bijlage jaarstukken
Tekst van het document
Jaar
Westland
Nederland
0,6%
2015
0,3%
0,5%
0,5%
2016
0,2%
0,5%
2017
0,2%
0,4%
2018
0,2%
0,4%
2019
0,3%
0,4%
0,2%
2020
0,3%
0,4%
0,1%
2021
0,2%
0,3%
0,4% 0,3%
0,0% 2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
460
CBS - Monitor Sociaal Domein WMO
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Voor de Wmo -gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Westland (groen) – Nederland (blauw)
Jaar
Westland
Nederland
750 700 650 600 550 500 450 400 350 300
2015
450
566
2016
450
620
2017
450
620
2018
470
640
2019
480
680
2020
490
700
2021
460
649
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Wat hebben we daarvoor gedaan? •
Binnen het sociaal domein hebben we uitvoering gegeven aan de wettelijke taken op het gebied van de Participatiewet, Jeugdwet en Wet Maatschappelijke ondersteuning. Denk hierbij aan het begeleiden van mensen naar arbeid, de inkomensregelingen, minimaregelingen en schuldhulpverlening. Bij de Wmo gaat het om het verstrekken van hulpmiddelen, hulp bij het huishouden, dagbesteding en individuele begeleiding. Daarnaast voerden we de Wet sociale
50
werkvoorziening, de Jeugdwet en kinderbeschermingsmaatregelen uit. We zorgden voor een breed aanbod van voorzieningen in het voorliggend veld, voor zowel de jeugd als voor volwassenen •
Ook 2021 was door de Coronapandemie een bijzonder jaar. We hebben ons hard gemaakt om zaken zoveel mogelijk als gepland en begroot doorgang te laten vinden. Dit is niet op alle fronten gelukt. Dit vanwege de RIVM -maatregelen of omdat de aandacht van onze partners bij de crisis lag. Daarnaast ontstonden extra werkzaamheden gericht op het garanderen va n de zorg-
•
continuïteit van onze inwoners en de bedrijfscontinuïteit van onze partners. De inkomensondersteunende regelingen zijn uitgevoerd zodat inwoners, die getroffen werden door de coronamaatregelen, niet onder het sociaal minimum terecht kwamen. Zo is de Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers), die in 2020 startte, voortgezet tot 1 oktober 2021. Daarna konden inwoners een beroep doen op de Bbz ( Besluit bijstandverlening zelfstandigen) met soepelere toegangscriteria. De TONK ( tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten) werd opgezet en bood van maart tot en met september 2021 ondersteuning bij woonkosten.
•
Er is een aanpassing en uitbreiding geweest van de computerregeling, een onderdeel van de minimaregelingen. Daarbij is nu het maximum van 1 computer per gezin. De computers worden in natura verstrekt door Westlandse ondernemers. Voor het eerst kunnen nu ook volwassenen van de computerregeling gebruik maken.
•
Er is gewerkt aan de uitvoering van de transformatie -opdracht via een aantal projecten: 1. Het project met als doel om tot een eenduidig gedrag te komen. Dit gedrag is passend bij de transformatie van medewerkers bij de gemeente en kernpartners. 2. Het project met als doel de inrichting van een gezamenlijk proces van de toegang voor de doorstroom en uitstroom/nazorg van de gebruikers sociaal domein. Hierbij moeten we komen tot een daarbij passende infrastructuur sociaal domein. 3. Er zijn meerdere projecten met als doel het optimaliseren van processen. Dit om meer grip te hebben met sturing op kwaliteiten en financiën. 4. Het project met het operationaliseren van de transformatie met de pilot van Doorbraakmethode.
•
•
Op basis van lobby van de VNG heeft in 2021 een arbitragecommissie voor jeugdhulp een advies aan het Rijk uitgebracht om de tekorten te bedwingen. Het nieuwe kabinet heeft dit, tot ergernis van gemeenten, niet volledig overgenomen. In 2021 is door alle raden de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2022 -2026 vastgesteld. Hiermee is het gezamenlijke kader bepaald voor de regionale sam enwerking met aandacht voor kinderen en gezinnen in kwetsbare omstandigheden, samen leren en kostenbeheersing.
•
De kostenbesparingsmaatregelen vanuit de regio H10 en lokale maatregelen, zijn in 2021 in uitvoering genomen door het SKT en het contractmanageme nt van de gemeente Westland. Ook is gestart met de voorbereidingen van nieuwe maatregelen. De regiovisie H10 en de landelijke hervormingsagenda vormen een belangrijk vertrekpunt hiervoor.
•
In 2020 zijn de regionale contracten 2021 -2024 afgesloten met jeugdhulpaanbieders. In deze contracten zijn instrumenten opgenomen om de kostenontwikkeling te beheersen. In 2021 heeft er als gevolg van het zogeheten richtinggevend kader een intensief proces plaatsgevonden tussen aanbieders en gemeenten over het toewijzen van de juiste hulp. Daarnaast is in het kader van de bestedingsruimte aan een aantal aanbieders gevraagd met doelmatigheidsvoorstellen te komen. Deze pilot wordt in 2022 uitgebreid naar alle aanbieders.
•
Het lokaal Contractmanagement is versterkt op gebie d van zowel Wmo als Jeugdhulp. Om beter te kunnen sturen, hebben we data m.b.t. zorgaanbieders beter inzichtelijk gemaakt. We hebben ook verschillende stuurpunten benoemd waar we op letten bij aanbieders. Dit zorgt ervoor dat we de juiste gesprekken kunnen voeren en we maken inzichtelijk waar de meeste kos-
•
ten zitten. Er heeft een doorontwikkeling plaatsgevonden van de overeenkomsten voor jeugdhulp. Dit geldt ook voor een herziening van productomschrijvingen en tarieven via het proces van de regionale ontwikkeltafel.
51
•
Er heeft analyse en overdracht plaats gevonden van cliënten die vanwege het nieuwe woonplaatsbeginsel vanaf 2022 financieel moeten worden overgedragen naar andere gemeente. Deze werkzaamheden lopen nog door in 2022.
• •
De implementatie van de Regio visie aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden is gestart. De convenant uitvoering jeugdgezondheidszorg 2022 -2027 is ondertekend door de JGZ en de H8. Hiermee is de samenwerking tussen de H8 -gemeenten en de jeugdgezondheidszorg voor de komende zes jaar geborgd.
•
De sluitende aanpak voor schoolverlaters van het praktijk - en voortgezet speciaal onderwijs is verder in uitvoering genomen. Dit gebeurt samen met scholen en Patijnenburg. We gebruiken hiervoor de in 2020 ontwikkelde monitor voor jongeren in kwetsbare posi ties, die bij uitval van werk of onderwijs direct weer in beeld komen. De doelgroep is uitgebreid en een groeiend aan-
•
tal jongeren zijn in beeld gekomen en geplaatst op verschillende trajecten. Er is uitvoering gegeven van het integrale beleidsplan Schuldh ulpverlening 2021 – 2024. Er is
•
een start gemaakt met een Eropaf -aanpak. Er is een gunning geweest voor structurele inzet van saneringskredieten aan de Kredietbank
•
Nederland. De Beleidsregels Schuldhulpverlening gemeente Westland 2021 zijn geactualiseerd.
•
We hebben ons verder ingezet voor een verbetering van de financiële zelfredzaamheid van inwoners door de inzet van “Moedige Dialoog Westland”. We willen de samenwerking bevor deren tussen verschillende partijen. Samen kunnen we zorgen voor structurele bijdrage aan het voorkomen, vroegtijdig signaleren en oplossen van financiële problemen van inwoners van Westland. Moedige Dialoog Westland is een samenwerkingsverband tussen o.a. Bibliotheek Westland, Diaconaal Platform Westland, gemeente Westland, JGZ Zuid -Holland West, Rabobank
•
Westland, Schuldhulpmaatje Westland, Sociaal Kernteam Westland en Vitis Welzijn. De (mogelijk) gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire zijn inmidd els bij ons in beeld. Zij hebben allemaal een aanbod gekregen ter ondersteuning. Met velen gaat het goed. Als zij ondersteuning nodig hebben, dan krijgen zij dat vanuit het SKT Westland en vanuit Team schuldhulpverlening. Hebben zij schulden bij de gemeen te en zijn ze officieel als gedupeerde aangemerkt door de Belastingdienst? Dan hebben wij die schulden kwijtgescholden.
•
In maart 2021 vond de campagne Hulp bij Geldzorgen plaats. Met deze campagne informeerden we inwoners over ondersteuning en advies bij geldzorgen, geldproblemen en schulden. Sinds najaar 2021 ontvangen alle jongeren die 18 worden, en hun ouders, een verjaardagskaart met een lijst met tips die er voor zorgen dat ze zich goed financieel kunnen voorbereiden op vol-
•
wassenheid. Ook is er nu een website 18inwestland.nl met informatie. Onder de noemer ‘Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Westland’ (MVO -Westland) werken we aan meer betrokken werkgevers voor een inclusieve arbeidsmarkt. Voor het realiseren van Beschut Werk en Baanafspraak maken w e resultaatgerichte afspraken.
