Notulen gemeenteraad 7 december 2021 (G22-000099)

Amendement ‘Individuele studietoeslag' “ De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 7 december 2021; wijzigt artikel II Inwerkingtreding van de wijzigingsverordening Individuele studietoeslag als volgt: Deze verordening treedt in werking op de dag na datum publicatie in het Gemeenteblad en w erkt terug tot 1 september 2019.” (Amendement van D66,GroenLinks, de PvdA en Westland Verstandig) Mevrouw Van der Knaap: Voorzitter. We vinden het een goed voorstel en zien ook het positieve advies van de ASDW. We hadden in eerste instantie bedacht niet met het amendement mee te gaan, maar gezien het vlammende betoog van mijn collega wacht ik nog heel even de reactie van de wethouder h i e ro p a f. De heer De Bloeme: Voorzitter. Terecht een verhoging van het bedrag voor studenten die om medische redenen geen bijbaan kunnen hebben. Een v erdubbeling van f 150,00 naar f 300,00. De ASDW heeft positief geadviseerd. Het Rijk compenseert. Wij vinden het belangrijk dat hierover goed gecommuniceerd wordt naar de doelgroep. In het amendement van D66 is verzocht deze wijziging met ingang van 1 januari 2019 met terugwerkende kracht door te voeren. Volgens de memo van de wethouder ontstaat hierdoor een rechtsongelijkheid tussen studenten van de verschillende omliggende gemeenten. Het college stelt dus voor de wijziging toe te passen met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2021 .

De uitvoering kan hierdoor nog in december 2021 plaatsvinden. Wij zullen het college volgen

18

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

en gaan met het voorstel akkoord. We wachten nog de reactie van de wethouder op het amendement af. De heer Duijsens: Mijnheer de voorzitter. Ik wil beginnen met een compliment aan de wethouder te geven. Dat doen we niet vaak, maar dat heeft een bepaalde reden. Hoe kun je toch wel een sympathieke zaak om die mensen te geven waarop ze recht hebben en welk geld de gemeente Westland ontvangen heeft, met een memo allerlei argumenten op papier zetten waarvan je kunt denken dat die heel ver gezocht zij? De vergelijking met andere gemeenten... We zijn hier in het Westland, dus ik geloof in eerste instantie niet naar anderen te moeten kijken. Het waarschijnlijk niet kunnen uitbetalen van de gelden die in de verordening staan, omdat het met terugwerkende kracht moet en dus dit jaar nog geen afwikkeling kan plaatsvinden. Dat is een kwestie van willen. Als je wilt kan alles en kan dat dus ook. Wij vinden het best sympathiek. Het gaat niet om heel veel centen. Het zijn wel centen die mensen toe komen. Misschien een suggestie aan de wethouder, als het amendement volgens hem in deze vorm niet kan, kan hij wellicht wel toezeggen dat hij het in ieder geval alsnog zal goed maken in 2019, dat nader zal bekijken in het nieuwe jaar. In ieder geval dus uitvoeren wat er nu ligt. Maar dus wel die mensen met terugwerkende kracht geld geven.

Ik vind het niet fraai en ook eigenlijk niet kunnen dat de gemeente die centen wel heeft ontvangen van de rijksoverheid en we dat nu niet willen betalen. Dat is niet chic en moeten we gewoon niet willen. Dus wij blijven achter het amendement staan, met mogelijkerwijs aan de wethouder de suggestie om een knip aan te brengen tussen datgene wat daadwerkelijk uitgevoerd gaat worden en wat nu in de verordening staat. Mevrouw Van der Eijk-Groeneveld: Voorzitter. Wij kunnen als CDA ons vinden in het voorstel over individuele studietoeslag en willen de wethouder nog even vragen expliciet gehoor te geven aan de oproep van de ASDW ten aanzien van de communicatie aan de betrokken doelgroep, om deze op een juiste wijze te informeren over deze regeling. Een juiste communicatie en eventueel extra individuele uitleg zouden we als CDA waarderen. Dat verdienen we deze jongeren ook. Wat betreft het amendement sluit ik me daarbij aan en wacht ik graag de reactie van de wethouder hierover af. Mevrouw Suijker-van Wingerden: Voorzitter. Wij zijn ook erg benieuwd naar het antwoord van de wethouder op het amendement van D66 en de uitwerking daarvan. Mevrouw Van der Stelt: Ook mijn fractie wacht heel graag het antwoord van de wethouder op dit punt af. Een prima voorstel. Prima ook dat we het sowieso al met terugwerkende kracht gaan uitvoeren.

Wij zijn heel benieuwd hoe de wethouder het amendement ziet. Dus dank voor het voorstel. Afhankelijk van de wethouder zullen we beslissen voor of tegen het voorstel te stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar wethouder Vreugdenhil voor de beantwoording namens het college. Wethouder Vreugdenhil: Dank u wel, voorzitter. Ik meende er goed aan te doen in een memo even de techniek rond het amendement uit te leggen. Daar is door de heer Hofland op gereageerd alsof dat is als verschuilen achter de H10. Nee, het is meer de feiten weergeven, gewoon heel zakelijk en nuchter. Ook de afwegingen waarom pas nu dit onderwerp aan de orde is zijn daarin genoemd. Ik hoor vragen wat ik er van zou vinden als het amendement van D66 toch met terugwerkende kracht zou worden aangenomen. De argumenten waarom dat wat ingewikkeld is zijn genoemd en hoe ik hier niet te herhalen. Financieel zou het kunnen, wij hebben het geld. Ik zeg niet dat we daardoor van de geeuwhonger zouden omkomen als gemeente

19

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

Westland. Met terugwerkende kracht is de vraag hoe je daarmee wilt omgaan. Ik weet dat Den Haag kiest voor 1 januari 2020. Dat is heel makkelijk te doen, zonder al te veel uitvoeringskwesties. Delft doet dat bijvoorbeeld niet en kiest voor het moment van de wetswijziging. Die gemeente kiest dus niet voor terugwerkende kracht. Zo heeft iedereen zijn eigen afweging. Als de raad ervoor kiest de opdracht te verleggen naar een andere datum dan nu in het voorstel staat, dan kan ik daarmee enigszins leven. Het is technisch uitvoerbaar als het het jaar 2020 betreft. De financiële consequenties zijn dan niet vreselijk groot. Het wordt ingewikkelder als we het amendement gaan uitvoeren zoals D66 aangeeft. Dat vraagt toch wat meer capaciteit. En ik moet dat u gewoon melden. Want de capaciteit is niet oneindig. Daar wordt iets te gemakkelijk over gedaan. Er wordt ontzettend hard gewerkt aan van alles en nog wat, allemaal in het sociaal domein. Dus dit komt er dan wel bovenop. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Ik kijk even of er behoefte is aan een reactie in tweede termijn. De heer Hofland: Voorzitter. De pragmaticus in mij geeft aan dat we met 1 januari 2020 ook kunnen leven. Ik zou graag de reactie van de wethouder daarop willen hebben. Tegelijkertijd vraag ik me het volgende af. H et gaat om f 50.000,00. A ls we die datum gaan verschuiven scheelt dat uiteindelijk f 10.000,00.

Het is geld dat deze mensen toekomt. Natuurlijk vraagt dat dan even wat meer. Als we het hebben over f 10.000,00 op een gemeentelijke begroting van 1 10.000 inwoners en meer dan f 300.00 0.000,00. Dat vraagt even wat meer, maar deze mensen hebben er recht op. Laten we daarvoor dan daadwerkelijk gaan. We kunnen natuurlijk voor die 1 januari gaan. De geste van de wethouder is op zich wel oké. Maar ik vraag me dan hardop af of we voor deze f 10.000,00 dit gesprek moeten voeren en of we dan niet gewoon moeten zeggen: laten we het doen zoals het hier staat in het amendement Graag een reactie van de wethouder daarop. Mevrouw Van der Eijk-Groeneveld: Voorzitter. Ik wil nog één keer de wethouder vragen of hij echt 1 januari 2020 bedoelt. De heer Spaans: Voorzitter. Ik hoorde de wethouder duidelijk zeggen dat het financieel zou kunnen en dat het met terugwerkende kracht mogelijk is. Ik hoor ook dat het argument van rechtsongelijkheid in feite door zijn eigen bijdrage niet onderbouwd wordt. Delft doet het anders dan Den Haag. Daarin zit ook al een verschil.

