Notulen Gemeenteraad 21 januari 2021 (G21-000277)

Zo mag het niet werken in gemeenteland. Het college komt met voorstellen, is wat licht met onderbouwen richting de raad. De raad moet dat goed controleren en moet ook achteraf goed controleren, bij de jaarrekening of op een ander moment. Of het allemaal goed gegaan is, of het doel is bereikt en moet ook weten wat de risico's zijn, maar dat ontbreekt ten enenmale. En dan willen we het college een beetje matsen door te zeggen er vanavond een klap op te geven. Prima, maar wel later nog een keer terugkomen en doe dan je huiswerk goed. Dat is in feite de inhoud van het eerste amendement en het valt mij tegen dat het college dat niet met beide handen aangrijpt en zegt: we hebben een punt. Bij de commissievergadering was het alleen maar het noemen van het bedrag en één zin en nu hebben we er meer zinnen eraan gewijd, maar het is nog steeds niet voldoende om het kredietvoorstel te onderbouwen. Geef die informatie, zodat we op dat punt in pais en vree verder kunnen en de raad zijn werk kan doen. Dus nogmaals het verzoek aan het college: geen oponthoud, maar kom met die informatie. Die informatie moet er zijn; die bedragen zijn ergens op gebaseerd?. Tot zover. De heer Voskamp: Voorzitter. De wethouder had het over het behandelen van voortgangrapportages. Wat ons betreft kan dat gewoon via een memo of een mededeling in

17

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

de commissievergadering, zodat we er altijd nog over door kunnen praten of ze kunnen agenderen. Ik wil nog opmerken dat de heer Valstar zich van stemming zal onthouden vanwege de Reddingsbrigade. De heer De Gier: Voorzitter. Wij hebben onze bezwaren tegen het op deze manier in stemming brengen van twaalf investeringsvoorstellen onder één besluit al meerdere malen naar voren gebracht. Ik zou willen vragen om volgend jaar grote, nieuwe investeringen, die niet onder het reguliere onderhoud vallen, waar deze gebiedsgerichte plannen eigenlijk voor bedoeld zijn, ik zeg even alles groter dan f 500.000,00, als afzonderlijke investeringsvoorstellen in de raad te brengen en dan ook nog goed onderbouwd. Wat dat betreft sluit ik mij aan bij de heer Duijsens, die zegt allemaal achter deze twaalf investeringsvoorstellen te staan, alleen vraagt hij waarom ze niet goed zijn onderbouwd. Ik trap natuurlijk vooral aan tegen de twee specifiek twee grote zwembaden waarvan de investeringen niet zijn onderbouwd. Natuurlijk willen wij dat bij beide zwembaden de installaties worden vervangen enzovoort, maar het bedrag nou vandaan komt hebben we niet te zien gekregen en is niet uitgelegd. Er zijn blijkbaar rapporten, onderzoeksvoorstellen en externe bureaus die we allemaal niet hebben gezien.

Ik zou het college dat willen meegeven als een soort verbeterpunt en dat dat de volgende keren wel wordt gedaan: grote investeringen apart, goed onderbouwd. Ik blijf achter het amendement van GBW staan dat wij mede hebben ingediend en voor de rest denk ik dat wij, ondanks onze bezwaren, wel met het voorstel zullen meegaan. De heer Spaans: Voorzitter. Ik heb even de beantwoording van het college afgewacht. Ik had wel vragen in eerste termijn, maar, zoals al eerder aangegeven, zitten er in deze twaalf projecten altijd zaken waarover je wel of niet enthousiast bent. Maar door de bank genomen moet je kijken hiermee door één deur te kunnen en is het een voorstel wat de toets der kritiek kan doorstaan. Qua ideeën wel. Dat is mijn punt ook niet. Het probleem is dat wij als raadsleden hier niet alleen maar zitten om het Westland te pleasen, we hebben ook een controlerende rol. En als wij die controlerende rol serieus willen nemen toetsen we op datgene wat er is afgesproken en of wat in kaders is gelegd ook daadwerkelijk gebeurt. Ook gaat het erom op welke wijze dat gebeurt en wat de veiligheidsmarges zijn die we daarvoor kunnen inzetten. Dat is ook onze rol. Daar zijn wij ook voor aangesteld. In alle eerlijkheid kan ik dan die controlerende rol volstrekt niet voldoende waarmaken. Ik zit dan in een dilemma.

Ga ik dan tegen stemmen, tegen twaalf goede voorstellen voor het Westland stemmen, omdat er te weinig te controleren valt? We zien dan in ieder geval een beweging van het college met de projectenbrieven die voor een deel tegemoet komt. Voor een ander deel had ik mijn hoop gevestigd op de amendementen die door diverse partijen zijn ingediend en dan moet je op een gegeven moment een afweging maken. Dan ga ik met mijn hakken over de sloot mee met dit voorstel. Ik kan dan met goed fatsoen niet tegen stemmen, maar de manier waarop dit college dit soort grote bedragen onderbouwt is wel erg armoedig. Armoedig en niet meer van deze tijd. De voorzitter: Voor de beantwoording door het college geef ik als eerste het woord aan wethouder Snijders. Wethouder Snijders: Voorzitter. Ik zal eerst ingaan op de opmerkingen van de heren De Gier en Spaans. Zij hebben beiden gezegd zich wel te kunnen vinden in het merendeel van de voorstellen en dat er ook heel goede voorstellen bij zitten. De vraag aan het college is alleen om dit beter te gaan onderbouwen, zodat zij weten wat er goedgekeurd wordt en dat ook te kunnen controleren. Ik wil tegen deze beide heren zeggen dat we hun opmerkingen zullen meenemen, ons daarvan zeker iets zullen aantrekken en die bij de begroting voor 2022 als verbeterpunten zullen meepakken.

18

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

De heer Voskamp heeft het college gevraagd de raad op de hoogte te houden door middel van een memo. Wij zullen dat doen als het passend is en het kan worden gemeld. De heer Duijsens heeft in eerste termijn een aantal zaken aangegeven, zoals grote risico's, niet weten wat hij wel en niet goedkeurt en het in een vergadering van de commissie EFO aan de orde te stellen. Ik heb al eerder meegedeeld dat dit vanwege de tijdklem wat lastig is en ook aangegeven dat vragen of opmerkingen op detailniveau altijd schriftelijk gesteld kunnen worden en zo snel mogelijk beantwoord zullen worden. De voorzitter: Heeft wethouder Varekamp nog een aanvulling hierop? Wethouder Varekamp: Voorzitter. Ik ga helemaal mee met het verzoek van de heer Spaans om voldoende informatie te verstrekken om die controlerende taak te kunnen uitvoeren. De heer De Gier maakte wel een punt, want dit zijn geen nieuwe investeringen, althans voor de zwembaden. De zwembaden zijn feitelijk renovaties en passen in die zin dus wel in de gebiedsgerichte plannen. Dat het om grote bedragen gaat, dat is waar. En dat zullen we goed toelichten. De heer Spaans: Voorzitter. Ik was net iets te laat toen wethouder Snijders zijn betoog beëindigde, maar ik wil toch nog even terugkomen op zijn beantwoording in tweede termijn.

Hij haalt de bijdragen van mijn collega van de PvdA en mijzelf aan en zegt dat hij het gaat meenemen, zich aantrekken en meepakken. Ik zou dan toch graag een concreter antwoord willen hebben dan: meenemen, het zich aantrekken en meepakken voor de begroting van 2022. Hoe gaat deze wethouder ervoor zorgen dat er straks een voorstel ligt waarbij wij als raadsleden onze controlerende taak goed kunnen uitvoeren? Wethouder Snijders: Voorzitter. Ik heb heel duidelijk aangegeven dat wij de opmerkingen van de heren De Gier en Spaans zullen meenemen en dat we heel duidelijk het signaal hebben gekregen het beter te onderbouwen, zodat het kan worden gecontroleerd. Wij zullen dat ook in de begroting voor 2022 met de plannen zeker gaan doen. De voorzitter: Is het misschien een suggestie, wethouder, de raad tussentijds te informeren over de manier waarop het college dat denkt te gaan doen? Wethouder Snijders: Prima, dat is mogelijk. Ik zal daar een memo voor laten opstellen met informatie hoe we dat denken aan te pakken. De heer Spaans: Voorzitter. Ik dank de wethouder voor zijn suggestie. Dat was ook wat ik voor ogen had. Ik zou er graag aan willen toevoegen of de wethouder in zijn notitie dan ook een tijdpad wil vermelden, zodat we weten en ons kunnen voorbereiden op datgene wat er gaat komen. De voorzitter: Ik stel voor dat de heer Snijders dat meeneemt in het verdere traject.