•
Samen met onze partners is er uitvoering gegeven aan het plan ‘Eén tegen eenzaamheid’. Het accent lag op het voorbereiden en uitvoeren van de publiekscampagne, het lanceren van het Signaalpunt, deskundigheidsbevordering door middel van workshops en netwerkbijeenkomsten, het verbeteren van het aanbod en het versterken van het netwerk rondom eenzaamheid. In juli 2021 hebben we in samenwerking met Vitis Welzijn het Signaalpunt gelanceerd. Uiteindelijk doel is het bevorderen van het signaleren van eenzaamheid en het stimuleren van inwoners om zelf actie te ondernemen. Om het Signaalpunt onder de aandacht te brengen, is er in het najaar een communicatiecampagne uitgerold. Ook troffen we voorbereidingen om het project over
•
te dragen aan Vitis. Per 1 januari 2022 is Vitis verantwoordelijk voor de aanpak eenzaamheid. Er is samen met de gemeenten Delft, Midden -Delfland en Pijnacker -Nootdorp een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Er zijn afspraken gemaakt dat we werken aan een samenhangende dienstverlening voor onze inwoners. Als resultaat is het zorggebruik in deze gemeenten in kaart gebracht en zijn knelpunten in zorg en ondersteuning zichtbaar geworden. Met het Reg i o n a a l P r o g r a m m a Ou d e r e n z o r g g a a n w e h i e r v o o r o p l o s s i n g e n u i t w e r k e n .
52
•
De invoering van de Wet Inburgering 2021 is voorbereid, welke per 1 -1-2022 is ingegaan. Tij-
•
d e n s d e z e v o o r b e r e i d i n g i s e r o o k a a n d a c h t g e w e e s t v o o r d e ‘ o n d e r t u s s e n g r o e p 3’ . De Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2022 -2026 is vastgesteld. Deze regiovisie is gericht op de toename van mensen met GGZ -achtergrond die zelfstandig wonen in wijken met ondersteuning in plaats van in een instelling. Delft bouwt haar centrumgemeentetaken af en Westland bouwt voorzieningen op. Het gaat om huisvesting en voorzieningen als een vangnet in de wijk, dagbesteding en draagvlak in de wijk. Voor de Maatschappelijke Opvang
•
blijft Delft nog de centrumgemeente. Er is in samenwerking met onze partners verdere uitvoering gegeven aan onze inkoopstrategie
•
voor Jeugdhulp en de inkoopvisie Wmo.. Verbetering van de sociale acceptatie en sociale veiligheid van de LHBTI -doelgroep (lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transgender - en intersekse personen). Dit doen we door het uitvoeren van het M eerjarenplan ‘Regenboogstad Westland 2019 -2022’ (het verzorgen van gastlessen, adviezen, training en voorlichting aan onderwijs en zorg - en welzijnsorganisaties en gerichte communicatie). In 2021 vond een regionale bijeenkomst “Let’s Connect” voor leden van GSA’s en een regionale “Webinar Queersensiviteit” plaats voor medewerkers van hulpverleningsorganisaties.
•
•
In 2020 werd de pilot gestart met maatwerk - en doelgroepenvervoer met de nadruk op de first e n l a s t mi l e o p l o s s i n g e n . D i t i s h e t v e r v o e r v a n e n n a a r h a l t e s v a n h e t o p e n b a a r v e r v o e r . D e z e pilot hebben wij verder gefaciliteerd. We bieden algemeen toegankelijke informele ondersteuning (het voorliggend veld) en algemeen toegankelijke professionele ondersteuning. Hierdoor kunnen inwoners met hun vragen e n ondersteuningsbehoefte zoveel mogelijk terecht bij laagdrempelige voorzieningen en worden problemen in een eerder stadium gesignaleerd en opgelost. Zo wordt zwaardere ondersteuning voorkomen. Ook is er een subsidie aangevraagd en verantwoord bij ZonMw vo or het project Learn & Do Good (Sociaal Maatschappelijke Diensttijd) van Vitis Welzijn. Er zijn voorbereidingen getroffen voor een nieuw aanbod van voorliggende voorzieningen zo-
•
als: Thuisgekookt, powerful ageing en Westland blijft staan. De pilot met de Compaantablet is verder gebracht. In het najaar is de Gemeente aangehaakt op het project ‘Versterken digitale kracht ouderen’. Dit project is een samenwerking tussen SeniorWeb, de Seniorenraad, de ouderenbonden KBO en PCOB, Bibliotheek Westland, Vitis Welzij n en de gemeente.
Externe ontwikkelingen/ risico’s • Aanpassing van de onderstaande wetgeving vorm t een risico vanwege onduidelijkheden aan Er zijn aanpassingen c.q. voorbereidingen gedaan van onderstaande wetgeving: − Nieuwe Wet inburgering per 1 januari 2022; − −
Aanpassing Wet gemeentelijke schuldhulpverlening per 1 januari 2021; Wet vereenvoudiging beslagvrije voet in 2021;
− −
Wijziging woonplaatsbeg insel (Jeugdwet) 2022, loopt door in 2023; Voorbereiding wetswijziging Wmo (resultaatsturing en doordecentralisatie Beschermd Wonen).
•
Corona Door het coronavirus hebben we te maken gekregen met ondersteuningsbehoeften die of zijn uitgesteld of juist door de crisis zijn ontstaan. De uitgestelde vraag kan leiden tot complexere problematiek en daardoor behoefte aan zwaardere zorg op langere termijn.
3
De groep inburgeraars die buiten de werking van de nieuwe Wet inburgering valt.
53
Verbonden partijen Onder andere onderstaande partijen leveren een bijdrage aan de realisatie van de doelstel lingen van dit programma: • •
Patijnenburg B.V. Servicebureau H10
•
Sociaal Kernteam Westland B.V.
Kaderstellende beleidsnota’s • Sociaal beleidskader ‘Kernachtig Sociaal’ • •
Beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2021 -2024 Algemene subsidieverordening Westland 2016
• •
Inkoopstrategie Regio Haaglanden 2020 -2024 H4 Inkoopstrategie Wmo 2019
• •
Meerjarenplan Regenboogstad Westland 2019 -2022 Verordeningen volgend uit de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en de wet gemeentelijke Schuld-
•
hulpverlening Regiovisie aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2019 -2022
• •
Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021 -2026 Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2022 -2026
54
Wat heeft het gekost? Programma 6 Taakveld 6.1
(bedragen x € 1.000) Rekening 2020
Begroting
Begroting
Rekening
2021 voor 2021 na wijwijziging ziging
2021
Saldo
Samenkracht en burgerparticipatie
7.197
7.139
9.337
8.368
969
6.2
Wijkteams
9.870
11.639
12.273
11.874
398
6.3
Inkomensregelingen
35.641
26.638
26.849
28.946
-2.097
6.4
Begeleide participatie
7.190
7.180
7.421
6.925
497
6.5
Arbeidsparticipatie
2.244
2.045
3.045
2.280
766
6.6
Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
4.032
3.089
4.425
3.905
521
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
16.616
15.902
18.032
18.214
-182
6.72
Maatwerkdienstverlening 18 -
24.699
22.615
25.514
26.451
-937
6.81
Geëscaleerde zorg 18+
330
553
474
535
-61
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
2.896
2.113
2.964
3.039
-75
Totaal lasten programma 6
110.715
98.913
110.334
110.536
-202
Samenkracht en burgerparticipatie
307
232
280
329
50
6.2
Wijkteams
93
93
93
238
145
6.3
Inkomensregelingen
31.734
20.500
20.092
22.254
2.162
6.4
Begeleide participatie
0
0
0
0
0
6.5
Arbeidsparticipatie
1
0
341
538
197
6.6
Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
48
115
115
65
-50
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
534
228
228
604
376
6.72
Maatwerkdienstverlening 18 -
72
0
0
43
43
6.81
Geëscaleerde zorg 18+
0
0
0
0
0
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
6.1
126
0
0
0
0
Totaal baten programma 6
32.915
21.168
21.148
24.071
2.924
Saldo van baten en lasten
-77.800
-77.745
-89.186
-86.464
2.722
Stortingen reserves
2.305
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves Totaal reservemutaties
10.100 7.794
6.569 6.569
13.251 13.251
11.213 11.213
-2.038 -2.038
-70.006
-71.176
-75.935
-75.251
684
programma 6 Saldo programma 6
Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en –verantwoording 2021 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 6 bedraagt voordelig € 2.722.000 voor verrekening met reserves en voordelig € 684.000 na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit: Programma 6 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 1. Subsidieregelingen Welzijn (Corona): Van subsidieregelingen is minder gebruik gemaakt dan ingeschat. 2. Foutieve begrotingswijziging taakveld 6.1 / 6.3: Bij de Prorap is middels een begrotingswijziging budget overgeheveld van taakveld 6.3 naar taakveld 6.1 vanwege een verwacht overschot op minimabeleid in taakveld 6.3 en een nadeel in taakveld 6.1 bij dagopvang. Echter door een fout in de wijziging is budgetoverheveling van 6.1 naar 6.3 gegaan, precies andersom. Dit heeft een voordeel tot g evolg van € 190.000 in taakveld 6.3 en een nadeel in taakveld 6.1
Lasten 969 V 241 V
(bedragen x € 1.000) Baten Saldo 50 V 1.019 V 241 V
190 N
-
190 N
55
3.
