2024.07.03 Gemeente Westland Gemeenteraad

Dan geef ik het woord aan de fractie van Forum voor Democratie, de heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Voorzitter dank u wel. Geachte voorzitter, burgemeester, wethouders en ambtsgenoten. Voor ons ligt het financiële jaarstuk 2023 van onze prachtige gemeente. Dit jaar is met een kleine plus afgesloten, echter blijft de toekomst van de financiën onzeker. Onze financiële situatie is voornamelijk afhankelijk van de inkomsten van het Rijk en derhalve wordt gesproken over een financieel ravijn, oftewel een toekomstig tekort. De gemeente heeft door de jaren een uitvoerende rol gekregen binnen onze democratie en is hierdoor afhankelijk van de besluitvorming vanuit de Staat. Voorzitter, wij richten ons hoofdzakelijk op de hoofdlijnen binnen het financieel perspectief, conform onze conservatie waarden. Waarden welke terug te vinden zijn in onze strategie. Wij strijden voor een hechte en vrije Westlandse samenleving, gevormd door een leidende Nederlandse cultuur. Een samenleving die van origine solidair, hardwerkend, innovatief en ondernemend is. Waarin hard werken loont, gezinnen zelfredzaam zijn, met zelfbeschikking, eigenaarschap en eigendom als uitgangspunten. We zijn voor een sterke private sector, waar de gemeente in dienst staat van haar burgers en haar ondernemers.

Een gemeente die openstaat voor nieuwe initiatieven en het belang van de Westlandse samenleving prefereert boven de belangen van de Staat. Tenslotte is zij verantwoording verschuldigd aan de burgers die hen hebben gekozen. Voorzitter, klassieke rechten zoals zelfbeschikking en recht op eigendom, prefereren we boven sociale rechten. Zoals recht op een uitkering of recht op een huis. Dat zal altijd het uitgangspunt zijn binnen onze werkzaamheden in deze raad, waarmee we altijd rekening houden met een gezonde balans tussen bijvoorbeeld sociaal en liberaal. Voorzitter, de hoofdlijnen binnen het financieel perspectief waar we ons op richten, zijn het faciliteren van het behalen van de absurde klimaatdoelstellingen en het faciliteren van de massa-immigratie. Even los van de discussie inzake klimaatverandering door menselijk toedoen, zijn de zogenoemde transities helemaal losgeslagen van de rationaliteit. Met subsidies en beloofde besparing in het vooruitzicht wordt immers van elke inwoner verwacht dat hij of zij meedoet aan deze transitie. Dat China, waar vanuit meer dan negentig procent van de zonnepanelen wordt geïmporteerd, zonnepanelen produceert middels kolengestookte elektriciteitscentrales die impact hebben op het milieu, wordt hier compleet buiten beschouwing gelaten. Warmtepompen welke meer schade hebben die elf keer hoger blijkt te liggen dan gedacht door de productie

en hergebruik van materialen. De windturbines die onze Noordzee inmiddels hebben overspoeld en de impact die deze hebben bijvoorbeeld op onze dieren, is niet eens actueel. Voorzitter, mijn fractie begrijpt dat het gemeentelijk bestuur geen bevoegdheid heeft ... De heer Hofland: Voorzitter? De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Ik heb een vraag aan de heer Van der Voort. Ik hoor hem spreken over de impact van windturbines op dieren. Dus ik denk dat hij ook de vogels bedoelt die tegen die windturbines aanvliegen. Klopt dat? De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Dank u wel voorzitter. Dat klopt. De vogels die inderdaad uit de lucht geslagen worden, maar ook door de trillingen dat de vissen verstoord raken, dat is ook een gevolg van de windmolens. De heer Hofland: Voorzitter. De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Is de heer Van der Voort van mening dat windturbines op zee weg moeten omdat die onveilig zijn voor dieren? De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Zeker. Wij zijn sowieso geen voorstander van windmolens en van zonnepanelen en helemaal niet op de Noordzee. Inderdaad in verband met dierenleed, dat klopt. De heer Hofland: Voorzitter. De voorzitter: De heer Hofland.

De heer Hofland: Is de heer Van der Voort dan ook van mening dat alle katten achter slot grendel moeten, omdat die bij uitstek de grootste moordenaars van vogels zijn ter wereld? De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Persoonlijk feit voorzitter, Ik heb een kat, die zit binnen. Dus dat zal de heer Hofland fantastisch vinden. Nee, dat is een natuurlijk iets, vogels die worden gevangen door de katten. Dus laten we die de loop gaan zou ik zeggen. Met uw medeweten ga ik door met mijn betoog. Voorzitter, onze fractie weet dat het gemeentelijke bestuur geen bevoegdheid heeft op bijvoorbeeld het Parijs-akkoord, echter is zij wel verantwoordelijk voor de getekende afspraken en maatregelen die eruit voortvloeien. Zo zijn onze inkomsten gebaseerd op bestemde uitgaven die ons alleen maar afhankelijker zullen maken, zonder het gewenste en

beloofde resultaat. Wij doen dan ook een beroep op het college om de hierna uitgegeven uitgaven, zoals te lezen in de jaarstukken, te besparen. Zoals energiecoaches en energiefixers, het verhogen van het maatschappelijke draagvlak van de energietransitie, de gemeentelijke taakstelling vanuit het klimaatakkoord, in 2040 klimaatrobuust zijn, in 2050 klimaatadaptief zijn. Voorzitter, wat onze fractie al meerdere keren naar voren heeft gedragen middels diverse instrumenten, is de omvolking van onze samenleving. Met name het faciliteren van de massamigratie zal op korte termijn een aanzienlijk negatief effect ... De heer Hofland: Voorzitter. De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter, ik ga een vraag stellen die exact zo gesteld is volgens mij in de Eerste Kamer door Annelien Bredenoord. Is de heer Van der Voort zich ervan bewust dat het woord omvolking een sterke connotatie heeft met het nationaalsocialisme en dat het daar ook zijn oorsprong vindt? De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Dank u voorzitter. Ik weet dat het woord door een aantal partijen een beladen richting heeft gekregen. Het gaat erom en dat wil ik best even uitleggen. Het gaat om demografische verandering van de samenleving. Dat is omvolking. Zelfs staat het in het UN-rapport, United Nations-rapport, replacement migration. Daar doel ik op. De voorzitter: De heer Hofland.

De heer Hofland: Voorzitter, goed die toelichting die zegt in ieder geval iets. Maar voorzitter, zou het dan de heer Van der Voort niet sieren om woorden die dergelijke negatieve connotatie kunnen hebben voor andere mensen, misschien dan niet te gebruiken? Want blijkbaar heeft de heer Van der Voort wel de kennis om woorden te gebruiken die misschien beter omschrijven, de lading dekken en geen aanstoot bij andere mensen veroorzaken. De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Dank voorzitter. Ik snap de vraag van de heer Hofland, maar ik vind de term omvolking uitstekend passen in deze. Dat er een aantal mensen daar problemen mee hebben, dat kan ik begrijpen, maar goed in elke bijdrage zitten er woorden die voor sommige mensen wat cru zijn. Het heeft niets, maar dan ook niets met nationalisme te maken. Daar wil ik het ook graag bij laten. Dus met uw welnemen ga ik verder met mijn betoog. Het met name het faciliteren van de massa-immigratie zal op korte termijn een aanzienlijk negatief effect hebben op de leefbaarheid binnen onze dorpskernen zoals we die nu kennen. Uit de jaarstukken halen we de volgende posten ... De heer De Gier: Voorzitter. De voorzitter: De heer De Gier.

De heer De Gier: Kan de heer Van der Voort misschien toelichten welke massamigratie hij nu bedoelt? Want volgens mij is de grootste migratiestroom op dit moment de stroom van arbeidsmigranten. Wil hij die dan beperken? Want ik zeg al dat is verreweg de grootste stroom. Ik geloof bijna tachtig. De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Dank u wel mijnheer de burgemeester. Arbeidsmigranten was ik duidelijk in, die hebben we in de kassen nodig, maar wij willen net als Westland Verstandig dat ze gehuisvest worden bij de tuinders. Maar waar we voor waarschuwen en dat is eigenlijk iedereen kan het zien, als je kijkt naar een stad als Rotterdam of Den Haag. Dat straatbeeld, dat willen we voorkomen. Dat zijn mensen, vooral gelukzoekers uit Eritrea, uit gebieden waar het gewoon veilig is die hiernaartoe komen. Dat willen wij dus voorkomen. De aantallen zijn groot. We hebben een nieuw kabinet dus laten we hopen dat het in die aantallen minder wordt. Maar ik zie dat de heer De Gier nog een vraag heeft. De voorzitter: De heer De Gier. De heer De Gier: Ik bedoel wij kunnen bevestigen dat inderdaad in grote steden een groot deel van voormalige arbeidsmigranten, waarbij derde, vierde, vijfde, zesde generatie ondertussen daar gehuisvest zijn, dat die daar wonen. Volgens mij zijn ze grotendeels allemaal gewoon Nederlander.