De heer De Gier: Voorzitter. Wethouder Varekamp antwoordde dat de vervanging van deze apparatuur investeringen in de zwembaden zijn en het daarom onder gebiedsgerichte plannen laat vallen. Als dat voor normaal gemeentelijk vastgoed geldt, dan snap ik dat, maar voor deze twee zwembaden is er de afgelopen jaren een geheel ander traject bewandeld. Het zwembad De Waterman heeft namelijk een eenmalige bijdrage gekregen waarvan het open moet worden gehouden. En dat is dus niet gelukt, zodat we een extra investering moeten doen die niet in de planning stond. Natuurlijk praten we er al jaren met de Stichting De Waterman over dat wel of niet te zullen doen enzovoort, maar die hele discussie hierover wordt nu aan de kant geschoven door het onder gebiedsgerichte plannen te brengen.

19

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Hetzelfde geldt voor het zwembad De Hoge Bomen, waarvan het in eerste instantie de bedoeling was dat er in combinatie met de basisschool nieuwbouw zou plaatsvinden en misschien nog woningen. Dat blijkt echter niet haalbaar te zijn en in plaats van de discussie te voeren over hoe verder wordt er ineens onder gebiedsgerichte plannen het voorstel gedaan om die nodige investeringen toch maar te doen en het zwembad langer open te houden. Dat vind ik geen reguliere taken die onder gebiedsgerichte plannen behoren te vallen en dat zouden aparte agendapunten moeten zijn. Ik moet constateren dat daar door het college op dit moment niet voor is gekozen. De voorzitter: Ik vat dit op als een opmerking en niet zozeer als een vraag. Ik constateer dat wij hierover in twee termijnen hebben beraadslaagd en we kunnen overgaan tot stemmen. Is er nog behoefte aan het afleggen van een stemverklaring? De heer Van Veen: Voorzitter. De antwoorden van het college bewijzen het gelijk van onze fractie in dezen. Wij zullen uiteraard ons eigen amendement indienen en steunen. Wij steunen ook amendement B van Westland Verstandig, maar amendement C van Westland Verstandig krijgt niet onze steun. Hoewel wij er niet in zijn geslaagd het college voldoende te enthousiasmeren aan de informatie te voldoen zullen wij het voorstel toch steunen. De heer Duijsens: Voorzitter.

Wij zullen tegen het amendement van GBW c.s. stemmen. Niet omdat wij het er niet mee eens zijn, maar wij vinden het een verkeerd signaal. De Waterman moet ook kunnen. Uiteraard zijn we wel voor onze twee eigen amendementen. Wij zullen ruimschoots gebruik maken van de mogelijkheid om de wethouder te bestoken met opmerkingen en vragen over de onderbouwing en zullen die ook laten agenderen in een vergadering van de commissie EFO. Mijn verzoek is om het amendement wel in stemming te brengen, omdat ik vind dat dit echt nodig is en wij zullen voor het voorstel stemmen, want wij willen de verenigingen en de inwoners niet de dupe laten worden van dit gehannes van het college. De voorzitter: Dan gaan we stemmen, om te beginnen over de amendementen. Ik heb geconcludeerd dat amendement 11B van Westland Verstandig het meest vergaande amendement is en breng ik dat dan ook als eerste in stemming. Ik verzoek de regie het scherm met de leden van de fracties van het CDA en Westland Verstandig in beeld te brengen en de leden van deze fracties vraag ik het kaartje duidelijk voor het scherm te houden en vervolgens ook de andere fracties.

De uitslag van de stemming over amendement 11B is: voor zijn de fracties van Westland Verstandig, GBW, de PvdA en GroenLinks en tegen zijn de fracties van het CDA, de LPF, de VVD, D66 en de ChristenUnie/SGP, waarmee het amendement met 16 stemmen voor en 23 stemmen tegen is verworpen. Vervolgens breng ik amendement 1 1 A van de fracties van GBW, GroenLinks en de PvdA in stemming. Voor stemmen de fracties van GBW, GroenLinks en de PvdA en tegen stemmen de fracties van de LPF, de VVD, de ChristenUnie/SGP, D66, Westland Verstandig en het CDA, zodat amendement 11A met 8 stemmen voor en 31 stemmen tegen is verworpen. Dan breng ik in stemming amendement 11C van Westland Verstandig. Voor stemmen de fracties van Westland Verstandig en GroenLinks en tegen stemmen de fracties van het CDA, D66, de LPF, de PvdA, de ChristenUnie/SGP, de VVD en GBW, zodat amendement 11C met 9 stemmen voor en 30 stemmen tegen is verworpen. Ik merk op dat alle fracties kenbaar hebben gemaakt voor het voorstel te zullen stemmen, ook als amendementen het niet hebben gehaald. Ik zie allemaal groene kaartjes en mag hieruit concluderen dat het voorstel met algemene stemmen is aangenomen. Aldus besloten. 12.

VOORSTEL TOT INTREKKING VAN DE VERORDENING SUBSIDIEREGELING DUURZAME ENERGIEMAATREGELEN WESTLAND (SDEW)

20

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

De heer Zuidgeest: Voorzitter. CDA Westland is een voorstander van duurzame energie en daarom is onze fractie in 2014 een van de initiatiefnemers geweest van de subsidieregeling Duurzame Energie. Maatschappelijke organisaties in het Westland konden sinds 2014 van deze regeling gebruikmaken en 80Zo van de organisaties in het Westland heeft dat ook gedaan. We wisten allemaal dat de regeling eindig zou zijn, de pot is nu al bijna leeg en in de begroting is voor verlenging geen geld gereserveerd. Inmiddels zijn er ook landelijk regelingen met hetzelfde doel opgetuigd. Het CDA Westland kan daarom instemmen met het intrekken van deze verordening. Ik heb gezien dat Westland Verstandig een amendement heeft ingediend, maar het CDA zal daarin niet meegaan, omdat wij ons niet kunnen vinden in de voorgestelde dekking. De heer Duijsens: Voorzitter. Ik kan kort zijn. Westland heeft praktisch geen subsidieregelingen ter bevordering van de duurzaamheid. De regeling die het college nu wil afschaffen was ongeveer de enige. Den Haag heeft er dertien, voor zonnepanelen tot bedenk maar wat. Gemeenten hebben ook meerdere regelingen op het gebied van verduurzaming. Westland heeft er een en vanwege desinteresse wordt die nu afgeschaft. Dan hebben we een keer een regeling die goed loopt voor verenigingen, scholen en instellingen en dan heft dit college die op.

45Zo van de verenigingen en instellingen en 800Zo van de doelgroep maakte gebruik van de regeling. Als dat juist is, moet een vijfde dus nog aan de beurt komen en uitgaande van die 45Z, wat meestal gebruikers en huurders zijn die daar ook gebruik van kunnen maken, dan zou dat nog hoger uitkomen. Westland Verstandig vindt dan ook dat deze stimuleringsregeling niet moet worden geschrapt, maar in stand moet blijven. Daarom dienen wij hiervoor een amendement in. Wij willen daarvoor in 2021 f100.000,00 uittrekken. Het v oorstel in januari doen vind ik vrij laat, het jaar is al begonnen. Dat voorstel had vorig jaar al gedaan moeten worden. Wij dekken dat uit een drietal posten. In de eerste plaats hebben we een mooi overzicht gekregen van alle buitenlandse reizen van vroegere wethouders naar China en allerlei beurzen. Dit jaar zal het college dat helaas vanwege corona niet meer gegund zijn, dus dat levert geld op. Zeker als ik het lijstje zie wat het allemaal heeft gekost. Dek het bedrag deels daaruit. Want het zijn overgebleven gelden en ze zitten wel in de begroting onder bestuurskosten. In ieder geval hebben wij een reserve duurzaamheidsfonds en daaruit kan het amendement gemakkelijk worden betaald. En als dat al niet mogelijk zou zijn, dan hebben we altijd nog de reserve dekking investering maatschappelijk nut, waaruit het ook gedekt kan worden.

