Document · PDF

bijlage jaarstukken

Gemeenteraad 30 juni 2022, gemeente WestlandBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van de Jaarstukken 202141.550 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

20 . 03 9 4. 7 38 24 . 65 6 1. 5 57

34 . 51 4 5. 9 30 43 . 63 0

32 . 68 1 4. 5 29 39 . 44 0

21 . 38 5 5. 3 76 29 . 10 6

9. 8 61 6. 8 87 20 . 65 0

- 11 . 52 3 1. 5 11 - 8. 4 56

S ald o va n b at en e n l ast en

- 3. 8 31

- 14 . 29 7

- 18 . 44 7

- 2. 2 47

16 . 20 0

St or t in g en r es er v es O nt tr ek k i n ge n r es er v e s Tota al re s er v em ut at i es prog r am ma 8

20 0 2. 7 09 2 .5 0 9

2. 4 30 9. 9 42 7. 5 12

2. 2 60 13 . 71 1 11 . 45 1

2. 3 16 4. 0 28 1. 7 12

- 56 - 9. 6 83 - 9. 7 39

S ald o p ro gr am m a 8

- 1. 3 22

- 6. 7 85

- 6. 9 96

53 5

6. 4 61

8. 3 Tota al l a st en pr og ra mm a 8 8. 1 Ru i mt e l ij k e or d e ni n g 8. 2 G ro nd ex p lo i ta t ie ( ni e t - bedr ij v e nt er r e in e n) 8. 3 W on e n e n bo u we n Tota al b at en pr og ra m ma 8

Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2021 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 8 bedraagt voordelig € 16.200.000 voor verrekening met reserves en voordelig € 6.461.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit: (bedragen x € 1.000) Programma 8 8.1

Ruimtelijke ordening 1. Faciliterend grondbedrijf Er is meer uitgegeven aan inhuur. Verder was er minder nodig voor de duurzame goederen. Tot slot moet hier ook rekening gehouden worden met de reserve mutaties. 2. Structuurplannen/ - visies Door vertragingen in plannen zijn er minder externe diensten nodig geweest. Er is een kleine niet geraamde inkomst op externe detachering. 3. Aanpak Waterproblematiek Door vertraging zijn (deelname aan) onderzoeken in 2021 niet doorgegaan. 4. Deelvisies wonen, voorzieningen en groen/blauw Dit project loopt vertraging op door de samenhang van de uitgestelde invoering van de Omgevingswet. 5.

Ruimte voor glastuinbouw

Invoering omgevingswet De uitgaven voor de omgevingswet zijn lager dan begroot vanwege de latere invoeringsdatum. De lagere uitgaven voor de omgevingswet hebben een lagere onttrekking uit de reserve tot gevolg. Uitkoopregeling woning onder hoogspanningsverbinding Via het Rijk hebben wij gelden ontvangen voor de regeling aankoop woningen onder de hoogspanningsverbinding. De kosten en de opbrengsten zijn niet geraamd. Verkenning ontwikkeling GHC Door Corona en door veel interne personeelsmutaties en niet ingevulde vacatures kon deze verkenning niet uitgevoerd worden. De verwachting is dat dit in 2022 besteed gaat worden. Verkenning RO stedenbouwkundig Door Corona en door veel interne personeelsmutaties en niet ingevulde vacatures kon deze verkenning niet uitgevoerd worden. De verwachting is dat dit in 2022 en deels in 2023 besteed gaat worden.

10. Diverse kleine afwijkingen 8.2

Grondexploitatie (niet -bedrijventerreinen) De oorzaak hiervoor is dat grondaankopen (lasten) in verband met de grondbank Westlandse Zoom zijn uitgesteld en dus ook aannemers-, (plan-) voorbereidingskosten en sloopkosten zich pas later zullen voordoen. Het verklaart tevens dat de geprognosticeerde inkomsten verschuiven naar latere jaren omdat de grond immers pas later opgeleverd kan worden.

Lasten

Baten

Saldo

122 N

1.557 V

1.435 V

855 N

178 V

677 N

109 V

4 V

113 V

62 V

100 V

219 V

917 V

1.058 N

1.067V

9 V

173 V

332 V

98 V

89 V

187 V

20.039 V

11.523 N

8.516 V

Vanuit de vastgestelde nota MPG wordt het jaarresultaat verder per saldo met € 493.444 gunstig worden beïnvloed. Dit voordeel bestaat uit: - € 55.579 (voordeel) als gevolg van het afsluiten van de grondexploitatie van het Centrum Kern winkelgebied (’s -Gravenzande); - € 368.000 (voordeel) als tussentijdse winstneming voor de grondexploitatie van Hoogeland (Naaldwijk); - € 314.412 (voordeel) als gevolg van het vrijvallen van gelden gereserveerd ter dekking van het tekort op de grondexploitatie van de Herontwikkeling gemeentekantoor Monster . Bij het vaststellen van de grondexploitatie van de Herontwikkeling gemeentekantoor Monster (in Monster) door de gemeenteraad op 1 juni 2021 is niet direct een voorziening getroffen. Wel is bij de besluitvorming een bedrag van € 600.000 gereserveerd om de voorziening bij de jaarrekening 2021 te kunnen treffen. Van dit bedrag zal bij de jaarrekening 2021 een bedrag van € 285.588 worden gebruikt als dekking voor de benodigde voorziening voor de grondexploitatie van de Herontwikkeling gemeentekantoor Monster. Het resterende deel van de gereserveerde gelden, een bedrag van € 314.412, komt ten gunste van het resultaat van de jaarrekening 2021 (zie bovenstaand). Dit is in overeenstemming

met het raadsbesluit over de herontwikkeling van het voormalige gemeentekantoor (1 juni 2021); - € 244.547 (nadeel) als gevolg van de bijstelling van de voorziening grondexploitaties. Bij de deelnemingen worden de risico’s lager ingeschat. Dit zorgt voor een voordelige bijstelling van de voorziening van € 2,1 mln. 8.3 1.

Wonen en bouwen Volkshuisvesting Budget voor Volkshuisvesting is beschreven als “Masterplan Wonen” de benaming die gehanteerd is voor de onttrekking aan de reserve volkshuisvesting ten behoeve van maatregel 14 en 15 uit het Uitvoeringsprogramma 2019 van het Westlandprogramma. Het gaat dan om een bijdrage aan de ontwikkeling van sociale en betaalbare woningbouw, en de bijdrage voor het omvormen van middelduur naar betaalbaar. Verder worden personeelskosten ten laste van dit budget gebracht (DV, klantproces Wonen) Eén van de ambities is om meer betaalbare en sociale woningbouw te laten realiseren. Om die reden is er in de Woonvisie (juli 2020) een percentage van 30% opgenomen, ten opzichte van de oude woonvisie waarin 20% is opgenomen. In het UP Wonen (juni 2021) is vastgelegd dat door middel van het (tot 2030) 1800 sociale woningen de wachtlijsten voor een sociale huurwoning worden verminderd. Daar waar mogelijk zijn er afgelopen jaar lopende projecten aangepast (Waelpolder ONW) maar zonder grote aanspraak van dit budget gebeurd (d.m.v. inzet subsidie BZK). Lopende projecten met hogere sociale/betaalbare aandeel hebben (nog) geen beroep gedaan op deze middelen. De inzet van deze middelen vanaf 2022 vraagt om integrale afweging di e nu voor het laatste collegejaar niet is gemaakt.

Middelen kunnen worden ingezet om tekort te dekken op lopende projecten met hoger aandeel sociaal en betaalbaar. Creatieve maatregelen Dit budget is bedoeld voor de projecten rond Flexwonen. Vanaf september 2020 is er gestructureerde inzet gekomen voor creatieve maatregelen wonen (uit het Uitvoeringsprogramma 2019) dat ten laste van dit budget komt. Er is een (gedeeltelijk) extern “aanjaagteam” aangesteld. In juli 2021 is dit aanjaagteam opgeheven met de komst van een projectleider in juli 2021. Conclusie is dat realisatie van flexwoningen veel lastiger is dan verwacht was. Waardoor realisatie nog niet van de grond is gekomen. De kosten (voor o.a. bouw-woonrijp maken) zijn zeer hoog, dus onderhandeling over de kostenverdeling tussen gemeente -externe partij vergt tijd. Gebruik maken van korte procedure onder de Crisis en herstelwet (15 jaar exploitatie, ook om de businesscase sluitend te krijgen ) kan niet zonder meer. Eerst moest aanmelding bij BZK (als “pilot’ etc) worden gedaan die inmiddels gehonoreerd is. Andere flexwoonlocaties volgen maar kennen vergelijkbare tegenvallende zaken in de verkenning Molenweg. Er ligt nog een 3-tal locaties waarover verkenningen worden afgerond waarvan er 2 voor 2022 worden b eoogd. De investering/realisatie kosten (grootste deel van dit budget) zijn daarom in 2021 niet aangesproken.