Zou het de wethouder helpen als hij gewoon wat meer armslag krijgt, als hij wat meer tijd krijgt om het amendement uit te voeren? Dat hij wat meer uitvoeringsmogelijkheden heeft, zodat de ambtelijke organisatie niet te zeer belast wordt in deze barre tijden? Zou hem dat helpen om toch dit amendement verder uit te voeren? De heer Duijsens: Voorzitter. Ik begrijp de handreiking van de wethouder zo dat hij zegt dat het wel kan vanaf 1 januari 2020. We kunnen het dan gelijk afwikkelen. Ik neem aan dat hij dat wel zei. Door mevrouw Van der Eijk begon ik wat te twijfelen of hij een ander jaartal noemde, 2021. Het was 2020, geloof ik. Wij zouden kunnen l even met zo'n tussenvoorstel als dat snel uitvoerbaar zou zijn. Mevrouw Suijker-van Wingerden: Voorzitter. De wethouder komt dus met het voorstel voor per 1 januari 2020. Wij kunnen daarmee leven. Als het amendement van D66 zodanig aangepast kan worden zou dat helemaal mooi zijn. Wethouder Vreugdenhil: Voorzitter. Mevrouw Van der Eijk stelde terecht de vraag over wat ik precies zei. Ik heb misschien 2020 genoemd, maar ik bedoelde dus per 1 januari 2021, zoals ook in mijn memo is aangegeven. Zoals ook de gemeente Den Haag het doet. Dan hebben we het hele jaar te pakken en dat is uitvoeringstechnisch geen enkel probleem. Dat was mijn

20

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

punt. Ik hoor de oproep van de heren Hofland, Spaans en Duijsens om te kijken naar een verruiming. Ik heb aangegeven dat het allemaal kan, maar veel tijd vraagt. Financieel is het mogelijk en dan moet eigenlijk de raad zeggen: zeg het maar tegen mij, dan ga ik het uitvoeren. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we hierover ook in twee termijnen beraadslaagd. 26.

VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN DE VERORDENING EN BELEIDSREGELS MET BETREKKING TOT PARTICIPATIE EN DE OMGEVINGSWET

De heer Van Rossum: Voorzitter. Zoals in onze bijdrage in de vergadering van de commissie Ruimte is gezegd hebben wij veel waardering voor hoe deze verordening en beleidsregels met betrekking tot de participatie en de Omgevingswet tot stand gekomen zijn. Het mooie proces met betrekking tot de invoering van de Omgevingswet in samenwerking met de raad is dus voorgezet. Het voorstel is op dit moment het best denkbare. Daarom wil ik alleen nog de toezegging van de wethouder in deze vergadering herhalen dat alle afspraken in deze verordening en beleidsregels ook zullen worden geëvalueerd en indien wijzigingen, al dan niet aangegeven door de gemeenteraad, nodig blijken te zijn, dat die dan ook aan de gemeenteraad zullen worden voorgelegd. Nu rest ons dus alleen de complimenten voor het resultaat. De heer Van Harmelen: Voorzitter. Met dit voorstel wordt aan de wettelijke verplichting voldaan. Vooralsnog treedt de Omgevingswet per 1 juli 2022 in werking. Deze is echter nog niet door de Eerste Kamer goedgekeurd. Wellicht dat dat nog op tijd gaat lukken. Wat ons betreft had dit een hamerstuk kunnen zijn en we zullen dan ook met dit voorstel instemmen. De heer Duijsens: Mijnheer de voorzitter. Dit is eigenlijk een voorstel dat uit zes aparte besluiten bestaat. Daar hebben we op zich geen moeite mee. We zijn uiteraard voor de Verordening participatie. Dat is punt een.

Met punt 2 gaan we wel akkoord, maar daarover twijfelen we al wat. Met de punten 3, 4, 5 en 6 gaan we niet akkoord en ik zal even toelichten waarom niet. Het is fijn dat de Participatieverordening er is. Het zijn mooie woorden, maar eigenlijk werken we als gemeente nu al zo. Als ik nu al zie hoe het gaat bij een aantal voornemens voor arbeidsmigranten en hoe die in de praktijk verlopen, dan zeg ik dat we zo'n participatieverordening we vooral moeten vaststellen. Dat moeten we ook vooral doen als raad. Het gaat echter om de uitvoering. En als je de uitvoering doet zoals het college dat op dit moment doet, dan krijg je alleen maar heel boze en verdrietige mensen, die belang hebben bij een bepaald plan, in plaats van dat je participatie gebruikt voor inspraak. Inspraak moet je veel eerder doen. Maar goed, het zij zo. Wij zullen voor die participatieverordening stemmen. Wij vinden het ook jammer dat het uitdaagrecht, eigenlijk iets anders dan participatie en een heel andere invulling, in één adem in die verordening wordt genoemd. Natuurlijk,de VNG heeft dat bedacht en de gemeente Westland heeft dat keurig overgenomen. Dat begrijp ik allemaal wel, maar het is niet altijd goed wat de VNG doet. Ik vind dat het uitdaagrecht eigenlijk apart geregeld moet worden, zodat daarop meer het accent komt te liggen. Dat is wel belangrijk voor Westland en haar inwoners.

Daaraan zou veel meer inhoud gegeven moeten worden. Op de beleidsregels nummer 2 hebben we als fractie niets tegen. Dus daarmee zullen we ook instemmen. Maar dan begint het. De beleidsregels voor de participatieverplichting van initiatiefnemers treden pas in werking treden als de Omgevingswet in werking treedt. 1 juli is nu genoemd, maar in de wandelgangen wordt daar ook alweer anders gedacht. Dus of dat dan allemaal zal gebeuren is even de vraag. En dan nemen we in één voorstel een verordening mee die meteen van kracht wordt bij het bekend maken. Allerlei andere regelingen worden te zijner

21

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

tijd ooit een keer van kracht. Onze fractie heeft bezwaar tegen het bezwaard adviesrecht van Westland 2022. Wij vinden dat de raad veel meer in beeld moet zijn bij planologische beslissingen. De raad heeft de bevoegdheid. De raad gaat over de ruimtelijke ordening van de gemeente. Als je dat op een eenvoudige wijze bij het college gaat wegleggen en als de raad gepasseerd wordt, dan gaat dat niet goed. Wij zijn de volksvertegenwoordigers, wij voelen aan wat inwoners willen en wat zij vooral niet willen. Wij zijn als raad daarvoor aan zet en niet het college op basis van het verzwaard adviesrecht, waarbij menig onderwerp richting het college gaat. Als voorbeeld noemen we de arbeidsmigrantenhuisvesting. Dat trekt het college helemaal naar zich toe. En wij kunnen vervolgens de rommel gaan opruimen die het college achterlaat. Dat is niet goed, Dat zou het college niet moeten willen. Dat zou toch meer naar die raad toe moeten. Een delegatiebesluit vinden we eigenlijk niet nodig. Omgevingsplannen moeten bij de raad liggen, ook wijzigingen daarvan. Dat dat op dit moment anders geregeld is en dat daar een oplossing voor is. Op dit moment is het in onze ogen ook niet goed geregeld, dat het college bijna vrijelijk allerlei regelingen kan veranderen. Nogmaals, de raad gaat over de ruimtelijke ordening. En daar zal de raad ook over moeten gaan.

Dus wij stemmen in met 1 en 2 en leggen een stemverklaring af over de rest, waar we tegen stemmen. De heer De Gier: Voorzitter. De PvdA is blij met deze participatieverordening. Het is goed dat participatie geregeld wordt. Het is jammer dat daarvoor de wettelijke verplichting van de Omgevingswet nodig was. Als ik de participatieverordening doorlees zie ik dat die bedoeld is om toepasbaar te zijn op alle beleidsterreinen. In het te nemen besluit is er alleen een nadere uitwerking te vinden op het gebied van de Omgevingswet. Mijn vraag is hoe deze participatieverordening nu toegepast zal worden op alle andere beleidsterreinen en wanneer we een uitwerking daarvan kunnen verwachten conform wat is gedaan voor de Omgevingswet. De heer Voskamp: Voorzitter. De vraag blijft wanneer het hele omgevingswetgebeuren ingevoerd zal worden. Dat is natuurlijk al jaren onduidelijk. Vooruitlopend daarop moeten we toch zaken organiseren. In de commissievergadering zijn over dit onderwerp al diverse punten besproken en er zijn ook al aanpassingen gedaan. We hebben wel begrepen dat we ons met deze verordening en beleidsregels niet compleet vastleggen en evaluatiemomenten de mogelijkheid bieden om opnieuw zeken bespreekbaar te maken en daar waar nodig aan te passen. Wat ons betreft gaan wij dan ook akkoord met het voorliggende voorstel. De heer Hofland: Voorzitter.