Beide investeringen hebben nog een aantal miljoenen euro's waaruit het kan komen. Wij zouden graag zien dat bij de begroting van dit jaar, 2022-2025, de wenselijkheid van voortzetting van de regeling in 2022 wordt bezien, maar dat voor dit jaar dit noodverband wordt aangelegd met die f 100.000,00. “ De raad van de gemeente Westland, in vergadering bijeen op 19 januari 2021; in plaats van het voorgestelde besluit: de Verordening subsidieregeling duurzame energiemaatregelen Westland voor 2021 te handhaven en daarvoor een bedrag te reserveren van f 100.000,00, te dekken uit verwachte bespaarde bestuurskosten 2021 en zo nodig aangevuld met een bedrag uit de reserve duurzaamheidsfonds of de reserve dekking investeringen maatschappelijk nut; bij de Begroting 2022-2025 te betrekken de wenselijkheid van voortzetting van de regeling in 2022; gaat over tot de orde van de dag. ” (Amendement 12A van de fractie van Westland Verstandig)

21

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

De heer Leerdam: Voorzitter. Als we de lijn volgen die we ook in de commissievergadering hebben aangegeven, dan hebben we van de wethouder begrepen dat de nog resterende vraag eigenlijk minimaal is. 80Zo heeft er gebruik van gemaakt en daarbij is het niet opgenomen in de begroting. Eigenlijk in lijn met wat we het CDA aangaf, de regeling was eindig in die zin en wij denken dat er gezien de resultaten dit daar een prima moment voor is. Wij zullen dan ook voor dit voorstel stemmen. Mevrouw Van der Knaap: Voorzitter. De VVD-fractie kan ook instemmen met het voorstel. 80Zo van de verenigingen heeft er gebruik van gemaakt. Dus dat is een succes te noemen. Elk jaar is er een bedrag over. En de verenigingen voor wie het interessant is hebben er dus weinig gebruik van gemaakt. De regeling is eindig en voor de toekomst is er dus de De heer De Bloeme: Voorzitter. Deze subsidieregeling is in 2017 al een keer met twee jaar verlengd. Zoals gezegd, heeft 800Zo van de verenigingen en maatschappelijke organisaties gebruikgemaakt van deze duurzame energiemaatregelen, de subsidie. Wat ons betreft kan de verordening daarom worden ingetrokken. Er zijn nog diverse landelijke subsidieregelingen waarvan de verenigingen gebruik kunnen maken. De heer Spaans: Voorzitter. Duurzaamheid is een mooi woord en daar wordt heel graag over gebabbeld, gebabbeld en gebabbeld. Ook door dit college.

Maar 'geen woorden, maar daden'. De daad die dit college nu doet is een succesvolle regeling intrekken. Dus je zou zeggen: waar is dan de duurzaamheid? Helaas ver te zoeken. Wij zullen het amendement van Westland Verstandig steunen. Het is doodzonde dat we dit enige duurzame stukje dat we in het Westland nog boven tafel hebben gekregen nu de nekomdraaien. Heel erg jammer. Geen woorden, maar daden! De heer De Gier: Voorzitter. Er is al vele malen aan gerefereerd dat dit een zeer succesvolle regeling is, waarvan op dit moment door 80Z van de verenigingen gebruik wordt gemaakt. En dan veronderstelt het college dat de regeling dan niet meer nodig is. Volgens mij zijn de verenigingen nog niet 100Z duurzaam en dat betekent dat er investeringen in duurzaamheid gedaan moeten blijven worden, ook door de 80Z van de verenigingen die er nu al gebruik van heeft gemaakt. Wat dat betreft vinden wij dat deze regeling eigenlijk in stand moet blijven zolang de verenigingen niet 100Z duurzaam zijn. Vandaar dat wij het amendement van Westland Verstandig zullen steunen. De heer Hofland: Voorzitter. Ik denk dat het voorstel wel helder is, maar zoals de collega's van GroenLinks, de PvdA en Westland Verstandig aangeven, wil het feit dat heel veel verenigingen er gebruik van hebben gemaakt nog niet zeggen dat het daarmee ook daadwerkelijk klaar is.

Het is wel een voorstel waarmee wij in ieder geval in onze maag zitten en als het vanavond wordt aangenomen, zou dat voor ons wellicht een reden kunnen zijn in de toekomst actie te ondernemen om ervoor te zorgen dergelijke regelingen weer te kunnen organiseren. Voorzitter. Als het voorstel wordt aangenomen, dan zou ik de wethouder graag twee vragen willen voorleggen. Punt een is het volgende. Er zijn veel landelijke regelingen waarvan verenigingen gebruik kunnen maken. In hoeverre kunnen verenigingen die hier aanspraak op willen maken op de juiste ondersteuning van de gemeente rekenen? Mijn tweede punt is: als zij geen aanspraak kunnen maken op de landelijke regel of de regelingen die er zijn, is de wethouder dan ook bereid dit jaar een lijst bij te houden van verenigingen die er geen gebruik van kunnen maken en welke bedragen zij nodig hebben, zodat we aan het eind van het jaar ook daadwerkelijk de conclusie kunnen trekken of de fracties van GroenLinks, de PvdA en Westland Verstandig gelijk hadden of het college en de regeling helemaal niet meer nodig is?

22

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

De voorzitter: Ik geef het woord aan wethouder Varekamp die namens het college zal reageren. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Dank voor de positieve bijdragen. Ook het college heeft vastgesteld dat het een succesvolle regeling is, die zes jaar heeft bestaan en een keer is verlengd. 80Zo van de doelgroep heeft er gebruik van gemaakt. Ik zou willen zeggen dat het soms ook goed is om iets te beëindigen. Het heeft dan zijn functie gehad en dat wil niet zeggen dat het werk of de verduurzaamheidsopgave klaar is. Integendeel, we gaan daar ook mee verder. In die zin kan ik zeggen dat in het energiejaarplan voor dit jaar wordt voorzien in een onderzoek om zo'n regeling opnieuw op te peilen naar de huidige stand van zaken . Want let wel, dit is een regeling uit 2014. Tijden en omstandigheden veranderen en dat maakt dat het goed is om de regeling te beëindigen en wellicht iets nieuws in het leven te roepen. Omdat het zijn functie heeft volbracht en, om in de woorden van de heer Spaans te spreken, over daden. Deze regeling heeft zijn daad verricht en dat is positief. Zoals betoogd maakt dat we dus de regeling beëindigen, het heeft in zijn functie voorzien. Het geld is ook op en we moeten het amendement van de heer Duijsens dan ook helaas ontraden. Zoals gezegd gaan we wel kijken of we nog iets nieuws optuigen. Overigens is het niet zo dat Westland verder niets heeft voor duurzaamhei d.

Als je kijkt naar de programma's Westland Woon duurzaam en Westland Werk duurzaam, dan zie je dat er regelingen in zitten die bijdragen aan verduurzaming. De heer De Gier zegt dat verenigingen nog niet 100Zo duurzaam zijn, maar daar voorziet deze regeling ook niet in. Het is een ondersteuningsmaatregel om te helpen te verduurzamen, maar niet met de doelstelling om tot 1 000Zo duurzaam te komen, dat is iets anders. Dan de vragen van de heer Hofland. Op zijn eerste vraag kan ik ja antwoorden en dat wij ondersteunen bij de informatievoorziening over de landelijke rijksregelingen. Wij informeren sportclubs over de mogelijkheden die er zijn. Verder vind ik dat de heer Hofland zijn tweede vraag een beetje in een vreemd daglicht stelt. Hij wil weten wie er gelijk heeft, de vier fracties of het college. Laten we alstublieft daarvan wegblijven. Volgens mij moeten we met elkaar werken aan een manier hoe het beter kan en hoe we kunnen verduurzamen. Ik werk daar graag aan mee en wil daar ook graag met u over nadenken. Ik heb al gezegd dat we in het energieplan van dit jaar zullen nagaan en onderzoeken of er behoefte aan zo'n regeling is en of we die kunnen optuigen. Ik ben niet bereid om een lijst bij te houden zoals de heer Hofland die definieert. Niet omdat ik dat niet wil, maar omdat dat verdraaid lastig is.

