Agendabundel

De provincie heeft de begroting 2021 gecorrigeerd met de verhoging van het jeugdzorgbudget (met € 500.000,-). Dit op basis van de ter beschikking gestelde middelen in de begroting 2021 en het budget dat hier in de begroting 2022 voor is opgenomen.

Kanttekeningen 1.4 Er is sprake van aanvullende middelen, echter het sociaal domein kent een open einde regeling. De provincie heeft de begroting 2022 gecorrigeerd met de verhoging van het jeugdzorgbudget. Met daarbij de kanttekening dat zonder aanvullende maatregelen het niet reëel is dat de jeugdzorgkosten zullen blijven dalen. In Samen Sterk zijn en worden aanvullende maatregelen genomen. Echter, de praktijk is dat gemeenten geconfronteerd blijven worden met externe ontwikkelingen die invloed hebben op onze budgettaire capaciteit. Hierin heeft de gemeente geen keuze dan dit op te vangen. Het voorstel is om een voorziening te treffen om recht te doen aan de uitgangspunten van de gemeenteraad omtrent het budgettaire kader van het sociaal domein en tegelijkertijd voorbereid te zijn op eventuele onvoorziene tegenvallers. Financiële paragraaf In de Voorjaarsnota is op basis van de onderbouwing uit bijlage 1 het bedrag van € 500.000,zoals gehanteerd door de provincie bijgesteld naar € 400.000,-. Relatie met het herstelplan Door een voorziening in te stellen blijven we recht doen aan de uitgangspunten binnen het sociaal domein en de gegeven budgettaire kaders. In combinatie met de beoogde bezuinigingen binnen het Sociaal domein heeft de provincie op basis van deze toekenning de begroting goedgekeurd.

Participatie en communicatie Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing Intergemeentelijke samenwerking Niet van toepassing Bijlagen 201568125 - bijlage plan van aanpak voorziening Sociaal domein Westervoort, 11 juli 2022 Burgemeester en wethouders van Westervoort, M. Sluiter MA secretaris

drs. A.J. van Hout burgemeester

Pagina 2

1 20220627-rv-onderbouwing-voorziening-sociaal-domein-biljage-1-plan-van-aanpak.docx

Plan van aanpak inzet reserve sociaal domein

Inleiding Voor 2022 heeft het Rijk voor gemeenten, bovenop de € 300 miljoen in 2021, nog eens ruim € 1,3 miljard extra toegekend voor jeugdzorg. De verwachting is dat de gemeente Westervoort circa € 1,3 miljoen zal ontvangen. Het college heeft voorgesteld om in de begroting van 2022, van dit bedrag 500.000,- euro te reserveren als buffer voor het sociaal domein. Uw raad heeft besloten om dit gehele bedrag vooralsnog toe te voegen aan de algemene reserve en een plan van aanpak gevraagd voor de inzet van de voorgestelde buffer. Argumentatie De provincie stelde bij de toetsing van de begroting 2021 dat het budget voor jeugd met € 500.000 opgehoogd moet worden. In de afgelopen jaren werd de gemeente Westervoort geconfronteerd met onverwachte uitgaven. Dit betrof uitgaven van niet-beïnvloedbare aard zoals prijsstijgingen als gevolg van de CAO onderhandeling zorg- en welzijnspartijen en andere partners en wijzigingen in de landelijke wetgeving, zoals de uitvoering van het woonplaatsbeginsel per 2022. Daarnaast heeft de gemeente binnen de jeugdzorg beperkte invloed op de toekenning van voorzieningen en kan daarmee de inzet van financiële middelen beperkt beïnvloeden. Denk hierbij aan inzet van voorzieningen door specialisten als psychiaters en kinderartsen, rechtspraak etc.