Volgens mij ligt er een prima voorstel voor. Dat ziet er goed uit en heeft ook een keurig proces doorlopen. Er was ruimte voor vragen, het is besproken en weer teruggekomen. Het is volgens mij goed zoals het is gegaan. Wij kijken ook wel met vertrouwen hiernaar. Een van de redenen waarom D66 in 1966 is opgericht was een appel vanwege ongerustheid onder inwoners. Ik zal niet het hele boekje open doen. Sterker nog, ik was toen bij lange na nog niet geboren. Participatie is natuurlijk wel iets dat op onze goedkeuring kan rekenen. Tegelijkertijd maak ik wel de kanttekening dat participatie ook gepaard gaat met verwachtingsmanagement of een kleinere rol van de overheid. En die rol moet ons als gemeenteraad dan ook passen. Dus dat we niet in de toekomst trajecten krijgen waarbij mensen met scheve gezichten komen te zitten, teleurgesteld raken en het vertrouwen kwijtraken. Ik wil de wethouder vragen hoe zij dat voor zich ziet en hoe we dat zo goed mogelijk kunnen doen. Moet een participatietraject altijd worden gestart als gemeenteraad, zodat we tevoren zeggen het los te laten en dat het aan inwoners is. Als we dit gaan doen is dat goed voor de Westlandse samenleving. Het is goed dat mensen dat zelf doen, zij hebben de kracht. Tegelijkertijd moeten wij dan ook echt loslaten.

22

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

De heer Hartman: Voorzitter. De heer Zuyderwijk, die ik vervang, heeft zich altijd heel erg verdiept in de Omgevingswet. Van hem heb ik ook begrepen dat met dit afgelopen maanden doorlopen proces er een goed voorstel ligt. En dat is ook de reden waarom de VVD dit voorstel steunt. Wethouder mevrouw Gardien-Reinders: Voorzitter. Ik zal de diverse vragen van de fracties die nog leven even nalopen. Het CDA dank ik voor de complimenten. Dat geldt ook voor de andere fracties die complimenten hebben uitgedeeld voor de totstandkoming van dit proces, waarbij u als raad zeer intensief betrokken bent geweest. Zoals gezegd, we moeten nu een begin gaan maken en na verloop van tijd kijken hoe het werkt in de praktijk. En dan gaan we evalueren en eventueel bijstellen. Dan de inbreng van Westland Verstandig. De Participatieverordening treedt na vaststelling en publicatie meteen in werking. De rest treedt in werking bij de Omgevingswet, die op 1 juli 2022 gepland staat. De Inspraakverordening is sterk verouderd, zodat het hoog tijd is om met de Participatieverordening te gaan werken. De bestaande participaties op de andere beleidsterreinen blijven onverkort gelden, zoals in het sociaal domein. Die zullen daarmee moeten veranderen. We hebben nog een aantal participaties, die wettelijk zijn geregeld, bijvoorbeeld in de Wro.

Bij het verzwaard adviesrecht hebben we aangesloten bij de bestaande realiteit, zoals we nu al de verklaring van geen bedenkingen kennen, waar u als raad ook over gaat. Dat is het uitgangspunt geweest. Dat hebben we op sommige terreinen nog wat uitgebreid. Het is dus niet zo dat uw bevoegdheid als raad wordt ingeperkt. De grondslagen voor de bevoegdheidsverdeling komen voort uit de Omgevingswet en niet van het college. Het college heeft maximaal gefaciliteerd waar u nu al over gaat en wat in de toekomst ook zo zal blijven. De PvdA ging in op andere beleidsterreinen, waarover ik al iets heb gezegd. Het verwachtingsmanagement, waarover D66 het had, is heel belangrijk. Vandaar dat ook in een van de beleidsregels is vastgelegd dat in het startdocument aan de hand van de ladder van participatie wordt bepaald welke soort participatie voor dat speciale initiatief en dat voorstel het beste gebruikt kan worden, zodat aan de voorkant duidelijk is wat onze inwoners van die participatie mogen verwachten. En dat er achteraf geen teleurstelling kan zijn, omdat dat in het startdocument van tevoren al bepaald wordt: is het een advies, meebeslissen of wat dan ook. En alle vormen die daartussen liggen. Volgens mij heb ik zo alle vragen beantwoord. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. En u heeft ook al bijna de gehele tijd voor de tweede termijn benut.

Ik kijk even naar de raad of er nog behoefte is aan een tweede termijn. De heer De Gier: Voorzitter. Ik vroeg naar de andere beleidsterreinen. De wethouder antwoordde, ik neem aan namens de andere wethouders, dat er voor die andere beleidsterreinen niets verandert. Ik ben juist zo blij met deze participatieverordening, omdat die de inspraak van burgers gaat regelen, ook op de andere beleidsterreinen. Op die andere beleidsterreinen zijn er namelijk op dit moment namelijk nauwelijks inspraaktrajecten. We hebben wel een aantal adviesraden, die daarop gevraagd, wat advies geven. Maar burgers worden daarbij niet of nauwelijks betrokken. En zelfs de raad wordt daarbij vaak vooraf niet gekend. Een voorbeeld, waar de heer Duijsens zeer blij mee zal zijn, is de invoering van het nieuwe afvalbeleid. Weliswaar was er een heel gekke enquête onder bewoners hoe ze met het plasticsysteem om wilden gaan, maar dat sluit natuurlijk op geen enkele manier aan bij de nu voorliggende Participatieverordening. Hetzelfde geldt voor het sociaal domein. Weliswaar vragen we de Adviesraad Sociaal Domein Westland om advies, maar er wordt nauwelijks advies geleverd door burgers op dat soort gebieden. Dus blijf ik bij mijn vraag wanneer we uitwerking van deze participatieverordening kunnen verwachten op de andere beleidsterreinen.

Voor de rest blijf ik blij met deze verordening, want die geeft in ieder geval een ingang om tot verdere uitwerking te komen.

23

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Gier. En die blijheid straalt ook van uw achtergrond af. Ik had gedacht dat in deze tijd wellicht een andere kleurschakering in uw boom de hoofdtoon zou voeren, maar het is nog steeds blauw met rood, zie ik. En dat is uiteindelijk paars, zoals u weet. Ik ga het woord geven aan mevrouw Gardien namens het college. Wethouder mevrouw Gardien-Reinders: Dank u wel, voorzitter. Ik ben kennelijk niet helemaal duidelijk geweest in mijn antwoord naar de heer De Gier toe. Het startdocument geldt voor alle andere beleidsterreinen. En daarin leggen we vast wat we gaan doen in deze participatie, op welke wijze we gaan participeren, op welke wijze burgers erbij worden betrokken en wat het einddoel van de participatie is. Dat geldt dus voor alle beleidsterreinen. Wat ik net met mijn antwoord zojuist probeerde te zeggen was dat dat onverlet laat dat bijvoorbeeld cliëntenparticipatie, zoals we die in het sociaal domein kennen, hiernaast blijft bestaan. Maar dat startdocument gaat straks gelden voor alle andere beleidsterreinen. Dus eigenlijk vindt u die uitwerking al in de beleidsregels terug. En nogmaals, na verloop van tijd gaan we dat evalueren en bijstellen daar waar nodig. De voorzitter: De heer Spaans heeft een interruptie. De heer Spaans: Voorzitter. Ik wilde al eerder reageren, maar dank dat ik nog even de gelegenheid krijg.

