2024.07.03 Gemeente Westland Gemeenteraad

En het amendement van Westland Verstandig voor het cultuur, daar zijn wij ook voorstander van, dus … De plaatsvervangend voorzitter: Ik zie nog één vraag bij de heer Eeltink. Mevrouw Van Staalduinen: Overigens, mag ik hem nog even afmaken, het cultuur, daar gaan wij wel kijken, hoe we hem er gaan inpassen, want de heer De Gier gaf terecht aan, dat er ook wellicht bij Cultuurweb mogelijkheden zijn, of op een andere manier, maar het gaat er ons om, dat als er iets is, wat we hier eenmalig hebben en wat niet door Cultuurweb nu, gefaciliteerd kan worden, dat we of de regels aanpassen, of dat we dat geld daarbij neerzetten. De plaatsvervangend voorzitter: De VAR geeft u nog twee minuten. De heer Eeltink: Voorzitter, bij interruptie, voor wat betreft de flexwoningen, die dus nu tijdelijke woningen heten, u geeft heel duidelijk aan, wat niet in Flora Campus komt, betekent dat, dat de andere doelgroepen, dus de mensen die uitstromen uit het hotel en de andere spoedzoekers, dat die aan de Zuidgeestlaan en aan de Vlietweg, achter nummer 22 gaan komen? Mevrouw Van Staalduinen: Nee, ik heb aangegeven dat, er werd gevraagd naar de doelgroepen, die er nu op dit moment zijn voor het Floragebied en welke doelgroepen daar terechtkomen, dat weet ik nu niet, maar het gaat nu om de het Floragebied, daar komen wel arbeidsmigranten, maar niet in de gebouwen van de tijdelijke woningen.

De heer Eeltink: Voorzitter, interruptie. U manoeuvreert heen om het probleem van het hotel, van het Carlton Hotel wat vol zit, waar de flexlocaties voor nodig zijn. Dus de concrete vraag is, waar gaan die mensen dan straks naartoe? Is dat de Zuidgeestlaan en de Vlietweg? Mevrouw Van Staalduinen: Nee, wij gaan kijken waar we daar een oplossing kunnen vinden, u weet, ik heb nog steeds de Tiendweg in gedachten en wellicht kom ik daar na de vakantie met een voorstel, om in combinatie met het hotel, om daar de financiën in ieder geval op orde te krijgen, om daar wellicht met een nieuw voorstel te komen.

De heer Eeltink: Voorzitter, dan tot slot nog een laatste interruptie als u dat mij toestaat. U schrijft vandaag, althans het college, in de memo, dat u niet actief nieuwe locaties gaat ontwikkelen en dat alles aan de Zuidgeestlaan, de Vlietweg en Flora Campus gaat komen. Flora Campus heeft u net duidelijk toegelicht, dat die doelgroep daar niet bediend wordt. Resteert van mijn kant de vraag, dus Vlietweg dus Zuidgeestlaan, of zien we dat verkeerd? Mevrouw Van Staalduinen: Ik geef u net antwoord wat ik zelf, in ieder geval, waar ik mee bezig ben op dit moment, dat is: hoe gaan we met het hotel verder, hoe gaan we met de financiën verder en de Tiendweg is, denk ik, heel hard nodig als het gaat om eenpersoons huishoudens. De plaatsvervangend voorzitter: Oké, ik sluit hem. Dank u wel, wethouder. Nee, mijnheer, we zijn gestopt. Nee, ik sta stoppen. De heer Plomp: Ik heb vragen gesteld, die niet beantwoord zijn. De plaatsvervangend voorzitter: Oké, prima, maar dit gaat, ik hou hier helemaal niet van. We hebben tijden afgesproken met elkaar, 39 mensen zitten hier. Wethouder, wilt u nog even blijven staan, want ze zitten te morren. De heer Plomp: Ik heb een vraag, dank u wel, voorzitter, ik heb een vraag gesteld over hoe we omgaan met de subsidies bij onze systeempartners, zoals cultuur en de bibliotheek en ik vroeg me af of daar een antwoord op gegeven kan worden.

Mevrouw Van Staalduinen: Ik dacht dat mijn collega het antwoord al had gegeven, maar het antwoord is dat we daar op dit moment nog niet een antwoord op kunnen geven, het eerste college weer, na de vakantie kunnen we daar meer duidelijkheid over geven. Ik kan daar op dit moment nog niks van vinden. De plaatsvervangend voorzitter: Ik begreep dat de heer Chafiâ ook nog geen antwoord had? De heer Chafiâ: Ja, zeker. Onze fractievoorzitter is uitgebreid ingegaan op de twee procent taakstelling, dat daar een bezuiniging op zit van bijna twee miljoen en we hebben de eerste actualisatie rapportage gezien. Mevrouw Van Staalduinen: Ik kan mijn antwoord geven. De heer Chafiâ: Ik ga hem heel even afmaken. We hebben daar de eerste actualisatie rapportage van gezien vandaag. Er staat heel duidelijk in dat er twee procent verlaagd wordt in het subsidieplafond. Dat is dan 500 duizend en de rest van de taakstelling voor dit jaar, komt uit potjes, komt uit andere potjes, incidenteel. Dan heb ik eigenlijk twee vragen aan de wethouder, navolgend op wat mijn fractievoorzitter net heeft gezegd, één: de coalitiepartijen en het college hebben toch gekozen voor de kaasschaafmethode, en de kaasschaafmethode betekent dan toch, dat je gelijkmatig verdeelt en niet dat je een klein gedeelte gelijkmatig verdeelt en de rest uit potjes haalt.

Erkent de wethouder dat? En twee: dat heeft mijn fractievoorzitter ook gevraagd, erkent de wethouder dat in die hoedanigheid de taakstelling op het sociaal domein is mislukt en dat we beter kunnen gaan kijken naar het terugdraaien daarvan, richting de begroting. Dat is een hele scherpe vraag geweest die is gesteld net. De plaatsvervangend voorzitter: Wethouder.

Mevrouw Van Staalduinen: Klopt. Wij hebben bij het sociaal domein niet de mogelijkheid om echt, à la minute minuut een bezuiniging door te brengen, dus daar hebben we wat tijd voor nodig. We gaan nu binnenkort met de klankbordgroep met u zitten, ook financieel en ook, na de vakantie, om te kijken waar we wel structureel met elkaar over eens kunnen zijn en dan doe ik ook een beroep op de raad, om dan mee te denken daarin, want tot nu toe kon er niks. Als ik kijk naar minimabeleid, als ik kijk naar washulp, als ik kijk naar andere zaken die spelen, dat mocht allemaal niet. We mochten ook niet verschralen. Er zal wat moeten en dat betekent dus dat als wij nu maatregelen nemen, dan hoeven wij deze incidentele dingen, die mogen we eigenlijk al, we hebben het nu gezocht in incidenteel, om te voorkomen dat we het niet zouden halen. Dat waren ook onder andere, bijvoorbeeld één toegang wat erin zat en ja, klopt, maar de bedoeling is om volgend jaar daar zeker structureel een pakket neer te leggen, maar daar heb ik wel de hulp van de raad van nodig en dan moet niet alles afgeschoten worden. Dus dat betekent dat we nee, het antwoord is niet de twee procent kunnen we terugtrekken, die twee procent hebben we hard en heel hard nodig. De plaatsvervangend voorzitter: Oké, dan houd ik het hierbij. Wethouder Valstar, ik zal het niet van uw tien minuten af laten gaan.

De heer Valstar: Ik wilde net vragen, hoeveel tijd ik nog had, maar tien minuten, dus dank, voorzitter en ik schreef het al in mijn eerste termijn, er is geen groter voorrecht, of het is een warm bad en er is eigenlijk geen groter voorrecht dan wethouder te zijn in je eigen gemeente, de gemeente waar je geboren en getogen bent. Of nou ja, misschien één groter voorrecht, maar die plek, die is net vergeven voor de komende zes jaar. Het wordt vandaag ook weer eens bevestigd, dat het een warm bad is en misschien moeten sommigen van jullie nog een beetje aan mijn stijl wennen en ik andersom aan de stijl van hen, maar het uitgangspunt blijft, zoals mevrouw Vermeer van het CDA dat ook schetste, en dat is ook mijn uitgangspunt, we moeten er samen de schouders onder zetten. Het liefst ook een beetje positief en ik ga even de fracties, die in tweede termijn de vraag aan mij gesteld hebben, die ga ik ook fractie-gewijs aflopen. Ik begin bij de fractie van Westland Verstandig en ik moet vooraf bemerken dat de fractievoorzitter delen uit mijn tekst aan elkaar geknoopt heeft en allerlei aannames doet, ja, die laat ik voor zijn rekening. Ik heb verder geen behoefte om daarop te reageren. Dan ga ik nu over op de vragen die daarbij gesteld zijn, dat betrof onder andere de plannen voor Wateringen.

