Document · PDF

3.4) Schrijven Natuurlijk Delfland d.d. 02-02-22 inzake bezwaarschrift assimilatieverlichting (G22-000292)

Gemeenteraad 15 februari 2022, gemeente WestlandBij agendapunt: Vaststelling van de afhandeling van de Lijst met Ingekomen Stukken (LIS)22.367 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Hierdoor ontstaat in dat gebied een lichthinder die een samengestelde bronsterkte van ruim meer dan 15.000 lux vertegenwoordigt. De feitelijk omvang van de lichthinder is dan ook groter dan die waar ODH in haar afwegingen (< 15.000 lux) rekening mee houdt. Dat aspect heeft ODH verzuimd mee te wegen/ in ieder geval is het niet verwerkt in haar uitingen! Terloops voert ODH ook nog aan dat het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen toeneemt als het maatwerk achterwege zou blijven. Daarbij wordt in het geheel niet ingegaan op ‘hoe erg dat is’. Immers ook aan gewasbeschermingsmiddelen worden strenge eisen gesteld van toegestane concentraties, maximale hoeveelheden, milieubelasting, milieuvriendelijkheid, etc. Er wordt in het geheel geen aandacht besteed aan de aard en de omvang van het huidige gebruik van deze gewasbeschermingsmiddelen in absolute termen. Was dat al schadelijk of was het

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

onschuldig? De simpele constatering dat het relatieve gebruik toeneemt en dat dit daarmee bijzonder/extra ernstig is, is in geen enkel opzicht uitgelegd, noch voldoende gekwantificeerd en gekwalificeerd en het kan daarmee eveneens niet als zodanig worden meegewogen.

Afsluiting Helaas hebben wij in de ODH-onderbouwing van het besluit/ de besluiten om maatwerk toe te passen overeenkomstig de aanvraag de volgende kenmerken aangetroffen : • • • • •

• •

•

Het niet onderkennen en negeren van de cumulatieve effecten van de lichtuitstraling van de dicht bij elkaar gelegen tuindersbedrijven op het omliggend milieu; Door de jarenlange automatische verstrekking van maatwerkvergunningen het niet onderkennen dat er tevens sprake is van een incrementele groei van de lichtoverlast; Het ontbreken van enige kwantificering van de aard en omvang van de lichtuitstraling; Het weglaten van concrete negatieve invloeden van de lichtuitstalling op het milieu (mens en natuur); Het klakkeloos volgen van de niet nader onderbouwde argumentatie van de aanvrager, noch kwalitatief noch kwantitatief, dat de bedrijfseconomische overwegingen van de tuinder allesbepalend zijn voor de noodzaak tot het voortzetten van maatwerk; Uitgaan van een relatieve beoordelingsgrondslag terwijl de invloed op het milieu (mens en natuur) juist een absolute maatstaf vereist. Het milieu mag van de overheid verwachten dat zij voordoet aan de voorwaarden van zorgvuldigheid en voorzorg; Dat in het besluit opgenomen maatregelen voor het maatwerk op geen enkel manier nuancering, tussenstappen of alternatieven omvatten, maar de benadering kent van volledige acceptatie van de aanvraag. Dit roept vraagtekens op bij de wil tot evenwichtige afweging.

Het zonder enige vorm van kritische benadering accepteren van het niet naar aard en omvang verbijzonderde door de aanvragers aangedragen negatieve bedrijfseconomische effecten. Deze in zeer algemene termen aangedragen effecten op de bedrijfsvoering zijn niet kritisch onderzocht op juistheid en volledigheid, maar worden echter klakkeloos overgenomen en als maatwerkbepalend neergezet Het accepteren van het economisch belang van enkele ondernemers, die bewust en vrijwillig zelfs voor de langere termijn kiezen voor bepaalde -zeker niet levensnoodzakelijke producten- die maatwerk vergen op de markt te zetten in plaats van minder eisende alternatieven, prevaleert boven het milieubelang (mens en natuur).

Voor ons is en blijft de koepel/overkoepelende gedachte voor assimilatiehinder en ook in dit bezwaardocument: “De overheid is ervoor om de burger en de natuur te beschermen. Als zij dat niet doet blijft zij in gebreke. Als daarbij het verweer van de burger tegen die overheid vervolgens wordt afgewezen op grond van juridische regelgeving van een lagere orde, dan ondersteunt de rechterlijke macht het wanbeleid van de overheid. In bijv. de toeslagenaffaire zien we waar een dergelijke situatie toe heeft geleid.” Wij achten dat de nu voorgenomen maatwerkvergunningen/beschikkingen geheel niet c.q. onvoldoende aan redelijk te stellen eisen vanuit omgevingmilieubescherming optiek voldoen en wijzen ze derhalve af. Dit omdat ze te veel schade aan die omgeving (het milieu van mens en natuur) berokkenen en dat zelfs voor een nog langere maatwerkperiode dan voorheen.

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

Dat is het tegengestelde van een voorzien stoppen in 2021 en eerdere guntermijnen van 3 jaar. De wetgeving is niet voor niets steeds meer aangescherpt en ook dat voor maatwerkbesluit een volwaardige, op zichzelf staande zorgvuldige beoordeling van de natuureffecten noodzakelijk is en de eerder verleende toestemming in verband met de effecten op de natuur en verdere omgeving, niet als uitgangspunt gebruikt mag worden. De aanvraag voor maatwerk wordt ingegeven door winstmaximalisatie van het bedrijf. Nergens is aangetoond dat met een minder dan gewenste kwaliteit roos en een wat andere bedrijfsvoering geheel geen goede boterham is te verdienen. Dat wordt alleen in algemene termen beweerd doch vervolgens nergens overtuigend waargemaakt. Er wordt in de beschikkingen ook geen of onvoldoende onderbouwing gegeven aan de noodzaak voor de duur van de termijn van 5 jaar (in afwijking van de ‘gebruikelijke’ 3 jaar). Doordat de beschikking op dat punt geen sluitende argumentatie bevat vanuit milieuoptiek en omgevingsbescherming handelt in ieder geval de gemeente P-N, en mogelijk ook u, in strijd met haar eigen beleid. Het is bovendien ook in tegenspraak met het in 2019 overnemen van het advies van de commissie bezwaarschriften PijnackerNootdorp, waar u kennis van heeft genomen. Want in dat advies was de eindigheid van de maatwerkbeschikking in 2021 juist de kern van het betoog.

Door nu ongeclausuleerd een termijn van 5 jaar te hanteren wordt in feite het in gang gezette beleid volledig teruggedraaid, terwijl daar geen gedegen inhoudelijke onderbouwing voor wordt gegeven. Het argument dat ‘het in navolging van andere gemeenten is’ (waarbij we mede onderkennen dat Westland en GTB-NL eendrachtig een termijnverlenging poneerden in uitsluitend- het GTB-belang) is bijzonder zwak en in ieder geval onvoldoende. Het ontslaat ook geen enkele gemeente van haar lokale rol en verantwoordelijkheid en (voor)zorgplichten op milieugebied en de daarbij best passende keuzes te maken. Wij zien in het voorgaande een onvoldoende regie bij de lokale overheid om de noodzakelijke verbeteringen tijdig en afdoende te doen bewerkstelligen. Ook binnen de Glastuinbouwsector zelf, onder aanvoering van GTB-NL, die de maatwerk aanvragen kennelijk met verve regisseert en faciliteert, is de focus nog veel te weinig gericht op het spoor van ‘milieubescherming in externe omgeving van kassen’ en is de hoofprioriteit de eigen portemonnee 24.