Wat ons betreft is participatie vooral verwachtingmanagement, dat gebaat is bij duidelijkheid. Ik ben blij dat de wethouder zo expliciet het belang van het startdocument naar voren brengt, want de ene vorm van participatie is de andere vorm niet. Burgers moeten aan de voorkant weten wat er met hun inbreng gedaan wordt en op welke w ijze daarmee rekening wordt gehouden. Het belang van zo'n startdocument is denk ik het belangrijkste in die hele cyclus. Het is goed dat de wethouder dat nog een keer benadrukt, want ik denk dat dat in ieder geval veel onduidelijkheid wegneemt. Dat was meer een statement dan een vraag, maar ook die is soms nodig. De voorzitter: Dan concludeer ik dat we in twee termijnen hierover hebben beraadslaagd en sluit ik de beraadslagingen op dit onderwerp. 27.

INITIATIEFVOORSTEL WESTLAND VERSTANDIG INZAKE SCHOON WESTLAND

De voorzitter: De heer Duijsens krijgt van mij twee minuten om het voorstel toe te lichten. Daarna inventariseer ik wie in eerste termijn het woord wil voeren. Vervolgens kan het college een reactie geven. Dan krijgt u de gelegenheid tot een reactie in eerste termijn. Vervolgens ga ik inventariseren wie in tweede termijn het woord wil voeren. Dan krijgt u ook gelegenheid om een reactie te geven op de inbreng in tweede termijn. Mijnheer Duijsens. Ik geef u als eerste het woord voor het geven van een toelichting. De heer Duijsens: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik kan vrij kort zijn. We hebben in de commissievergadering uitvoerig over het initiatiefvoorstel gesproken. De heer Eeltink van het CDA heeft een heel constructieve oplossing voor een voor hem bestaand dilemma gegeven. Zijn drie er niet een beetje veul, dus we hebben het wat verminderd om het allemaal financieel wat draaglijker te doen zijn. Het gaat om het idee en de pilot of dit gaat werken. Als ik de gemeente Nijmegen hoor werkt het allemaal prima. Ik kan zo nog wel een aantal gemeenten opnoemen. Het zwerfafval is beduidend minder, 600Zo wordt zelfs aangegeven, daar waar deze mogelijkheid gecreëerd wordt om het zwerfval kwijt te raken. Veel fracties zullen aangeven dat zwerfafval ook komt door het gedrag van mensen. Zij veroorzaken dat afval.

Dat is zo, maar je moet dan ook de mogelijkheid geven om het spul ergens kwijt te raken.

24

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

Er zijn in Westland genoeg vrijwilligers die zich met dat zwerfafval bezig houden. Ik heb in het initiatiefvoorstel het Cleanup Team Westland genoemd. Dat is zeer waardevol. Maar ook dat staat best wel achter het idee, zoals dat hier nu op tafel ligt. Dank ook aan de wethouder die heeft willen meedenken over de dekking. Aanvankelijk hadden we gezegd dat het eigenlijk iets is dat de gemeente aangaat als algemene taak. Dus de algemene reserve. Blijkbaar is ergens in een kast een bevoorschottingsvergoeding zwerfafval gevonden. Dank aan wethouder Snijders die daarop keurig wees. Dus dat hebben we vanmiddag nog even aangepast in paragraaf 5, om op die wijze de bekostiging te regelen. Nog even kort een uitleg over wat b ig belly's zijn. Big bellies werken op zonnecollectoren, althans het systeem dat erin zit. Het maalt het afval fijn en meldt wanneer de bak vol is. Dus overloop van de bakken zal zich niet voordoen. Ik hoop dat de raad hiermee kan instemmen. De voorzitter: Dat was een mooie toelichting. Dan ga ik nu inventariseren wie van de fracties het woord wil voeren. De heer Eeltink: Voorzitter. Wij hebben inderdaad in de commissievergadering met een toenemend enthousiasme gesproken over het idee van de big bells. Als mij begin 2021 dat gevraagd zou worden zou ik denken dat we het over iets van kerkklokken hebben.

Maar uit nader onderzoek blijkt het een ander instrument te zijn dat heel nuttig kan zijn. Het is ook goed om even te benoemen dat we met elkaar in de commissievergadering constructief hebben gesproken en hebben gekeken naar wat we willen bereiken. Van de zijde van de initiatiefnemers van Westland Verstandig is gehoor gegeven aan een aantal zaken die wij hebben geuit. De kwestie maken we ook niet breder dan die is. Dus niet het hele probleem erbij betrekken, maar echt alleen puur kijken naar het zwerfafval, dat velen van ons aangaat. Een goede waarnemer zal zien dat er nog wel eens een raadslid, niet alleen op Cleanup Day, maar ook op andere dagen van het jaar, met een vuilniszak rondloopt om ons van dat zwerfafval te ontdoen. Het is een goed initiatief om te kijken naar mogelijkheden om dat op een efficiëntere manier te doen. Het oorspronkelijke voorstel was wat grootschaliger. De heer Duijsens merkte terecht op dat dat bij mij wat oncomfortabel voelde in deze tijden, waarin we op elke euro moeten letten. Maar gezien de goede berichtgeving van elders in het land vinden wij het uiterst verantwoord om een try-out te doen op een drietal hotspots, met die wat minder omvangrijke investering, die nu in het voorstel is opgenomen. Ik begrijp uit de toelichting van de heer Duijsens dat de wethouder zelfs heeft meegedacht in de zoektocht naar budget. Dat stelt gerust.

Ik ga er van uit dat de wethouder er in toenemende mate zin in heeft gekregen. In ieder geval is dat in de CDA-fractie wel het geval. De heer Van Harmelen: Voorzitter. Voor ons ligt het initiatiefvoorstel van Westland Verstandig over een schoon Westland. Het inmiddels aangepaste voorstel gaat over het op proef plaatsen van drie big bellies in drie kernen van het Westland. Mijn fractie heeft tijdens de laatste cleanup Westland-opruimactie in september overal zwerfvuil gevonden, terwijl er toch overal ook prullenbakken staan. Naar onze mening staat of valt een schoon Westland met het gedrag van de inwoners. Maar wellicht lost het plaatsen van big bellies het probleem deels op. We hebben nog wel en vraag betreffen de het genoemde bedrag van f 25.000,00 voor die drie big bellies. Zijn daar ook de kosten van het plaatsen bij inbegrepen? Mijn fractie staat toch achter deze voorgestelde proef en we zullen dit initiatief ook steunen. De heer De Gier: Voorzitter. Mijn fractie staat niet per definitie negatief tegenover dit voorstel. Als we kijken naar de klachten die wij ontvangen over zwerfvuil, dan zien we dat die zeer verspreid zijn over de gemeente en vaak het gevolg zijn van volle prullenbakken bij speeltuintjes. Daardoor komt er zwerfafval naast. Of het gaat om zwerfafval dat het gevolg is van de wekelijkse markten.

Mijn vraag aan Westland Verstandig is dan ook welke drie hotspots volgens haar in a anmerking komen voor zo'n big belly.

25

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

Ik heb al eerder gepleit voor meer ondergrondse containers, want wij zien wel veel naastplaatsingen bij volle containers. Meer containers en zeker ondergrondse containers zouden daarvoor een oplossing kunnen zijn. Eigenlijk zouden we dat geld liever aanwenden voor het plaatsen van meer ondergrondse containers in Westland dan voor het plaatsen van drie big bellies. Maar misschien kan Westland Verstandig me daarvan nog overtuigen. De heer Voskamp: Voorzitter. Zoals de heer Eeltink ook al aangaf heeft de commissie er uitgebreid over gesproken. Inderdaad is het woord 'gedrag' van mensen ook gevallen. Hoeveel bakken je ook neerzet, het een stukje gedrag. Uiteindelijk hebben we ook met elkaar gezegd toch eens wat te proberen. De vraag is aan de heer Duijsens gesteld om het voorstel aan te passen en eerst een proef te gaan doen. Zowel de wethouder als Westland Verstandig denkt dat we deze drie bakken kunnen gaan zetten. We kunnen ze tussentijds goed monitoren, zodat we niet voor verrassingen komen te staan. Wat ons betreft gaan we met dit voorstel akkoord. De heer Hartman: Voorzitter. We vinden het een interessante pilot, zeker nu het drie bakken betreft. We zien wel dat er rond Oud en Nieuw wel eens wat prullenbakken weggehaald of afgesloten moeten worden.

