Agendabundel

Versnipperd aanbod, hoge drempels, focus op crisis en scheiding.

Toegankelijke ‘APK’ voor relaties in elke levensfase. Hulp is betaalbaar en dichtbij.

Vaak vechtscheidingen, juridische strijd, kind de dupe.

Scheiden met zorg (‘herstelgericht’). Focus op blijvend ouderschap. Minder vechtscheidingen.

Veerkracht als Fundament (Mentale) gezondheid en veerkracht is geen losstaand thema, maar een fundament onder hoe mensen leven, werken en liefhebben. Daarom richt dit Deltaplan zich ook expliciet op het versterken van persoonlijke veerkracht als basis voor zowel individueel welzijn als gelukkige relaties. Het Deltaplan richt zich niet alleen op relaties en opvoeding als sociale structuur, maar ook op de (mentale) gezondheid die mensen nodig hebben om duurzaam lief te hebben, goed voor anderen te zorgen en bestand te zijn tegen de onvermijdelijke tegenslagen van het leven. Want gelukkige relaties en gezondheid worden gebouwd door mensen die zelf stevig in hun schoenen staan.

De bouwstenen van persoonlijke veerkracht ( Blue Zones mogelijk als voorbeeld)

Omgaan met voorspoed én tegenslag Het leven kent hoogtepunten en dieptepunten. Wie vaardigheden ontwikkelt om met beide te dealen — conflicten te benoemen, verlies te verwerken, door te gaan ook als het moeilijk is — bouwt aan de emotionele stabiliteit die relaties nodig hebben om te floreren. Veerkracht is geen eigenschap waarmee je geboren wordt; het is een vaardigheid die geleerd en geöefend kan worden. Juist daarom pleit het Deltaplan voor een levenslang leren op de momenten dat het ertoe doet.

Beweging, sport en gezonde voeding Een gezond lichaam is geen luxe, maar een voorwaarde voor mentaal welzijn. Beweging vermindert stress, verbetert de stemming en verhoogt energie — allemaal factoren die direct van invloed zijn op hoe we in onze relaties staan. Wie fysiek goed voor zichzelf zorgt, heeft meer te geven aan de mensen om zich heen. Gezonde voeding en voldoende beweging zijn daarmee niet alleen een kwestie van persoonlijke gezondheid, maar ook van relationele investering. Professor Scherder heeft een onderzoek

Creatieve uitingen Beeldende kunst, muziek, schrijven — creatieve expressie helpt mensen om gevoelens te verwerken die moeilijk in woorden te vatten zijn. Creativiteit biedt een uitlaatklep, een spiegel en soms een brug naar de ander. In relaties en gezinnen waar ruimte is voor creatieve uitingen, ontstaat vaker verbinding, begrip en speelsheid. Het is een onderschat maar krachtig ingrediënt in een vitaal huishouden.

Een levensmotto ,levensdoel , zingeving en geloof Mensen die weten waarvoor ze leven, zijn weerbaarder in tijden van crisis. Een levensmotto, Zingeving, levensdoel, geloof — groot of klein — geeft richting en coöntinuïteit. Het helpt mensen om keuzes te maken die in lijn zijn met hun diepste waarden, ook in hun relaties. Wie

weet wat er werkelijk toe doet, laat minder snel los wat kostbaar is. Dit persoonlijk kompas vormt de basis voor duurzame liefde en trouw.

Relativering en humor Niet alles hoeft groot en zwaar te zijn. Wie in staat is te relativeren en te lachen — ook om zichzelf — haalt de lucht uit conflicten en maakt ruimte voor verbinding. Humor is lijm in relaties. Het is geen ontkenning van ernst, maar een manier om menselijk en licht te blijven, ook als het leven zwaar is. Stellen en gezinnen waar gelachen wordt, blijken aantoonbaar veerkrachtiger.

Zinvol werk of een zinvolle bezigheid Werk dat betekenis geeft — betaald of onbetaald — draagt bij aan eigenwaarde, structuur en sociale verbondenheid. Wie een zinvolle plek heeft in de samenleving, staat stabieler in zijn relaties. Omgekeerd kan het ontbreken van zinvolle bezigheid leiden tot frustratie, afhankelijkheid of isolement — belastende factoren voor elk huishouden.

Financiële rust Geldzorgen zijn een van de meest voorkomende oorzaken van relationele spanning. Niet rijkdom is wat relaties beschermt, maar financiële basiszekerheid. Een stabiele financiële situatie verlaagt de dagelijkse stresspiek en geeft ruimte voor aandacht, rust en investering in elkaar. Het Deltaplan erkent dat structurele armoede en schulden preventief aangepakt moeten worden als onderdeel van een breed relatiebeleid.

Lichamelijke gezondheid Chronische ziekte of pijn heeft onvermijdelijk invloed op de dynamiek in relaties en gezinnen. Toegang tot goede zorg, vroege signalering en preventie van somatische klachten zijn geen losstaande gezondheidskwesties — ze zijn verweven met de kwaliteit van het samenleven. Wie lichamelijk gezond is, kan aanwezig zijn: voor zichzelf én voor de ander.

Omgevingskwaliteit De plek waar je woont heeft een grotere invloed op je leven dan vaak wordt gedacht. Je leefomgeving bepaalt niet alleen praktische zaken zoals reistijd en toegang tot voorzieningen, maar speelt ook een belangrijke rol in je relaties en gezondheid.

In een omgeving waar mensen elkaar kennen en sociale contacten makkelijk ontstaan, is de kans groter dat je sterke en ondersteunende relaties opbouwt. Denk aan buurten met gezamenlijke activiteiten, ontmoetingsplekken of een cultuur waarin buren naar elkaar omkijken. Zulke sociale verbondenheid kan gevoelens van eenzaamheid verminderen en zorgt vaak voor meer emotionele steun. In contrast kunnen drukke, anonieme of sociaal geïsoleerde woonomgevingen juist leiden tot afstand tussen mensen en minder diepgaande relaties.

Ook op het gebied van gezondheid heeft je woonplek invloed. Groene ruimtes, zoals parken en natuurgebieden, nodigen uit tot beweging en ontspanning, wat zowel je fysieke als mentale gezondheid ten goede komt. Daarnaast spelen factoren zoals luchtkwaliteit, geluidsniveau en veiligheid een rol. Wonen in een rustige, schone en veilige omgeving kan stress verminderen en een gevoel van welzijn versterken, terwijl vervuiling, lawaai en onveiligheid juist een negatieve impact kunnen hebben.

Kortom, je woonomgeving vormt een belangrijke basis voor hoe je je voelt en hoe je je verhoudt tot anderen. Het is niet alleen de plek waar je woont, maar ook de context waarin je leeft, relaties opbouwt en voor je gezondheid zorgt.

Al deze bouwstenen staan niet los van elkaar. Ze versterken elkaar en samen vormen ze het fundament waarop duurzame relaties, gezonde gezinnen en een vitale samenleving worden gebouwd.

Het Plan: 12 Actielijnen De kern van het Deltaplan is een integrale relatieaanpak: een fundamentele shift in hoe we kijken naar relaties en mentale gezondheid, uitgewerkt in zes concrete actielijnen.

Actielijn 1 — Bouwen aan een nieuw verhaal ( cultuur verandering ) Het normaliseren van ‘relatiewerk’ door een cultuuromslag in media en maatschappij. Cultuur bouwen via hoopvolle en eerlijke verhalen in media, kunst en door influencers; en normen vernieuwen door scholen, sport, geloofsgemeenschappen en sociale media actief te betrekken.

Actielijn 2 — Een Nieuwe Generatie Voorbereiden Jongeren toerusten met relationele vaardigheden als vast onderdeel van hun vorming — via opvoeding, onderwijs, werkgevers, geloofsgemeenschappen en verenigingen. (Online) trainingen en reflectietools over hechting, grenzen en communicatie. Docenten, jeugdwerkers en mentoren worden getraind en rolmodellen worden breed zichtbaar gemaakt.

Actielijn 3 — Ondersteuning bij elke levensfase : Leerlijn op lokaal niveau aangeboden in buurthuis, kerk en moskee, buurthuiskamer, bedrijven en organisaties Laagdrempelige, preventieve tools beschikbaar stellen op de cruciale momenten in de levensloop. Een breed aanbod via een landelijk platform, relatieweekenden, retraites en APK’s voor relaties. Specifieke aandacht voor groepen die nu buiten beeld blijven, in meerdere talen en met

Actielijn 4 — Toegang tot Professionele Hulp Laagdrempelige, betaalbare en professionele zorg voor iedereen. Professionaliseren en standaardiseren van relatiezorg begrijpelijk en inclusief maken voor mannen, migranten en laaggeletterden. Financiële drempels wegnemen door de businesscase te valideren en lobby richting werkgevers en fiscaal beleid.