Ik ben vorige week ook weer in Wateringen geweest, heb ik mij een volledige dag laten onderdompelen, ik ben onder andere bij de BIS langs geweest. Ik ben bekend met de problematiek in Wateringen en meer specifiek op zijn vraag, wanneer gaan wij nou de plannen, zoals ik die, volgens mij, vanmorgen in het memo, of gisteren in het memo met u gedeeld heb, wanneer gaan we die nou terugzien in de begroting? Nou, dat zal op zijn vroegst in 2026 worden en ik heb er bewust voor gekozen, u heeft er eerder vragen over gesteld, waarom die twee bewonersavonden zijn georganiseerd, oorspronkelijk één en uiteindelijk werd er nog een avond voor geplakt, dat was ook omdat wij u de belofte hadden gedaan om voor de zomer terug te komen, volgens mij heb ik aan die belofte gestand gedaan. Dan de vraag over de Biesieklette, dan was de vraag van ja, waarom is het niet open? Ja, ik moet u mededelen het is vandaag open, het is niet aan te raden om vandaag op het strand te gaan liggen, maar dat is eerder ook gecommuniceerd. De Biesieklette is namelijk in mei, juni en september op zaterdag en zondag tussen 10 uur en 18 uur geopend en in juli en augustus is het de hele week geopend, tussen 9 en 20.

Daar kunnen wij allen van alles van vinden, dat dienen wij straks ook te evalueren na de zomer en dan opnieuw de keuze te maken, willen we dat of uitbreiden, willen we dat helemaal niet meer verlangen van de Westlanders, dat zij een beter slot kopen, daar kunnen wij uiteindelijk een debat over voeren. Dan het verkeerscirculatieplan, wanneer komt dat in 2025, ik geef bewust 2025 aan, want als ik dat gerichter ga doen, stel dat ik zeg voor de zomer, ik wil niet mijn eigen en uw teleurstellingen op voorhand al gaan organiseren. Dan de kabelbanen, het college ziet daar geen heil in en

ik heb in deze korte tijd dat ik hier rondloop ook een menigeen horen zeggen: nee, is ook een antwoord, dat is mijn antwoord, als de fractie van Westland Verstandig. Ik wil u niet aanmoedigen en volgens mij heeft u die aanmoediging ook helemaal niet nodig, om nog een motie in te dienen, maar nee, in beginsel is het college daar geen voorstander van. Dan met betrekking tot de arbeidsmigranten, gaan met die banaan hoorde ik de heer Duijsens zeggen, nou, ik ga ook met die banaan, dat is Arcadia Chrysanten, ik moet heel eerlijk bekennen, dat traject liep al, dus dat succes ga ik niet op mijn eigen conto zetten, maar op die van mijn voorganger. Ik heb die aansporing wel ter harte genomen, want het is ook mijn wens om nog meer arbeidsmigranten in deze gemeenten te huisvesten. Ik heb ook meermaals aangegeven dat ik nogmaals die regels tegen het licht ga houden, ook ga kijken waar wij als Westland wet- en regel, of koppen bovenop de landelijke wet- en regelgeving zetten, of wij strenger zijn dan omliggende gemeenten en daar kom ik uiteindelijk ook bij u terug. Het is mijn absolute wens om hier ook meer arbeidsmigranten te huisvesten en ook op het perceel van de tuinder. U zei er uiteindelijk ook nog van, voor degenen die daar een loopje meenemen, is geen plaats in het Westland. Nou, het moet wel fatsoenlijk gebeuren.

Er zijn namelijk gewoon een aantal basisregels waaraan wij hebben te voldoen, het moet veilig kunnen en ook arbeidsmigranten hebben gewoon behoeften en ik vind dat wij hen hierin moeten faciliteren, aan fatsoenlijke huisvesting. Tot slot, de westlandagenda werd aangestipt en daarmee ga ik ook gelijk een bruggetje maken naar de Keizer en de heer Keizer sloeg volgens mij wel de spijker op de kop en ook de insprekers die hier aan het begin van deze vergadering stonden. We leven namelijk in een bijzondere en sterke gemeente, maar we moeten er wel continue aan blijven werken. We zijn de tweede gemeente van Zuid Holland, de vijfde van Nederland. Met een bescheiden bijdrage hopen wij net dat zetje in de rug te kunnen geven die sommige ondernemers nodig hebben, om ook uiteindelijk die grote jongens en meiden te worden die hier ook in de raad inspraken en het zijn ook deze ondernemers die juist belangrijk zijn, want zij zijn degene die uiteindelijk investeren in sportverenigingen, in cultuur en ze doen donaties. En dat is een aspect dat wij niet moeten onderschatten. Daar hebben wij die ondernemers ook bij nodig. Dan de LPF hoorde ik licht de Ambachtsweg aanstippen volgens mij, maar of daar ook echt een vraag uit voortkwam dat durf ik niet meer te zeggen, maar ik ga hem toch beantwoorden op de ongestelde vraag.

Ik heb vorige week ook richting de heer Chafia aangegeven dat ik in gesprek ben met de bewoners van de Ambachtsweg. Dat ik uiteindelijk naar een tijdelijke definitieve oplossing tot Noord Wateringenweg gerealiseerd kan worden. Omdat het verkeersbesluit nog niet is genomen, gaan de pollen in de zomer wel weer omhoog. We hopen uiteindelijk, vlak na de zomer, met een voorstel te komen wat tijdelijk permanent is, laat ik het dan zo noemen. Dan de CU-SGP, die refereerde aan de Middelbroekweg, nou we komen straks nog over de Floracampus te spreken, maar dat hangt daarmee nou mee samen. Of de vraag goed begrepen is, nou volgens mij heb ik de vraag goed begrepen en we gaan naar het hele gebied kijken. We gaan kijken naar de OV-hub, we gaan kijken naar Meester Elzenweg, de Middelbroekweg, er is misschien al sprake van het ondertunnelen. Daarover zijn we in gesprek met de Provincie, met de MRDH en ik begrijp dat als u het Masterplan erbij pakt en u ziet de OV-hub liggen dan lijkt het net of hij afgesloten is. Het is niet mijn intentie om de Middelbroekweg af te sluiten. Wij komen daar uiteindelijk nog over te spreken, maar weet dat dat mijn uitgangspunt is. Dan de PvdA, vraag over het warmtenet als ik mij niet vergis. Of wij uiteindelijk goed zitten is volgens mij meer de vraag.

Ja dat zitten wij, we hebben afspraken gemaakt met HVC en HVC is volledig in publieke handen van 48 gemeente en 8 waterschappen. Dat geldt niet voor gemeenten die met Vattefall of Eneco te maken hebben, dus wij zitten wat dat betreft goed. En dan kortheidshalve heb ik nog 2 moties, 1 van Westland Verstandig inzake de inzet van de Westlandagenda. Nou het zou u niet verbazen, dat op basis van het antwoord dat ik zojuist ook al gaf, dat ik deze helaas moet ontraden. Ik gaf net al aan, we zijn de 5e economie van Nederland, de 2e van Zuid Holland en ik vind echt dat wij de ondernemers wel een steuntje in de rug kunnen geven. We hebben in het verleden al succesvolle projecten gehad, 6 aardgasprojecten draaien mede dankzij de Westlandagenda. Of neem bijvoorbeeld de verpakkings- of recyclingsproducten die gemaakt zijn van

tomatenvezels. Er zijn echt succesnummers te noemen. Ze zullen niet allemaal een groot succes zijn geweest, daar zal ik ook de eerste zijn om dat onmiddellijk toe te geven, maar als uiteindelijk de Westlandagenda wordt goedgekeurd door uw raad, dan zal ik daar ook kritisch naar kijken. Maar het maakt wel dat ik deze motie helaas moet ontraden. En dan het CDA de Groene Opsteker. Ik stelde in mijn bijdrage in eerste termijn ook al dat er grote ontwikkelingen binnen de glastuinbouw gaan plaatsvinden. Dat is misschien niet op korte termijn, maar op lange termijn zal er echt wel een transformatie gaan plaatsvinden. Denk daarbij aan daglichtloze kassen of sandwichgevels, in plaats van het zogehete krijten van de gevels. Dat kan niet zomaar, want op basis van de, en ga ik even tussen aanhalingstekens “Beleidsregels groene inpassing waterbassins en entrees bedrijven in het glastuingebied van Westland”, ja dat is een hele mond vol, is er al verplichting voor vergroening rondom tuinbouwbedrijven en kassen. Daar bovenop is de vergroening van de omgeving van glastuinbouwbedrijven een van de speerpunten van de glastuinbouwvisie. Dat neemt niet weg dat, en de naam zegt het al, een extra opsteker voor deze sector, geen kwaad zou kunnen.