Want als je moet bijhouden waar behoeften zijn waarvan geen gebruik gemaakt kan worden, dan is dat niet vast omlijnd. Je kunt dan discussiëren over wat er wel of niet bij hoort. Het is niet zo dat ik niets wil doen, maar ik kijk liever naar het positieve, waaraan behoefte is en wat we daar aan kunnen doen. De voorzitter: Ik geef als eerste het woord aan de heer Duijsens voor een interruptie op de wethouder in eerste termijn. De heer Duijsens: Voorzitter. Ik wil de heer Varekamp nog een vraag stellen naar aanleiding van zijn betoog. Ik vind het een beetje flauw als hij zegt hem niet uit te dagen, omdat hij dan moet gaan vergelijken. Als je iets concreets wilt, ja, dan is het flauw. Hij zegt met een nieuwe regeling te komen, iets soortgelijks of net iets anders. Waarom sloop je nu een bepaald succesvol iets? De voorzitter: Heeft u een vraag, mijnheer Duijsens, of is dit uw tweede termijn? Wat is uw vraag?

23

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

De heer Duijsens: Ik dacht dat ik die geformuleerd had. Waarom zegt de wethouder deze regeling af te schaffen, maar slaap maar rustig verder, we komen in de loop van het jaar of later met iets anders of soortgelijks. Waarom breekt hij het dan eerst af om vervolgens niets te hebben en met de belofte komen om het misschien toch weer in te voeren? Wethouder Varekamp: Voorzitter. Ik heb gezegd dat soms iets zijn functie heeft gehad, in dit geval deze regeling, die inmiddels zes jaar bestaat. Dus ik sloop helemaal niet. Het heeft zijn functie gehad en het heeft goed gewerkt. Iedereen is er tevreden over, maar de omstandigheden en de geest van de tijd zijn ook veranderd. Daarom kun je soms iets beter afronden en met iets nieuws starten, dan maar met iets doorgaan. Zo simpel is het. De heer Hofland: Voorzitter. Ik wilde graag reageren op datgene wat de wethouder had gezegd, maar mij ontbreekt de mogelijkheid om mijn microfoon aan te slingeren zoals ik anders in de raad zou hebben gedaan. De heer Varekamp zegt grappig dat ik het leuk weet te brengen, maar ik zou willen zeggen dat de heer Varekamp het ook wel leuk weet te brengen. Ik stel volgens mij een heel simpele vraag. Wij gaan onze oude schoenen weggooien voordat we aan nieuwe schoenen gaan beginnen, laten we die symboliek even in stand houden.

Ik zou gewoon willen weten wat het gevolg is dat we die oude schoenen hebben weggegooid. Ik zit hier niet om te turven wie er gelijk heeft of wat wel of niet goed is. Ik wil dat het college wel oprecht geloven, maar als we dan toch een nieuwe regeling gaan optuigen, moeten we denk ik ook inventariseren wat er dit jaar nodig is om daaraan body te geven. Ik wil die vraag toch nog een keer stellen en doe dat absoluut niet om bij te houden wie er wint. Ik denk dat we daar niet bij gebaat zijn. Dus nogmaals die vraag. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Ik ben graag bereid om te inventariseren en ik blij dat de heer Hofland er constructief in zit. Dus dat wil ik graag oppakken. De heer Spaans: Voorzitter. De wethouder refereerde aan mijn opmerking over daden. Hij ging alleen de verkeerde kant op. Dus dat moet natuurlijk even gecorrigeerd worden. Er is namelijk totaal geen ruis tussen de opvatting van de wethouder en die van de fractie van GroenLinks over het positieve van deze regeling. Ook is er totaal geen ruis over het feit dat er heel veel positieve daden uit deze regeling zijn gekomen. Daaraan refereer ik niet, ik refereer aan de daad van het college om deze succesvolle regeling op te heffen. Dat is een daad waar ik niet achter sta en dat is iets anders dan wat de wethouder suggereert.

Mijn concrete vraag is: hoe gaat u nu, wethouder, concreet duurzaamheid vorm geven? Wat is het tijdpad? Wanneer komt u ergens mee? Ik hoor u nu zeggen: “we gaan binnenkort iets starten”. Mij is dat veel te vaag. Wethouder Varekamp: Voorzitter. We horen dat de heer Spaans de regeling ook positief inschat, net zoals wij. Ik heb bij de beantwoording van de vraag van de Duijsens al opgemerkt dat het soms goed is iets af te ronden en iets nieuws te starten. Deze regeling dateert uit 2014 en nogmaals: andere omstandigheden, andere doelstellingen. Dus ik denk dat het goed is om iets wat goed is geweest af te ronden en met iets nieuws te starten. De heer Spaans meende mij te quoten, maar ik denk dat ik daar wat duidelijker in ben geweest. Ik heb gezegd dat wij in het Energiejaarplan 2020-2021 onderzoeken of er behoefte is aan en mogelijkheden zijn voor een nieuwe regeling die bijdraagt aan de verduurzaming van maatschappelijke instellingen en verenigingen. De voorzitter: Als er iemand is die in tweede termijn het woord hierover wil voeren, dan verzoek ik hem of haar het handje in te drukken. Ik zie geen handjes en dan constateer ik dat we de beraadslagingen over dit onderwerp hebben afgesloten.

24

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Er is een amendement ingediend door Westland Verstandig en ik vraag de regie de verschillende stemblokken in beeld te brengen, zodat er over dit amendement kan worden gestemd. Voor het amendement stemmen de fracties van Westland Verstandig, de PvdA en GroenLinks en tegen stemmen de fracties van D66, de VVD, ChristenUnie/SGP, de LPF, het CDA en GBW, zodat het amendement met 10 stemmen voor en 29 stemmen tegen is verworpen. Ik breng vervolgens het raadsvoorstel in stemming. Voor stemmen de fracties van het CDA, de VVD, D66, ChristenUnie/SGP, de LPF en GBW en tegen stemmen de fracties Westland Verstandig, de PvdA en GroenLinks, zodat het voorstel met 29 stemmen voor en 1 0 stemmen tegen is aangenomen. 13.

VOORSTEL TOT INSTEMMING MET DE INTENTIE TOT HET VASTSTELLEN VAN DE VERORDENING OP DE COLLECTIEVE VERWIJDERING GEWASBESCHERMINGSMIDDDELEN AFVALWATER GLASTUINBOUW

Mevrouw Vermeer: Voorzitter. Er is heel wat water door de Waterweg gelopen voordat het initiatief voor een collectieve zuivering tot stand is gekomen. Graag wil ik eerst het een en ander verduidelijken over het hieraan vooraf gegane traject. Per polder heeft het Hoogheemraadschap van Delfland gesprekken gevoerd met ondernemers, niet alleen tuinders, maar ook andere bedrijven die water lozen, zoals opkweek- of veredelingsbedrijven. Er werd daarbij gesproken over het zuiveren van vervuild water en zo'n drie jaar geleden is er een initiatief tot uitvoering gebracht, te weten de waterzuiveringsorganisatie De Vlot waarbij 65 bedrijven in Monster en 's-Gravenzande zijn aangesloten. Ook bij dit initiatief heeft de gemeente Westland een borgstelling afgegeven gezien het grote belang van zuivering van vervuild water. Maar vanwege de grote opstartproblemen en problemen met de zuivering zijn andere initiatieven tot op heden gestrand. Wel zijn er verschillende grote ondernemers met een groot areaal die zelf een installatie hebben aangelegd op hun bedrijf. Gedurende de afgelopen jaren is er gewerkt aan de totstandkoming van een tweede coöperatieve zuivering Nieuwe Waterweg waarover wij vanavond iets gaan besluiten. Voor kleinere ondernemers is het onbetaalbaar om zelf een installatie te plaatsen, vooral als ze door een hogere grondwaterstand veel drainagewater moeten afvoeren.

