2025.11.12 Gemeente Westland Gemeenteraad

En die zeggen hoe staat het met die wachtlijst bij de Wmo, hoe staat het met hulpmiddelen, hoe staat het met groepswonen? En zoals mijn collega Dennis Chafiâ al vaker gevraagd heeft, wat willen we nu in Westland met het sociaal domein? Dat was mijn vraag. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ben ik aangeland bij de fractie van LPF en mag ik u vragen om enige aandacht te hebben bij de sprekers en als u van gedachten wil wisselen, kan dat ook altijd buiten deze zaal. De heer Van Koppen.

De heer Van Koppen: Dank u wel, voorzitter. Vorige maand waren de verkiezingen. Jippie, feest van de democratie. Over een paar maanden maart ‘26 zijn de wederom verkiezingen. Jippie, feest van de democratie. Vandaag de behandeling van de gemeentebegroting. De grootste feestdag van het politieke jaar, jippie. Wat een weelde, wat een feest. Toch zit daar enige vorm van sarcasme bij. Want, voorzitter, ik heb met de Voorjaarsnota al gezegd de sluiting van de begroting hangt mijns inziens heel vaak, niet helemaal netjes, maar per toeval aan elkaar. Ik loop inmiddels heel wat jaar mee, inmiddels de zestiende begroting die ik live mee mag maken. En we lezen heel vaak de verdeelsleutel van het gemeentefonds viel toch positiever uit dan verwacht. Of er zijn voordelen die zijn gekomen als gevolg van de bijstellingen van de parameters waarmee de grondexploitaties worden geactualiseerd. Of de rentelasten vielen mee. Of we hebben een voordeel dankzij een dividenduitkering of iets dergelijks. Allemaal hartstikke leuk en superfijn natuurlijk dat het positief is, maar diezelfde argumenten worden ook wel eens aangedragen wanneer er juist tekorten zijn. Maar eigenlijk kan je hier dus geen beleid op maken want we zijn aan het discussiëren over 100.000 euro wel of niet naar bepaalde beleidsterreinen.

Terwijl de tientallen miljoenen je de ene keer positief en de andere keer negatief om de oren geslagen worden als gevolg van bijvoorbeeld zo'n herverdeling sleutel of een van de andere voorbeelden die ik zojuist heb gegeven. Daarmee wil ik geen tekort doen aan al het werk van alle ambtenaren, de griffie, de bodes, het college, alle collega-raadsleden, iedereen die allemaal zijn stinkende best doet om ieder jaar weer zo'n prachtig boekwerk van 300 kantjes te maken en met elkaar deze begrotingsbehandeling voor te bereiden of te houden vandaag. Absoluut niet. Juist hulde voor al deze ambtenaren ook vandaag weer ook allemaal die nu beneden druk aan het schrijven zijn, aan het werken. Maar toch is LPF Westland niet helemaal in de feeststemming vandaag. En waarom niet? We hebben het gevoel dat er niet echt megaveel elke keer verandert. We hebben toch een beetje het gevoel van we zijn hier met zijn allen naartoe gekomen. We doen een poep en een plas en alles bleef zoals het was. En waar komt dat gevoel dan vandaan? Simpel, nog voor de start van dit college werden wij uitgedaagd om de punten in te leveren en mee te denken. En dit laatste vul ik zelf in, om ervoor te zorgen dat we het samen zouden gaan doen. En vooral dat laatste, dat zie ik niet echt. Ik heb het al vaker gezegd.

De twee grootste partijen in de gemeenteraad, in het college nota bene die zijn vaak niet bezig met mijn inziens met de plannen, maar vooral met elkaar in de haren te vliegen. En met zulke vrienden heb je geen vijanden nodig. U zegt het als voorzitter van de raad wel vaker, choose your battles of in ieder geval gun elkaar eens wat en kom een beetje in de meewerkstand. En als ik dan de begroting voor mij zie en ik zie daar vanuit collegepartij 6 amendementen, 22 moties voorbijkomen denk ik hier gaat iets niet goed. En ik ben ook wel benieuwd hoe de wethouder financiën hier tegenaan kijkt, want als ik die amendementen en die moties allemaal lees en bij elkaar optel kom ik al snel op 10 miljoen extra wat er uit de algemene reserves moet komen. Hoe vindt een wethouder financiën dat, dat partijen 10 miljoen uit de algemene reserves extra plukken, want amendement a gaat over kwaliteitsslag 2 miljoen, voorbereidingen rondwegen half miljoen, het WNT half miljoen, armoedebeleid 2 miljoen per jaar. En als je ze allemaal bij elkaar optelt dan kom je aardig tot dat getal. De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Toch de heer voorhouden dat de algemene reserve groeit toch ook? Als u ziet hoe toen u in het bewind zat in dit college de algemene reserve ten opzichte van toen.

Moeten we dan maar eindeloos sparen? De algemene reserve is toch voor achterstallig onderhoud in bepaalde dorpen op te lossen en dat soort zaken? Toch niet voor iets anders? We zijn hier toch geen spaarbank? Wat vindt u daarvan? De voorzitter: De heer Van Koppen. De heer Van Koppen: Dank u wel, voorzitter. Ik had geen vraag in principe aan de heer Duijsens. Ik had de vraag aan de wethouder financiën wat die ervan vindt dat partijen 10 miljoen uit de algemene reserves gaan plukken. De heer Duijsens: Ik vraag toch iets? Ik vraag is het dan niet logisch dat je ook …

De voorzitter: De heer Van Koppen. De heer Van Koppen: Dank u wel, voorzitter. Ik ben benieuwd naar het antwoord van de wethouder. De voorzitter: U mag toch wel even een antwoord geven op de interruptie van de heer Duijsens. De heer Van Koppen: Ik vind dat als er een begroting staat die de gemeente maakt waar alle bedragen in staan en dat een coalitiepartner voor 10 miljoen extra uit de algemene reserves gaat trekken. Dat vind ik niet verstandig om daar zomaar 10 miljoen uit te trekken extra. Dan zeg ik of je had het aan de voorkant beter moeten regelen en zorgen dat het in de begroting staat en niet nog eens extra 10 miljoen eruit trekken. En ik ben heel benieuwd wat de wethouder daar ook van vindt. Voorzitter, dat was dus beetje ergernis nummer een. Dan ga ik door naar ergernis nummer twee. Ik hoop niet dat het er te veel worden. Dat is best een groot punt. Namelijk, we staan hier ieder jaar weer en met de Voorjaarsnota ook en als LPF Westland voelen we ons niet helemaal serieus genomen altijd. En ik zal u vertellen waar dat vandaan komt. En dan begin ik gewoon bij het begin van deze bestuursperiode. Bij de Voorjaarsnota en bij de begroting in ‘22 heb ik als fractievoorzitter van LPF Westland aangegeven, je kan het allemaal terugvinden, allemaal teruglezen tegenwoordig van kijk naar begraafplaatsen, kijk naar een crematorium in het Westland. Op zich nog niks mee gedaan.

Misschien wel naar gekeken. Maar kijk naar de wachtlijsten bij de Wmo, want het gaat niet langer zo. Niks mee gedaan. Bij de Voorjaarsnota begroting in ‘23 heb ik namens LPF Westland 5 punten genoemd. De Naald inclusief hele masterplan Verdilaan, dossier wonen, dossier afval, Westlandse flexroute en de samenwerking tussen toentertijd al de coalitiepartijen. Al die punten zijn nog steeds actueel of in mijn inziens niet genoeg mee gebeurd. Bij de Naald hebben we nog steeds een coalitiepartij die zegt dat door de raad genomen besluit niet te respecteren bij de planning die het college nu uitvoert koste wat het kost het weer terug wil draaien. Bij het dossier wonen zijn we zover gezonken dat de coalitie bij het aantreden van dit college heel stoer zei dat we gaan wonen een speerpunt maken. We maken een speciale commissie wonen en die commissie is helemaal verdwenen. We hadden partijen in 2021 en 2022 die toen het toenmalige college verweten geen haast te maken met een tweede Berkenflat. Zeiden het zelf wel even te gaan regelen na de verkiezingen, want we moesten toch allemaal niet zo moeilijk te zijn en het was toch allemaal … Het college zag het verkeerd. Zie hier, we zijn 4 jaar verder. Er is helemaal niks gebeurd. Dus om dat maar even een voorbeeld te geven op het dossier wonen, het speerpunt.