Wat stelt de heer Van der Voort nu eigenlijk voor dan? De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Dank voorzitter. Dan kom ik over drie zinnen op wat wij oproepen. Misschien dat het dan duidelijk is en als u dan nog vragen heeft dan hoor ik dat uiteraard graag. Voorzitter, uit de jaarstukken halen we volgende posten die de massamigratie faciliteren en welke dienen te worden herzien. Om de uitgaven en zodoende de afhankelijkheid op de lange termijn, zoveel als mogelijk te reduceren. Uitbreiding / Realisatie van de Westlandse Flexroute. Hoge bebouwing wat ten koste gaat van sociale controle. Neem bijvoorbeeld het ABC-terrein, waar woontorens gepland staan voor arbeidsmigranten met 450 bedden. Ook bij de Flora Campus Westland tijdelijke woningen, maar hier gaan we zo dadelijk op in tijdens het volgende punt. Voorzitter voor FVD Westland is het van belang dat we de lasten van de inwoners zo laag mogelijk houden. Helaas zien we in de jaarstukken dat de ozb verder stijgt, terwijl de lastendruk van onze inwoners al hoog is. Kortom zien wij graag de bestemde subsidies inzake het faciliteren van het behalen van de klimaatdoelstellingen en het faciliteren van de massamigratie terugkomen in een lastenverlaging van onze inwoners. Dan voorzitter, over het theater van theater De Naald zullen wij duidelijk zijn. Wij zijn geen voorstander van nieuwbouw.

De ambities van de directie van De Naald strookt niet met de behoefte van onze inwoners, anders dan dat De Naald behouden blijft. Wij dienen daarom de motie van Westland Verstandig mede in om de toekomst van De Naald te waarborgen. Ambtsgenoten, we leven in een bizarre tijd waar het moeilijk is om de leefbaarheid binnen onze dorpskernen te waarborgen, laat staan te verbeteren. Desalniettemin hou ik vertrouwen in u als raad en wens ik u alle geluk en geduld en wijsheid toe. Tot zover. De heer Hofland: Voorzitter.

De voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter, ik wil nog even terug naar het woordje gelukszoeker. Kan de heer Van der Voort wellicht toelichten waarom hij naar Westland is gemigreerd? De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Met alle liefde mijnheer de voorzitter. Ik ben een geboren en getogen Westlander, volgens mij is het bij een aantal mensen iets anders. Ik ben terugverhuisd hiernaartoe. Ik ben voor mijn werk naar Hellevoetsluis gegaan om in een kas te werken, hoe Westlands wil je het hebben. Toen dat klaar was ben ik weer met alle liefde teruggekeerd in mijn prachtige gemeente. De heer Hofland: Voorzitter, ik vond het ook niet helemaal gepast gelijk om in die eerste zin een sneer aan de heer Duijsens te geven, maar goed dat terzijde. De heer Duijsens: Kom maar op. De heer Hofland: Nee dat was ik niet, dat was de heer Van der Voort. Maar goed voorzitter, dan terug naar het woord gelukszoeker. U praat over gelukszoekers, maar bent u zelf ook dan geen gelukszoeker en zijn wij niet allen hier gelukszoekers in het leven? De voorzitter: De heer Van der Voort. De heer Van der Voort: Dat ik mij Westlander mag noemen, daar ben ik zeker gelukkig mee. Uiteraard heb ik het over mensen uit bijvoorbeeld Eritrea, uit veilige landen die hiernaartoe komen om een beter bestaan te zoeken.

Dat begrijp ik, als ik een gezin zou hebben, het is me niet gegund, zou ik dat uiteraard ook voor mijn gezin willen. Ons argument is dat wij dat op dit moment niet kunnen plaatsen. Dat noemen wij dus gelukszoekers, dus mensen die niet vluchten voor oorlog of geweld, maar mensen die hiernaartoe komen om een beter leven te zoeken. De voorzitter: Dan geef ik het woord aan mevrouw Van Vliet van de Fractie Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Geachte voorzitter, Westlanders thuis of hier aanwezig. Welkom bij de voorjaarsbegroting van 2024. Graag dank ik vooraf onze ambtenaren en het college voor het verschaffen van alle informatie. Voorzitter, mijn spreektijd is gering, maar partij van Van Vliet wil graag meters te maken en beleid realiseren in plaats van blijven praten tot we een ons wegen. Bij deze onze actiepunten om doelgerichter te werken. Punt één. Nieuw te bouwen woningen moeten levensloopbestendig zijn. Dat jonge gezinnen later in diezelfde huizen kunnen blijven wonen en later in diezelfde huizen kunnen blijven wonen met kleine aanpassingen. Punt twee, cultuurinstellingen. Scholen, bieb en zorginstellingen zouden meer geclusterd kunnen worden in één hetzelfde gebouw. Dit zal voor iedere dorpskern een andere samenstelling zijn, want de behoeften daar zijn verschillend. Maar ze horen bij elkaar en zijn de kern van onze Westlandse gemeente.

Drie, maak een einde aan een tweeverdeling van jong en oud. Pimp oude historische panden en scholen inpandig om tot verzorgingstehuizen. In combinatie met bijvoorbeeld de Vites, bieb of de sport. Stop de vereenzaming van

jongeren en ouderen en ga aan de slag. Punt vier. Laat de wegenstructuur in ons steeds groeiende Westland samen opgaan met de nieuwbouw. Plan dingen in samenhang, het één kan nooit zonder het ander. Dank u voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben wij de eerste termijn van uw raad hiermee gehad. Schors ik nu tot vier uur, om het college de gelegenheid te geven om alle bijdragen te ordenen en daar een reactie zo dadelijk op te geven. De vergadering is geschorst tot vier uur. De plaatsvervangend voorzitter: Wij gaan verder. Niet schrikken, maar er is een kleine … Op zijn Duits heet dat een Tapetenwechsel. We wisselen even van voorzitterschap. We gaan beginnen aan de tweede termijn college. U heeft allemaal bij de verdelingslijstje wat op uw tafel gelegen heeft, gezien dat wethouder Van der Stee in de eerste reactie vijftien minuten krijgt. Elke wethouder tien minuten en de burgemeester vijf minuten. Wethouder Van der Stee aan u het woord. De heer Van der Stee: Voorzitter, hartelijk dank. De tijd loopt, dank. Ik zal als eerste maar met een kleine mededeling beginnen, want soms kunt u er geen chocola van breien. Ik snap dat ook wel dat het te maken heeft met de meer dan duizend pagina's die u heeft gekregen. Maar er was ook vorige week een opmerking over dat ik op de centen let in verband met de traktatie. Toen had ik gedacht, laat ik het dan maar combineren.

In deze ruimte zijn nu 380 munten die ook onze begroting voorstellen als een stukje chocoladetraktatie. Van chocola wordt iedereen gelukkig en ik wens u ook wat dat betreft al het geluk. Voorzitter, een aantal opmerkingen en een aantal vragen. In ieder geval dank voor de dankzeggingen en er is inderdaad heel veel werk verzet. Hiervoor ligt zowel de jaarrekening en de kadernota. Er is een verzoek van meerdere partijen Westland Verstandig, CDA, D66, die hebben ook gezegd we missen bepaalde dingen. Hoever zijn jullie nu? Wij zeggen u toe en mijn collega Ferwerda had dat in zijn termijn ook al gezegd. Dat wij op een meetbare manier de evaluatie van het collegewerkprogramma, de mid-term review zoals het ook door sommigen genoemd wordt, in het tabeloverzicht zoals dat ook bij het collegewerkprogramma, na de zomer met u zullen delen. Daarna kunt u dat inderdaad ook agenderen en ik heb al begrepen dat u dat heel graag zou willen doen. Voorzitter, dan zijn er een aantal opmerkingen gemaakt, ook over de dekking van de ozb, alternatieven. We gaan voor een gedegen en solide begroting en er is ook gesproken over het VNG. Afgelopen VNG-congres heeft onze voorzitter ook aangegeven dat zij het gesprek aangaan met de mensen die gisteren allemaal geïnstalleerd zijn in het nieuwe kabinet. Wij hopen natuurlijk altijd dat het ravijn gedicht gaat worden.

