2023.01.25 Gemeente Westland Gemeenteraad 14664

VOORSTEL TOT BECHIKBAARSTELLING VAN EEN EXTRA KREDIET VOOR DE N211, WIPPOLDERLAAN TE WATERINGEN

De heer Lelieveld: Voorzitter. De GBW-fractie is unaniem van mening dat de vernieuwing/verbetering van de N211, de Wippolderlaan, voor Westland op economisch terrein van zeer groot belang is . De keuze waar wij vandaag voor worden gesteld , instemming met een extra financiële bijdrage aan dit project , is een lastige. Enerzijds is het een heel groot economisch belang, anderzijds zijn er in onze ogen slechte financiële

18

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

consequenties hiervan. De verbetering van de besproken rotonde Zwethlaan wordt al dan niet tijdelijk terzijde geschoven . Er is ruimte van € 2,1 miljoen in de algemene reserve. Ook deze rotonde is economisch gesproken van zeer groot belang voor het Westland. De motivatie van geen ruimte, zoals staat te lezen in de stukken van het college, kan voor GBW nimmer een echte reden zijn om dit project terzijde te schuiven. Het oplossen van de N211 en het niet door laten gaan van de rotonde Zwethlaan verschuift het economische probleem in Westland. De GBW-fractie benadrukt dat het terugdraaien van de financiële bijdrage ten gunste van de algemene reserve en het voortzetten van de plannen van de Zwethlaan de voorkeur hebben. De financiële extra bijdrage aan de provincie voor de N211 is inmiddels nagenoeg definitief toegezegd aan de provincie middels de brief van het college. Gezien het grot e economische belang en met in ons achterhoofd de enorme prijsstijgingen, kunnen we dit enigszins billijken. De manier waarop verdient zeker geen schoonheidsprijs in de ogen van GBW. Wel stellen wij voor dat het college een andere dekking gaat zoeken voor deze financiële bijdrage. Te denken valt aan een dekking uit een ander financieel potje van de wethouder .

Tijdens de recente vergadering van de c ommissie Ruimte heeft de fractie van GBW opnieuw nadrukkelijk aangedrongen, evenals overigens meerdere partijen in deze raad, een rondgang te maken langs meerdere partijen en gemeenten voor een extra financiële bijdr age. Het kan in onze ogen niet zo zijn dat alleen Westland opnieuw bijpast. De argumenten van de gemeente Den Haag hebben wij vernomen. De overige bela nghebbenden, zoals de metropoolregio en de gemeente Midden -Delfland, zijn voor het juiste toekomstperspectief , samen de bereikbaarheid van een van de greenport hoog houden, van essentieel belang. Ook vernemen we heel graag een reactie hierop van het colleg e tot zover voorzitter. De heer Van Harmelen: Voorzitter. Mijn fractie kan akkoord gaan met het voorstel, want het snel doorgaan van dit project is noodzakelijk voor de bereikbaarheid en de economie van het Westland. Het traject loopt al vele jaren en de kosten zijn alleen maar gestegen. Nog langer wachten zorgt er mogelijk voor dat de kosten nog meer gaan stijgen. Ik wil nog wel een kanttekening plaatsen. Zoals al eerder ingebracht door mijn fractie vinden wij het jammer dat de verzorgingsplaats, het benzinestation , hiervoor moet wijken. Wij denken dat hiervoor een andere oplossing te vinden was geweest. Hier werken mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die nu hun baan kwijtraken.

En de vraag is wat er met hen gaat gebeuren. Mevrouw Daalhof: Voorzitter. Een eeuw geleden leek het allemaal zo simpel . Om de enorme toename van het autoverkeer in goede banen te leiden werd met een paar strepen de rijksweg naar Hoek van Holland op de kaart gezet . In de decennia daarna werden steeds stukken gerealiseerd als provinciale weg, behalve dat ene belangrijke stuk bij Wateringen. De wegen werden drukker en drukker en alle gemeenten in de regio begonnen naar adem te happen. In 1998 werd de Verlengde Lozerlaan dan eindelijk geopend en ging e r een zucht van verlichting door het Westland en Den Haag. Geen vrachtwagens meer door woonwijken, geen herrie meer in je achtertuin en frisse lucht overal waar je liep . Maar het plezier was van korte duur. De economie groeide. Er werden duizenden huizen gebouwd en nog meer mensen namen een tweede auto. De Wippolderlaan, ooit een perfect werkende slagader , begon dicht te slibben. Een infarct kon niet lang uitblijven . Met het 3 in 1-project verderop in Westland en het doortrekken van de A4 kwam er even wat l ucht, maar langzaamaan kwam het infarct terug. De oplossing: dotteren en een stent aanleggen bij de Veilingroute en de Laan van Wateringse Veld.

Deze Westlandvariant zou alle problemen moeten oplossen : een goede doorstroming van het verkeer uit Westland en Den Haag naar de snelweg en een snellere verbinding tussen Naaldwijk en Wateringen. Onze raad stelde een bedrag beschikbaar om een stent mogelijk te maken, maar ook nu weer zijn de tijden veranderd. De st ent en eigenlijk de hele operatie is duurder geworden en Westland wordt gevraagd een extra bijdrage te geven. D66 Westland is daar zeker toe bereid. De € 2,1 miljoen is in dit kader

19

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

een redelijk bedrag om ons verkeer en onze vrachtwagens door de slagader te laten stromen. Het was gereserveerd als bijdrage voor de aanleg van een provinciale rotonde bij de Zwethlaan. Maar laten we eerlijk zijn, door alle benodigde grondaankopen en de verkeerstechnische problemen die nog niet zijn opgelost schuift de provincie deze rotonde voor zich uit. Dan is het de keuze of we het geld nog een tijd in onze portemonnee houden of nu meewerken aan de Wippolderlaan en daarna samen met de provincie de rotonde aanleggen. D66 kiest voor het laatste. Het gaat immers om onze ondernemers, onze verenigingen en onze inwoners. Het vragen van een bijdrage aan de grote buurgemeente leidt niet tot succes. Den Haag zorgt met de provincie voor een verbeterde Lozerlaan en een Erasmusweg en een verdiepte aansluiting op de Wippolderlaan. Precies wat onze bedrijven van het ABC-terrein nodig hebben om Westlandse producten bij de mensen te krijgen. Zo draagt elke gemeente bij aan het weer gezond maken van de bloedsomloop in de regio. Binnen afzienbare tijd moeten er plannen worden gemaakt voor de Gebiedsuitwerking 3.0 vanaf 2025. Wij verzoeken het college om de raad intensief te betrekken bij het maken van de keuzes voor het auto- en fietsverkeer en het openbaar vervoer op het grondgebied van Westland. Kan de wethouder nu al schetsen voor hoe hij dat voor zich ziet? De heer Plomp: Voorzitter.

Net als anderen ook al aangaven is het aanpakken van de Wippolderlaan gewoon heel belangrijk voor de doorstroming van het verkeer in Westland. De kosten zijn gestegen. Dat er daarmee een extra bijdrage vanuit Westland komt vinden wij niet meer dan redelijk. Als we kijken naar de rotonde Zwethlaan begrijp ik de argumenten van het college dat d ie niet op korte termijn realiseerbaar is . Ik denk ook dat het verstandig is om dat geld dan nu te besteden in plaats van het te lang op de plank te laten liggen. Dus daarin kunnen we meegaan. Maar dat neemt niet weg dat die rotonde wel aangepakt moet worden . Zowel voor de doorstroming van het verkeer daar als voor de veiligheid van de fietsers die daar proberen over te steken. Dus dat betekent dat er op termijn mogelijk uit die Gebiedsontwikkeling 3.0 geld vrijgemaakt moet worden om alsnog deze rotonde aan te gaan pakken. Dit uitstel mag absoluut geen afstel worden. De heer Chafiâ: Voorzitter. Ik sluit me eigenlijk aan bij het overgrote deel van de vorige sprekers. We hebben hier te maken met een met een weg die echt snel verbreed en aangepakt moet worden en dat dat doen we vooral voor de economie. En wat wij vanavond ook gaan beslissen, of wij voor of tegen dit voorstel gaan stemmen, die weg moet aangepakt worden. Het loopt nu al veel vast.