Gezien de omvang van de gemeente Westervoort kan één jeugdige een groot verschil maken in de uitgaven binnen de Jeugdwet. Het bieden van passende zorg blijft uitgangspunt, maar het open einde karakter van de jeugdzorg blijft een gegeven. Om gedurende het begrotingsjaar bij ramingen voor dit soort uitgaven te voorkomen, is deze zogenaamde buffer, zijnde een voorziening, bedoeld. Om welke niet beïnvloedbare factoren gaat het hier? De gemeente heeft geen grip op wijzigingen in de landelijke wetgeving, zoals de uitvoering van het woonplaatsbeginsel per 2022 In de begroting van 2021 is hierover het volgende aangegeven: Sinds 1 januari 2022 is het nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugdwet van kracht. De wetswijziging moet de uitvoering van het woonplaatsbeginsel makkelijker en eenduidiger maken. Ook moeten de administratieve lasten erdoor verminderen. Tot 2022 was het niet altijd snel duidelijk welke gemeente financieel verantwoordelijk is voor hulpverlening. Tijdens een hulpverleningstraject zijn er soms meerdere mutaties in de woonplaats van een kind. De aanpassing van het woonplaatsbeginsel houdt in dat wordt aangesloten bij de inschrijving van de jeugdige zelf in de Basisregistratie Personen (BRP). Hierbij worden de volgende twee situaties onderscheiden: 1

Jeugdhulp zonder verblijf: de gemeente waar de jeugdige volgens het BRP staat ingeschreven is verantwoordelijk;

2

Jeugdhulp met verblijf: de gemeente waar de jeugdige volgens het BRP stond ingeschreven voorafgaand aan de verhuizing naar de verblijfsplek is en blijft verantwoordelijk.

Deze wetswijziging moet leiden tot meer duidelijkheid en lagere uitvoeringslasten. Daarnaast sluit het nieuwe woonplaatsbeginsel beter aan bij de uitgangspunten van de Jeugdwet. De oorspronkelijke gemeente blijft verantwoordelijk voor een jeugdige waardoor die gemeente gestimuleerd wordt om te investeren in preventie. Deze wijziging van het woonplaatsbeginsel betekent dat, vanaf datum inwerkingtreding van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel de nieuwe instroom beoordeeld dient te worden aan de hand van bovenstaand nieuwe woonplaatsbeginsel. Ook de migratiegroep, de zittende populatie van jeugdigen die nu en op datum inwerkingtreding van de wet jeugdhulp ontvangen uit hoofde van de Jeugdwet, valt onder de Wet wijziging woonplaatsbeginsel. Voor de gemeente Westervoort is inmiddels duidelijk dat er meer jongeren aan Westervoort worden toegekend dan dat er worden overgedragen naar andere gemeenten. Dit betekent extra uitgaven voor Jeugdzorg. Naar verwachting loopt dit bedrag op tot € 160.000,-. De gemeente heeft geen grip op de CAO onderhandeling zorg- en welzijnspartijen en andere partners De gemeente heeft geen invloed op de gevolgen van CAO onderhandelingen met de branche verenigingen van zorg en welzijn, waardoor de kosten van zorg- en welzijnsproducten en daarmee ook de uitgaven van de gemeente stijgen. Dit geldt voor alle producten.

In de begroting van 2021 is specifiek over de tarieven van de gecertificeerde instellingen het volgende geschreven: In het rapport ‘Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’ van de Inspectie Gezondheidszorg en jeugd (november 2019) komen veel problemen in de organisatie en uitvoering van de jeugdbescherming naar voren. Die worden ook in Gelderland herkend. De organisaties die met veiligheid en bescherming te maken hebben en de jeugdhulpregio’s in Gelderland (G7) hebben met elkaar een agenda opgesteld met concrete actiepunten, om de bescherming van jeugdigen te verbeteren: de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming (GVJB). Met ingang van 1 januari 2022 zijn hierdoor uniforme producten, tarieven en contracten gerealiseerd, met daarbij gedeelde afspraken over processen, aanpak en samenwerking. De tarieven voor de Gecertificeerde Instellingen in onze regio zijn met ingang van 1 januari 2022 met 4% verhoogd. Daar staan afspraken tegenover die moeten leiden tot een afname van het aantal beschermingsmaatregelen (o.a. Onder Toezicht Stelling en Voogdij) en van de kosten voor de inzet van specialistische jeugdzorg. De financiële consequenties voor de totale uitgaven voor jeugdzorg in 2022 zijn op dit moment nog niet te overzien.