Dat zou voor ons met de twee miljard die tien miljoen betekenen. Maar de verwachtingen zijn niet hooggespannen. Als op een gegeven moment er uitkomsten zullen zijn, zal ook de VNG zich verder beraden over hoe we dat gaan doen. Zeker ook een heleboel gemeenten hebben aangegeven actiebereidheid te hebben om die taken- en knakendiscussie verder te gaan bespreken, wanneer het ravijn niet opgelost wordt door het Rijk, of men niet met maatregelen over de brug zou kunnen komen. Ik heb niet de verwachting dat wij het ravijn op dit moment opgelost krijgen vanuit het Rijk. Dus we hebben ook in deze kadernota dekking gezocht. Ik heb uw vorige commissie heel duidelijk gehoord, kom ook bij de volgende begroting met alternatieven in plaats van de ozb. Wij zullen dat in beeld brengen. Maar ik geef u wel aan, we hebben hier vorig jaar ook gezien bij de discussie over bijvoorbeeld maatregelen in het sociale domein, hoe verdeeld de raad erin zit. Wij zullen het in ieder geval in beeld gaan brengen, de oproep is duidelijk. We hebben ook uw commissie gehoord en de afgelopen collegevergadering besloten dat dictum te wijzigingen, zoals u dat als het

goed is vandaag ook heeft gekregen of gisteren al heeft gekregen. Waarbij de gemeenteraad besluit de kadernota, evenals de richtinggevende uitspraken die vandaag gedaan worden, als leidraad te geven voor het samenstellen van de programmabegroting 2025-2028. Het uitgangspunt voor onze college blijft nog steeds, 2025 sluitend maar ook meerjarig 2028 sluitend. Voorzitter, er is ook een opmerking gemaakt door het CDA over de vergunningen. Ik ben nog steeds een voorstander zoals ik dat tegen de ambtenaren ook al heb gezegd, dat we dadelijk een soort van bol.com-systeem hebben, waarbij je aanvraag doet en precies kan lopen. Door de invoering van de Omgevingswet en alles wat er gebeurt, zeker in de digitalisering en ook de DSO, het hele systeem van de Omgevingswet, zit er wat vertraging op. Maar we willen zeker meer duidelijkheid hebben voor de mensen die een vergunning aanvragen. Waar ligt hij nu? Hoever ben je nu? Wat mist er nog? Zodat je het eigenlijk net zo makkelijk kan volgen als bij bol.com. Waar die auto rijdt, wanneer die bezorgd wordt en eventueel nog kan wijzigen. Daar zijn we mee bezig, het komt eraan, uw opmerkingen worden gehoord. Zodra wij ook signalen krijgen bij een vergunning dat het af en toe niet helemaal lekker loopt, proberen we daar ook altijd op in te spelen.

Voorzitter, als er ook veel vragen zijn gedurende het proces hoop ik dat de mensen zich melden, want meestal gaan we dan ook het gesprek aan. Daarbij willen we ook meer, en dat doen we ook bij de omgevingstafel Westland, waarbij we praten over afwijkingen van het bestemmingsplan. Waarbij meervoudige problemen zijn, of uitdagingen zijn, om met de mensen om tafel te zitten en zo min mogelijk via alleen maar een mailtje te doen. Dus het gesprek aan te gaan. We kunnen daarin nog verbeteren, die signalen zijn bij mij ook terechtgekomen en dat gaan we ook doen. Voorzitter, dan de informatievoorziening. De antwoorden, de afwijking van de rapportage en de rechtmatigheid verbeteren, het laat versturen, niet geheel goede beantwoording. Ik hoor de opmerkingen. Ten aanzien van het AD-artikel wat er nu stond in de krant wil ik toch wel een stukje verhelderen. De rechtmatigheid was in het verleden van de accountant, is door ons nu zelf gedaan. Daarvan heeft de accountant ook aangegeven dat de rechtmatigheid goed beschreven is. Dat er een aantal zaken inderdaad opvallend waren. Bij de tweede voortgangsrapportage was nog niet bekend dat de verkoop niet door zou gaan en dat is één van de grootste afwijkingen. Er zitten wel meerdere dingetjes in, in ons systeem die we kunnen verbeteren.

Die aanbevelingen van de accountant nemen we op, maar het is niet zo dat we daarmee hele grote dingen hebben die misgaan. Soms is het alleen doordat over de jaarschijf van 31 december naar het volgende jaar gaat. In dit geval de grote 17,8 miljoen van de grond verkopen. Dat hebben we wel gezien, maar dat hebben netjes ook gemeld en daarmee is de accountant dus ook akkoord gegaan. Je probeert erop te sturen, we proberen de raad ook daarbij beter te informeren. Ik merk wel dat er behoefte is bij u om sneller en meer informatie te delen. Volgens mij gaan we ook beginnen met de Rekenkamer met de P&C-cyclus, hoe kunnen we dingen beter voor elkaar krijgen? Ik ga daar ook graag met u het gesprek over aan. Ten aanzien van die afwijkingenrapportage, hij is vanavond van de agenda afgehaald, dat is prima. Ik snap de behoefte die u heeft om het toch te bespreken. Het was alleen een vorige discussie die we met uw raad hadden, om namelijk de voortgangsrapportage die toen nog was van 1 maart, dat was maar twee maanden. Daar konden we in juni niet zoveel mee. Dus toen hebben we ook in overleg met de auditcommissie gekeken. Als we dan de peildatum doen van 1 juni, dan heeft u weer recentere informatie, alleen halen we dan niet helemaal de cyclus om alles te bespreken. Daar wringt het nu een beetje.

Ik ga graag met u het gesprek aan hoe we dat in de toekomst nog beter voor elkaar kunnen krijgen. Want we willen juist dat u de informatie op de juiste manier krijgt, ook zo snel mogelijk, maar wel dat u daar ook nog mee kan handelen. Nu de bespreking in september is, dat betekent dat sommige dingen weer inmiddels door de tijd zijn ingehaald. We moeten even kijken hoe we daar dan mee omgaan, want of de datum moet iets eerder, of je hebt iets langer in de doorloop nodig. We proberen wel gedurende de verdere digitalisering van de begroting en de jaarrekening

wel dat u alle informatie makkelijker kunt gaan vinden. Dat is het bekende LIAS-verhaal. Voorzitter, er was nog een opmerking over de route steeds anders. Ik heb dat vorige keer ook proberen uit te leggen. De eerste keer was het vanwege het collegewerkprogramma en de nieuwe coalitie, die dus op een gegeven moment nog niet een Voorjaarsnota had waar alles in stond. Dat is toen na de vakantie gekomen. Vorig jaar was iets anders dan dit jaar. Dit jaar hebben wij echt een kadernota gemaakt waarbij we toch wat meer van u de rugsteun willen hebben voor wat er dadelijk na deze pauze gaat gebeuren. Dat hebben we dus nu met een gewijzigd dictum, vragen we aan u inderdaad die steun. Omdat het voor het eerst in de geschiedenis van Westland is dat je nu al voordat er iets in de begroting staat, want in de begroting van vorig jaar staat het niet, kredieten gaat vragen voor een heel groot, belangrijke ontwikkeling. Niet alleen de Grex van de campus, maar vooral ook het bouwen van het Vakcollege met de sporthal en de tijdelijke woning, daar vragen we een krediet. Dat zit nu niet in de begroting. Doordat het anders is gelopen hebben wij dus nu ook een andere besluitvorming. Anders zouden we deze kredieten pas vrij kunnen geven bij de komende begroting. U heeft zelf als raad aangegeven, college maak vaart.