Het is een van de drukste provinciale wegen dan wel niet de drukste provinciale weg van Zuid-Holland en zelfs Nederland. En ik ben er bang voor dat op het moment dat wij hierin gaan stokken we moeten gaan vergelijken met een ander project in de buurt, de verlenging van de A4. Die duurt lang, kost heel veel geld en is niet efficiënt. Daarom moeten wij inderdaad snel zaken beetpakken. We hebben een voorstel gekregen van het college. En daarin staat inderdaad dat de rotonde daarmee eigenlijk geslachtofferd wordt. Er komt geen geld beschikbaar vanuit de provincie . En daarover gaat ook mijn eerste vraag. Wanneer is besloten vanuit de provincie dat dit geld vanuit gebiedsontwikkeling niet meer beschikbaar is? En mijn tweede vraag gaat hier eigenlijk ook over. Er is gezegd dat er bij de rotonde twee issues zijn, namelijk het fietsverkeer en de knelpunten. En in de argumentatie wordt dan vervolgens ingegaan op waarom die fietstunnels niet meer nodig zijn. Niet op het feit dat het nog steeds een knelpunt is . Dus we schorten dan een project op dat op het moment dat de Wippolderlaan klaar is, waarbij er geen stoplichten meer zijn en er heel veel verkeer die kant op gaat en terugkomt, echt een ernstig knelpunt gaat ontstaan . Want die rotonde is geen ontwikkeling op zich. Die roto nde is een ontwikkeling binnen een heel breed kader.

Namelijk de Wippolderlaan, de Veilingroute, het 3 in 1-project richting de verbreding van de A4 en straks de Blankenburgtunnel, die er ook komt om die hele vlinderstructuur in Westland door te laten lopen en. Nu wordt dit eigenlijk als een voldongen feit bij ons neergelegd. We

20

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

hebben met de provincie gepraat en dit is de manier waarop we het doen. Welke andere maatregelen en andere opties zijn er nog met de provincie besproken om dit naar voren te krijgen? Heeft het college ook nog gekeken naar andere potjes die we hebben waar we wellicht minder uitgaven in gaan krijgen ? Waarom specifiek dit potje dat zo belangrijk is voor de doorstroming binnen Westland ? Ik sluit me volledig aan bij de heer Lelieveld als het erom gaat wie daar dan voor de kosten opdraait. We hebben natuurlijk een intensief participatieproject gehad, waarbij vooral verenigingen vanuit Midden-Delfland ervoor hebben gezorgd dat er nieuwe plannen zijn gekomen. Als we dan in de documentatie kijken betaalt de gemeente Midden -Delfland € 0,05 miljoen. Dat is niet veel en Westland moet de hele tijd maar dat extra potje pakken en de argumentatie van Den Haag pakt ook de Erasmusweg beet . Dat maakt het natuurlijk ook niet makkelijker om breder te gaan kijken. Maar hoe kunnen we die lasten nou zo eerlijk mogelijk verdelen? Dus ook dezelfde vraag aan de wethouder als eerder gesteld : hoe gaan we die lasten eerlijker verdelen en wat kunnen we daar de komende periode nog aan doen? Ik wil hier ook bij gezegd hebben dat dit een kostenstijging is. Vanwege deze kostenstijging moeten wij nu extra geld gaan inleggen.

Ik ben echt heel erg beni euwd hoe wij de komende tijd, de komende maanden dit soort discussies nog meer zullen hebben in de raad. Want dit zal niet de eerste project zijn waarbij we kostenstijgingen zullen te genkomen. We hebben het Watermanproject gehad, we hebben nu dit project, wat wordt het volgende project? En het lijkt me eigenlijk heel goed dat we als raad en als college eens na gaan denken hoe we omgaan met kostenstijgingen. Want als we voor elke kostenstijging extra geld uit andere potjes moeten halen, dan zijn de potjes op een gegeven moment leeg. Dat is een groot issue en we hebben het project oud voor nieuw. Maar de vraag is of dat voldoende zal zijn voor al die kostenstijgingen die we de komende tijd nog verwachten. En ik ben ook zeker benieuwd naar de visie van het college op dit punt. Mevrouw Van Erven: Wij hebben al eerder aangegeven een groot voorstander te zijn van dit project en dat zijn we nog steeds. Het draagt bij aan een betere bereikbaarheid van Westland en dat is ook goed voor onze Westlandse economie. Een b eter bereikbaar Westland valt of staat echter niet alleen met de aanpak van de Wippolderlaan. De aanpak van de aansluiting met de Zwethlaan is ook nodig voor zowel de bereikbaarheid als de. Veiligheid. En hier sluiten we ook aan bij de andere partijen.

Kan de wethouder toezeggen dat er samen met de provincie gekeken wordt naar de mogelijkheden om dit knelpunt aan te pakken, nu een rotonde daar niet haalbaar zou zijn ? En tot slot de vraag of er geen andere financieringsopties meer zijn . Is dit project echt afhankelijk van de Westlandse bijdrage en zijn alle andere financiële potjes en opties uitgenut? De heer Duijsens: Voorzitter. Westland Verstandig vindt dit een vreemd voorstel met ook een aantal vreemde wendingen. Laten we even vooropstellen dat Westland Verstandig vindt dat het werk aan die weg, de Wippolderlaan, moet doorgaan. Vandaag stemmen we in feite over een bedrag dat in 2026 pas nodig is. Dus dat is over drie jaar en mogelijk zal het ongetwijfeld nog veel later zijn . Dat is de ervaring. Onze fractie heeft nog enigszins getwijfeld tot aan het memo van de wethouder , waarin je kunt lezen dat de aanleg van de weg doorgaat, of wij dit nu doen of niet doen. Ook in de commissievergadering heeft de vertegenwoordiger van de provincie aangegeven dat het even on hold is gezet, maar inmiddels zijn alle zaken weer op orde en zet de provincie door. Dus die reconstructie, die gaat ook door als wij vanavond dit b esluit niet in deze vorm zouden gaan nemen.

Met de heer Chafiâ geef ik aan dat als we zelfs de prijsverhogingen van de provincie moeten gaan vergoeden, dan kunnen we ongeveer wel inpakken als gemeente, want we hebben onze handen al vol om onze eigen prijsverhogingen te kunnen betalen. Het is een provinciale weg en dat blijft dier ook. Wat dat betreft is ook op dat punt geen noodzaak aanwezig. Het zou anders zijn als hier van de provincie een verzoek of een mededeling lag met alles te stoppen als de gemeente dit niet doet. Maar dat heb ik niet gezien en de wethouder bevestigt dat die

21

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

aanleg gewoon doorgaat. We moeten ook niet vergeten dat we al € 7,6 miljoen krediet gegeven hebben. Onverplicht heeft de raad gewoon gezegd te vinden dat de wijzigingen , de. verdiepte aanleg van die van die weg, ook in het belang van Westland is. Dus wij gaan eenmalig akkoord met € 7,6 miljoen. En wat zien we nu? In feite betalen we nu € 20 miljoen aan deze weg. En als je dan het totale bedrag ziet is dat best veel. De wethouder zal straks zeggen dat die € 20 miljoen geen echt geld is. Dat is wel echt geld. Dat is € 2,1 miljoen vanwege het niet doorgaan van de Zwethlaan. Ineens is er niet voldoende ruimte. Ineens begint de provincie allerlei dingen te roepen waarom die niet door zou gaan. Wij als raad en ook de provincie hebben ooit met helder verstand die rotonde daar gepland. En die rotonde is in het belang van Westland en is in het belang van onze inwoners en ondernemers . Dus dat inwisselen van die rotonde is definitie f inwisselen. Want ook die € 1,4 miljoen van de provincie vervalt. Dus wat dat betreft is dat een slechte ruil. Zet de Zwethlaanrotonde door en ga die niet voor dit uitwisselen. Maar er is nog meer, namelijk dat de provincie zegt een aantal andere voorziene oplossingen van knooppunten in Westland, van provinciale wegen, ook niet te gaan doen. Vandaar die € 8,3 miljoen die men uit het budget van gemeente haalt.