Dit voor het milieu trieste beeld wordt helaas verder ondersteund door de slechte kunstlicht afscherming compliance-resultaten zoals vastgesteld door ODH tijdens haar handhavingsonderzoeken, mede uitgevoerd in uw gemeente. Die resultaten zijn zelfs dramatisch te noemen 25. Ze tonen aan dat de attitude van diverse ondernemers nog nauwelijks of in ieder geval onvoldoende gericht is op het externe omgeving belang

24 Echter bij diverse andere milieudossiers heeft de Raad van State reeds afdoende duidelijk gemaakt dat economie niet de

bepalende factor kan en mag zijn om met milieucondities handlichtend om te (blijven) gaan. https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@127973/202005065-1-r3/ Verstrekkende economische gevolgen ook bij PFAS geen voldoende reden. Bij stikstof arrest al eerder vergelijkbare conclusies getrokken.https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@127973/202005065-1-r3/ 25 “In de periode 2019-2021 is 10 x een last onder dwangsom opgelegd wegens het overtreden van de voorschriften met betrekking tot assimilatiebelichting. In 1 geval was er bij her-controle opnieuw sprake van een overtreding en is de dwangsom vervolgens verbeurd en geïnd.” Bron: gemeente Pijnacker-Noordorp, januari 2022. Wob Westland Doc 20. Uit de jaarrapportage van ODH over het Westland blijkt iets vergelijkbaars: In 2020 zijn er drie assimilatierondes gereden. Aan de hand van deze rondes zijn er 21 bedrijven gecontroleerd. In totaal zijn er 12 her-controles en 25 sanctie-controles op het gebied van assimilatiebelichting uitgevoerd in de gemeente Westland. Dit is meer dan de twee geplande her-controles en meer dan de 12 geplande sancties-controles. Tijdens de laatste controleronde in oktober heeft de nadruk gelegen op de her- en sanctiecontroles.

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

zorgvuldig respecteren. De maatwerkwerkvergunningen en wettelijke normen en zelfs boetes blijken onvoldoende te werken als restrictief kader ter bescherming van het milieu. Men richt zich vooral of uitsluitend op het eigen belang onder het glas en heeft tegelijk lak aan de belangen van de omgeving. Blijkbaar zijn de financiële afwegingen van de ondernemer zelfs zodanig doorslaggevend om herhalend de vergunningsvoorwaarden te overtreden en daarbij evt. opgelegde dwangsommen te accepteren. Het element verantwoord maatschappelijk ondernemen is hierbij volledig naar de achtergrond verdwenen.

Deze voortdurende probleemsituatie is noch in het belang van de sector noch in dat van de gemeenschap als geheel en het behoeft urgente aandacht en verbetering. Dat is echter alleen zinvol mogelijk via een trendbreuk waarbij de overgang gemaakt wordt naar een daadwerkelijke, desnoods verplichte, externe oriëntatie bij glastuinbouwondernemer op de directe omgeving en haar prioriteiten. Wij zijn altijd bereid om met u hierover in overleg te treden. Wij gaan er daarbij van uit dat we het hetzelfde oogmerk hebben: namelijk spoedig met deze kunstlichthinder via maatwervergunningen stoppen en dat is wat ons betreft morgen al. Dat lukt echter alleen via een adequaat resultaatmodel en niet met het volledig vrijblijvende inspanningsmodel, zoals tot nu toe het geval is geweest. Met vriendelijke groet,

Geert van Poelgeest, voorzitter

Huub van ’t Hart, secretaris Natuurbescherming

Bijgevoegd: Bijlagen B1 t/m B7

cc: griffie Raad gemeente Westland U kunt retourstukken digitaal aan ons versturen: bescherming@delfland.knnv.nl

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

Annex behorende bij brief “Bezwaarschrift tegen maatwerk assimilatiebelichting voor rozenkwekers Westland tot 1 mei 2026”

Contents B1: ALAN (Artificial Light At Night) effecten en -aspecten .............................................19 B2: Overzicht voorgenomen beschikkingen gemeente Westland 2022-2026 ................24 B3: ODH; Verplichtingen geldend voor alle maatwerkaanvragers en maatwerk ............28 B4: Maatwerk nanacht-tabellen (Bron: Aanvragers & ODH volgens beschikkingen) .....32 B5: ODH; Toetsingskader en grondslag beschikking ....................................................36 B6: De ODH-beoordeling nader bezien.........................................................................41 B7: GTB-sector ontwikkeling en CO2-emissie . .............................................................47

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

B1: ALAN (Artificial Light At Night) effecten en -aspecten Overzicht Omgeving en positionering van de rozenkwekers die maatwerk aanvragen

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

B2: Overzicht voorgenomen beschikkingen gemeente Westland 2022-2026

SK Roses BV, NoordLierweg 40b, 2678LV De Lier (1)

SK Roses BV, Scheeweg 31, 2678LT De Lier

SK Roses BV, Zwethkade Zuid 19, 2645CV Den Hoorn

Vd Drift Roses, Hooghe Beer 8, 2245MX Kwintsheul

Fa.van den Ende Roses, Waellandweg 5a, 2981LV Monster

(2)

(3)

(4)

(5)

01003780 3 20.000 lux 27 Avalanch e+ Obscura 9950 FR W

01003782 2 20.000 lux

01003785 1,6 20.000 lux

3,95 18.000 lux

01003464 7,8 17.270 lux 29

Afscherming 95% sept-mei

Afscherming 0% mei t/m aug

Donkerte Periode 26 Zaaknr. Hectares glas Belichting-. intensiteit Rozen-ras

Avalanche+

Red Naomi

Obscura 9950 FR W

Ludwig Swensson XLS SL 99

Obscura 9950 FR W

100%

100 %

100%

01003770 1

01003769 1

01003776 1

01008476 1

01003457 1

11%

Afscherming 50% sept-mei Afscherming 15% sept-mei

33%

Afscherming 0% sept-mei

56%

Nanacht Periode 31 Zaaknr. TABEL Afscherming Afscherming 75% sept-mei

Avalanche+

Scherm type

Opmerkingen

Afschermtechniek: => 99% mogelijk 98% 95%=3% onder de norm 98% onder norm: maximum hinder!

Tabel 1= GTB NL 98% 75%=23% onder de norm Niet gebruikt 98% -15%= 83% onder de norm 98% onder norm: maximum hinder!

26 Donkerteperiode: 1 september tot 1 november - Half uur na zonsondergang tot 02.00 uur ;1 november tot 1 april - 18.00 uur tot 00.00 uur ; 1 april tot 1 mei - Half uur na zonsondergang tot 02.00 uur. De tijden van de donkerteperiode zijn op alle glastuinbouwbedrijven die onder het Activiteitenbesluit vallen van toepassing. Er dient sinds 1 januari 2017 een lichtreductie van ten minste 98% gerealiseerd te worden en dat kan technisch ook (BBT). 27 Mei t/m augustus ingesteld op de bovengrens 15.000 lux, waardoor wettelijk geen afscherming-plicht. Geldt voor alle drie de bedrijven van ST Roses BV in het Westland. 28 Mei t/m augustus ingesteld op de bovengrens 15.000 lux, waardoor wettelijk geen afscherming-plicht 29 In de donkerteperiode sept-mei wordt dit ingesteld op 11.550 lux en mei t/m augustus nanacht ingesteld op de bovengrens 15.000 lux, waardoor wettelijk geen afscherming-plicht 30 Son-T lampen met weliswaar een hoog lichtrendement door ook forse warmte- en lichtverstrooiing. Ministerie van LNV financiert de onderzoekskosten ‘De Perfecte Roos’ door WUR in Bleiswijk nog tot in 2021 om dat door LED te vervangen. Bron: https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2020/08/07/ledonderzoek-perfecte-roos-verlengd-tot-2021 31 Nanacht: 1 september tot 1 november - 02.00 uur tot zonsopgang ;1 november tot 1 april - 00.00 uur tot zonsopgang ; 1 april tot 1 mei - 02.00 uur tot zonsopgang.

Voor de tijden van de nanacht zij er drie mogelijkheden qua verplichte afschermingsnorm: 1. In de periode van de nanacht dient een lichtreductie van ten minste 74% gerealiseerd te worden bij bedrijven met een lichtinstallatie tot 15.000 lux 2. In de periode van de nanacht dient een lichtreductie van ten minste 98% gerealiseerd te worden bij bedrijven met een lichtinstallatie sterker dan 15.000 lux en 3. Voor glastuinbouwbedrijven met een maatwerkvoorschrift gelden de normen zoals opgenomen in de beschikking.