Maak vaart met het Vakcollege, maak vaart met de tijdelijke woningen en maak ook vaart met het arbeidsmigrantenhotel. Daar hoort dan dus ook die hele Grex bij. Het is juist op uw verzoek, maar ook omdat wij het zelf als college heel belangrijk vinden, dat wij dus deze route iets veranderd hebben. Voorzitter, nog dank voor de opmerkingen over de boa's, positief. Uw oproep van twee vacatures te vervullen, ik hoop dat men graag bij het Westland wil werken. Ik heb goede signalen dat men het hier prettig werken vindt. Dus uw aandacht voor dit vak is wat dat betreft ook heel positief. Wie weet komen die twee vacatures nu nog sneller vervuld. Voorzitter, voor de rest heb ik niet zoveel vragen te beantwoorden en laat ik graag de andere vragen aan mijn collega’s. De plaatsvervangend voorzitter: Goed, dan draai ik me om. Wie? Wethouder Goudswaard. De heer Goudswaard: Voorzitter, dank u wel. Ook aan u bedankt voor uw bijdrage in tweede termijn. Er heeft mij een vraag bereikt vanuit uw bijdrage en een tweetal moties die nu ook heb ik begrepen, ingediend zullen gaan worden. Dus daar wil ik graag op reageren. Allereerst op een vraag en opmerking van het CDA over het subsidiebeleid. Ik hecht er even waarde aan om kort het proces te schetsen wat wij doorlopen en wat we met u hebben afgestemd bij de vaststelling van het nieuwe subsidiebeleid in december van 2023.

Het gaat dus over de nieuwe aanvragen, subsidies voor 2025. Ik zal niet inhoudelijk reageren op de subsidieaanvragen van de bibliotheek en Cultuurweb waarin u ook in uw vraag aan gerefereerd heeft, maar wel juist over het proces. We hebben samen met u ervoor gekozen om een proces in te richten om onze subsidiepartners, of dat nu een systeempartner is of een wat kleinere aanvraag, maar zo vroeg als mogelijk in het jaar al uitsluitsel te geven. Voorheen kon het theoretisch gebeuren, misschien soms ook wel praktisch, dat er tussen Kerst en oud en nieuw pas de brieven werden verzonden aan onze partners, grote en kleine aanvragen. Daarvan hebben we gezegd gaan we niet meer doen, willen we niet. We willen eerder het comfort geven, onder voorwaarde vaststelling begroting. Dat is wel altijd, ook wat zo meteen in het schrijven meegaat naar de partners die aanvragen doen, wat opgenomen wordt. Want uiteindelijk is het recht aan u om de begroting vast te stellen met alles wat erin zit. Dat betekent dat wij in februari de plafonds hebben vastgesteld voor de aanvragen 25. Dus februari 24 zijn de plafonds vastgesteld. Uiteindelijk komt in juli, komen de aanvragen en de voorstellen landen die op de collegetafel. De snelle denker realiseert zich dat er nog één collegevergadering is voor het zomerreces.

Zodat wij zo kort als daarna en dan beginnend bij de grote en dan gaan we naar de steeds kleinere aanvragen, uitsluitsel kunnen geven over. Daarbij hoort ook dat als wij zien dat het plafond overschreden wordt, dat het college de afweging maakt of het wel of niet noodzakelijk is om van het plafond

af te wijken. Dat is even als korte reactie op uw vraag en opmerking. Waarbij ik dus aangeef dat dat proces heel erg naar voren is getrokken en wij als college daar uiteindelijk een besluit in zullen nemen en u dat ook zullen laten weten uiteraard. De heer Chafiâ: Voorzitter? De plaatsvervangend voorzitter: De heer Chafiâ. De heer Chafiâ: Even korte vraag daarover. Want die uitleg is ons helemaal helder, maar we zien in de beantwoording van wethouder Van Staalduinen staan. Na het zomerreces wordt hier vervolg aan gegeven. Dan is het subsidieplafond ook vastgesteld. hoe rijmt dat met wat u net uitlegt? De plaatsvervangend voorzitter: De wethouder. De heer Goudswaard: Voorzitter, even voor mijn deel beantwoordend aangaande het proces van alle subsidieaanvragen die gebundeld naar het college komen, daar kan ik antwoord op geven. Het is een collegebevoegdheid om die plafonds aan te passen en aan u om zo meteen bij de begroting daar theoretisch, of misschien wel in de praktijk nog wel wat van te vinden als dat niet naar behoren is toegepast. Als het gaat om de individuele aanvragen in relatie tot vragen die u gesteld heeft daarover en dan met name even de twee specifieke partners die u noemt. Dan wil ik dat doorgeven aan mijn collega Van Staalduinen. Dank u wel. Voldoende? Dan zijn er nog een tweetal moties.

Ik wilde graag beginnen bij de motie van ChristenUnie-SGP, die gaat over de ombudsman. Het voorstel over de invulling en de eventuele scenario's van de ombudsman die zal ik richting de commissie brengen eind van 24. Daarmee, zoals u ook vraagt in de motie, zullen we het debat daarover voeren. Eerst in de commissie en later nog in de raad over de scenario's die daar voorhanden liggen. Dus volgens mij is uw motie op dit moment overbodig. Geef ik invulling aan het dictum en kunt u deze bijdrage ook zien als toezegging dat wij bij u terugkomen en dat het debat inhoudelijk hierover gevoerd gaat worden. De heer De Gier: Voorzitter. De heer Goudswaard: Ik zag hem aankomen. De plaatsvervangend voorzitter: De heer De Gier. De heer De Gier: Is dat debat dan ruim voor de begrotingsvergadering? Want de vraag is natuurlijk waarom reserveren we 150.000 euro hiervoor? Terwijl we nog niet over die alternatieven voor de huidige zeg maar ombudsman hebben gesproken. De plaatsvervangend voorzitter: Wethouder. De heer Goudswaard: Voorzitter, dank u wel. Ik begrijp de vraag, wij zullen er zorg voor dragen dat dat elkaar niet gaat kruisen. Dus ja. De plaatsvervangend voorzitter: Prima, gaat u verder. De heer Goudswaard: De tweede motie die ingediend is, is van Westland Verstandig die ook ingediend wordt, gebruik evenemententerrein.

Zoals eerder toegezegd zullen wij begin 25 het nieuw aangepaste evenementenbeleid aan u presenteren. Dat is het beleid wat eerder al toegezegd is om richting raad te

brengen. Dat heeft enkele jaren vertraging opgelopen, ook door corona. Ik heb dit zelf met de ambtelijke organisatie opgepakt. Begin 25 komen we met een aangepast evenementenbeleid. Onderdeel daarvan is en dat vind ik wel even belangrijk om te noemen, want dan heb ik gelijk ook de opmerking over dienstverlening beetgepakt. Ik ben ontzettend trots over de wijze waarop de afdeling stappen maakt om dienstverlenend te zijn naar onze inwoners. Maar ook bij evenementenbeleid zullen we het component dienstverlening en servicegericht naar aanvragers, zullen we zeker meenemen. Waarom koppel ik dat aan het evenemententerrein? Afhankelijk van het beleid dat we uiteindelijk vaststellen, zal er ook een uitvoeringsprogramma actieplan worden uitgewerkt waarin de bezetting van een evenemententerrein meegenomen wordt. Dus ik zou kunnen zeggen, deze toezegging is al reeds eerder gedaan. Met het brengen van het evenementenbeleid en het daaruit voortvloeiend actieplan waarin het evenemententerrein onderdeel van uitmaakt, kan ik vanaf deze plek zeggen dat de motie overbodig is. Dat ook dit een toezegging is voor hetgeen komen gaat. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Dat was uw bijdrage en ik hoor ergens een … Waar vandaan? De heer Van Harmelen. De heer Van Harmelen: Met de toezegging van de wethouder ten aanzien van de motie die wij ingediend hebben samen met CDA en PvdA.

