. Dan ga ik even kijken of ik alle vragen gehad heb. De circulaire, ravijnjaren, de PIP-lijst, de signaalwaarde. U heeft een opmerking gemaakt over de 150 procent. De provincie kijkt vanaf 130 procent, dan word je al oranje. Maar 150 zit volgens mij inderdaad de volgende.

Wij gaan wel met dit verhaal voor een sluitende begroting volgend jaar en het jaar daarop, waarbij we denken dat we ook een degelijke financiële en gezonde gemeente zijn die dat aankunnen en we zullen zeker ook de raad bij de ontwikkelingen iedere keer meenemen. Voorzitter, ik laat het even bij deze eerste termijn. Er is nog een vraag over De Naald en ik kijk even welke collega daar ... Achter u wordt gezwaaid. De voorzitter: Oké. Dan vragen wij wethouder Van Staalduinen naar voren voor haar antwoord.

Mevrouw Van Staalduinen: Ja, dank u wel. Vraag van D66 waarom het zo lang geduurd heeft voordat u het rapport heeft gehad. Ja, ik denk dat we daar een commissie mee bezig zijn geweest. Toen is het antwoord ook al gegeven. We hebben het rapport in mei gehad en normaal gesproken gaat dan altijd eerst gaan de ambtenaren daarnaar kijken en die gaan daarop adviseren om vervolgens naar het college te gaan en dat duurt inderdaad even en dat is dus nu ook gebeurd. Het is overigens in één maand tijd nog niet eens heel lang, want dat kan natuurlijk veel langer duren, dus we hebben ons best gedaan om het zo snel mogelijk te doen en zo is het ook gegaan. We hebben het afgelopen dinsdag in het college besproken en u heeft direct daarna het rapport gekregen. De voorzitter: Oké, dank u wel. Waren er nog vragen voor een tweede termijn of zijn er nog vragen onbeantwoord gebleven? De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Dank u voorzitter. Het zal de fractie van GBW een biet zijn hoe de gemeente of hoe het college van B&W de Voorjaarsnota noemt. Dat mag Kadernota zijn, dan mag perspectiefbrief zijn. Welke titel u daaraan geeft maakt ons niet zoveel uit. Waar het ons om gaat, dat u nu voorstelt anders dan in vorig jaar om de Kadernota vast te stellen. Dat gaat ons echt te ver. Wij willen dat graag dat wij de Kadernota … Het is uw nota. U schetst daar het financieel perspectief in.

U doet een aantal suggesties voor financiële maatregelen. Daar kunnen wij wat van vinden of niet. Dat gaan wij doen op 3 juli. Maar wij zouden graag willen dat het besluit wordt aangepast in die zin dat de raad de Kadernota voor kennisgeving aanneemt. En alle investeringsbeslissingen, zoals in het Vakcollege, zoals in het parkeren, zoals de tijdelijke woningen, daar gaat de raad op 3 juli ook een besluit over nemen. Dan is het logisch dat die in de volgende jaren ook financieel wordt verwerkt. Daar verandert de Kadernota niets aan. Dus graag het besluit dat wij moeten nemen aanpassen dat de raad de Kadernota van kennisgeving aanneemt. De voorzitter: Oké. Dat is meer een oproep dan een vraag. We gaan naar anderen. De heer Van den Berg: Het weegt binnen de fractie van GBW heel zwaar. Wij hebben heel veel moeite om de Kadernota vast te stellen. Wij vinden echt dat het moet blijven bij voor kennisgeving aannemen. De voorzitter: Dan blijft het een oproep en geen vraag. We gaan naar een volgende fractie. Anderen? De heer Chafiâ, CDA. De heer Chafiâ: Aanvullend, want ik hoor ook wat de heer Van den Berg zegt en ik hoorde ook het antwoord van de wethouder. Ik ben wel benieuwd, want u zegt het gaat dan om rugdekking voor de volgende stappen die we willen nemen rondom die grote investeringen.