Actielijn 5 — Schade bij Scheiden Beperken De impact van scheiden minimaliseren door in te zetten op de-escalatie en herstelgericht ouderschap. Herstelgerichte begeleiding standaard maken; in elke gemeente een scheidingsloket; structurele nazorgtrajecten voor ouders en kinderen.

Actielijn 6 — Hoog-Conflictscheidingen Aanpakken Betere hulp bij hoog-conflictsituaties en huiselijk geweld. Een multidisciplinair scheidingsteam vanuit de gemeente, met expertise van hoog-conflictsituaties en huiselijk geweld. Voldoende bijscholing over dwingende controle en intieme terreur. Meer bekendheid voor onveilige relaties via kerken, gemeenschappen en sociale netwerken.

Actielijn 7 — Menukaart voor Lokaal en Landelijk Aanbod (Gemeenschappen) Overal in Nederland — in dorpen en steden, fysiek en hybride — is een toegankelijk en gevalideerd aanbod van interventies beschikbaar voor gelukkige relaties en (mentale) gezondheid. Niet als eenmalig evenement, maar als permanent onderdeel van het gemeenschapsleven: een levenslang lerende omgeving op wijk-, dorps- en stadsniveau. De kern van deze actielijn is een landelijke en lokale ‘menukaart of routekaart’: een overzichtelijk en doorzoekbaar aanbod van bewezen interventies en programma’s, beschikbaar voor gemeenten, welzijnsorganisaties, kerken, buurthuizen en verenigingen. Lokale partners kunnen hieruit putten en programma’s inzetten die passen bij hun gemeenschap — van een relatieavond in het dorpshuis, kerk of moskee tot een hybride online cursus voor jonge ouders. • • • • •

Gevalideerde interventies worden centraal beheerd en regelmatig geactualiseerd op basis van onderzoek en praktijkervaring. Zowel fysieke bijeenkomsten als hybride en digitale formats zijn beschikbaar, zodat iedereen kan deelnemen ongeacht mobiliteit of locatie. Programma’s zijn beschikbaar in meerdere talen en afgestemd op diverse culturele achtergronden. Lokale sleutelfiguren — buurtcoaches, vrijwilligers, geestelijk begeleiders — worden getraind als facilitators van het aanbod. Structurele financiering via gemeenten en fondsen maakt deelname laagdrempelig of gratis.

Actielijn 8 — Menukaart voor Werkgevers en organisaties Relatieproblemen stoppen niet bij de voordeur van het bedrijf. Werknemers die thuis onder druk staan, zijn minder productief, vaker ziek en lopen een verhoogd risico op burn-out. Werkgevers hebben daarmee niet alleen een maatschappelijke rol, maar ook een direct belang bij het welzijn van de relaties van hun medewerkers. Deze actielijn brengt hetzelfde gevalideerde aanbod van interventies naar de werkvloer: fysiek en hybride, structureel ingebed in het personeelsbeleid van bedrijven en organisaties. Niet als

incidenteel wellness-initiatief, maar als permanent onderdeel van duurzaam personeelsbeleid — een leven lang leren, ook op het gebied van relaties en mentale gezondheid. •

• • •

•

Werkgevers kunnen kiezen uit een landelijke menukaart van gevalideerde programma’s: van lunchsessies over communicatie in de relatie tot meerdaagse trajecten voor leidinggevenden over werk-privébalans. HR-professionals en bedrijfsartsen worden toegerust om relatiegerelateerde signalen te herkennen en medewerkers door te verwijzen. Hybride formats maken deelname mogelijk voor thuiswerkers, ploegendienstmedewerkers en mensen met onregelmatige werktijden. De businesscase wordt actief gecommuniceerd: investeren in relaties van medewerkers verlaagt ziekteverzuim, verhoogt betrokkenheid en versterkt de organisatiecultuur. Fiscale prikkels en subsidies maken het voor MKB-bedrijven aantrekkelijk om deel te nemen.

Actielijn 9 — Kunst en Cultuur als spiegel en verbinder Kunst en cultuur raken mensen op een manier waarop beleid en trainingen dat niet kunnen. Een film, een theatervoorstelling, een gedicht of een tentoonstelling kunnen diepgewortelde emoties losmaken, empathie opwekken en mensen inspireren om anders te kijken naar hun eigen relaties en gezinsleven. Cultuur normaliseert kwetsbaarheid en maakt het gesprek over relaties en mentale gezondheid toegankelijker. Het Deltaplan ziet kunst en cultuur als een krachtige, zelfstandige actielijn: niet als decoratie bij beleid, maar als volwaardige motor van de cultuurverandering die nodig is om relaties in Nederland te versterken. •

•

• • •

Culturele instellingen — theaters, musea, bibliotheken, filmhuizen — worden uitgenodigd om programmering te ontwikkelen rond de thema’s relaties, opvoeding, verbinding en herstel. Schrijvers, beeldend kunstenaars, muzikanten, theatermakers en filmers worden gestimuleerd om verhalen te vertellen over liefde, trouw, verlies en groei — eerlijk, herkenbaar en hoopvol. Kunst wordt ingezet in de klas, in de wijk en in zorginstellingen als middel voor relationele vorming en emotionele verwerking. Jaarlijkse cultuurprijzen voor makers die bijdragen aan het normaliseren van relatiewerk en mentale gezondheid in hun werk. Samenwerking met publieke omroepen voor series, documentaires en programma’s die het maatschappelijke gesprek over relaties voeden.

Actielijn 10 — Sport en bewegen als Verbindende Kracht Sport brengt mensen samen, overstijgt sociale grenzen en leert van nature waardevolle relationele vaardigheden: samenwerken, communiceren, omgaan met verlies en winst, doorzetten en vertrouwen op de ander. De sportvereniging is een van de meest laagdrempelige en breed bereikbare sociale verbanden in Nederland. Dat maakt sport tot een unieke hefboom voor relatieversterking en mentale gezondheid. Het Deltaplan wil de sportwereld actief betrekken bij de bredere maatschappelijke agenda: niet door sport te medicaliseren, maar door de bestaande verbindende kracht van sport bewust in te zetten voor het welzijn van mensen in hun relaties en gezinnen. • • • • •

Sportverenigingen worden toegerust om een bredere sociale rol te spelen: als plek waar ook het gesprek over mentale gezondheid en relaties plaatsvindt. Trainers en coaches ontvangen basisvorming in het herkennen van signalen van relationele stress of psychische problemen bij sporters en kunnen doorverwijzen. Specifieke programma’s worden ontwikkeld voor koppels en gezinnen die samen sporten als manier om verbinding te versterken. Sportactiviteiten worden ingezet als laagdrempelige ingang voor gezinnen in kwetsbare situaties die via andere kanalen moeilijk te bereiken zijn. Samenwerking met SportNL en gemeentelijke sportdiensten om relatieversterking op te nemen in het lokale sportbeleid.

Actielijn 11 — Voeding als Fundament voor Mentaal Welzijn Wat we eten, beïnvloedt hoe we ons voelen — en hoe we ons voelen, beïnvloedt hoe we met elkaar omgaan. De verbinding tussen voeding, hersengezondheid, stemming en gedrag is wetenschappelijk stevig onderbouwd. Chronische stress, depressieve klachten en prikkelbaarheid — allemaal factoren die relaties onder druk zetten — worden mede gevoed door een ongezond voedingspatroon. Tegelijkertijd is de maaltijd van oudsher een van de krachtigste rituelen van verbinding binnen gezinnen en gemeenschappen. Het Deltaplan erkent voeding als een onderschatte maar wezenlijke bouwsteen voor gelukkige relaties en mentale gezondheid. Investeren in gezonde voeding is investeren in de veerkracht van mensen en gezinnen. • • • • •

Voorlichting over de relatie tussen voeding en mentale gezondheid wordt geïntegreerd in relatie- en opvoedprogramma’s. Gezamenlijk koken en eten wordt gepromoot als een bewust ritueel van verbinding voor stellen en gezinnen. Voedingseducatie wordt opgenomen in programma’s voor kwetsbare gezinnen, in samenwerking met jeugdgezondheidszorg en consultatiebureaus. Werkgevers worden gestimuleerd om gezonde voeding op de werkvloer te faciliteren als onderdeel van een breder welzijnsbeleid. Samenwerking met voedselbanken, buurttuinen en kookinitiatieven die al werken aan verbinding via voedsel in kwetsbare wijken.