De toezegging dat u aangaf het dictum voldoende, houden wij de motie voorlopig even aan. Dus wordt hij niet in stemming gewacht. De plaatsvervangend voorzitter: Dat scheelt er twee vandaag. Dank u. Dan kijk ik naar wethouder Ferwerda. Ga uw gang wethouder. De heer Ferwerda: Dank u wel voorzitter en dank u wel leden van de raad die opmerkingen of vragen hebben gesteld. Ik wil ook een speciaal woord van dank richten aan alle ambtenaren die de winkel openhouden, maar ook al deze stukken opgewerkt hebben. Dank jullie wel, zonder jullie gaat het gewoon niet. In de kadernota heeft u te kunnen lezen waar ook voor mijn portefeuille het zwaartepunt komt te liggen. Ik zal zo goed als mogelijk per partij antwoord geven op de vragen, of sommige opmerkingen die zijn geplaatst waarvan ik denk daar wil ik nog iets over zeggen. Dan begin ik bij Westland Verstandig over de mid-term review. Ik begrijp ook wel uit deze stukken die vooral financieel ingegeven zijn, dat we ook even de stand van zaken op moeten maken. Het college vindt het ook belangrijk om gewoon te kijken, we hebben een collegewerkprogramma vastgesteld. Waar staan we nu in het proces? Dus dat komt eraan, dat zei D66 overigens ook. GBW die roept op het wonen investeringsfonds, CDA vroeg daarnaar, ChristenUnie-SGP vroeg daarnaar. De makkelijke, de quick wins die hebben we eruit.

Dus we zijn nu bezig om te kijken of we een licentie kunnen krijgen. Maar we hebben wel pilotprojecten in de pijpleiding zitten met ontwikkelaars. Elke ontwikkelaar die aan tafel zit, overleggen we kan je iets doen met een wooninvesteringsfonds? Welk aandeel kunnen jullie daarin nemen en wat moeten wij daarin doen? Op het moment dat we daar echt contracten sluiten, dan kan ik hier pas zeggen om welke het gaat. Dus dan kom ik naar de raad toe. Het is mij ook wel een doorn in het oog dat het zo lang moet duren. Dus ik voel uw oproep en dit zie ik als een aanmoediging om daar vaart te maken. Het CDA, groen en zelfbeheer. Leuk om te melden, we hebben maart hebben we dat vastgesteld dat zelfbeheer en we hebben daar al veertig reacties op van mensen die hun eigen locaties willen beheren. Kijk, wij brengen de basis op orde, maar als ze het pluspakket willen dan kunnen ze dat zelf doen. Ook in onze straat, ik doe het zelf ook. Ik kan het iedereen aanraden. De LPF die vraagt naar de Verdilaan-ontwikkeling, begraafplaats, wonen en afval.

Als er een afweging is gemaakt, wel of geen nieuwe Naald vanuit cultuur ingegeven, dan prioriteer ik in de Verdilaan-ontwikkeling dat helemaal naar voren. Dus ik sta dan klaar om dat zo snel mogelijk op te pakken. De heer Hofland: Voorzitter aanvullende vraag. De plaatsvervangend voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Begrijp ik goed dat … Sorry ik word er helemaal emotioneel van. Dat op het moment als wij … Die informatieavond komt eraan. Als wij als raad dan … We hebben met de motie volgens mij een duidelijk signaal gegeven. We hebben die informatieavond die eraan komt, we zeggen met zijn allen go. Dan kan u aan de slag in 2025 vanuit het perspectief gebiedsontwikkeling. Maar eerst ligt het nog bij cultuur, dat stuk. De plaatsvervangend voorzitter: Wethouder. De heer Ferwerda: Mijn collega gaat daar zo zelf iets over zeggen. Maar ik vind het wel belangrijk om hier te zeggen, want ik hoor wat hier in de raad aangedragen wordt, dan prioriteer ik dat helemaal naar voren in de gebiedsontwikkeling. De plaatsvervangend voorzitter: Gaat u verder. De heer Ferwerda: Begraafplaatsen, Fractie Van Vliet heeft daar ook wat over gevraagd en de ChristenUnieSGP ook. 2025 gaan we dat brede onderzoek verrichten. Ik heb al gesprekken lopen met ondernemers in de uitvaartbranche. Die willen misschien wel de aula’s overnemen, in beheer nemen en dat soort dingen wil ik ‘…’ onderzoeken.

Dat gaat ook over cremeren, resomeren en al dat soort zaken. Dus in 2025 ga ik die puzzelstukjes verzamelen en dan kom ik naar de raad met een voorstel en een plan. De heer Duijsens: Voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: De heer Duijsens. De heer Duijsens: U denkt niet aan verhoging van de grafrechten bij de begroting voor 2025? De plaatsvervangend voorzitter: Wethouder. De heer Ferwerda: Dank u wel voorzitter. Het college denkt daar niet aan, dus dat maakt ook de motie overbodig. Er is wel een situatie waarvan je denkt we moeten eens goed naar de kosten kijken en hoe kunnen we de kosten drukken? Hoe kunnen we de kwaliteit omhoog brengen? We hebben in het GGP wel afgesproken hoe beheren we die begraafplaatsen en hoe zorgen we dat we dat zo mooi mogelijk doen? Maar het brede thema begraven is belangrijker dan alleen maar het beheer. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder. De heer Ferwerda: Afval, daar zou ik nog even op terugkomen. Veel vragen van ChristenUnie-SGP, ook van de LPF over afval. Ik wil dat niet verengen tot alleen een financiële discussie. Want als we nu kijken wat we nu hebben gedaan. We hebben de inwoner heel tevreden gemaakt met hoe we het nu doen. We krijgen amper klachten en ik heb de klachten een beetje na laten kijken. Daar zijn klachten bij van bijzettingen vooral en ook wel eens dat er een ondergrondse het niet doet.

Dan blijkt dan als de buitendienst dat dan gaat repareren, want dat proberen we zo snel mogelijk te doen. Dat er dan grote dozen in zitten die verstoppen. Dat is de aard

van de klachten nu. Dat is wel heel anders dan een paar jaar geleden, waar hele straten onderlagen met afval. Waar we de situatie hadden dat het klachten regende . Dus ik ben daar heel tevreden over. Volgens mij hebben wij iets in route om wel voor het zomerreces u een terugkoppeling te verzorgen. Dus dat komt er nog aan. De heer Van Koppen: Interruptie voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: De heer Van Koppen. De heer Van Koppen: Dank u wel. Waar wij meer op doelden is gewoon dat er … Kijk je kan niet heel de financiële discussie kan je misschien uitpluizen, maar het is ook niet zo dat alleen de klachten een indicator is. Want we weten bijvoorbeeld dan niet tegen welke prijs, als we zeggen we kunnen het niet goed vergelijken. Dus financieel is één indicator en klacht is een andere indicator. Klachten die je bijvoorbeeld zag, we kunnen de stoep niet over en als er nu een grijze bak op diezelfde stoep staat, is dat probleem blijkbaar ineens weg. Dus dat is prima, maar klacht is één factor, maar financiën is wel een andere factor. De plaatsvervangend voorzitter: Wethouder nog een reactie. De heer Ferwerda: Volgens mij ging het vooral over het vergelijken van hoe deden we het toen en wat is nu het financiële verschil? Alleen in de contracten die daar toen waren, daar zat een CPI-indexering die zorgde dat bij energielasten die prijs omhoog ging.

Dat was in allebei de gevallen gebeurd. Het vergelijken is een soort appels met peren vergelijken, omdat ook de omstandigheden wat je terugkrijgt voor grondstoffen op zo’n situatie ook weer anders is. Er zijn heel veel variabelen van invloed die dat vergelijken gewoon heel ingewikkeld maken. Ik ga verder. De VVD vroeg ook over de Verdilaan-ontwikkeling, volgens mij heb ik daar net antwoord op gegeven. Als dat niet zo is dan hoor ik dat graag. D66 die zei vandaag is groen. Het pak is groen, dus dat is al hartstikke mooi. Mijn sokken zijn ook groen. Maar ik vind het heel belangrijk hier te melden dat wat wij doen op het gebied van groen, met Actieplan Groen, ongekend is. We doen heel veel, we planten meer bomen dan de jaren daarvoor bij. We doen allerlei projecten uitrollen. We hebben een fietstocht gehad de laatste keer om … Ik kan me voorstellen dat u dat niet weet omdat u er niet bij was. Waar alle projecten die in de steigers staan gepresenteerd zijn, ook met de voortgang. Ik heb alleen geen einddatum daarbij genoemd, omdat het daar niet om gaat. Ik denk dat we echt heel veel doen, maar ik voel wel de behoefte bij u om daar, ook al heeft u die fietstocht niet meegemaakt, toch nog iets over te horen. Dus ik zal denk ik in aanloop naar november, nog een keer op een commissie daar ook die presentatie laten geven die we daar hebben gedaan.