Wat is het risico als wij de Kadernota niet aannemen maar ter kennisgeving aannemen? Zitten daar risico's aan? De voorzitter: Dat is een vraag in het verlengde. Heel goed, mijnheer Chafiâ. Mijnheer Van den Berg, u wordt op uw wenken bediend. De heer Van Koppen, LPF. De heer Van Koppen: Ja, voorzitter, als ik een reactie mag geven op de heer Van den Berg en het antwoord net van de wethouder. In mijn ogen deed de wethouder een beetje van joh, het heeft maar een naampje, maar het is wel degelijk een andere opstelling dan inderdaad de voorgaande jaren, waar we inderdaad zeiden gewoon ter kennisname vaststellen. Dus ja, wat onze fractie betreft zitten wij ook op die lijn. We doen ter kennisname vastnemen en met de begroting zien we wel hoe alles uitgewerkt is. Hoe wij het jaren als fractie ook hebben gedaan, is dat we een aantal moties aankondigen of amendementen, die laten we, gek gezegd, die noemen we en laten we boven de markt hangen tot en met november, dus gewoon niks in principe ga je

verder vastleggen, maar het is alleen maar richting geven. Dus nou ja, dan kunnen we er kennis van nemen en in november zien we wel waar de klappen komen of niet. Dus ik snap op zich wel die rugdekking, maar het is niet dat de raad hierin wat anders vraagt. Het college is, nou niet gedraaid, maar die doet het anders dan andere jaren en ik denk dat het een terechte vraag is waarom is het anders dan andere jaren. De voorzitter: Oké. De heer Duijsens, Westland Verstandig. De heer Duijsens: Ja, of een soort tussenvorm vinden. Dat hoor ik de wethouder zeggen dat hij zegt van ja, het ter kennisneming gaat niet vanwege allerlei verplichtingen die we moeten aangaan, even in mijn woorden. Dus maar vaststellen, ik ben het met de overkant eens, dat hebben we nog nooit gedaan. Dat is wel een keer in het diepe verleden door vorige bestuurders wel geprobeerd, daar hebben we ons ook tegen verzet. Maar dit is iets bijzonders, dus de vraag aan de wethouder is concreet: is er een tussenvorm mogelijk waarbij de vrijheid blijven staan van november de begroting en hij een rugdekking heeft voor wat betreft datgene wat er op korte termijn besloten moet worden aan verplichtingen en dat we daar dan die tussenvorm in vinden. En of de wethouder daar eventueel met een tekstvoorstel kan komen voor de vergadering.

Wij kunnen dat wel allemaal met amendementen gaan proberen, maar goed, dat lijkt me veel simpeler dat het college zelf haar voorstel, als ze dat wil, beluisterend wat vandaag hier gezegd wordt, aanpast. De voorzitter: Oké. Wethouder Van der Stee. De heer Van der Stee: Voorzitter, ik snap op zich het dilemma wel, maar ik zou ook bij u het dilemma neer willen leggen. Wij vragen namelijk ook een stukje ruggensteun. Nog sterker, wij vragen daarna met de GREX of u akkoord wil gaan met een exploitatie van boven de 100 miljoen. Wij vragen daarna aan u een verhaal rondom het Vakcollege, de eerste bouwstroom waarbij ook een mooie sporthal zit met evenementfunctie, erboven woningen en eronder parkeren van bij elkaar 50 miljoen. De investering van de parkeergarage de eerste 2 jaar 15 miljoen. Daarna vragen we ook aan u een investering van de tijdelijke woningen. Als u nu zegt ja, we nemen alleen kennis van de Kadernota, dan hebben wij eigenlijk geen ruggensteun om die kredieten aan u voor te leggen. Dat is echt een punt waarmee we zitten, want de kredieten die hebben een dekking nodig.

Daarom probeerde ik al en die oproep wil ik van u wel meenemen om te kijken naar een formulering waarin we toch die ruggensteun krijgen en dat probeerde ik al daarnet met de tekst te doen van net zoals bij naar aanleiding van de opmerking van mijnheer Van den Berg, hoe heet het, waarin ik zeg van laten we dan kijken naar een formulering die bij de begroting staat, waarbij we deze Kadernota dus als een leidraad zien voor het te voeren beleid en daarmee op een gegeven moment weten dat u met dingen die hierin staan, zeker ook de dekking, voorlopig akkoord gaat om in ieder geval met die kredieten te starten. Als wij niet onze rugdekking hebben, dan zou een gevolg kunnen zijn dat het college moet besluiten om ook de kredieten, de GREX pas voor te leggen als de begroting in november ook besloten wordt en dat zou een hele jammer zijn. Dus ik zal deze opmerkingen van vanavond … De heer Van den Berg: Voorzitter. De heer Van der Stee: Meenemen naar het college, waarbij ik zal kijken naar een formulering waarbij wij genoeg steun hebben als leidraad of wat dan ook, waarbij wij de kredieten aan u kunnen voorleggen. Maar we hebben de zekerheid, de rugdekking en de dekking financieel dus nodig om de besluiten te kunnen nemen. De heer De Gier: Voorzitter.