Tot 2030 komen we daar natuurlijk ook mee in de problemen als Westland zijnde. Dus ik begrijp niet dat het college en deze wethouder akkoord zijn gegaan met deze deal die op alle punten slecht voor Wes tland is. Natuurlijk moet de Wippolderlaan doorgaan. Die gaat door. Dat heeft u zelf bevestigd. De provincie vindt dat ook. En zomaar vrijwillig wat geld geven omdat de provincie het leuk vind t gaat er bij onze fractie niet in . Dus wij vinden dat dit voors tel geen verstandige keuze is, niet in het belang van Westland is en we zullen dat dus ook niet op deze wijze moeten doen . We zullen dan ook tegen het voorstel stemmen. Meneer Witkamp: Voorzitter. Het is inderdaad weer enige tijd geleden dat we dat voorstel voor een bijdrage voor aanleg van de verbeterde Wippolderlaan hebben aangenomen. Zoals eerder ook al is aangegeven hebben wij geconstateerd dat op dit moment alle infrastructurele werken soms met 20% of meer uit de band gieren als het over bekostiging gaat. Niet alleen de kosten v an arbeid zijn fors gestegen, maar ook van grondstoffen en alle zaken die daarmee samenhangen. Dus hier zit ook een bepaalde logica in . Als je naar dit toch wel redelijk grote project kijkt wordt daarop eenzelfde effect gesorteerd. Wij vinden eigenlijk dat hier ‘samen uit samen thuis’ geldt. Want dit deze verbetering is voor Westland cruciaal. Ik zit dagelijks op de weg in het land.

En ik constateer dat het Westland uitkomen procentueel het grootste deel van mijn reistijd opslokt . En daar wil ik eigenlijk ook wel een keer vanaf. En ik ben niet de enige. Iedereen die in het Westland in het bedrijfsleven werkt maakt dat dagelijks mee . Men ervaart dat er ‘s ochtends en 's avonds periodes zijn dat je gewoon de tijd moet nemen om die Wippolderlaan over te komen. Als het over kostenverdeling gaat hebben wij eerder al opgemerkt dat we bedenkingen hadden bij de bijdrage van de gemeente Den Haag . Uit de beantwoording en ook naar aanleiding van wat artikelen van Den Haag hebben we begrepen dat zij ook een behoorlijk stuk van de kosten van de aansluiting en de doorsluizing van de N211 naar de N 213 voor haar rekening neemt door de Lozerlaan aan te pakken. Dus ook zij z al net als de gemeente Westland extra kosten moeten maken. Dus daar is sowieso begrip voor. In het stadsgewest Haaglanden heb ik wel eens aangegeven dat de ring N213-N211 richting de A4 cruciaal is om beet te pakken voor het vrachtvervoer vanuit het Westla nd en het bedrijfsleven. De koppeling met de rotonde, zoals het college d ie nu voorstelt, lijkt logisch, Maar intussen heb ik ook mogen lezen dat onze begroting er voor het komend jaar goed uitziet en er meer geld over is, omdat de gemeente extra gronden heeft verkocht. Daar zit ook een behoorlijk surplus in.

Dus ik zou de aanleg van die rotonde niet af laten hangen van de extra betaling die we nu doen aan de aanleg van de Wippolderlaan, maar gewoon doorpakken volgens planning. Want als wij dat een belangrijk cruciaal punt vinden, dan is dat gewoon een kwestie van het maken van keuzes en van wat eerste prioriteit heeft. Dus dat ter advies aan

22

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

het college om dat op die manier te bezien : of het die koppeling nog wil maken of dat het dat op een andere manier binnen de begroting oplost. Kortom, wij gaan natuurlijk akkoord met dit voorstel. Wij vinden het alleen jammer dat er een jaar vertraging is opgetreden . Want een jaar extra vertraging betekent altijd weer dat je een jaar langer in de file mag staan. Maar nogmaals, we zijn blij dat er nu wel groen licht is en dat er met de aanleg begonnen kan gaan worden. Dus wij zijn voor. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan wethouder Varekamp namens het college. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Dank u wel. Allen dank voor hun bijdrage. Ik ben blij dat u allemaal herkent en erkent dat dit een buitengewoon belangrijke weg is. Het is in wezen toch een gateway van en naar het Westland. Niet alleen voor onze economie, maar voor eenieder die het Westland in - en uitgaat. En in die zin ben ik blij dat dat u er voor bent om de Wippolderlaan aan te pakken. Het klopt dat het een provinciale weg is, dus in die zin is het eigenlijk de taak van de provincie. Maar om die doorstroming te verbeteren hebben wij eerder een bijdrage geleverd van € 7,6 miljoen voor een ongelijkvloerse kruising, teneinde daarmee nog beter het Westland in en uit te komen. De kosten zijn een beetje uit de bocht gevlogen. Dat is jammer, maar dat is niet uniek voor dit project.

Dat gebeurt op meer zaken. Dat heeft u ook aangegeven. En het college is dus van mening om daar ook aan bij te dragen. Ik denk dat de heer Witkamp dat heel mooi verwoordde met ‘samen uit, samen thuis’. Het college heeft gezocht waar dat geld vandaan te halen is. We vonden het niet gepast om dat geld zomaar zonder meer ergens vandaan te halen. We zagen dat de provincie meerdere projecten geschrapt heeft. De middelen van de provincie zijn beperkt, dus die heeft door heel de regio en niet alleen in Westland, maar in heel de regio, projecten geschrapt. Daaronder valt ook de rotonde met de Zwethlaan. Dat is voor ons reden geweest om te zeggen dat je dat geld daar kunt laten staan. Dan staat het daar misschien een paar jaar. Dan wordt het dood geld, want dat doet niks. En dan kun je het beter aanwenden om die Wippolderlaan aan te leggen. Maar ik begrijp dat u dat lastig vindt. Ik hoor velen van u zeggen die rotonde wel belangrijk te vinden. Ik ben even zo vrij om dat te vertalen als te zorgen dat het verkeer daar doorstr oomt. Of dat nou met een rotonde, een turborotonde of anders gebeurt, ik ben het volledig met u eens dat we moeten zorgen dat het verkeer daar door blijft stromen. Een aantal van u deed aan mij de oproep om zich in te spannen om te zorgen dat die doorstroom gegarandeerd blijft. Nou, dat wil ik inderdaad heel graag . Uiteraard samen met de provincie.

Ik kan nu niet overzien hoe dat zijn beslag zou kunnen krijgen . Maar ik wil me inderdaad inspannen dat ook het verkeer bij de Veilingroute blijft doorstromen. De heer Lelieveld: Bij interruptie. Wethouder, kunt u er ook een termijn aan hangen wat betreft wat u nu zegt? U zegt zich te willen inspannen. Wethouder Varekamp: Ik kan er geen definitieve datum aan hangen . Maar dat is natuurlijk vanaf nu en de komende jaren. Het moet niet zo zijn dat we nu niks doen en dat je over drie jaar tot de ontdekking komt dat het alleen maar vast staat. Dus dat is continu werk vanaf nu wat mij betreft. De GBW-fractie stelde een vraag hoe het met de bijdrage van de M RDH en de gemeente Midden-Delfland zit. De MRDH draagt hier niet aan bij, omdat dit een provinciale weg is. Dat is redelijk strak gescheiden . Met de gemeente Midden-Delfland is eerder gesproken. De heer Chafiâ gaf dat juist aan. Haar bijdrage betreft € 50.000,00. Zij heeft zelf eerder aangegeven dat zij een begroting heeft waar het in haar ogen niet past om een extra bijdrage te doen . Dat is eerder wel besproken, maar ze geeft aan daar weinig te kunnen. Als het gaat over de bijdrage van de gemeente Den Haag heeft die een extra bijdrage gegeven voor de te realiseren ongelijkvloerse kruising met de Erasmusweg. Daar doet de

23

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

gemeente Westland overigens niks, waar er wel Westlands verkeer overheen gaat, onder andere naar ABC Westland . Onze bijdrage zit dus in de toegenomen kosten van de Wippolderlaan op het deel zoals aangegeven. De ChristenUnie -SGP gaf aan voorstander te zijn van het voorstel, waarvoor dank. Zij vroeg hoe het zit met de medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dat is een aangelegenheid van de bedrijven op de verzorgingsplaats. Het is ons bekend dat zij op meerdere plaatsen in Westland activiteiten c.q. bedrijven hebben. Hoe z ij dat precies doen kan ik u niet vertellen, dat weet ik niet . Maar ik heb de overtuiging dat zij er ongetwijfe ld mee bezig zijn. Mevrouw Daalhof had een uitgebreide introductie over de wegen alhier. Zij gaf ook aan voorstandster te zijn van en ook aandacht te hebben voor het doorstromen van het verkeer . De heer Chafiâ vroeg wanneer is besloten dat het geld niet meer beschikbaar is voor de voor de rotonde met de Zwethlaan. Nou, dat is de afgelopen periode geweest. Nogmaals, we hebben gekeken hoe we dat gaan doen . En ik heb u net verteld dat het eigenlijk min of meer een logische afweging is, doordat de provincie een aantal projecten schrapt, waaronder die rotonde. Daarop hebben wij gezegd dat we dan wel dat geld kunnen laten staan, Daar ga je niks mee doen en kun je het beter hiervoor aanwenden.