De gemeente heeft beperkt grip op de toekenning van voorzieningen in de jeugdzorg Binnen de jeugdzorg heeft de gemeente, door de inzet van een gedragswetenschapper voor de huisartsen, invloed op de toekenning van voorzieningen in de jeugdzorg, maar deze invloed is zeer beperkt waar het gaat om toekenningen die worden afgegeven door specialisten als psychiaters, kinderartsen en de rechtspraak. Twee voorbeelden uit eerdere kwartaalrapportages: De uitgaven van de 5 individuele duurste cliënten bij elkaar opgeteld voor 2020 bedragen € 735.000. De kinderen waar het hier om gaat kunnen te maken hebben met zeer ernstige psychiatrische problematiek op het gebied van depressie, eetstoornissen en suïcidaliteit of een combinatie hiervan die onze regionaal gecontracteerde zorgaanbieders over het algemeen niet (meer) kunnen behandelen. Wel kan een psychiater (geautoriseerd verwijzer op grond van de Jeugdwet) doorverwijzen naar zo’n landelijk gecontracteerde zorgaanbieder. In het dashboard van Q1 2022 is de invloed van één traject voor jeugdhulp met hoge kosten zichtbaar. Door het specifieke ziektebeeld heeft één jeugdige veertien uur begeleiding per dag nodig

voor zeven dagen per week. Dit leidt tot een enorme stijging in de uitgaven voor het zorgproduct begeleiding. Plan van aanpak: Het bieden van passende zorg blijft uitgangspunt, maar het open einde karakter van zowel de jeugdzorg als de WMO blijft een gegeven, zeker ook nu er een bezuiniging is doorgevoerd als gevolg van de financiële situatie in Westervoort. Realistisch ramen, tijdig bijstellen, investeren in een andere aanpak die op den duur tot lagere uitgaven gaat leiden geven meer vertrouwen, zekerheid en rust dan een patroon van te laag ramen en tekorten aanvullen uit de algemene reserve. Concreet betekent dit dat we de gevraagde € 500.000,- willen besteden aan: -

Extra uitgaven als gevolg van het woonplaats beginsel; € 160.000,Prijsstijgingen van de zorg producten Onverwachte uitgaven als gevolg van toekenningen van Jeugdhulp door specialisten en de rechterlijke macht. Reeds bekend na Q1 2022; € 400.000,-

Dit alles neemt niet weg dat er ook in 2022 volop zal worden ingezet op de transformatie van het Sociaal Domein in Westervoort. De ingezette weg van de kanteling van de WMO en Jeugdwet wordt vervolgd. Het uitvoeren van de acties zoals beschreven in Samen Sterk zal hierin leidend zijn.

1 20220627-rb-onderbouwing-voorziening-sociaal-domein.docx

*ZFEC6F9D727* RAADSBESLUIT Zaak- & documentnr.

:

Datum besluitvorming :

Z/22/095852/201568132 11 juli 2022

__________________________________________________________________________ Onderwerp

:

Raadsbesluit voorziening Sociaal domein

Samenvatting Voor 2022 heeft het Rijk voor gemeenten extra financiële middelen toegekend voor jeugdzorg. Het college heeft voorgesteld om een deel van deze middelen- te reserveren als voorziening voor het Sociaal domein om daarmee eventuele tegenvallers op te kunnen vangen. De raad besluit 1. Een voorziening van € 400.000,- op te nemen ten behoeve van niet voorzienbare kostenoverschrijdingen binnen het Sociaal domein. 2. Het college opdracht te geven te voorzien in aanvullende maatregelen ten einde recht te doen aan het uitgangspunt om binnen de oorspronkelijk gestelde begroting uit te komen

de griffier,

de voorzitter,

mr. M. Smits - Jansen

drs. A.J. van Hout

09 Zienswijze conceptbegroting 2023 VGGM 1 20220627-rv-zienswijze-conceptbegroting-2023-vggm.docx

*ZFEB588C3D0* RAADSVOORSTEL Onderwerp : Zienswijze conceptbegroting 2023 VGGM __________________________________________________________________________ Zaak- & documentnr. : Z/22/094466/201564066 Portefeuillehouder

