2025.07.09 Gemeente Westland Gemeenteraad

Zullen onderwerp zijn van ons verkiezingsprogramma ik hoop dat het volgende college deze punten structureel gaat aanpakken met serieuze partijen die niet achter elk incident aanrennen. Om de komende raad te sterken in haar controlerende taak en met adviezen te helpen bij beleidsvoorbereidingen hebben we samen met Westland Verstandig en GroenLinks een motie en amendement ingediend om het budget van de Rekenkamer te verhogen. In uw reactie vraagt u onze fracties de motie in het najaar bij de begrotingsbehandeling als amendement in te dienen, maar wij vragen nou juist aan dit college om dit verzoek direct mee te nemen in de begroting. Ten slotte worden de plannen van het college in de begroting gedekt uit algemene dekkingsmiddelen. Pas als het college deze structurele verhoging van het budget van de Rekenkamer Kamer niet opneemt in een conceptbegroting, zullen onze fracties met een eigen dekking en een amendement komen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van FvD. De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Dank u wel, voorzitter. Geachte voorzitter, burgemeester, wethouders en ambtsgenoten, allereerst bedanken wij het college en de ambtelijke organisatie voor het opstellen van de Kadernota 2025 en investeringsvoorstellen waarover we vandaag besluiten.

Kort samengevat concluderen wij tot zover een sluitende Kadernota en deze is voornamelijk te verklaren door het uitstellen van herziening op het gemeentefonds voor de komende twee jaar door het onbetrouwbare rijk, waardoor er extra middelen beschikbaar zijn gesteld als tijdelijke compensatie en de extra dividenduitkeringen van

de Juva, waar wij als gemeente zijnde aandeelhouder van zijn. Het spreekt voor zich dat de tijdelijke compensatie slechts uitstel is, maar ook over de extra dividenduitkeringen mag onze gemeente zich niet rijk rekenen. Winstuitkeringen gebeurt immers alleen als de winst wordt geboekt. En dat is ook bij de Juva geen vanzelfsprekendheid. Voorzitter, ondanks dat Forum voor Democratie Westland vindt dat de meerjarenbegroting sluitend moet zijn en er serieus rekening gehouden moet worden met de ravijnjaren dient er solide financieel beleid te worden gevoerd vanuit het college. Hierbij mag niet vergeten worden dat we qua inkomsten voor drie vierde deel afhankelijk zijn van het rijk en dat deze onbetrouwbaar is. Te hoge uitgaven leiden uiteindelijk tot onredelijke hoge lokale heffingen. Lokale heffingen die betaald moeten worden door onze inwoners en ondernemers, aangezien we wel controle hebben over deze inkomstenbron. Het is dan ook gepast dat het college van de gemeente Westland bezuinigd binnen haar eigen beleidsterreinen en de ambities bijstelt ten behoeve van solide financieel beleid. Met de bezuinigingen is het college en de ambtelijke organisatie hard bezig en dat verdient vanuit onze fractie een compliment. Dit zijn zeker geen makkelijke werkzaamheden en vergen bovenal veel geduld. De ambities daarentegen zijn veel te groot.

Waarin de meegemalen projecten Flora Campus oftewel twaalfde dorp of beter gezegd stad en nieuwbouw theater De Naald uit het oog springen. Projecten die hoofdzakelijk gefinancierd kunnen worden middels vreemd vermogen en zo veel risico's met zich meebrengen. Het is natuurlijk niet vreemd dat de schulden hierdoor toenemen, daarbij willen ons ook niet blindstaren op de signaalwaarde van de financiële kengetallen. Het beleid is wat ons betreft te offensief, te risicovol. We zien dan ook graag defensief beleid, waardoor minder afhankelijk worden van banken. We dienen de motie van de ChristenUnie-SGP inzake voorkomen hoge schulden dan ook mede in. Voorzitter, FvD Westland is tegen nieuwbouw van theater De Naald omdat de ambities van de directie niet strookt met de behoefte van de overal de meerderheid van onze Westlandse inwoners. Wij zijn ervan overtuigd dat onze inwoners een bescheiden knus en intiem Westlands theater willen met verantwoord beleid voor de toekomst. Een theater dat openstaat voor amateurverenigingen en theater educatie. Waarbij talenten die het theater ontgroeid zijn, graag zien doorstromen naar theaters in de grote steden ten behoeve van hun eigen ontwikkeling. Hier ziet onze partij dan ook een belangrijke rol weggelegd voor de directie van theater De Naald anders dan dat er geconcurreerd moet gaan worden met theaters in de grote steden.

We gaan er ook van uit dat het college niet zoveel als mogelijk kosten probeert te maken ten behoeve van nieuwbouw, rekening houdend met de verkiezingen van komend jaar. Voorzitter. Wij zijn tevreden met de investeringen in de sportvoorzieningen zoals uitbereiding sportcomplex Zweth in De Lier, investering in onderwijsvoorzieningen zoals nieuwbouw van de basisschool de Hoogvlieger in Naaldwijk, investering in speelvoorzieningen zoals in Honselersdijk en investering in groenvoorzieningen zoals de groenblauwe schoolpleinen. Investeringen in de dorpen Naaldwijk, ‘s-Gravenzande, De Lier en niet te vergeten de nog twaalfde stad die erbij komt, Flora Campus, lopen wat ons betreft niet in verhouding met de investeringen in het dorpen Monster, Poeldijk, Wateringen, Kwintsheul, Honselersdijk, Ter Heijde, Heenweg en Maasdijk, waarbij met name investeringen in centrums, parkeren en groenvoorzieningen van de laatstgenoemde acht dorpen structureel achterblijven. Daarnaast dient het onderhoud aan wegen, fietspaden en wandelpaden verder verbeterd te worden, zowel binnen als buiten het dorpskernen aangezien hierover veel terechte klachten binnenkomen vanuit de Westlandse samenleving. Voorzitter. Een van de grootste bedreigingen van onze Westlandse samenleving, dat is de massa-immigratie.

Cijfers van bevolkingsontwikkeling en bevolkingssamenstelling binnen de gemeente Westland, daar wil uw college het niet over hebben. Dat is wellicht ook niet nodig want je hoeft de voordeur maar uit te lopen en de gevolgen zijn al direct zichtbaar. De natuurlijke aanwas ten opzichte van de Westlandse bevolkingsgroei keldert al jaren terwijl de Westlandse bevolking structureel blijft stijgen, voornamelijk door immigratie. U weet hoe wij als partij hierin staan, want wij zijn tegen het faciliteren van die massaimmigratie binnen onze gemeente, ofwel tegen de omvolking van het Westlandse volk. De voorzitter: Ik wil toch even, deze termen over voor omvolking vind ik hier niet passend. Ik wil u vragen dat terug te nemen en anders wil dat niet meer toestaan hier in deze zaal. De heer Van der Voort: Ik vind de term goed dekken en ik neem hem niet terug. De voorzitter: Dan geef ik u een overweging om die term niet meer te gebruiken anders ontneem ik u het woord. De heer Van der Voort: Het idee dat de gemeente Westland winst kan maken op huisvesting van statushouders is daarbij het grootst mogelijke onzinverhaal die er bestaat. Wij zijn namelijk geen Van der Valkgroep. Er komen immers niet voor niets in rap tempo nieuwe hotels uit de grond op triple a locaties

met reclameborden die over kilometers opstand zichtbaar zijn. Over privileges gesproken waarbij de directe en indirecte samenwerkingspartners van de gemeente Westland niet buiten beschouwing gelaten mogen worden. Als eerst onze directe samenwerkingspartner Fletcher Hotel, die zich bekommert over het beheer van het Carlton hotel in Naaldwijk. Waarvoor zij een tarief zijn overeenkomen met het college tot 1 april 2026 en nee, dit is helaas geen grap en hierbij citeer ik de wethouder Van Staalduinen, van 70 euro exclusief btw per bed per dag voor een volwassene. Met de bezettingsgraad van bijna 100 procent is het zeer lucratief zaken doen voor Fletcher, aangezien zij geen afschrijvingskosten hebben voor het hotel. Voorzitter. Ter herinnering, onze gemeente heeft een oud gebouw gekocht van maar liefst 8 miljoen euro en de kans dat we hier restwaarde aan overhouden is nihil. We dienen daarom een motie inzake exploitatie van het Carlton hotel mede in. Net zoals GemeenteBelang Westland vinden wij het niet langer verantwoord de exploitatie van Carlton ongewijzigd voort te zetten. Echter draait het voor Forum voor Democratie Island niet uitsluitend om de exploitatie van het hotel, maar juist om de gevolgen van het faciliteren van de massa-immigratie. We zien deze motie dan ook als een belangrijke stap om het faciliteren van de immigratie te stoppen.