Is dat …? De plaatsvervangend voorzitter: De heer Hofland. De heer Hofland: Voorzitter, het gedeelte over bomen kan ik onderschrijven, want waar ik volgens mij twee jaar geleden bijna wekelijks mailtjes kreeg van mensen over bomen die weggehaald werden et cetera. Maar mijn pleidooi richtte zich niet per se altijd op groen, maar ging ook nog veel meer over het gedeelte natuur. Daar zit nog wel een sterke behoefte van onze fractie. Ook een aantal van de plannen hoe we die nu concreet gaan verwezenlijken in bestaande bouw die we daadwerkelijk hebben. Die projecten, mijn collega van D66 is daarbij langs geweest, dus ik ben daarvan op de hoogte. Er zijn natuurlijk ook veel projecten geweest die nieuw gerealiseerd konden worden. Daar zit natuurlijk nog wel … Daar wringt de schoen bij de bestaande bouw die we hebben zeg maar. Dat zijn uitdagingen, die willen wij graag als fractie aangaan.

De plaatsvervangend voorzitter: Ik geef nog even aan wethouder dat zelfs zijn schoenen groen zijn. Niet alleen … Wethouder, aan u. De heer Ferwerda: Dank u voorzitter. Ik kom daar heel graag op terug. Ik laat u ook zien waar wij ook in bestaand gebied mee bezig zijn. Wij hebben een onderzoek laten uitvoeren, ook naar bestaand gebied, waar we nog wat kunnen doen met groen. Waar de ruimte is, is onderzocht. Nu moeten we de vervolgstap zetten wat kunnen we daar dan en worden we niet door andere dingen beperkt? Dus ik zal daar aan het eind van dit jaar een keer een moment voor kiezen om u daarover bij te praten. Het hitteplan. U heeft van mij een presentatie gehad, of nee van een gast een presentatie gehad over hitte. Die riep op om een hitteplan te hebben, maar we hebben nationaal hitteplan waar wij bij aanhaken. Hitte maakt wel onderdeel uit van het Groenplan ook in enige vorm, dus daar zal ik ook een toelichting op kunnen geven. Verder vroeg u naar de waterkwaliteit, dat is echt een uitdaging. Ook daarvoor spannen we ons in, maar er is meer nodig. GroenLinks niet. ChristenUnie-SGP die zei de noviteit en daar wilde ik even op terugkomen. Het college heeft niet geld anders bestemd, deze raad heeft met een amendement het geld van een noviteit een tijdje geleend voor een ander project. Nu krijg ik het weer terug en nu kan ik dus ook weer verder met de planvorming van de noviteit.

Dat staat niet op zichzelf, want bij de Voorstraat gaan we het gemeentehuis ontwikkelen. De buitenruimte daar hebben we de eerste inloop voor gehad en de noviteit is de volgende die aan de beurt is om het gesprek en de participatie mee te starten. De plaatsvervangend voorzitter: Langzamerhand gaat u naar de tien minuten. De heer Ferwerda: Volgens mij waren dat de vragen die gesteld waren. Ik wilde nog op één amendement terugkomen. Motie grafrechten heb ik al reactie op gegeven. Ik omarm die motie graag op het moment dat er vanuit de raad geld beschikbaar is voor deze speeltuin, dan zorg ik dat er een projectleider is die dat snel op kan pakken. Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. De heer Van Harmelen: Voorzitter? De plaatsvervangend voorzitter: De heer Van Harmelen. De heer Van Harmelen: Dank u. Ik heb nog geen antwoord gekregen op mijn vraag. Dat was naar aanleiding van de opmerking van de wethouder schriftelijk dat er als circa tweehonderd woningen voor starters gebouwd zijn. Ik heb wederom gevraagd, kunt u mij aangeven waar die gebouwd zijn? Nogmaals, ik heb het dan over woningen die onder deze collegeperiode natuurlijk opgestart zijn en dat gaat dan niet over woningen die de vorige periode opgestart zijn. De heer Ferwerda: Dat is dus een hele lastige, want we hebben in sommige gevallen afspraken opengebroken.

We hebben ook wel met ontwikkelaars afspraken gemaakt hoe ga je nu die woningen vullen? Als u zegt binnen deze twee jaar, de ontwikkelperiode is langer, dus voor een deel ga je op je voorganger verder. Dus waar die het heeft overgedragen, neem je dat op. Dat is onder andere in de Kreek Poeldijk, Prinsenhof Honselersdijk, De Lier, Molen. Maar er zijn ook nog meer projecten en er komen binnenkort ook projecten uw

kant op waarin heel nadrukkelijk staat vermeld voor starters en ouderen. De laatste waar we bezig zijn geweest is de Aloysiusschool, dat is voor ouderen en starters. Daar ben ik ook blij mee dat dat nu eindelijk in het vat zit om ontwikkeld te gaan worden. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. De heer Van Harmelen. De heer Van Harmelen: Voorzitter, ik heb toch nog een aanvullende vraag. Ik hoor steeds het is lastig, dat kan ik me wel voorstellen. U noemt een aantal kernen op waar dan dit gerealiseerd is. Wat is er nu lastig aan om even een lijstje te maken daar zijn zoveel woningen gebouwd, daar zijn zoveel starterswoningen gebouwd. Dat moet toch niet zo moeilijk zijn lijkt mij? De plaatsvervangend voorzitter: Wethouder. De heer Ferwerda: Sorry voorzitter, ik was al uitgecheckt. Dat lijstje kunnen wij prima aanleveren. Alleen dat is wel technisch van aard en daar had ik me niet op voorbereid. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Dan draai ik me om naar … Mevrouw Van Staalduinen. Ik wist alleen niet welke kant ik op moest kijken. De goede dat is wel waar natuurlijk … Wethouder. Mevrouw Van Staalduinen: Dank u wel. Laat ik mijn bijdrage beginnen met te zeggen dat ik wel degelijk een hart heb voor cultuur, ondanks dat dat betwijfeld werd. Maar je kunt op sommige momenten niet altijd alles zeggen omdat het nog in het proces zit.

Dan moet je wel eens een keer een beetje terughoudend zijn. Dus met alle plezier geef ik aan dat ik graag en heel veel wethouder van cultuur wil zijn. De heer Van Koppen: Voorzitter ter interruptie. De plaatsvervangend voorzitter: De heer Van Koppen. De heer Van Koppen: De opmerking was niet of u veel van cultuur hield, de opmerking was of u nu gewoon volmondig kan zeggen ja ik wil ook graag een nieuw Naald. De plaatsvervangend voorzitter: Wethouder. Mevrouw Van Staalduinen: Zover zijn we nog niet, maar we zijn wel met het proces bezig om in ieder geval te kijken. Daar heeft u al ... Als het goed is weet u dat dat komt in september, dan starten we het proces. Dus als ik ga kijken … Want we gaan nu naar De Naald, dat wil ik ook prima doen. Geen enkel probleem. We starten in september met het proces, waarbij ook u betrokken wordt om te kijken wat u wil. Ik denk dat duidelijk is wat u wil. Daar gaan we dus over praten. Maar we moeten wel eens zorgvuldig en gedegen proces doorlopen en dat moet ook gebeuren. Dus het kan niet zo zijn dat we nu vandaag zeggen ja, we willen een Naald. Daar is in het college nog niet over gesproken. We kunnen wel zeggen we gaan in september met uw inbreng van vandaag bekijken wat we nu met elkaar willen. Als dat dus is een nieuwe Naald, dan gaan we kijken hoe en in de tijd gaan we dat dan vormgeven.

De heer Van Koppen: Voorzitter? Mevrouw Van Staalduinen: U bent betrokken hierin en we gaan dat gezamenlijk vervolgproces in. De plaatsvervangend voorzitter: De heer Van Koppen.