Een alternatief, waarbij ter plaatse water wordt gezuiverd is ook erg duur, maar heeft als groot nadeel dat er vaak een extra bassin voor nodig is en daar is bij kleine bedrijven meestal geen ruimte voor. Er moet namelijk toestemming worden gegeven om het vervuilde water af te voeren via het riool in een rustige periode wanneer er door huishoudens minder wordt geloosd. Dus hebben veel kleinere ondernemers zich inmiddels aangesloten bij dit nieuwe initiatief en zijn in afwachting van de inwerkstelling hiervan. Het is dus niet zo dat ondernemers met de armen over elkaar achterover hebben geleund totdat de regelgeving stringenter werd. Om u een idee te geven van de registratie die momenteel, overigens terecht, door tuinders plaatsvindt het volgende. Er is sprake van meer dan tien soorten water, drainagewater, filterspoelwater, waswater van producten en kisten, reinigingswater van het teeltsysteem tot condenswater dat langs de ramen in de kast naar beneden stroomt of water dat via de putjes in de schuur wordt afgevoerd. Dit systeem is prima. Vervuild water moet worden opgevangen en afgevoerd. Dus raadsleden die nog twijfelen aan de borgstelling die de gemeente wil afgeven zou ik willen zeggen: je kan niet tegen zijn. Met elkaar willen we een schone en circulaire oplossing aandragen en verder brengen.

Juist een dergelijke collectieve zuivering past bij de innovatieve gemeente die we als Westland willen zijn. Deze techniek is zo nieuw dat er drie jaar geleden nog geen mogelijkheid was om een zuiveringsinstallatie goed te keuren. Het valt de initiatiefnemers dan ook de prijzen dat hierop zwaar wordt ingezet. Redenen voor zowel gemeente Westland als Delfland en de provincie Zuid-Holland om mee te werken aan deze zuivering zijn een neveneffect voor Delfland om ook medicijnresten te kunnen zuiveren.

25

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Een neveneffect voor de gemeente Westland is dat er meer water kan worden afgevoerd tijdens een grote regenbui door een extra riool naar Hoek van Holland. Er wordt minimaal tien ton stikstof en fosfaat verwijderd en daarmee voldoet de glastuinbouw direct aan de wetgeving die in 2027 zal worden opgelegd en een stap naar de circulaire waterketen en het op termijn terug leveren aan gietwater aan de glastuinbouw. We scheiden vanavond twee zaken, de intentieverklaring en de borgstelling. Als wij de wethouder goed hebben begrepen, geven we vandaag goedkeuring aan de intentieverklaring met betrekking tot de Verordening voor de collectieve zuivering. Daarbij krijgen bedrijven twee jaar uitstel voor het zuiveren of op andere wijze afvoeren van hun vervuilde water. En daarna zal de daadwerkelijke verordening komend voorjaar volgens de wethouder worden vastgesteld. Dat heeft de wethouder gezegd. Let wel, als wij als raad geen goedkeuring aan dit voorstel geven, dan zullen de plannen ernstige vertraging oplopen en is er ook geen werkbaar alternatief voorhanden om een snellere wijze van zuivering wel te bewerkstelligen. Dan de borgstelling. Deze gaat in op 1 januari 2023. En de leden van de coöperatie hebben de afgelopen jaren al betaald om de ontwikkeling van het systeem mogelijk te maken en zijn gestart met betalingen voor de uiteindelijke realisatie op 1 januari 2021.

Dit is de ingang van de zuiveringsplicht voor collectieven. De installatie wordt volgens planning opgeleverd per 1 oktober 2022. Per saldo is er dus ook een vooruitbetaling, in totaal meer dan f 1.800.000,00. Dit is meteen de bijdrage van de coöperatie aan het verlagen van het risico. Het laat zien dat een groot deel van de Westlandse bedrijven wel degelijk de schouders onder dit initiatief wil zetten en oog heeft voor de kwaliteit van het oppervlaktewater. Ik heb het nagevraagd en inmiddels hebben zich 285 bedrijven aangemeld met een totaal areaal van meer dan 1000 hectare. Ik wil van de wethouder nog graag weten of wij het goed van hem hebben begrepen dat hij voor het afgeven van een daadwerkelijke borgstelling naar de commissie komt en die op precieze wijze informeert over de wijze en de hoogte van de borgstelling met alle bijkomende risico's. Dank u wel, voorzitter. De heer Duijsens: Voorzitter. Toen ik mevrouw Vermeer hoorde heb ik ijlings naar het voorstel gekeken en dacht ik: hè, het gaat vanavond toch niet over de borgstelling? Daar gaat het vanavond ook niet om. Wat we vanavond hebben is het volgende. Die coöperatie, Delfland, is natuurlijk prachtig en die gaat daar een prachtige installatie bouwen. Alleen vanavond wordt aan de raad voorgelegd of wij het goed vinden.

Gaan we de truc uit de kast halen om tuinders die hun water nog niet grondig goed schoonmaken nog minstens twee jaar uitstel te geven? Want ik hoop het hopen dat die oktoberdatum in 2022 goed komt, maar er zit op dit moment geen vaart in, dus dat zal wellicht een probleem zijn. Dus de eerste vraag die ik de wethouder wil stellen is wie deze oplossing heeft bedacht dat de raad een soort voorlopig besluit gaat nemen. Er wordt heel optimistisch gedaan over de Crisis- en herstelwet, het kabinet gaat dat even doen. Nou, het kabinet is demissionair, dus dat zal die Crisis- en herstelwet niet van stal halen. Dus dat wordt naar het najaar geschoven. Ons als raad wordt gevraagd om akkoord te gaan met het lozen van vies water dat niet schoongemaakt is, daar waar de wet aangeeft dat dit per 1 januari 2021 had gemoeten. Is dat ernstig? Ach, als je van schoon water, oppervlaktewater, rioolwater houdt, dat ook Delfland in zee of anderszins gaat lozen, dan is dat ernstig. Wij geven daarmee toch een soort vrijbrief af. Mevrouw Vermeer roept hulde aan al die kwekers, maar ik zeg mevrouw Vermeer dat er honderden Westlandse kwekers zijn die al vanaf 2017 hoge kosten moeten maken omdat zij hun water wel schoonmaken. Aan De Vlot wordt op dit moment betaald, dus die tuinders komen de regelingen wel na.

Zij zien hun collega's water op een andere wijze behandelen, dus wat dat betreft is er ongelijkheid die wij in ieder geval niet willen. Maar wij vinden dat een en ander moet worden nagegaan. De LTO, Glastuinbouw Nederland, zit hier natuurlijk weer eens achter en laten we nu stukken hebben van Glastuinbouw Nederland en de LTO uit eind 2019 waarin zij offertes

26

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

hebben gevraagd bij bedrijven over wat het zou betekenen als circa 1000 hectare zouden moeten worden schoongemaakt. Dit soort offertes zijn al neergelegd. Dat zal uiteraard geld kosten, vergelijkend met zuiveringsschap De Vlot zoals is aangegeven. Dat is niet heel veel meer, maar dat is door LTO niet opgepakt en vervolgens is, in dit geval waarschijnlijk wethouder Snijders, op de pijnbank gelegd om deze constructie te doen. Dus dat we als raad tijdelijk aangeven dat het allemaal goed is en zo proberen we dat te legaliseren, want anders komen er problemen. Ja, zo werkt het niet. 45 bomen kunnen niet gelegaliseerd worden en dit zouden we als raad dan wel doen. Is daarmee alles gezegd? Nee, ik denk dat we ook niet moeten veroorzaken dat tuinders allerlei boetes gaan krijgen. Het voorstel van Westland Verstandig is de wethouder laten uitwerken dat we en de kwekers nog een of twee maanden de tijd hebben om zich aan te passen. De kwekers laten dan met een aannemer het water schoonmaken. In oktober 2022 zitten ze dan binnen de wettelijke kaders en is er niets aan de hand. Die installatie wordt dan opgestart, ze gaan betalen en worden allemaal lid van de coöperatie of zijn dat al. In mei volgend jaar zullen we ook die borgstelling van de gemeente in de raad hebben.