De heer Chafiâ gaf aan dat de rotonde heel belangrijk is, niet alleen voor de doorstroming, maar ook voor het fietsverkeer. Hoe gaan we daarmee om? Dat is denk ik onderwerp van gesprek. Voor nu is besloten die rotonde te schrappen en ik heb gezegd dat het belangrijk is dat dat verkeer blijft doorstromen . Daarover gaan we in gesprek. We gaan ook zien wat er kan. Daarvan wil ik u uiteraard op de hoogte houden . De heer Chafiâ: Bij interruptie. Dat vind ik nou echt het lastige van dit voorstel . Nu ligt het voorstel voor en we weten nu wat er met de provincie is besproken. D at gebeurt vaker bij dit soort infrastructuuractiviteiten . Ik vind het van belang dat de raad daarin ook vooral wordt meegenomen en waarom bepaalde beslissingen genomen zijn. Waarom is er in die periode niet gekozen voor ook af en toe alvast de raad even informeren? Het gaat over gesprekken die gaande zijn en wat men van plan is. Zo betrek je de raad ook bij datgene wat we gaan beslissen. Want € 2,1 miljoen is niet een licht bedrag . Het is een heel belangrijk project. Maar het voelt als een voldongen feit en dat is denk ik niet goed in de verhouding tussen college en raad. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Ik wil de raad uiteraard graag meenemen. Ik meen ook dat we dat nu doen. Het is een traject geweest van de afgelopen drie maanden. De gesprekken zijn eind oktober hierover gestart.

De provincie heeft ons eerder laten weten dat die kosten zo toegenomen zijn. De provincie heeft ook altijd aangegeven die kosten zelf op te plussen. En op een gegeven moment kwam een verzoek of Westland daarin kon bijdr agen. Dat is de afgelopen drie maanden gebeurd. We hebben daarna oplossingen gezocht . En dit is eigenlijk hoe dat zijn beslag krijgt. Ik snap nogmaals heel goed uw verzoek om te kijken hoe we naar de toekomst daarmee omgaan, Maar dat is inderdaad een open stuk nu. Maar soms moet je dat doen om ergens anders wel mee verder te kunnen. Wij vinden het belangrijk dat die Wippolderlaan doorgaat en dat is de reden waarom we dit voorstel hebben gedaan. Westland Verstandig uitte wat kritieken op het voorstel. Zij is overigens ook voorstander van een uitbreiding van de Wippolderlaan. Daarmee zijn we uiteraard blij. Ja, dat zijn keuzes . Je kunt linksom of rechtsom . En wij hebben gemeend een heldere afweging gemaakt te hebben en daarom hebben we deze keuze gemaakt. De heer Duijsens: Ik heb toch nog even een heel concrete vraag aan de wethouder . Iedereen heeft bepaalde opmerkingen. Een bepaalde mening hebben mag uiteraard. Maar ik heb nog niemand gehoord die heeft gereageerd op uw memo, waarin u zegt dat de Wippolderlaan door de provincie aangelegd en gereconstrueerd word t, ook als gemeente dit niet doet.

Dus wat zijn dan hier aan het doen? Waarom doen we dit ? Ja, om te voorkomen dat de provincie

24

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

de hele pot van de gemeente leeg plundert in het kader van het 3.0-plan. Maar goed, dan is het aan de provincie om te zeggen dat dat zo niet gaat. Men kan niet allerlei andere knelpunten opofferen omdat er nu sprake is van een hogere prijs. Waarom wordt daar niet op ingezet? En waarom offeren we dan nu die rotonde op? We gaan € 2,1 miljoen kwijtraken. In feite gaan we € 20 miljoen bijdragen, minus de € 7,6 miljoen die we al hebben. En dat terwijl de provincie zegt die weg toch wel te gaan aanleggen, ook als de gemeente niks doet Waarom doen we dit? Wethouder Varekamp: Nou, zo simpel is het niet, Er is een Gebiedsuitwerking 3.0, waarin activiteiten gepland zijn om de mobiliteit in deze regio te verbeteren. Daar zijn gelden voor beschikbaar en de provincie haalt daar een deel van de gelden uit om ook de gestegen kosten van die Wippolderlaan te dekken. Natuurlijk kun je al dat geld eruit halen, maar dan heb je naar de toekomst helemaal niks. Wij vinden de toekomstige ontwikkeling van de mobiliteit ook belangrijk . En daarom is die voorziening, die Gebiedsuitwerking 3.0, daarin heel belangrijk. En dat is voor het college reden geweest om te zeggen dat je die € 2,1 miljoen van die rotonde, die in de planning van de provincie geschrapt wordt , wel te laten staan. Ik heb daarover gezegd, dat dat dan dood geld wordt. Dan staat het daar en dan gebeurt er niks mee.

Dat geld kun je dan beter aanwenden om die Wippolderlaan voor elkaar te krijgen. Dat is de afweging geweest. De heer Duijsens: Daarop wil ik toch nog even reageren. Wat u zegt slaat nergens op . Want die pot wordt al nagenoeg leeg geplunderd. Als u uw eigen voorstel en uw eigen memo ziet, dan zit er € 16 miljoen in. Daar wordt al € 8,5 miljoen uit gesloopt. En de provincie haalt al € 1,4 miljoen weg uit die rotonde. Die doen ze ook in dit voorstel. Er is tijdens de commissievergadering gezegd dat de provincie al lang had besloten om die rotonde bij de Zwethlaan niet door te laten gaan. Maar waarom wordt die dan wel nu opgevoerd ter dekking van de € 12 miljoen die de provincie zo graag van de gemeente wil hebben? Dus die pot wordt al nagenoeg leeg gehaald. Daar gaat u ook mee akkoord. Dus dat betekent dat Westland tot 2030 in feite op slot zit, omdat we dit nu vanavond gaan beslissen en omdat u akkoord gegaan bent met het leeghalen van die pot. Als we daar die metropolitane fietspaden vanaf trekken, dan kan er voor de rest nagenoeg niks gebeuren door de provin cie, omdat de pot op is. En dat omdat wij vanavond een dergelijk besluit gaan nemen. En dat moeten we gewoon niet doen, vind ik. Wethouder Varekamp: Je kunt niks doen, maar dan gebeurt er niks ook. En daar ben ik geen voorstander van. Er moet wat gebeuren.

Het college en ik zijn van mening dat het goed is dat je keuzes en focus maakt en dan moet je je ergens op richten . En we hebben dat in dit geval op de Wippolderlaan gedaan. Ik heb u allemaal horen zeggen dat dat belangrijk is, dus ik voel me gesterkt om dat te doen. En dan moet je keuzes maken . En je kunt niet alles. En we hebben ook een afweging gemaakt, wat een nuance en balanceren is, om niet alles uit die bijdrage van die van die gebiedsuitwerking te halen. Daar moet je ook wat in laten zitten, omdat er zeer zeker nog toekomstige projecten zijn die je daaruit kunt bekostigen . Ik hoor u niet over die € 2,1 miljoen die je dan laat staan, waar de komende jaren niks mee gaat gebeuren. Die kun je beter voor je laten werken door die nu beschikbaar te stellen voor de realisatie van de Wippolderlaan. Dat is de afweging. En overigens blijft er nog een aanzienlijke hoeveelheid geld over om naar de toekomst zeer zeker wel dingen te doen. Voorzitter. Ik continueer mijn beantwoording. De LPF heeft ook aangegeven in te stemmen en noemde ‘samen uit, samen thuis’. Daar ben ik het volstrekt mee eens . En u vroeg ook aandacht om te kijken of het nog anders kan, want die rotonde is zeer zeker wel belangrijk. Nou, ik handhaaf even het voorstel om die € 2,1 miljoen wel hieruit te halen en voor die Wippolderlaan in te zetten.