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

Afscherming 0% mei t/m aug.

100%

Motivering v/h maatwerk

De GTBNL template

De GTB-NL template

De GTBNL template

De GTB-NL template

98% onder norm: maximum hinder! Rapport GTBNL 32

Bezwaar 33: 1. In de periode mei t/m september is er helaas tot nu toe bij de rozenkwekers geheel geen afscherming (0%) gedurende 100% van de tijd in de nacht en nanacht. Dit leidt daardoor tot maximale kunstlichthinder voor mens en dier. Het verstoort in ernstige mate het foerageer en leef-gedrag en overlevingskansen van menig dier en insect. Voor andere teelten onder glas geldt daarbij altijd de 98% afscherming. Maar de zwakste schakel (rozenkwekers) bepaalt de uiteindelijke omgeving hinder en schade. De enkele rozenkwekers verstieren zo de donkerte in een gebied met een straal van meer dan 10 km rond hun kassen. Bij de overgang naar LED-kunstlicht (onnatuurlijke kleuren) wordt dat extra dramatisch en volstrekt onaanvaardbaar voor mens en dier. 2. De maatwerkverlichting van 98% naar 95% terugbrengen in de nachturen is inderdaad een klein percentage. Maar nergens is aannemelijk gemaakt waarom dit zo kritisch noodzakelijk is. Men aapt daarbij het GTB-cijfer van 150% verbetering na en dat is op zichzelf al een erg onbegrijpelijk en ook onlogisch cijfer. Waarom dan kritiekloos ingebracht en gehanteerd? 3. Opvallend is dat er in Pijnacker-Nootdorp ook een Tabel 2 met beslist hogere afschermingswaarden wordt gehanteerd. Het is ons niet duidelijk waarom het ene bedrijf Tabel 2 al wel waar kan maken en de anderen dat nog niet kunnen.

Deel direct tijdig die kennis en ervaring in het omgevingsbelang! Beide tabellen liggen overigens nog ver af van de standaard norm van 98% afscherming gedurende het gehele jaar. Zo is en blijft er nog steeds gedurende een hoog percentage van de tijd substantiële kunstlichthinder voor mens en dier.

32 Rapport GTB-NL juni 2021 is de enige gebruikte referentie. GTB geeft daarin aan dat de Nederlandse rozensector, mede

door toenemende internationale concurrentie, in feite al lange tijd krimpsector is; van 1.000- naar 160 ha in 20 jaar! Zelfs de veredelingsbedrijven willen kennelijk niet meer in de verdere productverbetering investeren. Toch houden we lokaal in een dichtbevolkte omgeving en schaarse natuur een selecte groep aan FERRARI-kwaliteit rozenkwekers al langere tijd de hand boven het hoofd om- met enorme technische inspanning en maatwerk- het hier te blijven redden. Bovendien kost tegelijk veel energie en er ontstaat een enorme CO2 uitstoot door de benodigde warmtetoevoer en assimilatie belichting met extreme lichtintensiteit (tot zelfs 20.000 lux) Daardoor is extra klimaatregeling nodig en ook het periodiek openzetten van de van de boven schermen). Laten we eens objectief en eerlijk open kaart spelen: hoe lossen we dit samen netjes op voor alle betrokkenen op een betere en slimmere wijze? Alle opties zijn daarbij open, dat geeft het breedste blikveld om de goede opties te selecteren! 33 De maatwerkmotivering door de aanvragers is bij allen via een Template brief opgezet door GTB-NL. Rapport GTB-NL juni 2021 is de voornaamste/ uitsluitende referentie om het maatwerk te motiveren.

GTB geeft daarin aan dat de Nederlandse rozensector, mede door toenemende internationale concurrentie, in feite al lange tijd krimpsector is; van 1.000- naar 160 ha in 20 jaar! Zelfs de veredelingsbedrijven willen kennelijk niet meer in de verdere productverbetering investeren. Toch houden we lokaal in een dichtbevolkte omgeving en schaarse natuur een selecte groep aan FERRARI-kwaliteit rozenkwekers al langere tijd de hand boven het hoofd om- met enorme technische inspanning en maatwerk- het hier te blijven redden. Bovendien kost tegelijk veel energie en er ontstaat een enorme CO2 uitstoot door de benodigde warmtetoevoer en assimilatie belichting met extreme lichtintensiteit (tot zelfs 20.000 lux) Daardoor is extra klimaatregeling nodig en ook het periodiek openzetten van de van de boven schermen). Laten we eens objectief en eerlijk open kaart spelen: hoe lossen we dit samen netjes op voor alle betrokkenen op een betere en slimmere wijze? Alle opties zijn daarbij open, dat geeft het breedste blikveld om de goede opties te selecteren!

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

4. Die hinderlijkheid is in najaar, winter en voorjaar extra merkbaar omdat dan het basis licht niveau veel lager is en het bioritme van mens en dier zich daarop van nature instelt (dat zit namelijk in onze genen gecodeerd). De natuur heeft daar extra last van want zij kan zelf niet verduisteren. Gevolgen: extra bioritme-verstoring, foerageer problemen, ten prooi aan predatoren, ‘doodvliegen’, routeverstoringen, etc. Nachtdieren (waaronder vleermuizen) hebben daar altijd veel last van, maar ook de nachtelijke insecten. Zo ontstaan er zelfs keteneffecten van natuurschades. De grote groepen trekvogels die op hun jaarlijks tocht langskomen (overvliegen) worden in het voor- en najaar eveneens gestoord door dit veel te hoge lichtniveau, waardoor er verwarring en dwalen ontstaat en ze voorziene tussenstops missen. Ze kunnen daardoor onderweg verhongeren en te veel verzwakt geraken. Een behoorlijk aantal haalt dan de eindbestemming in het buitenland (broedplaats c.q. overwintring) niet meer, waardoor de populatie (nog verder) daalt en voor de rode soorten dreigt het risico van uitsterven. Sommige dieren komen te vroeg uit hun winterslaap, waardoor eveneens uitputting en sterfte van deze dieren op de loer ligt. In het voorjaar komen in onze omgeving de weidevogels weer terug (zoals de grutto, kieviet e.d. in het duurzaam weidevogelgebied Zuidpolder).

Zij ervaren in hun directe omgeving een hoge mate van kunstlichthinder hetgeen hun slaagkansen tot broeden en kroostopgroei inperkt. 5. Uit de beschikbaar gestelde stukken blijkt niet dat in voldoende mate de opties zijn bezien die de hinder door overmatige kunstlichtuitstraling naar buiten verder mitigeren. Zoals bij een te hoge interne kastemperatuur een deel van de assimilatielampen uitschakelen i.p.v. het scherm verder openzetten en de bovenramen meer open (waardoor tevens nogal wat extra CO2 ontsnapt). Deze optie geeft wellicht iets minder rozenproductie, maar het spaart wel de omgeving/ de natuur extra. Dat is belang in de periode maart-mei (het broedseizoen van de weidevogels die wij extra kansen willen geven in onze omgeving omdat er een grote teruggang is geweest), maar ook in de rest van het jaar. 6. Het is opvallend dat wanneer de gasprijs toeneemt diverse rozenkwekers wel meteen hun energietoevoer kunnen afschalen en daardoor hun productie en afzet afneemt door hardhandig eigen ingrijpen. Assimilatie belichting is voor een glastuinder kennelijk het probate middel om met extra energie-inzet een nog hoger productie te bereiken. Echter die input-output relaties zijn ons niet voldoende helder gepresenteerd noch overtuigend qua hantering als energieprijzen oplopen.