Zo los je dat op, maar niet door dit soort besluiten op deze wijze in te steken om alles wat fout is af te dekken met een in onze ogen gek en vreemd besluit. (Het voorzitterschap wordt overgedragen aan de heer Van der Mark.) De heer Van Koppen: Voorzitter. Voor ons ligt het voorstel tot instemming met de intentie tot het vaststellen van de Verordening op de collectieve verwijdering gewasbeschermingsmiddelen afvalwater glastuinbouw. Een hele mond vol, maar een belangrijk dossier voor Westland en de vele Westlandse glastuinbouwbedrijven. Vanwege het grote belang van de tuinbouwondernemers in Westland in het algemeen kunnen wij dan ook niet anders dan met het voorstel instemmen. We zijn echter allerminst blij hoe een en ander is gelopen of eigenlijk nog steeds loopt. Er zijn bijvoorbeeld verschillende grote ondernemers die zelf een installatie op hun bedrijf hebben aangelegd en daar hoge kosten voor hebben gemaakt, omdat zij hun zaken op tijd en goed geregeld hebben zoals dat ook hoorde. Er zijn Westlandse bedrijven die voor de tuinbouwsector ook mobiele installaties hebben ontwikkeld, waarmee het afvalwater volgens de wettelijke eis behandeld kan worden en die ook op deze manier hun eigen bedrijfsvoering op de markt gedrukt zien worden. Er zijn ook voorbeelden te noemen van bedrijven die het de afgelopen jaren zelfstandig goed hebben opgepakt.

Er zijn ook bedrijven die eerst de kat uit de boom kijken: eerst zien dan geloven, het zal onze tijd nog wel even duren, het zal niet zo snel gaan. Maar het had al een aantal jaren geleden geregeld moeten zijn. Er is al een extra verlenging geweest en dan nu komt er iets onder grote druk tot stand, omdat anders heel veel tuinders in overtreding zijn. Met die vijf-voor-twaalf-oplossing is onze fractie niet erg content. En als je je dan als fractie goed wilt voorbereiden, dan is er gewoon nog niets of nog niet heel veel bekend. De haalbaarheid van de plannen en ook de risico's voor een gemeente en de sluitende businesscase moeten we allemaal nog lopende gaan zien. We weten nog niet hoe het verder gaat met het dossier, omdat het simpelweg allemaal nog niet bekend is. We moeten echter nu alvast wel met de intentie voor de verordening instemmen. Nogmaals, wij zullen als fractie wel voor stemmen vanwege het algemeen belang, maar sluiten niet uit dat, als we hier later op terugkomen, als alles wel bekend is, we dan verder de discussie daarover kunnen aangaan. Nu is discussie daarover minder goed mogelijk, maar we sluiten niet uit dat die op het laatste moment, als alles wel bekend is, zeker nog plaats zal vinden. Tot zover in eerste termijn, voorzitter. (Het voorzitterschap wordt overgedragen aan burgemeester Arends.)

27

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Mevrouw Van der Knaap: Voorzitter. De fractie van VVD Westland zal instemmen met het voorstel. Het gaat om een intentieverklaring, een definitieve vaststelling kan pas als dat wettelijk mogelijk is. Kortom, we gaan een juridisch gat dichten in afwachting van legalisatie. Het wettelijk vacuüm is al genoemd. Het belang van vele tuinbouwondernemers in het Westland staat op het spel en wij vinden het als fractie onwenselijk dat bedrijven die aangesloten zijn bij de coöperatie en daaraan financieel bijdragen met handhaving te maken krijgen, terwijl legalisatie nog een paar maanden gaat duren. De heer De Bloeme: Voorzitter. De fractie van de ChristenUnie/SGP kan instemmen met de intentie tot vaststelling van de Verordening op de collectieve verwijdering gewasbeschermingsmiddelen afvalwater glastuinbouw. Er zijn al veel woorden door de microfoon gestroomd. Het besluit tot instemming met de intentie heeft dus te maken met de aanpassing van de wetgeving. Zoals al eerder gezegd, willen we de tuinders hiervan niet de dupe laten worden. Er zijn in het verleden al vele initiatieven genomen, maar die hebben helaas nog niet tot een oplossing geleid. Wij denken dat de voorgenomen oplossing wel tot resultaat zal leiden. Wij hebben nog wel een vraag en die is wat het vervolg van deze intentieverklaring zal zijn. Wij zouden daar graag nog iets over willen horen. De heer Spaans: Voorzitter.

Bij een eerder agendapunt had ik het over babbelen en dat gaan we nu weer doen, maar dan dit keer babbelen over waterzuivering. Dit had natuurlijk allang geregeld moeten zijn, zoals de LPF-fractie zojuist ook al aangegeven heeft. Het had allang geregeld moeten zijn, maar het is niet geregeld. En omdat het allang geregeld had moeten zijn, is er al een keer gewoon een extra verlenging gegeven. En nu komt men weer vragen, komt men weer babbelen, over een verlenging, over een vooruitschuiving. Men gaat weer babbelen over iets wat in feite gewoon het illegaal lozen van tuinbouwgif is en dat wil dit college nu legaal maken. Daarom verpakt men het in allerlei mooie duurzaamheidskreten dat heet greenwashing - zodat men wordt overgehaald en de bevolking denkt dat het wel heel groen is wat er gaat gebeuren. Maar het is niet groen, het is gewoon het legitimeren van illegale tuinbouwgiflozingen en daar mogen ze nu twee jaar langer over doen. In de commissievergadering heb ik al opgemerkt dat GroenLinks daar in ieder geval niet aan meewerkt. Geen vragen, alleen deze opmerking. Schandalig. Dank u wel. De heer De Gier: Voorzitter. We hebben een inspreker gehad, de heer De heer Vooijs van Glastuinbouw Westland, die net als de wethouder een vurig betoog heeft gehouden over het realiseren van deze waterzuivering.

Ik en mijn fractie kunnen deze betogen van zowel de wethouder als de heer Vooijs natuurlijk onderschrijven. Ook wij willen dat het water gezuiverd wordt. Het probleem is alleen dat we vandaag niet spreken over de borgstelling van deze waterzuivering, zoals mevrouw Vermeer in haar bijdrage herhaaldelijk opmerkte. Maar we praten over een intentie om een verordening aan te nemen, zo gauw het besluit van de Crisis- en herstelwet door het kabinet wordt aangenomen. En waarom spreken we die intentie uit? Dat doen we om toe te staan dat de tuinders mogen blijven doorgaan met het illegaal lozen van afvalwater. Waarom is dat illegaal? Eigenlijk, omdat zij niet aangesloten zijn bij een collectieve zuivering en drie jaar geleden al een eigen voorziening hadden moeten hebben. Deze voorziening hebben ze niet en zij hebben al drie jaar kunnen lozen en worden nu gered door Glastuinbouw Westland, die samen met het hoogheemraadschap zegt een waterzuivering te gaan realiseren, maar ook dat blijft vaag. Er zijn geen concrete plannen, wel mooie verhalen, maar het is nog niet uitgewerkt en nog niet alle tuinders hebben zich aangesloten. Alle tuinders die zich pas de laatste twee jaar hebben aangesloten zijn dus al jarenlang illegaal aan het lozen. Ik snap het voorstel van het college echt niet.

Ik had verwacht dat het complete voorstel voor deze waterzuivering zou voorliggen, zodat we nu al een besluit hierover hadden kunnen nemen. De vraag is of de wethouder kan garanderen dat deze waterzuivering er over twee

28

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

jaar zal zijn, maar ik garandeer dat die er over twee jaar nog niet staat en dat we dan weer een noodverbandje moeten aanleggen om deze zuiveringen, die eigenlijk dus al drie jaar illegaal zijn, nog verder kunnen laten doorvoeren. De voorzitter: Voor de beantwoording door het college geef ik het woord aan wethouder Snijders. Wethouder Snijders: Voorzitter. Ik zal alle vragenstellers langslopen, als eerste mevrouw Vermeer van het CDA. Bedankt voor de heldere uitleg van het proces dat nu gelopen gaat worden. U heeft in uw eigen woorden goed uitgelegd wat er aan de hand is. U heeft mij een vraag gesteld over de borgstelling. Het klopt wat u zegt, de borgstelling zal niet eerder worden ondertekend dan dat ik aan de commissie uitleg heb gegeven over de borgstelling, de risico's en alles eromheen. Daarna zal de borgstelling pas worden ondertekend. Vervolgens ga ik naar de heer Duijsens, die het over het uithalen van een truc had met twee jaar uitstel. Ik vind ‘truc' een verk eerde benaming. Zoals u weet is in 2018 de zuiveringsplicht ingevoerd en de tuinders die zich hebben aangemeld bij een collectief hebben toen drie jaar uitstel gehad om te zorgen dat er een collectief van de grond zou komen. De Vlot is van de grond gekomen, alleen heeft het ontzettend veel energie gekost voor de groep tuinders om die zuivering goed te laten draaien.

