2025.07.09 Gemeente Westland Gemeenteraad

Wat is er gedaan met andere bestaande centrumplannen? Wanneer is er overleg geweest met ondernemers en inwoners? Wanneer kunnen we een voorstel verwachten voor de noviteit? En wanneer komt het college met verkeersmaatregelen voor de Dijkstraat in Honselersdijk? Op het gebied van volkshuisvesting had dit college grootste plannen. Zo zou er een investeringsfonds komen van 20 miljoen euro. In ‘22 gecreëerd, maar dat fonds heeft drie jaar stof liggen happen. Maar na drie jaar vertraging wordt er nu eindelijk gestart met een pilot in De Lier. De vragen zijn kan het college aangeven waarom dit zo lang heeft moeten duren en hoe de pilot geëvalueerd wordt en waar deze mogelijk wordt uitgerold naar andere Westlandse dorpen? In datzelfde jaar werd de Westlandse flexroute aangekondigd. We zouden in drie stappen gaan werken aan meer woningen voor Westlanders. Ten eerste het aankopen van het hotel. Sociale huurwoningen zouden daardoor vaker toegewezen kunnen worden aan onze jongeren. Ten tweede de doorstroom vanuit het hotel en ten derde, we zouden beginnen met het realiseren van een nieuwe woonwijk in Naaldwijk-Zuid. Drie jaar later, het is al vaker geconstateerd is er weinig meer over van deze flexroute. Door partijen in deze raad is er meermaals een streep gegaan gedaan door locaties voor flexen.

Het college beloofde talloze keren dat er nieuwe locaties zou worden voorgesteld en de afgelopen jaren heeft CDA Westland steeds het college opgeroepen om locaties voor te stellen. Zo is het ons ook een doorn in het oog dat het al meer dan drie jaar 38 kant-enklare flexwoningen staan opgestapeld in De Lier. Daarom de klemmende vraag waar is het vertrouwen van het college op gebaseerd dat men in oktober met een locatie kan komen? Dan hebben we nog de volgende vragen over volkshuisvesting. We hebben het net al gehoord, we gaan op weg naar Ridderkerk. Prima idee en we lezen dat het college hier nog niet enthousiast over is. Barendrecht heeft zelfs besloten het niet te doen omdat het weinig voordelen heeft. Misschien kunnen we na dat bezoek duidelijkheid krijgen over wat er wel kan, want daar staat CDA Westland van harte achter. Kan het college aangeven wat de status is van de verschillende projecten voor groepswonen, in ieder geval voor Wateringen, Naaldwijk en De Lier. Het zou fijn zijn als we toch voor het reces daar nog een kleine indicatie van krijgen. En hoe gaan we om met de in het AD genoemde financiële steun van acht ton aan de Julianahof, nu een bedrag boven de drie ton verkapte staatssteun, blijkt.

Eerder een verdere vertraging kunnen we ons niet permitteren, vandaar ook dat we het amendement van GBW niet zullen steunen, omdat dit naar verwachting maandenlange vertraging gaat opleveren, niet alleen voor dit project. Vandaag stemmen we ook over een motie over het Carlton hotel. Dat gebruiken we voor de opvang van zowel statushouders als Oekraïners. We willen een compliment uitdelen aan de ambtenaren die dit organiseren. Wij hebben geen enkele melding van overlast gekregen en de recente rondleiding gaf veel inzicht over de dagelijkse gang

van zaken. Door dit hotel kunnen we hopelijk meer eigen sociale huurwoningen toewijzen aan Westlanders. Dat mag wat kosten. In ‘23 hebben we het hotel voor bijna 8 miljoen gekocht. Het hotel kost nu per jaar zo'n 2,5 miljoen. De winst zou zitten in het overhouden van die sociale huurwoningen, maar dit lijkt een misrekening te zijn en wat ons betreft kan het ook efficiënter. Kan het college daarom toezeggen voor de begrotingsbehandeling in november een analyse te maken van de exploitatie van het hotel en de raad voorstellen doen om deze te verbeteren. Wij hoorden bijvoorbeeld dat er dure schoonmaakbedrijven worden ingehuurd om het hotel en de kamers schoon te maken. Wellicht kunnen bewoners zelf hun leefomgeving een beetje schoonhouden. Voorzitter, klopt het dat het programma in zijn totaliteit, dus zowel statushouders en Oekraïners zonder grote verliezen draait? En klopt het dat er tot nu toe geen onttrekkingen uit de daartoe bestemde reserve zijn geweest en hoeveel bedraagt de reserve nu? Wij geloven niet in het permanent ombouwen van het hotel in woningen op dit moment. De omgeving is daar nog niet geschikt voor. En wij zijn van mening dat je dan echt het hele gebied op termijn moet transformeren tot een woongebied.

Wij willen wel iets doen aan de hoge kosten en dienen daarover nog een eigen motie in, die zal zo worden rondgedeeld zodat het college daar nog kennis van kan nemen binnen de schorsing. Eindelijk komt er een gebiedsvisie voor Westlandse glastuinbouwgebieden. Wij vragen het college om hierin nauw samen te werken met de provincie en Glastuinbouw Nederland. En wellicht kan de reconstructie nieuw leven worden ingeblazen door de samenwerking die binnen de Broekpolder heeft plaatsgevonden uit te rollen naar andere gebieden. Veel kwekers willen op dit moment best wel ver- of aankopen, maar een aanjager per gebied is dan wel noodzakelijk om zaken in gang te zetten. Dan de zorg. Wij ontvangen opmerkelijk veel klachten over lange wachttijden voor de Wmo, momenteel oplopend tot vier maanden. Dat is 16 weken wachten op een gesprek over een huishoudelijke hulp, een rollator of een traplift. Heeft het college een idee hoe dit snel gaat opgelost worden? Verpleeghuisbedden, hoe staat het daarmee? De renovatie van de Rozenhof, de Naaldwijkse locatie, wij kennen de huidige stand van zaken niet en willen daar graag iets over horen. En we zien dat het college meer efficiency wil binnen de zorg. Logisch. Onze fractie heeft wel meermaals aangevraagd hoe we daar meer inzicht in krijgen.

Aan welke knoppen kunnen wij als raad draaien om kosten te beperken? Helaas krijgen we die informatie niet en de oproep van CDA Westland is, betrek ons hier goed bij, anders willen we geen cent bezuinigen op de zorg. Sterker nog, gezien de financiële meevallers denken we dat het terugdraaien van de twee procent bezuinigingen mogelijk is op dit moment. Dan rekenen onze inwoners ons af op de dienstverlening. Zijn onze wijken en straten goed opgeruimd, zijn ze schoon, zijn ze veilig? We hoorden net van niet. Problemen in ’s-Gravenzanden, ook elders. Kunnen we in onze dorpen goed wonen, werken en recreëren? We hebben daar een aantal vragen over. Is er overleg geweest met Patijnenburg over het bemannen van een fietsenstalling aan het strand in de zomermaanden? Als strandbezoekers hiervoor willen betalen en Patijnenburg heeft mensen beschikbaar, dan zou dat mogelijk moeten zijn. Hoe staat het met de kerkenvisie? Die visie is er, de kerken zijn er ook maar we horen niets over plannen. CDA Westland wil graag dat vaak markante gebouwen behouden blijven en een andere invulling krijgen. Koos Verbeek doet met een team zijn uiterste best om de Bartolomeüskerk Poeldijk te behouden. Wij vragen het college actief met kerkbesturen in gesprek te gaan om meer initiatieven te ondersteunen. Dan het openbaar vervoer.