Wij vroegen ons af of dat bij deze ook geldt en of daar nog heel veel meerkosten aan verbonden zijn dan bij normale prullenbakken. De heer Hofland: Voorzitter. Een sympathiek voorstel en daarom zullen wij daar sowieso voor stemmen. Want dat doe je met sympathieke voorstellen. Volgens mij is het voorstel ook in de loop der tijd verbeterd. Het is een stuk makkelijker en uitvoerbaarder geworden door de aanpassingen van de heer Duijsens. Dus ik denk dat het een goed initiatief is. Het is sowieso een initiatief waarmee we Westland schoner maken. Dat kan op onze steun rekenen. Omdat het over locaties gaat wil ik de Litterati app nog aangeven. Met die app werkt het Team Cleanup Westland. Daarmee wordt gemonitord waar wel en niet zwerfvuil ligt. Die gegevens willen ze ook heel vaak delen met de gemeente om ervoor te zorgen dat prullenbakken op de juiste plek komen te staan. Dat kan ook mooi hier toegepast worden. Ik wil graag die suggestie aan de wethouder meegeven, zodat het een succes wordt waarop wij allemaal hopen. De voorzitter: Het is een tijd van hoop, dus wie weet. De heer Spaans: Behalve aan mijn eigen big belly doe ik ook denken aan deze big bellies. Wie wil er namelijk geen schoon Westland, minder zwerfafval, geen overlopende vuilnisbakken en nota bene een dekking door de wethouder aangeleverd? De wonderen zijn de wereld niet uit, vlak voor de Kerst.

Wat ons betreft dus een uitermate sympathiek voorstel, dat wij uiteraard zullen steunen. Wat de plaatsing betreft vinden we dit een uitvoeringszaak, dus aan het college. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Spaans. Dan geef ik graag het woord aan wethouder Snijders voor een reactie namens het college op het initiatiefvoorstel. Wethouder Snijders: Dank u wel, voorzitter. Ik heb heel wat betogen gehoord. Ik vraag me af of ik hier uitgebreid op in moet gaan of op hoofdlijnen. De voorzitter: Nee, wethouder. U hoeft alleen maar namens het college een reactie op het initiatiefvoorstel te geven. U hoeft niet op partijen in te gaan, dat is niet uw taak. Wethouder Snijders: Dank u wel, voorzitter. Zwerfafval is een ergernis van ons allen. De gemeente faciliteert afvalbakken en het leegmaken ervan. Dat verloopt goed, maar u weet zelf wel dat het ook een mentaliteitsprobleem is. Mensen gooien jammer genoeg heel veel

26

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

afval gewoon op straat: blikjes, sigarettenpeuken en alles eromheen. In de commissievergadering hebben we dit uitgebreid besproken. Het eerste voorstel betrof 30 big bellies. Er is nu een pilot voor drie big bellies. Daarover heb ik in de commissievergadering aangegeven er positief in te staan. De voorzitter: Ik geef het woord aan de heer Duijsens voor zijn reactie in eerste termijn. De heer Duijsens: Dank u wel. Dank aan partijen voor de steun en de wethouder voor de handreiking over de dekking uit de bevoorschotting zwerfafvalvergoeding. Dan de vragen van de ChristenUnie-SGP. Per stu k kosten ze f 8.000,00 inclus ief plaatsing. Die kosten heb ik drie weken geleden opgevraagd bij de gemeente Nijmegen. Daar hadden ze er pas weer een paar nieuwe besteld. Dan de plekken. Ik ben het eens met degenen die zeggen dat dat een uitvoeringskwestie is. Daarover hebben we natuurlijk wel nagedacht, zelfs waar we er 30 zouden neerzetten. In Naaldwijk op het Wilhelminaplein, in 's-Gravenzande op het Marktplein en in Maasdijk zouden de mogelijke locaties kunnen zijn. De wethouder heeft hoop ik veel meer zicht op zwerfafval en waar zich dat ophoopt. Wij refereren ons aan hetgeen wat de wethouder in het kader van de uitvoering doet. Mij is niets gebleken over extra kosten tijdens de jaarwisseling. Ik neem dat het een kwestie is van de klep dichtplakken en goed inpakken.

Dat is dan voldoende om ook de binnenkant te beschermen. Of ze weghalen, want ze zijn vrij oppakbaar. In de installaties zitten namelijk geen kabels. Nogmaals dank voor de ondersteuning. De voorzitter: Ik zie geen handjes voor de tweede termijn, zodat ik de beraadslagingen sluit. 28.

VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN DE GLASTUINBOUWVISIE 2040: HART VOOR GLAS

Mevrouw Vermeer-de Smit: Voorzitter. De grootste tuinbouwgemeente van Nederland verdient een dege lijke en uitgebreide visie. En die ligt vanavond voor. Het betreft zo'n honderd pagina's. We willen hier graag nogmaals onze waardering uitspreken aan de wethouder en de ambtenaren voor het samenstellen van deze visie en voor het beantwoorden van onze inhoudelijke vragen. Die antwoorden hebben we onlangs keurig ontvangen. Westland ontleent haar identiteit aan de glastuinbouw. Hard werken, eerst delen, zoals kennis, om samen te kunnen vermenigvuldigen en samenwerken met elkaar. Kort gezegd: hart voor glas. Met elkaar verder komen kan alleen slagen vanuit een heldere visie op het unieke karakter van Westland en hoe we dat in stand houden. Met voldoende aandacht voor zaken als de energietransitie, de arbeidsmarkt en de grote ruimtedruk waar we wonen. Tuinbouw, rust en groen concurreren met elkaar Heel terecht wordt de ontwikkeling van het FloraHolland-terrein in deze visie genoemd. Hiermee kunnen wij onze newport verder positioneren. Het CDA is dan ook zeer content met deze visie en hoopt dat deze ertoe bijdraag t dat we in 2040 weer zo'n visie kunnen produceren. Want dat betekent dat we het goed hebben gedaan en alert zijn geweest. Dank u wel, voorzitter. De heer Leerdam: Voorzitter.

In onze ogen over het algemeen een goede visie en we zijn blij om te zien dat er veel aandacht is besteed aan het belang van het volledige cluster, te weten productie, handel, toelevering, dienstverlening, kennisontwikkeling, logistiek en ook veredeling. Wij hebben nog een paar aspecten en kanttekeningen die we willen meegeven. Ook de LPF wil benadrukken dat de productie absoluut leidend moet zijn en een grote mate van aandacht blijft verdienen. Als deze namelijk sterk vermindert dan zal het gehele cluster uiteenvallen. Ook wordt het iets verouderde kassencomplex niet als bedreiging gezien, maar eerder als een kans voor een heel divers aanbod van groenten, bloemen en potplanten. Westland gaat zich terecht richten op glastuinbouwbedrijven van een half tot 10 hectare aan

27

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

oppervlakte, met daarin een grote diversiteit aan producten. De echt grote bedrijven met de bulkproducten hebben elders buiten het Westland al een plek gevonden, maar hebben daarbij het Westland nog steeds als uitvalsbasis. Iets wat onze factie als zeer positief ziet. De bedreiging die we als Westland en uiteraard ook als Nederlandse glastuinbouw de komende tijd gaan ervaren is allereerst een gebrek aan handjes. Robotisering gaat erg snel, maar zeker de komende twintig jaar blijft handenarbeid keihard nodig in de glastuinbouw. Ook het versneld afbouwen van het gasgebruik onder druk van klimaathysterie en onze overheid is wat ons betreft een bron van zorg. Natuurlijk schakelt de Nederlandse glastuinbouw waar mogelijk over op aardwarmte, maar dat zal alleen de basislast van de warmtevraag kunnen beïnvloeden. Door de piekvraag en het produceren van stroom zal de komende twintig jaar gas nog een enorm belangrijke energiebron zijn. Niet alleen voor de tuinbouw, maar ook voor de stroomvoorziening van heel Nederland, waar met name ook de WKK en (onverstaanbaar, 2.07.21) gaat spelen om de piekvraag op te vangen. Tot slot hebben we nog Brussel dat met plannen het aanbod van biologisch geteelde groenten wil vergroten. Gemiddeld genomen is de productie van biologisch telen 250Zo lager dan van het gangbare deel.