Drie jaar geleden waren er nog heel weinig gecertificeerde installaties. De andere tuinders hebben gekeken hoe het bij De Vlot verliep en uiteindelijk is het met heel veel pijn en moeite tot stand gekomen. Vervolgens is door de glastuinbouw breed gezegd dit niet meer te doen en het gewoon groter te regelen. De glastuinbouw heeft toen aansluiting gezocht bij het hoogheemraadschap en gevraagd om in Hoek van Holland een grote ozoninstallatie neer te zetten om het water te kunnen ontdoen van gewasbeschermingsmiddelen en als ander effect ook de medicijnresten eruit te kunnen halen, dat waarschijnlijk de komende jaren een verplichting zal worden. Dus geen truc. We zijn met de rijksoverheid in gesprek geweest. De eerste drie jaar was er toestemming van het Rijk geweest en niet van de gemeente Westland. Met dit grote collectief bij de AWZI is het Rijk gevraagd om nog twee jaar uitstel. Dat is een verzoek geweest van Glastuinbouw Nederland en ook van de gemeente Westland om die twee jaar te benutten om daadwerkelijk een zuivering bij Hoek van Holland te kunnen bouwen. Wat is de zaak? Er wordt nu gevraagd de regelen dat de tuinders zelf gaan reinigen en zuiveren, maar dat vergt heel hoge kosten.

Er is nu overeengekomen dat alle tuinders die nu getekend hebben voor de grote zuivering al per 1 januari een vaste bijdrage gaan betalen, zodat al een deel van de schuld zal zijn afgelost als een tweede installatie gaat draaien. Als zij zelf moeten zuiveren, dan kan die bijdrage niet worden geïnd en zijn ze nog veel meer kwijt om het zelf te zuiveren. Alle tuinders aan de kust hebben veel last van kwelwater en moeten dan een grote hoeveelheid water afvoeren. Dus nogmaals, geen truc. En het water wordt niet geloosd op het oppervlaktewater, de sloten, maar tijdelijk op de riolering. De heer Van Koppen geeft aan dat een grote groep tuinders het goed heeft opgepakt. Daarvoor hulde. Er zijn ook tuinders die een voorziening hebben gemaakt van mobiel reinigen. Fijn dat dit is gebeurd, alleen is er nog een grote groep achtergebleven waarbij het nog niet op een goede en adequate manier is geregeld. Vandaar dat dit in overleg met Hoogheemraadschap wordt gedaan. De heer Van Koppen heeft ook op de borgstelling gewezen. Het mag niet zo zijn dat we hier voorlopig mee akkoord gaan en we geen kritische noot over de borgstelling mogen uiten. Dat gebeurt wel en dan gaat het ook over de echte verordening. Dus we hopen dat het allemaal goed zal verlopen en de vragen ook kritisch beantwoord kunnen worden. Mevrouw Van der Knaap heeft aangegeven een juridisch gat te dichten en dat klopt.

Wij hadden graag gezien dat de Crisis- en herstelwet dit per 1 januari al had geregeld en de borgstelling al afgegeven kon worden, maar helaas kan dat nog niet. We willen wel door deze

29

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

intentie het juridisch pad dichten, zodat we juridisch gesteld staan als er handhavingszaken worden gestart. De heer De Bloeme kan met het voorstel instemmen, maar vraagt naar het vervolg. Het kabinet is nu demissionair, dus moeten we afwachten welke zaken er behandeld worden, maar wij gaan ervan uit dat de Crisis- en herstelwet wel zal worden aangenomen. En als dat is gebeurd in april of mei, ik denk in april, dan zal de verordening daadwerkelijk naar de gemeenteraad komen en zal ook de borgstelling businesscase ook geregeld moeten zijn, omdat die niet los te koppelen is van de definitieve goedkeuring. De heer Spaans had het over babbelen. De tuinders hebben illegaal kunnen lozen. Ik kijk er wat anders tegenaan. Zij hebben kunnen lozen op het riool. Het rioolwater gaat naar de zuivering en wordt daar volgens de gangbare technieken gereinigd. Het is niet geloosd op de sloten en vandaar heeft het voor ons weinig milieueffecten gehad. De heer De Gier verwees naar de heer Vooijs en illegaal lozen. Ik heb zojuist aangegeven welke toezeggingen we kunnen doen. In de commissievergadering heb ik al gezegd dat de aanbesteding voor de ozoninstallatie al is geweest en die is gegund. Momenteel wordt het voorlopig ontwerp uitgewerkt naar een definitief ontwerp en dan wordt alles bekend. Dus de aanbesteding van de installatie heeft plaatsgevonden met alles erop en eraan.

Nu wordt het voorontwerp uitgewerkt en als dat goed gaat wordt er naar een definitief ontwerp uitgewerkt, waarna er gestart zal worden met de uitvoering van het werk. Met het ontwerp van de persleiding is men nog bezig. Medio april hopen we dat alle getallen bij elkaar komen: de getallen van de installatie, van de persleiding, een investering van meer dan f 12.000.000,00, en vervolgens ook alle getekende contracten met alles erop en eraan, zodat ook de leiding en de installatie kan worden betaald vanuit de glastuinbouw aan het hoogheemraadschap. De voorzitter: Als reactie als eerste een interruptie van de heer Duijsens. De heer Duijsens: Voorzitter. Ik heb nog een vraag aan de wethouder over de truc. Als u uw eigen voorstel leest, dan zegt u het te willen legaliseren, maar dat dit niet kan. We zullen dus wat moeten verzinnen om de realisatie in beeld te brengen. U zet er ook een vraagteken bij of het überhaupt wel zal houden als hier gedonder van komt. Dan is toch duidelijk dat u een noodkreet doet. Ik vind het knap bedacht hoor, maar zo zouden ook die 45 bomen voor de burgemeester gered kunnen zijn als de raad mogelijkerwijs ooit een keer een besluit over een bestemmingsplanwijziging had genomen. Ja, zo kun je alles legaliseren. Ik heb als raadslid nooit een intentieverklaring afgegeven dat we ooit een keer een verordening gaan vaststellen.

Dat noem ik dan wel degelijk een truc om dit gemis goed te doen. Een tweede vraag. Als het allemaal zo duidelijk is, waarom hebt u dan vandaag niet ook die borgstelling aan ons voorgelegd om daarmee in te stemmen? U hebt in de commissievergadering zelf gezegd dat het maart zal worden en in een ander stuk van het college heb ik mei als datum gezien. Wat is er precies aan de hand en waarom wordt er in dezen geen tempo gemaakt? De voorzitter: Ik begrijp dat u hiermee ook uw bijdrage in tweede termijn heeft gedaan. De heer Duijsens: Ik vind het prima. De heer Spaans: Voorzitter. De heer Duijsens noemt het terecht een truc en ik noem het babbelen. En de heer Snijders babbelt er rustig op los. Hij geeft aan dat er nadrukkelijk op het riool werd geloosd. Het moest er nog eens bij komen dat dit op het oppervlaktewater gebeurt. Weer zo'n vorm van greenwashing, weer zo'n vorm van fantastisch presenteren terwijl het gewoon illegaal is wat er gebeurt.

30

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

Wat ik mij nu afvraag is wanneer u gaat handhaven, wethouder. Er gebeuren nu illegale dingen en uw taak is om dan te gaan handhaven. Er zijn tuinders die illegaal lozen. Wanneer gaat u handhaven? U vindt dit blijkbaar goed, maar als er nu een verzoek tot handhaving komt, wat gaat u dan doen, wethouder? Met andere woorden: wanneer gaat u zelf handhaven, wethouder? Heeft u al handhavingsverzoeken gekregen, wethouder? En wat gaat u, wethouder, doen als die verzoeken komen? Graag antwoord op deze drie vragen. Ik noem het even nadrukkelijk, want de wethouder heeft de gewoonte af en toe wat over te slaan. Dank u wel. De heer De Gier: Voorzitter. De wethouder zegt het momenteel geen illegale lozingen te vinden van de tuinders, want zij lozen gewoon op ons riool. Dat gaat naar de waterzuivering en dan wordt het gewoon gezuiverd. De wet is echter bedoeld dat zij, voordat ze op het riool lozen, de zaken al gezuiverd moeten hebben. Als de wethouder de tuinbouw tegemoet had willen komen, dan had hij moeten voorstellen dat wij het water dat in onze riolering terecht is gekomen daarvoor had laten zuiveren door het hoogheemraadschap. We hadden dan misschien een tijdelijke waterzuivering voor de tuinders gehad totdat de waterzuivering in Hoek van Holland beschikbaar komt.