Gaan er nog verbeteringen komen, anders dan bij een hub bij de Flora Campus? En er zijn veel verkeersknelpunten en vanwege capaciteitsproblemen worden veel plannen naar achteren geschoven. Hoe gaan we dit oplossen? Wanneer kunnen we echt werk maken van het verkeer in Wateringen, de veiligheid van de Dijkstraat in Honselersdijk, wat gaat er het komende halfjaar gebeuren om de verkeersveiligheid aan te pakken? Dan ontving onze fractie net als u allen denk ik een schrijven van de reddingsbrigade. We spraken hen en we hoorden van gesprekken met de burgemeester, met wethouders, met directeuren, met ambtenaren en met externen. We hoorden van een aanbesteding die ter goedkeuring langs de raad had gemoeten en niet in het MIP terecht is gekomen. Dit is een droevig voorbeeld van mensen die langs elkaar heen werken. En van mensen die jammer genoeg geen verantwoordelijkheid nemen. Graag vernemen wij van het college wie de eigenaar is van dit dossier en wie actie gaat ondernemen zodat bij de begroting voor de reddingsbrigade duidelijk is waar men aan toe is. Voorzitter. We kijken uit naar de beantwoording van het college maar nog meer naar de realisatie van de wensen vanuit de Westlandse samenleving die ik zojuist heb genoemd. Daarbij komt nog onze motie voor het realiseren van een Westlands crematorium. We hebben zelden zoveel positieve reacties op een idee ontvangen.

Een overgrote meerderheid van de Westlanders vindt dat deze voorziening thuishoort in onze gemeente. En dat zijn we van harte met hem eens. Tot slot, wensen we u veel succes toe met het uitwerken in richting naar de begroting. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van de LPF, de heer Van Koppen.

De heer Van Koppen: Voorzitter. Vandaag behandelen we de Kadernota, Voorjaarsnota ook als perspectiefbrief geweest. De voorbereiding is ook vaak anders. Ik zag toevallig bij terugkijken naar de stukken van vorig jaar dat het college vorig jaar met een brief kwam naar de raad toe met 10 punten waar ze toen de mening van de raad om vroegen de richting uit, richtinggevende uitspraken. Nu is het meer andersom en is het meer een cyclus zoals bij de begroting. Hoe dan ook, de naam van stuk doet er wat ons betreft niet zoveel toe. En misschien een beetje net als het stuk zelf. Dat klinkt misschien wat onaardig. Maar ik zal jullie uitleggen waarom ik een beetje tot die conclusie gekomen ben. Binnen dit huis zijn de begroting en de Voorjaarsnota of Kadernota altijd een soort hoogtepunten van het politieke jaar. Er wordt echt maandenlang aan gewerkt. We krijgen een heel schema met data ter voorbereiding. En je kan dan ook niet anders dan ambtenaren, griffie, alle andere medewerkers bedanken voor hun inzet aan dit stuk en of aan deze vergadering, dus bij deze bedankt. Zelf zitten we alleen al als we compleet zijn hier in de vergadering met 39 raadsleden mensen van B&W, gemeentesecretaris, mensen van de griffie, aantal bodes, aantal ambtenaren boven of beneden in de tribune en ik denk dat ik als ik het naar beneden rond, beveiligers, alles bij elkaar al snel op 75 mensen zit.

De planning is vanavond nou ja, misschien 18.00, 19.00, 20.00 uur klaar te zijn en dus heeft deze vergadering alleen al ruim 500 man uur in zich. En dan nog maar te zwijgen over de voorbereidingen, al het werk van alle ambtenaren om dit stuk te maken, het lezen van alle raadsleden, de eerste ronde vragen opstellen, de beantwoording van alle technische vragen, eerste termijn van alle partijen, de beantwoording schriftelijke vragen vanuit het college, eerste termijn, de drukker, de cateraar, de mensen van de groene schakel alles bij elkaar, ik denk dat je op ruim 5000 uur terechtkomt. Wat krijg je daarvoor terug? Daarvoor krijg je te horen dat het financieel goed gaat in de gemeente. Dat we voordelen hebben die komen en dan ga ik even citeren, als gevolg van de bijstellingen van de parameters waarmee de grondexploitaties worden geactualiseerd of dat we een voordeel hebben dankzij een dividenduitkering. Heel vaak of misschien eigenlijk wel altijd lijkt het erop dat op de momenten dat we een begroting maken of een Kadernota, dat we die onder ogen krijgen dat het nooit gaat over het beleid, maar dat dingen worden rond gerekend of uiteindelijk kloppen door externe mee- of tegenvallers. Vaak bijvoorbeeld ook vanuit het rijk. We hebben wel of niet een hogere verdeling uit het gemeentefonds of anderszins.

Daarmee kunnen we dus eigenlijk niet zeggen of het gevoerde beleid wel of niet goed is, maar eigenlijk dat het dus gewoon dom geluk is. En verder lijkt het ook allemaal niet zo spannend in zulke behandelingen, want ook eerder gezegd bij die behandelingen, er wordt vaak gevraagd om richting uitgevende uitspraken te doen. Nou, dat lijkt mij vrij makkelijk of simpel want alles wat dit college, wat we bij dit college mochten indienen, bij de start van deze bestuursperiode dat juichen we toe. En alles wat het college van die punten niet uitvoert of waar wij als LPF Westland dingen hebben aangegeven, maar wat daar haaks op staat. Ja, dat keuren wij af. En ik wil dat best benoemen wat die punten zijn, wat wij als LPF Westland wel of niet belangrijk vinden. Als LPF Westland zijn we tegen de flexroute en alles wat zich daarmee bezighoudt. We willen geen statushouders die voorrang hebben op de huizen, ook niet na een half jaar Carlton. We zijn ook altijd tegen de aankoop van het Fletcher hotel geweest. Met nog steeds de belachelijke exploitatie, kom zo later bij een ander agendapunt terug. Maar het was wel even 8 miljoen euro, dames en heren. We zullen daarom ook de motie bij dat andere onderwerp, zo meteen het ander agendapunt zullen we hierbij steunen, want het kost ons klauwen met geld.

En toen we laatst met de fractie dat bespraken, kwamen we toch een beetje tot de conclusie dat Fletcher wel een hele goede deal had gemaakt, maar dan wel voor zichzelf, want ze draaien nu ineens al jaren de hoogste bezettingsgraad ooit en harken het geld naar binnen. Wel het vastgoed verkopen, maar de exploitatie soort van houden. Dat voelt een beetje als ik mijn huis ga verkopen, maar het nog wel de komende maanden gewoon ga verhuren. Ook vinden we het belachelijk dat het grootste punt van de vorige verkiezingen afval helemaal op de schop is gegaan, maar daarna er niks meer mee is gebeurd. Er zijn alleen maar stijgende kosten die uit de reserves moeten worden betaald. En zouden campagnes komen en er zouden betere voorlichting komen. Iedereen gooit nu letterlijk alles in één bak, met alle gevolgen van dien. De vang doelstelling van die 100 kilo worden nu bij lange na zeker niet gehaald. En ook daarom dienen we daar motie mee op in vandaag. Als laatste vinden we die verhuizing van de WOS, was vorige maand natuurlijk op de agenda, op dit moment ook nog geen slim idee. Aangezien we naar onze mening nog helemaal niet weten wat we met de WOS willen in de toekomst. We weten niet of het een streekomroep wel of niet wordt. En nog meer onduidelijkheden en ons inziens moesten dat eerst dus beantwoorden, voordat je verhuist. Maar oké, dat is passé na de laatste vergadering.

Wel vonden we dan nog opvallend dat in de beantwoording eerste termijn kreeg te horen dat andere gemeentes naast ons helemaal niet hetzelfde als ons meebetalen aan die WOS. Nou, wat willen we dan wel als LPF, wat zijn als LPF Westland de punten die we constant onder de aandacht brengen bij het college? Nou, als LPF Westland willen we meer betaalbare starterswoningen, senioren realiseren. Onder andere door herontwikkeling oude panden, zoals Oude Verburchhof of Dario Fo-gebouw in Poeldijk. Gebeurt niet. Eerlijke toewijzing Westland woningzoekenden gebeurt niet of niet genoeg naar ons zins. Meer seniorenof serviceflats realiseren. We hebben het al een paar keer gehoord. De tweede berkenflat of Julianahof,

ook in meer kernen, het gebeurt niet. En wij vinden dat dit echt actiever moet worden opgepakt. Ik zou zeggen als Feyenoorder, geen woorden maar daden, want echt bij dit aantreden van het college werd er gezegd heel stoer, hij gaat er heel snel komen, kan zo geregeld worden. Nou, we zien de definitie van snel geregeld. Er is letterlijk nog geen een paal de grond ingeslagen, de herontwikkeling Verdizone in Naaldwijk met woningen toevoegen. Dat gebeurt niet. Gelukkig is er nu wel de eerste stap gezet. Westland theater De Naald is vanavond ook door een aantal aan gerefereerd. En wij zien dan als fractie dit wel echt als katalysator van het hele gebied. Inzet op Westlandse cultuur en identiteit. De feestweek, alles zijn nu weer volop bezig. Gebeurt naar ons zins niet genoeg. Althans feesten worden nu soms niet meer georganiseerd door de regeldruk. Sociaal en maatschappelijke initiatieven ondersteunen. We zijn benieuwd wat er extra ondersteund wordt door de gemeente. We hebben daar eerlijk gezegd niet een heel goed beeld op. Arbeidsmigranten huisvesten op eigen terrein, gebeurt wel, maar die aantallen zijn wat ons betreft echt nog veel te weinig. Eindelijk een plek of een plan voor realisatie van basisschool de Hoogvlieger. Kinderen die geboren zijn in die wijk Hoogland daarin en daar naar de basisschool zouden willen toentertijd, die hebben laatst een vwo-diploma gehaald.