Het hotel is namelijk onderdeel van de Westlandse flexroute, waarmee de massa-immigratie binnen onze gemeente wordt gefaciliteerd. We moeten een keer nee zeggen. De barmhartige Samaritaan uit de bijbel nam een slachtoffer mee naar een herberg, nadat veel welvarende Joden voorbijgingen en het slachtoffer lieten creperen. Hij betaalde voor een maaltijd en een overnachting, maar nam niet de zorg op zich voor het slachtoffer en ze nazaten om hun een beter leven te bieden. Dit hoeven wij ook niet te doen. Voorzitter. Wellicht kwam onze motie inzake stoppen met de Westlandse flexroute op 11 oktober 2023 te vroeg, maar tijdens de komende begroting zullen wij hem opnieuw indienen. En hierbij gaan we uit van een open debat vanuit ideologische standpunten, anders dan vanuit populisme. Dus niet zoals de LPF waarbij ze onze motie stoppen Westlandse flexroute mede indienen om vervolgens in de afgelopen Begrotingsraad van 13 november 2024 voor te stemmen op een motie van linkse partijen inzake versnelling aanwijzen locaties flexwoningen. Deze linkse partijen krijgen wat ons betreft gelijk met de betrekking tot de kostendekkend krijgen van het Carlton hotel door de gemiddelde verblijfsduur te verkorten naar zes maanden. Dit gaat echter wel gepaard met de goede doorstroming van de Westlandse flexroute, oftewel het versnellen van de massa-immigratie.

Voorzitter, u zult begrijpen dat ook indirecte samenwerking met de werkgroep middels leegstandbeheer tot 2030 niet enthousiast is ontvangen door onze fractie. Met de kantoor transformatie van initieel 48 naar nu 24 onzelfstandige woningen blijft immers sprake van capaciteitsuitbreiding van de Westlandse flexroute. Forum voor Democratie Westland wil deze capaciteit zo snel als mogelijk reduceren naar nul met de boodschap aan de provincie dat wij geen statushouders meer gaan opvangen. Naar aanleiding van de antwoorden van wethouder Van Staalduinen concludeert onze fractie namelijk dat wij als gemeente Westland zijnde ons niet moeten laten bedreigen door de provincie met haar treden. Als de provincie dreigt met een sanctie in de plaatsstelling, dan moeten ze dat maar eens laten zien. Anders dan dat wij onze inwoners maar eindeloos op hun huis moeten laten wachten. Naast de Westlandse flexroute dient ook de woondeal regionale realisatie agenda Haaglanden te worden herzien. Klaarblijkelijk vinden de coalitiepartijen Westland Verstandig en GemeenteBelang Westland dit ook, aangezien zij net als Forum voor Democratie Westland bezwaren of wensen en bedenkingen hadden tegen het tekenen van de intentieverklaring eind mei 2023 en ik zojuist de suggestie heb vernomen van deze partijen in één termijn. Met deze wensen en bedenkingen is zoals verwacht niks gedaan.

Echter blijkt wel een raadsmeerderheid voor die meer regie wil over toewijzing van de woonruimteverdeling en tot zover weinig draagvlak is voor een 15 minuten stad zoals geschreven in REA. En mijn fractie gaat ook graag mee naar Ridderkerk. Voorzitter. Dan nu het amendement en de moties die wij mede indienen inzake bewaakte fietsenstalling strandopgangen Westland en behoud openbaar toilet in Naaldwijk. Allereerst bedanken wij Westland Verstandig voor haar standvastigheid en prettige samenwerking. Het is deze wethouder, wethouder Valstar namelijk gelukt om de wens vanuit de raad zo lang als mogelijk uitstellen, met als resultaat een fictieve besparing op zijn veel te hoge raming. Wat ons betreft kan deze wethouder met zijn ambtenaren van verkeer nu zo snel als mogelijk aan de slag. Als eerst met voorzitter, van de beveiligde fietsenstalling in Ter Heijde en vervolgens de uitwerking van definitief voorstel voor meer bewaakte fietsenstallingen in het Westland voor de periode 2026-2030. Geen enkele Westlander zit namelijk te wachten op een hogere premie om zijn of haar fiets te verzekeren. Daarvoor kan men beter verhuizen naar Rotterdam of Den Haag. Met het behouden van het openbaar toilet in Naaldwijk kunnen we kapitaalvernietiging voorkomen en we hopen hiervoor ook een ruime meerderheid van steun van andere fracties. Voorzitter.

Tot slot nemen wij deze Kadernota ter kennisgeving aan en sluiten we af met onze visie. Wij strijden voor een hechte en Westlandse samenleving. Gevormd door een leidende Nederlandse cultuur. Een samenleving die van origine, solidair, hardwerkend, innovatief en ondernemend is. Waarin hard werken loont, gezinnen zelfredzaam zijn met zelfbeschikking, eigenaarschap en eigendom als uitgangspunten. We zijn voor een sterk private sector waarin de gemeente in dienst staat van haar burgers en ondernemers, een gemeente die openstaat voor initiatieven en de belangen van de Westlandse samenleving prefereert boven de

belangen van de staat. Ten slotte is zij verantwoording voor de verschuldigd aan de burgers die hen hebben gekozen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik tot slot het woord aan de Fractie Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Geachte voorzitter, leden van de raad, college en aanwezigen. Vandaag spreken we over onze koers, onze keuzes en daarmee ook over onze identiteit als gemeente. De Voorjaarsnota is niet zomaar een boekwerk vol cijfers, het is een richtingwijzer. Het laat zien waar we in willen investeren. In stenen zeker, maar bovenal in mensen. Laten we beginnen bij onze ouderen. In Westland zien we een groeiende groep ouderen die langer zelfstandig woont. En dat is iets om trots op te zijn. Maar betekent ook iets. Ouderenzorg gaat niet alleen over zorginstellingen of thuiszorg, het gaat ook over nabijheid, contact, waardering, over ondersteuning van mantelzorgers, goede dagbesteding en over buurten waar ouderen zich veilig voelen en mee kunnen blijven doen. Raakt ook aan het thema eenzaamheid. Eenzaamheid stopt niet bij de voordeur. We horen het van jongeren die worstelen met prestatiedruk en van ouderen die hun sociale netwerk zien krimpen. Laten we blijven bouwen aan een gemeente waar mensen elkaar ontmoeten in buurthuizen, bibliotheken, op het sportveld of bij cultuuractiviteiten. Want verbinding is geen luxe, het is een basisbehoefte.

Wonen speelt hierbij een sleutelrol. We staan voor enorme bouwopgave, maar laten we die kans benutten om woningen te bouwen die toekomstbestendig zijn. Levensloopbestendig, duurzaam en passend in elke levensfase. Woningen waar mensen kunnen blijven wonen als hun situatie verandert. Huizen die ontmoetingen mogelijk maken in wijken die uitnodigen tot samenleven en wie aan de toekomst denkt, denkt aan onze jeugd. Schoolzwemmen lijkt misschien iets kleins, maar het is van grote waarde. Niet alleen omdat we in een waterrijke omgeving leven, maar ook omdat het bijdraagt aan gezondheid, zelfvertrouwen en gelijke kansen. Voorzitter. We willen ook stilstaan bij een plek waar stilte juist zoveel zegt, onze begraafplaatsen. Het zijn meer dan plekken van afscheid. Ze zijn deel van onze geschiedenis, onze identiteit en ook van ons landschap. Goed onderhoud is en blijft belangrijk, maar ook hier kunnen we verduurzamen met ecologisch beheer, meer groen en aandacht voor rust en respect. En dan tot slot, een thema dat soms wat minder aandacht krijgt in begrotingen, maar onmisbaar is voor een levendige samenleving. Cultuur, toneel, dans en muziek. Het zijn geen bijzaken. Ze zijn het hart van onze gemeenschapszin. Ze brengen mensen samen, geven jongeren de ruimte om zichzelf te ontdekken en houden tradities levend.