Dat dat ene tuinbouwbedrijf er net met kop en schouders bovenuit steekt en ook als voorbeeld voor de andere kan gaan dienen, maar wel met de aantekening dat bij de eerste bullet van het dictum, dat vroeg mij namelijk om een fonds op te richten. Ik hoop dat u mij de vrijheid geeft om niet direct een fonds op te richten, dan kan ik, dan heb ik in ieder geval bij deze motie geen bezwaar. En dat was mijn beantwoording, hopelijk binnen de 10 minuten voorzitter. De voorzitter: dank u vriendelijk wethouder. Dan de burgemeester. De burgemeester: Dank u wel voorzitter. Vanuit de bijdragen in eerste termijn heb ik nog de verplichting op mij genomen om in te gaan op 1 vraag die gesteld was aan mij, van de fractie Westland Verstandig, over het evenement, de evenementen die in dorpen worden georganiseerd, of die soms niet wat beter op het Evenemententermijn kunnen plaatsvinden. We hebben daar ook in de commissie Bestuur en Economie al even over gesproken. Ik kan me voorstellen dat bepaalde evenementen met bepaalde muziekritmes, mogelijk beter geschikt zijn voor het evenemententerrein. Het is niet zo dat de plaats van het evenement wordt bepaald aan de hand van het soort muziek dat er wordt gedraaid, maar wat zijn nou de geluidscriteria die er wordt gehanteerd.

Maar bepaalde muziekgenres hebben het misschien wel in zich dat ze door de beats en het geluid, eerder verstrekkend zijn in bepaalde overlastgevende gedachten dan anderen en we zullen dat ook zeker meenemen in de evaluatie van het evenemententerrein, zoals dat eerder is toegezegd. Dan voorzitter, toch even stilstaan bij een aantal opmerkingen die zijn gemaakt en ook in relatie tot de insprekers die er zijn geweest, als het gaat over de tuinbouw. Ik heb enige weken geleden een bezoek gehad van, twee bezoeken gehad, dat ging over een soort van oproep, ga wat doen rondom de tuinbouw, want de tuinbouw staat, net als de landbouw erg onder druk en als we niet oppassen, dan verspelen wij een hele mooie sector in Nederland. Het eerste gesprek, wat ik daarover had, werd mij gevraagd of ik bereid zou zijn om als een soort van kartrekker, boegbeeld, ambassadeur vanuit het publieke domein te willen opereren. Daarvan heb ik gezegd dat ik dat van ganser harte toe bereid ben. Het tweede gesprek, wat ik heb gehad, was onder andere met een delegatie vanuit de sector zelf, waar ook de twee insprekers vandaag, deel van uit hebben gemaakt en daar heb ik nogmaals herhaald ook op hun vraag, of ik daar een bereidheid toe had, dat ik dat graag bereid ben te gaan doen.

Dat ik wel helder wil hebben, waar we dan ook op willen gaan lopen met elkaar, dat ik verwacht dat we dat ook binnenkort met een manifest naar buiten kunnen brengen en dat we daarmee ook als gemeente ons nadrukkelijk positioneren, als een gemeente die zich onlosmakelijk verbonden weet met de tuinbouwsector en ook het belang van deze tuinbouwsector voor deze gemeente, maar ook voor de regio en het land kan markeren en zich daarvoor in wil zetten. Voorzitter, ik ben daartoe van ganser harte bereid om daarvoor die rol op mij te nemen.

De voorzitter: Dank u wel. Met deze zin, sluit ik dit stukje, de bijdrage van de kant van het college, af. De burgemeester neemt het weer over, want we gaan over naar het vervolg van de agenda, de stemming over zeven, acht, negen, geloof ik. Ja. Burgemeester, aan u. De voorzitter: Goed. Dan hebben wij in twee termijnen beraadslaagd en ik kijk nog even naar de heer Hofland, naar aanleiding van zijn verzoek, voor aanvang van de beraadslagingen, het vaststellen van de agenda, of u nog aanleiding ziet voor een korte reflectie op amendementen die niet, mogelijkerwijs, niet in het tweede termijn zijn meegenomen. De heer Hofland: Ik zou graag even 10 minuten willen schorsen, zodat we koppen bij elkaar kunnen steken. De voorzitter: Dan schors ik tot 17.20 uur. Ja, ik was even was even afgeleid door wat anders. Ja, goed, wij gaan weer beginnen, ik vraag ieder zijn of haar plek in te nemen en dan geef ik het woord aan de heer Hofland, die om de schorsing heeft gevraagd. De heer Hofland: Voorzitter, dank u wel. Voor ons zijn er twee open eindjes, eentje, die leg ik nog open en eentje, vraag ik straks aan een collega om toe te lichten, aangezien ik nauwelijks spreektijd over heb. Met betrekking tot De Naald, daar is uitgebreid over gesproken, uitgebreid vanuit het college op gereageerd, uitgebreid ook over bevraagd.

Het is nog niet bevredigend en dat doet ons ertoe verzoeken om de motie die wij nu hebben ingediend in stemming te brengen, vandaag, hier en nu, zodat we daarmee een duidelijk signaal afgeven en het dictum van de motie hebben we ook nog iets uitgebreid, dat blijft in feite staan, maar we hebben een bullet 2 toegevoegd, dat zal ik even voorlezen: Ervoor zorg te dragen dat De Naald open kan blijven en zo nodig onderhouds- of vervangingsinvesteringen te doen. Daar is een voorziening voor bij De Naald en mocht dat nodig zijn, dan hebben wij als gemeente daar ook iets bij te betekenen. Wij zijn nog niet content met wat daar nu over gezegd is. Wij proeven daar terughoudendheid in en wij willen meer en verder en meer perspectief daarin, dus vandaar dat wij toch ervoor kiezen om de motie hier en nu, in stemming te brengen. Tweede punt, daarvan zou ik willen vragen voorzitter, of u het woord zou willen geven aan mijn collega van het CDA, de heer Chafiâ. De voorzitter: Dat doe ik, bij deze, de heer Chafiâ. De heer Chafiâ: Veel dank aan de heer Hofland en aan de voorzitter. Ja, over niet content, we hebben ook wat vragen gesteld over de twee procent bezuiniging, de taakstelling binnen het sociaal domein.