Actielijn 12 — Zingeving Zingeving is een van de meest fundamentele, maar vaak onderbelichte pijlers van gelukkige relaties en mentale gezondheid. Mensen die weten waarom ze leven, houden het beter vol hoe ze leven — ook als het moeilijk is. De vier deelelementen uit jouw notitie vormen samen een mooi geheel: — Betekenisvol bezig zijn Werk, vrijwilligerswerk of dagelijkse bezigheden die aansluiten bij je waarden en talenten geven energie. Wie zinloos bezig is, put zichzelf uit — zowel mentaal als relationeel. Zinvol bezig zijn versterkt zelfrespect en draagt bij aan veerkracht in relaties. — Iets doen voor een ander Bijdragen aan het welzijn van anderen — groot of klein — activeert het gevoel van verbondenheid. Het doorbreekt eenzaamheid, geeft richting en versterkt het gevoel dat je er toe doet. Dit is zowel preventief als helend voor mentale gezondheid. — Iets leuk doen Plezier, spel en lichtheid zijn geen luxe maar noodzaak. Gezonde relaties hebben ruimte nodig voor vreugde en ontspanning. Mensen die structureel geen plezier ervaren, zijn vatbaarder voor depressie en conflicten. — Geloof Voor velen is geloof — in welke vorm dan ook — een bron van diepere betekenis, gemeenschap en hoop. Het biedt een kader om tegenslagen te duiden, vergeving te oefenen en verbonden te blijven met iets groters dan jezelf. Juist in relatieherstel en rouw speelt dit een krachtige rol.

Kerken, Moskeeën, Buurthuiskamers, Dorpshuizen, Synagogen etc zijn

allemaal gebouwen waarin trainingen, workshops etc gegeven kunnen worden over gelukkige relaties en mentale gezondheid

Ondersteunende Doelen Duurzame verandering vereist systeeminnovaties in monitoring, beleid en samenwerking.

A. Van Jeugdzorg naar Gezinszorg Veel problemen in de jeugdzorg vinden hun oorsprong in spanningen of breuken in de partnerrelatie. Door jeugdzorg te verbreden naar gezinszorg, komt er meer aandacht voor de dynamiek tussen ouders, hun relatie en de impact daarvan op kinderen. Aandacht voor en hulp bij relatiedynamiek wordt standaard opgenomen in jeugdzorg- en gezinszorgtrajecten. Multidisciplinaire teams trainen in relationele componenten. Gemeentelijk beleid wordt heringericht vanuit ‘het gezin als systeem’.

B. Structurele Samenwerking Veel initiatieven ontstaan lokaal — via kerken, moskeeën, buurthuizen en welzijnsorganisaties — terwijl landelijke structuren nodig zijn voor schaal en continuïteit. Een kennis- en leernetwerk voor relationele ondersteuning wordt opgericht. Landelijk beleid wordt gekoppeld aan lokale good practices. Bewezen interventies worden opgeschaald via een landelijke agenda.

Roadmap & Mijlpalen Een gefaseerde implementatie werkt toe naar meetbare maatschappelijke impact in 2035. Fase 1: Opbouwen & Starten 2026–2027 Lancering Deltaplan Gelukkige relaties en Mentale gezondheid en rapport gereed gemaakt met alle belangrijke steakholders + financiering, 3 pilots in Gemeenten

Fase 2: Opschalen & Verankeren 2028–2031 In alle Nederland, bedrijven workshops

gemeentes van organisaties en trainingen en

Fase 3: Normaliseren & Oogsten 2032–2035 Gelukkige relaties en Mentale gezondheid is mainstream Preventie groter dan curatie

Eerste 10 publiekscampagnes

Achtergrond: Stand van Zaken In 2025-2026 is relatieversterking op de politieke agenda Nu gaan we van aandacht naar uitvoering: gemeenten, aanbieders en partners verbinden in concrete routes en pilots. Project

Datum

Omschrijving

Aangenomen Tweede Kamer motie lid Ceder 31839-1085 gebaseerd op plan Stan Uyland Vrede Thuis

11 juni 2025

De overheid heeft een passende rol om gezinnen te ondersteunen bij opgroeien en opvoeden, doorlopende leerlijn , verwerken in hervormingsagenda,s

Gezamenlijk rapport aangeboden aan staatssecretaris VWS door Agenda van het Hart

23 okt. 2025

Rapport aangeboden: gezamenlijke analyse + actielijnen voor een fundamentele shift in hoe Nederland naar relaties kijkt.

Aangenomen Tweede Kamer motie Ceder/Stoffer 36800-XVI, nr. 52 Met hulp van Agenda van het hart

10 feb. 2026

Motie aangenomen: regering gaat in gesprek met opstellers om te bepalen welke aanbevelingen passen bij de rol van het Rijk.

Conclusie

Gebroken relaties en (mentale) gezondheid problemen richten niet alleen persoonlijke schade aan, maar hebben ook een diepgaande impact op onze samenleving als geheel. Tegelijkertijd zien we dat mentale druk en psychisch leed toenemen. Deze dynamieken versterken elkaar en houden een vicieuze cirkel in stand die generaties kan doorwerken. Het doorbreken van deze cirkel begint bij preventie: het normaliseren van investeren in zowel (mentale) gezondheid als relaties, en het bieden van tijdige, laagdrempelige ondersteuning — juist voordat problemen escaleren. Door te bouwen aan een cultuur waarin zowel innerlijke veerkracht als gelukkige relaties centraal staan, versterken we niet alleen elkaar en individuele gezinnen, maar verminderen we ook structureel de maatschappelijke schade die anders wordt doorgegeven aan toekomstige generaties.

"Het meest wezenlijke deel van ons leven is niet wat we bezitten, maar hoe we met elkaar en onszelf omgaan. Door te investeren in relaties en (mentale) gezondheid maken we niet alleen onszelf, maar ook onze gemeenschappen vitaal." Samen werken aan gelukkige relaties en (mentale) gezondheid Elke dag opnieuw.

Vrede bij jou • Vrede thuis • Vrede op je werk • Vrede in de samenleving

Bron ( niet compleet): Mind Missie Mentaal GIDSnetwerk Gelukkige Relaties Alles is gezondheid VWS Ministerie Sociale Zaken GGD Divosa Kringwijs Spat Ubuntu Sociaal Domein VNO NCW CBS Agenda van het Hart EFT

▶ WAT VERTELLEN (PLAAG)DIEREN OVER ONZE LEEFOMGEVING? WAAROM ÉÉN RATTENMELDING SOMS BELANGRIJKER KAN ZIJN DAN TIEN Binnen gemeenten worden meldingen van plaagdieren vaak benaderd als een bestrijdingsvraagstuk. In de praktijk blijkt echter dat een melding regelmatig een signaal is van onderliggende ontwikkelingen in de leefomgeving. In meerdere gemeenten blijkt dat soms een enkele melding soms al aanleiding is om breder naar een wijk of gebied te kijken. Een rattenmelding kan bijvoorbeeld samenhangen met: ▶ Voedselbronnen of afvalstromen ▶ Inrichting van de openbare ruimte ▶ Bouwkundige toegang tot gebouwen ▶ Waterstructuren en riolering ▶ Gedrag van bewoners, bezoekers of ondernemers.

Door meldingen in samenhang te analyseren ontstaat eerder inzicht in wat er in een gebied speelt. In verschillende gemeenten wordt daarom steeds meer gekeken naar de vraag: Wat zegt een plaagdiermelding eigenlijk over de kwaliteit van onze leefomgeving?

Figuur 1 waarom is één rattenmelding soms belangrijker dan 10

Bijlage: “Wat vertellen plaagdieren over onze omgeving.” © KAD.nl

1

PLAAGDIEREN ALS INDICATOR VAN DE LEEFOMGEVING Wat zegt een plaagdiermelding eigenlijk over de kwaliteit van onze leefomgeving? Deze benadering sluit aan bij bredere gemeentelijke opgaven, zoals: ▶ Gezonde leefomgeving ▶ Biodiversiteit en natuurontwikkeling ▶ Afval en circulaire economie ▶ Beheer en inrichting van de openbare ruimte ▶ Gedrag van bewoners en ondernemers ▶ Omgevingsvisie en wijkgerichte aanpak ▶ VAN SIGNAAL NAAR AANPAK Wanneer meldingen in onderlinge samenhang worden bekeken, ontstaat de mogelijkheid om structurele oorzaken eerder te herkennen. Indien meldingen worden gekoppeld aan omgevingsfactoren, kunnen onderliggende en structurele oorzaken eerder in beeld komen. In plaats van enkel op bestrijding in te zetten, kan dan worden gekeken naar vragen als: ▶ Waar komen meldingen vandaan ▶ Welke omgevingsfactoren spelen een rol ▶ Welke partijen zijn betrokken ▶ Welke maatregelen zijn effectief op langere termijn In meerdere gemeenten wordt deze werkwijze inmiddels toegepast bij gebiedsanalyses en integrale wijkaanpakken. Voorbeelden hiervan zijn casussen waarbij meldingen van bruine ratten aanleiding vormden om breder te kijken naar onder andere afvalstromen, inrichting van de openbare ruimte en gedragingen van bewoners en andere gebiedsgebruikers in een omgeving