De verwachting is dat in het komende jaar er bouw- en woonrijp zal moeten worden gemaakt op de Molenweg. Dit geld zal dan ingezet worden. Huisvesting tijdelijke arbeidsmigranten.

4.738 V

1.511 V

937 V

6.249 V 937 V

722 V

473 V

98 V

571 V

234 V

In 2021 zijn lopende- en nieuwe locaties voor de huisvesting van arbeidsmigranten voortvarend opgepakt. Dit heeft geleid tot een aantal collegebesluiten over locaties en zijn vergunningen verleend. De doorlooptijd van dergelijke initiatieven en projecten is echter zodanig dat de doelmatige inzet van de gereserveerde middelen een breder tijdspad vergt. 4.

Innovatieve woonvormen Inzet en uitgaven hebben plaatsgevonden en zijn gedeeltelijk ten laste van een budget voor het programma Gewoon Thuis (SBK, programma sociaal domein) gebracht. In 2021 is geïnvesteerd in het proces om te komen tot vitale woongroepen en zgn. kopgroepen voor de vijf grootste kernen van het Westland en in het zoeken van locaties voor deze innovatieve w oonconcepten. Realisatie van kleinschalige zorgconcepten is door diverse oorzaken vertraagd. In 2022 kan de vertaalslag plaatsvinden naar realisatie van innovatieve woonvormen en kleinschalige woonzorginitiatieven. Aansluitend op de aangenomen motie rondom aanjagen van innovatieve woonvormen Westland (begrotingsraad, november 2021) zal ook in de kleinere dorpen gestart te worden. Vanaf 2022 verwachten we daarom aanzienlijke uitgaven (schatting tussen de 100k-200k).

Voor de Subsidieregeling VORM was voor het jaar 2021 in totaal €2,7 mln. begroot. In de Prorap 2021 is de verwachting uitgesproken dat ca. € 1,9 mln. overgeheveld zou worden naar 2022 (en 2023). Dit bedrag is uiteindelijk ca. € 2,3 mln geworden. Dit is het gevolg van het stil komen te liggen van ruimtelijke investeringen in de glastuinbouwsector als gevolg van aanhoudende Corona-maatregelen. Hierdoor zijn (veel) minder subsidies toegekend dan pre-COVID19 waren toegedicht aan de regeling. Het gebrek aan perspectief op lange termijn voor de individuele ondernemer en de heroriëntatie van Ontwikkelingsbedrijf HOT Greenport West-Holland heeft ertoe geleid dat verwerving van gronden en woningen vooruitlopend op nieuwbouw laag op het prioriteitenlijstje lag van de ondernem er. De verwachtingen voor 2022, mede als gevolg van de oorlog in Oekraïne, vrijwel direct na de afname van coronamaatregelen in Europa, zijn evenmin hooggespannen voor deze regeling. De Subsidieregeling VORM wordt gefinancierd met gemeentelijke gelden en een begrotingssubsidie van Provincie Zuid -Holland (€ 3,8 mln.). Van deze begrotingssubsidie kunnen 90 subsidies worden verstrekt van maximaal € 42.222, waarvan -indien de aanvrager dit wenst- per subsidie € 10.000 bij voorschot kan worden uitbetaald. Indien het gevraagde en subsidiabel bedrag hoger is, komt dit ten laste van de gemeentelijk gelden.

In 2021 bedroeg het bedrag dat ten laste van de begrotingssubsidie van PZH kwam € 327.510. Adviezen welstandscommissie Als gevolg van de stijging van de aanvragen omgevingsvergunning, is er vaker dan verwacht een beroep gedaan op de Welstandscommissie. Dit heeft een stijging van de kosten adviezen Welstandscommissie tot gevolg gehad. Leges Omgevingsvergunningen In 2021 zijn er meer grote projecten (met een hoge bouwsom) afgehandeld dan begroot. Dit betreft de “wooneenheden Oostbuurtseweg” en de reconstructie van de N211. Ook is de bouwsom van enkele andere projecten hoger uitgevallen dan v erwacht. Als gevolg hiervan is de opbrengst omgevingsvergunning WABO hoger dan begroot. Afwijkingen bestemmingsplan Het aantal aanvragen omgevingsvergunningen was in het eerste halfjaar 2021 hoger dan in het 2e halfjaar. Met name in het 3 kwartaal is het aantal aanvragen lager, waarna dit in het 4e kwartaal weer stijgt. Zo’n 25 tot 30% van alle aanvragen bevat een “Afwijking bestemmingsplan”. Op basis van de inzichten in het eerste halfjaar is de raming naar boven bijgesteld. Het aantal binnengekomen aanvragen is echter lager, waardoor ook het aantal afwijkingen bestemmingsplan lager is, en er dus iets minder legesinkomsten zijn dan begroot . Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

Saldo programma 8 voor verrekening met reserves Reserves 1.

2. 3. 4.

Omgevingswet De uitgaven voor de omgevingswet zijn lager dan begroot vanwege de latere invoeringsdatum. De lagere uitgaven voor de omgevingswet hebben een lagere onttrekking uit de reserve tot gevolg. Algemene reserve - creatieve maatregelen wonen - arbeidsmigranten Deelvisies voorzieningen, groen/blauw, wonen Dit project loopt vertraging op door de samenhang van de uitgestelde invoering van de Omgevingswet. Groepswoningen ’s-Gravenzandseweg Zie voor de toelichting taakveld 8.3 toelichting 4

Bijdrage aan sociale grondprijzen

Actieprogramma huisvesting arbeidsmigranten Zie voor de toelichting taakveld 8.3 toelichting 3 Innovatieve woonvormen Zie voor de toelichting taakveld 8.3 toelichting 4 Verkenningen R.O.-stedebouwkundig Door Corona en door veel interne personeelsmutaties en niet ingevulde vacatures kon deze verkenning niet uitgevoerd worden. De verwachting is dat dit in 2022 besteed gaat worden.

7. 8.

2.333 V

328 V

2.661 V

56 N

1.264 V

79 N

95 V

100 N

5 N

24.656 V

8.458 N

16.200 V

56 N

9.683 N

9.739 N

917 N

2.123 N

100 N

169 N

768 N

125 N

234 N

332 N

Verkenningen GHC Door Corona en door veel interne personeelsmutaties en niet ingevulde vacatures kon deze verkenning niet uitgevoerd worden. De verwachting is dat dit in 2022 besteed gaat worden.

10. Uitvoeringsfonds centrumplannen 11. Bouwgrond faciliterende ontwikkeling Oorzaken van de reeds tekorten peer project zijn verschillend. Vaak is de ambtelijke inzet groter dan in de overeenkomst met de ontwikkelende partijen afgesproken. Daarnaast hebben wij ook met externe ontwikkelingen te maken(Corona, beleidswijzigingen). 12. Herstructurering glastuinbouw Zie voor de toelichting taakveld 8.3 toelichting 5 13. Grex centrum winkelgebied afsluiting Het afronden van de werkzaamheden kostte aanzienlijk meer tijd dan verwacht. 14. Actualisatie bijdragen bovenwijkse voorzieningen Door Corona zijn er projecten vertraagd. 15. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

183 N

2.500 N

404 N

549 V

145 V

2.661 N

161 N

509 V

120 N

4.9

Bestuur en ondersteuning

Inleiding Onze ambitie is om open en toegankelijk te besturen. Dat doen we door transparant, betrouwbaar en geloofwaardig te zijn. De gemeente is er voor haar inwoners, bedrijven en instellingen. De meerderheid van de inwoners heeft voornamelijk contact met de gemeente bij het aanvragen van een paspoort, een rijbewijs of bij het stemmen bij verkiezingen. Daarnaast maken inwoners gebruik van gemeentelijk vastgoed. Voor ond erwerpen die belangrijk zijn voor inwoners en ondernemers maken we ruimte voor gesprekken en participatie. We vinden het daarom belangrijk om naar hen te luisteren en open te staan voor suggesties. Datzelfde geldt voor onze stakeholders en partners in de regio. Onze ambitie voor een nieuwe bestuursstijl staat daarom juist in dit programma centraal. Wat wilden we bereiken? • •

Continueren van een tijdige en volledige informatievoorziening van de gemeenteraad; Stimuleren van initiatieven vanuit de samenleving in de publieke ruimte;

• •

Participatie van inwoners en partners bij plannen en projecten; Heldere communicatie over het handelen en de besluiten van college en raad;

• •

Grip op samenwerkingsverbanden houden en sturen op kwaliteit en kostenbeheersing; Goede dienstverlening aan burgers en bedrijven;

• •

Een kwalitatief goede registratie van (niet) ingezetenen in de Basisregistratie Personen (BRP); Een transparant en correct verloop van de verkiezingen;

•

Beheer van onze overige gebouwen en g rond tegen minimale kosten.