We hebben als oppositie tegen de begroting gestemd, omdat we hier niet tevreden mee waren en we zien nu ook in de beantwoording, maar ook in wat we in de documenten terugzien, dat het niet op de goede manier gaat en daar maken we ons zorgen over, daar maakt het culturele veld zich zorgen over, en het sociale veld zich zorgen over. Daarom willen wij een motie indienen, ik zal het dictum daar even van voorlezen en volgens mij wordt hij zo verspreid, gehorende beraadslaging bij agendapunten 7 en 9, verzoekt het college, één: samen met de raad te komen met structurele oplossingen, om binnen het sociaal domein de taakstelling van twee procent te herijken of terug te draaien, twee: daarbij het subsidieplafond binnen het taakveld cultuur te betrekken, drie: de resultaten te verwerken in de begroting 2025-2028 en deze motie is mede ingediend door D66, Westland. Fractie van Vliet, GroenLinks Westland, FvD Westland, PvdA Westland, ChristenUnie-SGP Westland en LPF Westland. Ik kan me zo voorstellen dat dit niet de motie is, die we nu hier in stemming gaan brengen, omdat het voor meer moties geldt. Dus deze motie dienen we in, houden we ook aan richting de begroting, maar aangezien we de kadernota vaststellen als een leidraad richting de begroting, kunt u dit zien

als een hele belangrijke leidraad die door acht partijen wordt ondersteund, richting begrotingsbehandeling. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we dus nog twee, of één motie toegevoegd en één motie aangepast. Ik kijk even rond of daar behoefte is, om daar nog een reactie op te geven. Stemverklaring, dat is helder. Ik Kijk even naar de leden van het college, of die nog behoefte hebben om op deze moties te reageren. Het gaat over sociaal domein en De Naald. Ik kijk dan vooral even naar … Prima, dan is het dat, zoals het is. Dan kom ik nu toe aan de stemmingen, maar niet eerder dan, nadat wij eerst een gelegenheid hebben gegeven voor stemverklaringen. En ik kijk, we gaan het even zo doen. 10. Beraadslaging ter vaststelling De heer Keizer: Voorzitter, even, voordat u verder gaat. We doen eerst agendapunt 7, neem ik aan? De voorzitter: Ja, eerst agendapunt 7. De heer Keizer: Amendement 7.A, dan zal collega Kester daar een stemverklaring voor doen. De voorzitter: U mag voor beide onderwerpen nu al direct een stemverklaring doen, maar dan, we brengen wel alles apart in stemming. De heer Kester. De heer Kester: Dank u, voorzitter. De fractie van de GBW stemt in met uw voorstel tot vaststelling van de jaarrekening over 2023.

Daarbij maken wij één kanttekening, ook en vooral in de context van de voorstellen voor investeringen in het Flora Campus Westland, die vanmiddag voorliggen. Westland gaat daarbij enorme financiële verplichtingen aan en neemt dito risico's, wij dringen er daarom bij uw college met klem op aan de financiële organisatie te versterken. Zowel kwantitatief, zodat slordigheden, zoals die nu in de jaarrekening op het laatste moment nog hersteld moesten worden te voorkomen, maar ook kwalitatief, zodat we kennis in eigen huis hebben en houden om in ieder geval ook in ontrol te zijn op financieel en fiscaal gebied. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, de heer Keizer. De heer Keizer: Voorzitter, een stemverklaring bij de motie van D66, inzake De Naald. Onze fractie stemt normaliter, bij de behandeling van de voorjaarsnota of kadernota, niet over moties en amendementen. Bij deze gaan we toch een uitzondering maken, omdat we deze zien als een zelfstandige motie en daarom zal onze fractie voor die motie stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Koppen. De heer Van Koppen: Dank je wel, voorzitter.

Stemverklaring over de kadernota, voorjaarsnota, hoe die ook moge heten, zoals we al eerder hebben gezegd, dictum is wel veranderd, maar toch willen we hier nogmaals benadrukken dat wij onze inbreng, vanmiddag, echt zien als richtinggevend voor de begroting en dat alles wat we hier doen ter kennisname zo meteen vastgesteld wordt. De voorzitter: Dank u wel. De heer van Harmelen.

De heer Van Harmelen: Dank, voorzitter. Ik heb geen stemverklaring, maar wel onze eigen motie in 9.2, een motie over financiering bibliotheek Westland. Die wil ik graag aanhouden, gezien de toezegging die we van de wethouder gekregen hebben. De voorzitter: Dank u wel, ik ga de kring zo even rond, de heer Chafiâ. De heer Chafiâ: Ja, voorzitter, we hebben nog nagedacht over de moties en amendementen van Westland Verstandig met betrekking tot cultuur, met de motie die wij net hebben ingediend, ook al is deze aangehouden richting de begrotingsbehandeling, gaan wij tegen deze motie stemmen en amendementen, omdat deze een doekje voor het bloeden zijn, incidenteel zijn en geen structurele oplossing zijn voor cultuur en voor het sociaal domein. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van der Mark. De heer Van der Mark: 9.12, motie van ons en Westland Verstandig, inzake de groene opsteker, met de uitspraak van de wethouder dat hij zegt: dat fonds ben ik het nog niet helemaal mee eens en ik ga het meenemen richting de begroting van 2025. Dan is dat wat ons betreft, hoeft die vanavond niet behandeld te worden. De voorzitter: Oké, dus die gaat naar de begroting. De heer Duijsens. De heer Duijsens: Dank u wel. Ons amendement over cultuurgelden, zouden we graag in stemming willen brengen, het amendement van het CDA over de speelplaats, dat zullen wij steunen.

Het doet ons deugd dat inmiddels de motie van D66 en ik geloof, alle partijen, dat hij ook onze gedachten ondersteunt in bullet 2, om de huidige Naald in ieder geval te verklaren, dat de huidige Naald altijd zal worden opgehouden. Maar bullet 1 vinden we voorbarig, op dit moment nog niet actueel en we houden vast aan hetgeen wat het college wil. In september eventueel verder en dan kijken of we alle gegevens en alle informatie hebben, zodat we weten waar we aan toe zijn, we vinden het nu een raar besluit van iedereen die gewoon een blanco cheque geeft voor het bouwen van iets, terwijl we a: de centen waarschijnlijk moeizaam zullen krijgen en b: we absoluut niet weten wat het gaat kosten en wat de jaarlijkse meer lasten zullen zijn, als we op deze wijze te werk gaan. Dus wij willen eerst een plan voor dat hele gebied, dan De Naald eventueel daarin, maar ook weten waar we aan toe zijn, wat we daar allemaal precies willen gaan doen. Bovendien, daar tegenover is nou een groen weidje, ik zou zeggen, hou het misschien maar groen, want dan is de heer Hofland ook tevreden, want dan heeft hij ook op dat punt, kan hij aangeven dat het klimaat, dat dat gediend wordt daarmee. Maar dat laatste is een beetje grapje, maar wij zullen tegen die motie stemmen, om die reden. De voorzitter: Ja, mooi, dank u wel. Dan hebben we de stemverklaringen gehad.

Dan kom ik bij de stemming over de stukken behorend bij agendapunt 7, de jaarrekening. 7.A Amendement CDA-PvdA inzake speeltuin Mondriaan De voorzitter: Daar heb ik twee amendementen, het eerste amendement is het amendement van het CDA en de Partij van de Arbeid, inzake de speeltuin Mondriaan. Daar kan nu over gestemd worden. Het amendement is aangenomen met 38 stemmen voor en één stem tegen, de fractie van Forum voor Democratie heeft tegen gestemd, de andere fracties voor, het amendement is aangenomen.

7.B Amendement WV inzake subsidies kleinschalige initiatieven De voorzitter: Dan ben ik bij het tweede amendement, het amendement van Westland Verstandig, inzake subsidies kleinschalige cultuur initiatieven. Daar kunt u nu over stemmen. Dat amendement is verworpen, de fractie van Westland Verstandig en de ChristenUnie-SGP hebben voorgestemd, de andere fracties tegen, het amendement is verworpen. Dan breng ik het geamendeerde voorstel rondom de jaarrekeningen in stemming. Dat geamendeerde voorstel is unaniem aangenomen, bij deze besloten. 11. Voorstel tot het geven van richtinggevende uitspraken over de Kadernota 2024 om als leidraad te dienen voor het samenstellen van de Programmabegroting 2025-2028 De voorzitter: Dan ben ik bij de stemming over agendapunt 9 en daar heb ik een aantal amendementen en moties, nee, geen amendementen, alleen maar moties, ja. Ik begin bij motie 9.1, dat is de motie van ChristenUnie-SGP, het CDA en Partij van de Arbeid, inzake de ombudsman. Aangehouden. De motie 9.2, ook de bibliotheek, is ook aangehouden. dan ben ik bij de motie 9.3, een motie van Westland Verstandig, de Partij van de Arbeid, inzake andere inzet Westland agenda. Excuus. Die komt wel in stemming. Nee, die wordt aangehouden. Dan de motie van Westland Verstandig en Partij van de Arbeid, inzake armoedebeleid. Die wel in stemming? Ook aanhouden.