Figuur 2 geen losse bestrijding maar een methode

Bijlage: “Wat vertellen plaagdieren over onze omgeving.” © KAD.nl

2

DE ROL VAN HET KAD Het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen ondersteunt gemeenten bij het analyseren van signalen uit de leefomgeving en het vertalen daarvan naar beleid, beheer en uitvoering. Zo helpt het KAD om een plaagdiermelding om te zetten in inzicht in de leefomgeving, regie en een praktische aanpak. Dat kan bijvoorbeeld door: ▶ Het opstellen van een plan van aanpak op basis van een casuswijk of buurt, waarbij omgevingsfactoren en meldingen integraal worden geanalyseerd ▶ Het duiden van meldingen in relatie tot leefomgeving, gedrag en inrichting ▶ Het ondersteunen bij het ontwikkelen van gemeentelijk beleid of werkafspraken rondom plaagdierbeheersing ▶ Het verbinden van verschillende gemeentelijke domeinen, zoals beheer, handhaving en communicatie Een eerste gesprek is bedoeld om ervaringen uit te wisselen en te verkennen of deze benadering ook voor uw gemeente interessant kan zijn.

Plaagdieren zijn zelden alléén een bestrijdingsvraagstuk, maar vaker een signaal van wat er in de leefomgeving speelt

Bijlage: “Wat vertellen plaagdieren over onze omgeving.” © KAD.nl

3

Vanuit de eigen kracht Jaarverslag 2025 Gemeente Westervoort

Welzijn gemeenten Duiven & Westervoort

Jaarverslag 2025 Gemeente Westervoort

Met trots presenteren wij het jaarverslag 2025 van onze organisatie. Dit verslag geeft een beeld van de inzet, betrokkenheid en resultaten van het afgelopen jaar. Medewerkers en vrijwilligers hebben zicht dagelijks ingezet voor het welzijn en de ondersteuning van inwoners in verschillende levensfasen en situaties. Dit jaarverslag is opgesteld en verantwoord aan de hand van de vijf themalijnen Samen Sterk, zoals gehanteerd door de gemeenten Duiven en Westervoort: Vitaal deelnemen Gezond & veilig opgroeien Beschermd thuis Integratie en vluchtelingen Dagelijkse basis op orde Deze themalijnen bieden een gezamenlijk kader om onze inzet en resultaten inzichtelijk te maken. Voor mij persoonlijk is 2025 een bijzonder jaar, aangezien ik eind oktober ben gestart binnen de organisatie als gebiedsmanager sociaal domein. Hoewel ik slechts een deel van dit jaar van dichtbij heb meegemaakt, heb ik in korte tijd veel respect en waardering gekregen voor de betrokkenheid en professionaliteit van collega’s. Dit jaarverslag is gebaseerd op hun ervaringen en inspanningen gedurende het hele jaar. Ik wil hen dan ook oprecht bedanken voor hun inzet en de waardevolle bijdrage die zij dagelijks leveren aan de Duivense en Westervoortse samenleving. De maatschappelijke opgaven binnen het sociaal domein blijven groot en vragen om samenwerking, innovatie en nabijheid.

Met vertrouwen kijk ik vooruit naar de komende periode, waarin we samen met collega’s en partners verder bouwen aan sterke, toegankelijke en verbindende ondersteuning voor onze inwoners. Ik wens u veel lees- en kijkplezier.

Met vriendelijke groet, Hezel de Grood Gebiedsmanager Santé Partners

Wij staan Samen sterk voor onze inwoners

Vanuit de samenwerking in het voorliggend veld

Santé Partners Welzijn gemeenten Duiven & Westervoort is er voor iedereen die mee wil doen, ondersteuning nodig heeft en vrijwilligerswerk wil doen. Wij staan voor een inclusieve samenleving waarin iedereen zijn plek heeft en waar de inwoner regie heeft over zijn eigen leven. Je vindt ons in het Huis van Droo, het Eilandplein, maar vooral ook in de wijken en op diverse locaties waar inwoners te vinden zijn.

Cultuur Maatschappij

Welzijn (sociale basis)

Kunst Cultuur Kennis

Werken we met de 5 themalijnen Samen Sterk

Vitaal deelnemen

Gezond & veilig opgroeien

Beschermd thuis

Integratie & vluchtelingen

Dagelijkse basis op orde

In verbinding

met de hele samenleving in Duiven, Groessen & Loo & Westervoort Overkoepelende overleggen

DOEN!Westervoort Integraal sociale basisoverleg Leefbaarheidsplatform Inclusiewerkgroep Blijfwijk Liemosa

Verb

Huisartsen & POH

Verb

VVE overleg

ind

en

ind

&

n

w

e

w

e

r k e

GGZ

n

Sociaal

loket

Overlegtafel loket

Netwerkcafé

e

n

n

Sociaal

Weegtafel

m

e

e

sa

k

m

&

r

sa

en

Ik heb een vraag

Justitie

Ik heb een vraag

Ouderennetwerk

Kunst & cultuur

Ik weet jullie Kunst & te vinden Ik weet jullie te vinden

Inwoner Ik ben zelfstandig Inwoner

cultuur

Sport Sport

Ik ben zelfstandig

Overlegtafel GGZ

Ontmoetingsplekken

Wij verbinden, stimuleren en faciliteren de kracht van de inwoner. Zichtbaar in dorp Wij verbinden, stimuleren en faciliteren de kracht van de inwoner. eninde wijken Zichtbaar dorp en de wijken

POH-AMW overleg

DOEN!

Sportakkoord BOSS

DOEN!

Initiatieven Initiatieven mogelijk mogelijk maken maken

Statushoudersoverleg Werken aan welzijn = NORMAAL

12- en 12+ overleggen

Positieve gezondheid

Positieve gezondheid

Leerlingoverleg Candea Kinderen op gezond gewicht Netwerk Mentale Gezondheid de Liemers

Wij in

n o ve

ren

Wij in

n o ve

ren

Met onze professionals

signaleren, verbinden en ondersteunen we waar nodig

Vanuit de kracht van sociaal werk Wij boren de kracht in mensen aan Wij zien mensen Wij zijn de verbindende schakel Wij zijn er voor jong en oud

Bekijk het filmpje onze collega's vertellen

Wij verstaan ons vak

waar wij in g ij aan w elo n ke ve r e n W Samen met de samenleving & netwerkpartners We signaleren vroeg op de plekken waar inwoners zijn

Sterke interne & integrale samenwerking

We bouwen aan (duurzame) communities

Van individueel naar meer collectief

Jaarbeeld 2025 Activiteiten in één oogopslag

Inlopen op diverse plekken Koffiepraat in de straat

Ondersteunen buurtinitiatieven Wijkgerichte opdrachten

Individuele contacten

Sterk door Taal taalgroepjes

Voor Nieuwe Nederlanders

Musharake hulp bij vragen

Hulp bij geldzaken

Nationale NLdoet opruimdag

Burendag

Individuele gesprekken

Spreekuur Financieel Trefpunt

Vragen over jouw wijk

Pop-up in de wijk

Musharake Fietslessen

Musharake Ontmoetingsgroepen

Ondersteuning Sociaal Raadsvrouw

Voorleestrein bij gezinnen thuis

Ondersteuning Thuisadministratie

Sterk door Taal op school

Beter Nederlands spreken

Sterk door Taal ondersteuning 1-op1

Jeugd activiteit Activiteiten Mantelzorgers Act. werkende mantelzorger

WijScheiden

Denktank & verbinder

Mantelzorg waardering

Op school Maatschappelijk werk

Assertiviteit Groepswerk

Individuele vragen/ gesprekken KIESgroep fase

Training Glans aan je leven

Mantelzorg

Welzijn gemeenten Duiven & Westervoort

Prikkelbare 9-jaars- maatschappij

SOVA training

Samenwerking Diabetisch Challenge

Kerstactiviteit

High tea

Jongvolwassen groep

Vitaal ouder worden

Zingen met Excelsior

Kwartiermaken door ervaringsdeskundigen

Verkennend gesprek

Mentale gezondheid

Krachtig ouder worden

Opknappen skatebaan

VrijwilligersInloop centrale vrijwilligers werk Infomail Vrijwilligers werk Ondersteuning organisaties

Jeugd Jongerenwerk initiatieven op straat

Vrijwilligers binnen Santé Partners NLdoet Vrijwilligerswerk

Creatieve groep

Bijdrage Beursvloer activiteiten

Trainingen Vrijwilligers vrijwilligers feest Ondersteuning projecten & Bedrijfsvrij- initiatieven willigerswerk

Kidsmiddag Party's Chef Creon

Kinder vakantieweek Meidenwerk Jongerencentrum Creon Chill out

Pasen & Kerstgala

Unieker

Try Out

Bordspel avond

Kwetsbare jongeren

Jongerenwerk

Spookhuis

Herstelgroepen

Liemers United

Play & create

Jongeren coaching Jongerencoaching

Verbinder sociale basis jeugd

Yoga Schildersclub

Connection diverse groepen

NAH Breincafé

Inloophuis Droo

Vrijwilligers website

Dag van de Mantelzorg

Welzijn op recept Digitale burgerschap

Verbinder lokale aanbod

Bioscoopbon Jonge mantelzorger

Visuele beperking

Beweeg activiteit

Sociale vaardigheidJongeren training groepen Jonge mantelFocus zorgers training

WRAP

Ancil.