De voor assimilatiebelichting gebruikte SON-T lampen hebben als nadelige ‘bijproducten’ een te hoge warmteafgifte dichtbij het product (rozen) en een te hoog niveau aan kunstlicht uitstraling naar buiten indien onvoldoende afscherming is ingezet. Om het interne warmteprobleem te ondervangen moet het buitenscherm weer open en zo ontstaat een stevig lichtuitstraling-probleem voor de omgeving. Toch kiest de ondernemer op economische gronden voor maatwerk die hem extra productie en omzet in zijn kas gunt en tegelijk (helaas voor hen toch) de lasten eenzijdig bij de omgeving neerlegt. Dat laatste is tot nu toe gratis, (want er wordt tot nu toe geen enkele omgevingscompensatie geregeld of voorzien in maatwerkvergunningen; een compensatie lijkt ons redelijk en geboden. 7. Om de door maatwerk assimilatiebelichting veroorzaakte extern lichthinderprobleem, en tegelijk ook het warmte-/klimaatprobleem binnen de kas, op te lossen startte destijds het WUR-onderzoek (vinden en uittesten van verbeter-technieken). Zelfs dat WUR-onderzoek werd voornamelijk door de Overheid betaald. De bijdragen

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

van ondernemers uit de GTB-sector daaraan zijn, voor zover ons bekend, peanuts in vergelijking tot hun omzet- en spin-off voordelen. Ook hier betaalt de omgeving/ de gemeenschap weer de lasten (afwenteling). 8. Wij merken dat al deze rozenkwekers die maatwerk aanvragen het bekende (al ingevulde) format van GTB-NL braaf gebruiken voor hun aanvragen. Dus dezelfde argumenten gelden kennelijk overal en in elke kas en in elke omgevingssetting 1:1. Is dit wel een gefundeerde maatwerk onderbouwing? Het antwoord zit al in de vraag! Voor ODH c.s. wel zo makkelijk: gewoon dit aanvaardden en ook een standaardmodel maatwerkvergunning opstellen en afleveren (motto: generiek maatwerk dus). Wat ons bovendien verbaasd heeft is dat ODH daar zo lang over heeft gedaan om te overwegen en op een rij te zetten! Het argument van uitstel oordeel- en -besluiten door ODH begrijpen op basis van de aanvragen wij dus al helemaal niet. Kennelijk wil men er een aantal maanden mee bezig zijn. Voor ons verweer kregen wij niet zoveel tijd en het is niet eens ons vak, noch worden wij ervoor betaald. Onze enige drijfveer: de omgeving (mens en natuur) beschermen. 9. Bovendien is al uit onze Wob-onderzoeken in het jaar 2021, met name vanuit de Westland stukken, bekend dat er in het voortraject bewust en eendrachtig toegewerkt is naar het vinden van argumenten om maatwerk te blijven continueren.

Dit lijkt helaas op te veel kartelgedrag en het heeft ook erg weinig te maken met het opvolgen van de het wettelijke oogmerk om spoedig, ook voor deze sector, tot normale verduistering waarden te komen via adequate kasafscherming.

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

B3: ODH; Verplichtingen geldend voor alle maatwerkaanvragers en maatwerk Registratieplicht voor: a.de verlichtingssterkte van toegepaste assimilatie belichting b. de toegepaste boven-schermen met hun lichtreductiefactor c. de stand van de schermen d. de buitentemperatuur e. de windsnelheid f. binnentemperatuur van de kas g. luchtvochtigheid in de kas. De geregistreerde gegevens worden in de inrichting bewaard zodat deze ten allen tijde kunnen worden ingezien door onze toezichthouder. Elke twee jaar, te weten september 2023 en september 2025 worden in overleg met ODH en Glastuinbouw Nederland de teeltgegevens en de ontwikkelingen in de techniek geëvalueerd en in een voor het publiek toegankelijk rapport vastgelegd. De drijver van de inrichting geeft in dit rapport aan in welke onderzoeken hij heeft geparticipeerd en wat daarvan de uitkomsten zijn. Met name het laatste jaar, het vijfde jaar van dit maatwerk, moet de drijver van de inrichting duidelijkheid geven over de technische en financiële mogelijkheden, inclusief een plan van aanpak met termijnen met als uiteindelijke doel te voldoen aan de generieke regels van het Activiteitenbesluit. Einddatum voor alle besluiten qua maatwerk: 1-5-2026 De drijver van de inrichting meldt veranderingen in de verlichtings- en scherminstallatie bij de Omgevingsdienst Haaglanden.

Bij wijziging van de teelt en de teeltomstandigheden die aan dit maatwerk ten grondslag liggen en die niet als doel hebben rozenteelt onder de generieke regels van het Activiteitenbesluit mogelijk te maken, zullen we het maatwerk opnieuw beoordelen Met het Activiteitenbesluit is een voor vrijwel alle teelten haalbare beste beschikbare techniek (hierna: BBT) voor boven-afscherming van assimilatiebelichting bepaald. Samengevat moet bij een verlichtingssterkte tot 15.000 lux in de donkerteperiode de lichtuitstraling voor 98% zijn afgeschermd en gedurende de nanacht voor 74%. Bij een verlichtingssterkte vanaf 15.000 lux moet de lichtuitstraling tussen zonsondergang en zonsopgang met 98% zijn gereduceerd.

Bezwaar: 1. Tabel 1 nanacht (geldt kennelijk voor alle rozenkwekers in het Westland) geeft aan dat in de beschouwde periode slechts 11 % van de nanacht aan de wettelijke eis van 75% afscherming wordt voldaan. Voor 33% van de tijd is de afscherming slechts 15%! 2. Er is voorzien 2-jaarlijkse evaluatie (via ODH-GTB NL onderonsje?) o.b.v. verantwoording deelname van de tuinders met maatwerk in de onderzoektrajecten. Criteria vooraf ontbreken daarbij. In 5e jaar pas is het vervolgplan gericht op einddoel (en wanneer is dat dan concreet in de tijd en ook qua norm?). Al met al een participatiemodel met duidelijk plan/planning, geen targets noch ambitie. Samengevat: ‘het komt zoals het komt en reken ons er vooral niet op af’.

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

Technische- en financiële waarden van de tuinders komen wel enigermate aan de orde doch nergens de milieu targets of milieuschade door kunstlicht. In plaats van de lokale tuinders (zelf hun broek behoren op te houden) is het vooral GTB-NL die doorklinkt in opvattingen en voorwaarden. Dat gebeurt via een landelijke abstractie die onvoldoend specifiek/ lokaal is uitgewerkt. Kunstlichthinder is echter een lokaal probleem en daar horen landelijke organisaties niet bij uitstek de boventoon te voeren. Moeten de lokale burgers en de natuur ook per definitie een landelijke organisatie inschakelen om lokaal gehoord en begrepen te worden? Dit is geheel strijdig met de Omgevingswet gedachte waarbij lokale verhoudingen en een integrale ruimtelijke visie (meerdere aspecten in samenhang) het vertrekpunt behoren te zijn. 3. Geen enkele vermelding in de aanvragen of afweging van compensatie naar de natuur en ook geen onderzoek naar externe effecten van kunstlicht. Het blijft slechts bij beschrijvingen met ‘onder het glas’ qua focus en belang. 4. De grote verschillen tussen de tabellen 1 en 2 (de laatste is alleen bij PijnackerNootdorp aangevraagd) geven aan dat er kennelijk een flinke speelruimte is qua keuzes/instellingen.

De vraag is dan meteen: wat is/verstaan we onder de gehanteerde BBT-norm 34: is dat wat in de praktijk normaal is/ kan qua afscherming zoals al gebruikelijk is bij alle andere teelten (komkommers, tomaten, diverse snijbloemsoorten (waaronder ook diverse rozen soorten))? Want daar is dat het gehele jaar door de 98% afschermnorm onafhankelijk van de onder het glas/ de afscherming gehanteerde technieken. Echter bij rozenkwekers met ruim maatwerk vindt zowel zomer als winter een fors kunstlicht uitstoot plaats met substantiële hinder in kilometers wijde omgeving als afgeleide van de kasinstellingen! Het batig saldo daarvan (voordelig nut van minder afscherming) is uitsluitend voor de ondernemer die zelf voor deze teelt kiest en deze wil doorzetten. Volgens standaard classificaties vallen toprozen onder ‘wegwerpproduct in de luxe categorie’. Hoewel prachtig om te zien en in huis te hebben is het beslist geen levensnoodzakelijk product. Bovendien vindt het, gelet op haar kwaliteit-prijsstelling, vooral haar afzet in het buitenland via snelvervoer per vliegtuig (niet CO2 neutraal). 5. Het is niet uit te leggen dat de bewezen substantiële kunstlichthinder door assimilatiebelichting in onze omgeving past binnen de in het Activiteit besluit aangegeven milieu-randvoorwaarde ‘mits het milieubelang zich er niet tegen verzet’.