Facultatieve indicatoren Effectindicator Bieden van maatwerk inschrijfavonden voor arbeidsmigranten wonend in het Westland

0-meting 2.000 actuele in-

Actueel cijfer

2019

2020

2021

2022

Bron

4.323

4.000

Basis-registratie Personen

schrijvingen

(BRP)

Wat hebben we daarvoor gedaan? • •

Het waar mogelijk aan de gemeenteraad voorleggen van meerdere varianten ter besluitvorming. Uitvoering van het project optimaliseren bestuurlijke besluitvorming. Dit project word t afgerond

•

in 2022 en bestaat uit vijf deelprojecten: ICT (nieuwe applicatie Parlaeus), processen, monitoring en sturing, kwaliteitskader en opleiding. O v e r d r a g e n v a n v e r a n t w o o r d e l i j k h e d e n a a n g r o e p e n i n d e s a m e n l e v i n g d i e i de e ën h e b b e n d a t het anders, beter, slimmer en/of goedkoper kan (‘Westland daagt uit’/’Right to Challenge’). Bij het moderniseren van de inspraak verordening naar een participatieverordening heeft het uitdaagrecht ook een plek gekregen in de participatieverordening.

•

Inzetten van participatie bij de projecten die we zelf initiëren; om hiervoor kaders te bieden is in 2020 een concept inspraak - en participatieverordening besproken. Deze verordening is in 2021 vastgesteld. Als gevolg van de coronapandemie hebben er in 2021 geen georganiseer de collegebezoeken aan de dorpen plaatsgevonden. Wel hebben individuele collegeleden de verschillende dorpen bezocht. Met winkeliers is bijvoorbeeld gesproken over de gevolgen van de coronacrisis.

•

Covid-19 heeft opnieuw voor een andere opzet van het wetho udersspreekuur gezorgd dan vooraf beoogd. De spreekuren hebben – op januari (corona) en augustus (vakantie) na – maandelijks plaatsgevonden. Waar mogelijk in fysieke vorm aan de Verdilaan, maar veelal digitaal. In totaal hebben 60 inwoners van Westland op afspraak gebruik gemaakt van de mogelijkheid

•

om met een wethouder in gesprek te gaan tijdens een van de spreekuren. Op de donderdag na de collegevergadering wordt een overzicht gepubliceerd met de collegebesluiten van die week en een toelichting op elk besluit. Ook de gemeenteraad en pers krijgen dit

overzicht. Tijdens het persgesprek dat hierop volgt is de pers in de g elegenheid vragen te stel•

len over de genomen besluiten. Ter uitvoering van het door de raad vastgestelde beleidskader governance verbonden partijen heeft het college besloten om een aantal veranderingen door te voeren om de governance van verbonden partijen te versterken binnen de ambtelijke organisatie: -

De uniforme werkwijze voor verbonden partijen is verder ontwikkeld; De vacatures voor de accounthouders zijn ingevuld waarmee het accounthoudersoverleg in de organisatie is ingebed en de juridische functie voor verbonden partijen structureel is ingevuld;

Het opleidingsprogramma governance voor nieuwe medewerkers loopt door in 2022; De rapportage met de uitkomsten van het onderzoek naar de optimalisering van de informatievoorziening over verbonden partijen i n de P&C producten is in 2021 aan de raad aangeboden;

•

De pilot evaluatie verbonden partijen is uitgevoerd. Aan de hand van de uitkomsten komt er periodiek een evaluatie van de overige verbonden partijen;

De werkwijze voor verbonden partijen is ge ëvalueerd en de bevindingen worden verwerkt in de werkwijze en in de actualisering van het beleidskader;

Het college biedt het geactualiseerde beleidskader ter vaststelling aan de raad aan. Traditionele burgerzakenproducten zoals de verlenging van een rijbewijs, de melding van een vermissing van een reisdocument, het aanvragen van een vervangende (verkiezings)stempas en het melden van een voorgenomen huwelijk zijn vanaf 2021 online beschikbaar. Hiermee wordt invulling gegeven aan de afgelopen jaren ingezette digital iseringsslag van balieproducten.

•

Binnen vijf werkdagen kan, op afspraak, een aanvraag worden gedaan voor een product of dienst. COVID-19 heeft in 2021 gezorgd voor een druk op de gemeentelijke burgerzaken en RNI -balies. De aanloop van bezoekers aan de geme entelijke balies was in 2021 weliswaar minder dan

•

gebruikelijk maar vertoonde een zeer grillig verloop. Het aantal in de BRP en de RNI geregistreerde arbeidsmigranten is door COVID -19 achtergebleven. Door maximering van bezoekersaantallen in het gemeenteh uis en beperkingen rondom het reizen zijn er minder inschrijfavonden georganiseerd en zijn minder Burgerservicenummers

•

verstrekt. In 2021 zijn de Tweede Kamer verkiezingen met in achtname van de COVID -19 voorschriften

•

georganiseerd en goed verlopen. Kiezers kregen de mogelijkheid om vervroegd - of per brief hun stem uit te brengen.

• •

De briefstemmen en de vervroegd uitgebrachte stemmen zijn centraal geteld. Een aantal objecten en gronden is verkocht. In 2021 is gestart met een strategische analyse van ons vastgoed. In de praktijk blijkt dat veel vastgoed niet overtollig is door diverse beleidsvoornemens en krapte in beschikbare ruimte voor ontwikkelingen.

•

Coronaproof maken van gemeentelijk vastgoed. Dit heeft op onderdelen tot sluiting of afzetting van gebouwdelen geleid. Daarnaast zijn veel waarschuwingsborden e.d. aangebracht. Ook zijn er extra schoonmaakwerkzaamheden verricht. Tevens is er onderhoud gepleegd en zijn er verduurzamingsmaatregelen ingezet.

•

Om vandalisme te voorkomen, werken we samen met gebru ikers, worden objecten extern beveiligd en is voor bijvoorbeeld De Hofboerderij een zogenaamde BouWatch (cameratoezicht) geplaatst. Dit naar aanleiding van de brandstichting bij een eerdere jaarwisseling. Het permanent maken van de reddingspost op het stra nd in Monster is verder uitgewerkt en moet in 2022 gerealiseerd zijn.

Externe ontwikkelingen / risico’s • COVID-19 gerelateerde maatregelen dragen bij aan een grillig verloop van de bezoekersstromen in de publiekshal met een verhoogd risico op eventuele wachttijden bij de aanvraag van een product- en/of dienst.

•

De beschikbare woonruimte bepaalt het aantal in de Basisregistratie Personen (BRP) in te

•

schrijven arbeidsmigranten; De afspraakcapaciteit in de publiekshal voor de uitgifte van Burgerser vicenummers aan ar-

•

beidsmigranten is sterk COVID -19 gevoelig; De algemene markteconomische omstandigheden waren goed voor vastgoed in 2021. Dit heeft niet geleid tot een sterke toename van verkoop van vastgoed, onder andere omdat de gemeente het vastgoed vo or andere doeleinden nodig heeft. Tegelijkertijd zijn de kosten voor beheer en onderhoud gestegen (inflatoire effecten). De coronacrisis heeft veel gebruikers en huurders van gemeentelijk vastgoed in het nauw gebracht door tegenvallende exploitaties. Dit zet tezamen met de toegenomen beheer- en onderhoudskosten de exploitatieresultaten van het gemeentelijk vastgoed onder druk.

Verbonden partijen Er is voor gekozen om de verbonden partijen in de programma’s te noemen waar de meeste beleidsmatige raakvlakken mee zijn. In dit programma zijn geen verbonden partijen opgenomen. Dit betekent niet dat een verbonden partij geen enkele bijdrage levert aan dit programma. Kaderstellende beleidsnota’s • Beleidsnota verbonden partijen; • •

Uitgangspuntennota vastgoedbeleid 2009; Gebiedsgericht plan 2019 -2022.

Wat heeft het gekost?

P rog r amm a 9 Ta ak v eld

(bedragen x € 1.000)

Re k ening 20 2 0

Beg ro - Beg ro tin g ting 20 2 1 20 2 1 n a voo r w i jw ijz igi ng z igin g 4. 6 13 4. 7 58 4. 9 94 5. 6 08

B es t uu r B urg er z ak en B eh e er ov er ig e g eb o u we n en gro n de n Tota al l a st en pr og ra mm a 9 0. 1 B es t uu r 0. 2 B urg er z ak en 0. 3 B eh e er ov er ig e g eb o u we n en gro n de n Tota al b at en pr og ra m ma 9

4. 3 81 14 . 82 3 7 1. 6 72

2. 8 91 12 . 49 8 7 1. 4 72

3. 1 00 4. 7 79

S ald o va n b at en e n l ast en

0. 1 0. 2 0. 3

St or t in g en r es er v es O nt tr ek k i n ge n r es er v e s Tota al re s er v em ut at i es prog r am ma 9 S ald o p ro gr am m a 9

4. 7 86 5. 6 56

Re k ening 20 2 1

S ald o

4. 3 73 5. 4 58

40 4 15 0

3. 1 38 13 . 50 3 7 1. 5 12

3. 7 24 13 . 55 5 24 6 2. 0 54

- 60 5 - 51 23 9 54 2

1. 9 83 3. 4 62

1. 0 75 2. 5 93

3. 5 87 5. 8 87

2. 5 13 3. 2 93

- 10 . 04 4

- 9. 0 36

- 10 . 91 0

- 7. 6 68

3. 2 42

0 19 0 19 0

0 21 4 21 4

0 96 0 96 0

0 61 9 61 9

0 - 34 1 - 34 1

- 9. 8 54

- 8. 8 22

- 9. 9 51

- 7. 0 49

2. 9 01

Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2021 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 9 bedraagt voordelig € 3.242.000 voor verrekening met reserves en voordelig € 2.901.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit:

(bedragen x € 1.000) 0.1

Bestuur

404 V

239 V

643 V

Voorziening Wachtgeld en Pensioenen: Doordat de rekenrente is

372 V

74 V

gestegen hoefde er minder in de Voorziening Wethouders pensioenen gestort te worden. 2.