We willen als LPF Westland het aantal verpleeghuisbedden uitbreiden. Gebeurt wellicht, maar ons inziens te weinig en te langzaam. De wachttijd van de Wmo flink inkorten. Kan zeker beter. Meer aandacht voor geestelijke gezondheidszorg. Inwoners betrekken bij groeninrichting, gebeurt ook wel, maar we zien nu ook bij nieuwbouw bijvoorbeeld informatie voor de eigen tuin, om het zo even te noemen, is zeer beperkt. We vragen hier als LPF al jaren om. We willen als LPF Westland geen hoogbouw, bijvoorbeeld in het park bij Pijletuinen in Naaldwijk. Maar zien ook dat basisschool de Regenboog en de Yunus Emre tegen capaciteitsproblemen aanlopen. We hopen dan ook dat dit gauw opgelost kan worden en daarvoor willen we zo meteen ook een motie indienen en die zal ik zo voorzitter, aan het einde even toelichten. De inspreker refereerde al aan huis van de buurt Honselersdijk. Onze aandacht en juichen we van harte toe tot snelle realisatie. En dan als laatste ons punt altijd niemand verplicht van het gas af, iets wat wij als LPF Westland altijd nastreven. Maar het gebeurt niet. Sterker nog we merken nu dat de hele wijk in ‘s-Gravenzande brieven krijgen dat ze gewoon verplicht van het gas af moeten, lijkt ons niet de bedoeling.

Nou, dit kunt u voorzitter, allemaal zien als punten die het college mee kan nemen bij het opstellen van de begroting straks in november en daarnaast vele andere aandachtspunten die we ook graag natuurlijk in komende begroting verwerkt willen zien, verbeteren openbaar vervoer hebben we vanavond gehoord, veiligheid, verkeersveiligheid. Ik had als voorbeeld opgeschreven Opstalweg vorige keer benoemd, maar ik heb zojuist van de wethouder gehoord dat dat deze zomer gaat gebeuren. Dus dank daarvoor. En we hebben als LPF Westland altijd punt immigratie als aandachtpunt en ook bijvoorbeeld een Westlands crematorium is net genoemd. Dat juichen we ook als LPF Westland al jaren toe. Vele vragen over gesteld en jaren hard voor gemaakt. Dus ook daarvoor dienen we graag motie mede in. En als laatste ons verkiezingsprogramma en de ingediende 10 punten van het begin van de periode kunnen uiteraard als leidraad worden gezien voor de komende begroting. En we hopen uiteraard, net zoals iedere partij, die punten terug te zien in de begroting. Zo ja, college top gedaan. Zo nee, dan blijven we kritisch. Als LPF Westland blijven we zeggen wat we denken en we doen wat we zeggen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ben ik bij de fractie van de VVD. De heer Bakker. De heer Bakker: Voorzitter. Dank. Nog 252 dagen tot de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026. Dat lijkt ver weg.

Maar voordat we het doorhebben, is het ook weer zover. Zoals wij ook in onze eerste termijn aangaven, schetsen wij een bloeiende toekomst voor het Westland. Er zijn altijd dingen die beter kunnen en uiteraard vindt u die punten in ons verkiezingsprogramma van het komende jaar. Natuurlijk klinkt dat fantastisch uit de mond van een fractievoorzitter van de Westlandse VVD een Westlandse VVD die zich de afgelopen jaren samen met coalitie maar ook samen met oppositie voornamelijk op de inhoud van het behalen van de te behalen doelen heeft gericht. Een inhoudelijke samenwerking waar we in gezamenlijkheid als Westlandse raad trots op kunnen zijn. Er wordt een hele nieuwe wijk ontwikkeld met hoogbouw, hoogwaardig onderwijs en vooruitstrevend openbaar vervoer en er wordt ook een nieuw theater gerealiseerd. Dit naast het feit dat er de komende 25 jaar ruim 25.000 huizen bijgebouwd worden in het Westland. De contouren tekenen zich nu al af in de bouwbewegingen, de op stoom zijnde energietransitie en de heroriëntatie op onze bereikbaarheid. In onze eerste termijn gaven wij aan dat Westland een bloeiende toekomst heeft. Maar wat de Westlandse VVD betreft zijn er ook zaken die niet tot maart 2026 kunnen wachten. Is het Westland wel veilig? De Westlandse VVD maakt zich ernstig zorgen of wij op veiligheidsgebied nog wel werken met realistische cijfers.

We hebben geen helder cijfermatig zicht meer op fietsendiefstal, winkeldiefstal, digitale oplichting en ook nog eens een keer een aantal andere vormen van criminaliteit. De enige betrouwbare cijfers komen kennelijk uit de geregistreerde meldingen uit het systeem van de politie. En deze zijn gebaseerd op aangiftes die gedaan

worden. Maar hoe hoog is de aangiftebereidheid nog onder de inwoners van Westland? Zonder de daadwerkelijke cijfers kan er ook geen doelmatig beleid worden geformuleerd. Wij roepen dan ook het college op om samen met de gemeenteraad zoeken naar alternatieven om te komen tot cijfers waar we doelmatig beleid mee kunnen maken. En als we het dan toch hebben over veiligheid, vergeet dan ook de zwemveiligheid niet. Onze vrijwillige reddingsbrigade spelen hier in een enorm belangrijke rol. Maar om die te vervullen hebben zij wel de juiste faciliteiten nodig. De reddingsbrigade ’s-Gravenzande gebruikt een drietal gemeentelijke panden in ’s-Gravenzande. Twee strandposten en een gebouw dat dient als opslag, werkplaats, vergaderfaciliteit en lesruimte nabij het Juliana sportpark. Het bestuur van de reddingsbrigade heeft geconcludeerd dat de gebouwen niet meer goed aansluiten bij de functionele behoeften van de reddingsbrigade. Via een brief is een noodkreet gegeven aan raads- en collegeleden… De voorzitter: Een ogenblikje. Ik zou even willen verzoeken aan raadsleden om hun privé-activiteiten even te staken. Dat kunt u gewoon rustig buiten deze zaal doen. En als u filmpjes of dat soort dingen wilt kijken, gaat dat echt ergens anders doen. Mevrouw Van der Giessen: Mijnheer de burgemeester, u heeft helemaal gelijk, maar als ik hem aansluit zegt hij, jippie laden. Dus dat was het verhaal.

Dus, sorry, maar dan weet u dat ik er wel met mijn aandacht bij ben. De voorzitter: Mooi zo. Dank u wel. De heer Bakker: Ja, laten we opnieuw beginnen. Al vier jaar lang is het bestuur van de gemeente in gesprek en is het is er nog geen duidelijkheid. Sterker nog kostbare geld en tijd van architect, een extern projectleider en vrijwilligers van de reddingsbrigade hebben de renovatie nog niet dichterbij gebracht, zelfs de aanbesteding is ooit stopgezet. De ‘s-Gravenzandse reddingsbrigade verdient een helder perspectief. Die helderheid moet op korte termijn aan hen zijn gegeven. Eventuele financiële gevolgen moeten tijdens de begrotingsvergadering in november in de gemeenteraad landen. Toekomstbestendige huisartsenzorg. Op 29 januari 2025 is er door de raad een motie aangenomen die oproept tot een plan van aanpak inzake het huisartsentekort. Nu zouden al zowel lokaal als regionale trajecten lopen om dit probleem aan te pakken. Maar wanneer gaan we hier een keer iets van horen? Uiteraard hebben wij de afgelopen periode ook de huisartsen hier weer over gesproken en zij geven aan dat er inderdaad locaties worden aangedragen, maar dat er geschikte locaties eigenlijk niet op korte termijn beschikbaar zijn. Concreet voorbeeld hiervan is de ruimte in de nieuwbouw Hoogvlieger. Een betaalbaar sociaal domein.