De motie van Westland Verstandig en Forum voor Democratie, inzake De Naald, die wel. Dan zijn we bij stemming over die motie, 9.5, inzake De Naald. Wij wachten nog op één stemmer. Ja, dan is daar de uitslag, de motie is verworpen, de fracties van Westland Verstandig, ChristenUnieSGP en Forum voor Democratie hebben voor gestemd, de fracties van GBW, CDA, LPF, VVD, D66, GroenLinks, Partij van de Arbeid en fractie Van Vliet hebben tegen gestemd, motie is verworpen. Dan motie 9.6, die wordt, gaat naar de begroting, dat geldt ook voor 9.7, grafrechten, gaat ook naar de begroting. Dan heb ik motie 9.8, inzake meer gebruik van het evenemententerrein. De heer …: Toezegging was voldoende. De voorzitter: Voldoende? Dan wordt hij afgevoerd. De motie, inzake seniorengids. De heer …: Ook die toezegging was voldoende. De voorzitter: Voldoende. Kan ook afgevoerd worden, dan de motie 9.10. De heer: Begroting. De voorzitter: Begroting, 9.11 gaat ook naar de begroting, 9.12 gaat naar de begroting, motie 9.13 gaat naar de begroting, over de …, o, stemming. Neem me niet kwalijk. Dan brengen we motie 9.13 in stemming en deze motie is aangenomen. De fracties van Gemeentebelang Westland. CDA, LPF, VVD, D66, GroenLinks, Partij van de Arbeid en fractie Van Vliet hebben voorgestemd. Fractie van Westland Verstandig ChristenUnie-SGP, forum voor Democratie, hebben tegen gestemd. Motie is aangenomen.

Dan motie 9.14, sociaal domein, die gaat wel naar de begroting. Helder. Dan zijn wij door de moties heen en kom ik bij de stemming over het raadsvoorstel rondom de kadernota. De kadernota is aangenomen. U zat verkeerd, dan noteren we u als groen en u geeft dat aan, voordat ik de uitslag bekend heb gemaakt, dus dat is goed. Dan is deze motie, of dan is dit voorstel unaniem aangenomen, aldus besloten. Dan zouden wij om 17.45 uur schorsen voor de maaltijd, het is nu 17.40 uur, ik denk niet dat we eerst nog vijf minuten aan een termijn gaan beginnen, dus we gaan nu maar

schorsen voor de broodmaaltijd. Wanneer waren we voorzien? We zouden om 18.30 uur, gaan wij weer verder met de vergadering. De vergadering is geschorst tot 18.30 uur. 12. Voorstel tot instemming met de grondexploitatie (GREX) Flora Campus Westland De voorzitter: Goed, ik heropen de vergadering en wij gaan verder met het blok van de agendapunten 10 tot en met 11 en ook hier hanteer ik maar, nou, laat ik het hier eens anders doen, zal ik gewoon van klein naar groot beginnen. Dat is een keer een leuke, het moet ook een beetje leuk blijven in deze raad vanavond. De stemming zit er goed in, houd dat vast voor vanavond. Goed, de heer Keizer heeft de vergadering verlaten, dus we zijn nog met 38 raadsleden en ook mevrouw Stokkers heeft de vergadering tijdelijk verlaten, maar die komt later nog terug. Dan geef ik het woord aan mevrouw Van Vliet. Gaat uw gang, mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel, voorzitter. Graag reageert mijn fractie op het voorliggende Flora Campus project. Ik moet in de eerste plaats het college en de betrokkene ambtenaren een compliment geven voor het onderzoek dat is gestart en de voortgang die is geboekt. Dit project komt in grote lijnen tegemoet aan wat mijn fractie u nu ruim twee jaar vraagt, een project waarin alles samenkomt, werk, onderwijs, wonen, bereikbaarheid en sociale cohesie.

Dat is wat onze bewoners van ons mogen verwachten, het voorlopige overzicht laat tegelijkertijd zien, alleen al als ik kijk naar het aantal vertrouwelijke stukken, dat het in de praktijk lastig wordt om die ambities gelijk te laten gaan met de verwachtingen. Flora Campus moet geen fata morgana worden, een zoveelste belofte, waar onze inwoners tevoren al aanvoelen dat het er nooit van zal komen. We zijn een gemeente van ondernemers en weten wat risico nemen is. Dit keer gaat het wel om een zeer grote investeringen, die ook van de inwoners zijn. Laten we dan op zijn Westlands doen, in alle openheid, juist ten aanzien van de risico's, is dat inwoners en ondernemers kunnen rekenen op een betrouwbare en voorspelbare overheid. Mijn vraag is, hoe u die balans als college weet te bewaken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van Forum voor Democratie, de heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Dank u wel, voorzitter. Geachte voorzitter, burgemeester, wethouders en ambtsgenoten, zoals bekend heeft Forum voor democratie Westland, vorig jaar ingestemd met het masterplan Flora Campus. Hiervoor, vinden wij het essentieel dat het masterplan opgesplitst werd in deelplannen en waar nodig, deze te ontkoppelen ten behoeve van de beheersing van het megaproject.

Hiermee blijft de raad betrokken bij de uitwerking en kan ze invloed uitoefenen, gedurende het project. Dit gebeurt middels extra commissies, waarbij er voor elk voorstel meer inzage wordt gegeven in het uiteindelijke eindproduct. Zodoende kristalliseert het project zich uit en kan de raad sturing geven aan de uitwerking van het plan. Als vervolgens ik in ga op de voorstellen grondexploitatie, beschikbaarstelling krediet voor het vakcollege en voor de sporthal en beschikbaarstelling voor de tijdelijke woningen, plaats ik graag even een kanttekening. FvD Westland blijft de Flora Campus Westland als de toekomst zien voor de glastuinbouw. De glastuinbouw is immers de economische motor en de trots van onze gemeente, welke doorontwikkeld dient te worden. Het plan heeft het vermogen om een Campus te realiseren waarin de basis wordt gelegd voor een goed leefbaarheid van het Westland voor de komende generaties. Hier ligt dan ook een grote verantwoordelijkheid en uitdaging als gemeenteraad zijnde, waarin geduld, nauwkeurigheid, schoonheid en hard werken past. Naar aanleiding van de bijeenkomsten constateert onze fractie, tot zover, dat de verstedelijking de grootste bedreiging is binnen dit project. De ruimte is beperkt en de vergankelijkheid van derden, provincie, MRDH et cetera is hoog. Als oplossing zien we dan ook de Westlandse innovatie waarmee

het dorpse karakter van onze dorpskernen gewaarborgd blijft. Bestaande gebouwen als … , die gevestigd zijn in Leiden, Rotterdam of Den Haag, is alles behalve Westlandse innovatie en hier zijn we uiterst kritisch op. Wij vragen dan ook aan het college om hier rekening mee te houden, om de borging van het dorpse karakter van ons dorpskernen te waarborgen. Dan wil ik me nu graag richten op de voorstellen, het voorstel tot instemming met de grondexploitatie van de Flora Campus Westland. Zonder geluk, zonder avontuur, geen geluk, het voorstel wordt middels amendementen van de coalitie partijen aangepast. Door deze amendementen houdt de raad grip op de toekomstige parkeerplaatsen en neemt het geen onnodige financiële risico's, als gevolg van de lockdowns is het aantal gebruikers van auto's met tenminste 20 procent gestegen en hier dient rekening mee gehouden te worden, ter bepaling van de parkeernormering. Wij zullen voor de amendementen stemmen, evenals het voorstel, waarbij we kritisch blijven op de verdere uitwerking van het plan. Voorstel tot beschikbaarstelling voor een krediet voor het vakcollege plus en de sporthal, zoals onze partij al eerder aangaf, is de urgentie inzake snelle realisering voor het vakcollege en de sporthal nog steeds van toepassing. In het gedegen voorstel hebben wij vertrouwen en we zullen dan ook voor stemmen.