Vanuit haar eigen niet aangeboren hersenletsel begeleidt zij nu het Breincafé.

Kristel is vrijwilliger voor

Vitaal deelnemen

De inwoner doet mee vanuit zijn eigen kracht Opdracht: Hierbij gaat het om de ondersteuning aan volwassen en oudere inwoners om energiek en volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving. Doel: Inwoners voelen zich goed omdat ze de koers van hun eigen leven bepalen, eventueel ondersteund door de kracht van de samenleving, laagdrempelige zorg en (welzijns-)voorzieningen.

Cijfers 2025 Mantelzorg (W)

Vrijwilligerscentrale (D&W)

64 deelnemers diverse activiteiten

100 vacatures op website

23 aanmeldingen bioscoopbonactie

334 unieke bezoekers per maand

146 individuele vragen

178 vrijwilligers bemiddeld

275 infopakketten uitgereikt

232 aanmelddingen voor Vrijwilligersfeest 15 klussen & 206 vrijwilligers NLdoet 205 matches Beursvloer, waarde €41.590

Ouderenwelzijn (D&W)

102 aanmeldingen scholingsaanbod

25 trajecten Activerend werk 6 keer Zingen met Excelsior met 15-30 deelnemers per keer 40 deelnemers bijeenkomst Krachtig ouder worden 10 deelnemers bijeenkomst Digitaal burgerschap

“Wij hebben een super leuke dag gehad vandaag. Daar krijgen we energie van! Dank aan iedereen die geholpen heeft met deze dag te organiseren.”

Ouderenwelzijn

Vrijwilligerscentrale

Mantelzorg

“Daar maak ik mijn kinderen zo blij mee! Leuk dat jullie nog steeds aan ze denken.”

“Ik ben echt een stuk wijzer geworden! Ik weet nu beter waar men het over heeft.” (over het volgen van scholingsaanbod)

Vitaal deelnemen Inwoners voelen zich goed, omdat ze de koers van hun eigen leven bepalen, zonodig met ondersteuning.

“Het lijkt soms klein, maar zelfs een uurtje hulp kan iemands dag helemaal veranderen.”

Vitaal deelnemen Onze collega's vertellen

Bekijk het filmpje Ode aan onze vrijwilliger

Danka over Mantelzorg

Noud over de Vrijwilligerscentrale

“We hebben dit jaar extra geïnvesteerd op nog meer zichtbaarheid van het Servicepunt Mantelzorg en daardoor ook meer mantelzorgers kunnen bereiken. Het gevolg is dat meer mantelzorgers zich hebben aangemeld en mee hebben gedaan aan onze activiteiten.

“In 2025 heeft de VC haar positie verder verankerd in de samenleving. Door goede zichtbaarheid en nauwe betrokkenheid met hulpverleners en organisaties, weten inwoners en organisaties de VC te vinden. Samenwerking blijft een belangrijk speerpunt.

Daarnaast is er een mooie samenwerking geweest met Musharake. We hebben mantelzorg onder de aandacht gebracht bij nieuwkomers. Hierdoor hebben we 13 bioscoopbonnen uit kunnen delen aan kinderen (jonge mantelzorgers) van nieuwkomers.

Lokaal werken wij samen met meer dan 110 maatschappelijke organisaties, daarnaast werken we ook samen op regionaal en landelijk niveau.

We zien dat de hulpvragen van mantelzorgers steeds complexer worden. Hier hebben we dit jaar extra naar gekeken door enerzijds hun vraag breed in kaart te brengen, anderzijds door een gezamenlijke werkwijze met netwerkpartners te stimuleren. Zo konden we een passend aanbod bieden. Mooi is dat we dit jaar weer betrokken waren bij de uitreiking van de mantelzorgwaardering door de gemeente. Door hier, samen met diverse collega's, bij aanwezig te zijn, hebben we veel mantelzorgers kunnen spreken. We hebben ook direct kunnen schakelen met vragen die er waren.”

Bekijk het filmpje van de Dag van de mantelzorg

De VC bemiddelde 178 vrijwilligers. Het aantal websitebezoekers steeg. Activiteiten als NLdoet, een Beursvloer, het vrijwilligersfeest in de OGtent en een scholingsaanbod voor vrijwilligers van Duiven en Westervoort, met positieve reacties op trainingen zoals ‘Vrijwilligers werven’ en ‘Positieve Gezondheid’, benadrukken onze meerwaarde. Binnen onze organisatie coördineren we ruim 150 vrijwilligers en bieden we administratieve ondersteuning, begeleiding en waardering. Zo ondersteunt de VC zowel de vrijwilligers in de samenleving als onze eigen welzijnsorganisatie. Wij bewegen mee met de actualiteit en ontwikkelingen die we zien in het vrijwilligerswerk. Bemiddeling en organisatieondersteuning gaan hierbij hand in hand: we kunnen vrijwilligers beter een plek geven doordat we ook met maatschappelijke organisaties meedenken.”

Over Ouderenwelzijn “Ouderenwelzijn verstevigt, adviseert, verbindt en ondersteunt initiatieven rondom ouderen die op zoek zijn naar ontmoeting en welzijn. Ouderenzorg is netwerkzorg; we werken samen met zorgpartners, vrijwilligers en lokale ontmoetingsinitiatieven. Ondanks personeelstekorten (van 3 naar 0 medewerkers tot 2026) en veranderingen in de samenleving zijn verschillende activiteiten doorgegaan. We zijn in 2025 gestopt met ‘activerend huisbezoek’. We zien een nieuwe generatie ouderen aantreden die actief zoekt naar verbinding en betekenis in deze fase van het leven. Tegelijk blijven de behoeften van de oudere generatie zichtbaar, bijvoorbeeld bij het Inloophuis, dat een veilige ontmoetingsplek biedt dankzij samenwerking met Wijkraad Oud-Zuid en Liemerije. Vanwege personeelswisseling is het Inloophuis tijdelijk gesloten geweest en weer in vernieuwde vorm verder gegaan. Vanuit de oudere generatie komen ook veel individuele vragen naar voren. Met diverse initiatieven hebben we beide generaties bereikt. Bij de eerste bijeenkomst van Krachtig Ouder Worden, georganiseerd met ouderenbonden, konden ouderen concreet nadenken over later. Welkom Online, samenwerking van Santé partners, Computersoos, Kunstwerk! en het landelijk ouderenfonds, bood leerzame bijeenkomsten over digitaal burgerschap.

Zo hebben Glans aan je Leven en Zingen met Excelsior ook weer plaatsgevonden, waarmee ouderen hun vitaliteit, sociale verbindingen en cognitieve vaardigheden kunnen versterken.”

Leonie. Vanuit haar eigen visuele beperking leidt Leonie het Zichtcafé.

Gezond & veilig opgroeien Samen fijn (op)groeien

Opdracht: Hierbij gaat het om de ondersteuning aan alle kinderen, jongeren en gezinnen om veilig en gezond op te groeien. Doel: Kinderen, jongeren en gezinnen ondersteunen bij het lichamelijk- en psychisch gezond opgroeien.

Cijfers 2025 Jongerencoaching (W)

Verbinder Sociale basis jeugd (D&W)

69 jongeren in coachingstrajecten waarvan

16 afgesloten verbindertrajecten

24 trajecten nog actief in 2026

3 verbindertrajecten nog actief in 2026

Jongerenwerk

Maatschappelijk werk op school

100 deelnemers groepen (kwetsbare) jongeren

72 trajecten opgepakt (W)

157 jongeren bij 6 wekelijkse activiteiten

4 groepstrainingen gedraaid (D&W)

550 jongeren bij grotere activiteiten 20-25 jongeren trainen bij Liemers United (in totaal hebben we tussen de 80-100 jongeren bereikt)

Voorleestrein (D&W) 50 voorleestrajecten ingezet waarvan 24 trajecten nog actief in 2026 21 vrijwilligers

“Bedankt voor je hulp. We hebben veel van je geleerd!”