Opsteller

: Renzo Willemsen

: burgemeester Van Hout / wethouder Derksen Afdeling: Advies Telefoonnr. (088) 695 30 00

__________________________________________________________________________ Samenvatting De gemeenteraad van Westervoort wordt in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 15 juli 2022 een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2023 van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM). Enkele ontwikkelingen leiden tot een structurele verhoging van de bijdrage aan de VGGM: - De loon-/prijscompensatie (bijna € 1,4 miljoen in 2023); - Het functiewaarderingstraject bij de GGD (kosten € 596.000 in 2023 oplopend naar € 999.000 in 2025); - Vaccinatie tegen Meningokokken (€ 283.000 in 2023). Gemeenten ontvangen hiervoor een compensatie via het Gemeentefonds. - Uitbreiding prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg (JGZ) aan zwangere vrouwen in een kwetsbare situatie (€ 198.000 in 2023). Naar verwachting wordt dit medio 2022 opgenomen in het basispakket JGZ en worden de gemeenten gecompenseerd voor deze kosten via het Gemeentefonds. Naast deze ontwikkelingen, wil de VGGM de organisatie van haar interne bedrijfsvoering versterken. Uit een benchmarkonderzoek is namelijk gebleken dat de bedrijfsvoering krap is georganiseerd. Met de eerste voorstellen voor de versterking is een bedrag van € 1,5 miljoen gemoeid, structureel te verdelen over de gemeentelijke bijdragen Brandweer en GGD. Dat bedrag is echter gebaseerd op een inschatting.

Wij stellen dan ook voor hier niet mee in te stemmen. Uit het overschot van 2021 wil de directie een bedrag van € 400.000 bestemmen voor een diepgaand onderzoek naar de bedrijfsvoering. Dat bedrag vinden wij te hoog; dat moet voor minder geld kunnen. Beide punten zijn in de zienswijze opgenomen. Wij stellen u voor in te stemmen met bijgaande conceptzienswijze. Beslispunten De gemeenteraad besluit om: 1) De zienswijze vast te stellen om vooralsnog niet in te stemmen met de kosten van de versterking van de bedrijfsvoering bij de VGGM. 2) Voor het overige akkoord gaan met de conceptbegroting 2023 van de VGGM. Aanleiding Het dagelijks bestuur van een gemeenschappelijke regeling moet – op grond van de wet gemeenschappelijke regelingen – de ontwerpbegroting voor een zienswijze aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten aanbieden. De gemeenteraden kunnen hun zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren brengen bij het dagelijks bestuur.

Pagina 1

Planning De zienswijze van uw raad moet uiterlijk 15 juli 2022 worden ingediend bij de VGGM. Begin september 2022 neemt het algemeen bestuur van VGGM een besluit over de begroting. De provincie heeft namelijk toegestaan dat – vooruitlopend op een wetswijziging – de vastgestelde begroting niet voor 1 augustus maar voor 15 september naar de Minister van BZK gestuurd dient te zijn. Beoogd effect Met de mogelijkheid van het geven van een zienswijze heeft de gemeenteraad de gelegenheid om invloed te blijven houden op de financiën, de taken en te behalen doelstellingen van de gemeenschappelijke regeling Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden. Uiteraard houden we ook ambtelijk de vinger aan de pols bij de VGGM. Argumenten 1.1 De noodzaak van deze verhoging voor de versterking van de bedrijfsvoering is niet overtuigend aangetoond Zonder nader onderzoek geeft de directie van de VGGM aan € 1,5 miljoen (waaronder 9,5 fte) nodig te hebben voor de versterking van de bedrijfsvoering. Een degelijke onderbouwing ontbreekt. De directie en het dagelijks bestuur geven toe dat “dit voorstel is gebaseerd op een beste inschatting van dit moment”. Uit de benchmark die door de VGGM in 2021 is gehouden, kwam naar voren dat de bedrijfsvoering ‘krap en knap’ is georganiseerd. Niet dat die ‘te’ krap is.