Nogmaals, als je dat niet doet, dan blijft het geld daar staan, maar gebeurt er de komende jaren niks mee. En ik wil zeer zeker op uw verzoek ingaan om

25

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

met de provincie te bezien hoe we die doorstroming op de Veilingroute goed houden en hoe we de aansluiting met de Zwethlaan alsnog In de toekomst kunnen realiseren . De heer Duijsens: Toch nog even een reactie op de wethouder . Als hij zegt dat er dan niets met die € 2,1 miljoen gebeurt, dan is dat natuurlijk onzinnig. Als wij als raad zouden beslissen € 2,1 miljoen voor die rotonde niet nodig te vinden, dan valt er gewoon € 2,1 miljoen vrij en dan kunnen we daar leuke dingen voor de mensen voor doen. En nu geven we niet die € 2,1 miljoen aan de leuke dingen voor de mensen. Nee, we geven ze cadeau aan de provincie , omdat u in uw eigen memo schrijft, wat ik echt de limit vindt: “De provincie heeft toegezegd het provinciale project Wippolderlaan niet te beëindigen als de gemeente Westland geen aanvullende financiële bijdrage levert. ” Nou, dan zijn we er klaar. Dat doen we niet en de weg wordt toch aangelegd . En u gaat terug naar de provincie. U gaat eens even goed overleggen en onderhandelen met de provincie. Die rotonde moet gewoon doorgaan. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Ik denk dat ik duidelijk betoogd heb dat je het ook uit die hele pot kunt halen, maar dan heb je minder om naar de toekomst te investeren in andere mobiliteitsprojecten. Het klinkt natuurlijk mooi om dat geld vrij te laten vallen voor de leuke dingen. Het gaat niet om leuke dingen.

Het is een noodzakelijk ding en daarom heeft het college deze afweging gemaakt om deze gelden hiervoor in te zetten. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Ooit was er een uitspraak ‘Leuke dingen voor linkse mensen in Nederland’ en ik begrijp dat die hier ook nog geldt. Ik kijk even of er een behoefte is aan een tweede termijn. De heer Chafiâ: Voorzitter. Ik concludeer een aantal dingen uit de beantwoording van de wethouder. Ten eerste dat de wethouder het met de fractie van het CDA eens is dat in het vervolg bij dit soort trajecten de raad eerder betrokken moet worden . Dat moet dan op de juiste manier gebeuren. Want er worden hier best wel beslissingen ge nomen. We komen daarmee tot een voldongen feit. Ik kan me ook wel de frustratie van de heer Duijsens voorstellen. Er ligt hier nu iets. De provincie heeft eigenlijk al wat geld uit het potje getrokken en gezegd dat niet meer in de rotonde te gaan steken, want die is geen prioriteit meer. En vervolgens hebben wij € 2,1 miljoen, waarbij we denken dat we daar wat mee moeten. En dan is dit eruit gekomen. Dus dit soort voldongen feiten in de raad brengen lijkt me niet handig. Dan de toezegging rondom de rotonde. Ik ben blij dat de wethouder de toezegging heeft gedaan. Maar ik zou die toch wel iets steviger willen zien . Ik denk toch dat het goed is om daar toch een uitspraak over te laten doen door de raad.

Ik wil daarom graag een motie indienen. “De raad van de gemeente Westland, in vergadering bijeen op 25 januari 2023; constaterende dat: 1. in het raadsvoorstel ‘Voorstel tot beschikbaarstelling van een extra krediet voor de N211 Wippolderlaan te Wateringen ’ is opgenomen dat voor het extra krediet van € 2,1 miljoen de geplande uitbreiding van de rotonde Veilingroute -Zwethlaan (voorlopig) van de baan is; 2. het verkeer op de rotonde Veilingroute -Zwethlaan zonder deze uitbreiding a l vastloopt op piekmomenten; overwegende dat: 1. de uitbreiding van de Wippolderlaan van zeer groot belang is voor de doorstroming in Westland van een belangrijke verkeersader, en daarmee de Westlandse economie;

26

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

2.

deze uitbreiding er wel voor gaat zorge n dat er nog meer verkeer continu zal bewegen in de richting van de veilingroute en de rotonde bij de Zwethlaan een nog groter knelpunt wordt; 3. de uitbreiding van de rotonde niet een op zichzelf staand knelpunt is, maar bezien moet worden in een bredere ontwikkeling van de doorstroming in Westland en de omgeving; 4. alhoewel het huidige plan van een turborotonde en fietstunnels voorlopig niet haalbaar lijkt, dit niet kan betekenen dat het knelpunt niet wordt opgelost; verzoekt het college: 1. het gesprek met provincie en omliggende gemeentes continu te blijven voeren om te komen tot een werkbare oplossing waarbij de toenemende lasten niet zorgen voor het stoppen van het oplossen van het knelpunt Veilingroute -Zwethlaan; 2. samen met de provincie te onderzoeken hoe het knelpunt zo efficiënt mogelijk kan worden opgelost, en deze resultaten te bespreken met de raad en/of commissie ruimte in Q3 2023, waarbij uit gegaan wordt van een situatie dat de oplossing van het knelpunt is gerealiseerd voordat d e uitbreiding van de Wippolderlaan gerealiseerd is (eind 2026); 3. de raad blijvend te informeren over deze ontwikkeling en mee te nemen in de te lopen route; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie van het CDA, D66, Groenlinks, de PvdA en de VVD) Voordat de heer Duijsens aan het woord komt wil ik hem de volgende vraag stellen.

Als deze motie aangenomen zou zijn, betekent het dus dat we met elkaar zeggen met die rotonde aan de slag te gaan. Er komt een uitwerking. We gaan dat doen voordat de Wippolderlaan er is. De provincie heeft dat geld teruggetrokken voor dit project . Op het moment dat wij die rotonde door willen laten gaan, moeten we daar alsnog extra geld bijleggen. Zorg dan ervoor dat die Wippolderlaan opgelost wordt en dat we ook kijken naar andere mogelijkheden om dat knelpunt Veilingroute-Zwethlaan op te lossen. Want een turborotonde en fietstunnels hoeven niet per se de beste oplossing te zijn of de meest efficiënte oplossing. En dat wil ik dat de raad de komende tijd gaat bespreken. De motie is mede ingediend namens D66 Westland, GroenLinks Westland, de PvdA Westland en Westlandse VVD. De heer Duijsens: Ik zie die motie als een als een soort draaiing om voor het voorstel te kunnen stemmen. Maar die motie is natuurlijk lucht. Als we nu het voorstel volgen en het memo van de wethouder volgen, dat ten grondslag aan het voorstel ligt, dan laat de provincie eerst € 1,4 miljoen verdampen en die gaat ze in de Wippolderlaan stoppen. De € 2,1 miljoen van de gemeente is er niet meer. Dus als de gemeente daar wat wil betekent het dat de gemeente minstens voor € 3,5 miljoen aan de lat staat. Nou, het middel is alles . De weg kostte aanvankelijk € 45 miljoen. Uiteindelijk is het € 110 miljoen.

Als je dat op de rotonde loslaat, dan zou die rotonde uiteindelijk ongeveer € 8 miljoen gaan kosten en dat zou de gemeente dan moeten gaan betalen . In een provinciale weg een rotonde gaan aanleggen, omdat de provincie die niet meer ziet zitten. Dat zal hem nooit worden. Ik zie liever dat de wethouder bij de provincie eens even met de vuist op tafel slaat en zegt dat onze raad dit niet gaat doen, want die is slimmer dan wie dan ook. Die zal namelijk zien wat hier aan de hand is. Namelijk dat Westland opdroogt en alleen een offer brengt. Dus wi j zien die motie niet meer dan als een excuus om straks voor het voorstel te stemmen , terwijl ze het er eigenlijk niet mee eens zijn. Partijen vinden eigenlijk dat die Zwethlaan-rotonde niet geofferd moet worden. Dus wij zullen tegen deze motie stemmen als zijnde niet geloofwaardig en dat die leidt tot niks.