De kosten voor het sociaal domein reizen nog steeds de pan uit zoals ook aangegeven in onze eerste termijn. Iedereen moet mee kunnen doen, maar we moeten onze middelen wel zo effectief mogelijk inzetten. Tijdens de Begrotingsraad in november hebben we ook een concreet kostenbesparend voorstel gedaan, een computerbank in navolging van de fietsenbank. Onlangs hebben we het college ook nog gewezen op het landelijk vergelijkbaar initiatief. Beide keren werd aangegeven dat er een verkenning wordt gedaan naar de mogelijkheden voor Westland. Wanneer ontvangen wij de uitkomsten van deze verkenning? En aanvullend hierop, in de beantwoording op onze technische vragen over de Kadernota, er wordt door het college aangegeven dat slechts 20 procent van de statushouders zelfredzaam zijn. Wat doet het college om dit percentage te verhogen en welke consequenties zijn er verbonden als dit niet lukt? Daartegenover staat dat Oekraïners over het algemeen zelfredzaam zijn en dat men sinds 1 januari gestart is met het innen van de eigen bijdrage. Wat de Westlandse VVD betreft zouden zo veel mogelijk van hen moeten werken en dus een eigen bijdrage moeten betalen, kan het college aangeven om hoeveel mensen het hier gaat en mocht dat geen 100 procent zijn, aangeven waarom sommigen niet werken? En of geen bijdrage betalen? Inmiddels heeft het kabinet ook besloten dat deze eigen bijdrage omhoog moet.

Wordt hier door de gemeente Westland al invulling aan gegeven? En dan hebben we nog de kust, recreatie en het toerisme. De Westlandse VVD maakt zich hard voor heroriëntatie van de grond bestemming aan de kust. Voor groen, recreatie en toerisme. De tijd is rijp voor weloverwogen keuzes die ook ten goede komen voor meer groen en eventueel meer ruimte voor de toerisme. De overwegend positief beantwoording van onze vragen hiertoe, vragen om geduld volgens onze wethouder. Wij vragen het college om een duidelijk perspectief met tijdslijn. Dit om belanghebbende, een duidelijk en voorspelbaar toekomstbeeld schetsen. En resumerend, zoals zojuist door mij geschetst, is dat Westland een bloeiende toekomst tegemoet kan zien. Een toekomst waar we doorlopend moeten blijven nadenken en waar we wel geld op moeten investeren en waar niet er moet worden gezorgd dat wij niet onnodig geld uitgeven. En we moeten tegenvallers op kunnen vangen zonder dat de belasting omhoog moet of dat er een greep uit onze algemene reserve gedaan wordt. Kortom net als alle Westlanders moeten wij als

gemeente streven naar een doelbewust uitgavepatroon, een uitgavenpatroon dat gebaseerd is op de juiste cijfers. De Kadernota 2025 geeft een positief financieel beeld voor het begrotingsjaar 2026. De Westlandse VVD ziet het als noodzakelijk dat wij dit beleid doorzetten en voor de komende jaren structurele financiële rust creëren en een financieel gezond Westland behouden. Rust voor de gemeente maar ook voor onze inwoners en tot slot wil de Westlandse VVD haar dank uitspreken aan onze ambtenaren. Er is hier met het opleveren van deze Kadernota een huzarenstukje geleverd. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van D66. De heer Hofland. De heer Hofland: Jippie, spreken. Voorzitter, dank u wel. In onze eerste termijn en ook in eerdere stukken waar wij hebben gesproken, hebben wij bij een aantal thema's stilgestaan. We hebben reactie gekregen vanuit het college en wij willen het college en de hele ambtelijke organisatie danken voor hun bijdrage en hun reactie en antwoorden op veel van onze vragen. Zo twee keer in het jaar vraagt dat veel en dat doet ons goed om te zien dat wij dat in het proces met zijn allen goed kunnen oppakken. Een aantal politieke onderwerpen die voor ons relevant zijn en die willen we graag nog uitlichten. Een van die onderwerpen betreft volkshuisvesting.

Wij hebben het college gevraagd hoe de prognose van het inwoneraantal van Westland momenteel eruitziet. Reactie van het college was dat deze zou groeien in de toekomst na 130 tot 137 duizend inwoners wij vinden die marge relatief breed en zouden graag van het college willen weten, zijn het er 136, zijn het er 131 of zijn het er 137? Immers, voorzitter, veel van de discussies die wij hier hebben in de afgelopen jaren, maar die wij ook in de nationale politiek hebben, die gaan over voorzieningen. Mensen maken zich zorgen over bereikbaarheid, over onderwijs, over huisartsen, over winkels, buurthuizen, et cetera. En wij zouden graag zien voorzitter, dat we grip hebben op die groei van onze gemeente en daarmee ook grip hebben op de voorzieningen die daarin moeten meegroeien. Wij zouden ook graag zien dat wij als gemeente daarmee investeren in de partners die ons hierin kunnen bijstaan. Een vergeten partner waar wij niet vaak over spreken, is de MRDH. Juist op het gebied van bereikbaarheid en openbaar vervoer zouden zij een belangrijke partner kunnen zijn om ervoor te zorgen dat onze dorpen aangesloten blijven bij de dorpen daaromheen. Voorzitter, en de ontwikkeling van woningbouw, dat blijft een belangrijk issue.

Ook tijdens de komende verkiezingen zullen wij met zijn allen de bühne opgaan en zullen wij vertellen dat we met zijn allen meer starterswoningen willen, dat we meer woningen willen voor senioren. Voorzitter, dit is specifiek een domein waarvan wij het rechtvaardig vinden als wij hier extra capaciteit op inhuren. Een omstreden punt waar wij met zijn allen vaak ook over debatteren, want wij willen mensen in dienst hebben. Maar juist bij dit domein is het nodig dat we wat potten kunnen breken en juist op dit domein zouden wat ons betreft mensen mogen inhuren. Het Carlton hotel is een belangrijk voorbeeld van een domein of een plek waar wij aan Volkshuisvesting willen doen. Maar wij zijn wel met zijn allen tot de conclusie gekomen, ongeacht de motie die vandaag voorligt, dat dit gebouw, hotel hoe we het ook willen noemen niet functioneert op de manier zoals we het met zijn allen zouden willen. We verschillen denk ik over de oplossing op dit moment als ik zo kijk naar de motie zoals die voorligt, maar we trekken wel met zijn allen de conclusie, het werkt niet. Het kost momenteel veel te veel en we moeten naar een andere manier van denken om dit op te lossen. En ik wil ook van het college en van de wethouder vragen om hier specifiek naar te kijken. Hier moet een oplossing voor komen.