De voorzitter: Ja, één moment mijnheer De Gier, want mijnheer Van den Berg die was iets eerder. Daarna kom ik bij u. De heer Van den Berg: Mag ik de wethouder dan de suggestie doen? De kredietvoorstellen zijn afzonderlijke raadsbesluiten, dat u daar een beslispunt aan toevoegt dat de raad besluit de financiële consequenties te verwerken in de programmabegroting 2025-2028. Want die besluiten nemen we en daar zijn we ook, daarmee gaan we ook aan dat die kapitaallasten gedekt moet, alles gedekt moet worden in de begroting. Kunt u toch in die besluiten opnemen? U hoeft toch niet een Kadernota? Want met die Kadernota stellen we ook een heleboel andere dingen vast, waar in ieder geval de fractie van GBW niet van overtuigd is dat we het op die manier moeten doen. Wij zullen onze opmerkingen over de Kadernota geven in onze eerste bijdrage. Wij zullen geen amendement indienen, geen moties. We vragen gewoon in onze bijdrage bij de Kadernota aandacht voor een aantal andere dingen dan u schrijft in uw Kadernota. De voorzitter: Oké. Even naar de heer De Gier en dan naar de wethouder. De heer De Gier: Voorzitter, eigenlijk sluit ik een beetje aan bij de heer Van den Berg.

Volgens mij kunnen we ook het besluit voor de GREX enzovoort beginnen: kennisgenomen van de Kadernota besluit de raad hoppatee en dan nemen we alsnog die financiële besluiten, want dat die genomen moeten worden, dat snappen we denk ik allemaal wel. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Stee: Ja, voorzitter, het geven van het krediet, dat is inderdaad één besluit, maar er zit bij het geven van een krediet een dekkingsverhaal en zonder de dekking die wij voorstellen in deze Kadernota kunnen we niet overgaan, want we kunnen u niet laten besluiten over een ongedekt kredietvoorstel. En … De heer Van den Berg: U kunt toch in het besluit dat wij nemen voor het kredietvoorstel toch gelijk de dekking aangeven, dekking te vinden in de programmabegroting ’25-‘28. Daar staan de besluiten van de raad in. De heer Van der Stee: Ja, maar de dekking, die hebben wij gevonden, die geven wij dus aan in deze Kadernota. En als u zegt van ja, maar u moet zelf weer een dekking gaan vinden voor in de begroting, dan hebben wij dus een opgave waarvan het college zegt ja, daar geven we een richting aan en als ik het niet met deze richting eens bent, dan moeten we ons nadenken of we dan wel het krediet op dit moment willen verstrekken. Maar nogmaals, ik zal kijken naar een formulering waarbij uw gevoel inzit.

Alleen wij leggen deze Kadernota voor, omdat wij daarna grote besluiten willen nemen en daar zit een dekkingsverhaal bij. Dat er ook andere posten in zitten, daar kunt u dadelijk bij de begroting allemaal op amenderen. Dat is allemaal geen probleem. U kunt de opmerkingen nu bij de Kadernota al meenemen van beste college, met deze posten die zien wij niet zitten. Dan kunnen wij dat verwerken eventueel bij de begroting als daar een meerderheid voor is. Maar het hele verhaal staat wel met de grote uitgaven die ervoor gaan, de grondexploitatie en daar is een dekking bij en dat dekkingsvoorstel dat zit in de Kadernota en daar vragen wij voor u als leidraad, als ruggensteun of als kader om dat uit te spreken. De voorzitter: Oké. De heer Duijsens. De heer Duijsens: De wethouder, als u toch het woord leidraad eventueel verwijst naar het financieel meerjarenplan wat erbij zit, dan zijn we daar toch uit heel snel? Want dan doet u alleen die posten en dat neemt u dan als leidraad voor het te voeren beleid. Klaar. En dan is er een soort tussenvorm tussen ter