De heer Van Koppen: Nogmaals, wat eruit komt in september dat weten we inderdaad nog niet. We kunnen daar niet op vooruitlopen. Maar je kan toch wel gewoon als wethouder cultuur zeggen, ja ik zou heel graag een nieuwe Naald willen. Maar als je dan zegt in september blijken de mitsen en maren en we komen er in het college er toch niet uit. Dat kan altijd. Maar op voorhand als wethouder cultuur niet uitspreken, ja ik zou eigenlijk heel graag een nieuw Naald willen, maar … Dat is wat anders dan we gaan in september erover praten. De plaatsvervangend voorzitter: Wethouder. Mevrouw Van Staalduinen: Uw vraag is duidelijk, maar we zijn wel een college en ik ben niet één iemand uit het college. Dus ik kan niet in mijn eentje zeggen, ik wil een Naald zonder dat dat besproken is in het college. Daar ga ik ook voor, daar kunt u mij niet toe dwingen. Wil niet zeggen dat ik volmondig met een proces meewerk, als de raad dat ook daadwerkelijk wil. Mijn collega heeft aangegeven, als we dat gaan doen dan gaan we dus ook inderdaad starten in september. Dan gaat ook tegelijkertijd de gebiedsvisie meespelen, want dan heeft ook mijn collega daar een say in hoe we dat gaan doen. Het is zeker niet nodig om op dit moment al geld daarvoor te reserveren. Wij kunnen volgend jaar, voor zover wij nu kijken, hiermee vooruit. Met de planvorming, met het proces wat we moeten.

Er moeten heel veel dingen nog uitgezocht worden. We gaan niet in 25 al komen met het bedrag wat we nodig hebben. Daar moeten we nog met elkaar over gaan praten. U en wij. De plaatsvervangend voorzitter: De heer Van Koppen. Voorzitter, mag ik bij interruptie? De plaatsvervangend voorzitter: De heer Keizer. De heer Keizer: Ik heb in mijn tweede termijn gevraagd naar die bijeenkomst wanneer die gaat plaatsvinden. Mevrouw Van Staalduinen: Kan ik u zeggen. De plaatsvervangend voorzitter: Ga uw gang. Mevrouw Van Staalduinen: De bijeenkomst was vanmorgen gepland op 24 september. Maar collega Ferwerda en ik hebben samen in ieder geval geprobeerd om het naar voren te krijgen. Ik kan u nu zeggen dat hij 10 september staat. Nee 10 september. Hij was 24 en we hebben hem naar voren gehaald naar 10 september. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder. De heer Hofland: Voorzitter, aanvullende vraag. Ik weet niet of er nog meer informatie over De Naald kwam vanuit de wethouder, anders luister ik dat eerst even aan. Mevrouw Van Staalduinen: Nogmaals, dat het een gedegen proces moet zijn waarbij financiën natuurlijk ook een grote rol gaan spelen. Waar we met elkaar moeten gaan kijken hoe we dit allemaal gaan vormgeven als je naar een nieuwe Naald toegaat. Ik snap de overwegingen. Wij komen met een aantal scenario's en dan is het ook mede aan uw raad welke richting we op gaan.

Dus ik denk dat we uw motie redelijk uitvoeren. Zij het dat we niet in 25 met een krediet komen, omdat het stomweg gewoon niet realiseerbaar is en ook niet nodig is. Als we geld nodig hebben, komen we naar u toe.

De heer Hofland: Voorzitter, er is volgens mij niemand hier tegen gedegen processen. Wat ik even wil checken, 10 september hebben we die informatieavond. Ik hoor de wethouder die verantwoordelijk is voor de gebiedsontwikkeling zeggen. Op het moment als het bij departement Cultuur maak ik er maar even van, klaar is, dan kunnen ze daarna aan de slag. Hebben we in september dat gedeelte klaar zodat we daarna die stap richting oktober, november kunnen zetten en de gebiedsontwikkeling aan de slag kan? Mevrouw Van Staalduinen: Daar kan ik nu geen antwoord op geven, dat hangt van september af. Als wij in september een stuk verder komen … Ook het college moet dan nog daar een mening over geven. Ik denk eerder dat ik naar wethouder Ferwerda ga kijken of we oktober, november dan moeten of kunnen halen. Maar ik vermoed dat dat redelijk vroeg is om al aan te geven hoe of wat. Maar we gaan vaart maken. De heer Hofland: Nog even de verhelderingsvraag. Want er wordt nu veel gehangen aan dat moment in september. Tegelijkertijd, het is denk ik een informatieavond. Maar wij hebben wel vaker als raad gezegd dat we formeel besluiten nemen tijdens raadsvergaderingen zeg maar. Dus wat verwacht u dan op te halen in september waarvan wat afhankelijk gaat zijn? Mevrouw Van Staalduinen: Eigenlijk alles.

Eigenlijk wat wilt u? Hoe wilt u het? Waar wilt u het? Hoe gaan we het financieel doen? Want u kunt niet van ons verwachten dat wij als college alleen financieel het verhaal gaan rondbreien. Daar zult u ook medewerking aan moeten geven. Dus we gaan eigenlijk de scenario's aan u geven. U moet daar een vervolg aan geven en dan moet het inderdaad in de raad besloten worden. De heer Hofland: Dan tot slot voorzitter. Dat klopt. Wij hebben het budgetrecht als raad, dus daar gaan wij over. Maar deze discussie horende, iedereens derde termijn horende, deze motie die nu door overweldigende meerderheid mede wordt ingediend, is het denk ik duidelijk waar de wens ligt. Mogen we dan ervan uit gaan dat vanuit de begroting die in september met ons gedeeld al zou worden, die in november bij ons op tafel zou komen te liggen tijdens wederom zo’n raadsvergadering, dat onze wensen en deze motie daarin verwezenlijkt zal worden? Mevrouw Van Staalduinen: Niet financieel, omdat dat niet nodig is in 25. Dat heb ik net aangegeven. Met de planvorming die wij nu hebben, dat gedegen proces wat ik net aangaf, dat zorgvuldige proces, is het nog niet nodig om in 25 daar iets voor op te nemen. Maar daar kunnen we in september verder over praten. De heer De Gier: Voorzitter? De plaatsvervangend voorzitter: De heer De Gier.

Ik vraag toch iedereen om in ieder geval via de voorzitter te blijven spreken en dat geldt ook voor de wethouder. De heer De Gier. De heer De Gier: Dank u voorzitter. Voorzitter, ik begrijp het toch niet helemaal. Ik kan me voorstellen dat als je De Naald ziet in een ontwikkelingsproces van de Verdilaan, dat je dan zegt ik heb geen geld nodig voor die planontwikkeling. De wethouder die over de gebiedsontwikkeling Verdilaan gaat, die zegt als de raad dat wil dan gaan we gelijk met De Naald beginnen. Als we gelijk met De Naald gaan beginnen, heb je toch geld nodig in 2025? Hoe kan de wethouder nu zeggen nee hoor, wat we op dit moment hebben staan dat is voldoende om in 2025 de plannen te ontwikkelen? Volgens mij ligt er een kant en klaar architectonisch ding al klaar van De Naald. De kosten daarvan zijn allemaal al berekend. We weten zelfs op welke plek het gaat komen. Wat houdt de wethouder nu tegen om in 2025 te beginnen?

Mevrouw Van Staalduinen: Omdat alleen uw laatste opmerking, dat we de plek waarschijnlijk weten, dat dat alleen waar is. Het andere is er nog niet. We moeten, een programma van eisen, we moeten gaan kijken wat de grootte is, we moeten, dat ligt er allemaal niet. U kunt bedragen noemen uit een rapport, maar dat rapport is volledig, er is een bedrag genoemd, maar niet onderbouwd. Dus wij willen wel, in ieder geval goed onderzoeken of dat allemaal waar is en daar is tijd voor nodig. De plaatsvervangend voorzitter: Ik kijk eventjes … De heer De Gier: Nog een laatste vraag, voorzitter. Dus u zegt dat uw ambtenaren de afgelopen twee jaar niet met De Naald in gesprek zijn geweest over de planning en het ontwerp van een Nieuwe Naald? Mevrouw Van Staalduinen: Dat zeg ik niet, ik zeg dat er wel over een planning gesproken is, maar die planning, die kun je niet altijd waarmaken. Wij hebben nu een ander proces gekozen, namelijk dat u in september erbij betrokken wordt en dat is niet in die planning, onder andere, opgenomen. Dat wil niet zeggen dat we niet kunnen opschieten. Wij kunnen gewoon ons ding doen, maar wel zorgvuldig en dat is niet alleen het rapport van Theateradvies. De plaatsvervangend voorzitter: Wethouder, ik kijk even naar de klok. Ik geef u meer tijd, omdat ik merk dat deze discussie best wel wat dieper gaat, maar u heeft de tijd tot 16.45 uur. Mevrouw Van Staalduinen: Ja.