Bij het dossier afval hebben we in 2023 gezegd dat we merken dat we niks ermee opgeschoten, met deze huidige werkwijze om die vang doelstellingen te halen. Die zijn helemaal uit beeld. Dat de kosten nu sterk stijgen, maar dat die allemaal uit de reserves worden betaald en de werkelijke rekeningen dus bij het volgende college worden gedeponeerd. Bij de flexroute, hij is vandaag een paar keer langsgekomen met de koop van het hotel. Bij de flexroute hebben we echt vanaf dag 1 al gezegd dat het college de verkeerde weg is ingeslagen, dat ze hier gelijk in ‘22 mee hadden moeten stoppen of eigenlijk nooit aan moeten beginnen, dat dit nog steeds door moddert. En ik vond net wel leuk de discussie over het hotel. Dat is puur die winst die is allang weg, want de winst zit hem in de 6 maanden of het jaar dat ze daar verblijven. Dus de eerste 6 maanden toen de mensen niet naar de sociale huurwoning gingen, toen konden ze in het hotel. En dat scheelde dus dat er niet in een huurhuis kwam, maar nu 6 maanden later of een jaar later, dan heb je dat voordeel niet mee. Want nu moeten ze na het hotel nog steeds naar een sociale huurwoning, dus de winst is al lang helemaal weg. De voorzitter: Duijsens. De heer Duijsens: Straks zegt ook de heer Van Koppen dat ik een boekhouder ben, maar ben ik niet.

Dat klopt toch niet wat u zegt? In het hotel hebben 450 mensen hebben daar aan statushouders gezeten. Zitten de 130 zitten erin, dus daar vindt wel een bepaalde doorstroming plaats ofwel inderdaad van gezinnen naar huizen, ofwel naar buiten Westland van mensen die het daar leuker vinden. Dus wat u zegt, nog steeds komen nieuwe mensen in dat hotel, dagelijks bijna. Laatst waren we daar, dan had u dat ook kunnen horen als u er ook bij was geweest.

De voorzitter: De heer Van Koppen, gaat u verder. De heer Van Koppen: U zegt het goed, er komen steeds mensen bij en uit het hotel stromen ze weg. En dat is ook weer de sociale huurwoning in. Dus het voordeel dat je ermee met hotel had, is allang verdwenen. Die mensen lossen niet op, ze stappen niet het hotel uit en zijn ineens verdwenen. Dus ze gaan alsnog gewoon de sociale huurwoning in. Over de samenwerking heb ik net al wat gezegd. Daar hamerden we dus in 2023 al op. En dan de Voorjaarsnota en de begroting van vorig jaar, toen heb ik als fractievoorzitter weer gehamerd op die 5 punten die ik zojuist heb genoemd uit ‘22 en uit ‘23 en heb ik daaraan toegevoegd verkeersveiligheid op een aantal punten. Denk aan gevaarlijke verkeerssituaties als gevolg van de verzakking in de Maasdijk, maar ook de oversteek Secretaris Verhoeffweg Anjerlaan Naaldwijk. Het herinrichten van het Oranjeplein in Maasdijk was ooit 2018 stond die ergens in de begroting. Nu geloof ik voor ‘27 en verder doorgeschoven. En dat vind ik ook wel mooi dan om te lezen want amendementen wat is het, wel 2 miljoen voor alle andere kernen, maar hier is dat Oranjeplein dan vergeten. En vorig jaar heb ik aandacht gevraagd voor het wensdenken rondom het Flora gebied. Waarschuwing gegeven, kijk uit dat dit geen Westlandse Zoom 2.0 wordt.

We hebben hier bij diverse behandelingen over dit dossier ook al voor gewaarschuwd. Te ruime, in onze ogen, aannames van betaald parkeren, de opbrengst ieder geval daarvan, grote risico's en hadden we echt gezegd let daarop. Zoals u ziet de punten van de Naald, wonen, flexroute, afval en de samenwerking, daarin zien we niet een sterk college dat hier de juiste stappen zet en denken wij en ons tegemoetkomt maar gewoon doorgaat op een eigen weg en dus hebben wij dus wat ik eerder zei dat gevoel van poep en een plas en alles bleef zoals het was. Maar mevrouw Vermeer zei het net ook. We willen niet alleen maar negatief over de begroting spreken, we willen ook benadrukken dat we vinden dat er heel veel dingen ook gewoon in de gemeente heel goed gaan en dat mag ik ook gewoon zeker benoemen en dat is ook zo. Ander positief punt denk ik ook, dat het heel positief is dat de fracties van GemeenteBelang en Westland Verstandig na maart misschien van elkaar verlost zijn. Of positief dat we tevreden zijn over de burgemeester als we zien en hetzij op de achtergrond, maar hoe die optreedt tegen criminaliteit of overlast in wijken. Laatst nog een compliment gehad van bewoners uit de Esdoorn en Linde in Naaldwijk dat ze zeiden op de achtergrond gebeurt daar wel degelijk heel veel.

En wat ons betreft hoeft dit alles wat we zojuist hebben gezegd of gedaan ook niet in 50 moties of amendementen te worden gegoten en als je goed hebt gekeken, zul je er ook weinig van ons hebben gezien. We kunnen het wat ons betreft ook gewoon meegeven of hier als opmerking of als tip en hopen dat we gehoord worden. Want als LPF Westland hopen we dat het komende college en we hopen altijd uiteraard daar zelf deel van te maken, kijken naar de dingen die nu nog niet zijn opgepakt. Permanente of toekomst zekere plek voor de dierenopvangcentrum in Westland, meer verpleegbedden in Westland, eindelijk die Verburchhofgebouw ontwikkelen, misschien wel het Gravin Machteld plaatsen bij het gelijknamige résidence nu het helemaal af is. De bieb op school echt gaan uitrollen op alle basisscholen. We hebben daar eerder een motie in 2022 bij de begroting, unaniem is die aangenomen, maar de uitvoering is nog niet helemaal zover. De puntzak in Naaldwijk verder ontwikkelen inclusief de Hoogvlieger. Dat heb ik ook al een keer bij een begrotingbehandeling genoemd. Namelijk dat de kinderen die voor de Hoogvlieger in aanmerking komen nu ongeveer de VWO hebben afgerond.

En zo kunnen we eigenlijk al onze opmerkingen van de afgelopen 4 jaar van de Voorjaarsnota en de begrotingsbehandelingen gezien worden als stemverklaring of als motie of als tip of ieder geval om het beleid van het college toch een beetje bij te sturen. En nogmaals we hoeven daar geen 50 moties over in te dienen, maar als andere partijen hier anders over denken of een van de punten die ik heb genoemd wel in een motie willen zien, dan sluit ik niet uit dat we dat in de toekomst natuurlijk wel kunnen doen. Dus tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Duijsens. De heer Duijsens: De heer Van Koppen noemde het eind van wat nog moest gebeuren het dierencentrum. Dat begreep ik niet. Dat staat er toch allemaal keurig en blinkend bij? De voorzitter: De heer Van Koppen.

De heer Van Koppen: Ja, maar nog niet helemaal structureel zodat ze het ook echt daar de toekomst hebben die ze zelf voor oog hebben. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Van Erven namens de VVD. Mevrouw Van Erven: Voorzitter, vandaag bespreken wij de laatste begroting in deze bestuursperiode. Onze complimenten aan het college en de ambtelijke organisatie, die ook dit keer weer goed werk hebben geleverd. Wat ons betreft zou de motie van de ChristenUnie dan ook niet alleen gericht moeten zijn op het KCC, maar op alle medewerkers van de gemeente. De Westlandse VVD heeft de begroting met een kritische maar constructieve blik bekeken. Waar kan het beter? Waar kan het slimmer? En vooral hoe zorgen we dat iedere euro bijdraagt aan een toekomstbestendig Westland? Westlanders staan bekend om hun arbeidsethos dat zich onder andere uit in een ongekend ondernemerschap met de glastuinbouw als kloppend hart. Deze sector is zoals wij weten meer dan alleen productie. Het is een krachtig cluster van innovatie, logistiek en techniek. Het delen van kennis speelt hierin een sleutelrol waarbij de Greenport Horticampus een centrale positie inneemt. Van groentezaad tot tomaat, van chrysant tot paprika, het is Westlands fabricaat. Onze regio vormt het centrum van de Nederlandse glastuinbouw en het is een internationale speler van formaat.