Stelselmatig wordt die randvoorwaarde genegeerd door de Overheid bij haar maatwerkverstrekking. Dit is onzes inziens geheel strijdig met de zorg- en voorzorgplichten die zij behoort in acht te nemen en waar te maken. 6. Bovendien is reeds in 2018 in de commissie bezwaarschriften PN i.v.m. maatwerk aanvragen vastgesteld dat het maatwerk in 2021 afgelopen zou moeten zijn. Wij hebben echter geen enkele proactieve actie van B&W Pijnacker-Nootdorp ervaren die dit bewust nastreefde. Dat is eenduidig gebleken toen wij na afloop van de periode via een WOB-verzoek inzage der stukken vroegen en kregen. Nu is toch opnieuw weer gekozen voor verlenging variant zonde enige resultaatplicht, 34 Het begrip Beste Beschikbare Technieken (BBT) staat voor de meest doeltreffende methoden die technisch en

economisch haalbaar zijn, om emissies en andere nadelige gevolgen voor het milieu van een bedrijf te voorkomen. Bron: https://www.infomil.nl/onderwerpen/duurzaamheid-energie/beste-beschikbare/bbt/ De beschikbare schermtechnieken zijn inmiddels voldoende om de wettelijke norm van 98% verduistering permanent te realiseren (zelfs 99%). De beperking in de toepassing wordt uitsluitend bepaald door de keuze van de rozenkweker vorm bepaalde rassen (AVALANCHE en RED NAOMI) te telen. Deze rassen zijn extra gevoelig qua kasklimaat. Bij maatwerkafscherming ruilt men omgevingsbelang tegen kasbelang in.

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

hoogstens ‘de vinger vrijblijvend aan de pols houden’. Wij achten de overheid in deze ernstig te kort schieten in haar (voor)zorgplichtrol. 7. De 4 beschouwde rozenkwekers zitten allemaal tegen de grens van 15.000 lux assimilatiebelichting aan en gaan er soms ook overheen. Echter er treden naar de omgeving toe ook strooilicht cumulatie-effecten op omdat de 4 bronnen in elkaars nabijheid liggen; zie de landschapsprent. Elk bedrijf veroorzaakt op zichzelf al flinke verticale kunstlicht verstoring in een groot gebied. We laten dat illustratief zien op een omgevingsprent via cirkels met straal= 2 km. Dat laatste is reeds een stevige onderschatting van het werkelijke effect in de praktijk. De feitelijke reikwijdte van de strooilichtuitstoot gaat tenminste tot 10 km, zo blijkt uit waarnemingen. Echter door het cumulatie-effect van meerdere bedrijven bijeen verhoogt de intensiteit van de kunstlichtuitstoot aanmerkelijk en overschrijdt zo ruimschoots de effecten van individuele bedrijven met meer dan 15.000 lux. Hiervoor gelden echter strengere afschermingsnormen en dat geldt ook bij eventueel maatwerk. Op grond van de gecumuleerde uitstoot in onze omgeving naar boven achten wij de cluster van 4 bedrijven in ieder geval meer passen in de categorie >15.000 lux en zou het ODH-beoordelingskader daarbij moeten aansluiten. Dit ontbreekt echter in de ODH stukken. 8.

De bredere (eind)afweging door ODH achten we eveneens diffuus en onbegrijpelijk. Meerdere aspecten zonder enige relatieve en absolute afweging, noch voorzien van relevantie-, juistheid- en compleetheids-overwegingen worden daarbij in een mandje gelegd en dan springt plots het economisch kweker-belang er als allesbepalend bovenuit en wordt op basis daarvan (opnieuw) ruim maatwerk mogelijk. Is dit economisch belang van de enkeling per definitie meer waard en bepalend dan dat bijvoorbeeld dat van de 55.00 mensen in de naaste omgeving en van de natuur qua milieubelang? Hebben die 55.000 mensen niet allen gelijke rechten en plichten? Begint het eigen economisch belang dienen niet altijd met het vertrekpunt: respect voor de ander en de omgeving? We hebben in Nederland het burenrecht, waarbij je over aanpassingen die de ander (je naaste) raken in rechten en omgeving beleving vooraf behoort te raadplegen. De rozenkwekers gaan werkelijk over alle grenzen heen qua lichthinder, maar overleggen daar met niemand over! Naar ervaring zijn enkele kwekers uitgezonderd; zij zien in dat in onze drukbevolkte omgeving dit eigenlijk niet meer zo kan en willen in goed overleg zoeken naar passende transitie-oplossingen.

Je mag van een gemeente met toekomstvisie dan verwachten dat ze dit positieve signaal adequaat oppakt en er vervolgens iets beters van maakt dan: het bestaande probleem tegen beter weten in blijven bevestigen en het niet oplossen. 9. De Nederlandse expertise op glastuinbouw gebied is zonder enige twijfel hoogstaand en wordt als zodanig internationaal erkend en gewaardeerd. Onze tuinbouwsector heeft elders al eerder forse tuinbouwbedrijven opgezet, waaronder in Afrika. Waar het bijdraagt/kan bijdragen aan de lokale welvaartgroei en aan de broodnodige werkgelegenheid. De productie aldaar gebeurt qua energie en CO2 uitstoot aanmerkelijk gunstiger dan hier in Nederland mogelijk is met haar geavanceerde oplossingen, is bovendien aanmerkelijk goedkoper en duurzamer. De aldaar geproduceerde rozen vinden vervolgens gretig aftrek in vele ontwikkelde landen. Hier in onze omgeving focust men vooral op ‘de Ferrari ’s onder de rozen’ (topkwaliteit). Dat vindt plaats in een drukbevolkte omgeving met kwetsbare natuur, een veel te hoog energiegebruik en extreme lichtuitstoot naar de omgeving. Het eindproduct wordt per vliegtuig verzonden naar de selecte groep van afnemers.

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

De tuinder ontleent hieraan zijn economisch voordeel en de lokale omgeving ontvangt als ‘beloning’ nadelige- en schadelijke bijeffecten. Het is duidelijk dat van enige redelijke balans werking geheel geen sprake is en dat kan op deze manier ook nooit goed komen. Met elkaar moeten we streven naar een natuur-inclusieve glastuinbouw35. Die de omgeving van kassen niet als productievijandig beschouwt en kaal invult, maar zelf actief en extra bijdraagt aan een aantrekkelijke natuurlijke omgeving met goede kansen voor de biodiversiteit ontwikkeling in plaats van afbouw. De kennis en zorg die de glastuinbouwondernemer besteedt aan de plantengroei aan de binnenkant van het glas zouden we dus liefst ook aan de buitenkant moeten kunnen herkennen en bewonderen. Daar hebben we allemaal plezier van. Hoogwaardige tuinbouwexpertise is overigens aanmerkelijk meer waard indien ze nog intensiever internationaal wordt ingezet (Marketing, Sales, Procestechnologie, Automatisering en IT, Projectontwikkeling, Bedrijfsmanagement, Financiering, innovatieve technologieontwikkeling, Logistiek, Productveredeling en -conversie naar medicijnen e.d.). Dat zou de meerwaarde van deze bedrijfssector (via hoogwaardiger passend arbeidsaanbod en verhoogde toegevoegde waarde) ook lokaal flink kunnen doen toenemen.