Als het gaat om de motie van De Naald, daar zijn wij dus voorstander, nou ja, we hebben op het bedrag na, kunnen we, denk ik, zitten we op één lijn, als het gaat om de motie van Westland, verstandig om De Naald open te houden. Ja, daar staan wij ook achter. Wij willen die Naald, zolang er niet een nieuw theater staat, openhouden, dus ook daar kunnen wij, dat kunnen we positief benaderen. Dan het andere grote item, was het sociaal domein en daar moet mij ook wel iets van het hart. U bent aan de ene kant, zegt u, op één partij na, we mogen niet verschralen, we moeten niet verder bezuinigen. Alleen Gemeentebelang geeft aan, wij moeten de tering naar de nering zetten. Andere partijen willen eigenlijk geen andere maatregelen nemen, of althans in overgrote hoeveelheid, geen maatregelen nemen. Wij hebben wel degelijk het nodige gedaan. Het is niet zo dat wij niks gedaan hebben het afgelopen jaar, gelukkig gaf de heer Hofland van D66 dat ook al aan, er is wel degelijk het nodige gedaan. Bovendien, hebben we natuurlijk ook, 80 procent van alle Nederlandse gemeenten, die ook met eenzelfde situatie zit als wij. Het is niet zo dat je kunt zeggen, u heeft geen grip op alles wat er gebeurd is. Nee, dat klopt. In sommige delen kunnen we dat inderdaad niet.

We hebben namelijk veel open einderegelingen en er hoeft maar één dure klant in te komen, we hebben vorig jaar weinig dure klanten gehad, dus toen hielden we geld over, maar ik weet dat er nu weer een paar hele dure klanten aankomen. Dan zijn één of twee klanten al, misschien wel voor de helft van dat budget al verantwoordelijk, dat weet je van tevoren niet. Dat zijn dingen die je op dat moment overkomen en dan kun je, die kosten kun je niet beteugelen, dat is wat er speelt. Verder hebben wij de grip op kosten aangepakt, als het gaat om jeugdzorg hebben we de opdracht gehad om die kosten te beteugelen. Denk aan de ombuigingsmaatregelen, het normaliseren wat we hebben gedaan, dat deden we zowel lokaal als regionaal, dus we hopen daar een behoorlijk bedrag op te kunnen bezuinigen. Of dat voldoende is, ja ik kan u daar geen garantie op geven, om de reden die ik u net al aangaf. We hebben, even kijken hoor, nou met de regio doen we het nodige, bij de WMO is het natuurlijk ook een zaak van de dubbele vergrijzing. We hebben inderdaad met veel meer ouderen te maken. Dat wisten we, ook daar is het, het ene jaar meer aanvragen dan het andere jaar, vorig jaar hebben we wat minder aanvragen gehad, dit jaar zien we die aanvragen weer behoorlijk oplopen.

Dat betekent dus ook dat we daar meer wachtlijsten hadden, daar hebben we onze maatregelen opgenomen en die wachtlijsten zijn nu weer behoorlijk aan het terugdraaien. We hebben nu veel

minder mensen die op de wachtlijst staan, overigens, maar dat heb ik ook al eerder aangegeven, die wachtlijsten zijn niet alleen, iemand die zorg vraagt, die ziet een wachtlijst al heel snel als de gemeente, maar soms hebben wij die beschikkingen wel afgegeven en is het vervolgens een zorgaanbieder, die geen mensen heeft en dan kan het nog twee, drie maanden duren. Dat zijn niet onze, ja, het zijn wel onze problemen, maar wij kunnen daar niks aan doen. Dat is voor de burger, is dat vaak een andere manier van kijken dan de werkelijkheid is. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer De Gier. De heer De Gier: De wethouder zegt, daar kunnen wij niets aan doen. Dan rijst bij mij de vraag: wat voor een afspraak hebben wij met die zorgaanbieders daarover gemaakt, want ik neem aan, dat daarin afspraken zijn gemaakt over de maximale wachtduur, enzovoort. Mevrouw Van Staalduinen: Ja, wij hebben afspraken gemaakt, inderdaad, met zorgaanbieders. Nu weer, zijn we in gesprek met de zorgaanbieders, maar geen personeel hebben, ja, dat kan ik niet afdwingen. Ik kan niet afdwingen, er moet iemand komen, als er geen mensen zijn. Dus dat zijn dingen die buiten onze macht liggen, maar waar we zeker zorgen over hebben.

De plaatsvervangend voorzitter: Ik denk dat dat een duidelijk antwoord is, of toch niet? De heer De Gier: Nou, nee, want … De plaatsvervangend voorzitter: Ja, ik kijk naar de klok hè, want we hebben een tijd afgesproken met elkaar. De heer De Gier: Ja, dat snap ik, maar bij het leerlingenvervoer hebben we gewoon de aanbieder van het leerlingenvervoer, boetes gegeven en een gedeelte van de uitvoering ergens anders ondergebracht. Wilt u nu zeggen dat wij wel contract hebben met aanbieders, maar daar geen boetebeding in hebben zitten, of zoiets, wat ze dwingt om meer personeel aan te nemen? Mevrouw Van Staalduinen: Ik weet niet of er een boetebeding in zit, dat zou ik moeten navragen, daar kom ik bij u op terug. Ik weet wel dat er sancties zijn op niet leveren, maar of dat ook met een boetebeding te maken heeft, dat wil ik voor u nagaan. Ik wil door, want mijn tijd gaat wel heel hard. Verpleeghuisbedden, daarvan zijn in de Waelpolder, want er wordt gezegd, er zijn geen verpleeghuisbedden. De Waelpolder start ’25, wordt ‘26 opgeleverd. De Kreek is volgend jaar opgeleverd. Rozenhof levert over twee jaar op. De Naald wordt naar ‘27. Er zijn ook een aantal die er in de pen zitten, het is niet zo dat een nieuwe ontwikkeling binnen twee jaar geregeld is, dus daar moet je een periode op rekenen.

We doen ons best en wij zitten voorlopig al boven die 80, dus ik denk dat dat niet reëel is, om te zeggen dat dat niet zo is. Huisartsen, we hebben inderdaad, met ‘…’ en met DSW, afspraken over de huisvesting van huisartsen. We hebben een contactpersoon die zich daarmee bezighoudt en ook bij nieuwe projecten, bij gebiedsontwikkeling wordt nu gekeken, per definitie, of er in nieuwe woonwijken ook huisartsen gevestigd kunnen worden. We doen daar wel degelijk wat aan en we proberen dat zo goed mogelijk te faciliteren. Dan heb ik nog de flexwoningen, even voor LPF, bij het Floragebied komen geen arbeidsmigranten in de flexwoningen, of de tijdelijke woningen, zoals wij ze dan nu weer noemen. Daar hebben we aparte gebouwen voor. De heer Van Koppen: Voorzitter, ter interruptie. Dan wil ik graag weten, welke doelgroep wel?

Mevrouw Van Staalduinen: Starters, Westlandse jongeren, starters, zoveel mogelijk lokaal maatwerk. Starters, Westlandse jongeren en een aantal statushouders. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, dat was hem, wethouder, ja hè? Mevrouw Van Staalduinen: De moties nog, sorry. Motie van de ChristenUnie, SGP. Daar geeft u aan, maar ik heb eigenlijk het antwoord al gegeven. Vanaf ‘26 hebben wij een wettelijke taak, het geld, die vier ton, is nu dit jaar, incidenteel opgenomen, om te horen wat het rijk vergoedt, dan kunnen we verder met de komende jaren om te kijken, we gaan in ieder geval aan onze plicht, aan de nieuwe bibliotheekwet met zich meebrengt, daar houden we ons aan en dan gaan we met de bibliotheek in overleg, hoe we dat verder moeten oplossen. De seniorengids, daar is al een seniorenflyer van genoemd, die hebben wij hier in Westland, dat vinden we een goede basis en we gaan kijken of we die kunnen uitbreiden naar meer en daar hoort u binnenkort dan wel van ons van. De Naald hebben we gehad. Armoedebeleid. Ja, dat is oordeel raad, want wij gaan niet over de rekenkamer, de rekenkamer is op dit moment al met een onderzoek bezig, wellicht dat dat nog ingepast kan worden, dat weet ik niet, maar wij bepalen niet wat de rekenkamer onderzoekt, dat bent u, dus vandaar oordeel raad. Dat waren ze volgens mij.