Jaarlijks levert de sector een bijdrage van zo'n 7 miljard euro aan productie, import en export en in de beantwoording van de eerste termijn spreekt wethouder Van der Stee over de ontwikkelingen van de lokale visie op de glastuinbouw, die in 2027 tot besluitvorming moet leiden. Deze kan wat ons betreft niet snel genoeg komen. Voorzitter. Een veiliger Westland betekent niet alleen het straffen van overtreders of het tegengaan van ontwrichtingen in onze maatschappij. Een veilig Westland begint met een veilig gevoel. Iedereen in Westland moet met een veilig gevoel over straat kunnen. In de ochtend de middag, maar ook in de avond en de nacht. De Westlandse VVD heeft hier afgelopen zomer ook aandacht voor gevraagd via een ogenschijnlijk simpele vraag. Is het college bereid om samen met onze inwoners een overzicht te maken van de meest onveilige plekken in Westland en deze op basis van urgentie aan te pakken? Wat volgde was echter een antwoord van 8 regels zonder een duidelijk ja of nee. Daarom vragen wij het vandaag opnieuw. Kan het college ons nu wel een duidelijk antwoord geven op deze eenvoudige vraag? Het realiseren van een groter veiligheidsgevoel vraagt namelijk om daadkracht. En dit is ook het geval bij het grote aantal verkeersongevallen met opgevoerde fatbikes.

Hier is al vaker aandacht voor gevraagd, maar de vraag blijft wat doen we in Westland om dit concreet aan te pakken? De gemeente Zoetermeer pakt dit bijvoorbeeld aan met een speciaal handhavingsteam dat zich richt op opgevoerde fatbikes en elektrische fietsen. Graag horen wij of het college ook iets ziet in het samenstellen van zo'n handhavingsteam. Een veiliger Westland vraagt echter niet alleen om daadkracht op straat maar ook om bescherming in de digitale wereld. De Westlandse VVD is tevreden dat het college na onze kritische vragen beaamt dat regelgeving omtrent het gebruik van bijvoorbeeld AI prioriteit heeft. Dat is een belangrijke stap om de digitale veiligheid van onze inwoners te versterken. Daarnaast wil de VVD nog een positief punt van daadkracht benoemen. In de Voorjaarsnota hebben wij aandacht gevraagd voor het onderhoud en de vernieuwing van panden van de ‘sGravenzandse reddingsbrigade. Wij zijn blij dat het college daadkracht heeft getoond en in het meerjareninvesteringsplan een substantieel geldbedrag voor hen heeft gereserveerd. Het is goed dat de inzet van de vrijwilligers hiermee wordt beloond. Het is goed dat zowel veiligheidsdiensten als de gemeenten samenwerken om te bepalen wat in het Westland nodig is om onze inwoners zowel fysiek als digitaal beter te beschermen. Een betaalbaar sociaal Westland is niet slechts een wens, maar een noodzaak.

In een tijd waarin de zorg voor jong en oud onder druk staat en de kosten in het sociaal domein blijven stijgen, is het essentieel dat wij als gemeente verstandig omgaan met gemeenschapsgeld. We moeten zorgen dat de ondersteuning terechtkomt bij wie dit echt nodig heeft, maar tegelijk proberen om de uitgaven beheersbaar te houden. In haar beantwoording op de eerste termijn gaf wethouder Van Staalduinen aan dat de maatregelen uit het strategisch beleidskader gericht zijn op het dempen van kosten. Graag horen wij van de wethouder hoe dit precies wordt gedaan als er tegelijkertijd sprake is van het uitbreiden van regelingen. Een toelichting van de wethouder willen wij echt op meer van ons vragen, want in de eerste termijn is een deel van onze vragen niet beantwoord. De Westlandse VVD is van mening dat werken meer moet lonen dan een uitkering. En daar komt hij, mijnheer Duijsens, het kan en

mag niet zo zijn dat een gezin met 2 kinderen in de bijstand aan het einde van de maand meer overhoudt dan een vergelijkbaar gezin met een modaal inkomen. De heer Duijsens: Mijnheer, de voorzitter. De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Hebt u dat nou zelf uitgezocht? Want ik kan u zo de informatie geven waaruit blijkt dat dat volstrekte, maar dan ook volstrekt, misschien het woord niet gebruiken, onzin is. Er zit 800.000 euro's verschil in middeninkomen zit erin en zelfs bij de minimumloon zit er nog, dat is allemaal te zien, allemaal boekhoudkundig te becijferen, zit er 500 euro ’s in. Dus 500 bij minimum … Dat is toch volstrekt ook een klap in het gezicht van mensen die in die positie zitten als ze dan in de krant lezen dat de VVD, de Westlandse VVD zegt dat ze meer hebben dan middeninkomens? Mevrouw Van Erven: Het is een mening van de VVD. Wij vinden dat werken ten alle tijden meer moet lonen dan een uitkering en dat je dus als werkende meer over moet houden aan het eind van de maand. De heer Duijsens: U stelt het. U stelt iets. De voorzitter: Mag mevrouw Van Erven even de beantwoording afdoen en dan kunt u verder. Gaat u verder met de beantwoording. Mevrouw Van Erven: Voor ons is het uitgangspunt dat je ten alle tijden als werkende meer over moet houden dan wanneer je in een uitkering zit om die prikkel richting werk te stimuleren.

De heer Duijsens: U wordt toch op uw wenken bediend? Dat is toch zo? Die 1000 euro’s poetst u niet weg. Dat kan ik u zo vertellen en die 500 ook niet. Dus dan is toch als u die stelling poneert in de krant zoals die nu staat, dan is dat toch onjuist? Mevrouw Van Erven: Het is een mening. U mag een mening hebben, ik mag een mening hebben. De voorzitter: Het woord onjuist is beter dan het woord onzin. De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter. Dan is de mening van de VVD onjuist. Ik heb 10 jaar in het voortgezet onderwijs gewerkt, ik werk inmiddels 6 jaar in het primair onderwijs, maar daar behandelen we meningen en feiten. En je kan vinden dat het verschil misschien minder klein wordt doordat iemand iets krijgt, maar absoluut gezien klopt het wat de heer Duijsens zegt. Dat is een, maar dat is wat ik toch nog even wilde zeggen. In de laatste alinea van het stuk en daar ben ik dus benieuwd naar of dat de mening van de VVD is, zie ik eigenlijk dat de VVD vrijwel elke politieke partij in deze gemeenteraad op rechts probeert in te halen. Omdat het hele artikel dat gaat over minima, dat gaat over voorzieningen, dat gaat over inkomstenverschillen en in de allerlaatste alinea wordt eigenlijk in 2,3 zinnen wordt de koppeling gemaakt tussen minima, asielzoekers, statushouders.