1.2 Er dient eerst nader onderzoek plaats te vinden Naast de uitbreiding met 9,5 fte wil de directie een onderzoek laten doen om diepgaander uit te zoeken wat er nodig is. “Mocht blijken dat dit nader onderzoek aantoont dat uitbreiding niet nodig is, dan zal de voorgestelde uitzetting van de begroting vanzelfsprekend niet worden doorgevoerd. Ook is denkbaar dat op basis van dit nader onderzoek aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Deze maatregelen worden aansluitend verwerkt in de begroting 2024.” Wij vinden dit de verkeerde volgorde; eerst dient onderzoek te gebeuren en daarna kan indien nodig een verhoging worden voorgesteld. Voor de meest urgente zaken kan in de tussentijd wellicht een noodoplossing worden gezocht binnen bestaande (personeels)budgetten. 1.3 De te bestemmen kosten van het nadere onderzoek naar de bedrijfsvoering zijn erg hoog De directie stelt voor om voor het traject van ambitievorming incidenteel € 100.000 te reserveren. Deze kosten hebben dan met name betrekking op de strategische begeleiding, het operationaliseren van de ambitie en externe toetsing. Voor de analyse van de werkprocessen en rolverduidelijking stelt de directie voor incidenteel € 300.000 te reserveren. Dit betreft de interne begeleiding, de uitwerking van de processen op hoofdlijnen en identificeren van hiaten in de huidige invulling van de processen en rollen.

De directie stelt voor het resultaat over 2021 te gebruiken ter dekking van deze incidentele kosten. In totaal € 400.000 reserveren voor onderzoek vinden wij te veel. Voor veel minder geld zou ook een goed onderzoek uitgevoerd moeten kunnen worden. 2.1 De overige verhogingen van de bijdrage zijn onvermijdelijk of worden gecompenseerd De kosten van de loon-/prijscompensatie en van de functiewaardering bij de GGD zijn niet te vermijden. De functiewaardering is eerder al als risico benoemd. De andere kosten worden voor de gemeenten gecompenseerd via het Gemeentefonds.

Pagina 2

Kanttekeningen 1.1 Door autonome ontwikkelingen wordt de druk op de bedrijfsvoering bij de VGGM hoger De autonome ontwikkelingen waardoor de versterking van de bedrijfsvoering noodzakelijk worden geacht zijn: Wet Open Overheid, informatiebeveiliging, splitsing CISO – FG, informatievoorziening & communicatie; rechtmatigheidsverantwoording en versterking beheersing fiscale risico’s. In paragraaf 2f van de conceptbegroting worden deze ontwikkelingen toegelicht. Als gemeente hebben wij ook met deze ontwikkelingen te maken. Financiële paragraaf De conceptbegroting 2023 zoals die ter consultatie is aangeboden, bevat voor Westervoort de volgende bedragen: • Veiligheid-Brandweer: € 708.000 (2022: € 860.000) • Bevolkingszorg: € 15.000 (2022: € 14.000) • GGD: € 261.000 (2022: € 225.000) • Jeugdgezondheidszorg: € 174.000 (2022: € 169.000) • Rijksvaccinatieprogramma: € 33.000 (2022: € 26.000). De totale bijdrage aan VGGM over 2023 komt uit op € 1.191.000 (2022: € 1.294.000). Deze vermindering van de totale kosten vloeit nog voort uit de herverdeling van de brandweerkosten die over 2023 gunstig uitvalt voor Westervoort. Resultaatbestemming 2021 Het algemeen bestuur van de VGGM neemt begin september tevens een besluit over de resultaatbestemming, met in achtneming van de zienswijzen van de gemeenten.

Het voorstel van de VGGM voor de bestemming van het resultaat 2021 van € 1,7 miljoen is als volgt: • Functiewaardering GGD: € 478.000. • Afbouw bevolkingszorg: € 132.000. • Onderzoek bedrijfsvoering 2022: € 400.000. Als het voorstel van de VGGM wordt overgenomen door het algemeen bestuur van de VGGM dan vloeit er ongeveer € 700.000 terug naar de deelnemende gemeenten. Dat is ongeveer 1 euro per inwoner. Als onze zienswijze met betrekking tot het verlagen van de onderzoekskosten naar de bedrijfsvoering wordt overgenomen, dan vloeit er € 200.000 extra terug naar de gemeenten. Het definitieve bedrag is begin september bekend en zal worden verwerkt in de najaarsnota. Relatie met het herstelplan Het Herstelplan voorziet niet in deze verhoging van de bijdrage aan de VGGM. In het Herstelplan is uitgegaan van een bijdrage aan Veiligheid-brandweer en Bevolkingszorg van € 708.000. Dit pakt nu € 15.000 nadeliger uit. Participatie en communicatie Geen bijzonderheden.