Dit betekent dat we meer landbouw- en tuinbouwgrond nodig hebben voor dezelfde productie. Gezien de krapte van het woningaanbod en de druk op land­ en tuinbouwgronden zien we ook hier voor de toekomst een bedreiging. Echter, buiten bovengenoemde punten zien we wel degelijk een goede visie voor ons liggen. Onze fractie zal dan ook van harte instemmen met deze visie. De heer Duijsens:Voorzitter. Voor ons ligt de tuinbouwvisie. Honderd pagina's zei mevrouw Vermeer, maar daarvan zijn er ongeveer zestig pagina's foto's. Je kunt zeggen dat die ook kunnen bijdragen aan het prettig lezen. De foto's die hier worden getoond zijn denk ik wel een beetje bladvullend. Wat voor ons ligt is een soort glazen bol en een beetje raden hoe het Westland er over twintig jaar bij staat. Onze fractie is geen voorstander van visies. Dit is nou een visie die een gevolg van de economische visie is. Vervolgens is ook de omgevingsvisie gekomen. Daarna is het Uitvoeringsprogramma economie gekomen. En daarin stond dat er een tuinbouwvisie moet komen. En zie hier, we beginnen met een visie en eindigen daarmee. Maar hiermee maak je Westland niet beter. We hebben allerlei visies. Het college munt uit in het maken daarvan. Detailhandel, horeca, wonen, groen en duurzaamheid. Allemaal los van elkaar staande visies, die allemaal vanuit hun visie belangrijk zijn, maar geen rekening houden met elkaar.

Dat is vreemd en daar kun je bijna de consequentie en het gevolg uit trekken dat daar weinig van terecht komt. Dit soort visies kost in feite een hoop geld en tijd. Ze gaan ofwel de archiefkast in of komen bovenop de tientallen andere visies, die dit college al heeft gemaakt en waar het stof al op ligt, omdat er gewoon niks mee gebeurt. Wij hebben in elk geval geen behoefte aan dit soort visies, omdat je daarmee niks bereikt. We hadden wel gehoopt op een visie waarbij concrete knopen zouden worden doorgehakt. En niet alleen maar op de winkel passen en hopen dat de markt het ons allemaal aanreikt. Met name de tuinders die dat dan allemaal zelf doen. Want daar zijn we van afhankelijk, ook in deze visie. Als de gasprijs niet snel naar beneden gaat, dan zullen we een ander toekomstbeeld hebben in die tuinbouw, dan wanneer dat niet het geval is. Dus dat hadden we graag gewild. Hoe kunnen we het oude kassendeel van Westland vernieuwen? Sommige mensen zullen zeggen dat dat erin staat. Er zijn namelijk allerlei activiteiten. Ja, maar dat zijn bestaande activiteiten, die tot nog toe niet het gewenste resultaat hebben. En dat zou je dan in een visie moeten doen. We zullen wel voor deze visie stemmen, maar in principe zegt die niks. We zijn ook een beetje door het CDA gesteund in onze mening over deze visie.

Toen ik de vragen van het CDA las dacht ik dat meer dan de helft daarvan ging over het uitleggen wat er in de visie staat. Dat is ook wat ik in de commissievergadering heb gezegd. Ik denk dat onze fractie best wel kan begrijpen wat in stukken staat. Tachtig zinnen lopen niet of

28

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

begrijpen we helemaal niet. We weten helemaal niet wat er staat. Een hoop blabla en academische taal. Daar maak je Westland niet beter van en ook de inwoners niet. Dit soort visies is dus prima voor de archiefkast, maar is zonde van het verprutste geld en de tijd. De heer Spaans: Voorzitter. In de commissievergadering heb ik al aangegeven dat we dit een goed stuk vinden. Het is een richtingaanwijzer en onderlegger. Natuurlijk worden er in een visie geen knopen doorgehakt. De visie is heel belangrijk voor het Westland. Het was mijn voorstel om ook de integraliteit van een en nader te benadrukken. Deze visie raakt namelijk heel veel beleidsterreinen. Als we die allemaal als losse taartpuntjes gaan beschouwen en niet de hele taart van het Westland gaan bekijken, dan slaan we de plank mis. Dus integraliteit meenemen en zaken met elkaar in verband brengen is denk ik van essentieel belang. Er staan dingen in die we als GroenLinks belangrijk vinden. We hebben het over duurzaamheid, de energietransitie, ruimtegebruik en ook over groen en blauw. Onderbelicht is blauw. Westland heeft het meest smerige oppervlaktewater van de hele regio. Dat komt aantoonbaar door de glastuinbouw en dat toont ook het hoogheemraadschap jaarlijks aan. Wat meer aandacht schenken aan dingen die gebeuren moet in het Westland, de illegale lozingen en het weglekken. Dat gebeurt niet door iedere ondernemer.

Er zijn state of the artbedrijven die helemaal voorop lopen. Maar die worden door de achterdeur ingehaald door mensen die zich niet netjes aan wet- en regelgeving houden. Daarop zou de wethouder zich met voorrang moeten richten, anders is de visie voor 2040 dus al veel eerder door de Kaderrichtlijn water ingehaald en zijn we hier met een achterhoedegevecht bezig. Dus mijn lans breek ik voor het blauw, voor een ondergeschoven kindje in deze visie. Maar ons smerige oppervlaktewater verdient veel meer aandacht dan er nu in deze visie staat. Verder is sprake van een prima verhaal, een richtingaanwijzer, waar we uiteraard voor zullen stemmen. De heer De Bloeme Voorzitter. Het lijkt alsof de tendens in de visie is dat iedere vierkante meter in beton is gegoten. Onze fractie is van mening dat we ook naar de praktijk moeten kijken. Er zijn teelten die geen daglicht meer nodig hebben en bijvoorbeeld in schuren geteeld kunnen worden. Met sommige tuinen wordt al jaren niets gedaan, bijvoorbeeld in Monster. Onze fractie is van mening dat gekeken moet worden of hier een andere bestemming aan gegeven kan worden. Bijvoorbeeld door het bestemmingsplan om te zetten naar een groengebied. Onze fractie vraagt ook aandacht voor de kleinere c.q. familiebedrijven. Er gaat veel aandacht naar de grote bedrijven. Dat is goed, maar ook de familiebedrijven vragen toekomstperspectief.

Het gaat daarbij vaak om kwaliteit en niet om kwantiteit. Onze fractie zal het voorstel in ieder geval wel steunen. De heer Hofland: Voorzitter. Een deel van de bijdrage die ik doe zal ook zijn wat ik in de commissievergadering gezegd heb. Maar hier doen we het echte plasje over het voorstel. Er ligt hier wel een serieus voorstel voor, dat volgens mij ook prima is. Ik wil een aantal kanttekeningen erbij maken. Enerzijds gaan we hier een visie schrijven op een onderdeel dat aan de markt en economie gebonden is. Daarop hebben we in bepaalde mate invloed. We zijn het met zijn allen erover eens dat we ons best moeten doen om de glastuinbouw voor onze gemeente te behouden. Dat spreekt voor zich en daarin kunnen we ons allemaal vinden. Maar uiteindelijk hebben we dat niet alleen voor het zeggen. Als dat wel zo zou zijn, dan zouden er nog veel meer gemeenten in Nederland deze mooie sector willen hebben. Die kanttekening wil ik maken. Het stuk zit volgens mij helder in elkaar. Er komt een aantal grote opgaven naar voren. Die opgaven heeft de glastuinbouw nog steeds te doen. Het gaat om duurzaamheid en van het gas af gaan. Daar kunnen nog mooie stappen worden gezet en die moeten ook gezet worden. Die verdienen aandacht en daarmee is de gemeente ook volop bezig.