Laat ze dus niet alleen in stenen investeren, maar ook in het verhaal dat we samen vertellen. In repetitieruimtes, kleine podia, lesaanbod en ondersteuning, voor lokale verenigingen. En voorzitter, de keuze die we maken voor het Westland voor morgen, laten we een gemeenschap zijn die bouwt aan huizen en ons vertrouwen, die zorgt voor jong en oud. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we aangekomen aan het eind van de tweede termijn van de gemeenteraad. Ik schors de vergadering tot 16.00 uur voor overleg binnen het college, voorbereiding op tweede termijn van het college en om 16.00 uur verzoek ik u allen hier weer in deze zaal terug te zijn. Ik heropen de vergadering. Het is 16.00 uur en ik verzoek eenieder om zijn of haar plek weer in te nemen. Misschien kan iemand van de griffie het CDA nog even inseinen dat we alweer begonnen zijn. En ook de VVD. De VVD zie ik dat de belangrijkste man is er, maar dat betekent dat er maar één man is. Gelukkig kan ik dan dat zomaar zeggen. Ja, goed. Dan geef ik als eerste het woord aan de wethouder van financiën voor, namens het college, ik heb met het college afgesproken dat de wethouder financiën krijgt in principe 20 minuten, de andere collegeleden 10 minuten. Maar ze mogen elkaar een beetje helpen. De heer Van der Stee. De heer Van der Stee: Voorzitter, dank u wel.

Ik zal heel langzaam praten, want ik zie het CDA ondertussen binnen komen lopen, dan hoeven zij niet alles te missen, maar kunnen ze dat gedeelte in ieder geval ook horen. Voorzitter, dank u wel. En ik wil alle fracties bedanken voor de vele dankbetuigingen die ook weer gedaan zijn. Welkom, mijnheer Klinkspoor. Dankbetuiging die ook vandaag in de inbrengen weer zijn gedaan richting zowel het college als de organisatie voor het vele werk dat verzet is en de beantwoording en ook de inzet die de eerste in de afgelopen tijd gezet is om alle P&C documenten voor elkaar te krijgen. Voorzitter, ik neem even alle fracties mee en ik denk niet dat ik daar twintig minuten voor nodig heb om op alles te reageren, dus ik geef graag de tijd een stukje aan de collega’s om dus, vooral mijn collega Van Staalduinen, om de vele vragen die daarover zijn geweest de ruimte en tijd voor te hebben. Voorzitter. Ik begin met Westland Verstandig even over de strategische aankopen en wij vragen u om deze motie even aan te houden met de volgende reden. Het is namelijk zo dat wij van plan zijn om in oktober u een nieuwe strategische beleid voor te leggen voor strategische

aankopen waarbij wij nog even op dit moment onderzoeken hoe dat gedekt kan worden of uit de reserve, of vanuit de algemene middelen, of misschien wel vanuit de reserve gebiedsontwikkeling. Het maakt op zich niet zoveel uit want het is een balanspost. De essentie van… De heer Van Koppen: U gaf twintig minuten en de anderen tien, maar als de tijd niet loopt blijven we heel veel minuten overhouden. De voorzitter: Dat u het doorzien heeft. Ja, helaas. De heer Van der Stee: U let helaas goed op. Dat scheelt weer tijd. Nou ja, de tijd loopt inmiddels. In ieder geval graag stukje bonus gekregen. Hij loopt nog steeds niet, maar ik ga ondertussen door. Dan kan de techniek dat wel verder in orde maken. Volgens mij willen we met zijn allen lekker om 18.00 uur eten en dat gaan we volgens mij wel redden. Dus in oktober kom ik met een voorstel naar de raad toe over beleid voor strategische aankopen. Dat willen we wat breder trekken dan alleen voor het groepswonen. Denk ook aan bijvoorbeeld dat je soms strategisch percelen wil opkopen om een mobiliteitsvraagstukken op te lossen, ofwel andere vraagstukken denk aan herstructurering. De motie, als u die aanhoudt, kunt u bij de begroting eventueel weer indienen of in de begroting al gelijk want meenemen hangt dus ook een beetje af van wat er allemaal uit de discussie gaat komen in oktober.

Maar ik denk dat wij daarvoor geen begrotingswijziging op dit moment nodig hebben. Het doel wat u wilt, is hetzelfde als. Wij willen op een aantal plekken als college het mandaat krijgen om vast aankopen te kunnen doen, zodat wij sneller kunnen handelen, zelfs eventueel voordat het op de markt komt te kunnen handelen. De heer Duijsens: Maar dat is toch weer verloren tijd, dan zijn we een half jaar verder dus kunt u beter nu die motie aannemen en je kunt natuurlijk nu niet die reserve, maar je hebt wel mandaat dan. Anders kunnen we weer een half jaar wachten voordat dit uitgevoerd kan worden. De heer Van der Stee: Nou ja kijk, met een motie zullen we als college ook weer moeten zeggen, op dit moment hebben we ook niet met de motie het mandaat om de aankopen te doen. Als u zegt we willen als raad een besluit nemen dat het college alvast aankopen mag doen tot 5 miljoen dan hoop ik dat u een amendement wil indienen waarbij we gelijk een besluit nemen en van u dat mandaat krijgen en dan gaan we in de vakantie misschien wel leuke percelen kopen, maar laten we even die paar maanden nemen.

Mocht er, en ik kan u vertellen dat komt er eentje aan, mocht er een strategische aankoop zijn, dan zullen we dat voorlopig even alvast daarop vooruitlopend doen onder voorbehoud van instemming van de raad en na de zomer heeft u, kan ik u voorspellen alvast, weer een strategische aankoop waar we nu mee bezig zijn. Dus het blokkeert ons op dit moment in de ontwikkelingen nog niet. Uw tweede vraag was eigenlijk hoe zit het met de koopoptie? Nou, u weet ook dat de wetgeving allemaal wat veranderd is met de omgevingswet. We hebben daarvoor de koopoptie ook een juridisch onderzoek gedaan. We zijn met de laatste puntjes op de i bezig. Ik verwacht de memo na de zomer met u in de commissie ruimte te kunnen bespreken hoe wij verder denken te gaan, in het kader ook van de nieuwe omgevingswet met deze optie voor de BOPA's die daarom vragen. Voorzitter. Dan ga ik naar de fractie van GemeenteBelang Westland. De meicirculaire, u geeft dat aan, deze informatie wordt vandaag niet een onderdeel van de Kadernota. Dat lukt ons nooit om dat direct te verwerken. Maar wij vinden het wel onze actieve informatieplicht om de uitwerkingen daarvan te laten zien.

En u heeft ook kunnen zien in deze meicirculaire, in de brief bijna 10 kantjes, wat het allemaal voor de gemeente betekent en dat er ook nog wel punten zijn om over na te denken, maar het heeft inderdaad een incidenteel voordeel in de komende twee jaren dat opschuiven van dat ravijn van zo'n 25 miljoen in die twee jaar bij elkaar. Maar u ziet ook dat er in de meicirculaire een voordeel zit uiteindelijk structureel van 3 miljoen dat zit dus niet verwerkt in de Kadernota, maar zullen wij wel meenemen in de begroting. U vraagt tegelijkertijd aan ons ja, we willen bepaalde bevestigingen zien omdat misschien nog wat dingen onduidelijk zijn. Ja dat klopt. Maar die septembercirculaire die verwachten wij in de derde week van september. Het lukt dus met geen enkele mogelijkheid om dat nog te verwerken in een begroting die de week erop gepresenteerd wordt. Het is ook zo dat wij hier in deze gemeente Westland gebruikelijk zijn om altijd de meicirculaire te verwerken en dat moet je dan ook als in principe aanhouden. Dus wisselen van het ene jaar na de meicirculaire, het andere jaar naar septembercirculaire is ook niet toegestaan. Dus de verwerking daarvan kunnen we niet doen voor deze begroting. De meicirculaire zullen we dus wel verwerken, maar we zullen wel voor de begrotingsbehandeling informeren wat er in de septembercirculaire komt te staan.