4.
55.
6.
7.
8. 6.2 1.
2.
3.
4. 6.3 1.
2.
Project Eenzaamheid: Dit project werd in eerste instantie geheel gedekt uit de reserve sociaal domein. Door middelen uit het Coronasteunfonds, is een deel van de reserve sociaal domein niet aangesproken. Dit gebeurt in 2022 wel. Aanpassen woningen: Binnen de reserve sociaal domein zijn middelen beschikbaar voor aanpassen van woningen, waarvoor een subsidieregeling is opgesteld. In afwachting van bespreking Visiedocument Goed Wonen in een Goede Woning in Westland – Wonen, Welzijn en Zorg 2022-2027 in de Raad zijn deze middelen nog niet besteed. Her positieve saldo blijft gereserveerd. Prikkelarme woning: Door uitlopen van onderhandelingen met de beoogde huurders van de woning zijn de werkzaamheden in 2021 nog niet gestart, en blijven de middelen in de reserve volkshuisvesting. Inburgering: In 2021 zijn incidentele middelen ontvangen van het Rijk voor de invoering van de nieuwe wet inburgering. Er zijn echter kosten die pas in 2022 worden gemaakt, maar die wel samenhangen met de invoering en implementatie van de nieuwe wet inburgering. We ontvingen en deel van dit geld pas bij de decembercirculaire, waardoor er geen gelegenheid meer was dit in 2021 uit te geven. Daarnaast zijn er in voorgaande jaren incidentele middelen ontvangen voor zogenaamde ‘ondertussen groep’. Het gaat om de groep inburgeraars die reeds in de gemeente woont en niet valt onder de nieuwe wet.
Hierop is de afgelopen twee jaar wel inzet gepleegd, maar i.v.m. corona min der dan gepland Wmo subsidies: Het Wmo budget is opgesteld op basis van de beleidsuitgangspunten van het sociaal beleidskader 2016. Hierin is het mantelzorg- en vrijwilligersbeleid ruim begroot. Inmiddels zijn keuzes bijgesteld, blijk en kosten lager dan verwacht en is er terughoudend gekeken naar Wmo opdrachten in 2021. . Dit leidt tot een verwacht overschot van € 87.000 op het budget coördinatie vrijwillige thuiszorg & mantelzorg. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Wijkteams Regionaal transformatiefonds: Vanuit de gemeente Den Haag zijn middelen ontvangen ten behoeve voor de bevordering van de vakbekwaamheid van de wijkteams. Deze middelen zijn doorgezet naar het sociaal kernteam. Per saldo is dit budgetneutraal. Sociaalkernteam: Het voordeel bestaat uit 2 onderdelen: een afrekening van voorgaande jaren die iets hoger uitviel dan bij de eerste actualisatie begroot en een teruggave over 2021 op basis van een prognose van het jaarresultaat van het SKT. De verwachte onderbesteding wordt veroorzaakt door lagere personele inzet dan geraamd. Transformatiebudget sociaal domein: Van de incidentele middelen voor personele inzet en onderzoek voor de transformatie sociaal domein blijft in 2021 € 305.000 over.
Het overschot wordt veroorzaakt doordat lopende werkzaamheden, mede vanuit het oogpunt van de beheersing van de Corona pandemie, voorrang hebben gekregen. Dit budget blijft beschikbaar in de reserve sociaal domein. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Inkomensregelingen Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz): het gebruik van deze regeling daalt al enige jaren. In 2021 is het begrote bedrag nog niet aangepast vanwege de grote onzekerheid door de Corona pandemie. De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) zorgde voor lager gebruik van de Bbz. Na afloop van de Tozo op 1 oktober 2021 biedt de Bbz mogelijkheden met tijdelijk verso epelde criteria. Zowel de lasten als de baten (aflossing en bijdrage rijk) zijn lager dan begroot. Bijstand (BUIG): de gemeente heeft in 2021 € 18,9 mln van het rijk ontvangen voor uitkeringslasten Het nadeel ontstaat vooral door een hoger bedrag aan kwijtschelding van vorderingen dan geraamd. Dit nadeel wordt verrekend met een onttrekking aan de rese rve werk en inkomen
56 V
-
56 V
304 V
9 V
313 V
70 V
-
70 V
299 V
7 N
292 V
87 V
-
87 V
102 V 398 V 63 N
48 V 145 V 63 V
150 V 543 V -
210 V
-
210 V
305 V
-
305 V
54 N 2.097 N 567 V
82 V 2.162 V 727 N
28 V 65 V 160 N
350 N
282 V
68 N
56
3.
4.
5.
6.
7. 6.4 1.
2.
3.
6.5 1.
2.
3.
Bijzondere bijstand: het nadeel wordt met name veroorzaakt door groter gebruik van de gemeentepolis en veel animo voor de verruimde computerregeling. Het voordeel aan de batenkant wordt veroorzaakt door een hogere onttrekking aan de voorziening dubieuze debiteuren. Foutieve begrotingswijziging taakveld 6.1 / 6.3 (zie 6.1): Bij de Prorap is middels een begrotingswijziging budget overgeheveld van taakveld 6.3 naar taakveld 6.1 vanwege een verwacht overschot op minimabeleid in taakveld 6.3 en een nadeel in taakveld 6.1 bij dagopvang. Door een fout in de wijziging is de budgetoverheveling van 6.1 naar 6.3 gegaan, precies andersom. Dit heeft een voordeel tot gevolg van € 190.000 in taakveld 6.3 en een nadeel in taakveld 6.1 Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK): de gemeente Westland heeft in 2021 €341.000 besteed aan de regeling TONK, per saldo € 26.000 meer dan begroot. Het gebruik was iets hoger dan verwach t. Ter dekking van deze regeling heeft de gemeente via een taakmutatie middelen in de algemene uitkering ontvangen. TOZO: de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers werd verlengd voor. In 2021 is voor € 1.946.000 aan uitkeringen verstrekt en voor € 101.000 aan leningen. Alle uitgaven worden gedekt door een rijksbijdrage. De gemeente loopt hier geen risico. Het voordeel op deze regeling betreft het saldo op uitvoeringskosten.
Aan de raad zal voorgesteld worden dit saldo over te hevelen naar 2022 om de uitvoering van het leningendeel van de Tozo regeling uit te kunnen voeren. Na afloop van de Tozo kunnen inwoners een beroep doen op de BBZ die hiervoor tijdelijk versoepelde criteria heeft. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Begeleide participatie WSW: Patijnenburg heeft voor de uitvoering van de W SW € 6,6 mln. ontvangen, gelijk aan de rijksuitkering hiervoor. Per saldo ontstaat een voordeel in de gemeentelijke begroting omdat er meer is geraamd om toekomstige tekorten op de WSW op te vangen. WSW risico op mogelijk tekort 2021: Met Patijnenburg zijn afspraken gemaakt over dekking van mogelijke tekorten in 2021 vanwege teruglopende rijksbijdrage en lagere inkomsten door de Corona pandemie. De gemeente heeft hiervoor € 0,4 mln uit de WSW reserve beschikbaar gesteld . het is T niet nodig gebleken om hier beroep op te doen. De reserve blijft beschikbaar. WSW Corona vergoeding: in de decembercirculaire zijn van het rijk middelen ontvangen ter compensatie van tekorten bij WSW bedrijven als gevolg van Corona. Deze middelen zijn doorgestort naar Patijnenburg. Dit zorgt voor een nadeel in dit taakveld, en bij de algemene dekkingsmiddelen een voordeel. Per saldo budgetneutraal.