29

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

De enige kanttekening die ik maak is dat in het stuk is geschreven dat er een koppeling is met de Omgevingswet. In die wet staat letterlijk dat het areaal van de glastuinbouw wordt vastgezet of behouden. Alle partijen hier zeggen dat je dat niet zo star moet zien, maar dat je dat van tijd tot tijd moet bekijken. De productie per vierkante meter of per hectare stijgt ook, zodat je niet kunt zeggen dat vast te zetten en daaraan niets meer verandert. Wat ons betreft kun je altijd het gesprek of de discussie over het aantal benodigde hectaren voeren. Tot slot de algemene vraag hoe nu verder. Het is een goed stuk, waarin we ons in grote lijnen wel kunnen vinden. Er is best wel een aantal zinnen waarvan je je afvraagt wat hierin wordt gezegd. Ik wil van de wethouder horen hoe we eigenlijk verder gaan met dit stuk en hoe we de concrete uitvoering verder krijgen. Mevrouw Van der Knaap: Voorzitter. Het is een heel lijvig document geworden. Het is goed dat er nu een visie tot 2040 ligt. Daarmee zet je een stip op de horizon. De glastuinbouw is en blijft de belangrijkste economische pijler van het Westland en dat moeten we ook zo zien te houden. De glastuinbouw moet wel toekomstbestendig zijn. Wij moeten zorgen dat we onze voorsprong en onze toonaangevende rol behouden en eventueel verder uitbouwen.

De wethouder heeft in de commissievergadering gezegd dat die 2.500 hectaren niet in beton gegoten is. De kracht van het cluster is dat hier alle factoren aanwezig zijn, zoals ook onderwijs en logistiek. Westland moet ook nog inspelen op de digitale ontwikkelingen die er zijn. We vinden het areaal wel noodzakelijk wel noodzakelijk voor het tuinbouwcluster,waarbij kwaliteit altijd voor kwantiteit moet gaan. Het CDA heeft in de commissievergadering voorgesteld om de visie na tien jaar te evalueren en dat vinden we eigenlijk een heel goed idee. Wij zijn het eens met het voorstel en zullen daarvoor stemmen. Wethouder Abee: Voorzitter. Mevrouw Van der Knaap en de heer De Bloeme zeiden terecht dat 2.500 hectaren niet in beton gegoten zijn. Wat we alleen wel proberen aan te geven is dat we met de kennis van nu zien dat juist de totale cluster belangrijk is. En daarin is op dit moment geen aanleiding om te denken dat we met fors minder productieareaal toe kunnen. De heer Leerdam gaf daarvan ook een omschrijving. Juist de kleinere productiearealen binnen onze gemeente zijn op dit moment belangrijk. Dat laat onverlet dat toekomstige ontwikkelingen, denk aan vertical farming, anders kunnen laten zien en doen denken over het productieareaal. Ik herinner ook aan de teksten van Porter, die zegt dat het totale cluster productie en innovatie nodig heeft. Daar zien we wel een verschuiving.

Vroeger was productie een van de belangrijkste onderdelen, maar nu zijn kennis en innovatie dat. De heer Hofland heeft bepleit dat de markt daarin belangrijk is. Bedrijven doen daarin veel zelf. Maar als overheid zullen we onze invloed in het faciliteren en ondersteunen handen en voeten geven. Denk ook aan de floraontwikkeling die we voorstaan. Daar zijn we hard mee bezig. U wordt over de voortgang en organisatie deze maand nog geïnformeerd. Onze rol is stimuleren en faciliteren. De markt doet inderdaad een heleboel zaken goed zelf. De overheid zal echter echt moeten ondersteunen. Ik ben het eens met de heer De Bloeme over kleine familiebedrijven. Dat heeft ook met kleinere arealen te maken. Niet alleen 10 en 20 hectaren zijn zaligmakend. Ook bedrijven met 1, 2, 3 of 4 hectaren kunnen zeer levensvatbaar zijn. Zij zijn juist nodig om ook de variatie en innovatie in teelten naar de toekomst toe drijvend te houden. Je hebt ook mensen nodig die de nichemarkten bedienen. De heer Spaans hoorde ik een mooie term gebruiken. De visie is inderdaad vooral bedoeld als richtingaanwijzer en onderlegger. De integraliteit is daarbij belangrijk. Het gaat om de totale keten en alle onderdelen daarin. Hij geeft aan dat blauw is onderbelicht. Dat hebben we wel geprobeerd te benoemen. Ons na te streven doel is een circulaire, innovatieve en beleefbare sector vanuit de samenleving.

Daarbij hoort dat waterverontreiniging tot het einde zou moeten gaan behoren. Daarvoor hebben we 2050 als ideaal doel geschreven. Ook de sector is daarmee bezig. Ik ben het met u eens dat we ons been daar nog moeten bijtrekken.

30

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

De heer Duijsens was heel blij met plaatjes, maar nu is hij dat weer iets minder. Ik suggereer dat WV staat voor Westland Visieloos, want u wilt zonder visies alleen maar op dagkoersen varen. Als u alleen maar naar dagkoersen kijkt betekent dat dat u vanwege de gasprijs weer andere besluiten zou moeten nemen dan misschien over drie maanden. Zo kun je een sector niet besturen. Zo bestuurt de sector zichzelf niet. En zo moet je de gemeente ook niet besturen. Dus ik ben blij met de complimenten die breed vanuit de gemeenteraad over de visie zijn gemaakt. De door de heer Leerdam naar voren gebrachte punten heb ik deels al benoemd. De productie moet de aandacht houden. Alleen zal het innovatieve karakter wel steeds belangrijker worden, zoals de technologische ontwikkelingen daarin. Denkt u aan een gesloten teeltsysteem. Maar het zal in toenemende mate draaien om de innovativiteit en circulariteit. Ik eindig met mevrouw Vermeer, die naar de situatie in 2040 keek. We hebben in Westland hart voor glas. Met het vaststellen van deze visie geven we ook naar de toekomst aan dat hart voor glas iets is dat op ons netvlies blijft staan. Dat is onze economische drijfveer als het gaat om de echt belangrijke elementen. We hebben 2,70Zo van het bruto binnenlands product en 75.000 banen. Een belangrijkere toegevoegde waarde dan Schiphol. Dat verdient een sector, die op de toekomst is toegerust.

Daarbij horen lightrail, moderne onderwijsinstellingen en samenwerking met universiteiten. Ik ben het met mevrouw Vermeer eens dat we in 2040 nog steeds een toonaangevende glastuinbouwsector zijn die goed is voor de regio, de gemeente Westland en zelfs wereldwijd op het gebied van duurzaamheid en veilig voedsel en die een enorme betekenis kan blijven houden. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan is de tweede termijn aan de orde. De heer Duijsens: Ik had de wethouder bij interruptie iets willen voorhouden. De wethouder kan mij figuurlijk nog steeds een draai om mijn oren even, maar hij moet toch ook weten dat je naast visies ook missies hebt. En missies leveren echt wat op. Dit soort stukken is hoogst vaag en zijn een beetje van een blabla-gehalte. Natuurlijk zijn het prachtige teksten, maar als je er vervolgens niks mee doet en niet anders doet dan een beetje de markt volgen en het beeld dat we mogelijkerwijs in 2040 voor ogen hebben staan, dan is dat niet hetgeen wat een goed bestuur zou moeten doen, namelijk een visie geven op missies en waarin wordt aangegeven hoe we het gaan doen. We hebben in Westland ook andere taken en er zijn andere zaken die we willen regelen. Gezamenlijk zou moeten worden opgetrokken en niet met dit verhaal, waarvan we ons afvragen wat we ermee moeten. Zonder uitvoeringspunten is dit te weinig en te mager. Dat is wat wij aangeven.