Ik ben blij dat in ieder geval ook erkent dat met deze laatste Kadernota in ieder geval ons FNP op orde lijkt te zijn en zeker ook met de investeringslijsten denk ik dat wij steeds meer in control zijn, hetgeen ook bevestigd wordt door de

accountant. U heeft een opmerking toch wel over het FNP, zoals daar geschetst wordt. Wij hebben namelijk van de saldi die er waren uiteindelijk in verschillende stappen 9,5 miljoen toegevoegd aan de reserve Naald en niet als plus laten staan. Dat hebben wij gemengde moeten doen naar aanleiding van de grote wens die er in deze gratis om in ieder geval vast middelen te reserveren voor die Naald. U zegt gebruik daar dividend voor dat lijkt ons geen goede suggestie omdat ook dividend is niet voor de kapitaalslasten van een Naald voor 50 jaar in te schatten. De dividend die afspraken die wij maken die zijn altijd voor een aantal jaren bij Juva en die kunnen we niet voor een langere periode doen. Dus het dividend zit ook netjes in, hoe heet het, hele FNP en als u zegt van ja, we willen toch nog eens een keer kijken dan wil ik u toch wijzen op wat er nu op dit moment voor ons voor ogen is. Als we kijken naar de jaarschijf 2029 dan reserveren we al structureel eventueel die 2 miljoen maar er zit ook nog een voordeel in van 3 miljoen in deze meicirculaire. Dat maakt al dat je praat over een structureel voordeel van 5 miljoen. U ziet daarboven in die brief en dat is misschien best wel lastig en dan gaan we na de vakantie zeker met u praten.

Daar ziet u de, hoe heet het, F4, F5 en F6 bij elkaar voor 4,9 miljoen, waar wij voor gekort worden door het rijk, waarvan rijk zegt ja, die 4,9 miljoen die kunt u met maatregelen weer terughalen. Die staan voorlopig als pm-posten, maar eigenlijk zit daar dus ook nog 4,9 miljoen ruimte in de cijfers. Dat betekent als je die bij elkaar optelt dat wij ruimschoots de middelen hebben en de keuzes die moeten later nog gemaakt worden om in ieder geval de kapitaalslasten zoals ze geschetst zijn in de rapporten van de Naald te kunnen betalen in de toekomst. Voorzitter. Wij zouden dat dividend dus graag op deze manier in het FNP laten staan en ook zo in de begroting meenemen en daar ook de ruimte voor de Naald inzichtelijk te maken wat de kosten daarvan zijn, maar ook wat het doet met het saldo. Dan heeft u nog een amendement waar ik op wil reageren. We hebben in het verleden ook reservemutaties opgenomen in de afwijkingsrapportage. Die zaten toen wat meer verstopt. We hebben ze nu expliciet gezet in 1a tot en met 1d, daarvan zijn van 1a tot en met 1d de zaken ook bekend. 1a tot en met c is zeker ook bekend vanuit college, werkprogramma, is eerder ook over gesproken en ook een presentatie geweest bijvoorbeeld van de Berkenflat. En wij zouden vanwege de tijd dit door willen laten gaan.

We hebben wel in de orde commissie aangegeven als de wens van de ordecommissie is om dat in de toekomst meer met raadsvoorstellen explicieter te maken, om dat dus inderdaad voortaan zo te doen. Voorzitter, ik ga naar het CDA. Wederom dank voor de complimenten. En er is inderdaad veel in gang gezet in deze periode waarbij inderdaad de zaken zoals u schetste Flora Campus misschien wel inderdaad de kers op de taart is. De financiën van de Naald heeft u naar gevraagd Ik hoop dat deze uitleg nu voldoende daarvoor is en u vraagt vooral toch even de Berkenflat twee, de Julianahof, hoe zit dat dadelijk? Hoe kan dit goed komen met die acht ton? Nou, zoals wij al hebben gezegd wij willen nu vast die drie ton doen, wij gaan dan de boel verder uitwerken. En dat zou binnen de regels kunnen van staatssteun. Je mag namelijk los van de de-minimisregeling kunnen we ook tekorten in de businesscase. En dat wat te relateren is aan de realisatie van sociale huurwoningen gewoon betalen. We doen dat al bij projecten. Denk bijvoorbeeld het voorbeeld wat ik hier een paar keer heb genoemd, het exploitatietekort op de sociale woningen van gemeentehuis plek in Monster. Dat zat ook ruim 12.000 euro per woning op. En dat is binnen de regels toegestaan. Dus ik maak me daar op dit moment geen zorgen over. De voorzitter: De heer Van der Berg.

De heer Van den Berg: Toch even reageren op wat de wethouder vertelt over nieuwe voorstellen, de vier nieuwe voorstellen die in de afwijkingsrapportage worden gepresenteerd, dat wij daar in de raad over gesproken zou hebben. Nou als u noemt de Berkenflat Juliahof. Ik kan me herinneren dat er eerst een jaar geleden waren er problemen over de financiering. De gemeente zou garant moeten staan. Toen eens is er een juichende raadsinformatiebrief gekomen. Er is een sluitende businesscase, de gemeente hoeft niet garant te staan. En nu hoor ik allerlei verliezen, die exploitatieverliezen niet te activeren stichtingskosten van ik hoor 800.000 euro. En we gaan dan met geitenpaadjes dat oplossen met zo'n bijdrage dat daarnet geen staatssteun is. Ik zou dat liever gezien willen hebben in een apart raadsvoorstel, zodat we kunnen praten dat we uitvoerig de businesscase kunnen bekijken. En wat komt er nog meer op ons af? Op deze manier worden we langzamerhand een beetje ingerommeld. Lijkt het wel de camel nose techniek noemen we dat geloof ik ook wel. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Stee: Ja, ik ben niet van de Partij van de Dieren, dus de camel nose, daar heb ik dan niet zoveel mee. Maar ik hoor u een aantal dingen zeggen en ik dacht in mijn gevoel toch wel een andere geheugen te hebben. Ten aanzien van de route die we hebben gelopen. Ja we hebben en dat zegt u

terecht eerst een uitgangspunt gehad van een sluitende businesscase. Ik heb u daarna gemeld in deze raad dat, of in de commissie, dat dat niet meer haalbaar blijkt te zijn. Dat wij uitgaan op dit moment van een businesscase waarop een verlies zit, wat wij samen met Arcade en Stol dan willen delen, waarbij we op dit moment een schatting maken dat dat voor de gemeente dan mogelijk richting die acht ton zouden gaan. Dat hebben we ook op die avond hier gepresenteerd en ook besproken in de Anjer volgens mij nog beneden, waarbij we de businesscase in grove opzet hebben laten zien. U krijgt van mij in het najaar nog de hele businesscase en de rest van de bedragen die we daarvoor nodig hebben. Evenals dat het bestemmingsplan eind van het jaar gepland staat. We weten om in ieder geval nu verder te gaan, om de boel verder uit te werken moeten we dit zien als een soort van voorbereidingskrediet, een soort voorschot op het geheel om ieder geval tempo te kunnen maken. Ik hoop ook de overeenkomst voor de vakantie nog te kunnen sluiten met Stol en Arcade zodat we de meters kunnen maken en dus de uitgebreide businesscase met alle cijfers die u wilt hebben in een raadsvoorstel netjes met elkaar te kunnen bespreken. De voorzitter: Eerst mevrouw Vermeer. Mevrouw Vermeer-De Smit: Dank u.