Arbeidsparticipatie Middelen Europees sociaal fonds: De gemeente Den Haag heeft in 2021 een voorschot van € 341.000 overgemaakt van Europese regiosubsidie over de periode 2017 -2020. Het doel van deze middelen is het bieden van ondersteuning aan kwetsbaren op de arbeidsmarkt. Deze taak wordt ingevuld door Patijnenburg. Deze taak heeft nog niet tot uitgaven geleid vanwege vertraging in de aanpak van doelmatige ondersteuning in combinatie met corona maatregelen, Met Patijnenburg is afgesproken dat de werkzaamheden in 2022 zullen worden uitgevoerd. Voorstel is daarom om dit bedrag in 2022 hiervoor opnieuw beschikbaar te stellen. Jeugdwerkloosheid: Het Rijk heeft via de gemeente Den Haag middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van jeugdwerkloosheid. Omdat de middelen pas in het najaar 2021 beschikbaar zijn gekomen, zijn de middelen nog niet ingezet. Aan de raad wordt voorgesteld het overschot naar 2022 over te hevelen. Re-integratie corona steunfonds: De inschatting van het nadelig resultaat van Patijnenburg door de coronacrisis was te somber. In de decembercirculaire 2021 is een additionele
479 N
272 V
207 N
190 V
-
190 V
26 N
-
26 N
1.962 N
2.328 V
366 V
37 N 497 V 264 V
7 V -
30 N 497 V 264 V
400 V
-
400 V
167 N
-
167 N
766 V 341 V
197 V -
963 V 341 V
197 V
197 V
-
311 V
311 V
57
4.
5. 6.6 1. 2.
6.71 1.
2. 3.
4.
5.
bijdrage van het Rijk ontvangen. Derhalve is de geplande onttrekking aan de reserve Steunfonds Corona niet nodig. Heroriëntatie ondernemers: Het Rijk heeft in de meicirculaire 2021 middelen beschikbaar gesteld voor de heroriëntatie van zelfstandigen op een ander verdienmodel of op een baan in loondienst. De besluitvorming duurde langer dan verwacht. Het vervolgproces is afhankelijk van het aantal ondernemers dat gebruik wil maken van de mogelijkheden. De middelen zijn daarom nog niet ingezet; voorgesteld wordt het budget over te hevelen naar 2022. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Uitvoeringslasten: op de uitvoeringslasten is een voordeel ontstaan omdat het erg moeilijk is om aan geschikt personeel te komen om de Wmo uit te voeren. Hulpmiddelen: Voordeel ontstaat door onderuitputting op bouwkundige woningaanpassingen en verstrekkingen van elektrische rolstoelen. Kenmerkend zijn de kleine hoeveelheden en relatief hoge prijzen. Hierdoor leidt een kleine afwijking in aantallen tot een relatief groot financieel saldo. Maatwerkdienstverlening 18+ Regionale Corona meerkostenregeling Wmo 2020: De afrekening van de meerkostenregeling is voor de Wmo regio verlopen via de gemeente Westland. Aan de lastenkant geeft dit extra uitgaven aan zorgaanbieders en aan de batenkant extra bijdragen van regiogemeenten. Per saldo budgetneutraal .
Collectief vervoer: Door Corona -maatregelen was in 2021 sprake van vraaguitval naar de Regiotaxi. Hierdoor valt de eindafrekening voor 2021 lager uit Schuldhulpverlening (impuls middelen): Middels het integrale beleidsplan SHV 2021-2024 zijn middelen beschikbaar in de reserve sociaal domein voor versterking van de inzet op vroegsignalering en het voorkomen van schulden. Een deel van deze middelen is door herprioritering niet ingezet in 2021. De middelen blijven beschikbaar in de reserve sociaal domein. Wmo dienstverlening: het budget voor Wmo dienstverlening (begeleiding en hulp bij huishouden) b edraagt € 13,5 mln. Per saldo resulteert een nadeel van € 303.000. Het nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt door forse stijging van het aantal cliënten. In 2021 is er een gemiddelde stijging van het aantal cliënten van 9% bij begeleiding en 8% bij hulp bi j het huishouden. . Specifieke uitkering toeslagenaffaire: Bij de afhandeling van de toeslagen affaire zijn ook gemeenten betrokken. Hiervoor heeft het rijk een specifieke uitkering opgezet waar gemeenten hun gemaakte kosten kunnen declareren. Per gedupeerde in de gemeente mogen normbedragen in rekening worden gebracht om de uitvoeringskosten van de gemeente te financieren. De uitvoering van de regeling is echter in 2021 met bestaande capaciteit gedaan, waardoor er geen extra kosten zijn gemaakt.
Hierdoor ontstaat in 2021 een voordeel van € 248.243. Voorgesteld wordt dit overschot over te hevelen naar 2022. Deels zijn de middelen nodig om doorlopende uitvoeringskosten op te kunnen vangen en verder om werkzaamheden die in 2021 zijn blijven liggen alsnog in 2022 en 2023 uit te voeren. Door de inzet voor de toeslagen affaire zijn bijvoorbeeld werkzaamheden rondom procesverbetering blijven liggen deze dienen als gedaan te worden.
51 V
-
51 V
63 V 521 V 262 V
50 N 4 V
63 V 471 V 266 V
259 V
54 N
205 V
182 N 111 N
376 V 111 V
194 V 0
85 V
-
85 V
37 V
-
37 V
303 N
-
303 N
22 N
270 V
248 V
6.
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.00 0
132 V
5 N
127 V
6.72 1.
Maatwerkdienstverlening 18 Jeugdhulp: Corona maatregelen hebben de jeugd relatief zwaar getroffen, dat is een landelijke beeld. Over de hele linie zijn de kosten gestegen, maar vooral bij de GGZ begeleiding is sprake een significante kostenstijging. We hebben te maken met een combinatie van intensievere zorg, een hoger tarief en een lagere uitstroom. Daarnaast zien we een opvallende verschuiving naar relatief dure, intensieve, jeugdzorg bij de jeugd met licht verstandelijke beperking en zien we een
937 N 985 N
43 V
894 N 985 N
58
2.
toename in het gebruik van de zeer gespecialiseerde landelijke voorzieningen (LTA). Een kleine groep kwetsbare jeugdigen leidt hier tot relatief grote kostenverhoging. Tenslotte is in 2021 het gebruik van de lokale maatwerkvoorzieningen opvallend toegenomen, zonder daling van de regionale k osten. In 2021 is gestart met diverse regionale en lokale kostenbesparingsmaatregelen. Het SKT speelt een cruciale rol in de uitvoering hiervan. Door corona kon hierop minder inzet worden gepleegd dan geraamd, vanwege voorrang van het primaire uitvoeringsproces. Desondanks is hierin geïnvesteerd en zijn eerste resultaten goed zichtbaar binnen het domein van de jeugd- en opvoedhulp. Het Zelf Doen vanuit het SKT is goedkoper dan inzet van de 2e lijns hulpverlening. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
48 V
43 V
91 V
6.81
Geëscaleerde zorg 18+
61 N
-
61 N
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
75 N
-
75 N
Saldo programma 6 voor verrekening met reserves Stortingen reserves: Onttrekkingen reserves: 1. Lagere onttrekking uit reserve sociaal domein door lagere lasten op projecten gewoon thuis, eenzaamheid en schulphulpverlening en de lasten van het transformatiefonds. 2. Lagere onttrekking reserve steunfonds corona door minder gebruik diverse subsidieregelingen en geen onttrekking nodig bij re-integratie 3. Lagere onttrekking uit algemene reserve door onder uitputting op inburgering en uitvoeringskosten TOZO. 4. Lagere onttrekking risicobeheersing sociaal domein participatie door nog niet voordoen tekort op exploitatie Patijnenburg 5. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
202 N
2.924 V
2.722 V
2.038 N 712 N
2.038 N 712 N
523 N
523 N
398 N
398 N
400 N
400 N
5 N
5 N
Saldo programma 6 na verrekening met reserves
202 N
886 V
684 V
V
59
4.7
Volksgezondheid en milieu
Inleiding Westland op een verantwoorde manier doorgeven aan volgende generaties, dat is het streven. We zorgen voor volksgezondheid, handhaven een goede en gezonde leefomgeving en beschermen de natuur, het milieu en het oppervlaktewater. De komende jaren s taan thema’s als klimaat, energietransitie en circulaire economie hierin centraal. De klimaatverandering stelt ons in dit kader voor een grote opgave. Als we in Westland prettig willen blijven wonen, werken en recreëren moet er veel gebeuren. Wat wilden we bereiken? • •
Minder overgewicht en meer beweging bij burgers; Minder alcoholmisbruik en drugsgebruik bij jongeren;
• •
Evenwichtig belang tussen natuur en economie; Bodem-, lucht- en geluidskwaliteit zijn in balans met het Westlandse leefklimaat;
• •
Een klimaatbestendig Westland met een circulaire afvalwaterketen; Schoon, voldoende en bruikbaar zoetwater, waarbij klimaat adaptief en circulair de norm zijn;
• •
Energieneutraliteit in 2040; Een circulaire economie (een economie zonder afval) in Westland in 2050;
•
Voldoende begraafcapaciteit en -kwaliteit.