27

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

De heer Witkamp: Ik heb de heer Chafiâ met belangstelling aangehoord, maar hem alleen dingen horen herhalen die de wethouder net op mijn reactie toegezegd had. Vanavond was er ook nog een leermomentje dat als je een toezegging hebt geen motie meer nodig hebt. Dus gaan we deze motie niet steunen. De voorzitter: U leert snel, mijnheer Witkamp. De heer Chafiâ: Nou voorzitter, ik zou daar wel op willen ingaan. Kijk, ik vind het ook heel moeilijk om voor dit voorstel te stemmen. Alleen maak je op een gegeven moment als fractie de afweging. Gaan wij tegen dit voorstel stemmen en brengen we daarmee ook zowel het college als de provincie in een rare situatie ? Of gaan wij voor dit voorstel stemmen om die Wippolderlaan zo snel mogelijk voor elkaar te krijgen, maar daarnaast ervoor te zorgen dat die rotonde er ook gaat komen? De toezegging van de wethouder is alleen zijn uiterste best te doen om daarnaar te kijken. De motie bewerkstelligt te weten wanneer we een reactie krijgen van de wethouder wat we gaan doen. En ook dat we zeggen dat op het moment dat we wat gaan doen, dat dan moet gebeuren voordat we Wippolderlaan af is. Dat zijn wel twee heel belangrijke elementen, die niet terugkomen In de toezegging va n de wethouder. Daarom houd ik deze motie niet aan en breng ik hem straks graag in stemming. De heer Witkamp: Voorzitter. Bij interruptie.

Ik hoor het u zeggen, maar dat is perceptie. Ik hoor namelijk dat de wethouder wel in die richting toezegt. Dus daar kan ik verder niet zoveel mee. De voorzitter: Ik schors de vergadering tot 21.10 uur. Schorsing. De voorzitter: Ik heropen de vergadering en ik geef het woord aan wethouder Varekamp namens het college. Wethouder Varekamp: Voorzitter, dank u wel. Ik zal reageren op de door de CDA -fractie ingediende motie, die het college ontraadt. U stelt in de motie twee zaken. Ten eerste om in het derde kwartaal van dit jaar een terugkoppeling te geven op een resultaat dat in mijn ogen niet haalbaar is. En ten tweede stelt u een kader om voor dat de verbreding en de reconstructie van de Wippolderlaan gerealiseerd is een rotonde ge realiseerd hebben. Dat is naar mijn inschatting ook niet mogelijk. De heer Chafiâ: Voorzitter. Bij Interruptie. Wanneer acht de wethouder dat het wel realistisch is? Wethouder Varekamp: Ik denk dat het vraagstuk anders moet zijn , voorzitter. Ik denk het vraagstuk moet zijn hoe je zorgt voor een goede doorstroming op de Veilingroute. Volgens mij zijn er meerdere manieren om daar tot een oplossing te komen dan alleen een rotonde en een turborotonde. En daarover wil ik uiteraard graag het gesprek aangaan. Ik heb dat ook tegen u gezegd. Wij vinden het belangrijk dat die doorstrom ing daar gegarandeerd blijft.

Er zijn verschillende manieren en dat moet wat mij betreft het onderwerp van gesprek zijn met de provincie. De voorzitter: Het is ook even goed om erop te wijzen dat er bij de stukken ook nog een brief zit van het college van burgemeester en wethouders aan het college van Gedeputeerde Staten, waarin datgene wat u vraagt ook nadrukkelijk benoemd wordt . Het is goed om dat nog even te benadrukken.

28

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

De heer Chafiâ: Ik vind bij dit soort moties de reactie altijd lastig dat het tijdpad niet haalbaar is. De raad kan verzoeken om een bepaald tijdpad. Dan gaan we dat proberen. En als dat niet lukt is er alle ruimte om de raad te informeren over waarom iets niet gelukt is , met goede argumentatie. Zie het ook als een steun in de rug voor het college. Dit is wat de raad graag wil. Als die Wippolderlaan open gaat en dit knelpunt is niet opgelost , dan gaan we in grote problemen komen. Dat is de reden waarom ik deze motie op deze manier indien . Het gaat om de tijdplanning en er later met elkaar ervoor zorgen dat we die volgen. Als het niet lukt zijn we ook met zijn allen mans genoeg om te zeggen hoe we het dan wel op een goede manier gaan beetpakken. Wat u zegt over al die oplossingen bezien is ook juist onderdeel van deze motie. Ik nodig u uit om te kijken naar overweging 4: alhoewel het huidige plan van de turborotonde en fietstunnel voorlopig niet haalbaar lijkt, kan dit niet betekenen dat het knelpunt niet wordt opgelost, want er zijn meerdere mogelijkheden om dat te doen. Dat is de oproep die ik doe en daarom zal ik de motie ook gewoon in stemming brengen. De heer Bogaard: Voorzitter. Is het aannemen van de motie een voorwaarde voor het CDA om voor dit voorstel te gaan stemmen.

De heer Chafiâ: Nou ja, dat is altijd het lastige van het moment dat er raadsvoorstellen zijn die praktisch een voldongen feit zijn. Dan moet je daar of tegen stemmen, de intentie van de heer Duijsens en Westland Verstandig. De rest van de raad verwacht ik voor te zullen stemmen. Wat mij betreft is het geen halszaak, maar het wordt wel heel lastig . En ik twijfel ook wel echt of het dan verstandig is om voor deze dit voorstel te stemmen als deze motie niet wordt aangenomen. En wellicht moet de voorzitter dan de vergadering ook even schorsen. De heer Bogaard: Wat is dan gehoord uw antwoord de waarde van die motie achteraf gezien? De heer Chafiâ: Dat we ons als raad uitspreken dat we willen dat die rotonde er komt, de manier waarop we willen dat die rotonde er komt . En dan heeft de wethouder ook een uitspraak van de raad om richting de provincie te gaan en aan te geven dat dit is wat de gemeenteraad wil . Dat is wat hij verder wil gaan uitzoeken. Dat is de waarde van deze motie. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Ik denk dat de intentie van het college duidelijk is . Wij zijn voor de goede doorstroming van de Veilingroute. Daarvoor zullen we ons en zal ik mezelf zeker inspannen. Dat moet ook. Ik denk alleen niet dat het handig is om met dit soort klemmen van het derde kwartaal van 2023 en realisatie voor openstelling van gereconstrueerde Wippolderlaan op te nemen.

Ik span me in om zaken voor elkaar te krijgen. Ik ga daarover met u in gesprek en houd u daarvan op de hoogte. Maar zoals gezegd, ontraden wij deze motie. De voorzitter: Dan kom ik tot stemming over het voorstel. De heer Keizer: Bij interruptie. Ik zou graag van de overige indieners willen weten of zij achter deze motie blijven staan na beantwoording van de wethouder. De heer Bakker: Ja. Ik ben benieuwd of het enige wat schort aan deze motie de datum is, het derde kwartaal van 2023. Dat hoor ik nog wel graag van de wethouder. En ja, we staan er niet voor niks boven. De voorzitter: Nou, u wordt gevraagd of u achter de motie blijft staan en de vrag en aan de wethouder zijn voorbij. Dus het is nu aan u om helderheid te geven op de vraag van de heer Keizer.