Wethouder, betekent dit dat de ontwikkeling van de Tweede Julianahof zeker geen vertraging oploopt? En betekent dit dat ze via welk geitenpaadje dan ook dat bedrag van die vijf ton sowieso gaan ontvangen? De heer Van der Stee: De vijf ton dat zal ik nog moeten berekenen samen met Stol en Arcade. Wat wij nu vragen bij de afwijkingsrapportage en daarom ontraden we het amendement is om in ieder geval met die drie ton door te kunnen gaan deze zomer. Als die nu niet komt en het amendement wordt wel gesteund in de meerderheid kan dat voor Arcade en Stol een reden zijn om te zeggen nou, dan wachten we tot dit besluit genomen is en dan praten we gauw richting september, oktober voordat je dan verder gaat. Dan ga je nu nog niet uitwerken. Stol kan het financiële risico niet nemen. Daar hebben ze de middelen niet voor. Dus vandaar dat wij zeggen nou, daar willen we vast op instappen. We willen de overeenkomst tekenen voor het zomerreces. En we komen met de definitieve cijfers en de totale verhaal. Dat zou op vier ton uit kunnen komen, op vijf ton uit kunnen komen, zou ook richting de zes kunnen zijn. Ik durf dat nu nog niet te zeggen. U bepaalt uiteindelijk wat het definitieve bedrag wordt, u zegt van nou daar gaan we dan mee akkoord. De voorzitter: Mijnheer van den Berg. De heer Van den Berg: Dank u.

Ik hoor de wethouder ook zeggen dat we in het najaar wellicht een businesscase krijgen. Ik zou willen vragen om in september gewoon de businesscase voor te leggen want er zijn zoveel vragen over een Berkenflat. U vertelt nu Arcade en Stol zou in de problemen komen. Ik heb begrepen dat het alleen maar Stol is, want Arcade neemt het verlies zelf voor zijn eigen rekening. We weten ook niet bijvoorbeeld wat we aan de… Vorige maand hebben het gehad over fors bedrag voor de WOS om te verhuizen. Dat zou eigenlijk geactiveerd moeten worden bij het gebouw want zijn kosten die we maken als verhuurder. Wat krijgen we uiteindelijk voor de grond daarvan? Er zijn zoveel vragen die wij normaal gesproken gesteld zouden kunnen hebben als u hier een ordentelijk raadsvoorstel had gemaakt, maar het voorstel om nu 300.000 euro bij te passen, het is in niet een commissie besproken. Als er vragen over werden gesteld bij de technische vragen, was het politiek en ik vind deze middag niet eigenlijk niet het moment om hier uitgebreid over te discussiëren. Dus nogmaals graag de toezegging dat wij in september in de commissie MO de businesscase krijgen. En als u verwijst naar een bijeenkomst hier beneden, dat zijn allemaal bijeenkomsten waar geen besluiten worden genomen. De raad beslist en niet commissies. De voorzitter: Wethouder.

De heer Van der Stee: Volgens mij heb ik niet gezegd dat er mensen in de problemen komen. Ik zeg alleen dat Stol niet in staat is om dit voor te financieren. Dat is de vraag die wij hebben gekregen. Se werkbijeenkomst of de Ria of hoe het ook wil noemen die we beneden hebben gehad, daar is geen besluit in genomen. Maar ik heb zowel hier in deze raadzaal als eerder de raad geïnformeerd dat het geen sluitende businesscase is. Wij vragen aan nu in feite aan u puur die drie ton om daarmee verder te gaan. Dan kunnen wij die businesscases uitwerken. Die businesscase die hebben we in het najaar

uitgewerkt. Ik durf niet keihard te zeggen dat hij er in september is. Trouwens het raadsvoorstel zal er zeker in september nog niet zijn, dat zal op zijn vroegst pas in september of in oktober, november zijn. Ik wil goede cijfers. Het is een ingewikkelde materie. Er moeten ook andere zaken uitgezocht worden, maar ik heb u al eerder verteld, zowel op dit project en dat geldt voor alle projecten waarbij we te maken hebben met sociale huurwoningen, daar zit een deficit en wij hebben dit bedrag gewoon nodig om in ieder geval nu meters te maken en straks bij een goed besluit voor te leggen. De heer Van den Berg: Voorzitter. Laatste. Ik hoor de wethouder zeggen een deficit op sociale woningen, maar deze 300.000 euro is bestemd voor de stichting Stol en die bouwt geen sociale huurwoningen, die bouwt vrijesectorhuurwoningen. De heer Van der Stee: Dat klopt. En daarom kunnen we dus maximaal die zoals in het raadsvoorstel ook staat die, met die de-minimis, die drie ton doen. Dat is met de Stol. Maar ik wilde alleen maar aangeven. Dit soort projecten in zijn geheel zijn tegenwoordig zonder bijdrage van een gemeente nooit haalbaar. En dat is ook van de reden waarom ik toen gezegd heb bij de businesscase die gaat niet sluitend worden.

De gemeente zal hiermee een bijdrage moet doen en het college is van plan en daar heb ik toen volgens mij u met een raadsinformatiebrief over geïnformeerd om hiermee verder te gaan en het plan verder uit te werken. En dat is niet een besluitvorming. Dat ligt inderdaad vandaag voor met een bijdrage vanuit de reserve die er ook volgens mij voor bedoeld is. Voorzitter. Het is aan de raad. Het college blijft ontraden. Wij willen meters maken met de Berkenflat en u krijgt uitgebreid nog straks de businesscase. De voorzitter: De heer Van Koppen. De heer Van Koppen: Even kleine conclusie na het verhaal van de wethouder. Dus het klopt dat de WOS met een niet-sluitende businesscase plaats moet maken voor een, voor huizen met ook een niet-sluitende businesscase. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Stee: Volgens mij praat de WOS niet over een niet sluitende businesscase. De WOS hebben wij met zijn allen gemeend hier in deze raad om die te verhuizen. Die verhuizing kost een 1,8 miljoen en daar heeft u een krediet voor gegeven. Daar zit geen businesscase achter die niet sluit. De businesscase is een verhuizing die inderdaad zoveel kost, waar zij de middelen niet voor hebben.

De exploitatie en dat is een ander verhaal van de WOS, daar zitten een aantal dingen in voor in de toekomst en die businesscase, zeg maar de exploitatie case is wel sluitend met subsidie van de gemeente natuurlijk. Ja? Voor de rest heb ik van u geen vragen gehad. Wel in ieder geval bedankt dat u toch altijd dit ook weer als een hoogtepunt ziet en wij werken er graag aan mee door goede stukken aan te leveren. Maar ik heb van u verder geen vragen ontvangen. En dan ga ik naar de VVD die aangeeft dat het een prachtige, bloeiende toekomst is voor gemeente Westland. Rust in onze begroting, vond het mooie woorden en rust voor onze inwoners. En ik moet ook zeggen als de accountant dan aangeeft dat we steeds meer in control zijn, de verbeteringen duidelijk zichtbaar zijn zal dat ook helpen om uw doelstellingen zoals net genoemd verder te regelen dat het zo door blijft gaan en we in control blijven dan. D66 heeft een vraag over de kaasschaaf en het terugdraaien in het sociaal domein. Voorzitter, die moeten wij ontraden. De discussie over het hele sociale domein zal in het najaar zeker gaan plaatsvinden. Want u heeft in de meicirculaire ook gezien dat u over 4,9 miljoen ook nog allerlei keuzes moet maken.

Daarnaast staat in deze begroting een taakstelling van 3 miljoen, waarvan al eerder door wethouder van sociaal domein geïnformeerd is dat er voor 1,6 miljoen al maatregelen zijn gevonden, maar er zit dus nog een taakstelling in. Ik denk niet dat we zaken allemaal nu apart moeten gaan behandelen. Ik denk dat u naar het totaalplaatje in het najaar moet kijken met het sociaal domein, waarbij u zulke keuzes moet gaan maken over de eigen bijdrage van het jeugd, de opbrengst van de hervormingsagenda en sturen op het traject van de jeugd, waarbij je over een totaal verhaal praat in het totaal sociaal domein waar je moet gaan kijken. De efficiency. Die gaan we zeker niet terugdraaien. Dat gaf u zelf ook aan. Maar over andere posten zal u concreet moeten zijn, want u weet ook dat in deze raad het best moeilijk is wanneer het echt concreet wordt, hoe de meningen dan verdeeld zijn. De voorzitter: De heer Hofland.