“Nu is alles toch weer wat helderder in mijn hoofd en heb ik meer overzicht.”

Jongerencoaching

Voorleestrein

Maatschappelijk werk op school

Jongerenwerk

"Jij luistert goed naar mij en hebt geen oordeel, ik voel me gehoord en dat vind ik heel fijn. Ik kan over mijn problemen praten. Jij bent eerlijk!”

Gezond & veilig opgroeien Kinderen, jongeren & gezinnen ondersteunen bij het gezond opgroeien in een veilig leefmilieu.

“Als ik eerder met de KIESgroep had meegedaan, had ik de scheiding eerder verwerkt. Dat was fijner geweest.”

Gezond & veilig opgroeien Onze collega's vertellen Karin over jongerencoaching

Robbert over jongerenwerk

“De behoefte aan jongerencoaching is groot. De hulpvragen hierin worden steeds complexer, vaak zijn er meerdere hulpvragen tegelijk. We gaan naast een jongere staan, samen zoeken we uit wat belangrijk en nodig voor is, we helpen het sociale netwerk en de zelfstandigheid te vergroten. Opvallend is hoe krachtig het voorliggend veld is. Vaak is het daarom mogelijk om jeugdzorg of andere geïndiceerde zorg te voorkomen.

“De groepen die we draaien met kwetsbare jongeren beginnen steeds zelfredzamer te worden. Ik zie ook meer eigen initiatief ontstaan, ze zijn in staat om dingen zelf te regelen. De jongeren halen meer zelfvertrouwen uit hun deelname aan de groepen!”

De Play & Create groep voor autistische pubers is een succes geworden in onze gemeenten, met dank aan de samenwerking met het Beweegteam en de Jeugdcultuurcoach. Qua impact zien we dat we werken aan het normaliseren van uitdagingen onder jongeren. Soms lijkt het beeld te bestaan dat het met iedereen goed moet gaan. Dit is niet de realiteit. Daarnaast zien we ook veel eenzaamheid onder jongeren. Vanuit de groepen kunnen we hier een mooie rol in spelen. Er ontstaat zelfvertrouwen en nieuwe contacten. We zien verschillende tendensen die zorgen voor meer aanvragen. Denk aan de wachtlijst voor GGZondersteuning en de financiële uitdagingen die steeds meer gezinnen hebben. Ook zien we dat jongeren steeds meer moeite hebben met het onderwijssysteem.”

Koen over Liemers United “Liemers United is opgericht in 2022 en opgezet voor jongeren tussen 9 en 14 jaar oud in de gemeenten Duiven en Westervoort. Er zijn twee belangrijke uitgangspunten voor de jongeren: je toont respect zowel op als buiten het veld en je doet je best op school. Als een jongere lange tijd meetraint, komt hij in het Liemers United team te zitten en kan hij deelnemen aan de toernooien en wedstrijden die we organiseren. We bouwen een band op met de jongeren. Zo zijn we een steunpunt voor de jongeren van Liemers United.”

Suzanne over jongerenwerk Creon “We hebben het afgelopen jaar ontzettend veel nieuwe jongeren aan ons weten te binden en nieuwe vrijwilligers mogen aanmelden. Deze nieuwe groep van jongeren zijn gedurende het jaar bezig geweest met het ontdekken van nieuwe life-skills en het opzetten van activiteiten voor alle jongeren uit Westervoort en Duiven. Gedurende het jaar draaien we veel structurele (wekelijkse) activiteiten waarbij we heel veel kinderen & jongeren bereiken. Daarnaast hebben we ook jaarlijkse activiteiten, zoals de Kindervakantieweek, Girls Only en Liemers United. Een hoogtepunt van het jaar was het Spookhuis waar maar liefst 450 kinderen op af kwamen. Het afgelopen jaar hebben wij gewijd aan het verbeteren van ons imago en impact op de wijk. We merken dat dit zijn vruchten afwerpt, de bewoners in de directe omgeving hebben mede dankzij onze open dag een veel beter beeld gekregen. Ook zien we een toename aan nieuwe jongeren die binnen komen en blijven terugkomen het laatste half jaar.”

Bekijk het filmpje van de Open dag van Creon

Gezond & veilig opgroeien Onze collega's vertellen

Karin over Verbinder Sociale basis jeugd

Yolande over de Voorleestrein

“De taak van de verbinder was dit jaar nieuw. De verbindersrol vraagt een heel andere insteek en aandacht dan die van de jongerencoach. Daarnaast is de leeftijd van de kinderen vanaf 0 jaar, terwijl dit in de jongerencoaching meestal vanaf 10 jaar is.

“Bij de Voorleestrein komt een vrijwilliger bij het gezin thuis om met de kinderen aan de taal te werken. Dit lijkt klein, maar we zien in de praktijk dat de effecten veel groter zijn.

In de verbindersrol ben je een rechterhand van de jeugdconsulenten en help je tevens mee de wachtlijst/ wachttijd te verkorten. De verbinderscases vragen veel meer tijd dan in de jongerencoaching; in de verbindersrol is het hele gezin in beeld en zoek je naar de vraag achter de hulpvraag. Pas dan kan je heel gericht gaan zoeken naar oplossingen in het voorliggend veld. Gelukkig zijn er vaak meerdere oplossingen aan te bieden en werkt het heel succesvol. In onze gemeenten hebben we een sterk voorliggend veld!”

Over Maatschappelijk werk op school “Maatschappelijk werk op school is te vinden op de basisscholen en de middelbare scholen. We staan dicht bij de kinderen en zijn zo in staat om in een vroeg stadium uitdagingen aan te pakken voordat ze kunnen escaleren. Naast de individuele vragen pakken we steeds vaker vragen collectief op. Zo hebben we dit jaar een aantal trainingen gegeven zoals de Sociale vaardigheidstraining, de KIESgroep (kinderen in scheidingssituaties). Daarnaast werken we ook vaker met online bijeenkomsten, zoals ‘Kinderen in een prikkelrijke maatschappij’ en ‘Ouders met kinderen in de 9jaarsfase’. We krijgen veel positieve reacties over deze bijeenkomsten.”

We hebben dit jaar ruim 50 gezinnen kunnen helpen met de Voorleestrein. Door onze verbinding met instanties zien we een toename in aanvragen. Ook zien we dat de complexiteit rondom kinderen en/of gezinnen toeneemt, dat maakt dat trajecten soms langer duren. De taalrijke omgeving heeft ook een grote positieve impact op de ouders. We zien dat de ouder meer in de eigen kracht komt en de participatie in de samenleving groter wordt. Daarnaast zien we dat wij thuis goed kunnen signaleren wanneer er meer uitdagingen zijn en (vroegtijdig) kunnen ondersteunen of voor ondersteuning kunnen zorgen. Het werken met deze kinderen en hun ouders is ontzettend mooi en dankbaar om te doen!”

Daan.

“'Garbrich helpt me andere perspectieven te zien en zaken te ordenen.”

Daan is 22 jaar en spreekt regelmatig met Jongerencoach Garbrich. Hij deelt zijn verhaal met ons. Daan: “Via mijn huisarts ben ik bij Garbrich terecht gekomen. Ik had moeite om zaken op een rijtje te krijgen. De huisarts stelde toen voor om met een jongerencoach te praten.” Ik loop soms tegen dingen aan “Ik vind het heel fijn om met Garbrich te praten. In het dagelijks leven loop ik best vaak tegen dingen aan. Ik maak mijn gedachten te groot en voel me erg betrokken. Er gebeurt ook zoveel in de wereld.”

Garbrich luistert en stelt kritische vragen “Het is dan heel fijn om het hierover te hebben. Ik deel waar ik tegenaan loop, Garbrich luistert en stelt kritische vragen. Ze laat me denken vanuit andere perspectieven.” Ze helpt me om de juiste stappen te maken "9 van de 10 keer kom ik het gesprek in met een druk hoofd. Ik weet niet waar ik de focus op moet leggen en wat ik moet doen. Garbrich zet dan alles met mij op een rijtje. Ze helpt me om de juiste stappen te zetten en dat is heel fijn. Dan kan ik weer verder.” Daan heeft heel veel talenten Garbrich: “Daan is ontzettend creatief en heeft veel talenten. En dan is het meer van: hoe kan je je gedachten wat meer beteugelen, zodat je jouw kwaliteiten ook echt kan gebruiken. Je bent veelzijdig en daarin heb je soms ook wat hulp nodig.” Je kan niet tegen onrecht “Je kan ook niet tegen onrecht, je wilt een eerlijke wereld. Het frustreert je dat de wereld niet zo in elkaar zit. Maar ik vind het knap hoe scherp jij de wereld observeert.” Daan: “Ik kan inderdaad slecht tegen onrechtvaardigheid, daar heb ik heel veel moeite mee. Je helpt me dan ook echt te relativeren, kijken waar ik wel invloed op heb.” Je laat me in mijn waarde “Als ik geen gesprekken met een jongerencoach had gehad, dan was ik tegen nog meer dingen aangelopen. Nu zie ik in dat er meer perspectieven zijn en dat ik keuzes kan maken.