29

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

De heer Bakker: Ja, we blijven er wel achter staan. De heer De Gier: Voorzitter. Mede namens D66 en GroenLinks kan ik ook bevestigen dat wij achter deze motie blijven staan . Want dat het derde kwartaal van 2023 niet haalbaar is, daarover heeft de heer Chafiâ al gezegd dat de wethouder dan alsnog met een realistische schatting komen. Dat is geen belemmering. De heer Chafiâ: Voorzitter. Is het een idee om eerst de motie in stemming te brengen ? De voorzitter: Nou, ik breng ook eerst de motie in stemming, want volgens het reglement van orde moet ik dat doen en dan pas het voorstel. Dus dat gaan we nu doen, hoewel de motie het voorstel niet wijzigt. Dan breng ik de motie bij handopsteken i n stemming. Voor de motie zijn de fracties van het CDA, de VVD, GroenLinks, de PvdA, D66, de ChristenUnie -SGP en GemeenteBelang Westland. Tegen de motie zijn de fracties van Westland Verstandig en de LPF. Daarmee is de motie aangenomen. Aldus besloten. Dan breng ik het voorstel in stemming. Daarvoor zijn de fracties van GemeenteBelang Westland, de LPF, de ChristenUnie -SGP, D66, de PvdA, de VVD en het CDA. Tegen het voorstel is de fractie van Westland Verstandig. Daarmee is het voorstel aangenomen. Aldus besloten. 13. 13.1

BEHANDELING VAN OP ZICHZELF STAANDE MOTIES OP GROND VAN ARTIKEL 38 LID 3 VAN HET REGLEMENT VAN ORDE VAN DE RAAD MOTIE FRACTIES GROENLINKS, D66 EN PVDA INZAKE AANPAK EN PREVENTIE SEKSUEEL OVERSCHRIJDEND GEDRAG DOOR GEMEENTE

De raad van gemeente Westland, in vergadering bijeen op 25 januari 2023 ; constaterende dat: er volgens het CBS jaarlijks 100.000 mensen zijn die slachtoffer worden van een vorm van seksueel grensoverschrijdend gedrag (SGG) 1; er binnen gemeente Westland geen da ta bekend is over het precieze aantal mensen dat jaarlijks slachtoffer wordt van SGG ; mede door berichten van afgelopen zomer, het duidelijk is geworden dat SGG wel degelijk plaatsvindt in gemeente Westland en dat het gebrek aan opvolging om herhaling te voorkomen verontwaardiging oproept bij de burgers van Westland2; overwegende dat: volgens Expertisecentrum Rutgers 3 de gemeente een belangrijke rol kan spelen bij zowel de aanpak als de preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag; verzoekt het college dat de data over SGG wordt uitgezocht en met de raad wordt gedeeld ; dat aan de sociale kaart van gemeente Westland ook het kopje Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag wordt toegevoegd, met organisaties die hulp of dienst kunnen verlenen aan slachtoffers van SGG4; dat de sociale kaart bovendien goed vindbaar is op de gemeentewebsite ; dat er een coördinator wordt ingesteld binnen de gemeente die zorgt voor een goede samenwerking tussen de gemeente en de verschillende organisaties en die minstens eens per jaar met deze organisaties samenkomt om de cijfers te bespreken en gegevens te delen5; en gaat over tot de orde

van de dag (Motie van GroenLinks, D66 en de PvdA) 1

CBS, 2022, opendata.cbs.nl

30

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

2 3

4 5.

AD.nl, ISW doet aangifte van seksueel gr ensoverschrijdend gedrag, augustus 2022 (https://ap.lc/g7dw1) Rutgers is het expertisecentrum seksualiteit en zet zich in voor seksuele gezondheid en rechten en heeft een 8-puntenplan opgesteld voor de aanpak van SGG door gemeenten (rutgers.nl) https://www.digitale-sociale-kaart.nl/westland Naar het stappenplan van Netwerk Aanpak Seksueel Geweld, dat onder anderen in gemeente Rotterdam wordt toegepast

De heer Plomp: Voorzitter. Het wordt tijd dat wij opstaan tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag. Vandaar mijn symbolische keuze om deze bijdrage staand te doen. De motie is mede ingediend door de PvdA en D66 en ik lever deze bijdrage ook namens hen. Voorzitter. In de vergadering van de commissie MO heeft de wethouder deze motie ontraden, maar volgens mij komt dat voor een groot gedeelte , omdat de wethouder de motie nog niet helemaal goed begrepen had en dat hij mogelijk ook de ernst van de situatie nog niet helemaal inzag. Ik hoop met deze bijdrage de wethouder ook te overtuigen van het nut e n de noodzaak van deze motie en dat hij zo dadelijk in zijn bijdrage zijn appreciatie v oor deze motie wil bijstellen. De wethouder leek te denken dat deze motie de gemeente oproept om een eigen meldpunt te beginnen en zelf een soort zedenpolitie op te rich ten om achter daders aan te gaan. Maar dat is absoluut niet het doel van deze motie. Om deze reden hebben wij de motie ook iets aangepast , zodat het doel nog beter verwoord wordt. Het gaat ons er enerzijds om dat het voor slachtoffers van seksueel grensove rschrijdend gedrag duidelijker wordt waar zij terecht kunnen en anderzijds dat de gemeente een coördinerende rol neemt tussen alle sociale partners om gezamenlijk ervaringen te verzamelen en te delen, wat vervolgens weer kan dienen tot het bijstellen van o ns beleid.

Wat wij concreet vragen is om in de sociale kaart van Westland, die we sinds 2018 hebben, expliciet aandacht te geven aan slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag en welke hulpinstanties er voor hen beschikbaar zijn. Daarnaast vragen wij om de bekendheid van de sociale kaart verder te vergroten, zodat slachtoffers deze gemakkelijker kunnen vinden, maar ook zodat in de toekomst de medewerkers van Eén toegang deze sociale kaart kunnen gaan gebruiken om slachtoffers gericht door te sture n naar de juiste hulpinstanties. Het andere wat wij vragen is dat de gemeente een coördinerende rol neemt tussen alle sociale partners. Er zijn al meerdere gemeenten in Nederland waar dit gebeurt, onder andere Rotterdam. Deze gemeenten organiseren een of meerdere keren per jaar een groot overleg tussen alle betrokken partijen om onderling signalen en ervaringen uit te wisselen. Dit helpt om te leren van elkaar , onderling te weten welke organisaties welke kennis in huis hebben, maar kan ook dienen om trends te zien in dadergroepen, slachtoffergroepen of locaties waarbij seksueel grensoverschrijdend gedrag bovengemiddeld vaak voorkomt. Met deze inzichten kunnen wij gericht beleid maken en onze energie stoppen in die gebieden waar dit het meeste profijt oplevert. En dan, voorzitter, de ernst van het probleem.

De wethouder kwam in de commissievergadering niet zo veel verder dan het steeds te hebben over seksueel geweld . Maar onze motie gaat over seksueel grensover schrijdend gedrag, wat veel breder is dan alleen seksueel geweld. En daders van seksueel geweld zijn over het algemeen ook niet gelijk begonnen met het toepassen van seksueel geweld. Het begint vaak juist heel klein met seksueel grensoverschrijdend gedrag . En hoe meer een dader wegkomt met dat gedrag, hoe meer het kan escaleren tot het uiteindelijk wel tot een punt komt dat het een grens naar seksueel geweld over gaat. Door juist ook in te zetten op de wat kleinere vergrijpen van seksueel grensoverschrijden d gedrag willen we de keten doorbreken die leidt tot seksueel geweld. Voorzitter. We hebben voor we met deze motie kwamen ook al vragen gesteld om de cijfers over seksueel grensoverschrijdend gedrag te krijgen, maar die zouden er niet zijn. Onze verbazing was dan ook groot dat de wethouder in de commissievergadering ineens toch

31

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

cijfers had. Hij had ze uit de Slachtoffermonitor seksueel geweld van de nationaal rapporteur. Het gaat dan om twintig tot dertig meldingen bij Veilig Thuis en twintig tot dertig meldingen bij de politie. Wederom seksueel geweld en niet seksueel grensoverschrijdend gedrag. En verder ook zonder context. Zijn dit veertig tot zestig meldingen per week, per maand of per jaar? Dat stond er niet bij . Ik heb gelukkig via ambtenaren de monitor gekregen en heb die bekeken. Het gaat over een periode van 2019 tot 20 21 . We hebben het over drie jaar met gemiddeld 13 tot 20 meldingen per jaar. En of dat veel of weinig zou zijn laat de wethouder In het midden . Maar, voorzitter, de wethouder vergeet daarbij een cruciaal onderdeel van deze cijfers te vermelden. Dit zijn namelijk helemaal niet de cijfers over seksueel geweld. Dit zijn de cijfers over seksueel geweld tegen kinderen. 13 tot 20 Westlandse kinderen die jaarlijks slachtoffer worden van seksueel geweld. Voorzitter . De wethouder weet misschien niet of hij dit veel of weinig vindt, maar ik vind dit veel. Ik word een beetje onpasselijk van dit soort cijfers. En voorzitter, ik word er nog onpasselijk er van als de wethouder probeert om de cijfers over dit kleine stukje , wel een heel ernstig stukje , van het hele scala aan seksueel grensoverschrijdend gedrag , te gebruiken om het probleem te bagatelliseren.