De heer Hofland: Maar klopt het wel dat op moment als wij van mening blijven dat we die twee procent terugdraaien dat de taakstelling waar we voor staan eenvoudiger wordt? Omdat feitelijk we zien de taakstelling waar we nog over het gesprek moeten voeren, die wordt kleiner omdat we bereid zijn om meer geld bij te plussen. De heer Van der Stee: Voorzitter. Ik denk dat we dan eerst maar eens moeten kijken wat is nou efficiency en wat is nou daadwerkelijk concreet ergens aan te koppelen? En dat zal een hele opgave zijn. De vraag is of je achteruit moet kijken of dat je vooruit moet kijken. Ik zou in ieder geval u de mogelijkheid willen geven met de gegevens die er zijn om juist de juiste keuzes te maken, die mijn collega ook zal voorstellen in het sociaal domein. En dan weer terugkijken binnen die twee procent waar je wat hebt gedaan en de efficiency daar weer van afhalen en dan in het vage gebeuren blijven, daar wordt niemand wijzer van. Ik denk dat wij concreet moeten wat wil je binnen het sociaal domein, met welke posten en daar de keuzes in maken. Voorzitter... De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Zou het een idee zijn om voor de begroting de effecten van die twee procent eens goed in beeld te brengen? De heer Van den Berg: Nou ja, die effecten heeft u dit jaar kunnen zien.

We hebben hem vorig jaar gerealiseerd en u weet hoe dit jaar draait dus ik zou dat veel… De heer Duijsens: Maar bijvoorbeeld op sociaal domein moet nog een stukje gerealiseerd worden en dus dat zouden we, dat zou best zinvol zijn. Kijk de andere sectoren, dat is allemaal geconsumeerd, dat is allemaal uitgevoerd dus dat op een of andere manier is dat ongemerkt, is dat voorbijgegaan en uitgevoerd. Maar wat nog uitgevoerd moet worden dat zou best zinvol zijn om dat eens in beeld te brengen. En te kijken of de raad daar inmiddels anders denkt, gezien de financiële resultaten dan eind vorig jaar. De heer Van der Stee: Maar voorzitter, volgens mij zeg ik precies hetzelfde. Er moet binnen het sociaal domein van die 3 miljoen nog een deel gevonden worden. Daar moet u het vooral over hebben. En u moet het over de dingen hebben die dadelijk staan in de meicirculaire die uitgewerkt moeten worden. De heer Duijsens: Daar kun je het toch over hebben? Sorry mijnheer, de voorzitter. Maar daar kun je toch over hebben voor de begroting of bij de begroting van wat gaan we doen met de oude twee procent die nog uitgevoerd moeten worden… De heer Van den Berg: De oude twee procent bestaat niet… De voorzitter: Heren, ook voor u geldt een beetje via de voorzitter, graag. De heer Van der Stee: Voorzitter, de oude twee procent. Daar hebben we van gezegd die zit niet meer apart in de begroting.

Die is in het hele verhaal zo verweven. U moet gaan kijken binnen het sociaal domein welke dingen dat kosten en wat u daarmee wil doen inclusief de taakstelling die er nog staat die opgelost moet worden inclusief de drie punten die ik net noemde vanuit de meicirculaire. Het college zal daar ook een richting aan geven, maar dat toch allemaal voor de begroting regelen, dan kom ik op hetzelfde punt. Wij zijn deze zomer al bezig met het maken van de begroting. Naar aanleiding ook van deze vergadering. Dat zal uitgewerkt moeten worden. Dat boekwerk moet gemaakt worden. Wij nemen zelf daar al besluiten in. Dat lukt niet om nog voor de begroting daarover met u van gedachten te willen en allerlei dingen daarvan weer te verwerken in de begroting. Dat redden we gewoon qua tijd niet. De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Even pragmatisch ook voor straks hoe we dit politiek gaan doen, want ik denk dat het goed is als we straks na de tweede termijn even schorsen want dan kunnen wij kijken. Hoe we naar

aanleiding van de reactie met de moties omgaan. Omdat ik ook wat voel voor hetgeen wat de heer Duijsens zegt, want er staat inderdaad nog een taakstelling open en daar moeten we denk ik volgens mij gewoon naar kunnen kijken. En dan moeten wij straks ook even de mogelijkheid krijgen om te kijken kunnen we elkaar hierin vinden. Dus straks een schorsing graag na die tweede termijn. De voorzitter: Dat is helder. Die vraag was ook al anderzijds bij mij binnengekomen dus ik geef straks ook de gelegenheid voor schorsingen en anders kunnen we ook altijd nog de tijd tijdens het diner daarvoor gebruiken. De heer Van der Stee: Voorzitter. Ik vervolg en dan kom ik weer op het volgende punt van D66. Dat is de motie maatschappelijke paragraaf. Ik ga die ontraden en de maatschappelijke effecten worden namelijk in de begroting steeds opgenomen in de beschrijving van zowel de doelen als de activiteiten en de keuzes worden reeds onderbouwd ik snap wel wat u wilt. Dus de intentie van die motie wil ik u toezeggen om samen met de orde commissie te bezien hoe we bij het opstellen van de begroting meer aandacht kunnen hebben voor die maatschappelijke effecten in de diverse hoofdstukken en wij stellen hiervan de resultaten in overleg met uw raad en dat zal de nieuwe raad zijn in de Kadernota 2026 en 2027. Dus daarmee denk ik dat uw doel ook bereikt kan worden, maar op ietwat andere proces.

De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter. Dank u wel. Volgens mij kunnen we elkaar prima vinden. Wij hebben zelf ook wat ideeën erover. Ik denk dat het goed is als wij deze aanleveren bij de wethouder en dan kan hij dat in samenspraak met de auditcommissie doen en zullen wij deze motie aanhouden. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Stee: Voorzitter. Ik hoor de heer Hofland en ik zie ze graag tegemoet en die zal ik bespreken met de ordecommissie. Dan ga ik verder naar GroenLinks. Nou, dat is altijd wel leuk als we bedanken voor het bedanken, dus ik wil u ook weer bedanken voor deze bedanken. En even over de vragen van investeringslijsten. U mist de piplijst. Nou, wij dachten het een stukje eenvoudiger te maken door twee lijsten te hebben, namelijk de mip a- en de mip b-lijst en nogmaals op de mip a-lijst staan de projecten die op dit moment worden uitgevoerd en uitgevoerd gaan worden. Op de mip b-lijst staan de projecten die op termijn uitgevoerd gaan worden. En dat zou de plaats moeten zijn waar in feite ook de oude dingen stonden van de pip. Dus een project dat we op termijn willen uitvoeren kan dan op die mip blijst worden opgenomen en dan kan je wel de voorbereidingswerkzaamheden zetten, maar daar wordt nog geen rekening gehouden op de langere termijn. Tenminste je gaat wel in beeld brengen wat die kapitaallasten worden, wat ze zouden kunnen worden.

Maar echt de hele projecten die in de verre toekomst zitten en dat is eigenlijk nu ook met de Naald, die zitten pas in de jaren na ‘29. Die zie je dan dus nog niet in de kapitaalslasten terug en alle projecten die u zou willen zien, die nog niet in uitvoering zijn vindt u dus op die mip b-lijst. De voorzitter: De heer Plomp. De heer Plomp: Betekent dat dan concreet dat het voorbeeld dat ik gaf bijvoorbeeld de reddingsbrigade in ‘s-Gravenzande er eentje is die echt niet meer in de pipeline zit? De heer Van der Stee: Ik laat mijn collega daar dadelijk even over antwoorden, want dat is een ander verhaal. Voorzitter. Er zijn ook vragen geweest over het SEBEON rapport. Kunnen we de conclusies… O, nee wacht ik schiet, sla een stukje over. Nee. Ik ben al bij de volgende fractie. ChristenUnie-SGP, het SEBEON rapport, kunnen we de conclusies van dit rapport ontvangen? Nou, we hadden verwacht dat voor de zomer af te hebben, maar we hebben nog wat referenties daarvan te doen. Ik verwacht het SEBEON rapport met u te kunnen delen, dus ook die conclusies uit het rapport na de zomer in ieder geval voor de begrotingsbehandeling. Ten aanzien van de financiële positie vraagt u nog aandacht voor de schuldpositie. De schulden mogen niet verder oplopen. Ja, dat blijft een hele lastige. En ik blijf ook die motie ontraden, want wij willen een aantal zaken namelijk gaan investeren.