kennisneming en vaststelling, maar het is meer los dan vast, zou ik zeggen. Dus daar zou toch iedereen de handen voor op elkaar moeten zien te krijgen. De heer Van den Berg: Wethouder, zoek geen problemen op. De voorzitter: De heer … Sorry, de heer Plomp, die was eerder, mijnheer Van den Berg. Eén moment. De heer Plomp, GroenLinks. De heer Plomp: Ja, voorzitter, ik hoor wat er gezegd wordt en ik snap de lijn. Ik zit er ook zelf ook een beetje op. Zou het mogelijk zijn om die Kadernota een soort van te splitsen dat we een los voorstel hebben waar die dekking in staat, dat we die echt vaststellen en dat we dan de rest waar algemenere dingen in staan waarvan de heer Van den Berg ook zegt ja, daar hebben we wel meningen over. Dat zouden we mogelijk willen amenderen bij de begroting, dat we dat stuk los hebben en dat we daarvan zeggen oké, we nemen het ter kennisgeving aan dat we ongeveer weten waar jullie mee bezig zijn? De voorzitter: Dan nu naar de heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Ja, ik zou de wethouder ook willen wijzen, ik dacht dat het bij de GREX was, dat er een begrotingswijziging voor 2024 erbij wordt gezocht als dekking voor de 8,5 miljoen risicoreservering, zeg ik uit mijn hoofd hoor. Ik probeer een dergelijk iets te vinden. Maar zoek geen moeilijkheden op.

Laat ons besluiten dat ding voor kennisgeving aan te nemen en regel netjes de dekking voor de drie voorstellen waar bijna de hele raad denk ik of de raad in meerderheid mee akkoord is. Zoek echt geen moeilijkheden op, beste wethouder. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Stee: Voorzitter, deze wethouder zoekt geen moeilijkheden, maar het college zoekt wel een uitdaging en de uitdaging, die pakken wij op. We hebben uw reacties gehoord en wij zullen kijken wat wij aan de tekst kunnen veranderen. Maar nogmaals, het college is wel van mening op het moment dat wij geen ruggensteun voelen voor de dekking om deze grote investering en deze grondexploitatie te starten, dan kunnen wij niet verder. Dus wij zullen echt daar een modus moeten vinden met de tekst waarbij u ons wel dus de ruggensteun geeft. Ik ga kijken met uw opmerkingen wat wij aan de formulering kunnen doen. Ik laat u dat weten na de volgende collegevergadering. Ik had aangeboden om in ieder geval deze Kadernota met daarin dus dat verwerkte financieel meerjarenperspectief als leidraad dus te aanvaarden, zoals we dat ook bij de begroting doen voor het te voeren beleid en daar zit dus die dekking bij.

Misschien kunnen we het knippen, dat u nog wel de ruimte heeft voor die discussie over de kleinere posten, maar volgens mij heeft u die ruimte altijd, want u kunt altijd daarin amenderen en dat geldt ook straks bij de begroting. Ik wil voorkomen dat we dadelijk een heel groot besluit nemen over de GREX, over de investeringen en in november er niet uitkomen hoe we dat gaan dekken, omdat daar de meningen in de raad over verdeeld zijn, want dan hebben we gewoon een niet sluitende begroting en dat wil het college absoluut niet gaan indienen bij de Provincie. De heer Duijsens: Mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Oké. Hier … De heer Duijsens: Nog één vraag ter verduidelijking. Hier.

De voorzitter: De allerlaatste, want hier wilde ik … De heer Duijsens: Ja. Komt het college met een suggestie of wordt de bal, het dilemma terug verplaatst? De heer Van der Stee: Voorzitter, de raad mag altijd met amendementen komen en met voorstellen komen. Daar zullen we serieus naar kijken. Maar ik heb u net aangegeven ik voel hier het gevoel in van de commissie. Ik heb al een tekstsuggestie. Ik ga met deze opmerkingen samen met mijn collega's kijken of wij naar een formulering kunnen komen en dan laat ik u dat volgende week na de collegebehandeling weten. Maar nogmaals, ik ga niet herhalen. Het is voor ons wel een hele belangrijke om te weten of we steun krijgen voor de programma's die we hebben met de dekking die we daarvoor voor ogen hebben. De voorzitter: Goed zo. En dat wordt dus ook een bespreekstuk op de raad van 3 juli waarschijnlijk. Helemaal goed. 10. Sluiting De voorzitter: Ik wil u allemaal hartelijk danken. De heer Van der Stee: Ik had toch zo gehoopt dat alles een hamerstuk werd. Dan konden we heel snel naar het terras toe, want het zonnetje komt eindelijk weer een keer na alle regen vandaag … De voorzitter: We gaan … De heer Van der Stee: Maar dat gaan niet gebeuren. Ik zie u graag op 3 juli. De voorzitter: Helemaal goed. Ik wil u allemaal hartelijk danken en ik wens u een fijne thuisreis.