Wij zullen tegen de motie, de voorliggende motie stemmen, maar wij willen wel van het college vragen dat er in 2025 nog een voorstel komt om tot een oplossing te komen. Want voorzitter, we hebben het over het domein volkshuisvesting. Er moet regie zijn op het gebied van huisvesting om ervoor te zorgen dat we dit vlot kunnen trekken. De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: U zegt het werkt niet, het Carlton hotel, maar in onze beleving werkt het wel, alleen het kost een beetje veel. Bedoelt u dat? De heer Hofland: Voorzitter, wij trekken dezelfde conclusie daarin. Jazeker want wij zijn… Daarom zullen wij niet meegaan met de motie. U ziet de verbroedering hier ontstaan en ik zie dat tot ongenoegen aan de rechterkant. Maar dat geeft ook helemaal niet, want daartoe zijn wij hier vandaag ook bij elkaar om elkaar ook politiek te vinden. En wij trekken dezelfde conclusie want we vinden hier moet iets gebeuren. Dit is een oplossingsrichting maar momenteel kost het gewoon simpelweg veel te veel. En als we het ook hebben over volkshuisvesting…

De voorzitter: De heer Van den Berg. De heer Van der Berg: U zegt dat er een oplossing moet komen voor 2,5 miljoen verlies van Carlton. Laat dat nu net de strekking zijn van onze motie. En u zegt dat u die niet steunt, waarom steunt u die niet? De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter, wij denken dat gezien de vraagstukken die er zijn als je het hebt over het domein van volkshuisvesting, dat dit hotel daar in potentie een oplossing in zou kunnen zijn. Je moet zorgen dat je flexwoningen kan realiseren. Die hebben tot dusver altijd ergens opgeslagen gestaan waar we niks aan doen, we moeten zorgen dat we doorstroming kunnen creëren en op dat moment kunnen we wat aan die 2,5 miljoen doen. Tegelijkertijd heeft ook de wethouder aangegeven op moment als de HAR aangepast wordt, ligt de situatie er totaal anders bij. Dus wij denken dat op moment als we nu meegaan met het voorstel vanuit GBW dat we eigenlijk een keuze maken die we eigenlijk op dit moment nog niet moeten of kunnen maken. De heer Van den Berg: Maar als u niet meegaat met onze motie dan staat u dus toe dat wij iedere dag 7000 euro verlies maken op een exploitatie van een hotel. Dan staat u toe dat wij met een hotelexploitant een overeenkomst sluiten voor 4,4 miljoen per jaar om bedden op te maken, om te zorgen voor een ontbijt en lunch en ontbijt.

Wij vragen alleen, het hoeft niet te sluiten van ons, wij willen alleen dat het een kostendekkende exploitatie is en geen 2,5 miljoen verlies per jaar. 7000 euro iedere dag. De heer Hofland: Ja, voorzitter. Dan lees ik de motie toch een klein beetje anders, want één, wat u zegt klopt. U wil een einde maken aan de wijze waarop het op dit moment geëxploiteerd wordt. Maar u stelt daar een oplossing tegenover die wij niet delen. Dus ten dele kunnen wij elkaar echt wel vinden, maar de oplossing die daartegenover staat die delen wij helaas niet. De heer Van den Berg: Dat is een van de oplossingen die wij voorstellen. De voorzitter: We gaan even via de voorzitter, dus het is hier niet gebruikelijk dat we hier… Dus u krijgt nog de gelegenheid voor een vraag zo en dan… De heer Hofland. De heer Hofland: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik wilde verdergaan met arbeidsmigranten. Een onderwerp waar wij ook in de afgelopen week… De heer Van der Berg: Eerst nog even de gelegenheid aan de heer Van den Berg om nog zijn vraag af te maken. Want ik dacht dat u daarop in zou gaan. Neem me niet kwalijk.

De heer Van den Berg: Nee, ik vraag me af of de collega Hofland de meest recente versie van de motie heeft gelezen want er wordt één gevraagd, eerste punt, beste wethouder kom met oplossingen voor dit grote verlies en twee, een van die oplossingen zou wat ons betreft zijn het ombouwen naar zelfstandig of onzelfstandige wonen. Maar allereerst primair staat, zorg dat we dat 2,5 miljoen verlies niet meer hebben. De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Ja, voorzitter, zoals de heer Van den Berg het ook in feite aangeeft. Dat zijn de twee delen zoals ik hem zie en ook schets en wij kunnen ons ten dele vinden in het eerste stuk en ons minder in het tweede stuk. Dus dat. Voorzitter, arbeidsmigranten, in de afgelopen weken hebben wij ook veelvuldig gesproken over arbeidsmigranten en de wethouder gaf op dat gebied natuurlijk een antwoord dat volkomen terecht is. Wij zijn niet de initiatiefnemer als gemeente Westland op dit domein. Tegelijkertijd constateren wij dat er momenteel processen lopen als het gaat om arbeidsmigranten die eigenlijk allang zijn ingezet als we het hebben over Flora Campus, als we het hebben over de Oostbuurtseweg en als we het hebben over de huisvesting bij de tuinder. Maar voorzitter, ook als al deze initiatieven gerealiseerd zijn, dan is er weer iets nodig.

En wij stellen juist de vraag aan de wethouder wat is er daarna? Juist als we in 2026 een nieuw, hopelijk goed functionerend collegebestuur hebben of

gemeentebestuur, foutieve contaminatie. Wat is er dan mogelijk om een volgende stap te zetten? Wij willen juist ook in de eerste stappen van een nieuwe raadsperiode stappen kunnen zetten op het gebied van de huisvesting, van die arbeidsmigranten. Voorzitter, de bibliotheek. Ook hierover heeft veel geklonken en in specifiek willen wij eigenlijk de vraag die we één keer, twee keer, inmiddels drie keer hebben gesteld nog specifieker stellen. Want in de Kadernota valt heel duidelijk te lezen dat er subsidiebudget structureel verhoogd wordt naar vier ton. Daar worden wij enthousiast van want dat is in lijn met een motie zoals wij die in januari 2024 hebben ingediend. Tegelijkertijd is, naast die subsidiepot zijn er zorgplichtmiddelen. Die zouden voor Westland 342.000 euro bedragen. Klopt het dat per 1 januari 2026 het subsidiepotje voor de bibliotheek verhoogd zal worden naar 742.000 euro? Voorzitter, graag heel concreet antwoord hierop, want wij hebben deze vraag veelvuldig terug laten komen inmiddels, maar wij weten nog altijd niet 100 procent zeker of dat zo is. Wij lezen hem zo en wij willen hem graag zo lezen en die is voor ons ook belangrijk en dit is een voorbeeld van een domein waar als wij niet die zekerheid hebben, dan zullen wij later ook nog met een motie komen. Dus die kondig ik dan alvast maar aan. Voorzitter.

Aangezien we het vandaag ook over geld hebben en over financiën hebben, zouden wij ook graag willen spreken over de kaasschaaf. In het verleden hebben we hier veelvuldig over gesproken en over gedebatteerd. Gezien het resultaat van het jaar 2024 van 18 miljoen euro denken wij dat het niet meer dan logisch is om die kaasschaaf, zoals we die in het verleden hebben toegepast in het sociaal domein, terug te draaien. En dat hoeft voorzitter niet op het gebied van efficiency, want de wethouder financiën is daar duidelijk op geweest. Efficiency is prima en daar is helemaal niks mis mee. Maar voorzitter, we hebben daar bedragen op bespaard en naar ons idee kunnen wij die op dit moment ook heel prima en verantwoord inzetten voor onze kwetsbare doelgroepen. Denkt dan aan armoede, denkt dan aan mensen in zorg, binnen jeugd of binnen de Wmo. Voorzitter. Wij zouden graag van de wethouder horen hoe hij daartegenover staat. Voorzitter, binnen die motie die we op dit gebied hebben ingediend, kunnen we ook een andere motie van ons gewoon prima realiseren. Zoals de wethouder enthousiast is over het een, mag die dat ook zijn over het ander en dat is onze motie voor het minimabeleid. Wat ons betreft mag dat hele minimabeleid mag nog wat ruimhartiger en daarin delen we ook de motie die Westland Verstandig heeft ingediend. Een heel klein en heel specifiek stukje hebben wij eruit gedeeld.

Juist voor de jeugd zouden wij wat extra willen betekenen. Daarvoor hebben wij een motie ingediend en wij hopen dat de wethouder die zou omarmen en zou kunnen verwerken in de begroting van de toekomst. Voorzitter, tot slot. Want niet voor niks staan in 2026 staan er verkiezingen voor de boeg. En een aantal partijen hier hebben al laten klinken waar die verkiezingen wat ons betreft over gaan. Wat ons betreft moeten we niet vergeten dat die verkiezingen bij uitstek gaan over goed bestuur, over goede en transparante politiek, waarin inwoners zich herkennen, waarin inwoners zich gehoord voelen en waar inwoners weten waar ze aan toe zijn. En voorzitter, daar hebben wij een stap in te zetten. Vandaar dat wij een motie hebben ingediend om in de begroting een maatschappelijke paragraaf op te nemen waarin het effect van onze besluiten en onze voorstellen opgenomen wordt. Inwoners hebben het recht waar het geld, wat dat voor hen betekent in de praktijk? En wij zouden graag zien dat dat gerealiseerd wordt. Wij willen graag samenwerken naar de toekomst met elkaar om binnen Westland te realiseren wat we met elkaar willen realiseren en wij zullen niet terugkomen op majeure onderwerpen die wat ons betreft relevant of belangrijk of gedaan zijn. Voorzitter. Wij zullen dus ook niet in een coalitie stappen in de toekomst, maar partijen die daarop willen terugkomen.