U heeft met zijn allen ook gekozen en besloten dat we gaan investeren in de Flora Campus. We hebben ook een heleboel

investeringen die wij willen doen in onze maatschappelijke voorzieningen. De Lier is vanavond ook als een mooie ontwikkeling genoemd. Daarvoor ligt het geld niet op de plank. Dat moeten we lenen. En op het moment dat je geld leent gaat die schuldpositie omhoog. Dus het is altijd gerelateerd aan besluiten die de raad genomen om de investeringen te gaan realiseren. U vraagt mij ook die eenmalige vier procent van de OZB, was dat nou echt noodzakelijk? Ja, op dat moment met de kennis van toen was dat op dat moment noodzakelijk. Want ik kon niet weten in 2024 dat er een mooie meicirculaire in 2025 aan zou komen. Het kabinet wat dat betreft is niet zo voorspelbaar. Voorzitter, dan nog even uw vraag van die Naald. Ik heb het net ook al gezegd. Je maakt pas de investeringen zichtbaar in de komende vier jaar, want dat spectrum kan je overzien. We hebben bij de Naald het besluit genomen van het voorbereidingskrediet. Die ziet u ook terug in de eerste vier jaar met de kapitaalslasten, maar we zullen bij de begroting het getal in beeld brengen op basis van het krediet wat het later zal gaan worden. Maar die zit nog niet in de cijfers verwerkt en het krediet zal dus ook later dus nog op een ander moment vrijgegeven moeten worden. U heeft op dit moment alleen het voorbereidingskrediet vastgesteld en dat is gebruikelijk. Dat doen alle gemeenten zo.

Want u zegt doen wij dat altijd of is dit een gebruikelijke werkwijze? Ja, dat is een gebruikelijke werkwijze. Voorzitter. Met de interrupties ben ik toch aan mijn 20 minuten gekomen, geloof ik en ik wilde hierbij afronden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dan geef ik het woord aan wethouder Goudswaard. De heer Goudswaard: Voorzitter, dank u wel en dank aan alle fracties en hun bijdragen waar het vertrouwen uit weerklinkt. Dat wordt gewaardeerd en dat geeft ook hun vertrouwen voor de toekomst om vol gas door te gaan. Eigenlijk rest mij een reflectie op de motie die ingediend is door de fractie van LPF, waarvoor dank. En met die ingediende motie ben ik in ieder geval in die zin blij dat zij de uitdagingen en problemen waar we met elkaar voor staan ook zien. De motie zoals die voorligt. Die ga ik ontraden. Die is te krap en te eng, te nauw en ik heb meer ruimte nodig om de puzzel op te lossen. Dus mijn vraag aan de fractie zou zijn of we passen een aantal zaken in het dictum aan om nou, zodat ik daar hem kan aanbevelen en dat wij daarmee uit de voeten kunnen. U kunt ook mij de ruimte geven om richting de begroting en met het opleveren van dit echt urgente probleem waar we niet alleen op langere en middellange termijn een actie moeten zetten maar sterker nog ook nog op korte termijn omdat die groei echt doorzet. En dan heb ik het over komend schooljaar.

Wil ik u eigenlijk vragen hoe hiermee om wilt gaan? Nogmaals in deze vorm ga ik hem ontraden. De heer Van Koppen: Voorzitter, interruptie. De voorzitter: De heer Van Koppen. De heer Van Koppen: Zullen we na de schorsing op terug komen. De heer Goudswaard: Voorzitter, dat was mijn gedeelte. Dank u wel. De heer Ferwerda: Ja. Dank u wel, voorzitter en dank voor uw inbreng. Ik wil ook de ambtenaren die voor ons klaarstaan bedanken. En de inspreekster vandaag die het urgente, de urgente gebiedsontwikkeling in Honselersdijk wilde toelichten en warm aan wilde bevelen, wil ik ook bedanken. We hebben een hoop mooie dingen voor elkaar gebokst de afgelopen tijd en de komende tijd staat er ook veel op stapel. Ik heb in uw bijdrage een aantal dingen teruggehoord. Onder andere de groenblauwe schoolpleinen, meer groen, dierenwelzijnsbeleid niet, maar die wil ik zelf graag noemen, DOCW en ons actieplan Overal Actief wil ik ook even graag voor het voetlicht brengen voordat ik u ga reageren op uw opmerkingen en vragen. En dan begin ik gewoon op de volgorde die is aangegeven. Westland Verstandig had het over fietspaden, wegen en stoepen. Nou ik denk dat we een heel groot gebied te onderhouden hebben en dat het doorgaans heel goed gaat, maar dat het altijd beter kan volgens mij. D66 gaf ook, of CDA met alle, sorry. Die gaf ook aan dat de fietspaden op sommige plekken wel beter kunnen.

Nou volgens mij zullen we dat allemaal erkennen en werken we daar ook hard aan. Het kan ook altijd beter. Dus dat heeft onze aandacht. De Heenweg open huis… De voorzitter: De heer Duijsens.

De heer Duijsens: Toch even de concrete vraag van er is een aanzet gemaakt voor fietspaden te verbeteren. Maar wat hebt u nodig om dat sneller te doen? Natuurlijk, we praten over heel veel kilometers fietspaden, we praten over heel veel kilometers stoepen en wegen. Maar wat hebt u nodig om dat sneller, effectiever dat mensen dat ook daadwerkelijk zien dat er iets gebeurt? De voorzitter: Wethouder. De heer Ferwerda: Nou, wij zijn blij met de meldingen die we ontvangen met de foto's erbij dus dat we een hele snelle inschatting kunnen maken en de wijkmanager ook kan bekijken op die plek van ja, hier is het onveilig en hier is minder fraai. Dus dat helpt ons aan het begin. Tegelijkertijd hebben we, zijn we nu bezig met te inventariseren en te kijken of we gebiedjes aan kunnen pakken qua reparatie en op de langere termijn zullen we meer fietspaden willen vervangen van tegels naar easypath. Daar hadden we een plan voor. Dat willen we dit jaar nog in uitvoering brengen qua voorbereiding en daar zullen we bij een integrale afweging nog een oplossing voor moeten bedenken, want die is nog niet in de mip verwerkt. De heer Duijsens: Ja. Mijnheer de voorzitter. Maar dat zijn pleisters. Maar we zoeken natuurlijk naar structureel dat hele fietspaden, eventueel van platen voorzien wordt in plaats van stoeptegels en dat soort zaken.

Daar zouden we heen moeten en niet zozeer de witte kringen op een, op het fietspad, waar een dieptepuntje letterlijk worden opgelost en de rest blijft beetje knudden. De voorzitter: Wethouder. De heer Ferwerda: Ik ben het met u eens dat dat het ideaalplaatje zou kunnen zijn. Dat is niet op een hele korte termijn te regelen. We hebben wel eens inzichtelijk gemaakt ook eerder bij de beheerkader dat gaat over de verhardingen wat dat zou kosten. Was toen prijspeil 2022 was 36 miljoen voor de hele gemeente dus dat zal het niet zijn dus wij zullen gefaseerder moeten acteren. Maar ik ben wel met u eens dat dat een mooie oplossing zou zijn. Want die easypath paden rijden gewoon een stuk beter zijn. De heer Duijsens: Zou een halve Naald zijn. De heer Ferwerda: Nou dat zou ik niet zo willen zeggen maar ik zou het wel willen hebben over de Heenweg en het open huis want daar stelde u ook een vraag over. Er zijn mensen die u benaderd hebben om daar wat anders te gaan doen dan wat we hebben afgesproken. Bij herhaling heb ik al gezegd van joh, wij gaan daar een fitpark aanleggen, een multicourt aanleggen en we gaan het schoolgebouw daar aanpassen.