Griffie: De kosten voor de griffierfunctie zijn lager uitgevallen. Dit komt met name door onderbezetting op de griffie waardoor de loonkosten lager zijn uitgevallen dan begroot.

Er is een niet geraamd uitkering van het liquidatiesaldo van stads-

153 V

gewest Haaglanden ontvangen. 4.

Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

42 N

86 V

44 V

0.2

Burgerzaken

150 V

542 V

692 V

Verkiezingen: Voor de verkiezingen van de leden van de Tweede

74 V

1 V

75 V

35 V

85 V

120 V

431 V

Kamer heeft de gemeente een extra rijksvergoeding gekregen voor de Covid-19 gerelateerde kosten. De daadwerkelijke uitgaven rondom Covid-19 zijn lager uitgevallen waardoor een positief saldo is ontstaan. 2.

Registratie Niet Ingezetenen (RNI): Bij de eerste actualisatie begroting 2021 zijn de inkomsten, als gevolg van een verwachting van de verminderde aantallen aanvragen door Covid -19, gedeeltelijk afgeraamd. De terugval in BSN -aanvragen is beperkt gebleven. Gelijktijdig is de vergoeding per verstrekt BSN door het ministerie verhoogd waardoor per saldo een positief resultaat is ontstaan.

Leges (burgerlijke stand, Rijbewijzen, Reisdocumenten, Naturalisatie, BRP en VOG): Bij het opstellen van de begroting 2021 is rekening gehouden met een, deels Covid -19 gerelateerde, dip in het aantal af te geven persoonsdocumenten. De terugval in het aantal af te geven persoonsdocumenten heeft zich in mindere mate voorgedaan. De toename van de legesinkomsten wor dt versterkt doordat het ministerie de maximaal aan de burger door te berekenen kosten heeft verhoogd. Daarnaast is het aantal naturalisaties en opties hoger dan verwacht.

Afdracht Rijksleges (Rijbewijzen, Reisdocumenten, Naturalisatie,

126 N

55 V

VOG: Van de leges van aangevraagde persoonsdocumenten, Verklaringen Omtrent gedrag en van de behandeling van naturalisatie en optieverzoeken moet een deel worden afgedragen aan het Rijk. Als gevolg van een hoger aantal aanvragen/verzoeken z ijn de af te dragen rijksleges hoger dan begroot. 5.

Voorlichting: Veel evenementen zijn door corona niet doorgegaan. Daardoor is er ook geen geld aan voorlichting uitgegeven, zoals speciale uitzendingen bij de WOS, themapagina’s in de krant en andere kosten die horen bij het organiseren van evenementen.

Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

112 V

25 V

137 V

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

605 N

2.513 V

1.907 V

De gronduitwisseling van de strategische gronden Molensloot de

70 N

119 V

49 V

134 N

333 V

199 V

Lier heeft eerder plaatsgevonden dan verwacht. Als gevolg hiervan zijn de baten en lasten hoger dan begroot. 2.

Aan- en verkoop gemeentelijke eigendommen: opbrengst niet geplande grondposities.

Het voormalig gemeentehuis aan de v. Geeststraat 1 is later afge-

87 N

339 N

stoten dan verwacht. Als gevolg hiervan waren er niet begrote exploitatielasten in 2021. 4.

Huurgarantie Lentiz: Leegstand is per zome r 2020 opgeheven door deal met Lentiz waarbij Lentiz haar eigen huisvesting weer is gaan

gebruiken in ruil voor de financiering door de gemeente van de daarvoor benodigde verbouwingskosten (zie Prorap 2020). Hierdoor zijn veel leegstandkosten voor de komen de jaren voorkomen. Deze deal loopt nog door in 2021.

De werkzaamheden aan de gebiedsontwikkeling Zuideinde nabij 18

93 V

in Naaldwijk zijn een jaarschijf doorgeschoven.

De onderbouwing voor de voorziening grootonderhoud gebouwen

1.960 V

68 N

101 V

53 V

51 V

3.293 V

3.242V

Onttrekkingen reserves

341 N

71 N

212 N

voldoet niet meer aan de eisen van de BBV. Hierdoor moet deze voorziening vrijvallen en wordt er verzocht om het instellen van een tijdelijke bestemmingsreserve, zodat het geld beschikbaar blijft voor dit doeleinde.

Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

Saldo programma 9 voor verrekening met reserves Stortingen reserves

Reserve egalisatie Vastgoed: er was een onttrekking van € 71.000 geraamd voor ontwikkeling locatie Zuyt Brugge. Deze kosten zijn niet gemaakt dus er is geen onttrekking aan de reserve worden gedaan. De lagere lasten zijn eerder in deze tabel verklaard..

Steunfonds Corona: de extra kosten voor de verkiezingen als gevolg van Corona zijn lager uitgevallen dan geraamd. Daardoor is de onttrekking uit de reserve ook lager. De lagere lasten zijn eerder in deze tabel verklaard.

Diverse lagere onttrekkingen < € 50.000

Saldo programma 9 na verrekening met reserves

51 V

58 N

2.952 V

2.901 V

4.10

Concernfinanciën en algemene dekkingsmiddelen

Inleiding We streven naar een evenwichtige financiële positie, die ons in staat stelt om onze ambities te realiseren. Dat betekent dat de structurele uitgaven in evenwicht blijven met de structurele inkomsten en dat we voldoende weerstandsvermogen hebben om tegenvallers op te vangen. Maar ‘we sparen niet voor het sparen’. De beschikbare middelen ze tten we zo goed mogelijk in voor de Westlandse samenleving. Met ingang van 2021 is een koerswijziging ingezet om de Westlandse samenleving economisch en sociaal -maatschappelijk sterker uit de crisis te laten komen. Uiteraard blijven we oog houden voor de s chuldpositie en spannen we ons in om die niet te laten oplopen , zodat de meerjarenbegroting op orde blijft. Wat wilden we bereiken? • •

Een financieel duurzaam beleid en solide gemeentefinanciën; Een structureel sluitende meerjarenbegroting;

• •

Voldoende weerstandsvermogen; Een leesbare en begrijpelijke begroting;

• •

Toepassen van het profijtbeginsel (degene die profiteert van een voorziening betaalt); Tarieven (voor leges, lijkbezorgingsrechten en standplaatsvergoedingen) in Westland houden gelijke tred met tarieven van gemeenten vergelijkbaar in grootte.

Prestatie-indicatoren

Verplichte BBV-indicatoren Formatie Formatie (Fte) per 1.000 inwoners. Westland (groen) 10 8 6 4 2 0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Resultaat

Bron

7,54

Gegevens gemeente Westland

Jaar

Westland

2013

8,17

2014

7,76

2015

6,86

2016

7,00

2017

6,96

2018

6,61

2019

6,57

2020

7,61

2021

7,54

Verplichte BBV-indicatoren Bezetting Bezetting (Fte) per 1.000 inwoners. Westland (groen) 10 8 6 4 2 0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Resultaat

Bron

6,89

Gegevens gemeente Westland

Jaar

Westland

2013

7,29

2014

7,16

2015

6,63

2016

6,36

2017

6,77

2018

6,60

2019

6,74

2020

6,81

2021

6,89

Apparaatskosten

€ 729

Eigen gegevens

De totale apparaatskosten gedeeld door het aantal inwoners. Westland (groen) 1.000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Jaar

Westland

2013

€ 647

2014

€ 540

2015

€ 527

2016

€ 579

2017

€ 566

2018

€ 595

2019

€ 636

2020

€ 699

2021

€ 729

Externe inhuur

18,1%

Eigen gegevens

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen. Westland (groen) 30%

Jaar

Westland

100.000+ gemeenten

2013

8,2%

25%

2014

10,8%

14%

20%

2015

8,6%

17%

2016

8,7%

18%

2017

11,8%

20%

10%

2018

12,2%

21%

2019

14,9%

19%

2020

18,6%

20%

2021

24,5%

Niet gepubliceerd

15%

0% 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

De BBV-indicator externe inhuur heeft een andere definitie dan het inhuurpercentage dat genoemd wordt in de paragraaf Bedrijfsvoering. Zie paragraaf bedrijfsvoering voor meer informatie over de inhuur.