Mijn vraag is waarom de wethouder de lozing die tuinders nu doen op ons riool en daarna bij de waterzuiveringsinstallatie niet zelf aanbiedt als tijdelijke waterzuiveringsmethodiek voor de tuinders, zodat zij voldoen aan de wet in afwachting van de waterzuivering in Hoek van Holland. Wethouder Snijders: Voorzitter. De heer Duijsens heeft het over de truc, de noodgreep en het legaliseren. In eerste termijn ben ik daarop al duidelijk ingegaan. Ik heb aangegeven dat de afgelopen drie jaar sprake was van ontheffing door het Rijk en er niets verkeerds aan is geweest. Vanaf 1 januari 2021 moet de tuinbouw aan de zuiveringsplicht voldoen en in overleg met het Rijk begin 2020 is ons gezegd, met alle plannen om het op termijn goed te gaan regelen bij de AWZI in Hoek van Holland, ermee in te stemmen om dat wat illegaal wordt genoemd nog tijdelijk voor een beperkte groep tuinders toe te laten. Vervolgens vraagt de heer Duijsens wanneer we met een voorstel komen. De aanbesteding van de installatie is gedaan en het voorontwerp wordt uitgewerkt in een definitief ontwerp. En als het definitief ontwerp daadwerkelijk is uitgewerkt, dan wordt dat in geld uitgedrukt en dan zijn ook de kosten bekend die de glastuinbouw zal moeten dragen.

Zodra dat voor elkaar is zal de businesscase met daarbij alle kosten worden afgemaakt en wordt er richting de glastuinbouw een definitief te betalen tarief bepaald. Mijn inschatting is dat dit vanwege nog veel te verzetten werk in april zal zijn en daar koers ik op aan. De heer Spaans geeft aan dat het illegaal is. Ik heb duidelijk gezegd dat in het spraakgebruik met illegaal lozen lozen op het oppervlaktewater wordt bedoeld Dat is zeer slecht en moet ook niet gebeuren. Dit betreft lozen op de riolering door een beperkte groep tuinders. De heer Spaans vraagt ook wanneer we gaan handhaven. We zijn met de Omgevingsdienst Haaglanden het dossier aan het opmaken en zoals u weet zijn er tuinders die niet lozen, de zogenaamde nul-lozers, zij hebben een ontheffing. Daarnaast is er een groep tuinders die zelf zuiveren of mobiel zuiveren en zij zijn ook bekend bij de omgevingsdienst. Verder is er nu een groep tuinders bekend die nu getekend hebben voor de AWZI en er is nog een groep die daar nog buiten valt. De daar buiten vallende groep zal de komende periode bezoek kunnen ontvangen, want bij iedereen die niet heeft getekend en niet kan aantonen het op een andere manier te hebben geregeld zullen we handhavend gaan optreden. Is er tot nu toe ook een verzoek tot handhaving binnengekomen? Nee, tot nu toe is er bij mij geen verzoek tot handhaving bekend.

De heer De Gier vraagt evenals de heer Duijsens hoe dat zit met illegaal. Ik heb dat net al uitgelegd. De heer De Gier vraagt ook nog waarom het niet tijdelijk geregeld is. Dat gaat in geld uitgedrukt om miljoenen aan kosten. Om het nu bij de bedrijven mobiel te regelen en er een grote mobiele zuiveraar neer te zetten is technisch heel moeilijk te realiseren, omdat je

31

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 19 JANUARI 2021

GEMEENTE WESTLAND

heel veel ruimte en heel veel buffer nodig hebt. Bovendien is het financieel niet te realiseren. Vandaar dat is gezegd de tuinders nu direct geld te laten betalen aan het toekomstige project van AWZI, zodat we daar al een stukje geld kunnen opbouwen, zodat straks het af te betalen bedrag minder wordt. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. We gaan naar een tweede termijn. De heer Spaans: Voorzitter. Ik dank de wethouder voor het beantwoorden van mijn drie vragen. Dat is nieuws. Ik heb nog een korte opmerking. Ik hoor de wethouder zeggen dat het Rijk “het illegale lozen tijdelijk toelaat voor een beperkte groep tuinders.” Ik herhaal het nog een keer langzaam: “laat het illegale lozen tijdelijk toe voor een beperkte groep tuinders.” Meent de wethouder dit nu werkelijk? De heer De Gier: Voorzitter. Ik zou willen dat ik het compliment van de heer Spaans aan de wethouder kon herhalen, maar de wethouder heeft mijn vraag niet beantwoord. Mijn vraag was: als de tuinders op dit moment lozen op ons riool, waarom zorgen wij dan niet, of maken wij geen afspraken met het hoogheemraadschap, dat zij het zuiveren voor ons en dat dat de tijdelijke voorziening voor de tuinders is, zodat zij voldoen aan de wetgeving, want zij hebben een collectieve zuivering die door de gemeente Westland wordt uitgevoerd in afwachting van de realisatie van de waterzuivering in Hoek van Holland.

Wij hadden het dan netjes volgens de wet kunnen doen. Nu willen we illegale lozingen vrij stellen zonder dat wij een collectieve zuivering aanbieden. Wethouder Snijders: Door middel van de Crisis- en herstelwet wordt het lozen door een beperkte groep tuinders op de riolering toegestaan. Het gaat daarbij om een beperkte groep die nu getekend heeft voor de AWZI en dat geldt niet voor de andere tuinders. De heer De Gier vraagt naar een tijdelijke zuivering. Deze moet dan bij de glastuinbouw gebeuren en dat is een heel dure optie. Bij ieder bedrijf moet dan het water worden opgevangen en worden gezuiverd. Het water kan niet tijdelijk worden gezuiverd bij de AWZI, omdat daar al het water komt: voor 250Zo het water van de glastuinbouw en voor 750Zo het water uit de riolering van de huishoudens. Dat betekent dat dan teveel water tijdelijk gezuiverd moet worden en dat is uitgerekend en ontzettend duur. Later gaat er ook zo'n installatie wel al het water zuiveren, maar dat is dan een grote professionele organisatie en installatie die kan het wel aan. Maar tijdelijk is het gewoon te duur om al het water, ook het huishoudelijk afvalwater, te zuiveren. De heer Duijsens: Voorzitter. Ik meen dat ik de wethouder iets heb aangereikt.

Ik heb twee offertes gezien aan LTO Nederland uitgebracht van ongeveer f 2.000.000,00 voor meer dan 1000 hectare die zij zouden kunnen uitvoeren op het moment dat u dit besluit niet zou hebben genomen of laten nemen door deze raad. Als je dat zou doorrekenen dan is dat ongeveer f 1200,00/1300,00 per hectare, wat zelfs nog minder is dan De Vlot op dit moment kwijt is aan geld. De vraag is of u dat bekend is of praat u maar wat en denkt u dat ze het allemaal wel zullen aannemen. Kent u deze offertes? Het is niet de enige oplossing, maar met mobiele installaties schoonmaken is wel degelijk een reële oplossing, in ieder geval voor een groot aantal bedrijven. Wethouder Snijders: Voorzitter. Glastuinbouw Nederland heeft over deze offerte gesproken en daarbij werden bedragen genoemd van miljoenen euro's. De heer Duijsens heeft het over f 2.000.000,00, maar ik denk dat dat op jaarbasis is. Er is ook een onderzoek gedaan of er zuiveraars zijn die dat kunnen en uiteindelijk heeft Glastuinbouw Nederland gezegd dat het miljoenenwerk is en dat er geen partijen zijn die daadwerkelijk deze grote massa kunnen bewerken. Vandaar dat deze dan ook van de haak is gevallen.