Daar zijn we al in participatie met de directe stakeholders daarover dus dat loopt en na het vorige gesprek wat we hebben gehad, ben ik ook nog bij de yogastudio zelf geweest en heb ik ook hun in contact gebracht met andere plekken waar ze eventueel hun bedrijfsvoering vorm kunnen geven. Dus ik heb daar ook vertrouwen in dat dat keurig netjes is afgehandeld en dat ze een aanzet hebben om op een andere plek terug te komen dus daar... De heer Duijsens: Mijnheer de voorzitter, toch nog even… U kunt de garantie geven dat dat pas gesloopt wordt op moment dat zekerheid is dat ook datgene uitgevoerd wordt wat u net aangaf. Want ik moet eerlijk zeggen ik ben een beetje de draad kwijt wat daar nou precies gaat gebeuren wat financieel haalbaar is wat überhaupt daar de behoefte is. Dus dat is op zich best wel troebel. Het mag niet zo zijn dat eind van het jaar de sloophamer erin gaat en vervolgens vijf jaar we tegen de kale plek aan zitten kijken. U geeft garantie dat dat meteen ingevuld wordt zoals voorzien. De heer Ferwerda: Wij zetten het vervolg in als er een helder plan is. Dus op het moment… We gaan het niet braak laten liggen. We hebben ook met de yogastudio afgesproken zolang we het niet gaan slopen, we gaan niet slopen om te slopen, maar dan kunt u er nog gebruik van kunnen maken.

Maar u zult wel op zoek moeten naar een andere locatie, want dit is eindig en de planvorming gaat door. Het heroverwegen van het vasthouden van de tuinbestemming. U vond het teleurstellend dat we daar niet verder antwoord op konden geven op korte termijn. Nou, we weten natuurlijk welke transacties hebben plaatsgevonden. Dat kan je gewoon terugvinden. En de analyse die daaroverheen moet en wat moet er dan met een gebied? Dat vraagt iets meer tijd dan het tijdpad wat gevraagd is. Wel nog staat voor mij en mijn collegawethouder open dat wij een gesprek zouden voeren met de glastuinbouwers of de eigenaren van de

glastuinbouw tussen Ter Heijde en ‘s-Gravenzande. Die staat nog open en daar volgt nog een glastuinbouwvisie. Eentje van ons en een van de provincie. En totdat die gereed zijn ja, hebben we weinig medewerking te verwachten van de provincie ten aanzien van deze gebieden. En dat is helaas zo, maar dat kunnen we niet echt veranderen dus wij zullen aan de slag moeten met die glastuinbouwvisie. Dan ben ik bij GemeenteBelang Westland. Die vroegen van ja, naar afval andere partijen hebben ook naar afval gevraagd. De LPF, GroenLinks en ChristenUnie-SGP, als ik ze allemaal goed heb. Die zal ik proberen in één keer te beantwoorden. Want uw vraag was kijk heel goed naar de kostenkant en kijk of we de basis voor kunnen brengen, de dienstverlening kunnen verbeteren. Nou volgens mij is dat waar we mee bezig zijn. Ik denk dat we ook rust in het afvaldossier hebben. En de dat we steeds beter zicht krijgen op waar zitten de knelpunten. Daar komt een plan van HVC. Q3 was te ambitieus, had ik gezegd om dat met u te delen. Maar ik denk Q4 moet wel haalbaar zijn om dat met u te delen. Dan zullen wij ook voorzien van informatie uit de rapportages van HVC, dat we echt heel goed in beeld hebben wat gaat goed, wat kan beter en welke knoppen zijn er om aan te draaien. En als dat zover is ja, dan kunnen we hier zo in deze kring aangeven wat we wel zouden willen en wat we niet zouden willen.

De LPF die… De voorzitter: De heer Plomp. De heer Plomp: Was dit het einde van het antwoord over afval? De heer Ferwerda: Voorzitter. Ik ben per fractie aan het afpellen, dus ik kom zo nog op uw antwoorden. De heer Plomp: Omdat u even suggereert dat u alles bij elkaar zet. Maar dat is goed. De heer Ferwerda: Nou, voorzitter, ik probeer iedere fractie even bij het thema recht te doen zodat u weet dat ik u gehoord heb. LPF die had het over de snelle realisatie huis van de buurt. Nou ik hoop dat na deze vergadering dat de stap gezet is en dat de bouwheer, wat de school is, eigenlijk snel van start kan. Bij de inrichting groen en inwoners betrekken. We hebben al zelfbeheer, we proberen goed te informeren. Het is wel ingewikkeld want we lopen, doorlopen best wel hele participatietraject en dan is iedereen daar laaiend enthousiast over en dan is er één iemand die is het er niet mee eens en die probeert dan toch zo'n heel groen project toch nog terug te halen door ook lobby te voeren en weerstand te proberen te bieden wat we eigenlijk al hebben besloten, dus dat is wel ingewikkeld. Ik sta open voor suggesties. Als u zegt van nou doe dit op een andere manier dan gaat het beter, soepeler en dan is het ook beter om andere mensen erbij te betrekken. Sta ik allemaal voor open.

De VVD, die vroeg ook een tijdlijn voor perspectief en die had het ook over dat duingebied waar we dat gesprek nog moeten gaan voeren. Ja die is… Wij hebben daar ooit bij de discussie over bijzonder provinciaal landschap ook verkennende gesprekken gevoerd. Want uw suggestie was geef het terug voor recreatie en daar gingen die gesprekken over. Maar zoals u misschien weet is dat bijzonder provinciaal landschap met de komst van het nieuwe kabinet, wat inmiddels al een oud kabinet is, is gesneuveld. Dus dat betekent dat we even terug naar de tekentafel moeten kijken ja, hoe ga je dat oplossen. De heer Bakker: Het ging om een veel breder pakket, dus ik zeg het ging niet alleen om die… Excuus, ja. Het ging niet alleen om een… Jet ging om een veel breder pakketje zeg maar waarbij je een grotere visie hebt over kust, recreatie en toerisme. Dus niet alleen over die kassen die in dat duingebied staan maar dan daaromheen. De heer Ferwerda: Ja, volgens mij is daar een brede discussie geweest in de in de kustvisie en die beslaat dat hele gebied en dit was één element eruit wat op mijn terrein zit. Dus daarom geef ik daar op deze manier antwoord op. En natuurlijk kijken we niet alleen naar een perceel of als we kijken naar de kust, dus dat zullen we veel breder bekijken. D66 als het gaat… Want ik hoorde u zeggen dat u geen bezwaar had tegen inhuren op gebiedsontwikkelingen en bouwplannen.

Nou, een groot deel van de mensen die daar nu werken, zijn al inhuur. En die markt is wel echt heel erg verzadigd en daar is niet veel meer uit te halen dan dit. Dus ik heb het gehoord en mocht het nodig zijn en mocht het op een groot draagvlak kunnen rekenen om te versnellen, dan zullen we ook niet schromen om daar de randjes op te zoeken. Maar het is in ieder geval goed signaal. GroenLinks die had het over het recycle percentage alsof dat een nieuwe term is. Die is al een aantal keer in Ria teruggekomen. Toegelicht ook door HVC. De VANG-doelstelling sinds 2020 is als zodanig niet meer het richtpunt. In de BBV staat die nog wel. Dus dat kilogram die staat daar nog in. En ik zal in die raadsinformatieavond die we met elkaar gaan voeren over

het afvalbeleid zal ik ook proberen daar specifiek op in te zoomen wat daar de bedoeling van dan is. Want ik begrijp ook uit mijn reactie in eerste termijn dat u daaruit haalt ja, dit is wel heel kort. Wat ik heb proberen te zeggen is van joh, het gaat aan de kant van inzamelen. Daar is belangrijk dat het gewicht naar beneden gaat. Maar ook aan de kant van het verwerken leiden innovaties ertoe dat je uiteindelijk naar die Europese doelstelling, en volgens mij uit mijn hoofd zeg ik 2035 dan moet je 60, 65 procent recyclebaar hebben. Dat is de concrete doelstelling. Die komt ook uit Europa. Dan zou je ook aan de kant van de verwerking wat moeten kunnen doen en dat gebeurt nu op dit moment wat we nog niet mee rekenen. Maar dat leidt er wel toe dat bijvoorbeeld gewassen staalslakken en andere slakken die overblijven na verbranding gewassen, gebruikt kunnen worden en mee kunnen tellen voor dat recycle percentage. Ik denk dat het goed is om daar expliciet op in te zoomen op zo'n raadsinformatieavond dan kunnen de experts van HVC daar veel meer over vertellen dan dat ik nu kan doen. Dan ChristenUnieSGP, u heeft die motie ingediend. Volgens mij had ik het goed gehoord dat u zei van nou ik rek die, als die termijn te ambitieus is, rek het op naar Q4. Nou, dat gaat lukken.