Prestatie-indicatoren Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Omvang huishoudelijk restafval
Bron CBS - Statistiek
202 kg
Kg per inwoner, niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Westland (groen) – Nederland (blauw) Jaar
Huishoudelijk afval
Westland
Nederland
2010
224
227
2011
222
223
2012
216
219
2013
211
210
2014
209
206
2015
207
200
2016
208
189
2017
206
178
2018
206
172
2019
202
Hernieuwbare elektriciteit
163 Rijkswaterstaat –
3,1%
Klimaatmonitor
Hernieuwbare energie is schone, duurzame en onuitputtelijke energie die het leefmilieu niet schaadt. Westland (groen) – Nederland (blauw) Jaar Westland Nederland 25% 20% 15% 10% 5% 0% 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
2010
0,3%
8,6%
2011
0,4%
8,8%
2012
0,4%
9,9%
2013
0,5%
10,2%
2014
0,7%
11,2%
2015
0,9%
13,1%
2016
1,5%
14,8%
2017
1,9%
16,2%
2018
2,4%
17,5%
2019
3,1%
20,0%
60
Facultatieve indicatoren Effectindicator Waardering algehele persoonlijke Gezondheid
Leeftijd
2016
Bron
12-18 jaar 19-64 jaar
96% 83%
GGD Haaglanden Gezondheidsmonitor
65 jaar en ouder
67%
Wat hebben we daarvoor gedaan? •
In 2021 hebben we samen met partners voornamelijk op afstand (online) verenigingen, organisaties en instellingen in Westland geïnformeerd op het gebied van schadelijk alcoholgebruik, gezonde voeding en beweging en mentale en seksuele gezondheid en preventieve activiteiten uitgevoerd. Met elka ar is gewerkt aan het opstellen van een lokaal preventie akkoord. Deze wordt in 2022 vastgesteld. De uitrol van de alcoholcampagne “De escaperoom” is gerealiseeerd eind 2021.
•
•
In het kader van de verplichte afvalwaterzuivering heeft gemeente Westland succes vol uitstel aangevraagd (op basis van de Crisis en Herstelwet) voor de telers die meedoen met het genoemde collectief. In 2021 zijn er voorbereidingen voor een subsidieverzoek gedaan bij de rijkssubsidies TKI en Deltafonds voor de waterbankpilot COASTAR Pilot De Hooghe Beer – Westland in de Broekpolder. De projectgroep met tuinders, Glastuinbouw Nederland en tuinders in de Broekpolder met overheden (HH van Delfland, Provincie ZH) houden zich hiermee bezig. In de pilot werken de genoemde partijen en kennisinstituten Deltares en KWR samen aan de
•
verduurzaming van de gietwatervoorziening. De kwekers coöperatie ‘afvalwaterzuivering Nieuwe Waterweg’ werkt samen met het hoogheemraadschap Delfland aan een collectieve oplossing voor het zuiveren van afvalwater (op gewasbeschermingsmiddelen). Doordat de norm voor het afvalwater nog niet door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is vastgesteld , kan er nog geen definitief investeringsbesluit genomen worden. De planning was dit in 2021 vast te stelle n. Gemeente Westland ondersteunt deze collectieve oplossing en heeft in 2021 een voorlopige verordening aangenomen om het (nu nog) ongezuiverde water te lozen op het riool. Daarnaast is positief besloten om een borgstelling te geven aan het Hoogheemraadsch ap op de investering (onder voorwaarden).
•
Het gescheiden inzamelen van Plastic verpakkingsmateriaal, Blik en Drinkpakken (PBD) hebben we in 2021 uitgerold in de kernen van Westland. Gelijktijdig is de ophaalfrequentie van restafval in de kernen verlaagd n aar 1 x per 3 weken, dit om het scheiden van PBD te stimuleren. Het PBD wordt nu in de kernen tweewekelijks ingezameld met plastic zakken die bewoners ophangen aan de kroonringen die bevestigd zijn aan de lantaarnpalen in de wijk. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om tussentijds plastic zakken naar een van de (bijgeplaatste) verzamelcontai-
•
ners te brengen. Over heel 2021 is 1.200 ton (1.200.000 kilo) PBD opgehaald. Het jaar ervoor, in 2020, ging het nog om 828 ton. Het restafval is afgenomen. Vorig jaar is 1.320 ton, oftewel 1.320.000 kilo restafval minder opgehaald dan het jaar ervoor.
•
In 2021 heeft gemeente Westland de “Westland Schoon” -aanhanger beschikbaar gesteld voor inwoners om zwerfafvalacties te ondersteunen . In de aanhanger zijn materialen voor ong eveer 50 personen aanwezig, zoals: af -valgrijpers, vuilniszakken, afvalringen, bezems, veiligheidshesjes, handschoenen en afvalcontainers voor de volle vuilniszakken.
•
In februari 2021 is de concept Warmtevisie Westland gedeeld in de raad en ter inzage aangeboden voor bewoners en bedrijven. In december 2021 heeft de raad deze visie vastgesteld. In deze (door het Rijk verplichte) visie wordt inzicht gegeven welke wijken kansrijk zijn om voor 2030 van het aardgas te halen en welke alternatieven er zijn voor de ze wijken.
•
De Regionale Energie Strategie (RES) is uitgewerkt en door de raad vastgesteld. In deze strategie wordt een beeld geschetst van de opwekpotentie (duurzame energie) in deze regio.
•
Het aantal vragen van bewoners aan de gemeente inzake het onderwer p energie groeit. Het betreft met name vragen over warmtepompen, toekomstverwachtingen in het kader van de transitievisie en andere mogelijke verduurzamingsinitiatieven. Met de ‘Westland woont duurzaam’ -
61
campagne wordt daar zo goed mogelijk informatie over gegeven en door Bedrijven en Omgeving •
Contact Centrum van de gemeente. In 2021 is begonnen met energiecoaches die inwoners op individuele basis tips op het vlak van duurzame energie en ondersteuning kunnen bieden. Helaas is de inzet beperkt geweest door corona. De energiecoaches zijn onderdeel van de duurzame buurtaanpak.
•
•
In juli, september en oktober 2021 zijn duurzaamheidspakketten uitgedeeld, als onderdeel van de Regeling Reductie Energie (RRE). Bewoners konden zich hiervoor inschrijven. In totaal zijn er 1.000 pakketten/ energie-bespaarboxen uitgedeeld in 2021. Met de woonwijzerwinkel zijn ondanks corona, nog wel verschillende acties uitgevoerd. Het eerste half jaar hebben 184 Westlandse inwoners offertes opgevraagd bij de Woonwijzerwinkel en zijn er 26 woningopnames/ warmtebeelden gemaakt. Via het collectieve zonnepanelenproject
•
zijn in 2021 al 27 nieuwe Westlandse woningen voorzien van zonnepanelen. In 2021 zijn de bodemkwaliteitskaarten vastgesteld. Op deze kaart is de poly- en perfluoralkyl-
•
stoffen (PFAS)-analyse nog niet meegenomen, deze zal in 2022 worden toegevoegd. Er is een verlenging van het maatwerk inzake assimilatiebelichting voor rozentelers gerealiseerd. De beoordeling van het maatwerk en is bij de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) neergelegd.
•
De concessie voor de laadpalen is in 2021 opnieuw vergund aan Engie. Er is een strategische laadpalenkaart opgesteld, welke ter inzage heeft gelegen voor inwoners. Met deze kaart kan er
•
sneller op aanvragen worden gereageerd zodat er laadpalen kunn en worden geplaatst. In 2021 heeft Westland het Convenant Klimaat Adaptief Bouwen ondertekend. Richtlijnen uit dit
•
convenant zullen onder andere worden opgenomen in het programma van standaarden. Met betrekking tot de klimaatstresstesten zijn er in 2021 ri sicogebieden in kaart gebracht, Deze
•
gebieden krijgen extra aandacht in de gebiedsontwikkeling. In 2021 is de begraafcapaciteit op begraafplaats De Lier uitgebreid. De werkzaamheden zijn in het najaar van 2021 uitgevoerd. Het deel van de werkzaamheden best ond uit de ophoging om 2 laags te kunnen begraven. Met de zogenaamde inbreiding zijn ca. 120 nieuwe vrije graven gere-
•
aliseerd. Het prieel dat op de algemene begraafplaats Beukenhage in ’s -Gravenzande staat, is hersteld
•
en opgeknapt. In 2021 is een aanvang gemaakt met de reconstructie van de vijverbak op de algemene begraafplaats Beukenhage in ’s -Gravenzande. De oude filterinstallatie en het microklimaat voor de vissen en het groen in de vijver is hersteld.