Nu is deze sector in bijvoorbeeld de gemeente Pijnacker-Nootdorp, slechts 15 procent van de lokale werkgelegenheid en tegelijk nauwelijks passend op het lokale arbeidsaanbod. Voorts neemt het in het drukbevolkte westen van Nederland onnodig veel ruimte in beslag waarvoor betere bestemmingen mogelijk zijn, zoals telkens weer blijkt. In het Westland is de omvang en lokale invloed van de glastuinbouw wel groter. Maar er gelden vergelijkbare signalen 36.

https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2019/10/08/wur-schetst-toekomst-natuurinclusieve-landbouw en https://edepot.wur.nl/461494 36 Dutch Horticulture should provide for local food and global expertise. Adri Bom-Lemstra, president of Greenport West Holland and Woody Maijers, 2020. Dat Nederland zo innovatief is op dit gebied, komt door de goede samenwerking tussen overheden, ondernemers en kennisinstellingen en ook door de diversiteit aan bedrijven. We hebben hier niet allen de techniek, maar bijvoorbeeld ook teelt, advies en markting. Dus het complete Nederlandse ecosysteem wat in samenhang internationaal in te zetten is. Get your act together, then export the Netherlands’ food system. Dick Veerman interviews Rob Baan, 2020 “Integrate health, horticulture, agriculture, ecology, and energy. Redesign the whole food system and create shared value on all aspects." That true triple helix is what worldwide horticulture exporter Rob Baan firmly believes in. He is also critical of labor import for mass production in the present situation. URGENDA (Professor Jan Rotmans) over de GTB in ‘Greenport West Holland’. “Op basis van de gewone innovaties is de Greenport heel goed bezig. Maar op het vlak van radicale innovatie, met andere producten je geld verdienen, verloopt het minder vlot. We produceren wel goed, maar niet de goede dingen.

Als ondernemer is het daarom zaak nu een tweede lijn (schaduwlijn) te ontwikkelen. Je blijft dan je huidige dingen gewoon doen, maar ga je gelijktijdig afvragen waar je over 20 jaar je geld mee kunt verdienen. Het zijn niet de grootste of slimste bedrijven die overleven, maar de meest wendbare!”

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

B4: Maatwerk nanacht-tabellen (Bron: Aanvragers & ODH volgens beschikkingen)

Tabel 1 Profiel afscherming % bij alle Westlandse aanvragers van maatwerk T 1 Na-nacht periode geldt in het Westland voor alle maatwerkaanvragers en geeft aan dat in de beschouwde periode bij het maatwerk slechts gedurende 11 % van de nanacht aan de wettelijke eis van 75% afscherming wordt voldaan. Voor 33% van de tijd bedraagt de afscherming slechts 15% en gedurende de rest van de tijd (dat is: 100-11-33= 56%) is geheel geen afscherming en dus maximale lichthinder! De bron van deze tabel is kennelijk GTB NL. Zij richt In haar argumentatie (zie: Maatwerk lichtafscherming roos. Nog steeds noodzakelijk. 24 juni 2021) op een voortzetting van het maatwerk zoals voorheen het geval was. Voor zover ons bekend toont deze tabel (vrijwel) geen enkele verbetering ten opzichte van de aanvragen en -vergunningen van maatwerk in het verleden. Het verbeterprobleem lijkt/ is destijds ‘geparkeerd’ bij het onderzoekcentrum van de WUR is Bleiswijk. Die stoppen nu echter na 10 jaar onderzoek omdat het resultaat ‘bijna perfect is met 100% LEDbelichting. Dit langdurig onderzoek is betaald door de Overheid, maar dat financieren eindigt nu bij het bereikte resultaat. Merk verder op dat een zeer hoog percentage van de tijd volgens de meest gebruikte maatwerkvariant (T1 tabel, zie eerder) er langdurig geen of nauwelijks afscherming is.

Alleen bij temperaturen onder nul en veel wind (zie het profiel) gaat het naar 75% in de nanachtperiode. Daar komt bovendien bij dat in de periode mei t/m aug bij de T1 maatwerkvariant er geheel geen afscherming plaatsvindt (men kan dan de krant buiten lezen). Dat is echter wel de periode waar insecten, vogels en dieren het veelal van moeten

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

hebben. Want daarin de voortplanting en opgroei van de volgende generatie plaats. In het voor- en najaar hebben de trekvogels extra last en schade door dit maatwerk. Voor weidevogels (grutto, kieviet) is het voorjaar eveneens essentieel.

Afschermingspercentages volgens het Activiteitenbesluit voor installaties < 15.000 lux AB-NORM= activiteit besluit afschermingswaarde norm= 98%; maatwerk DPM pakt daar 3% af. DPM-BC/WC = Donkerte Periode maatwerk-Best Case/Worst Case (Zomer is 0% afscherming!) NNM-BC/WC= Nanacht Periode maatwerk Best Case/Worst Case (Zomer is 0% afscherming!)

https://www.infomil.nl/onderwerpen/integrale/activiteitenbesluit/milieuthema-s/welkemogelijkheden/kassen/donkerteperiode/

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

Momenteel wordt al het maatwerk verleend o.b.v. SON-T lampen toepassing met een vrij natuurlijk lichtspectrum (met de daarbij bekende naar oranje neigende gloed). Bij overgang naar Ledverlichting moet vermindering van schermwaarden van de wettelijke norm (=98%) uitgesloten worden in verband met onaanvaardbare extra omgevingshinder door de bijzonder hinderlijke kleureffecten daarvan

Bezwaar: 1. In de periode mei t/m augustus is er tot nu toe helaas bij de rozenkwekers zelfs geheel geen afscherming (0%) gedurende 100% van de tijd in de nanacht. Dit leidt daardoor tot maximale kunstlichthinder voor mens en dier. Het verstoort in ernstige mate het foerageer en leef-gedrag en overlevingskansen van menig dier en insect. Voor andere teelten onder glas geldt daarbij altijd de 98% afscherming. Maar de zwakste schakel (rozenkwekers) bepaalt de uiteindelijke omgevingshinder en schade. Enkele rozenkwekers verstieren de donkerte in een gebied met een straal met meer dan 10 km rond hun kassen. Bij de overgang naar LED-kunstlicht (onnatuurlijke kleuren) wordt dat door het spectrum van de uitstraling bovendien extra dramatisch en volstrekt onaanvaardbaar voor mens en dier. 2. Opvallend zijn de verschillen qua afscherming tussen Tabel 1 en tabel 2 (PijnackerNootdorp). Het is niet duidelijk waarom één bedrijf tabel 2 wel waar kan maken en de andere bedrijven dat nog niet kunnen. Deel direct die kennis en ervaring in het omgevingsbelang! Beide tabellen liggen overigens nog ver af van de standaard norm van 98% afscherming gedurende het gehele jaar. Zo is er nog steeds gedurende een hoog percentage van de tijd (dat is zelfs 50% van de donkerte/nachtperiode over het gehele jaar gerekend) zelfs maximale kunstlichthinder voor mens en dier omdat er geen/ minimale afscherming is.

3. De hinderlijkheid is in najaar, winter en voorjaar extra merkbaar omdat dan het basis lichtniveau van de natuur veel lager is en het bioritme van mens en dier zich daarop van nature instelt (dat zit in onze genen gecodeerd). De natuur heeft daar extra last van want zij kan zelf niet verduisteren. Gevolgen: extra bioritme-verstoring, foerageer problemen, ten prooi aan predatoren, ‘doodvliegen’, routeverstoringen, etc. Nachtdieren (waaronder vleermuizen) hebben daar altijd veel last van, maar ook de nachtelijke insecten. Zo ontstaan er keteneffecten van schades. De grote groepen trekvogels die jaarlijks langskomen (overvliegen) worden in het voor- en najaar eveneens gestoord door dit veel te hoge lichtniveau, waardoor er verwarring en dwalen ontstaat en noodzakelijke tussenstops worden gemist. Een behoorlijk aantal haalt daardoor de eindbestemming niet, waardoor de populatie (nog verder) daalt en sommige rode bedreigd worden met uitsterven. In het voorjaar komen vanuit Afrika de weidevogels weer terug (voorbeeld: grutto, kieviet e.d. in het duurzaam weidevogelgebied Zuidpolder). Zij ervaren dan in hun directe leefomgeving kunstlichthinder hetgeen hun slaagkansen tot broeden en kroostopgroei extra inperkt.