En voorzitter, ik zou graag willen horen waar komt die koppeling vandaan? En ik zou ook eigenlijk willen oproepen aan de VVD, doe dat nou niet. Want in een samenleving die zo gepolariseerd is als die van ons en ik heb het dan niet eens over Westland, maar gewoon de discussie die wij op nationaal niveau hebben op dit vlak. Doe dit nu niet. En als wij mensen een plek moeten geven binnen onze samenleving en willen laten werken binnen onze bedrijven, dan draagt dit daar niet aan bij. En ik zou graag willen horen of de VVD het daarmee eens is. De voorzitter: Mevrouw Van Erven. Mevrouw Van Erven: Dank. Ik ken het artikel niet van A tot Z uit mijn hoofd maar ik kan me niet herinneren dat wij het woord asielzoekers gebruikt hebben. Dat allereerst. Met betrekking tot de relatie minimaregelingen en statushouders. De link die ertussen zit is werk. Wij vinden het belangrijk dat zoveel

mogelijk mensen aan het werk zijn, zowel mensen die hier geboren en getogen zijn, als statushouders. En dat zo min mogelijk mensen, zowel mensen die hier geboren en getogen zijn, als statushouders gebruik hoeven te maken van de minimaregelingen. Toch zien we in de voorstellen van het college binnen het uitvoeringskaders sociaal domein vooral maatregelen die gunstig zijn voor minima, maar niet bijdragen aan het vergroten van de prikkel om te werken. Zo wordt er bijvoorbeeld voorgesteld om te onderzoeken of financiële risico's voor minima verkleind kunnen worden via collectieve verzekeringen of een aanpassing van het minimabeleid. Ook wil men onderzoeken of delen van het kindpakket beschikbaar kunnen worden gesteld aan volwassenen. Voorstellen die er volgens de Westlandse VVD niet aan bijdragen om werken aantrekkelijker te maken. Of met andere woorden het hebben van geen werk minder aantrekkelijk te maken. Dit is des te zorgelijker nu de netto arbeidsparticipatie in Westland licht is gedaald en het aantal mensen met een uitkering in Westland juist is toegenomen. Aansluitend hierop lezen we in de beantwoording op onze technische vragen dat de gemeente Westland niet beschikt over exacte cijfers over het aantal statushouders dat werkzaam is binnen onze gemeente. Landelijk onderzoek zou echter laten zien dat circa 42 procent van de statushouders na 5 jaar een baan heeft.

Dat roept belangrijke vragen op. Wat doet het college om statushouders zo snel mogelijk richting werk te begeleiden? En hoe staat het met de kennis van de Nederlandse taal en normen en waarden onder statushouders in Westland? Wat de Westlandse VVD betreft kun je niet volwaardig meedoen in de Westlandse samenleving wanneer de Nederlandse taal niet spreekt en geen kennis hebt van onze normen en waarden. In dat licht heeft de Westlandse VVD kennisgenomen van de aankondiging van een Turkse voorleesmiddag in de bibliotheek in Wateringen kan het college aangeven of deze middag op zichzelf staat of dat er meer anderstalige voorleesmiddagen ingepland staan? Tot slot willen wij stilstaan bij een tweetal onderwerpen die wij ook in een eerder stadium al hebben aangekaart. De wachtlijsten in de Wmo en de huisartsenzorg in Westland. Samen met het CDA en diverse andere partijen hebben wij eerder dit jaar een motie ingediend die oproept tot een plan van aanpak inzake het huisartsentekort. Volgens het college lopen er inmiddels zowel lokale als regionale trajecten om dit probleem aan te pakken. Er wordt al geruime tijd genoemd dat men momenteel bezig is met het berekenen van de cijfers en het in beeld brengen van knelpunten. Maar tot op heden hebben wij daar weinig van vernomen. De termijn voor afdoening is verplaatst van Q2 2025 naar Q3 slash begin Q4 2025.

Wij vragen het college wanneer we concrete resultaten kunnen verwachten en waar eventuele moeilijkheden in dit proces zitten? De wethouder gaf in haar eerste termijn terecht aan zich zorgen te maken over de wachtlijsten in de Wmo. De Westlandse VVD heeft eerder gewezen op het initiatief uit Stichtse Vecht. Daar kijkt een specialist tijdens de wachttijd op hulp samen met de inwoner naar alternatieve oplossingen voor een schoon en leefbaar huis. Zoals hulp van familie en bekenden of technologische ondersteuning. En vrijwilliger houdt bovendien als wachtkracht contact met de inwoners om te zien hoe het gaat. Wij horen graag of dit initiatief inmiddels is beoordeeld en of het ook voor Westland een bruikbare aanpak kan zijn? Tot slot voorzitter, met de programma begroting 2026 zetten wij samen een belangrijke stap voorwaarts richting een Westland dat leefbaar, bereikbaar, veilig, groen en financieel gezond blijft. Deze begroting laat zien dat we als gemeenteraad in staat zijn om verder te kijken dan partijbelangen en samenwerken aan wat echt telt. Een goede omgeving voor onze inwoners. De Westlandse VVD blijft zich inzetten voor een gemeente waar ondernemerschap de ruimte krijgt, waar inwoners zich vrij en veilig voelen en waar wij met gezond verstand blijven investeren in de toekomst.

Alleen door samen te werken met realisme en ambitie kunnen wij Westland verder laten groeien en bloeien. Vandaag, morgen en in de jaren die komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even naar de klok. Het is nu 14.30 uur. Ik schors even de vergadering voor korte sanitaire stop voor degenen die dat nodig heeft. Dus tot 14.20 uur is de vergadering geschorst. En dan gaan we verder met de bijdrage van de fractie van D66, de heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter, ik wacht even tot iedereen zit want dit wil je niet missen natuurlijk. Hè? Voorzitter, we zijn hier met zijn allen bijeen voor de laatste begrotingsbehandeling van deze periode en toch altijd best wel een bijzonder moment. En we zijn hier ook bijeen na drieënhalf jaar van politieke onrust. Een politieke onrust binnen een coalitie, binnen een college die niet echt soepel liep. Binnen die

drieënhalf jaar hebben wij altijd gepoogd een positieve bijdrage te leveren. Zo hebben wij onder andere begin van dit jaar een einde gemaakt aan de financiële kaasschaaf, die uiteindelijk totaal niet nodig was. We hebben een significante bijdrage geleverd aan de realisatie van een nieuw theater voor de Naald. En we hebben ervoor gezorgd dat de bibliotheek een structurele subsidie kreeg. En vandaag voorzitter, hopen wij een significante bijdrage te leveren door de minimaregelingen uit te breiden. Voorzitter. Toch zijn er nog zaken waar nog aan gewerkt dient te worden binnen deze gemeente en die zullen er ook altijd zijn. Om te beginnen met wonen. Voorzitter. We merken met zijn allen dat er een heleboel dingen op de woningmarkt goed gaan en fout gaan. We zijn bijvoorbeeld erg te spreken dat er goed gestuurd wordt op de betaalbare woning en de toewijzing hiervan, want voorzitter, of je dat nou wil of niet uiteindelijk zullen onze jongeren toch op de plek beetje willen wonen waar hun vrienden en familie leven. We zien dat hier heel actief op gestuurd wordt en dat dat op een succesvolle wijze ook gebeurt. Maar voorzitter, bij dit domein had er eigenlijk nog zoveel meer ingezeten. Bij meer en sterkere regie, betere participatie hadden we nog zoveel meer kunnen realiseren dan dat ons eigenlijk tot dusver gelukt is.

We hadden nog meer flexwoningen kunnen realiseren, we hadden meer huisvesting voor arbeidsmigranten kunnen realiseren, we hadden versneld kunnen bouwen zoals we hadden afgesproken met de provincie, zorgwoningen lagen in het verschiet en veel meer sociale huur lag in het perspectief. Uiteindelijk mogen al deze doelgroepen een plek in onze gemeente krijgen. Dat is de sterke mening van D66. Zij mogen geen kind van de rekening worden. En wij dienen daarom ook een motie in om sterke regie te hebben op de ontwikkeling hiervan, want een nog sterkere regie draagt eraan bij dat wij dit op een goede manier kunnen realiseren. Voorzitter. Ook verkeer, een onderwerp waar we ook in de afgelopen periode met grote regelmaat over hebben gesproken. Ik heb net wonen behandeld en ik zie dat nu de wethouder binnenkomt. Dus ik hoop dat het goed gaat komen. Het was 14.40 uur. Maar goed, het gaat vast goed komen. D66, voorzitter, is een partij die niet koerst op meer asfalt. Als wij voor verkeer een oplossing willen bedenken is de realisatie van asfalt nooit een structurele en goede oplossing. Wij hebben daarom ook onze twijfels bij de initiatieven vanuit Westland Verstandig om meer rondwegen te creëren. We hebben voornamelijk onze vraagtekens hoe en waar we deze kunnen gaan realiseren. We staan daar niet direct negatief tegenover, maar wij hebben gewoon vraagtekens daarbij.