Externe ontwikkelingen / risico’s •
De waterkwaliteit in de beheersgebieden van het Hoogheemraadschap Delfland, Schieland en de Krimpenerwaard voldoet veelal nog niet aan de eisen die worden gesteld vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). De genomen maatregelen leiden nog niet tot de gewenste resultaten.
•
Het Rijk heeft een toezegging naar de gemeenten gedaan voor de compensatie van de extra taken als gevolg van het klimaatakkoord. Hiervoor is echter nog geen duidelijkheid gegeven. De Raad voor Openbaar Bestuur heeft een onderzoek gepub liceerd, waarin inschattingen zijn gegeven van deze kosten.
•
Naar aanleiding van de klimaattop in Glasgow in 2021 heeft Nederland zich gecommitteerd aan een besparing van 55% CO2 in 2030 in plaats van 49%.
•
In 2021 heeft de NV Juva (holding van Westland Infra, Anexo en Capturam) goedkeuring gekregen van haar aandeelhouders op de samenwerking met de NV HVC in een gezamenlijke CV WNW (Warmtenetwerk Westland). Deze CV richt zich op het realiseren van warmte -infrastructuur.
•
De gemeente Westland heeft in 2021 po sitief besloten op de aanvraag voor een tijdelijke garantstelling aan N.V. Juva voor een bedrag van € 7.257.600 voor het warmteproject Maasdijk. Dit project voorziet in een warmtenet voor de levering van geothermische warmte aan glastuinbouwbedrijven in het projectgebied binnen de gemeente Westland.
62
•
Daarnaast is in 2021, op verzoek van de gemeente Westland, besloten tot een statutenwijziging, waardoor de gemeente meer grip krijgt op de niet gereguleerde activiteiten van N.V. Juva.
Verbonden partijen Onder andere onderstaande partijen leveren een bijdrage aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma: • Gemeenschappelijk Bezit Evides B.V.; • •
Gemeentelijke Gezondheidsdienst Haaglanden en Veilig thuis Haaglanden; N.V. Juva;
• •
N.V. HVC; Omgevingsdienst Haaglanden (ODH);
•
Hoogheemraadschap Delfland.
Kaderstellende beleidsnota’s • Afvalplan Westland (beheerkader afvalstoffen 2019 -2022); • •
Gebiedsgericht plan 2019 -2022; Beheerkader afvalwater, hemelwater en grondwater 2018 -2022;
• •
Waterklimaatplan Westland; Westlandse Energie Opgave;
•
Actieplan Geluid gemeente Westland.
Wat heeft het gekost?
P rog r amm a 7 Ta ak v eld
(bedragen x € 1.000)
Re k eni ng
Beg ro tin g
20 2 0
Beg ro ting 20 2 1 n a w ijz igi ng 1. 4 26 12 . 73 9 12 . 66 8 5. 2 89
Re k ening 20 2 1
S ald o
1. 4 46 11 . 93 0 11 . 91 5 5. 0 00
- 20 80 9 75 3 29 0
V olk s g ez on d he i d Ri o l er in g Afv a l M il i e ub e he er B egr a af p la a ts e n e n Cre m at or i a Tota al l a st en pr og ra mm a 7 7. 1 V olk s g ez on d he i d 7. 2 Ri o l er in g 7. 3 Afv a l 7. 4 M il i e ub e he er 7. 5 B egr a af p la a ts e n e n Cre m at or i a Tota al b at en pr og ra m ma 7
1. 3 34 11 . 56 0 11 . 18 4 5. 3 02
20 2 1 voo r w ijz igi ng 1. 4 07 12 . 58 5 12 . 86 0 5. 0 46
1. 9 11 31 . 29 2 63 13 . 70 4 12 . 25 7 50
1. 6 51 33 . 54 9 72 14 . 64 2 15 . 85 7 21 5
1. 7 99 33 . 92 1 74 14 . 86 7 15 . 66 9 21 5
2. 0 78 32 . 36 8 2 15 . 09 8 16 . 56 9 54 7
- 27 9 1. 5 52 - 72 23 1 90 0 33 2
1. 1 93 27 . 26 7
1. 4 36 32 . 22 2
1. 4 51 32 . 27 5
1. 7 00 33 . 91 5
24 9 1. 6 40
S ald o va n b at en e n l ast en
- 4. 0 24
- 1. 3 27
- 1. 6 46
1. 5 47
3. 1 93
12 0 60 8 48 8
0 14 0 14 0
0 19 7 19 7
0 45 45
0 - 15 2 - 15 2
- 3. 5 36
- 1. 1 87
- 1. 4 49
1. 5 92
3. 0 41
7. 1 7. 2 7. 3 7. 4 7. 5
St or t in g en r es er v es O nt tr ek k i n ge n r es er v e s Tota al re s er v em ut at i es prog r am ma 7 S ald o p ro gr am m a 7
Cijfermatige analyse tussen programmabegroting en programmaverantwoording 2021 Deze cijfermatige analyse maakt onderdeel uit van de jaarstukken. De totale afwijking binnen programma 7 bedraagt € 3.193.000 voordelig voor verrekening met reserves en € 3.041.000 voordelig na verrekening met reserves. De belangrijkste afwijkingen bestaan uit:
63
Programma 7 7.1 Volksgezondheid 1. Het pand Zandeveltplein 39 in ’s -Gravenzande is eind 2020 verkocht aan de huurder. De huurinkomsten waren nog niet gecorrigeerd in de begroting. 3. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 7.2 Riolering 1. In het kader van inspectie en monitoring zijn projecten binnen de regionale samenwerking voorgefinancierd. Circa € 200.000 was eind 2021 bijgeboekt. 2. Een lager ontrekking uit de riolering voorziening was noodzakelijk. 3. Op waterhuishouding (verbrede riolering) werd ingehuurd. Dit is sinds begin 2021 opgeheven. Hierdoor is een voordelig saldo ontstaan. 4. Onder andere de hogere uitgaven op reparaties bij de vrij verval riolering hebben geleid tot de overschrijding van het beschikbare budget. (Deze post is vanaf 2022 stru ctureel met € 150.000 opgehoogd.) 5. In het kader van de drukriolering heeft het vaker moeten reiningen van persleidingen geleid tot de overschrijding (10%). 6. In het kader van pompen en gemalen zijn niet alle kosten op deze post terecht gekomen. Het reinigen van gemalen is o.a. geboekt op reiniging. 7. Voor de reiging van kolken vindt normaliter een herverdeling plaats met het programma 2 (Verkeer, vervoer en waterwegen). Kosten zijn namleijk 50% wegen en 50% riolering. Deze herverdeling heeft in 2021 niet plaatsgevonden. 8. In 2021 zijn meer huisaansluitingen voor riolering uitgevoerd.
Hierdoor waren de kosten hoger maar ook de inkomsten (tegen een standaardprijs). Samen resulteert di t in een voordeel. 9. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 7.3 Afval 1. Op de algemene kosten voor afvalinzameling is door meerdere factoren een klein voordeel ontstaan. Afvalcoaches zijn vanwege corona in 2021 nog niet ingezet. De verwachte externe advisering bij nieuwe aanbestedingen is doorgeschoven naar 1 e kwartaal 2022. De post onvoorzien is niet gebruikt. 2. De btw die mag worden toegerekend aan de afvalstoffenheffing is verlaagd. Hiermee wordt de storting aan de afvalvoorziening ook verlaagd. Dit levert een voordeel op. Oorzaak hiervan is de belaste prestatie van gemeenten die gesorteerd kunststof verpakkinge n, drankkartons en glas aan een recycler aanleveren. 3. Op de inzamelingskosten van pbd is een fors voordeel ontstaan door minder uitgaven, omdat het brongescheiden van pbd pas in de 2e helft van 2021 in de kernen volledig is uitgerold. 4. Op de inzameling van huisvuil is door meerdere factoren een klein financieel voordeel (2%) ontstaan. Meer kosten voor inzet Patijnenburg door loonprijsontwikkelingen (WAB). Minder inzamelkosten restafval door bronscheiding pbd. 5. Met de verrekening van de verwachte eindfactuur ontstaat een financieel voordeel op de verwerkingskosten van huisvuil van € 182.000. 6.
Door minder verrekening op afschrijvingen van tractie is een klein voordeel ontstaan. 7. In 2021 is geen gebruik gemaakt van het budget voor beleidsonderzoek waarvan de kosten niet onder de heffing mogen worden gebracht. 8. Door tekorten op de grondstoffenmarkt heeft dit met name voor oud-papier en ijzer geleid tot hogere inkomst en dan begroot.