Denk bijvoorbeeld aan op een onderwerp als De Naald. Voorzitter. Volgens mij was ik er zo. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan ben ik bij de fractie van GroenLinks aangekomen. De heer Plomp. De heer Plomp: Voorzitter, allereerst nogmaals onze dank richting de organisatie voor alle P&C stukken, ook dank aan het college voor de beantwoording in eerste termijn, dank aan wethouder Goudswaard voor de reactie op onze zorgen en vragen met betrekking tot het IAPPO en dank aan wethouder Van der Stee voor zijn reflectie op onze reflectie op de financiële positie van de gemeente. En dan zou ik hier nu als laatste mijn dank willen uitspreken richting het college voor de appreciatie van onze motie over deelname aan opgroeien in een kansrijke omgeving, met de nadruk op zou willen. Want blijkbaar vindt het college het zo'n goede motie dat ze er sprakeloos van was. Was mijn betoog in het eerste termijn zo goed dat college niets had toe te voegen? Voorzitter, wie zwijgt hem toe, is dat wat ik moet aannemen? Maar even serieus voorzitter, ik zou toch graag alsnog een appreciatie op mijn motie krijgen. En het vervolg graag in de eerste termijn van het college een appreciatie zien op alle moties die de raad in eerste termijn heeft ingediend. Voorzitter. De nieuwe opzet van de investeringen is ook voor ons nog steeds een beetje zoeken.

Eerder hadden we naast de mip lijsten ook nog een pip lijst waar de nog wat onduidelijker investeringen en de wat langere termijn zaken opstonden, maar deze is er nu niet meer. En dat maakt dat wij als raad toch iets minder inzicht hebben op bepaalde zaken. En een voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld

de situatie rond de reddingsbrigade in s-Gravenzande. Wij als raad kunnen nu niet zien of dat nog ergens wel of niet in de planning staat. En daarom zou ik toch in algemene zin willen pleiten voor het terugbrengen van deze pip lijst. En ik snap dat de investeringen die op deze lijst staan nog onduidelijk zijn en dat we daarmee ook geen verkeerde verwachtingen willen scheppen. Dus mijn suggestie zou zijn om deze pip lijst los te koppelen van de mip lijsten en enkel ter kennisgeving aan de raad te sturen. Zou graag van het college horen hoe zij daarin staan. Voorzitter, dan wil ik ook nog een aantal moties die ingediend zijn door andere partijen uitlichten. En dan wil ik beginnen bij motie 10.6 van ChristenUnie-SGP over de casemanagers. De motie spitst zich toe op dementie, het is een schrijnende groep. Ik heb in mijn omgeving ook mensen gezien die steeds een stukje meer van zichzelf kwijtraakten. Soms heel traag, soms heel snel. Ik begrijp de urgentie en we zullen deze motie dan ook steunen. Maar voorzitter, dit probleem speelt zich helaas niet alleen af bij dementie. Voorzitter. Ik wil u een waargebeurd voorbeeld geven van de andere kant van het spectrum, jeugdzorg. Een kind doorloopt hier een zorgtraject. De conclusie van dat traject is dat er baat is bij een vervolg. Als ouders ga je hiermee naar de casemanager die je al had, maar die geeft aan niet te kunnen doen. Nee.

Het eerste traject was gestart, oorspronkelijk aangemeld door de school en dit vervolgtraject, dat komt vanuit de ouders, dus er is een nieuwe casemanager nodig voor het hele gezin. Dus je kan vanaf nul af aan beginnen en je opnieuw aanmelden. Na de aanmelding neemt de gemeente op een gegeven moment contact met je op. En wat is dan een van de eerste vragen die je krijgt? Heeft uw voorkeur voor de casemanager die u al had? Je weet wel die casemanager die eerst zei niets te kunnen doen. Voor de doorlooptijd maakt het overigens niet uit wie je casemanager wordt. Je kan linksom of rechtsom vier maanden wachten. En daarna is er voor het vervolgtraject ook nog een wachtlijst en je kind mag natuurlijk pas op die wachtlijst nadat je casemanager hebt. En zo ben je zes tot negen maanden verder voordat je kind eindelijk dat vervolgtraject in kan. En voorzitter, dit is wat er gebeurt als je als kind ouders hebt die de bureaucratie voor jou kunnen en willen doorlopen. Maar wat nu als je ouders niet snappen wat er van hen verwacht wordt? Wat nu als je ouders zo moedeloos worden dat ze het er maar bij laten zitten? Voorzitter. Het staat uiteindelijk leuk op de begroting. We hebben het tij kunnen keren.

De kosten in de jeugdzorg zijn omlaag, maar tegen welke prijs? Hoeveel zorgvragers hebben we tot zorgmijders gemaakt? Hoeveel kost dit ons op de lange termijn aan uitgestelde en mogelijk intensievere zorg voor deze mensen? Wat lopen we als maatschappij mis aan mensen die deels door ons eigen toedoen, niet naar hun mogelijkheden kunnen functioneren in de maatschappij? Voorzitter. Ik zeg hier niet dat onze casemanagers of andere ambtenaren hun werk niet goed doen. Ik heb het volste vertrouwen dat zij doen wat zij kunnen, maar ook zij zitten vast in dit systeem. En dan is het toch vooral aan uw college om de boel hier vlot te trekken en onze inwoners de zorg te bieden die ze nodig hebben. Sneller casemanagers toewijzen, sneller beslissen of en welke zorg nodig is voor schrijnende gevallen zoals dementie, maar ook voor alle andere zorgvragen. Voorzitter, ik wil verder gaan met motie 10.7 ook van ChristenUnie-SGP over het afvalbeleid. Voorzitter, inhoudelijk ben ik het eens met wat de fractie met deze motie wil bereiken. Maar toen ik de motie las, wist ik eigenlijk meteen dat er met deze wethouder een vrij kansloze motie was. Ik had richting mijn eigen fractie de reactie van de wethouder al voorspeld. De VANG doelstelling is voor ons geen doel op zich, de rest zijn we al mee bezig, dus geeft ons meer tijd dan Q3.

De reactie van de wethouder was iets uitgebreider maar mijn voorspelling dekt toch zeker de lading. In plaats van de VANG-doelstelling wil de wethouder nu gaan kijken naar een recycle percentage. Wat de wethouder daar precies mee bedoelt en wat nu zijn streven is, laat hij in het midden. Daarom de volgende vragen. Hoe wordt dit recycle percentage berekend? Wat is het huidige recycle percentage voor de gemeente Westland? Wat is voor de wethouder het gewenste recycle percentage? En misschien wel de belangrijkste vraag hoe en wanneer denkt de wethouder dat we dit gewenste recycle percentage kunnen bereiken? Want voorzitter, al bij de overstap van bronscheiding naar nascheiding waarschuwden wij en andere partijen voor het teruglopende afval bewustzijn onder inwoners. Meermaals stelden wij D66, LPF en nu weer ChristenUnie-SGP, de vraag aan de wethouder wat hij nu gaat doen met het afval bewustzijn en elke keer is het antwoord eigenlijk hetzelfde. Geef ons meer tijd, komt eraan. In 2022 was het niet nu, eerst de overgang naar nascheiding. In 2023 niet nu, we zijn ermee bezig. Het komt volgend jaar. In 2024 niet nu we gaan volgend jaar voor alles naar HVC. Die kunnen het veel beter dan wij. En nu in 2025 niet nu, eerst de overgang naar HVC helemaal afronden.