Wat ons betreft moeten wij investeren in fietsverbindingen, moeten we in veiligheid, in wandelroutes en in betere fietspaden door bijvoorbeeld metropolitane fietspaden ook tussen onze dorpen aan te gaan leggen, dan zijn ze per definitie meer metropolitaan, maar we zouden wel graag die snelfietspaden daar willen zien. Voorzitter. Wij willen die veiligheid voornamelijk naar voren brengen en wij hebben daarvoor een motie ingediend en die hebben wij ook aangepast. We hadden een motie om die blikkenrapportage en daar wilden we direct eigenlijk mee aan de slag. De motie die nu voorligt, zorgt ervoor dat de rapportage die wij op jaarbasis krijgen, dat we die actief gaan omzetten naar acties om er zo voor te zorgen dat die knelpunten binnen onze infrastructuur direct aangepakt kunnen worden. Want voorzitter, wij vinden het niet uit te leggen op het moment dat wij op de hoogte zijn van de knelpunten die er zijn, maar dat concrete actie daaruit ontbreekt. Inwoners benaderen ons hiervoor, stellen ons vragen hierover en antwoorden vanuit ons blijven uit en daar hebben wij als politiek wat in te doen. Tot slot voorzitter, zouden wij een lans willen breken voor het bestuur van onze gemeente. Want zoals wij hebben gezien democratie is een kwetsbaar goed. Dat hebben we gezien bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen en dat zien wij ook hier nu en in deze tijd.

We nemen democratische besluiten binnen deze raad en tegelijkertijd zien we dat er partijen zijn die ondanks het negatieve besluit zelf initiatieven lanceren, die die besluiten ondermijnen. Dat is niet goed. Dat is niet goed voor de democratie en dat is niet goed voor ons als volksvertegenwoordigers binnen deze gemeenteraad. Dat ondermijnt hetgeen dat we hier doen en dat zorgt ervoor dat wij ons werk en onszelf en dat wij niet serieus genomen worden. De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: U maakte zostraks een opmerking over misleiden. Ik maak bezwaar tegen het woord ondermijnen. Dat heeft de heer Hofland nu al vijf keer gebruikt en in mijn ogen hoort dat niet in dit verband thuis. Ondermijnen is iets heel anders.

De heer Hofland: Voorzitter. Het is wat ons betreft belangrijk dat wij goed samenwerken en vooruitkijken. We merken ook meer en meer dat inwoners het zat zijn. Inwoners zijn het gekibbel zat, inwoners zijn het gedoe zat, inwoners zijn de discussie zat en wij hebben de verantwoordelijkheid om in de komende jaren ervoor te zorgen dat wij samen Westland verder brengen. We hebben genoeg gedoe gehad en de komende vier maanden zullen tijdens verkiezingen, zeker mijnheer Van den Berg, de komende vier maanden zullen we dat gedoe uitvergroten en dat is onderdeel van een verkiezingscampagne. Tegelijkertijd … De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Toch nog een vraag aan de heer Hofland, doet nou net alsof hij perfect is en veel wijzen op gekibbel, maar denkt u niet dat het ook al een teken van slecht lidmaatschapsraad is door daar constant op te wijzen, terwijl u daar in mijn ogen maar heel weinig aanwijzingen voor hebt dat dat inderdaad zo is? In dit huis is niks anders gegaan dan anders. Alleen partijen hebben hun eigen politieke visie. Dat is anders dan in het verleden colleges gevormd zijn. Maar je kunt ook vooraf kun je afspraken maken van bepaalde ambities die ieder van de drie coalitiepartijen heeft, die kun je blijven uiten. Dat is ook een kwestie van bestuur.

Is ook gebleken dat een aantal meerderheden in de loop der tijden zich gevormd in dit huis hebben, maar door er steeds op te wijzen, steeds op te hameren. Ongeveer de helft van uw betoog, u bent begonnen zo en nu begint u weer hamert u erop van een slechte sfeer, een slecht bestuur en noem maar op. Daarmee bevordert en daarmee accentueert u toch iets en suggereert u iets wat volgens mij helemaal niet het geval is. De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter. Ik constateer dat ik de vijfde of zesde spreker ben op deze middag. En dat van de zes sprekers die tot tussen hebben gesproken er sowieso vier over dit onderwerp gesproken hebben. Dus voorzitter, ik snap dat de heer Duijsens vanuit zijn rol deze vraag aan mij stelt, maar ik werp hem de vraag voor op het moment als ik de vierde spreker ben hierover, wat is dan de waarheid die hier in het midden ligt? De heer Duijsens: Tot nog even op reageren. Maar uw stelling ja maar, andere drie partijen hebben dat ook gezegd, daarmee heb je toch geen vrije brief van om alles te zeggen wat u net gezegd hebt aan het begin van uw verhaal? De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter. Volgens mij mag ik vanuit mijn plek, mijn rol en hetgeen dat ik hier doe op dit moment zeggen wat onze mening en visie is op het huidige gemeentebestuur en ook voornamelijk hoe wij na deze periode vooruit moeten.

En volgens mij is dat iets dat politiek leiderschap vraagt en dat is iets dat ik hier probeer te delen met u. Dank u wel. Voorzitter. Na deze verkiezingsperiode zullen we uiteindelijk ook samen verder moeten. Want voorzitter, uiteindelijk zijn wij ervoor verantwoordelijk om Westland verder te brengen en dat zal nooit zonder slag of stoot gaan. Maar uiteindelijk zullen we dat samen moeten doen en ik zou heel stiekem zelfs durven te zeggen dat we dat met de positieve krachten zullen moeten doen. We zullen moeten zoeken naar een stabiele coalitie en een goed gemeentebestuur om ervoor te zorgen dat onze jongeren en onze gemeente weer verder komt. Goed beleid geeft vertrouwen en vertrouwen komt door duidelijkheid. En daar hebben we met zijn allen aan te werken. Voorzitter, tot slot. Ik weet niet of het waard is om ze allemaal uit te lichten. Wij hebben diverse amendementen en moties ingediend. Die hebben we ook aangescherpt of aangepast naar aanleiding van de reactie vanuit het college. Op het moment dat wij straks gaan schorsen, is het ook nog waardevol als we denk ik met verschillende partijen de koppen even bij elkaar steken om te kijken waar wij meerderheden voor kunnen vinden. Ik voel er nu niet zo voor om het lijstje van de tien af te gaan, maar dat aanbod doe ik sowieso naar de andere partijen. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van GroenLinks. De heer Plomp. De heer Plomp: Dank u wel, voorzitter. En omwille van de tijd en omdat we het gewoon heel gezellig hebben samen, ook namens de Partij van de Arbeid. Voorzitter, vanaf hier nogmaals onze dank aan het college en alle betrokken ambtenaren voor de voorliggende begroting. We kunnen wederom constateren dat Westland financieel gezond is. Daar zijn we trots op en dat willen we graag ook zo houden. Er zijn echter wel een aantal punten waarop wij van de gemeente ander beleid zouden willen zien. Denk daarbij aan de omgang met systeempartners. Nadat we bij de afgelopen begrotingen ons al hard hebben gemaakt voor bijvoorbeeld bibliotheek en cultuurweb, zien we nu weer problemen ontstaan bij WNT web. We zouden toch zouden toch graag zien dat wij onze systeempartners meer koesteren. Ze doen fantastisch werk met een hele lage overheid. Dat moeten we aanmoedigen in plaats van afknijpen. Ook het armoedebeleid van de gemeente kan wat ons betreft beter. Niet alleen pleiten wij voor het openstellen van voorzieningen voor meer mensen. We willen ook dat inwoners beter gewezen worden op de mogelijkheden die er nu al zijn. Maar voorzitter, werken moet lonen, horen we dan een aantal partijen hier en in de media roepen. En ook wethouder Van Staalduinen benoemde dit in haar eerste termijn.