4. Uit de beschikbaar gestelde stukken blijkt ook niet dat in voldoende mate de opties zijn bezien die de kunstlichthinder verder mitigeren, zoals bij een te hoge kastemperatuur een deel van de lampen uitschakelen i.p.v. het scherm verder openzetten en de bovenramen open (waardoor tevens nogal wat extra CO2

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

ontsnapt). Het geeft wellicht iets minder productie, maar spaart wel de omgeving/ de natuur. Dat is in het bijzonder van belang in de periode maart-mei dat het broedseizoen is van de weidevogels die wij als natuurverenigingen in samenspraak met de gemeente Pijnacker-Nootdorp extra kansen willen geven in onze omgeving omdat er een grote teruggang is geweest). Wij nemen aan dit u ook hecht aan extra kansen voor en bescherming van weidevogels in uw gemeente; dat vergt een beschermingsplan dat mede toezicht op de duisternis aspecten.

5. Bij Ledverlichting behoort de maximale afscherming ALTIJD te gelden (= wettelijke norm = 98%). Want: 1) Ledverlichting heft het warmteprobleem op en daardoor kunnen schermen volledig dicht (98% norm) 2) LED-spectrum stoort in nog hogere mate extern (komt als onnatuurlijk en bijzonder hinderlijk over) en daarom MOETEN de schermen dicht (98% norm).

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

B5: ODH; Toetsingskader en grondslag beschikking De betreffende inrichting valt onder het Activiteitenbesluit en de daarbij behorende Activiteitenregeling milieubeheer. Op basis van artikel 3.58, tweede lid, van het Activiteitenbesluit kunnen wij, indien het belang van de bescherming van het milieu zich daartegen niet verzet, bij maatwerkvoorschrift een ander percentage vaststellen dan in het eerste lid. Een algemene voorwaarde voor het mogen stellen van maatwerkvoorschriften is dat deze nodig zijn ter bescherming van het milieu. Bij het stellen van deze voorschriften hebben wij in ieder geval betrokken: - de bestaande toestand van het milieu, voor zover de inrichting daarvoor gevolgen kan veroorzaken; - de gevolgen voor het milieu, die de inrichting kan veroorzaken; - de met betrekking tot de inrichting en de omgeving waarin deze is gelegen, redelijkerwijs te verwachten ontwikkelingen die van belang zijn met het oog op de bescherming van het milieu; - de mogelijkheden tot bescherming van het milieu, door de nadelige gevolgen voor het milieu, die de inrichting kan veroorzaken, te voorkomen, dan wel zoveel mogelijk te beperken, voor zover zij niet kunnen worden voorkomen; - de voor onderdelen van het milieu, waarvoor de inrichting gevolgen kan hebben, geldende milieukwaliteitseisen, vastgesteld krachtens of overeenkomstig artikel 5.1 of bij Bijlage 2 van de Wet milieubeheer

(hierna: Wm); - de redelijkerwijs te verwachten financiële en economische gevolgen van het voorschrift.

Bezwaar: 1. Het doel van de wet (plus van tijdelijk maatwerk) is: toe te werken naar de wettelijke normverduistering waarden voor ALLE teelten. Rozenkwekers met een bepaald product konden er vanaf 2003 (en kennelijk nog steeds?!) niet aan voldoen en kregen daarom enig respijt via maatwerk-uitstel. Dit noemt men tegenwoordig ‘bestaande toestand’ en betekent in feite dat de hinder zonder enige substantiële verbetering voortduurt op een veel te hoog niveau aan kunstlichtuitstraling (zie de afschermingstabellen). Wij kunnen niet begrijpen en aanvaarden dat bestaande veel te hoge hinder kennelijk een aanvaardbare norm wordt geacht door ODH terwijl de wetgever stelt: ‘mits het milieubelang zich er niet tegen verzet’. 2. In andere situaties van milieunormoverschrijding is dat op z’n zachts gezegd ongebruikelijk (zie ook de jurisprudentie) dat structurele overschrijding van wettelijke normen (vergelijk: stikstof en PFAS 37) gedoogd worden omdat het een ‘bestaande toestand is’. Dat zou juist extra moeten aanzetten tot inhaalacties door ondernemer en overheid om hier onverwijld en spoedig een einde aan te maken. Anders is stoppen bedrijfsvoering de enige passende resterende optie om eraf te komen.

Dit omdat men eerlijk de feiten en omstandigheden en kansen afwegend overziet dat de schade anders onredelijk en ontoelaatbaar is/wordt/blijft en er betere – meer passende- oplossingen mogelijk zijn. De natuur kan dit alles zelf niet claimen en moet hinder/ schade lijdzaam ondergaan en kan daarbij ten onder gaan.

37 https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@127973/202005065-1-r3/ Verstrekkende economische gevolgen ook bij PFAS

geen voldoende reden. Bij stikstof arrest al eerder vergelijkbare conclusies getrokken.

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

3. Echter door ODH en de tuinders zijn de gevolgen voor het milieu geheel niet in kaart gebracht. De zinsnede: “Lichtuitstraling is al lange tijd in dit gebied aanwezig, en een bestaande factor voor de aanwezige flora en fauna. Door het toepassen van het maatwerk vindt geen verslechtering plaats van de huidige toestand van het milieu.” getuigt van te weinig kennis en een te beperkt milieu-inschattingsvermogen bij ODH. Dit ervaren wij als flauwekul argumentatie en het is schrijnend te moeten begrijpen ‘dat de natuur en mens kennelijk went aan een bestaand (veel te hoog) kunstlichtniveau of zou moeten wennen/moeten accepteren/moeten ondergaan’. De vraag komt bij ons op of degene die dit opschrijft qua expertise en beoordelingvermogen wel geschikt genoeg moet worden geacht om kunstlichthinderimplicaties van assimilatie-belichting te kunnen beoordelen en omzetten in maatschappelijk verantwoorde maatwerkvoorschriften. Zonder twijfel hebben we hier het hoogste niveau aan kunstlicht hinder ter wereld en zijn daarmee het eerste en ook het meeste aan de beurt om dat substantieel en vooral ook blijvend te verbeteren. Vele onderzoeken tonen al langere aan dat de nadelige invloed van kunstlicht groot is (bioritme verstoring, leefklimaat verslechtering, foerage effecten en nog veel meer). Wetenschappelijke onderzoeken bevestigen dat en nooit en nergens is daarbij het tegendeel gebleken.

Wij kunnen u des gewenst helpen aan extra info daarover, maar hadden van een Omgevingsdienst zelf ook meer actie en inzichtelijke afweging verwacht. 4. U spreekt verder over ‘redelijkerwijs te verwachten ontwikkelingen, nadelige gevolgen bepreken voor zover ze niet zijn te voorkomen’. Kennelijk doelt u erop dat er assimilatiebelichting-oplossingen via nieuwe technologieën komen, met name een uitgebreidere inzet van Ledverlichting. Test- en onderzoektrajecten lopen echter al vele jaren. Door de WUR is in het Bleiswijk Center en ook door anderen daarbij een zeer forse vooruitgang geboekt. De stand van zaken j in 2021 in het WUR-onderzoek was kennelijk zelfs: ‘Bijna, maar nog niet geheel perfect’. Dat is wat ons betreft echter ruimschoots perfect genoeg. Want bijna niks in onze samenleving is 100% perfect en daar doen we het met elkaar toch ook mee. Soms doen we het noodgedwongen zelfs met imperfecte oplossingen mits het slechts tijdelijk of onontkoombaar en noodzakelijk is. Bovendien kosten die laatste perfectieprocenten de samenleving veelal ook veel te veel om nog verantwoord te kunnen zijn. Verder is een streven naar 100% perfectie vaak erg duur en kost het te veel tijd. Met name ook die respijttijd is bij dit onderwerp al ruimschoots verstreken en verspeeld.