Jij spart met mij en en kijkt wat bij mij past. Je laat me in mijn waarde.”

Jongerencoach Garbrich

Beschermd thuis

Fijne en veilige plek voor elke inwoner Opdracht: Hierbij gaat het om de ondersteuning aan mensen met een psychische kwetsbaarheid en psychosociale problemen. Doel: Mensen met psychische of sociaal-maatschappelijke problemen zijn volwaardig onderdeel van onze samenleving. Dit draagt bij aan een voorspoedig herstel en het afnemen van problemen.

Cijfers 2025 Opbouwwerk (D&W)

Mentale Gezondheid (D&W)

Actief voor 16.500 inwoners

9 ervaringswerkers en 6 vrijwilligers 140 structurele deelnemers Connection 60 nieuwe aanvragen opgepakt

"Connection betekent voor mij een stapje richting het arbeidsproces in onderzoekende rol. Een fijne plek waar iedereen zichzelf kan zijn zonder oordelen.”

Tussen 40-80 contactmomenten/werkdag met inwoners & netwerkpartners Ruim 4.000 actieve signaleren

"Connection is magisch!”

Mentale gezondheid

“Connection heeft mij weer een zinvol bestaan gebracht, ik dacht dat ik na mijn ontregeling niks meer kon. Maar niet was minder waar!”

“Ik vond het spannend om dit koffiemoment te organiseren voor mijn buren. Maar ik ben blij dat ik dit samen met jou heb kunnen doen.”

Opbouwwerk

Beschermd thuis Mensen met psychische of sociaal-maatschappelijke problemen nemen volwaardig deel aan de samenleving.

“Ik vind het jammer dat je stopt op het Eilandplein. Ik heb het altijd erg gewaardeerd. Gelukkig weet ik je te vinden als het minder goed met mij gaat. We blijven elkaar zien.”

Beschermd thuis Onze collega's vertellen Lucia & Marieke over Mentale Gezondheid

Marjolein & Angela over Opbouwwerk

“2025 was een jaar van impact. Naast dat er een enorme groei was in de deelnemers van onze herstelgroep Connection, hebben we ook op andere vlakken grote stappen gemaakt.

“2025 was het jaar waarin we nieuwe keuzes hebben gemaakt. Voorheen waren we veelal te vinden bij de inlopen in bepaalde wijken. De volgende stap is om nog meer mensen te ontmoeten en meer ‘in de verschillende wijken’ aanwezig te zijn. Een andere reden voor een nieuwe werkwijze is dat we van 3 collega's terug naar 2 collega's gegaan zijn. Dat maakt dat we keuzes moeten maken.

We zien dat er meer samenwerking en erkenning komt van (landelijke) organisaties. Zo staan wij nu op Mind Atlas benoemd als ‘laagdrempelig steunpunt’ en zijn wij in afwachting van de goedkeuring om aan te sluiten bij NVZH (landelijk platform zelfregie & herstel). Halverwege dit jaar is Martijn formeel aangenomen als stagiaire ervaringsdeskundigheid. Op deze plek kan hij vanuit zijn eigen ervaring een mooie impact maken op onze samenleving. Begin dit jaar hebben onze kwartiermakers de WRAP certificaat (Wellness Recovery Action Plan) behaald. Met dit certificaat kunnen zij onze deelnemers nog beter begeleiden in het proces naar herstel. Eén van onze kwartiermakers is nu ook opgeleid als facilitator en mag in 2026 zelf de opleiding gaan aanbieden. We zijn ook bezig met verdieping in onze Connectionbijeenkomsten. Vanuit de regie van de deelnemers verrijken en professionaliseren wij zo ons aanbod. Om de themalijn ‘Beschermd thuis’ nog beter vorm te geven zijn we nu actief bezig met opbouwwerk om ‘Connection de de wijk’ te te zetten. Onze kwartiermakers kunnen dan een grotere rol gaan spelen in onze wijken. We hebben mooie stappen kunnen maken met onze herstelcommunity Connection. Daarnaast zijn we enorm trots op onze kwartiermakers waarmee we samen een veilige, vruchtbare en betekenisvolle community creëren.

We benoemen graag nog een aantal effecten die deelnemers van Connection benoemen. De kwaliteit van het leven is verbeterd, ze voelen zich veilig en er ontstaan vriendschappen. Ze ervaren minder angst en eenzaamheid. Rond de 30 deelnemers en kwartiermakers stromen door naar (vrijwilligers)werk of betaald werk. Wij zijn trots op wat we doen.

Bekijk het filmpje uitreiking WRAP certificaten

Medio 2025 zijn we gestart met de Pop-up in de wijk. De pop-up in de wijk is een manier om sneller in te spelen op uitdagingen in de wijk. Speelt er iets, dan zijn wij snel ter plekke om in gesprek te gaan. We zijn dichtbij en present. Met de pop-up ontmoeten we meer inwoners. Zij leren ons kennen en weten ons (ook op een later moment) te vinden. We pikken we meer signalen op en kunnen hier snel op handelen. We nemen ook betrokken netwerkpartners mee. Zo waren we laatst bij een pop-up samen met de BOA en jongerenwerker. In de gesprekken met de inwoners hebben we handvatten kunnen geven, waardoor zij de situatie weer onder controle kregen. We zien dus vaak ook direct resultaat van de pop-up en kunnen sneller uitdagende situaties (helpen) managen. Het draagt ook bij aan de zelfredzaamheid van de inwoner. Opbouwwerk kenmerkt zich door veel samenwerkingen extern en intern. Zo zijn we in 2025 een mooi project gestart met het Beweegteam: ‘Bewegen en ontmoeten in de wijk'. In Westervoort (Mosterdhof) hebben we ondersteund bij het opzetten van wijkcirkels. Een prachtige manier om inwoners meer ‘samen-redzaam’ te maken. En we zijn enorm trots op onze inwoner Riet. Door haar deelname aan ‘Zingen met Excelsior’ is zij geïnspireerd om zelf line-dancen te organiseren. Wat is dat een succes geworden!

Bekijk het filmpje van de Burendag 2025

Riet.

“Riet deelt haar passie voor linedancen met andere 60+ inwoners.”

Opbouwwerker Marjolein vertelt... “Ontmoet Riet. Riet is een vrolijke, energieke en actieve 86-jarige inwoner van Duiven. Ze kwam altijd al in de WijKern. Op een moment zei ze tegen mij: “Het lijkt me zo leuk om dames een countrylesje te leren.” En een mooi idee werd geboren! Een idee werd concreet Riet is zelf zo'n enthousiaste en energieke dame! Dus ik zag het meteen zitten en ik ben haar gaan ondersteunen in het opzetten van de lessen. Stap voor stap zijn we de mogelijkheden gaan bekijken. De WijKern stelde hun locatie en de faciliteiten beschikbaar. We maakten een flyer en gingen deze verspreiden.

Een succesvolle opening! Bij de eerste les waren er maar liefst 30 mensen! Dat was een enorme positieve verrassing. Riet doet het top. Ze is altijd vrolijk en ze weet de andere mensen echt in beweging te zetten. Niet alleen met dansen, maar ook met haar positieve energie. Inmiddels is Riet al [aantal] maanden bezig. De mensen blijven komen en willen niet meer stoppen. Allemaal inwoners van 60+. Vrouwen, maar ook een aantal mannen. Riet maakt de samenleving mooier Riet is voor mij een voorbeeld van een actieve inwoner die écht wil bijdragen en het ook doet. Ze deelt haar passie en betrokkenheid en maakt zo oprecht de samenleving een stukje mooier.”

Opbouwwerker Marjolein

Bekijk het filmpje Linedancen met Riet

Claudia.

Als kwartiermaker is Claudia nu WRAP-facilitator en kan zij groepen begeleiden. Dimitri is kwartiermaker

bij Connection

Integratie & vluchtelingen Mee kunnen doen en erbij horen

Opdracht: Hierbij gaat het om de ondersteuning aan mensen die uit het buitenland komen en in de gemeente integreren. Doel: Nieuwe Nederlanders zijn zelfredzaam.