Maar wat we in de praktijk zien, is dat voor een groeiende groep inwoners werken wel loont, maar niet meer voldoende. De prijzen stijgen harder dan de lonen. En ook werkenden komen steeds vaker niet meer rond. En juist voor deze inwoners, hardwerkende Westlanders, moeten we de inkomstengrens voor sociale voorzieningen zoals het kindpakket verhogen van 120 naar 130 procent. Voorzitter, in de eerste termijn gaf wethouder Ferwerda over koopwoningen het volgende aan. Het is een misvatting dat alleen goedkope woningen waardevol zijn voor de woningzoekende. Juist bij de duurdere woningen merken we dat er meer doorstroming op gang komt, waarbij ook de achtergelaten woningen ook vaak bij Westlandse woningzoekenden terechtkomt. De stijlfouten zaten er al in. Die heb ik gewoon gelaten. Heeft de wethouder voor ons ook de cijfers waarmee die dit kan onderbouwen, want die zouden we graag zien. En we vragen ons daarbij af of er een verschil zichtbaar is in de doorstroomcijfers bij verschillende prijsklassen van nieuwbouwhuizen? Dan heb ik nog een lijstje moties die ik graag met u zou willen doorlopen. Om te beginnen bij motie 1 inzet van boa's voor controles op fatbikes. Vorige week is uit beantwoording van Kamervragen gebleken dat de mogelijkheden voor het beboeten en in beslag nemen van opgevoerde fatbikes ruimer is dan in eerste instantie werd verondersteld.

Ons verzoek aan het college is om deze verruiming mee te nemen in het beleid mocht deze motie aangenomen worden. Wij zullen deze in ieder geval steunen. Motie 3 oprichting van een gemeentelijk woonbedrijf voor sociale huurwoningen. Wij zien in Westland andere belemmeringen om te komen tot sociale woningbouw dan in de gemeente die Westland Verstandig als voorbeeld noemt in haar motie. Volgens ons kunnen we beter de huidige woningbouwcorporaties die in Westland actief zijn in hun kracht zetten dan een eigen woningbouwbedrijf op te richten. We kunnen dan ook denken aan het vergemakkelijken van procedures en het verlagen van de vraagprijs voor gemeentegrond bij sociale woningbouw. Dan motie 4 onderzoek naar de ecologische en recreatieve verbinding tussen plas van alle winden en prinsenbos. Wij pleiten al langer voor het verbinden van ecologische gebieden, voor alle ecologische gebieden, zelfs met een netwerk aan ecologische verbindingen. Er zijn op dit moment volop ontwikkelingen langs de Rijnsburgerweg en de Zuidgeestlaan. Volgens ons is dan een onderzoek naar ecologische verbindingen juist op dit moment op zijn plaats. Mocht de conclusie daarvan zijn dat het nu nog niet helemaal mogelijk is om die verbinding sluitend te maken, kunnen we in ieder geval vast een deel aanleggen waar het wel kan.

En hoe meer we dit gebied verder herontwikkelen, hoe lastiger het wordt om in de toekomst alsnog ruimte hiervoor te vinden. De volgende is motie 9 over de Aalscholver. Onze fracties zijn erg gecharmeerd van de suggesties die Westland Verstandig hier doet voor de verkeersveiligheid op de Molenslag. We snappen echter ook wat de wethouder zegt dat we dit kleinschalige project niet kunnen belasten met aanpassingen in de openbare ruimte, die voor een groot gedeelte vooral de gemeenschap ten goede komen. Daarom de vraag aan de wethouder die ik ook stelde aan de heer Duijsens. Is er een mogelijkheid voor de gemeente om een strook van dit perceel over te nemen, zodat de fietsersstroken en het voetpad aangelegd zouden kunnen worden? En dan komen de lasten bij ons liggen en niet bij deze kleinschalige ontwikkeling. Dan heb ik nog moties 30 en 28 over de Rabobank locatie. De fracties van CDA en VVD hebben hier recent ook al vragen over gesteld en het antwoord van het college was toen vrij

duidelijk. Deze locatie is niet geschikt voor bewoning. Nogmaals eigenlijk hetzelfde vragen, maar nu in een motie gaat de situatie niet veranderen. Ik snap de grondhouding van het college ook wel. De locatie ligt ingeklemd tussen een bedrijventerrein, een snelweg en een provinciale weg. Iets dat het woonklimaat hier niet ten goede komt. Er zit een sportschool om de hoek, maar basisvoorzieningen zoals een supermarkt bevinden zich op meer dan 2 kilometer. De bussen 455, 456 en 34 rijden weliswaar vlak langs dit pand, maar alleen bus 455 is enigszins bereikbaar en zelfs dat is nog 10 minuten lopen over een bedrijventerrein zonder stoepen. De vraag aan het college moet in deze fase volgens ons ook niet zijn, kan je hier wonen? Maar wat zou er allemaal moeten gebeuren om hier te kunnen wonen? De strategische aankoop van dit perceel vinden onze fracties op dit moment ook compleet nog niet relevant. Als laatste voorzitter motie 40 over de politieke beoordeling in initiatieven OTW. Wij hebben met onze fracties in aanloop naar deze vergadering overwogen om met een vergelijkbare motie te komen, want wij delen de zorgen van GemeenteBelang. We hebben het uiteindelijk niet gedaan omdat wij geen goede vorm konden vinden hiervoor en naar onze mening heeft GBW die hier ook niet gevonden.

Met het betrekken van de wethouder in een eerder stadium maak je niet alleen de beoordeling op wenselijkheid een stuk intensiever. Je gaat ook bij een positieve beoordeling ook meer gewicht geven aan die beslissing, omdat de wethouder er al achter zou staan. Wat we in de praktijk nu zien, is dat ontwikkelaars die na een beoordeling op wenselijkheid soms lijken te denken dat ze een vrijbrief hebben om iets neer te zetten dat totaal niet past binnen de omgeving. Wat wij het liefst willen, is dat een ontwikkelaar zich meer bewust is van de kaders waarbinnen een plan moet blijven. Over het algemeen past een plan niet binnen de huidige bestemmingsplan, anders was de OTW waarschijnlijk ook niet nodig geweest. En een aanpassing aan het bestemmingsplan op de bestemming zelf is voor een wenselijk plan over het algemeen niet zo'n groot probleem. Maar aanpassingen aan bouwhoogte en bouwvolume kan eigenlijk alleen maar als dit past binnen de omgeving, wat overigens ook meestal niet zo is. Laat de OTW dat dan duidelijk meegeven aan initiatiefnemers, dachten wij. Maar en ik hoop dat de wethouder me verbetert als ik mis heb, ik heb mij laten vertellen dat de OTW dat juist al doet. Waarom we dan toch nog initiatiefnemers zien die daar volledig tegen ingaan is mij een raadsel. Misschien dat de wethouder dat wel weet, voorzitter.

En als de wethouder zelf nog ideeën heeft hoe het OTW advies beter kan landen bij initiatiefnemers dan horen wij dat ook graag. Wij denken hier in ieder geval graag mee met de wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Koen van de ChristenUnie-SGP. Mevrouw Koen-Snijders: Geacht college, raad van de gemeente Westland, belangstellenden, dit is de laatste programmabegroting van het huidige college. De begroting is opnieuw sluitend. De financiële positie van Westland ziet er gunstig uit en de gemeente Westland wil ook de komende jaren investeren. We blikken terug en we kijken vooruit wat de plannen zijn. Dit is een continu proces. Hebben we de goede dingen gedaan en waar richten we onze focus op? Vanuit Bijbelse opdracht willen wij als fractie ChristenUnie-SGP recht doen en vrede zoeken voor de mensen om ons heen, onze samenleving en de schepping. Kwetsbare mensen, Jeugdwet. We vinden het belangrijk dat hulp geboden wordt aan kwetsbare jongeren. Daarvoor is er de Jeugdwet. In de Jeugdwet gaat veel geld om. De uitgaven Jeugdwet lijkt nu onder controle. Maar is dat wel zo? De begroting is nu taakstellend ingevuld. We hebben begrepen dat voor het heffen van eigen bijdragen wetswijziging nodig is. Is dat correct? Wij willen eerst plannen zien over de wijze waarop dit uitgewerkt gaat worden. Woningen en doorstroming.