Maar wanneer dan wel? En dan hoef ik niet van de wethouder te horen volgend jaar want dat zegt hij al drie jaar lang en al die tijd stikt het restafval van het papier, glas, textiel en gft. Het enige wat deze wethouder echt bereikt heeft op het gebied van afval is dat die slogan lekker is blijven hangen. Met gemak in de grijze bak. En met de houding van deze wethouder vrees ik dat deze motie daar ook eindigt. Voorzitter, dan wil ik graag afsluiten. Ja, inderdaad heer Duijsens, hij hoort bij het oud papier. Ik snap het. Maar voorzitter, ik wil graag afsluiten met motie 10.8 over de bussen door Monster. Een staaltje Westland Verstandig logica eerste klas. Eerst zeuren dat de bus niet meer door Monster mag rijden en daarna zeuren dat de bos niet meer door Monster rijdt. Voorzitter, ten eerste moet ik concluderen dat de bus toch wel door Monster rijdt. Bus 34 maakt namelijk een ronde door het dorp en voor passagiers van bus 31,

waarvoor de haltes van de 31 te ver weg zijn, is er de mogelijkheid om een overstap te maken. Ik snap dat het niet de meest ideale situatie is, maar opmerkingen dat mensen al vier jaar lang gevangen zitten in hun eigen huis, zijn wel erg gechargeerd. Ik heb nog wel een suggestie richting de wethouder om het reizen voor mensen met een beperking te verbeteren. Vanuit onze fractie in de provinciale staten werden wij namelijk recent gewezen op de mogelijkheid voor het aanvragen van een subsidie om bushaltes toegankelijker te maken. Er is tot 12.000 euro beschikbaar per gewone halte en tot 24.000 euro voor een belangrijke halte. Deze subsidie is bedoeld voor aanpassingen zoals verhoogde perrons, geleide lijnen, opstapplaatsen voor rolstoelen, open markeringen enzovoort. Ook het verwijderen van drempels naar de halte en het vindbaar maken van de halte vanuit de omgeving voor mensen met een visuele beperking vallen onder deze subsidie. Voorzitter. Mocht de wethouder nog niet bekend zijn met deze subsidie, dan stuur ik graag de informatie hierover op. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van ChristenUnie-SGP. Mevrouw Koen. Mevrouw Koen-Snijders: Dank u wel, voorzitter. Vandaag bespreken wij de Kadernota 2025, de jaarrekening 2024 en bijbehorende stukken. De fractie ChristenUnie-SGP heeft deze stukken met veel interesse gelezen.

We hebben in onze eerste termijn een aantal vragen en technische vragen gesteld. We bedanken het college en de ambtelijke organisatie voor de antwoorden en het vele werk wat is verricht. Echter niet op al onze vragen is een antwoord gekomen. Financiële positie gemeente ook wij zijn blij met positieve resultaten over 2024. Tegelijk vragen wij aandacht voor uitdagingen voor de komende jaren en de schuldpositie. Wij zijn voor zuinig en zinvol. Ik handhaaf dus de motie. Die vraagt niets geks. De motie verzoekt het college een, zich tot het uiterste in te spannen om te voorkomen dat de schulden van de gemeente Westland verder oplopen. Twee, de raad in Q3 een plan voor te leggen hoe dit te realiseren. OZB, uiteindelijk is de OZB eenmalig met vier procent verhoogd. Gelukkig voor de inwoners. Onze vraag is was deze verhoging nu eigenlijk wel echt noodzakelijk gezien alle positieve meevallers. Uit het antwoord begrijp ik dat we bij de begroting de beschikking hebben over het CEBEON rapport. Wil de wethouder daar dan zijn conclusies wat dit rapport betekent aan de raad bijvoegen in een raadsinformatiebrief. Theater De Naald integrale aanpak Verdiplein. Bij De Naald vraag ik mij af of de wethouder mijn vraag wel echt heeft beantwoord. Die vraag is de totale investeringsbehoefte van 62 miljoen wordt pas na 2029 bepaald. Hier is nu nog geen dekking voor.

Dit geeft volgens onze fractie een te rooskleurig beeld. Onze vraag, is een dergelijke werkwijze gebruikelijk? Worden het nieuwe college en de nieuwe raad zo niet met ongedekte rekeningen geconfronteerd die zij mogen oplossen? U kent onze opvatting. Wij vinden nieuwbouw van De Naald geen goed idee. Verder vinden we dat er eerst een integrale aanpak Verdiplein moet komen. Het afval dossier. Bij het afval dossier bekruipt ons ook na de antwoorden sterk het gevoel dat de zaak niet op orde is. Van terugdringing van restafval is geen sprake. Het restafval in Westland stijgt terwijl het in andere gemeente daalt. Dit college heeft eerst besloten het systeem van bronscheiding te vervangen door nascheiding. We zien nu de effecten. Hogere kosten en meer restafval. We hebben nog twee vragen aan het college. De eerste, per wanneer verwacht het college dat betere dienstverlening door HVC gaat leiden tot minder restafval? Twee, kan het college het plan van HVC voor een betere dienstverlening naar de raad sturen? In onze motie willen we Q3 vervangen door Q4. Wij zullen deze motie dus indienen. Wachtlijsten Wmo, dank voor de antwoorden. Hierin is niet ingegaan op onze motie casemanagers. Onze fractie heeft signalen uit de praktijk dat bijvoorbeeld de wachttijd bij verwijzingen naar casemanagers een fors aantal maanden is.

Casemanagers spelen een belangrijke rol bij de begeleiding van inwoners en familie en naasten met dementie. Wij handhaven dus deze motie. Externe inhuur dank voor de toezegging van wethouder Goudswaard om voortaan jaarlijks in juni bij de stand van zaken met betrekking tot externe inhuur in commissie bestuur en economie dit onderwerp te bespreken. Dank u. Woningen. In het antwoord van wethouder Van Staalduinen lees ik dat het college een inventarisatie maakt om de mogelijkheden van doorstroming van ouderen te stimuleren. Voorbeelden zijn seniorenmakelaars via Haaglanden en wooncoaches via Vitis. Dit leidt echter tot de volgende vragen. Vraag één, is bekend hoeveel mensen er in 2024 door de seniorenmakelaars geholpen zijn aan een andere woning? Vraag twee, is bekend hoeveel mensen er in 2024 via wooncoaches van Vitis geholpen zijn aan een andere woning? Een hogere huur bij verhuizing naar een kleinere woning stagneert ook de doorstroming. Vraag drie, welke actie neemt de wethouder hierop? Hoe staat zij tegenover een pilot huurgewenning? Wij zouden graag meer aandacht en daadkracht van het college zien om de doorstroming te bevorderen. Des te schrijnender is er dat er in De Lier op de voormalige zoutopslag al geruime tijd 38 woonunits staan te verstoffen. We zien met belangstelling uit naar de voorstellen die zijn toegezegd door wethouder Van Staalduinen.

Wel heel blij zijn we met de plannen rondom Julianahof. Dit kan ons niet voortvarend genoeg aangepakt worden. Amendement 8a inzake aanvullend budget Rekenkamer, dus ik zal het nu even over de amendementen

hebben en de moties. Onderzoeken van de Rekenkamer vinden wij van belang vanwege hun onafhankelijkheid. Onze vraag is wel wat het college concreet met de aanbevelingen van de Rekenkamer doet? Kan het college voorbeelden geven van praktische toepassingen? Wij zullen voor dit amendement stemmen. Moties 10.1 inzake bewaakte fietsenstalling in Westland. Op zich een sympathieke motie. Er zijn echter best nog wel veel onduidelijkheden over de precieze kosten die dit met zich meebrengen. Vooralsnog zullen we dan tegenstemmen. 10.3 nieuwe reserve strategische aankopen ten behoeve van bijzondere woonprojecten. Uiteraard zijn wij ook groot voorstander van groepswoningen en woningen voor starters en senioren. De vraag van onze fractie is echt wel wat je hiermee bereikt. Of dit gaat helpen of dat dit een motie voor de bühne is. De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Ik kan mevrouw Snijders wel even helpen. Dit is, in Midden-Delfland hebben ze het recent gedaan. Een woning die te koop kwam gekocht. En daar hebben ze hele leuke ideeën mee gehad. Wil je dat doen, dan moet je heel snel handelen want anders is een andere kaper is je voor en dat is de achterstrekking van de motie, dus niet voor de bühne is echt om iets te bereiken. Mevrouw Koen-Snijders: Oké. De wooninvesteringsreserve bedroeg 20 miljoen. Hoe hoog is de reserve nu? Vooralsnog zullen we tegenstemmen.