Verplichte BBV-indicatoren

Resultaat

Overhead

12,06%

Bron Eigen gegevens

De kosten van overhead gedeeld door de totale lasten exclusief stortingen reserves. Westland (groen) Jaar Westland 20% 15% 10% 5% 0% 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

2013

8,90%

2014

7,90%

2015

7,71%

2016

7,86%

2017

11,25%

2018

10,09%

2019

10,77%

2020

11,04%

2021

12,06%

Het percentage overhead is ten opzichte van 2020 gestegen; enerzijds doordat de salarislasten en inhuurkosten zijn gestegen ten opzichte van 2020. Dit komt voornamelijk doordat de gemiddelde bezetting in 2021 16 fte hoger lag dan in 2020 en er ook meer is ingehuurd voor een betere dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven. Anderzijds zijn de totale lasten van de gemeente exclusief stortingen reserves gedaald ten opzichte van 2020. Hierdoor is het perc entage ook gestegen. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Anticyclisch investeren in plaats van bezuinigen. De vermogenspositie is benut om een steun•

fonds en een investeringsfonds voor de samenleving en het bedrijfsleven in te stellen. Sturen op een weerstandsratio tussen 1,0 en 1,4 (de verhouding tussen beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit) overeenkomstig art. 2.2.8. van de (nieuwe) Beleidsnota Reserves en voorzieningen 2021. De beschikbare weerstandscapaciteit wordt gevormd door de algemene reserve, de post onvoorzien en een geoormerkt deel van de reserve Versterking financiële soliditeit;

•

Opstellen van de Nota kostenverhaal gebiedsoverstijgende werken, werkzaamheden en maatregelen 2022, waarin het profijtbeginsel een belangrijk uitgangspunt is;

•

De deelnemingen verwachten de gronden in de grondbanken vervroegd af te kunnen nemen, zodat we de grondbanken eerder kunnen laten afsluiten. De grondbankexploitaties van de gemeente zijn hierop aangepast. Voor ONW geldt afsluiten in 2023 in plaats va n 2030 en voor OBWZ geldt 2028 afsluiten in plaats van 2030;

•

• •

De gemeente heeft gronden geleverd voor realisatie van de woningbouwprojecten De Schakel en de Veilinglocatie (voormalige brandweer) in Naaldwijk, beide leveringen waren op basis van in 2020 gesloten overeenkomsten. In 2021 is er geen maatschappelijk vastgoed vrijgekomen noch afgestoten. Er is een werkgroep gestart om te onderzoeken met welke module de begroting gedigitaliseerd kan worden. Hiervoor is een concept programma van eisen opgesteld. I n 2022 zal dit een vervolg krijgen, waarbij wordt aangesloten bij ontwikkelingen rond opdrachtgericht werken en modernisering financiële sturing en beheersing;

•

De tarieven voor afvalstoffenheffing zijn aangepast om gestegen kosten voor inzamelen en verwerken van afval te compenseren;

•

De tarieven voor rioolheffing zijn aangepast in verband met gestegen kosten voor de rioolinfrastructuur;

•

Voor de tariefstijging van de leges is uitgegaan van minimaal de inflatiecorrectie.

Externe ontwikkelingen / risico’s •

Herijking van het gemeentefonds. De invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds is met één jaar uitgesteld naar 2023. Het oorspronkelijke nieuwe verdeelmodel, dat moet ingaan per 2023, is inmiddels aangepast. Echter, het overgrote deel van de gemeenten gaat niet akkoord met de manier waarop het rijk de algemene uitkering per 2023 over de gemeenten wil herverdelen. Het algemene gevoel is dat het aangepaste verdeelmodel weliswaar minder slecht is dan het vorige, maar nog steeds onvoldoende om te accepteren. Tijdens een extra Algemene Ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) op 13 januari 2022, kreeg een resolutie van het bestuur van de VNG 89,8 procent van de stemmen. Via deze resolutie verzoeken de gemeenten de minister van BZK om, voordat er sprake kan zijn van invoering van het model, volledig recht te doen aan de aanbevelingen in het ROB -advies, inclusief het ingroeipad. Wat de gemeenten betreft kan het nieuwe verdeelmodel dan ook pa s worden ingevoerd als dit verdeelmodel in lijn met de aanbevelingen van het ROB -advies is aangepast en wanneer ‘de koek’ (het te verdelen budget) is vergroot.

•

In het coalitieakkoord van het kabinet zijn de belangrijkste plannen voor de komende kabinetsperiode opgenomen. Ten aanzien van de financiering van lokale overheden lijkt het nieuwe kabinet voorlopig vast te houden aan de bestaande financieringssystematiek. Een uitbreiding van het lokaal belastinggebied lijkt er dan in ieder geval tot 2025 niet te ko men. Wel zal er de komende kabinetsperiode een nieuwe financieringssystematiek worden uitgewerkt voor de periode na 2025. Hierbij worden in ieder geval ook alternatieven voor de onroerendezaakbelastingen (voor gemeenten) en de (provinciale opcenten in de) motorrijtuigenbelasting (voor provincies) onderzocht.

Verbonden partijen Onder andere onderstaande partij levert een bijdrage aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma: •

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten.

Kaderstellende beleidsnota’s • Beleidsregels garanties 2020; • •

Nota reserves en voorzieningen 2021; Nota activabeleid 2017;

• •

Treasurystatuut 2021; Financiële verordening 2021;

•

De volgende belasting - en legesverordeningen: - Verordening onroerendezaakbelastingen 2021; - Verordening Forensenbelasting 2021; - Verordening Afvalstoffenheffing 2021; - Verordening Rioolheffing 2021; - Verordening Marktgelden 2021; - Verordening Lijkbezorgingsrechten 2021; - Legesverordening 2021.

Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)

P rog r amm a 1 0

Re k ening 20 2 1

S ald o

36 . 07 2 - 1. 7 28 82 4 44 7 38 8

20 2 1 voo r w ijz igi ng 40 . 29 5 - 1. 9 58 87 2 40 6 42 6

Beg ro ting 20 2 1 n a w ijz igi ng 43 . 47 9 - 1. 7 49 92 8 43 4 44 3

41 . 76 4 - 1. 9 02 93 4 41 6 43 3

1. 7 15 15 3 -7 18 10

0 72 8

0 6. 2 50

0 2. 7 01

0 1. 9 65

0 73 6

- 59 36 . 67 2 2. 5 87 17 . 38 7 14 . 23 7 17 . 25 5 84

62 7 46 . 91 8 2. 0 71 16 . 80 5 14 . 45 8 16 . 99 2 14 2

1. 0 64 47 . 30 0 2. 4 00 17 . 67 1 14 . 53 3 17 . 19 2 14 2

1. 0 78 44 . 68 9 2. 4 74 17 . 84 3 14 . 60 0 17 . 44 6 11 6

- 14 2. 6 11 74 17 2 67 25 4 - 26

14 3 .1 5 2 86

14 3 .2 0 9 57 0

15 4 .3 5 0 0

15 5 .7 3 0 22 2

1. 3 80 22 2

0 19 4 .7 8 8

0 19 4 .2 4 7

0 20 6 .2 8 7

0 20 8 .4 3 1

0 2. 1 44

S ald o va n b at en e n l ast en

15 8 .1 1 6

14 7 .3 2 9

15 8 .9 8 7

16 3 .7 4 2

4. 7 55

St or t in g en r es er v es O nt tr ek k i n ge n r es er v e s Tota al re s er v em ut at i es prog r am ma 10

17 . 07 2 16 . 52 6 54 6

6. 9 88 8. 2 63 1. 2 75

15 . 53 5 17 . 19 2 1. 6 57

15 . 48 3 16 . 26 7 78 4

52 - 92 4 - 87 3

S ald o p ro gr am m a 10

15 7 .5 7 0

14 8 .6 0 4

16 0 .6 4 4

16 4 .5 2 6

3. 8 82

Ta ak v eld 0. 4 0. 5 0. 6 1 0. 6 2 0. 6 4 0. 7

O v er he a d Tre as ur y O ZB w o n in g en O ZB n i e t - w on i n ge n B el as ti n g en ov er i g A lg e m en e u itk er i ng en ov . u itk er in g en ge m ee n tefo n ds 0. 8 O v er ig e b at e n e n l as t e n 0. 9 V en n oo ts c ha ps be l as t i ng (V pb) Tota al l a st en pr og ra mm a 10 0. 4 O v er he a d 0. 5 Tre as ur y 0. 6 1 O ZB w o n in g en 0. 6 2 O ZB n i e t - w on i n ge n 0. 6 4 B el as ti n g en ov er i g 0. 7 A lg e m en e u itk er i ng en ov . u itk er in g en ge m ee n tefo n ds 0. 8 O v er ig e b at e n e n l as t e n 0. 9 V en n oo ts c ha ps be l as t i ng (V pb) Tota al b at en pr og ra m ma 1 0

Re k eni ng

Beg ro tin g

20 2 0

Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2021 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 10 bedraagt voordelig € 4.755.000 voor verrekening met reserves en € 3.882.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit: (bedragen x € 1.000) Programma 10

Lasten

Baten

Saldo

0.4

Overhead

Personeelskosten

1.715 V

74 V

1.789 V

533 V

103 V

636 V

Ultimo 2021 bleef de bezetting 98 Fte achter op de formatie. Een krappe arbeidsmarkt en daarnaast de Coronapandemie bemoeilijkten het werving en selectieproces. Een deel van de openstaande vacatures is ingevuld door inhuurkrachten. De hogere baten betreffen niet geraamde inkomsten uit ext erne detacheringen.