Lasten 20 N -
(bedragen x € 1.000) Baten Saldo 72 N 92 N 67 N 67 N
20 N 809 V 65 V
5 N 231 V 70 V
25 N 1.040 V 135 V
600 V
-
600 V
148 V
-
148 V
255 N
-
255 N
87 N
-
87 N
291 V
-
291 V
72 V
-
72 V
65 N
133 V
68 V
40 V 753 V 96 V
28 V 900 V -
68 V 1.653 V 96 V
258 V
-
258 V
248 V
-
248 V
77 V
-
77 V
152 N
334 V
182 V
60 V
5 V
65 V
71 V
-
71 V
-
484 V
484 V
64
9.
10. 7.4 1.
2. 3. 5. 4.
5.
In 2021 bedroeg de werkelijke opbrengst van de afvalstoffenheffing ruim € 14.886.000. Dit is € 64.000 meer dan begroot. Dit komt met name doordat de kwijtschelding lager is uitgevallen dan begroot en de uitbreiding van het aantal woningen in 2021 groter is dan verwacht. Zie ook de Paragraaf Lokale heffingen. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Milieubeheer In 2021 is vanwege het cyclische karakter van uitgaven van deze post (4 of 5 jaars cyclussen voor bijvoorbeeld nieuwe geluidsbelastingkaarten en bodemnota’s) minder kosten geboekt. Verder is in 2021 geen extra uitgaven aan de ODH gedaan voor zaken die niet binnen het afgenomen pakket zaten. In het kader van klimaatadaptatie is een aantal activiteiten minder uitgevoerd dan gepland. Voor de energietransitie bebouwde omgeving is een aantal uitgaven niet gedaan (o.a. campagne / corona gerelateerd). Geactiveerde afschrijvingslasten voor isolatiemaatregelen geluidbelasting Maasdijk Voor 2021 is een correctie op de ontwikkelvergoeding vanuit 2020 doorgevoerd. De 1 e tranche in 2020 was geraamd op € 400.000. Toen is slechts € 200.000 door HVC Geothermie B.V. betaald. Voornamelijk door een forse interne terugstorting door de ODH van openstaande dwangsommen 2010 -2020 (-/- € 169.000) is een voordeel ontstaan.
-
64 V
64 V
95 V 290 V 64 V
13 V 332 V
108 V 622 V 64 V
144 V
-
144 V
63 V
-
63 V
81 V
-
81 V
-
200 V
200 V
-
51 V
51 V
6.
De kosten voor reductie van energiegebruik worden 100% gedekt van een bijdrage van het rijk.
78 N
78 V
-
7. 7.5 1.
Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000 Begraafplaatsen en crematoria In 2021 zijn meer uitvaarten geweest dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Dit heeft geleid tot meer kosten voor het delven, toedekken en dichten van graven. Uit de voorziening Begraafplaatsen heeft een grotere ontrekking plaatsgevonden voor regulier en groot onderhoud aan graven, grafbedekking en onderhoud aan de begraafplaats als geheel. In 2021 zijn 8% minder baten ontvangen uit grafrechten en vergunningen dan begroot. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
16 V 279 N 246 N
3 V 249 V
19 V 30 N 246 N
-
358 V
358 V
-
79 N
79 N
33 N
30 N
63 N
Saldo Programma 7 voor verrekening met reserves Onttrekkingen reserves 1. De ontrekking vanwege de isolatiemaatregel geluidbelasting Maasdijk heeft (nog) niet plaatsgevonden. 2. Voor de handhaving riolering glasbouw zijn geen kosten gemaakt. De onttrekking uit de reserve was ds ook niet nodig. 3. Diverse afwijkingen kleiner dan € 50.000
1.552 V -
1.640 V 152 N 82 N
3.193 V 152 N 82 N
-
50 N
50 N
-
20 N
20 N
Saldo programma 7 na verrekening met reserves
1.552 V
1.489 V
3.041 V
2.
3. 4.
65
4.8
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernie uwing
Inleiding Het uitgangspunt van de Omgevingsvisie is het karakter van Westland behouden en versterken. De verschillende functies zoals wonen, werken en recreëren hebben ruimte nodig, maar de ruimte in het Westland is schaars. Ook de druk op de woningmarkt blijft onve rminderd hoog. Daarmee is het b e h o u d e n e n v e r s t e r k e n v a n h e t W e s t l a n d s e k a r a k t e r e e n u i t d a g i n g . On d a n k s d e z e o m s t a n d i g h e den zitten we niet stil en spelen in op de ontwikkelingen. Een voorbeeld daarvan is de kansrijke gebiedsontwikkeling van het Floragebied . Daar komen veel aspecten samen. Het ontwikkelperspectief is vastgesteld en dit wordt nu verder uitgewerkt. We blijven zoeken naar een balans tussen wonen, economie, groen en voorzieningen. Het uitgangspunt is facilitair grondbeleid, maar indien nodig voeren we een actieve grondpolitiek met gemeentelijke grondexploitaties om onze doelen te bereiken. We investeren in de leefbaarheid, verbeteren van de fysieke leefomgeving en in het welbevinden van onze inwoners. Voor wonen ligt onze focus op realisatie met als uitgangspunten als het versterken en ontwikkelen van de leefbaarheid en een passend woningaanbod voor alle doelgroepen. Wat wilden we bereiken? • Op 1 januari 2022 voldoen aan de wettelijke verplichtingen uit de Omgevingswet; • •
Een evenwichtige inrichting van de ruimte en ondergrond in het bedrijvige Westland; Een passend woningaanbod dat aansluit bij de behoefte van nu en in de toekomst;
• •
Een optimale verdeling over de doelgroepen van onze schaarse sociale huurwoningen; Goede en voldoende huisvestingsoplossingen voor arbeidsmigranten.
Prestatie-indicatoren Verplichte BBV-indicatoren Gemiddelde WOZ waarde
Resultaat
Bron
399
CBS – Statistiek W.O.Z.
De gemiddelde WOZ -waarde van woningen Westland (groen) – Nederland (blauw) 325
Jaar
Westland
Nederland
2012
274
232
300
2013
262
223
275
2014
247
211
250
2015
237
206
225
2016
239
209
200
2017
244
217
175
2018
259
230
2019
293
250
2020
317
271
2021
339
290
150 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
66
Verplichte BBV-indicatoren
Resultaat
Bron
Nieuw gebouwde woningen
18,3
BAG/ABF
Het aantal nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen zoals transformaties. Jaar
Westland
Nederland
2012
13,3
8,5
2013
9,8
7,1
16
2014
17,1
6,0
12
2015
6,0
6,4
8
2016
13,7
7,2
2017
13,0
8,2
2018
20,5
8,6
2019
14,3
9,2
2020
18,3
8,9
Westland (groen) – Nederland (blauw) 24 20
4 0 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Demografische druk
73,0%
CBS – Bevolkingsstatistiek
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Westland (groen) – Nederland (blauw) 82% 80% 78% 76% 74% 72% 70% 68% 66% 64% 62% 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Jaar
Westland
Nederland
2012
68,6%
65,3%
2013
69,1%
66,4%
2014
69,5%
67,2%
2015
69,5%
67,9%
2016
70,4%
68,5%
2017
71,2%
69,0%
2018
71,1%
69,6%
2019
72,0%
69,8%
2020
72,5%
70,0%
2021
73,0%
70,1%
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuis-
837
houden
COELO, Groningen
Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Westland (groen) – Nederland (blauw) 900 800 700 600 500
Jaar
Westland
Nederland
2014
662
627
2015
659
637
2016
679
651
2017
674
644
2018
678
651
2019
688
665
2020
751
700
2021
837
733
2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
67
Verplichte BBV-indicatoren Gemeentelijke woonlasten meerpersoons -huishouden
Resultaat
Bron
955
COELO, Groningen
Het gemiddelde totaalbedrag in euro’s per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Westland (groen) – Nederland (blauw)
Jaar
Westland
Nederland
1.000
2014
743
698
2015
739
709
2016
758
723
2017
754
723
2018
758
721
2019
771
735
2020
849
773
2021
955
810
900 800 700 600 500 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Wat hebben we daarvoor gedaan? •
Vaststellen van het bestemmingsplan Omgevingsplan centrum Poeldijk als input voor het Westlandse Omgevingsplan;
• •
Zorgen voor aansluiting op het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet; Vaststellen van participatiebeleid, beleidsregels verplichte participatie initiatiefnemers en de
•
Participatieverordening, de opvolger van de Inspraakverordening; Optimaliseren van het proces rondom de Initiatieven Tafel Westland 4 om duidelijkheid te geven
•
over de wenselijkheid en haalbaarheid van een plan; Opstellen van een delegatiebesluit Omgevingsplan Westland 2022;
• •
Opstellen beleidsregels verzwaard adviesrecht Westland 2022; Opstellen nieuwe mandaatregeling van nieuwe bevoegdheden van de Omgevingswet;
• •
Opstellen besluit Commissie Omgevingskwaliteit; Opstellen verordening nadeelcompensatie fysieke leefomgeving;
• •
Opstellen VTH beleid; Sturen op basis van voorwaarden die we meegeven in omgevingsvergunningen;
•
Ondersteunen van initiatiefnemers met faciliterend grondbeleid, wanneer dit past binnen ons ruimtelijk beleid;
•
Opstellen van de startnotitie gebiedsvisie Verdilaan en daarmee is opdracht verleend voor het uitwerken van de gebiedsvisie;
•
Vaststellen van het ontwikkelperspe ctief Floragebied met mogelijkheden voor het aanleggen van hoogwaardige openbaar vervoersverbindingen (zoals een lightrailverbinding), campusont-
•
wikkeling, woningbouw voor doelgroepen en het versterken van de bestaande groenstructuren; Vaststellen van bestemmingsplannen voor (gebieds)ontwikkelingen, onder andere het bestemmingsplan Prinsenland Honselersdijk, de Harmonie in Naaldwijk, De Schakel en de Hoeksteen in Maasdijk en de herontwikkeling van het voormalige gemeentekantoor in ’s -Gravenzande;
•
In procedure brengen van (voor)ontwerpbestemmingsplannen voor (gebieds)ontwikkelingen, onder andere de uitbreiding in Heenweg, ontwikkeling Driesprong in Kwintsheul, uitbreiding in Wateringen Noord, locatie van het voormalige gemeentekantoor in Monster, Westerhonk, Watergat Monster, Waelpolder s -Gravenzande, centrumplan Honselersdijk en het Kralingerpad in De Lier;
4
De Initiatieven Tafel Westland (ITW) is de centrale ‘ingang’ bij de gemeente waar complexe initiatieven die
een fysieke verandering van de omgeving tot gevolg hebben worden behandeld met als doel om deze initiatieven tegelijkertijd vanuit alle (vak)disciplines te beoordelen .