Dan het voorstel tot beschikbaarstelling van een krediet voor de tijdelijke woningen op de Flora Campus, over de Westlandse flexroute is veel gezegd en het is niet in lijn met onze visie. Wij geloven niet in een gemixte samenleving, waarbij jonge Westlandse starters en spoedzoekers moeten samenwonen met statushouders vanuit diverse landen, zoals van Afrika en Midden-Oosten. Sterker nog, wij denken dat er geen behoefte is in het Westland, om überhaupt in een gemixte samenleving te willen wonen. Daarnaast faciliteert de Westlandse flexroute de massamigratie, wat een ernstige bedreiging is voor de Westerse samenleving, zoals we deze nu kennen. Nederland heeft de laatste Tweede Kamerverkiezingen gekozen en ondanks dat de uitslag, niet de onze gewenste uitslag is, is de strekking duidelijk. Nederland wil geen massale immigratie, onze gemeenteraad heeft lang volgehouden om hier niet aan mee te werken, met de aangenomen motie tegen de spreidingswet als resultaat. Deze is nu niet meer van toepassing, maar FvD Westland is van mening, dat dit wel degelijk effect heeft gehad op het landelijk beleid. Kortom, we dienen wat geduld te hebben om de belangen van de meerderheid van de Westlanders te behartigen, wij zullen dan ook tegen dit plan stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer De Gier.

De heer De Gier: Dank u wel, voorzitter, maar de heer Plomp van GroenLinks, zal mede namens de Partij van de Arbeid en D66 het woord voeren. De voorzitter: Nou, dan gaan we eerst naar de ChristenUnie-SGP, de heer Van Harmelen. De heer Van Harmelen: Dank, voorzitter. Ik ben het pasje vergeten, maar ik ben zo klaar, dus dat heeft geen invloed op mijn spreektijd. De voorzitter: Als de bodes, één van de bodes, nou kijk, de heer Hofland brengt al even het pasje. Daarom dacht ik, ik vraag wel even om het pasje. De heer Van Harmelen: Dank, Benjamin, voor het verzorgen van mijn pas en voorzitter, dank, voor het geven van het woord aan mij. Ook hier geldt dat wij, natuurlijk, al een hoop antwoorden gekregen hebben op onze eerste termijn beschouwing, dus er zijn nog een paar dingetjes, waar ik wel wat over wil zeggen. Ten aanzien van het hele Flora Horti Campus gebied, het college geeft aan dat in het proces van het opmaken van de grex van de Flora Campus, vele onderzoeken gedaan en second opinions gevraagd zijn, waardoor zowel de auditcommissie, als de accountant hebben aangegeven dat de cijfers goed genoeg onderbouwd zijn, om als raad de politieke keuzes te kunnen maken. In de commissie Flora heeft het college aangegeven dat het

tenminste twee keer per jaar in de commissie meegenomen zullen worden, in de ontwikkelingen en indien nodig ook een extra keer bij grote besluiten, nieuwe kredieten en afwijkingen, zoals genoemd in de brief naar aanleiding van de aanbeveling van de auditcommissie. Hiermee hoopt het college, de zorgen van dit over de hardheid van de aannames en twijfels bij de onderbouwing te verminderen. Nou, de zorgen zijn bij onze fractie inderdaad verminderd, maar niet weg. Het college heeft het procedureel goed aangepakt, maar we moeten alert blijven. In de praktijk blijkt dat bij grote projecten altijd tegenvallers te verwachten zijn en daar dus risico gelopen wordt. Het is goed om in kansen te denken, maar de vraag bij dit plan is, hoe de tuinbouw in het Westland zich ontwikkelt, want voor het slagen van de Flora Horti Campus is de tuinbouw een cruciale pijler. Nog iets over het onderwijs, het college geeft aan dat zij een steeds intensiever samenwerking met diverse MBO, HBO en WO instellingen heeft, nou een vraag van ons is: zijn er concrete toezeggingen van HBO instellingen en universiteiten, dat zij zich in het Westland willen vestigen? Ten slot dan over de tijdelijke woningen, de 150 tijdelijke woningen. Als we naar de planning kijken, en zo staat het in het raadsvoorstel, dan lijkt het ons onmogelijk om de oplevering rond mei 2025 van de tijdelijke woningen te realiseren.

Wij vragen dan in hoeverre wordt het tijdspad gehaald? Naar wij begrijpen zijn de woningen nog niet besteld. Voorzitter, tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan ben ik aangekomen bij de heer Plomp en ik begrijp dat die spreekt namens zowel GroenLinks, de Partij van de Arbeid als D66 fractie. De heer Plomp: Dank u wel, voorzitter. De eerste twee zinnen zijn voor mijn eigen rekening en de rest is inderdaad ook namens D66 en Partij van de Arbeid. Voorzitter, zoals u weet, en zo af en toe met enige rancune ook opmerkt, was ik de enige die vorig jaar mei, tegen het masterplan Flora Campus heeft gestemd. Niet omdat ik het geen goed plan vond, maar juist omdat ik het wel een goed plan vond, met nadruk op vond, vond, omdat het plan van het college goed was, maar de raad bij meerderheid besloot, om de OV passages uit het masterplan, niet aan te nemen. Wij waren en zijn, van mening, dat het masterplan alleen kan slagen als we dit als één geheel beschouwen. Door het wegvallen van een van de pijlers onder dit masterplan, kan het fundament onder dit plan wegvallen. We zijn nu iets meer dan een jaar verder, de uitgewerkte plannen liggen nu voor en mijn vrees van toen, begint langzaam vorm te krijgen.

De grex is gebaseerd op de PEX, de PEX is gebaseerd op de parkeernormen, zoals de raad die heeft vastgesteld bij het aannemen van het masterplan, maar de parkeernormen uit het masterplan zijn gebaseerd op de OV passages uit het masterplan. Door het OV stuk eruit te halen, maar afgeleide stukken, zoals de parkeernorm erin te laten, hebben we onszelf in een lastige positie gebracht. Zelfs GBW, de partij die het initiatief nam om de OV passages destijds schrappen uit het masterplan, ziet inmiddels de nadelige gevolgen van deze keuzes in en wil nu met een amendement op de grex, proberen om de parkeernormen te verhogen. Wat ons betreft is dit de verkeerde oplossing, als er meer autobezit is op de Flora Campus, heb je inderdaad meer parkeerplekken nodig, maar die auto's moeten ook ergens heen kunnen, terwijl de Westlandse wegen nu al voortdurend vol slippen. We weten ook hoe moeilijk het is om autogebruikers te verleiden het OV of de fiets te pakken. Het is zoveel makkelijker om mensen uit de auto te houden, dan om mensen uit de auto te krijgen. Daarom is het van belang dat er vanaf het begin ingezet wordt op het verplaatsen van de OV-hun en goed hoogwaardig vervoer bij de Flora Campus.

We zijn blij dat in de kadernota het verplaatsen van de OV-hub al is opgenomen, maar dat alleen is niet voldoende fundament, om de gehanteerde parkeernormen te kunnen rechtvaardigen, voor echt hoogwaardig OV is meer nodig. Denk aan het versnellen van de busverbindingen, de komst van BRT-lijnen, het aanleggen van aparte busbanen, de komst van een lightrail en zelfs het kabelplan van Westland Verstandig. Ga op zoek naar oplossingen, zoals het ook origineel in het masterplan stond. Nu hebben we een grex waarvan één belangrijke pijler mist en die pijler moet terug onder dit plan, want de alternatieven zijn parkeerchaos en verkeerschaos.

Om die pijler terug te plaatsen, is een raadsbesluit nodig over de toekomst van het OV in Westland, maar dat gaat vandaag niet lukken. Wat vandaag wel kan, is de boel stutten, daarom hebben we een motie ingediend, waarmee wij ons als raad nu wel uitspreken, over het belang van hoogwaardig OV in Westland en bij de Flora Campus, met daarin ook de oproep om de beslissing voor het volledig terugplaatsen van deze pijler, nog dit jaar voor te bereiden en aan de raad voor te leggen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van de VVD, de heer Bakker. De heer Bakker: Dank, voorzitter. Vandaag schrijven we geschiedenis, als het goed is, een blik op de toekomst van het Westland, de opkomst van de Flora Campus. Vandaag kijken we niet alleen terug op het jaar 2023, maar richten we ons ook op een veelbelovende toekomst. We staan op het punt om als raad, groen licht te geven voor de grondexploitatie van de Flora Campus Westland. Dit vooruitstrevende plan zal resulteren in een unieke, een compleet nieuwe wijk voor Westland. Een wijk waar wonen, werken en leren, harmonieus samengaan. De Flora Campus voorziet in een hoogwaardige scholing, voor zowel toekomstige, als zittende medewerkers in de glastuinbouw. Het wordt een plek waar individuen kunnen groeien door te leren, zich te ontwikkelen en te werken in en rondom de agricultuur.