Materiële kosten

1.977 V

88 N

1.889 V

9 N

59 V

50 V

De lagere personeelsbezetting heeft ook invloed op de materiële aan personeel gerelateerde lasten. Vooral op het opleidingsbudget (€ 180.000 voordelig inclusief Westlandse school) en de kosten voor personeelsbijeenkomsten (€ 194.000 voordelig) en ontwikkelingstrajecten (€ 477.000 voordelig). Daarnaast hebben de coronapandemie en de daaraan verbonden maatregelen geleid tot lagere uitgaven door het verleggen van prioriteiten en uitstellen of vertragen van projecten (€ 814.000 voordelig). Voor twee incidentele budgetten wordt om overheveling naar 2022 verzocht. € 225.000 voor een ICT-project en € 350.000 voor de visie op dienstverlening. De lagere baten betreffen voornamelijk lagere opbrengsten uit dienstverleningsovereenkomsten Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 (totaal € 43.000) 3.

Toerekening directe uren aan investeringen

786 N

Doordat minder uren zijn toe berekend aan investeringen dan geraamd is er een onderschrijding van de dekking van de salarislasten en overhead. 0.5

Treasury

Deelnemingen en beleggingen

153 V

172 V

325 V

247 V

107 V

Vanuit het voorzichtigheidsprincipe is in de begroting 2021 een lagere raming voor de dividendvaststelling - en uitkering van de BNG opgenomen. De werkelijke uitkering over 2021 was hoger. 2.

Hogere opbrengst dan geraamd inzake doorberekening Safe Harbour 2021

Het gewogen samengesteld rentepercentage over het Eigen Vermogen kwam in 2021 lager uit dan begroot. Dit levert een voordeel op aan de uitgavenkant en een nadeel aan de inkomstenkant ; budget neutraal.

175 V

175 N

Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

22 N

7 N

29 N

0.61

OZB woningen

7 N

67 V

60 V

Als gevolg van grotere areaaluitbreidingen en naheffingen over 67 V

67 V

2019 en 2020 hogere opbrengsten dan geraamd. 2.

Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

7 N

0.62

OZB niet-woningen

18 V

Als gevolg van grotere areaaluitbreidingen en naheffingen over

7 N 254 V

272 V

254 V

26 N

16 N

2019 en 2020 hogere opbrengsten dan geraamd. 2.

Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

18 V

0.64

Belastingen overig

10 V

18 V

Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

10 V

26 N

16 N

0.7

Algemene uitkering en ov. uitkeringen gemeentefonds

1.380 V

De algemene uitkering is € 1.380.000 hoger uitgevallen door de

1.380 V

volgende mutaties die zich na oktober 2021 hebben voorgedaan (zie ook raadsbrief dd. 17 -2-2022): - Vanwege nieuwe definitieve gegevens over de belastingcapaciteit 2019 en de vrijval van de verdeelreserve binnen het gemeentefonds is de uitkering 2019 (definitief) € 144.000 lager bijgesteld. - Voor het uitkeringsjaar 2020 zijn enkele maatstaven bijgesteld waardoor de uitkering € 8.000 (nadelig) is bijgesteld. - Definitieve gegevens voor verschillende maatstaven en het vrijgeven door het rijk van de verdeelreserve in 2021 hebben voor 2021 per saldo tot een positieve bijstelling van de algemene uitkering met € 92.000.

-Daarnaast is er in de decembercirculaire een ( 6e) compensatiepakket beschikbaar gesteld voor de coronacrisis (€ 675.591). Verzocht wordt dit bedrag via resultaatbestem ming over te hevelen naar 2022. - In de decembercirculaire is voor 2021 voor taakmutaties € 764.000 beschikbaar gesteld. Voor een bedrag van € 618.423 wordt verzocht om overheveling via de resultaatbestemming naar 2022. Hiervan is € 562.923 bestemd voor he t verstreken van de dienstverlening bij gemeenten en mensen in kwetsbare posities extra te ondersteunen en € 55.500 voor kwaliteitsborging bouw - en woningtoezicht. 0.8

Overige baten en lasten

736 V

Stelposten

695 V

222 V

958 V 695 V

132 V

Betreft met name de niet gebruikte ruimte van de begrote stelposten Garantiebanen, frictiekosten en salarisstijgingen. 2.

Overige algemene baten en lasten Door coronamaatregelen zijn minder verplich tingen aangegaan waardoor onderschrijding van de geraamde budgetten.

Verlaging voorziening dubieuze debiteuren

206 V

Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

91 N

16 V

75 N

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

14 N

Saldo programma 10 voor verrekening met reserves

2.611 V

2.144 V

4.755 V

Programma 10

Lasten

Baten

Saldo

Stortingen reserves

52 V

Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000

52 V

Onttrekkingen reserves

924 N

87 N

154 N

426 N

200 N

57 N

52 V

924 N

872 N

2.663 V

1.220 V

3.882 V

Algemene reserve-resultaatbestemming 2021 Minder uitgaven aan onderhanden werk ICT.

Reserve versterking financiële soliditeit Het betreft de voorfinanciering voor de verkenning ontwikkeling GHC.

Bestemmingsreserve Flankerende Personele middelen Er zijn minder inhuurlasten op het Calamiteitenbudget geboekt dan geraamd. Zodoende wordt er ook minder onttrokken aan de reserve (€ 339.000). Ook zijn er in 2021 minder trainees aangesteld dan geraamd (97.000).

Bestemmingsreserve nieuwbouw gemeentewerf De uitvoering van het project is nog niet gestart in 2021.

Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 . Totaal reservemutaties programma 10

Saldo programma 10 na verrekening met reserves

Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten die vrij besteedbaar zijn, omdat ze geen specifiek bestedingsdoel hebben. De belangrijkste onderdelen hiervan zijn: • Algemene uitkering uit het gemeentefonds; • •

Lokale belastingen (onroerende zaakbelasting, toeristen - en forensenbelasting); Rente en dividend van geldleningen en deelnemingen.

In de onderstaande tabel zijn de ramingen opgenomen van de algemene dekkingsmiddelen. (bedragen x € 1.000) Overzicht van algemene dekkingsmiddelen

Werkelijk

Raming

Werkelijk

2020

2021

2021 na wijziging

2021

12.126

12.082

12.032

12.051

19 V

375 164

546 147

0 274

794 395

248 V 121 V

Subtotaal geldleningen en deelnemingen

12.290

12.775

12.306

13.240

388 V

Algemene uitkering uit het ge-

143.048

143.209

154.350

155.730

1.380 V

Onroerende zaakbelastingen OZB eigenaren niet -woning

10.500

10.409

10.509

10.552

43 V

OZB eigenaren woning OZB gebruikers niet -woning

14.236 6.755

14.458 6.583

14.533 6.683

14.597 6.893

64 V 210 V

Subtotaal onroerende zaakbelastingen

31.491

31.450

31.725

32.042

317 V

Toeristenbelasting Forensenbelasting

244 99

270 115

220 100

213 98

7 N 2 N

Subtotaal overige belastingen

343

385

320

311

9 N

4.678

1.600

1.127

473 V

Taakveld G e l d l e n i n g e n e n d e e l n e mi n g e n Dividend nutsbedrijven Beleggingen/deelnemingen Renteresultaat

Afwijking

meentefonds

Overige belastingen

Overige algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering uit het gemeentefonds

Via het gemeentefonds krijgen gemeenten geld van de Rijksoverheid. Het gemeentefonds biedt dekking voor een deel van de uitgaven in de programma’s van de begroting. De Ri jksoverheid stelt het gemeentefonds drie keer per jaar bij en informeert gemeenten hierover via circulaires in mei, september en december. De raming van de algemene uitkering is in de ProRap 2021 bijgesteld op basis van de septembercirculaire 2021. De verantwoording van de algemene uitkering is gebaseerd op de decembercirculaire en de uitkeringsspecificaties die tot en met december 2021 zijn ontvangen. In 2021 is afgerond € 155.730.119 aan algemene uitkering ontvangen, waarvan een nadelig bedrag van afgerond € 93.276 betrekking had op voorgaande jaren. Ten opzichte van de bijgestelde begroting betekent dit een voordeel van € 1.379.950. In de raadsinformatiebrief over de decembercirculaire 2021 is uw raad over dit positieve verschil geïnformeerd. Het v erschil is ook toegelicht in de cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording eerder in dit programma. Overige algemene dekkingsmiddelen In dit onderdeel zijn ramingen opgenomen, die in eerste instantie niet over de programma’s te verdelen zijn. De concernstelposten maken deel uit van de overige algemene dekkingsmiddelen.