Veel senioren in Westland blijven in een eengezinswoning wonen, maar zouden liever naar een geschikte kleinere woning of appartement verhuizen, mits de huur acceptabel is voor hen. Met het oog op de doorstroming is het dringend gewenst dat senioren geholpen worden om die stap te zetten door hen tijdelijk een financiële overbrugging oftewel huurgewenning toe te kennen. We dienen een motie in inzake huurgewenning. Die wordt mede ingediend door GroenLinks-PvdA en D66. Over woningen gesproken. Wij betreuren het dat de 39 woningen in de opslag De Lier nog steeds geen plekje hebben gevonden. Al langere tijd is dit een dringend verzoek van de raad. Meer daadkracht op dit dossier is dringend gewenst. Minimaal 39 mensen hadden blij gemaakt kunnen worden. Een gemiste kans, maar misschien op korte termijn toch wel. Verdigebied, de Naald. In de kadernota Westland 2024 is de raad geïnformeerd over een integrale

aanpak voor de gebieds- en vastgoedontwikkeling in het centrum van Naaldwijk. In de programma begroting 2025-2028 is vervolgens een voorbereiding krediet van 500.000 euro opgenomen, waarvan 100.000 2024 en 400.000 voor 2025. De gebiedsontwikkeling van het Verdigebied bevindt zich nu nog in de voorbereidende fase. Een voorstel voor een aanvullend voorbereidingskrediet voor het jaar 2026 wordt voorbereid. Vraag, wanneer krijgt de gemeenteraad dit voorstel? Nog voor de verkiezingen, gemeenteraad? CU en SGP is tegen nieuwbouw van de Naald. Maar we willen ook eerst een integraal plan Verdigebied zien. Dit is reeds aangekondigd in het college werkprogramma van 2022, maar een voorstel is er nog niet. We vinden dat we als raad eerst inzicht moeten hebben op het totale plaatje. Graag zien wij dit tegemoet nog voor maart 2026 ook willen wij in lijn met het advies van de auditcommissie dat de meerjarenbegroting niet stopt in 2029, maar wordt doorgetrokken tot minstens 2035. We dienen een motie in voor integrale ontwikkeling Verdigebied. Wooninvesteringsfonds. Dank voor de positieve reactie op onze motie. Deze motie is mede ingediend door CDA GroenLinks-PvdA en D66. We dienen een motie in inzake wooninvesteringsfonds. Energiebesparing voor lage inkomens.

In de huidige isolatie aanpak is er voor onder andere woningeigenaren met een laag inkomen een drie keer hoger subsidiebedrag beschikbaar Uit het antwoord van de wethouder begrijpen we dat 24 adressen in 2024 en 2025 hier gebruik van hebben gemaakt. We willen graag op de hoogte gehouden worden. Afval. De ambitie was om in Nederland in 2020 75 procent afvalscheiding en 100 kilo restafval per inwoner te realiseren. Dit is niet gehaald. Westland heeft in 2023 gemiddeld 204 kilo restafval ingezameld. In 2024 is dit opgelopen naar 209 kilo restafval en is er een afvalscheidingspercentage gerealiseerd van 58 procent. De VANG-doelstelling is nu landelijk vervangen door een recyclepercentage. We vinden het belangrijk dat de kilo restafval aanzienlijk wordt teruggebracht. Vraag, is het college het met ons eens? Het college kondigt verder aan op termijn naar kostendekkendheid van het afval te streven. Vraag blijft wanneer kan 100 procent kostendekkendheid op het dossier afval worden gerealiseerd? Uit het antwoord van de wethouder wordt dit niet duidelijk. Hoe hard is het streven dan als er geen jaartal aan verbonden wordt? Het voorstel van de wethouder van een interactief werkbezoek aan HVC stelt onze fractie zeker op prijs. Klantcontactcentrum. Het klantcontactcentrum vormt een belangrijke schakel tussen inwoners en gemeente Westland, een visitekaartje.

We willen onze waardering hiervoor uitspreken en vinden dit een compliment waard. We dienen een motie in om onze waardering te onderstrepen vanwege de klantgerichtheid en snelheid van handelen. Crisisbestrijding en noodpakketten. Dank voor het antwoord van de burgemeester waarin hij aangeeft dat de gemeente in samenwerking met de veiligheidsregio nut en noodzaak van lokale maatregelen in kaart zal brengen. In 2026 zal de raad hierover een notitie ontvangen. Wij willen vragen in welk kwartaal van 2026 dat zal zijn? Wat ons betreft liever in het voorjaar dan in het najaar. We zullen de motie op suggestie van de burgemeester aanhouden. Een lokaal meldpunt om misdaad anoniem te melden. Dank voor het antwoord van de burgemeester, waarin hij aangeeft dat er voor februari ‘26 een notitie onze kant opkomt. We willen onze motie op suggestie van de burgemeester aanhouden. Schuldquote. We vinden het belangrijk dat het huishoudboekje van de gemeente klopt. Er komen grote uitdagingen op ons af. Het is belangrijk dat de gemeente haar kerntaken kan blijven vervullen. Een zorgpunt is de schuldquote. Dit percentage loopt in de jaren op. In 2024 was de schuldquote nog 83 procent, in 2025 is dit 119 procent en in 2028 is dit opgelopen naar 137 procent.

Vraag, moet de norm van de VNG van 130 procent niet een streven van de gemeente zijn? Dit mede gezien onzekerheden rond het rijksbeleid, de plannen rond Flora die aanzienlijk zijn en de keuzes voor de Naald Verdigebied. Ik ben aan het einde gekomen van mijn betoog. Graag zie ik en mijn fractie de antwoorden van het college tegemoet. Ik wil afsluiten met Dietrich Bonhoeffer. Een Duitse theoloog, die in de Tweede Wereldoorlog vanwege zijn verzet tegen Hitlers regime vastzat in een concentratiekamp en daar kort voor de bevrijding om het leven is gebracht. We zullen geen genie nodig hebben. Geen cynici. Geen verachters van de mensheid. Geen sluwe tactici, maar gewone eenvoudige waarachtige mensen. Het komt erop aan dat u als college en wij als raad gewoon ons werk doen. Integer en dienstbaar. Onze fractie wenst u wijsheid en Gods zegen toe bij alle besluiten en afwegingen die u maakt in het besturen van ons mooie Westland. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van der Voort van de fractie van Forum voor Democratie.

De heer Van der Voort: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Geachte voorzitter, burgemeester, wethouders en ambtsgenoten, allereerst bedank ik namens mijn fractie de griffie en de ambtelijke organisatie. Er is ontzettend veel en hard werk verricht in de voorbereiding van de begrotingsraad. En zelfs de laat ingediende raad instrumenten zijn nog voorzien van de nodige feedback. Heel veel dank hiervoor en complimenten van onze kant. Voor ons ligt de begroting van onze gemeente van het kalenderjaar 2026. Dit is een sluitende begroting, welke voornamelijk te verklaren is door het uitstellen van herzieningen op het gemeentefonds voor de komende 2 jaren, door het onbetrouwbare rijk. Waardoor de extra middelen beschikbaar zijn gesteld als tijdelijke compensatie en de extra dividenduitkering van juva, waar wij als gemeente zijnde aandeelhouder van zijn. Het spreekt voor zich dat de tijdelijke compensatie slechts uitstel is, maar ook over de extra dividenduitkeringen mag onze gemeente zich niet rijk rekenen. Winstuitkeringen gebeuren immers alleen als de winst wordt geboekt. En dat is ook bij de juva geen vanzelfsprekendheid. Voorzitter, dat uw college zichzelf op de borst klopt met de getroffen bezuinigingsmaatregelen op het sociaal domein van 2 procent besparing en de extra verhoging op de onroerende zaakbelasting vinden wij niet vreemd.