De nieuwe wijk zal in de hoogte verrijzen, voorzien in de broodnodige starterswoningen, sociale woningbouw, studentenwoningen en de huisvesting voor arbeidsmigranten. Daarnaast zal de wijk groen en waterrijk zijn, met ruimte voor ontspanning en natuur. Een belangrijk onderdeel van deze wijk, is een hoogwaardige openbaar vervoer hub, die gerealiseerd zal worden en dit knooppunt zal het Westland nog beter ontsluiten, waardoor de bereikbaarheid aanzienlijk verbetert. Er zijn nog enkele cruciale punten, die we in overweging moeten nemen. Ten eerste is het essentieel, dat er in deze ontwikkeling ruimte wordt gereserveerd voor de eerstelijnszorg. Het college heeft aangegeven hiermee rekening te houden bij nieuwbouwplannen en we willen zeker weten, dat dit direct wordt opgepakt en uitgevoerd. Kan het college aangeven, of er op dit moment ruimte voor is gereserveerd? Ten tweede, hebben we als VVD fractie kritische vragen gesteld over de parkeer plannen in dit gebied. Het is momenteel al lastig om een parkeerplek te vinden in Westland en dan is het plan om in het Flora gebied met een veel lagere parkeernorm te gaan werken. Men gaat uit van dubbel gebruik. Iets wat op papier mooi klinkt, maar wat in de praktijk nog maar moet blijken.

We moeten daarom zorgvuldig nadenken over de parkeernormen die hier zullen gelden en mede daarom dienen we het amendement in, waarin het college wordt verzocht, alternatieve scenario's te ontwikkelen voor de parkeer oplossingen in het voorzieningencluster en het wooncluster van de Flora Campus ontwikkeling. Wij dienen dit mede in en dit amendement wordt nader toegelicht, straks. Aangezien het gesprek over de parkeervoorzieningen nog uitgebreider besproken zal worden in de raad, vinden we het niet opportuun, om dit moment een groter bedrag dan nodig, beschikbaar te stellen voor het eerste deel van de parkeergarage. Daarom steunen we het amendement om het investeringskrediet te verlagen van ruim 15 miljoen naar 6 miljoen, ruim 6 miljoen. Hiermee stellen we alleen het strikt noodzakelijke bedrag beschikbaar, ook dit amendement zal door de heer Van den Berg, want we dienen het mede in, nog een keer toegelicht worden. De toekomst van het Westland ligt echt in onze handen. Met de Flora Campus zetten we een grote stap naar vooruitgang en innovatie. Laten we deze kans grijpen om een nog mooier en beter bereikbaar Westland te creëren, waar onze inwoners kunnen wonen, werken en leren in een harmonieuze, groene omgeving. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van de LPF en ik heb begrepen dat die met drie woordvoerders werken, twee, twee.

Vijf? De heer Van Koppen, aan u het woord. De heer Van Koppen: Dank u wel, voorzitter. Tweede grote punt van vandaag, is het hele gebied rondom Flora, het Flora gebied. Gelukkig is de besluitvorming hierbij opgeknipt in drie verschillende punten: de

grondexploitatie, het vakcollege plus en sporthal en tijdelijke woningen. Laat ik positief beginnen. We zien absoluut kansen voor Flora gebied en we hebben dan ook in juni 2023 ingestemd met het masterplan. Wel met de opmerking en het amendement, samen met Forum voor Democratie, dat de deelplannen altijd langs de gemeenteraad komen en dat het niet zo mag zijn dat er later gezegd zou worden: je was voor het masterplan, dus je moet nu ook doorpakken en overal mee eens zijn. Een voorbeeld van een positief deelbesluit in de drie besluiten die vandaag voorliggen, is wat ons betreft het vakcollege en de sporthal. Punten die, volgens mij, unaniem door deze raad worden toegejuicht, want al jaren roepen we allemaal om het vakcollege op te richten en we zijn als LPF Westland dan ook heel blij dat dit op het Flora Campus gerealiseerd gaat worden. Dichtbij het Horti Center, goed voor Westland en goed voor zijn jonge inwoners. Wel nog een vraag over onderwijs in de gehele Flora gebied, want wordt hier, bijvoorbeeld, ook nagedacht over een basisschool voorziening? Want we lezen ook dat er gesproken wordt over 2000 woningen en we zien bij iedere wijk of kern waar gebouwd wordt, dat we achteraf zijn vergeten, om bijvoorbeeld een basisschool in te plannen. Hoogland, met de hoogvlieger, als meest recente voorbeeld, de wijk is al jaren af en de school moet nog gebouwd worden.

Minder positief zijn we over de tijdelijke woningen, a: waarom tijdelijk, maar ook, en ook veel belangrijker, voor wie zijn de woningen? Dat hebben we zojuist ook aangegeven bij het vorige agendapunt, dat er in de beantwoording staat, dit voorstel draagt bij aan 150 tijdelijke woningen aan verschillende doelgroepen, de onderlinge verhoudingen is nog niet bekend. Zolang dat niet bekend is, kunnen wij aangeven dat we dat, in ieder geval, geen goed idee vinden en net bij de beantwoording door wethouders, daarin werd er ook gezegd: ja, vooral starters en even heel snel in een bijzinnetje, o ja, en een aantal statushouders. Maar, nogmaals er staat bij dat onderlinge verhoudingen nog niet bekend zijn, dus wellicht zijn het 10 starters en 140 statushouders en zou het van ons totaal mank zijn, want we hebben die getallen niet gehoord. Als laatste de grondexploitatie van het Flora gebied, ik denk dat we hier een heel groot bedrag, een historische fout, wellicht gaan maken. In januari 2024 hebben we daarom ook tegengestemd, toen het over de aankoop van de gronden ging, voor wat onze fractie betreft, heel, en misschien wel veel te veel geld. Dus voor dat laatste stuk geef ik ook graag het woord even, aan collega Witkamp. De voorzitter: Dank u wel en dan geef ik het woord aan de heer Witkamp.

De heer Witkamp: Voorzitter, zoals door collega Van Koppen aangehaald, zal ik iets zeggen over de grondexploitatie van het Flora gebied, Flora Campus. Zoals ik al een beetje aangegeven heb tijdens de verzamelcommissie, is dit wel weer een bijzonder megalomaan plan, 15 jaar, 108 miljoen, het kan nog 110 miljoen worden, een denkbare positieve uitkomst na afloop van ongeveer drie ton, is al een beetje bijgesteld eerst naar min 8,5 miljoen, nu 6,8 miljoen. Maar, door de bank genomen, is dat toch iets, waarbij we zeggen, als je zo ver vooruit gaat kijken met zulke absurde bedragen, dan doemt de historie weer op van de Westlandse Zoom en daarom bestempelen wij dit plan ook als Westlandse Zoom 2.0. Een fata morgana met een mooie luchtspiegeling, waarin je eigenlijk maar moet hopen, dat wat je ziet dan ook daadwerkelijk uitpakt. Wij hebben daar, natuurlijk, ook best wel wat zaken aangekaart al, waarin wij zeggen, daar kun je eigenlijk anno 2024 niks over zeggen. Maar als je de grex leest, dan is het al bijna een vaststaand gegeven en we weten uit ervaring, met dit soort grote plannen, en Westland is er echt niet uniek in, er zijn meerdere gemeentes in Nederland, die hiertegen aangelopen zijn, dat het altijd, helaas, weer anders is, en de praktijk weerbarstiger.