De stelposten worden verdeeld naar de programma’s nadat een besluit is genomen over concrete bestedings- of bezuinigingsvoorstellen.

Een overzicht van de overige algemene dekkingsmiddelen in 2021 is opgenomen in de volgende tabel: Overige algemene dekkingsmiddelen Taakveld Algemeen en bedrijfsvoering Post onvoorzien

Raming

Werkelijk

2021

2021 na wijziging

2021

Afwijking

100

100 V

4.120 200

800 200

1.127 0

327 N 200 V

Stelpost rente-afhankelijkheid Stelpost garantiebanen

100 159

0 210

0 0

0 V 210 V

Stelpost uitkering plafond BCF Stelpost taakmutaties

-/-570 569

0 435

0 0

0 V 435 V

-/-145

145 N

4.678

1.600

1.127

473 V

Loon- en prijscompensatie Stelpost m.b.t. salarissen

Bezuiniging / ombuigingen Taakstelling op organisatie Totaal overige algemene dekkingsmiddelen Toelichting stelposten De post onvoorzien is in 2021 niet aangewend. In januari 2022 is een nieuwe gemeentelijke cao verbindend verklaard. Onderdeel van deze cao is een loonsverhoging per december 2021 van 1,5% en een éénmalige uitkering / kostenvergoeding over 2021. In de begroting 2021 is een stelpost geraamd voor de effect en van een nieuwe cao. De werkelijke kosten betreffen de concernbrede kosten over 2021 als gevolg van de nieuwe cao. De stelpost garantiebanen wordt ingezet als dekking voor het creëren van garantiebanen. De taakmutaties die uit het gemeentefonds voortvloe ien worden, voordat over wordt gegaan tot daadwerkelijke besteding, tijdelijk opgenomen bij de algemene dekkingsmiddelen. Als gevolg van formatieve uitbreidingen is een nog in te vullen taakstelling op de organisatie opgenomen. Overhead Onder de term overhead verstaan we alle ondersteunende activiteiten die nodig zijn om gemeentelijke producten en diensten te leveren. In de beleidsprogramma’s nemen we alleen kosten op die betrekking hebben op het primaire proces. Alle kosten die samenhangen met de sturin g en ondersteuning van het primaire proces nemen we op in het taakveld ‘Overhead’ volgens de definitie van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording).

Nacalculatie Vanaf 2017 worden op grond van het BBV de personele en overige organisatiekosten gesplitst in 2 delen: 1. Personele kosten die direct aan programma’s zijn toe te rekenen 2.

Personele- en organisatiekosten die volgens het BBV tot de ondersteunende diensten behoren (de overhead).

Bij beide onderdelen worden de werkelijke kosten op basis van nacalulatie in de jaarrekening verwerkt. Ad 1. De direct aan de programma’s toe te rekenen personele kosten zijn in de begroting 2021 aan de programma’s toegedeeld. De commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) heeft bepaald dat de werkelijke kosten op basis van de geraamde urenverdeling over de verschillende

programma’s moeten worden verdeeld. Dat houdt in dat op dit onderdeel in de jaarrekening afwijkingen ontstaan tussen de geraamde doorbelasting en de werkeli jke doorbelasting. In de jaarstukken wordt een rapportagegrens gehanteerd. De afwijkingen tussen de werkelijk direct toe te rekenen personele kosten en de ramingen daarvoor zullen de rapportagegrens veelal niet overstijgen. Bij doorbelastingen van grotere omvang zal de afwijking evenredig groter zijn en in die gevallen kan de rapportagegrens worden overstegen. Bij die onderdelen zal naar deze toelichting worden verwezen. Ad 2. In onderstaande tabel zijn de kosten van ondersteunende diensten opgenomen. De centrale presentatie heeft als neveneffect dat het zicht op de integrale kostprijs in de programma’s verloren gaat (alleen bij bouwgrondexploitatie en bij de investeringen wordt op grond van de begrotingsvoorschriften de toegerekende overhead begroot en na gecalculeerd). Het opnemen van het totaalbedrag aan ondersteunende activiteiten zegt weinig zonder de relatie met het primaire proces te leggen / kennen. In dat verband houden wij extra -comptabel ook nog zicht op de integrale kostprijs en vindt op die wi jze ook nacalculatie plaats. (bedragen x € 1.000) Realisatie

Begroting

Realisatie

2020

2021

na wijz.

2021

- Loonkosten

26.736

29.554

31.987

30.641

- Materiële kosten

3.438

4.174

4.119

3.489

- Kapitaallasten

1.009

1.008

1.015

- Materiële kosten

2.915

2.885

2.722

379

503

456

364

- Kapitaallasten

1.357

1.324

965

- Materiële kosten

2.985

3.721

5.113

4.775

Taakveld Overhead Omschrijving rubriek Personeelskosten

Huisvesting

Facilitair ICT

Bijdragen van derden

-/- 2.410

-/- 2.058

-/- 2.387

-/- 2.376

Reservemutaties / garantiebanen

-/- 2.017

-/- 2.557

-/- 5.206

-/- 4.848

34.487

38.632

39.026

36.827

-/- 658

-/- 528

-/- 566

-/- 561

-/- 2.184

-/- 2.438

-/- 2.586

-/- 1.824

31.645

35.666

35.874

34.442

Overige inkomens overdrachten

Totaal overhead Doorbelasting overhead aan grondexploitaties Doorbelasting overhead aan investeringen Saldo taakveld overhead Toelichting op de tabel

De totale kosten voor de ondersteunende activiteiten zijn in 2021 uiteindelijk ca. € 1,5 mln. lager uitgevallen dan geraamd. De relevante afwijkingen worden hieronder toegelicht.

Lonen en inhuur Deze kosten maken deel uit van het zogenoemde P -budget van de organisatie, zoals dit ook aan de orde komt in de paragraaf bedrijfsvoering. De werkelijke uitgaven op het P -budget (inclusief ingehuurde krachten) zijn in zijn totaliteit in 2021 binnen de raming gebleven. Voor een overzicht van het P-budget in 2021 verwijzen wij u naar de paragraaf bedrijfsvoering. Ma t e r i ë l e l a s t e n De verschillen op de materiële lasten worden toegelicht in de c ijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2021 eerder in dit programma. Toe te rekenen ondersteunende activiteiten aan Investeringen en grondexploitaties en projecten Aan de investeringen en grondexploitaties is op basis van tijdschrijven per saldo € 0,75 mln. minder aan ondersteunende kosten doorbelast. Vennootschapsbelasting Met ingang van 1 januari 2016 is de “Wet modernisering vennootschapsbelasting (Vpb -plicht) overheidsondernemingen” in werking getreden. Hierdoor zijn overheden in beginsel belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting, voor zover zij een onderneming drijven. In eerste instantie was het Grondbedrijf de enige activiteit die door de zogenoemde ondernemerspoort ging. Begin 2019 werd duidelijk dat de inkomsten die gemeenten genereren uit de verkoop van reststromen (kunststof, papier e.d.) ook meegenomen moeten worden in de aangifte vennootschapsbelasting.

In 2021 heeft de Belastingdienst het standpunt ingenomen dat ook de reclame -inkomsten in de aangifte vennootschapsbelasting moeten worden opgenomen. In 2021 is de definitieve aanslag ov er het belastingjaar 2016 opgelegd. Tegen deze aanslag is een bezwaarschrift ingediend bij de Belastingdienst. We verwachten dat in 2022 een uitspraak op dit bezwaarschrift wordt gedaan. Deze uitspraak kan van invloed zijn op de aanslagen vanaf 2017 en vol gende jaren.