68
•
Vaststellen van de grondexploitatie voor de ontwikkeling van de locatie voor het voormalige ge-
•
meentekantoor in Monster; Vaststellen van het uitvoeringsprogramma Wonen. Daarin staan mogelijke instrumenten benoemd om ambities uit de Woonvisie te realiseren , bijvoorbeeld een Doelgroepenverordening en het vereveningfonds (volkshuisvestelijk fonds). Daar wordt onderzoek naar gedaan.
• •
Uitwerken Visie Wonen, Welzijn en Zorg 2022 -2027 op basis van onderzoek Companen; Raamovereenkomst prestatieafspraken tot 2025 met corporaties actualiseren. Naast Arcade en Wonen Wateringen (die in 2020 al hadden getekend) hebben Wonen Midden Delfland, Wassenaarsche Bouwstichting en Staedion zich ook aangesloten. WMD en WB zijn door overname Vestia-woningen (dec. 2020) actief geworden in Westland. Doelen zijn een toereikende woningvoorraad, betaalbare en prettige woningen, wonen en zorg goed georganiseerd, een levensloopgeschikte voorraad voor senioren, een duurzame woningvoorraad en leefbare woonomgeving;
•
Tekenen Tussenakkoord Nieuwe Regionale Woningmarktafspraken Haaglanden. Hierin staan afspraken over borgen van de betaalbaarheid, beschikbaarheid en spreiding van de sociale
•
huur-/koopvoorraad; Aanvullen van de Huisvestingsverordening met nadere regels over hoe we omgaan met
•
schaarste in de koop- en huursector in Westland; Vaststellen Notitie Vernieuwende Woonvormen (o.a. kluswoningen, woonboten en tiny houses)
•
•
Drie principebesluiten voor tijdelijke huisvesting voor arbeidsmigranten in het glastuinbouwgebied (Oostbuurtseweg in De Lier, Maasdijk naast 13 ’s -Gravenzande en Hoge Geest nabij 6 in Naaldwijk); Verlenen vergunning voor huisvesting arbeidsmigranten aan de Oostbuurtseweg in De Lier;
•
Afronden pilot huisvesting arbeidsmigranten op de tuinderspercelen door middel van vaststellen beleidsregels;
•
Afronden verkenning Flexwonen Molenweg Monste r en project voor verdere ontwikkeling gestart;
•
Realisatie van 14 flexwoningen i n het oude ISW-schoolgebouw aan de Madeweg in Monster voor Westlandse jongeren en starters;
•
Afronden visie “Goed wonen in een goede Woning”(Programma Wonen -Welzijn Zorg), deze visie met als doel meer toegankelijke woningen voor ouderen te realiseren wordt begin 2022
•
vastgesteld; Ontwikkelen van een visie op het Westlandse bodembeheer (Bodembeheernota) gericht op de
•
ondergrondse infra; Inrichten van de uitvoering van de bodembeheertaken .
Externe ontwikkelingen / risico’s •
•
De grote druk op de Westlandse woningmarkt heeft vooral gevolgen voor starters, jongeren, spoedzoekers, urgentiegevallen, arbeidsmigranten en statushouders. Er is een groot tekort aan betaalbare woningen. Uitspraken door de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof (PAS) blijven invloed hebben op ontwikkelingen in Westland; Landelijk wordt het doel gesteld 20% stikstof te verminderen door lokaal beleid. De gemeente neemt deel in de Gebiedsgerichte aanpak stikstof Hollandse Duinen en inventariseert welke mogelijkheden Westland hee ft voor besparingen (inclusief uitbreiding van natuurgebieden).
•
De invoeringsdatum van de Omgevingswet is in mei 2021 met een half jaar uitgesteld naar 1 juli 2022. Op 24 februari 2022 heeft minister de Jonge de Eerste en Tweede Kamer een concept Koninklijk Besluit aangeboden waarin de invoeringsdatum van 1 januari 202 3 is opgenomen. Er heeft een gemeentelijke consultatie plaatsgevonden op het Integraal Financieel Beeld. Daaruit bleek dat de terugverdientijd van 10 jaar onhaalbaar is. De (voormalige) minister onderschrijft het uitgangspunt dat de Omgevingswet budgetneut raal moet worden ingevoerd, maar kan op dit moment geen toezeggingen doen over tegemoetkoming. Ze heeft toegezegd de claims voor de compensatie van de invoeringskosten door te geleiden naar de onderhandelingstafels voor de rijksbegroting 2022.
69
Uit de rijksbegroting blijkt nu dat er een bedrag van in totaal € 23 miljoen beschikbaar komt voor de koepels van gemeenten, provincies en waterschappen en voor de rijkspartijen die de Omgevingswet invoeren. Hiermee geeft het kabinet een stimulans voor een goede en t ijdige invoering van de wet. De koepels en rijkspartijen verkennen op dit moment hoe het bedrag van € 23 miljoen kan worden ingezet als stimulans voor een goede en tijdige invoering van de wet. De VNG heeft een claim ter hoogte van € 150 miljoen bij de mi nister van BZK neergelegd. Dit bedrag is bedoeld om de invoeringskosten van gemeenten incidenteel te compenseren in 2022. Het kabinet heeft deze claim nog niet gehonoreerd. Verbonden partijen Onder andere onderstaande partijen leveren een bijdrage aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma: • •
Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom B.V./C.V. Ontwikkelingsmaatschappij Het Nieuwe Westland B.V./C.V.
Kaderstellende beleidsnota’s • •
Huisvestingsverordening Westland 2019; Woonvisie Westland 2020-2030;
• •
Gebiedsgericht Plan 2019 -2022; Nota grondprijzen 2020;
• •
Nota Kostenverhaal 2015; Nota Grondbeleid Westland 2013;
• •
Omgevingsvisie Westland 2020-2030. Beleidsnota participatie onder de Omgevingswet
• •
Verordening participatie en uitdaagrecht Westland 2021 Beleidsregels participatieverplichting initiatiefnemers Westland 2022
•
Beleidsregels verzwaard adviesrecht Westland 2022;
Wat heeft het gekost?
`
P rog r amm a 8 Ta ak v eld
8. 1 8. 2
Ru i mt e l ij k e or d e ni n g G ro nd ex p lo i ta t ie ( ni e t - bedr ij v e nt er r e in e n) W on e n e n bo u we n
(bedragen x € 1.000)
Re k ening 20 2 0
5. 8 77
Beg ro - Beg ro tin g ting 20 2 1 20 2 1 n a voo r w i jw ijz igi ng z igin g 6. 6 30 7. 9 83
Re k ening 20 2 1
S ald o
8. 1 04
- 12 2
35 . 45 2 6. 1 33 47 . 46 2 3. 1 87
40 . 70 3 6. 4 06 53 . 73 8 2. 2 30
28 . 55 0 11 . 02 0 47 . 55 3 2. 3 45
8. 5 10 6. 2 82 22 . 89 7 3. 9 02