Nu onze eigen moties 10.5 inzake voorkomen hogere schulden. De ravijnjaren zijn uitgesteld, maar die komen er zeker een keer aan. Wij vinden het zorgelijk dat de schulden in Westland gestegen zijn met 40 miljoen tot 360 miljoen. We willen daarom oproepen te voorkomen dat de schulden verder oplopen om hiervoor met een plan te komen. Onze motie wordt mede ingediend door FvD, waarvoor dank. 10.6, onze motie inzake casemanagers. Dit heb ik net al toegelicht. We willen graag geïnformeerd worden hoelang de wachttijd is en welke maatregelen genomen worden om deze wachttijd op te lossen. Onze motie wordt mede ingediend door de LPF, waarvoor ook ze dank. 10.7, onze motie inzake afvalbeleid. Zie onze opmerkingen onder punt 4 ook deze motie wordt mede ingediend door LPF, wederom onze dank. De motie van Westland Verstandig 10.9 inzake versterking armoedebeleid gemeente Westland en te onderzoeken in hoeverre het gebruik van regelingen eenvoudiger en laagdrempeliger kan, dit vinden we beide belangrijk, dienen wij mede in. Motie inzake Carlton hotel 11.1. De doorstroming vanuit het Carton hotel is helaas niet goed op gang gekomen. Het hotel verbouwen tot appartementen is volgens onze fractie geen goed plan. Er zijn te veel onzekerheden over de toekomst waarin we dit hotel wellicht nog nodig hebben. We zullen tegen deze motie stemmen.

We vinden het wel van belang dat er toch naar goed naar het verlies wordt gekeken. En ik sluit me aan bij de woorden van het CDA. We zouden ook eens kunnen kijken, nu wordt de schoonmaak van de kamers nog verricht door personeel, maar dat zouden de bewoners waarschijnlijk heel goed zelf kunnen. We willen daar wel graag aandacht voor vragen. Voorzitter. Ik ga tot een afronding komen. De CU-SGPfractie wil alle medewerkers bedanken die zich de afgelopen periode hebben ingezet voor de gemeente, voor het welzijn en de veiligheid van onze burgers. Dank ook aan de vele mantelzorgers en vrijwilligers in onze Westlandse gemeente. Ik ben trots op alle mantelzorgers en vrijwilligers die hun werk vaak in stilte doen, ver bij de spotlights vandaan. Ze leveren een onmisbare bijdrage aan de Westlandse samenleving. De overheid kan het niet alleen. Wij vinden het belangrijk dat zij dienstbaar is aan een bloeiende samenleving. Trots ben ik ook op de prestaties van team Westland en het geweldige resultaat dat zij hebben behaald bij de strijd tegen kanker. Er zijn meer mooie, prachtige initiatieven. Zo noem ik de stichting Hulp Hongarije, Oekraïne. Ook dit jaar werden er weer transporten georganiseerd gevuld met kleding, conserven en pootaardappelen. Ook werden er groentezaden opgehaald bij Westlandse bedrijven en verstuurd naar Oekraïne.

De inzet van vrijwilligers voor onze medemensen is hartverwarmend en verdient een welgemeend compliment. Tot slot. Wij wensen het college en haar ambtenaren Gods onmisbare zegen toe. De voorzitter: Dank u wel. Dan ben ik aangekomen bij de fractie van de Partij van de Arbeid. De heer De Gier. De heer De Gier: Voorzitter, ook dit jaar spreken we pas in de tweede termijn in deze zaal over de jaarstukken. Praten over de resultaten in het verleden, de voortgang van dit jaar en de plannen voor de toekomst vindt deze gemeenteraad blijkbaar moeilijk. De Partij van de Arbeid vindt dit wel belangrijk. Richting geven, de koers bijstellen en van de reis leren, maakt dat je ergens komt. Zonder richting en bijsturen blijft de gemeente zwalken en worden kleine problemen opgelost, maar de grote problemen met woningnood, met de armoede, met de zorg, met de verduurzaming en met de toekomst van de tuinbouw

worden niet opgelost, worden genegeerd uit angst voor de reactie van burgers. Voorzitter. Het is echter niet alleen kommer en kwel. Onder leiding van de burgemeester werkt een groot deel van het college aan de ontwikkeling van het Floragebied. De hoop is dat hiermee de problemen voor de huisvesting van spoedzoekers, vluchtelingen, jongeren en het onderwijs worden verminderd. Tel daar de mogelijke verbetering van het openbaar vervoer en het ontstaan van een kenniscentrum voor de internationale tuinbouw bij op, dan geeft dit hoop voor de toekomst. Dat we nu al denken 6 miljoen meer over te houden door de prijsstijgingen van dure koopwoningen mag voor de Partij van de Arbeid niet leiden tot de duurder worden van de betaalbare en goedkopere segment van de koop- en huurwoningen. Onder leiding van de gemeenteraad wordt ook eindelijk het probleem van ons zwaar verouderde theater De Naald aangepakt. Met het voorbereiding krediet kan samen met het theaterbestuur plannen worden uitgewerkt, zodat in de volgende raadsperiode daadwerkelijk met de bouw kan worden gestart. Verdere vertraging kan leiden tot hoge kosten voor tijdelijke lapmiddelen en is voor ons dus ongewenst. Fijn dat de wethouder dit traject nu actief oppakt. Maar veel Westlanders wachten nog steeds op de structurele oplossingen voor hun problemen.

Dat zijn niet de scheefliggende stoeptegels waar het vaak over gaat in deze raad. Dat zijn de problemen in hun dorp, in hun wijk, bij hen thuis. Problemen met verstopte wegen, met thuiswonende dertigers, met eenzame ouderen, met wachttijden voor hulp voor hun kinderen, met hun structurele verzorging of met hun huishouden en natuurlijk met problemen door schulden en structurele armoede. Partij van de Arbeid Westland bedankt wethouder Van Staalduinen voor haar uitgebreide beantwoording van onze vragen. Haar optimisme is bewonderenswaardig. Ook dank voor de beantwoording over de toewijzing van woningen en de doorstroming vanuit het Carlton hotel. Het geloof dat de wethouder nog steeds uitspreekt in de falende flexroute, verbaast de Partij van de Arbeid wel. De wethouder wenst nog enkele flexwoningen te realiseren, maar buiten het Floragebied vindt ze continu haar eigen partij op haar weg die de oplossingen blokkeren. Nu vraagt GBW om dan ook het Carlton hotel een andere bestemming te geven. Zonder opvangoplossingen aan te dragen voor spoedzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne en andere oorlogsgebieden, die daar hun wooncarrière nu beginnen. Partij van de Arbeid Westland vindt de omstandigheden in het hotel slecht zodat we graag naar alternatieven zoeken, maar pas daarna kan gesproken worden over een andere bestemming van het hotel. We zullen de motie dan ook niet steunen.

Verder geeft Westland Verstandig wederom de provincie de schuld van de stokkende bouw van flexwoningen en woningen voor onze jongeren en ouderen. De tuinbouw moet daar maar ruimte voor maken, maar de provincie houdt dat zogenaamd tegen. Dit getuigt van weinig historisch besef. Gemeente Westland en haar voorgangers hebben bij de provincie altijd gepleit voor het behoud en de bescherming van het tuinbouwgebied. Ten slotte is dat de Tweede economische motor in Zuid-Holland. Deze Greenportvisie is door alle partners onderschreven en wordt door de door de provincie uitgevoerd. Toch heeft de provincie de afgelopen jaren toestemming gegeven voor grote uitbreidingsplannen op tuinbouw grond. Mits goed gemotiveerd, is dat blijkbaar dus wel mogelijk. Denk daarbij aan de vele nieuwe wijken die gebouwd zijn of in voorbereiding zijn bij eigenlijk elk dorp in het Westland, op Ter Heijde na, maar die heeft geen tuinbouwgrond om op uit te breiden. U snapt dat de Partij van de Arbeid en GroenLinks uw moties 10 en 11 niet zullen steunen. Voorzitter, Partij van de Arbeid Westland verwacht niet dat dit college nog met nieuwe visies of beleid komt. Over negen maanden zijn de verkiezingen. Dus de aanpak van de woningnood, de wachtlijsten, de files, de overstap van gas naar aardwarmte en elektriciteit.