Kijkend, naar één van de grootste pijlers, als het gaat over de grex en de bekostiging, dan kijken we naar de parkeren, het betaald parkeren, wat ik wel een godslastering vind, want hier in de gemeente Westland, hebben we altijd gestreden voor het feit dat er niet betaald geparkeerd zou worden in Westland. Ja, dan hebben we het wel over winkelgebieden, maar nou gaan we een heel woningbouwgebied, eigenlijk, onder betaald parkeren zetten, dat is opmerkelijk, want als we kijken naar de opmerkingen die ook gemaakt zijn bij

Facton over het parkeren, dan zie je al dat het gerekend wordt met te lage stichtingskosten van de parkeergarages, het inrekenen van opbrengsten dubbel geteld en noem het allemaal maar op. Plus het effect, wat we nog niet kunnen zien, op mogelijke kopers die zeggen: ja, ik ga de woning kopen, maar ik moet gaan betalen voor parkeren. Nou, ik had gedacht dat ik in Westland woon, maar het lijkt hier net Amsterdam binnenring, dus een hele rare situatie als je daar een groot deel van je grex op gaat zitten baseren. Ik heb al eerder gezegd, we moeten ook nog maar afwachten hoe de provincie gaat reageren, want tijdens de verzamelcommissie haalde ik nog wat aan, de opmerking vanuit de provincie door gedeputeerde Anne Koning, is natuurlijk leuk, maar daar staat helemaal niks concreets, als het gaat over de ontsluiting. De wethouder zei: ja, dat gaat over een tunneltje. Nou, ik lees toch echt iets anders, want als je de Middel Broekweg uit gaat faseren, als een belangrijke doorgaande ader, dan zal je over de ontsluiting ook goed na moeten denken, hoe de provincie daar in de toekomst mee om zal gaan, als het zover is.

Datzelfde geldt natuurlijk over de omgevingsvergunning, want ook daarbij heeft de provincie aangegeven dat ze echt nog niet weten hoe ze zullen gaan reageren en dan kun je heel enthousiast over een mooi ambitieus plan zijn, maar concreet heeft de provincie geen toezeggingen gedaan. Wat verder nog wel van belang is. Ja, beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Ik heb tijdens de verzamelcommissie gehoord dat dit plan alleen maar goed kan komen, omdat we het nu zelf gaan doen. Niet zoals de Westlandse Zoom in de PPS-constructie. Nee, we gaan zelf aan de knoppen zitten. Nou, één ding stemt me daarbij wel wat gerust, dat is namelijk, als je dat doet, dat je ook weer op tijd de stekker eruit kan trekken en dat was in die PPS wat lastiger, omdat je vastzat aan andere partijen. Maar, het feit dat je zegt: nou ja, het komt goed, omdat we het zelf gaan doen, dan denk ik, nou, niet heus, want eigenlijk staat er tussen de regels ook, dat we overal externe expertise in moeten kopen. De Westland heeft niet als kerntaak, het zijn van het parkeergarage exploitant en ook niet het zijn van een ontwikkelaar met alle kennis en ervaring die op dat gebied met dit soort grote plannen nodig zijn.

Dus wij voorzien daar buitengewoon grote problemen in en dat betekent eigenlijk ook concreet, dat wij natuurlijk niet akkoord kunnen gaan met de grondexploitatie, dat wij u nogmaals waarschuwen voor het feit dat hier al eens een blunder gemaakt is, bij de millenniumwissel, wijzend naar de Westlandse Zoom en dat we dat niet nog een keer moeten willen. Tot Zover. De voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: Toch een vraag aan de heer Witkamp, op zich verrast het mij wat zijn betoog, de commissie hebben het ook gezegd, maar in de vorige collegeperiode is dat toch, terwijl u in het college, is het toch opgewerkt als een voorstel wat, volgens mij, nagenoeg unaniem is aangenomen. Het masterplan, nagenoeg is aangenomen, waarbij de LPF is meegegaan. Waarom nu ineens de ommekeer? De heer Witkamp: Omdat een masterplan een richting geeft over een denkwijze, over een mogelijke invulling , maar een exploitatie plan, een grex en alles wat ermee samenhangt, de details in gaat over, hoe je dat zou willen doen, in welke tijdsbestek. Dat zijn echt twee verschillende dingen. Het spoorboekje, wat zouden we willen? Dat gaf de heer Van Koppen net ook al aan.

Het gebied leent zich ook wel voor bepaalde ontwikkelingen, maar zoals het nu bedacht is niet, dus vandaar dat we voor het masterplan stemden en dat we nu de uitwerking voor ogen hebben, zoals het bedacht is, door het college, zeggen, dit kan echt niet. Wat ik al zei, en dat is goed dat u het even aanhaalt, ook in de verzamel commissie, we hebben geconstateerd, ik zei: acht jaar lang, financieel op slot, als je dit gaat doen. De wethouder Van der Stee zegt: dat is maar vier jaar, ik vind ieder jaar te veel, want dat betekent dat we straks tegen zaken aan moeten lopen, die we moeten gaan financieren en dan is dat geld er niet, want je ligt vast op dat Flora gebied. Ja, kom op, hier hoef je in het zakenleven niet mee aan te komen.

De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van het CDA, Mevrouw Vermeer. Mevrouw Vermeer: Dank u wel, voorzitter. Het is al vaker gezegd en het zal nog vaker gezegd worden, niet vaak beslissen wij als gemeenteraad over plannen en investeringen zoals de Flora Campus, zowel in omvang als financieel gezien. De fractie van CDA Westland was, met boegbeeld Theo Duijvestijn, en is, groot voorstander van deze ontwikkeling om het DNA van Westland te behouden en te vergroten. Het ontwikkelen van één plek waar onderzoek, leren en innovatie samenkomt en deze ontwikkeling biedt Westland bij uitstek de kans, om de positie van internationaal koploper in de glastuinbouw te behouden en te versterken. Op deze plek wordt er straks samengewerkt aan het voeden en het vergroenen van de wereld, nu en in de toekomst. We gaan er een Campus bouwen met een sportaccommodatie, we gaan er woningen bouwen voor diverse doelgroepen, we ontwikkelen meer groen en water. We trekken nieuwe bedrijven aan en ontwikkelen een beter openbaar vervoer. Onze fractie begrijpt natuurlijk, dat er veel onzekerheden zijn over de grondexploitatie en dat parkeren de grootste kosten dragen wordt. Er heeft gedegen onderzoek plaatsgevonden en toch zijn we niet geheel gerustgesteld over de vergelijkingen met andere gemeenten. In Westland is men niet gewend aan betaald parkeren.

Wie zegt ons dat het op de Flora Campus een financieel succes gaat worden? Daarnaast vinden wij tweemaal per jaar geïnformeerd worden te summier, wellicht is het een idee om de commissie Flora in leven te houden en maandelijks een update te ontvangen van wat er zoal speelt, grote en wat kleinere zaken. Rond de vaststelling van het masterplan heeft onze fractie al genoemd, dat dit plan alleen succesvol kan worden als het in samenhang wordt uitgevoerd. Wat we nu zien, is helaas toch een vorm van cherry picking. We gaan starten met de Campus en woningbouw en deze ontwikkelingen geven de coalitiepartijen een positieve vibe, maar de hoogwaardige OV-component is uit het masterplan gehaald. Hier gaan we na het reces pas verder over praten en daarna beslissen, dat vinden we listig en lastig. Immers, de OV-hub ligt ten grondslag aan de grex en de parkeernorm was gebaseerd op de hub. Deze werkwijze maakt het nemen van een besluit vandaag, er niet makkelijker op voor onze fractie. CDA Westland was vast voornemens voor de grex te stemmen, maar we hebben nu best wel veel twijfels en we willen graag de mening van wethouder Van der Stee horen over de twee amendementen.

Welk signaal geeft het af, als drie coalitiepartijen uw budget halveren? En we hebben deze amendementen negatieve financiële gevolgen? Zoals de heer Witkamp al aangaf, was ook onze vraag: wat is de mening van de provincie? Is men akkoord van deze nieuwe cijfers? Dan kunnen we misschien zeggen, de provincie geeft altijd na dit proces pas een uitsluitsel, maar u moet toch wel een beetje inzicht hebben, een contact hebben met de provincie. Verder is de nota grondbeleid in 2013 vastgesteld en wellicht moeten we deze eens actualiseren, om zo een helder beleid te hebben, wat we nu willen, wat we nu mogen en wat we nu kunnen als raad, bij dergelijke grote ontwikkelingen. Zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de fractie van Gemeentebelang Westland, de heer Van Den Berg. De heer Van den Berg: Dank u, voorzitter. Met één stem tegen, heeft de gemeenteraad in mei 2023 het masterplan Flora Campus Westland vastgesteld. Wij, fractie van GBW, heeft waardering van de snelheid die u sindsdien aan de dag hebt gelegd en de voorstellen die wij vandaag voor besluitvorming voor krijgen.