Echter dat deze gebruiken voor haar volgende geldverslinder prestigeproject namelijk nieuwbouw van theater de Naald. Dat is alles behalve wijs. Ook hiervoor is namelijk een aanzienlijk deel vreemd vermogen nodig en neemt het college weer grote risico's voor de komende bestuursperiode. Het college weigert om ambities aan te passen, omdat de directie van theater de Naald zogenaamd een behoorlijk deel van de Westlandse bevolking vertegenwoordigt. Geen lastenverlichting voor de inwoners bij financiële meevallers. Dit terwijl het toch vaak in verkiezingsprogramma van verschillende partijen terug te lezen valt. Voorzitter, met de verkiezingen van volgend jaar in zicht dien ik hierbij een amendement in waarin elke fractie kleur moet bekennen. Financiële meevallers moeten wat Forum voor Democratie Westland betreft ook worden omgezet in lastenverlaging. En middels het amendement, wat overigens zo dadelijk uw kant op komt, daar moesten nog een paar details moesten nog aangepast worden en dan is natuurlijk een perfect amendement. En middels dit amendement wordt de extra verhoging ozb van 4 procent bovenop de cpi correctie 2025 grotendeels gecompenseerd in 2026. En hiermee realiseren voor het eerst lastenverlaging voor onze inwoners en ondernemers. De ontstane tekorten dekken vanuit de reserve Verdilaan, waardoor de kiezer over 4 maanden aan de beurt is.

En dan kunnen we zien hoe marginaal het aandeel is dat de directie van theater de Naald vertegenwoordigt. Voorzitter, ook de stem resultaten op onze motie inzake beëindigen regenbooggemeente Westland zullen laten zien welke partijen binnen deze raad voor woke indoctrinatie zijn en welke tegen. De behoefte aanschrijvende matige onderbouwing voor dit beleid wordt namelijk voor voorzien door middel van een onderzoeksvraag en die luidt, ziet en nu moeten we oppassen, want het kan tegenwoordig van alles zijn, zij, hij en hun paard, kat, hond, snelkookpan of wat dan ook zichzelf als LHBTQ+. De resultaten van het onbetrouwbare onderzoek waren in 2022 voor heel Nederland 16,6 procent en het aandeel in het Westland was 12 procent. Het aandeel in het onderzoek van 2024 is op onverklaarbare maar wonderbaarlijke wijze aanzienlijk gekrompen met 12,4 procent voor heel Nederland en 5,6 procent voor in Westland. Dit terwijl de uitdraaiende onderzoeksgroep is toegenomen van LHBTQ+ naar LHBTIA+. Voorzitter, de fracties die denken dat er een middenweg is tussen wel of geen regenbooggemeente Westland letten niet op, want het beleid stopt niet bij slechts een regenboogzebrapad.

Het oprichten van GSA’s op scholen wordt wel degelijk het woke gedachtegoed opgedrongen bij onze kinderen en in het beleidsstuk wat we hebben gelezen van de gemeenteraad staat expliciet dat het taalgebruik en communicatie gewijzigd wordt naar inclusief taalgebruik. Voorzitter, we verzoeken het college om vanuit universele gelijkwaardigheid en gelijke behandeling van alle mensen de status als regenbooggemeente Westland per direct te beëindigen. De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Ik ben benieuwd wat is de definitie van woke gedachtegoed volgens de heer Van der Voort? De voorzitter: Mijnheer Van der Voort.

De heer Van der Voort: Dank u wel, voorzitter. Dat is een hele brede term, woke. Het is ook klein met regenboogvlaggen, regenboogzebrapaden, maar ook de paarse vrijdag op school, de coming-out week. Wat ik net noemde de GSA's. Al dat soort zaken wat gaat over geslachtsverandering, over seksuele voorkeur bij kinderen. Dat schaar ik onder woke gedachtegoed? De heer Hofland: Dus, voorzitter, u propageert een samenleving waarin er geen ruimte is voor acceptatie en tolerantie? De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: De heer Hofland heeft niet goed naar mijn betoog geluisterd. Gaat over onze kinderen en wat wij al meerdere malen in deze vier jaar hebben verteld, is dat wij de kinderen weg willen houden van die zaken. Dat is het hele punt. Dus op scholen wat ik net al zei GSA's, paarse vrijdag, coming-out week dat soort dingen allemaal nog meer, daar moeten we mee stoppen. En het draait allemaal om een gevoel? Je voelt je anders. Maar op school en noem mij misschien ouderwets, maar zo oud ben ik niet, gaat het over want wat ons betreft rekenen, taal, geschiedenis. Dat laat nog te wensen over en zeker u als scholierenpartij moet dat ook aanspreken. Laten we daar nou naar kijken. En stoppen met al die onzin die wij onze kinderen door de strot duwen.

De heer Hofland: Dus voorzitter, begrijp ik dan de heer Van der Voort goed dat die zegt dat als iemand een andere geaardheid heeft, of een ander geslacht wil of wat dan ook dat dat gevoel is en dat dat niet serieus te nemen is? De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Dank u wel, voorzitter. Dat is het gevoel van die persoon. Ik zeg niet dat dat gevoel onterecht is, want dat gevoel is een persoonlijk iets. Wij zeggen dat gevoel is van die persoon zelf en dat hoeft niet door de hele strot van de klas doorheen gedrukt te worden. Dat is het hele punt. De voorzitter: Misschien toch wel goed om even op de toon van de van de uitlating te letten. Door de strot drukken is nou niet echt een toon die we hier in deze zaal zouden moeten bezigen. Dus ik zou u willen verzoeken om daar toch even een wat andere bewoording voor te vinden. De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter, tot slot, want hier wringt het natuurlijk wel. Laten we wel wezen en hiernaast ook klaar, want er zit een wereld van verschil tussen D66 en Forum voor Democratie. Het is niet een wereld, het is eigenlijk een universum dat ons scheidt en dat gaan wij nooit kunnen overbruggen. Daar moeten we eerlijk in zijn. Maar voorzitter, de taal die we eigenlijk hier horen en die we al vier jaar accepteren die is onacceptabel.

We hebben mensen in onze samenleving die zich anders identificeren dan binnen de classificatie past van de heer Van der Voort. En het zou de heer Van der Voort sieren als hij respect daarvoor kan hebben en als hij snapt dat wetenschappelijk onderbouwd is, want dat is wetenschappelijk onderbouwd, dat naarmate wij daar aandacht voor hebben en op een positieve manier daar bijdrage aan besteden dat zij zich geaccepteerd voelen. Ik heb eerder in het betoog van de VVD de vraag gesteld over het verband tussen statushouders en werken en het beeld dat daarmee opgeroepen wordt. En de heer Van der Voort doet hetzelfde. En ik vind het kwalijk en ik zou de heer Van der Voort vragen en ik weet dat er tegen beter weten in, maar ik maak liever dit politieke punt dan dat hij tot inkeer komt, dit niet meer te doen. Want ik vind het kwalijk en ook deze mensen zijn onze inwoners en verdienen ook uw steun, want in de gemeentewet en in de grondwet staat dat ook u hun volksvertegenwoordiger bent. De voorzitter: De heer van der Voort. De heer Van der Voort: Ik zal kort reageren, voorzitter. Dan ga ik verder met mijn geweldige betoog. De heer Hofland die zegt dat al vier jaar lang de raad mijn en onze uitlatingen als tip, maar ik wil hem graag in

herinnering brengen, dat het uw partij was die een debat heeft aangevraagd over onze uitlatingen, want die zouden schadelijk zijn voor de gemeente Westland. Dus de acceptatie van uw kant is er sowieso niet. Maar goed wat u al zei, er zit een universum tussen ons. En dat gaat ook niet veranderen. Ik neem geen afstand van mijn woorden en ik ga vervolgen met mijn betoog met goedkeuring van de burgemeester. Zoals de meeste Westlanders is opgevallen, is de laatste jaren veel gebouwd binnen onze gemeente. Glasareaal maakt grotendeels plaats voor complete woonwijken en de meeste dorpskernen hebben aanzienlijk meer woningen bijgekregen. De woonverdeling echter naar onze eigen inwoners kan en moet veel beter. We hebben hier over meerdere gesprekken gevoerd binnen de raad. En ik denk dat de hele raad de positie van Westlandse woningzoekenden wil versterken. En hiervoor kijken we logischerwijs met de meeste fracties naar andere gemeenten hoe zij hun huisvestingsverordening en woonruimtebemiddelingssysteem hebben geregeld en welke afspraken zij wel en niet hebben met derden. Een van dit soort casussen is de gemeente Ridderkerk, die uit de regionale woondeal zijn gestopt en een eigen lokale huisvestingsverordening en woonruimtebemiddelingssysteem hebben ontwikkeld.