Bovendien kan de ondernemer altijd (dus: verleden, nu en in de toekomst) zelf kiezen voor andere energiemixen dan ‘100 % Son-T (de hittelampen) en 0% LED-inzet’. De onderzoeken van de WUR zijn tot nu toe gefocust op een overgang naar 100% LEDs, maar dat hoeft niet de enige rationele variant te zijn. Er zijn best nog wel andere tussen-varianten te bedenken en mogelijk, zoals het licht extra uren tijdelijk uit en daarbij de verduistering volledig dicht, alsmede de afschermtabel beduidend strenger maken aan de kant van de lagere afschermingspercentages. Al met al zijn er vele mogelijkheden te bedenken en toe te passen, zeker als een tussenstap. We missen in de stukken echter de creativiteit en wellicht soms zelfs bereidheid daartoe. Dat laatste aandachtspunt wordt mede ingegeven door het ervaringsfeit dat handhaving van normen door ODH ook al een probleem vormt. Ondernemers blijken hardnekkig in de normoverschrijding te zijn en te blijven. Dat zegt iets over hun attitude richting het omgevingsbelang en over een starheid/gerichtheid om uitsluitend

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

op het spoor van eigen belang en bedrijfssystematiek door te gaan. Mogelijk is dat alles zelfs tegen beter weten in, maar het verdient toch wel lekker tot nu toe. 5. Dat laatste aspect is mede mogelijk omdat het maatwerk voor de ondernemer tot nu toe een gratis extra verdienticket is. Want: de EXTERNALTIES (extern veroorzaakte schade) zijn niet geprijsd noch verwerkt. De economische theorie wijst erop dat bij het niet afdoende meenemen van externe schades als onderdeel van de bedrijfskosten de gestelde consumentprijs te laag is. Tegelijk ontbreekt het de ondernemer ook aan een voldoende prikkel om echt z’n best te doen om de externe schade te beperken en op te heffen. Maatwerk bij assimilatie belichting is een duidelijk voorbeeld daarvan. Alleen door nu een stevige compensatieprijs te verbinden aan het maatwerkvoorschrift is er tegelijk een afdoende prikkel aanwezig om echt en spoedig te verbeteren. Het zo beschikbare bedrag kan ingezet worden om de eerdere ontstane natuurschade te herstellen en nog erger te voorkomen. Zeker ook in onze omgeving is er op diverse natuurfronten een structurele achteruitgang ontstaan door habitat inperking qua omvang en kwaliteit (waaronder door de kunstlichtinvloed). Een kwaliteitsimpuls is zeker geboden. Naarmate verder voldaan wordt aan de normverduistering waarde(n) zouden de natuurcompensatiekosten dalen.

Maar ze mogen natuurlijk ook vrijwillig blijven bestaan als een verbeterbijdrage aan de kwaliteit van omgeving. Ons ultieme ambitie is daarbij: de duisternis is weer terug voor natuur en mens en we kunnen gewoon weer de sterren zien. Dit is een oer-recht en levensbehoefte van elke mens en ook van elk ander levend wezen. Door ongebreideld kunstlicht is het ons vele jaren ontnomen in deze omgeving, in het bijzonder door assimilatiebelichting met maatwerkruimte 6. U neem tevens ‘de redelijkerwijs te verwachten financiële en economische gevolgen van het voorschrift’ in acht. Op basis van wat wij echter overzien is en blijft het een vrijwel gratis ticket voor de sector ten koste van de omgeving (in casu: een forse afwenteling van de lasten om de ondernemer ten dienste te zijn die er niets voor terug doet richting de omgeving). De ondernemer maakt zelf product, productiemethode en afzetkeuzes en dat mag en moet hij ook doen. Daarbij geldt voor een maatschappelijk verantwoord opererend ondernemer dat hij zijn legitimatie van het business aan diezelfde omgeving ontleent. Dat kan echter alleen positief uitpakken (feitelijk en ervaren) als het bedrijf zichtbaar gunstig aan de omgeving bijdraagt. Is dat laatste niet het geval dan wordt het bedrijfsmatig handelen ervaren als niet acceptabel en leidt het op korte of langere termijn tot afwijzing en conflicten.

Duurzaam- en maatschappelijk verantwoord handelen behoren hand en hand te blijven gaan. We zien dat bij assimilatie belichting nog geheel niet terug: tot nu toe is de insteek daarbij is kennelijk vooral of voornamelijk gericht op output- en winstmaximalisatie voor de ondernemer en dat sluit niet aan bij het voorgaande. 7. Uw opmerking dat alleen een doorgaan op de huidige (oude) voet en nog eens 10-15 jaar afwachten of het dan wel beter is/kan, vinden wij een getuigen van een in elk opzicht volstrekt onvoldoende ambitie. Voor zover ons bekend ligt er zelf ook geen WUR- of ander concreet werkprogramma achter en ook wordt er niet doelbewust gekeken naar andere, snellere of betere alternatieven. 8. Al met al lijkt het vooral op een blijvend op de handen zitten en dan maar afwachten wat er elders uitkomt, zoals het nu al vele jaren gebeurt. De tuinders doen daarbij wellicht een bedragje in het zakje en onze overheid wellicht zelfs ook (of opnieuw het leeuwendeel, zoals tot nu toe?). Daar gaan wetenschappers leuk mee aan de slag,

Bezwaarschrift maatwerkbeschikking assimilatiebelichting gemeente Westland, Natuurlijk Delfland, 2 februari 2022

en doen zeker hun best. Maar je kunt ze er niet afrekenen op resultaat en tijdlijn. Dit is altijd al een bekende en handige manier geweest om een probleem te parkeren en het langere tijd op de oude voet door te gaan te legitimeren. Die cirkel behoren we te doorbreken via harde tijdsafspraken over wanneer het maatwerk echt afgelopen moet zijn. Daarbij is 5 jaar afwachten volstrekt ontoelaatbaar en hoort er naar die datum toe reeds een zeer forse (genormeerde) afbouw gerealiseerd te zijn. 9. Wij wijzen nog eens nadrukkelijk op de zorg- en een voorzorgplicht van onze lokale overheid. Delegatie van bevoegdheden naar ODH c.s. ontheft hen daar nooit van. Te weinig ziet het lokaal bestuur toe op de inhoudelijke beoordeling en te weinig trekt ze zich iets aan van de te lage progressie. Terwijl ze daarbij wel acteert/ behoort te acteren vanuit een overheidsrol met eindverantwoordelijkheid voor het milieu. Op andere dossiers heeft onze rechter en /of de samenleving daar al dwingende stappen in gezet die als waarschuwend voorbeeld dienen hoe het niet (meer) behoort te gaan bij de overheid. 10. Wat ons bovendien opvalt dat dit kunstlichtmaatwerk in feite confectiewerk is geworden in tijdsduur en inhoud: iedere rozenkweker die het aanvraagt krijgt vrijwel hetzelfde maatwerk geboden.

Doch die bedrijven kunnen en zullen daarbij diverse kenmerken hebben: producten, productietechnologie, afschermingen, kasklimaat technologie, leeftijd kassen, omvang, ligging en omgevingsfactoren, recente toevoegingen of modificaties. Kennelijk is dat allemaal geheel onbelangrijk als het om assimilatie belichting maatwerk gaat. Of is er zelfs helemaal niet naar gekeken? Als dat laatste zo is, en het lijkt erop dat de praktijk het bevestigt, dan zijn we met een symbolisch traject bezig zijn met vooraf bepaald eindresultaat: ruim maatwerk. Wij denken dat dit zeker niet zo mag zijn en blijven in de samenleving die wij voor ogen hebben: waar we met elkaar idealen, ambities en ideeën omzetten in concrete acties gericht op een betere-, rechtvaardigere- en milieuvriendelijkere wereld. 11. Cijfermatig beargumenteert GTB-NL dat geen maatwerk verlening leidt tot extra CO2 uitstoot bij deze rozenkwekers omdat anders systemen zodanig inefficiënt qua energie benutting moeten worden ingesteld dat er zelfs een 73,6 ton/hectare aan extra CO2 wordt uitgestoten (zie de maatwerk template van GTB-NL) 38.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westland&id=19716d4f-5478-4341-98ad-23fd1c8a0af5