En ik zou hier toch graag wat reflectie op willen van d e wethouder zelf. En voorzitter, dit zijn alleen nog maar de cijfers van wat zich daadwerkelijk bij Veilig Thuis of de politie heeft gemeld. Daaronder zit ten nog zoveel gevallen die niet gemeld worden doordat slachtoffers zich schamen voor wat hen overkome n is, of omdat ze bang zijn voor de dader of de reactie van hun omgeving. En omdat deze slachtoffers zich niet melden wordt niet alleen de dader niet gestraft, maar worden ook deze slachtoffers zelf niet geho lpen. Voorzitter. Wat ik graag zou willen staat niet in deze motie, omdat dit iets is wat echt ligt bij de hulpinstanties en niet zozeer bij de gemeente zelf . Dat is dat we meer gaan inzetten op het helpen van slachtoffers en dat we hun hulpvraag centraal gaan zetten . Als slachtoffer van seksueel grensoverschrijdend gedrag is er per definitie al iemand over jouw persoonlijke grenzen heen gegaan. Laten we dan alsjeblieft zorgen dat de hulp wel binnen iemands persoonlijke grenzen blijft. Als een slachtoffer nog niet bereid is om te zeggen wie de dade r is of nog niet wil dat een dader gelijk wordt aangepakt moeten we daar respect voor heb ben. Maar help het slachtoffer wel om hetgeen wat iemand is overkomen te verwerken en om iemand in de toekomst weerbaarder te maken . En draag dat ook uit als hulpinstanties .

Geef duidelijk aan: je kunt bij ons terecht om te praten , onvoorwaardelijk; we gaan niet iets doen waar jij niet achter staat. Probeer om die drempels voor de meldingsbereidheid voor slachtoffers zo laag mogelijk te maken . Want voorzitter, daar is enorm veel behoefte aan. Sinds wij met deze motie bezig zijn ben ik al meerdere keren benader d door mensen die gehoord willen worden. Mensen die dit zelf of van dichtbij hebben mee gemaakt. En die gewoon graag hun verhaal kwijt willen. Ik heb ook met meerdere jongeren gesproken die aangeven dat zij weliswaar op hun 14e hebben geleerd hoe alles biol ogisch in elkaar steekt, maar dat op de meeste Westlandse scholen voorlichting over het aangeven van je eigen grenzen en het respecteren van elkaars grenzen nog steeds niet wordt gegeven. Dus ook daar is voor de wethouder volgens mij nog voldoende winst te behalen. Verder zijn we bij mensen geweest die mij aangeven dat zij vrijwel elke keer als zij gaan stappen wel een keer ongewenst betast worden . En ik heb verhalen gehoord over seksueel grensoverschrijdend gedrag, waarbij de slachtoffers in leeftijd vari ëren van 15 tot 85 jaar, waarvan geen van allen zich daadwerkelijk hebben durven melden bij de hulpinstanties om de al eerder genoemde redenen. Voorzitter.

Wij kunnen als gemeente niet vanaf de zijlijn blijven toekijken als zoveel van onze inwoners constant geconfronteerd worden met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Zeker niet als wij met een kleine inspanning a l van grote meerwaarde kunnen zijn. Ik roep de wethouder nogmaals op om zijn mening bij te stellen en deze motie niet langer te ontraden . En ik doe een dringend beroep op uw gemeenteraad om samen met mij op te staan tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag en om deze motie raadsbreed te steunen. Dank u wel.

32

WOORDELIJK VERSLAG RAAD 25 JANUARI 2023

Wethouder Rombout: Voorzitter. Ik ga gelijk even wat rechtzetten, want de heer Plomp zei dat ik de zaak bagatelliseerde. Daar is absoluut geen sprake van. Ik heb de vorige keer in de commissievergadering gezegd dat zelfs één slachtoffer van seksueel geweld of grensoverschrijdend gedrag zeer ernstig is, want je zal maar het slachtoffer zijn. Dus in al die verwijten herken ik me helemaal niet. Daarnaast heb ik cijfers genoemd die wel bekend zijn en die komen uit de slachtoffer monitor seksueel geweld. Dus het gaat niet over de aanpak en preventie grensoverschrijdend g edrag De heer Plomp: De correcte naam van de monitor is ‘Slachtoffermonitor seksueel geweld tegen kinderen’. Dat is de naam van de monitor. Niet alleen seksueel geweld, maar seksueel geweld tegen kinderen. Wethouder Rombout: Ja, dat is dus de monitor waar de cijfers wel van bekend zijn. Die heb ik als voorbeeld genoemd. Verder gaat het erover of wij nou inzicht als gemeente hebben in de cijfers van grensoverschrijdend seksueel of grensoverschrijdend gedrag . Die cijfers hebben wij niet en die kunnen wij ook niet krijgen. De andere voorstellen die u doet, namelijk een kopie van de sociale kaart maken en die goed vindbaar laten zijn op de website, daar zijn we al mee bezig als gemeente . Ik heb er dus geen enkel bezwaar tegen om die in te voeren, want dat zijn we in middels aan het doen.

Ik zie het ook als een ernstig iets in de samenleving dat vrouwen en soms ook andere n kennelijk niet veilig meer naar buiten kunnen zonder angst te hebben om betast te worden of te worden nagefloten, of wat dan ook. We hadden een webs ite en die heette Sociaal Plein Westland. Inmiddels is die aangepast en in februari wordt die opnieuw gepresenteerd en dan heet die website ‘Hulp zoeken Westland’. En uiteraard gaan we die breed onder de aandacht brengen van iedereen. En daar komen ook allerlei zaken op te staan over grensoverschrijdend seksueel gedrag. Daarnaast maken we gebruik van bestaande organisaties die preventief hulp bieden. Het SKT doet daar het nodige in, maar we zijn ook bezig met scholen en sportverenigingen. Dus ook die zaken hebben de volle aandacht en daar in investeren we. U vraagt om een coördinator, daar gaan we niet in mee, omdat die coördinator geen enkele meerwaarde heeft. De bekende cijfers over seksueel grensoverschrijdend worden namelijk niet bijgehouden. Heel veel mensen doen daarvan geen aangifte en veel van de zaken die seksueel grensoverschrijdend gedrag betreffen staan niet in het Wetboek van Strafrecht en worden niet geregistreerd. Het gaat om sissen, nafluiten en vervelend doen. Die kunnen heel bedreigend ervaren worden en die zijn ook heel bedreigend.

Alleen je naar de politie gaat en zegt dat je dat is overkomen, dan gebeurt er verder niks, want ze staan niet In het Wetboek van strafrecht en ze worden dus ook niet geregistreerd. Dus ja, seksueel grensoverschrijdend gedrag is er ernstig probleem . Naar alle waarschijnlijkheid ook op sommige plekken en sommige tijdstippen in het Westland. De sociale controle is hier misschien nog ietsje groter dan in de steden, maar zeker is hier ook een probleem. Ja, het verdient de nodige aandacht , onder andere door de sociale kaart , waardoor slachtoffers en anderen ook weten dat ze zich gesteund voelen en waar ze terecht kunnen voor hulp. Dat komt allemaal op die sociale kaart te staan , evenals op die website, ook de website van de gemeente. Een coördinator heeft weinig zin en data kunnen we niet uitzoeken, want die zijn niet beschikbaar voor de gemeente en heel veel van de data zijn er niet. De data die er wel zijn, zijn heel verspreid. Er is een nationaal coördinator, dus ook nationaal wordt het gezien als een ernstig probleem . Als daar dingen uit voortkomen, zullen we ons daar uiteraard bij aansluiten . En misschien wel voorop gaan lopen. Dat lijkt me geen enkel probleem. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of de heer Plomp die behoefte heeft aan een tweede termijn.