GEMEENTE WESTLAND Jaarverslag 2021

PARAGRAFEN

5.1

Lokale heffingen

5.1.1 Inleiding Een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente zijn de lokale heffingen. Bij lokale heffingen onderscheiden we belastingen, retributies en leges. De opbrengsten van de belastingen gaan naar de algemene middelen. Dit betekent dat de opbrengsten voor al le gemeentelijke taken en voorzieningen ingezet kunnen worden. Bij retributies en leges is sprake van een tegenprestatie van de gemeente. Hierbij mogen de totale geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de totale geraamde kosten van de gemeente voor uitoefening van de taak. De paragraaf Lokale heffingen gaat over de gerealiseerde inkomsten, uitgaven en de lokale lastendruk en is als volgt opgebouwd: De gerealiseerde inkomsten; Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; Een overzicht op hoofdlijnen va n de diverse heffingen; De lastendruk in 2021; Een overzicht verstrekte kwijtschelding in 2021. 5.1.2 Gerealiseerde inkomsten In de onderstaande tabel staan de gerealiseerd inkomsten uit belastingen, retributies en leges. Inkomsten belastingen en heffin gen Onroerendezaakbelastingen

Geraamde

Gerealiseerde

inkomsten 20215

inkomsten 2021

31.724

32.041

Afvalstoffenheffing

14.421

14.531

Rioolheffing

14.545

14.645

Toeristenbelasting

220

213

Forensenbelasting

100

1.259 5.458

1.743 6.663

Leges - Titel 1 Algemene Leges - Titel 2 Fysieke leefomgeving/Wabo Marktgelden Lijkbezorgingsrechten

1.451

1.700

Totaal:

69.252

71.709

Het merendeel van de inkomsten uit lokale heffingen bestaat in 2021 uit onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges. De te verlenen kwijtschelding van de afvalstoffenheffing en rioolheffing is in mindering gebracht op de opbrengst . De inkomsten van de lijkbezorgingsrechten zijn inclusief de onttrekking aan de voorziening ter dekking van de kosten. De marktgelden zijn exclusief de inkomsten uit elektra. De totale opbrengst van de gemeentelijke belastingen en heffingen is € 2,5 mln . hoger dan geraamd. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere opbrengsten bij de algemene leges (€ 0,5 mln. Wabo -gerelateerde leges (€ 1,2 mln. onroerendezaakbelastingen € 0,3 mln. en lijkbezorgingsrechten € 0,25 mln. Bij de desbetreffende hoofstukken w ordt de meeropbrengst nader verklaard.

5 De geraamde inkomsten 2021 zijn gebaseerd op de ramingen van de inkomsten na de ProRap 2021/begrotingswijziging 2021.

Figuur: opbouw lokale belastingen en heffingen 2021

2,4%

0,1% 0,3%

0,1%

Onroerende zaakbelastingen

2,4%

Afvalstoffenheffing

9,3%

Rioolheffing 44,7%

Toeristenbelasting

20,4% Forensenbelasting fysieke leefomgeving en omgevingsvergunning Algemene dienstverlening 20,3% Marktgelden Lijkbezorgingsrechten

Prestatie-indicatoren Prestatie-indicatoren

Werkelijk

Omschrijving prestatie indicator

Nulmeting

2019

2020

2021

Prognose

Aanvragen kwijtschelding binnen

100%

90%

100%

80%

(4) 100%

96,20% 98,30%

96% 99%

96% 98%

94% 96%

(1)

65% 86%

45% 90%

41% 92%

68% 93%

(1) 9 8 % (2)100%

93%

95%

96%

40,15%

44%

48%

1,09%

0,44%

0,72% 0,60%

2021

12 weken afhandelen Nulmeting in jaar 2011. Tijdig opleggen gecombineerde aanslagen met WOZ -beschikking 1 maart: > 95% 1 juni: 100%

98% 100%

Nulmeting in jaar 2011. Bezwaren afhandelen voor: 1 oktober: > 80% 31 december: 100% Nulmeting in jaar 2010. Reacties burgers binnen 1 werkdag beantwoorden: > 95% Nulmeting in jaar 2010. Automatische incasso uitbreiden tot: > 40% Nulmeting in jaar 2010. Saldo openstaande debiteuren over de laatste 6 jaar terugbrengen tot ≤ 0,50%

0,48%

Nulmeting in jaar 2010.

(1)

De prognoses per 1 maart en 1 juni zijn niet gerealiseerd. Dit is grotendeels veroorzaakt doordat objecten waren afgestopt. Ruim 1.000 trafo’s moesten op grond van een voorschrift van de Waarderingskamer worden samengevoegd tot één WOZ -object (dit is inmiddel s gerealiseerd). Daarnaast was een deel van de tuinbouwobjecten geblokkeerd in afwachting van de uitkomst van de gerechtelijke uitspraak voor een proefprocedure samenvoegen tuinbouwob-

(2)

jecten in het kader van de uitvoering WOZ. De prognoses per 1 oktober en 31 december zijn niet gerealiseerd mede door de ontstane vertraging in het bezwaarproces in verband met de coronacrisis, de complexiteit van een deel van de bezwaren, met name de ingediende bezwaarschriften door no -cure-no-pay bureaus en het aanhouden van bezwaarschriften in afwachting van de uitkomst van de gerechtelijke uitspraak voor een proefprocedure samenvoegen tuinbouwobjecten in het kader van

(3) (4)

de uitvoering WOZ. Door de coronacrisis zijn meer betalingsregelingen getroffen. Door het vele thuiswerken was de personele bezetting, collegiale toetsing en onderlinge afstemming minder efficiënt en heeft het werkproces meer tijd in beslag genomen dan in voorgaande jaren.

5.1.3 Beleid lokale heffingen In de gemeente Westland zijn in 2021 de toerekenbare overheadkosten omgeslagen naar rato van op de taakvelden geraamde loonkosten. Voor alle op taakvelden toerekenbare uren geldt een algemene opslag overhead. Voor de medewerkers van Ruimte -Buiten is een uitzondering gemaakt met een lager opslag tarief overh ead. Deze medewerkers zijn met name in de buitendienst werkzaam en maken minder gebruik van faciliteiten. De totale kosten van de overhead zijn opgesplitst naar lasten met BTW en zonder BTW. Op basis van de verhouding is een berekening gemaakt hoeveel BTW over de overhead is toegerekend aan de lasten van de verschillende kostendekkende berekeningen. De tarieven voor OZB en rioolheffing (eigenarendeel) zijn gebaseerd op de WOZ -waarde. De waardeontwikkeling van de onroerende zaken is gecompenseerd in de tarieven van de OZB en rioolheffing, zodat een waardestijging gemiddeld niet heeft geleid tot een las tenverzwaring. Behoudens een correctie voor de waardeontwikkeling van de tarieven voor woningen, zijn de OZB tarieven voor woningen en niet-woningen met 1,5% gestegen. De tarieven van de afvalstoffenheffing zijn gestegen met 29,85% en de tarieven voor de r ioolheffing zijn gestegen met 8%. De tarieven van de leges, forensenbelasting en marktgelden stegen met de inflatiecorrectie van 1,7%.

De tarieven van de lijkbezorgingsrechten stegen met 34,5%. De tarieven van de toeristenbelasting bleven ongewijzigd.

5.1.4

Overzicht op hoofdlijnen van diverse heffingen

Tarieven belangrijkste lokale heffingen

Tarieven

Omschrijving soort heffing

2020

2021

- eigenaar woning - eigenaar niet-woning

0,1008% 0,2448%

0,0944% 0,2485%

- gebruiker niet-woning Afvalstoffenheffing

0,1843%

0,1871%

- eenpersoonshuishouden - tweepersoonshuishouden

€ €

223,92 252,96

€ €

290,76 328,44

- meerpersoonshuishouden Rioolheffing

€

282,60

€

366,84

Onroerendezaakbelastingen (% WOZ -waarde)

eigendom (% WOZ-waarde) - woning - niet-woning gebruik (per aansluiting) - eenpersoonshuishouden - tweepersoonshuishouden - meerpersoonshuishouden - bedrijven

0,0212% 0,0392%

0,0211% 0,0423%

€

151,32

€

163,32

€ €

170,76 190,44

€ €

184,32 205,56

€

196,20

€

211,80

Onroerendezaakbelasting De onroerendezaakbelasting (OZB) is een belasting voor: De eigenaar van een woning of bedrijfspand (object); De huurder of gebruiker van een bedrijfspand. De gemeente Westland voert de waardering voor de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) in eigen beheer uit. Het onroerend goed wordt elk jaar gewaardeerd voor de WOZ. Hierdoor volgt de WOZ-waarde jaarlijks de marktontwikkeling. De gemeente Westland hanteer t bij herwaardering het uitgangspunt dat de tarieven conform de waardeontwikkelingen worden aangepast. De stijging van de gemiddelde WOZ-waarden woningen van 8,4% is gecompenseerd door een gelijktijdige daling van het tarief woningen met 7,75%. Dit is geha nteerd om de waardeontwikkelingen van woningen gelijk niet van invloed te laten zijn op de opbrengst. De waardeontwikkeling van niet -woningen was nihil. Het tarief OZB woningen is naast de hiervoor genoemde correctie op de waardeontwikkeling met 1,5% verhoogd. Ook de OZB -tarieven van niet-woningen zijn verhoogd met 1,5%. Gerealiseerde OZB In 2021 is de werkelijke opbrengst € 32,0 mln. De werkelijk opbrengst is € 317.000 hoger dan de raming van de ProRap 2021. Deze meeropbrengst is veroorzaakt door een g rotere areaaluitbreiding van zowel woningen als niet -woningen in 2021.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westland&id=7d16dada-951e-4d4e-8da2-39c5ccaa6714