De wethouder vindt dit voortreffelijk en fantastisch. Hij denkt dat het werk af en klaar is voor de verkiezingen. Dit soort visies gaat de kast in en komt daar nooit meer uit. Er liggen er al veertig van hetzelfde type en soort. Daar horen we helemaal niks meer van. In de begroting wordt er helemaal niks over de uitvoering van de visie opgenomen. En met deze visie gaat het precies hetzelfde. De heer Spaans: Voorzitter. Goed dat de wethouder circulair in zijn bijdrage noemt en benadrukt dat er nog iets te doen is met blauw. Waarover ik hem niet hoor is dat er een Kaderrichtlijn water is, die ons Europees gezien verplicht dat in 2027, over vijf jaar, al het water in Europa schoon en gezond moet zijn. Dan hebben we inderdaad nog wel iets te doen. En dan schrik ik toch wel als ik de wethouder een vergezicht aan deze raad hoor voorleggen van het jaartal 2050. Hij moet het over vijf jaar doen en niet over 23 jaar. Daartussen zit nogal een spanningsveld. Ik ben heel erg benieuwd wat de wethouder concreet zal doen om het Westlandse oppervlaktewater, wat tot het meest smerige van de hele regio en van half Europa behoort, aan die Kaderrichtlijn water in 2027 te laten voldoen. Deze visie zal daaraan ook moeten voldoen. Het gaat er dus niet om dat deze wethouder zijn richtingaanwijzer naar 2050 laat wijzen. Dat is heel ver weg en heel erg vaag. Ik vraag hem concreet veel beter aan

31

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

de bak te gaan, omdat het in 2027 geregeld moet zijn. Wat gaat de wethouder daaraan concreet doen? Wethouder Abee: Voorzitter. Ik heb geprobeerd te beschrijven, wat we ook in de visie hebben opgeschreven, dat er in 2040, 2050 een glastuinbouwsector is die volledig 1 000Zo circulair is en waar geen gebruik meer wordt gemaakt van welke fossiele brandstof dan ook. Daar zijn innovatie en gesloten ketens de doelstelling en die moeten gerealiseerd worden. Onderdeel van gesloten ketens is onder andere dat de totale klimaatadaptatie, inclusief oppervlaktewater en het gebruik van water, zo efficiënt mogelijk wordt gemaakt. U zegt Kaderrichtlijn water, daarmee ben ik het eens. We moeten naar 2027 toe. We zijn hard bezig met het hoogheemraadschap om te kijken hoe we naar zuiveringen gaan en hoe we steeds meer bepaalde bestrijdingsmiddelen terugdringen. Waar partijen bewust lozen wat niet mag moeten we die hard aanpakken. Kortom, we zijn echt op pad en hebben nog een hele versnelling te maken. Dat ben ik helemaal met u eens. Dat begint dus niet in 2040, 2050, maar daarmee zijn we volop bezig. We zullen wel vorderingen moeten maken, maar u weet ook dat er soms richtlijnen vanuit het Rijk en Rijkswaterstaat niet duidelijk zijn. Dat maakt het voor de sector een stuk lastiger. De heer Duijsens probeert het beeld op te hangen dat ik zou denken dat het werk zeker af is.

Dat is natuurlijk echt onzin. We zijn juist volop bezig met uitvoering. Het Floraterrein ontwikkelen is ook zo'n ontwikkeling waar we een missie hebben. U heeft meegestemd, maar u heeft daar bedenkingen bij. Ik zou zeggen meedoen om naar de toekomst te kijken en de missies in te vullen. En niet alleen maar te gemakkelijk te roepen dat we niets aan visies en dagkoersen hebben. We zijn een sector die er wereldwijd toe doet. Dat doe je niet door op dagkoersen te varen, maar door vanuit een visie samen met de sector op te trekken en gezamenlijk de handen aan de ploeg te slaan. Dat doen we met het bedrijfsleven en de sector. Ik nodig u uit om eens een bedrijf te noemen dat dit een slechte ontwikkeling vindt. U moet toch ook namens partijen praten. Vanuit de sector en de glastuinbouwbedrijven hebben we alleen maar steun gekregen voor de richting en de koers die we hebben aangegeven. De heer Spaans: Voorzitter. Nog een korte opmerking naar aanleiding van de reactie van de wethouder. Goed dat de wethouder erkent dat er snel wat moet gebeuren. Hij wees daarbij naar de landelijke overheid. Ik wijs daarbij naar de sector zelf. De oppervlaktewaterspecialist van onze sector, de heer Meijs, heeft nadrukkelijk aangegeven iets te gaan doen en dat gemeenten beter moeten handhaven.

Het hoogheemraadschap heeft aangegeven dat we straks met heffingen moeten komen, die speciaal voor de tuinbouwsector moeten gelden. Het is dus niet zo dat er gewezen moet worden naar de landelijke overheid. U moet zelf aan de bak om samen met het hoogheemraadschap, maar ook met de sector die dit nota bene beaamt, hieraan wat te doen. Wijzen naar de landelijke overheid is een achterhoedegevecht. U moet zelf aan de bak, wethouder. De voorzitter: Dat was een statement van de heer Spaans. Wil de wethouder hierop nog reageren? Wethouder Abee: Voorzitter. Ik heb niet beoogd om naar de rijksoverheid te wijzen. Het gaat om allerlei ontwerpeisen die aan zuiveringsinstallaties bijvoorbeeld worden gesteld. Ik ben het met de heer Spaans eens dat wij met zijn allen en de sector aan de slag moeten gaan. Maar het is wel de rijksoverheid die daarvoor vaak de eisen stelt. En daar zit nog wel even een mismatch in. Maar ik ben het met de heer Spaans eens dat de sector het zelf moet doen en wij daaraan een flinke bijdrage behoren te leveren. De voorzitter: Dan sluit ik ook op dit onderdeel de beraadslagingen.

32

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 7 DECEMBER 2021

GEMEENTE WESTLAND

29.

BEHANDELING VAN OP ZICHZELF STAANDE MOTIES OP GROND VAN ARTIKEL 38, LID 3 VAN HET REGLEMENT VAN ORDE VAN DE RAAD

29.1

MOTIE WESTLAND VERSTANDIG INZAKE GEEN MEDEWERKING VERLENEN AAN HUISVESTINGS VERZOEK YUNUS EMRE (REEDS BEHANDELD IN DE RAADSCOMMISSIE MO VAN 22 NOVEMBER 2021; TER BESLUI TVORMING/STEMMING)

Motie 'Verzoek college burgemeester en wethouders om geen medewerking te verlenen aan huisvestingsverzoek Yunus Emre' “ De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 7 december 2021; overwegende: dat de raad op 1 juni het Plan van scholen 2021 -2024 heeft ingetrokken en het Plan van Scholen 2022- 2025 niet heeft vastgesteld; dat het college - ook in de visie van de minister - enkel op basis van een plan van scholen een huisvestingsbesluit kan nemen; dat de minister tot nog toe geen reactie gaf op berichten vanuit de burgemeester of op de brieven van de in de Westlandse raad zittende landelijke partijen; dat de minister ook nog niet zelf de aanvrage heeft behandeld als een nieuw verzoek en dus geen verdere actie heeft ondernomen; dat het college van burgemeester en wethouders ook geen vervolg gegeven heeft op het besluit van de raad van 1 juni 2021; verzoekt het college: geen medewerking te verlenen aan het verzoek om huisvesting en de bekostiging daarvan voor augustus 2022 of enige andere eerdere of latere datum, althans geen definitieve, niet meer terug te draaien besluiten te nemen tijdens deze bestuursperiode; gaat over tot de orde van de dag. ” (Motie van Westland Verstandig) De voorzitter: Ik wijs de raad erop dat het college een brief naar de raad hierover heeft gestuurd.

Ik verzoek de raad hiervan kennis te nemen, voor zover dat nog niet het geval is g e we e s t. De heer Duijsens: Het gestelde achter het derde streepje bij de overwegingen wil ik graag doorhalen. Dat is door de feitelijke toedracht achterhaald. Die minister heeft inmiddels een reactie gegeven. De motie is wat mij betreft duidelijk. Het verzoek aan de wethouder en het college is om geen medewerking te verlenen. Ik wil nog iets anders aan de wethouder voorleggen. Artikel 6 van de Verordening huisvesting onderwijs Westland 2015 bevat dat alleen maar ingestemd kan worden als dat op basis van het programma gebeurt, dat dit jaar is vastgesteld. Dat hebben we dit jaar niet gedaan. Dus de vraag is hoe de wethouder punt 6 opvat en of de minister dat wel heeft gezien toen hij de brief aan u stuurde. Wij willen de motie in stemming laten brengen. Dan de strijd met het wettelijke systeem. Het is heel goed en prachtig dat de minister dat hij dat deed. Misschien ook even aangeven hoe het met die boosterprik gaat. Die gingen we als gemeente ook organiseren. Iedereen weet dat de GGD dat doet en dat het om het primaat van de GGD gaat. Dus dat is ook in strijd met... Wij proberen dit voor de Westlandse inwoners voor elkaar te krijgen. Dat het piept en knarst mogelijkerwijs met hogere regelgeving, daar hoeven we niet voor uit de weg te gaan.