Cijfers 2025 Sterker door taal (D&W)

Nieuwkomers (D&W) 65 deelnemers Musharake activiteiten 150 individuele vragen 50 deelnemers op ontmoetingsavond 14 vrijwilligers ingezet bij activiteiten

54 deelnemers aan taalgroepen waarvan 24 nog actief deelnemen en 30 uitgestroomd zijn naar (vrijwilligers)werk of andere activiteiten 7 vrijwilligers Op de basisschool (D&W) 25 ouders geholpen op 4 basisscholen

“Bij Musharake krijgen we informatie op begrijpelijk taal en krijgen we antwoord op onze vragen. Ik zou graag op meerdere dagen naar activiteiten komen.“

“Ik weet nu beter hoe het met mijn kinderen gaat op school.”

Sterker door taal

Nieuwkomers

“Ik ben sinds kort begonnen met de fietslessen. Ik leer niet alleen fietsen, maar heb veel vrienden gemaakt door contact met de andere deelnemers en de vrijwilligers die mij ondersteunen.”

“Ik durf vragen te stellen aan de juffen en meesters."

“Ik wil graag weer iets gaan doen zoals vrijwilligerswerk in mijn eigen dorp.”

Integratie & vluchtelingen Nieuwe Nederlanders zijn zelfredzaam.

Integratie & vluchtelingen Onze collega's vertellen

Jawad over Nieuwkomers

Chantal over Sterker door taal

“We zien een duidelijke toename in het aantal aanmeldingen voor de groepen van Musharake, waarbij ontmoeting en educatie over de Nederlandse samenleving centraal staat. Er is behoefte aan elkaar ontmoeten, veiligheid voelen en actief mee kunnen doen aan de samenleving.

“Het hoogtepunt van 2025 was het Taalfestival dat we georganiseerd hebben in maart. Dit hebben we samen met o.a. Liemers Kunstwerk, de gemeente, basisscholen en kinderopvang georganiseerd voor pedagogische professionals en vrijwilligers. We hebben kennis gedeeld over een gerichte gezinsaanpak om kinderen van laaggeletterde ouders betere kansen te geven.

We hebben dit jaar minder individuele vragen gehad, dit kwam o.a. omdat in 2025 het Refugeeteam veel vragen op heeft kunnen pakken. Naast de wekelijkse groepen organiseren we regelmatig ook themabijeenkomsten. Dit jaar hebben we, op verzoek van onze nieuwkomers, een informatiebijeenkomst georganiseerd over het Nederlandse onderwijssysteem. Mooi dat ze zelf aangeven waar ze behoefte aan hebben. Ook hebben we de bijeenkomst Krachtig ouder worden georganiseerd specifiek voor inwoners met een migratie achtergrond. Hier gaan we in 2026 een vervolg aan geven. We zien dat nieuwe vrijwilligers zich aanmelden om ons te ondersteunen. Dit levert een positieve bijdrage aan de integratie van nieuwkomers. Een echte 'samenwerking'.”

Taalgroepen naar Liemers Kunstwerk We hebben in 2025 besloten om de taalgroepen per 1 januari 2026 over te dragen aan Liemers Kunstwerk. Een mooie stap in de lokale samenwerking. Sterker door taal op de basisschool Binnen dit project zijn we praktisch aan de slag gegaan met ondersteuning aan ouders. Denk daarbij aan het begrijpen van nieuwsbrieven, het koppelen aan activiteiten, het leren omgaan met systemen en meer. Daarnaast konden we ouders ook doorverwijzen naar ons welzijnsaanbod. Uit de jaarlijkse monitoring vanuit het Rijk komt naar voren dat ouders door ‘Sterker door taal’ actiever zijn geworden binnen de basisschool van hun kinderen. Dit hebben wij ook gezien binnen onze basisscholen.”

Lara.

Als kwartiermaker & vrijwilliger ... communicatie ondersteunt zij met haar kwaliteiten onze samenleving.

De dagelijkse basis op orde Iedereen verdient bestaanszekerheid

Opdracht: Hierbij gaat het om de (financiële) ondersteuning aan inwoners om het dagelijks leven op orde te hebben of te krijgen. Doel: Het vergroten van de (financiële) weerbaarheid en positieve gezondheid van inwoners.

Cijfers 2025 Algemeen Maatschappelijk werk

Financieel Trefpunt & Thuisadministratie

108 trajecten maatschappelijk werk (W)

286 Financieel Trefpunt aanvragen opgepakt

5 groepstrainingen gedraaid en

met 18 vrijwilligers (D&W)

2 online webinars (D&W)

27 Thuisadministratie aanvragen opgepakt met 9 vrijwilligers (W)

Aanmeldingen uitgevraagd en doorverwezen (D&W) 157 aanmeldingen doorverwezen naar andere route/netwerkpartners

Sociaal Raadslieden (W) 144 aanvragen opgepakt

54 casussen doorverwezen naar juiste route voor Sociaalraadsliedenwerk en het Financieel Trefpunt 300 (mail)vragen verwezen naar de juiste plek

“Het was een enorme drempel om hierheen te komen, maar ik ben zo blij dat ik ben gegaan! Volgende keer zal ik niet zo lang meer wachten maar meteen hulp vragen!”

“Door jullie hulp en de assertiviteitstraining durf ik 'nee’ te zeggen, waardoor mijn emmer niet meer overloopt.”

Financieel Trefpunt & Thuisadministratie

“Ik ben zo dankbaar voor jullie hulp!”

Sociaal Raadslieden

Maatschappelijk werk

“Door de SOVAtraining durf ik voor mezelf op te komen in de klas.”

Dagelijkse basis op orde (Preventief) ondersteuning bieden zodat iedereen de basis op orde heeft.

De dagelijkse basis op orde Onze collega's vertellen

Team Hulpverlening over Maatschappelijk werk

Eline over het Financieel Trefpunt & Thuisadministratie

“Ook in 2025 hebben we weer veel inwoners meer in hun eigen kracht en eigen regie kunnen zetten.

“We hebben wederom ontzettend veel mensen kunnen helpen. Zowel bij mensen thuis via de Thuisadministratie als tijdens het Financieel Trefpunt. Inwoners weten ons goed te vinden en ook via professionals komen er steeds vaker doorverwijzingen.

We zien dat statushouders langdurige en intensieve hulp nodig hebben. Het is voor hen, om verschillende redenen moeilijk om zich te redden in de Nederlandse samenleving. We zien ook een flinke toename van inwoners boven de 65 jaar oud. Hierin proberen we ook collectief te ondersteunen. Daarnaast zien we al jaren dat de hulpvragen steeds complexer worden en ondersteuning vaak niet direct beschikbaar is. Hierin proberen we (in samenwerking) ondersteuning te bieden. Helaas zien we dat de lange wachtlijsten voor grotere problemen zorgen. Waar mogelijk proberen wij groepswerk aan te bieden. Dit doen we op het gebied van rouw en verlies, Glans aan je leven voor ouderen, assertiviteit, kinderen in een prikkelrijke maatschappij en kinderen in de 9-jaarsfase. Ook werken we steeds vaker met online bijeenkomsten. Wie zien verschillende effecten vanuit onze hulpverlening. Zo ontstaan er nieuwe contacten van inwoners die elkaar ondersteunen en waardevolle netwerken worden uitgebreid. We horen ook terug dat door de hulp van maatschappelijk werk geen geïndiceerde hulp meer nodig is.”

Inwoners vinden het spannend om hulp te vragen bij financiële vraagstukken. We merken dat inwoners vaker onzeker zijn in het oppakken van zaken rondom belastingdienst, toeslagen en dergelijke, het systeem van regelgeving is vaak ingewikkeld en onduidelijk. Door deze onzekerheid lopen inwoners sneller vast. De weg naar het Financieel Trefpunt is goed te vinden, maar soms gaat dit ten koste van de zelfstandigheid van inwoners, die door hun onzekerheid de regelzaken niet zelf durven oppakken. We hebben hier oog voor tijdens het trefpunt en wijzen inwoners op wat ze zelf zouden kunnen doen, waar ze informatie kunnen vinden en wat ze ter voorbereiding kunnen doen. De vrijwilligers zetten zich met heel veel zorg en aandacht in voor de inwoners. Dat blijft hartverwarmend om te zien.”

Diane over Sociaal Raadsliedenwerk “Ook dit jaar zien we een toename van inwoners die onze hulp nodig hebben. De problematieken worden complexer en inwoners zijn onzeker over de stappen die ze moeten zetten. We zien dat deze uitdaging groter blijft worden. We zien dat we niet alle vragen direct op kunnen pakken en dat er een wachtlijst ontstaat. Wanneer we inwoners op weg kunnen helpen zijn ze enorm dankbaar!”