Pagina 3

Duurzaamheid Niet van toepassing Intergemeentelijke samenwerking De gemeente Westervoort heeft samen met 14 andere gemeenten de taken op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, publieke gezondheidszorg, ambulancezorg alsmede rampenbestrijding en crisisbeheersing ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM). Bijlagen 201564070 – raadsbesluit 201564073 – brief met zienswijze 201562981 – aanbiedingsbrief VGGM 201564063 – conceptbegroting 2023 VGGM Westervoort, 11 juli 2022 Burgemeester en wethouders van Westervoort,

M. Sluiter MA secretaris

drs. A.J. van Hout burgemeester

Pagina 4

1 20220627-rv-zienswijze-conceptbegroting-2023-vggm-bijlage-1-raadsbesluit.docx

*ZFEB58C59EF* RAADSBESLUIT Zaak- & documentnr.

:

Datum besluitvorming :

Z/22/094466/201564070 11 juli 2022

__________________________________________________________________________ Onderwerp

:

Zienswijze conceptbegroting 2023 VGGM

Samenvatting De gemeenteraad van Westervoort wordt in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 15 juli 2022 een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2023 van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM). Enkele ontwikkelingen leiden tot een structurele verhoging van de bijdrage aan de VGGM: - De loon-/prijscompensatie (bijna € 1,4 miljoen in 2023); - Het functiewaarderingstraject bij de GGD (kosten € 596.000 in 2023 oplopend naar € 999.000 in 2025); - Vaccinatie tegen Meningokokken (€ 283.000 in 2023). Gemeenten ontvangen hiervoor een compensatie via het Gemeentefonds. - Uitbreiding prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg (JGZ) aan zwangere vrouwen in een kwetsbare situatie (€ 198.000 in 2023). Naar verwachting wordt dit medio 2022 opgenomen in het basispakket JGZ en worden de gemeenten gecompenseerd voor deze kosten via het Gemeentefonds. Naast deze ontwikkelingen, wil de VGGM de organisatie van haar interne bedrijfsvoering versterken. Uit een benchmarkonderzoek is namelijk gebleken dat de bedrijfsvoering krap is georganiseerd. Met de eerste voorstellen voor de versterking is een bedrag van € 1,5 miljoen gemoeid, structureel te verdelen over de gemeentelijke bijdragen Brandweer en GGD. Dat bedrag is echter gebaseerd op een inschatting. Wij willen hier vooralsnog niet mee instemmen.

Uit het overschot van 2021 wil de directie een bedrag van € 400.000 bestemmen voor een diepgaand onderzoek naar de bedrijfsvoering. Dat bedrag vinden wij te hoog; dat moet voor minder geld kunnen. Beide punten zijn in de zienswijze opgenomen. Wij stellen u voor in te stemmen met bijgaande conceptzienswijze. De raad besluit 1) de zienswijze vast te stellen om vooralsnog niet in te stemmen met de kosten van de versterking van de bedrijfsvoering bij de VGGM 2) voor het overige akkoord te gaan met de conceptbegroting 2023 van de VGGM. de griffier,

de voorzitter,

mr. M. Smits - Jansen

drs. A.J. van Hout

1 20220627-rv-zienswijze-conceptbegroting-2023-vggm-bijlage-2-zienswijze.docx

Gemeente Westervoort

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden T.a.v. het dagelijks bestuur Postbus 5364 6802 EJ Arnhem

datum zaaknummer onderwerp contactpersoon

: : : :

Dorpsplein 1 Postbus 40 6930 AA Westervoort (026) 317 99 11 gemeente@westervoort.nl www.westervoort.nl

11 juli 2022 Z/22/094466 /201564073 Zienswijze over conceptbegroting 2023 Renzo Willemsen

Geacht bestuur, U heeft onze gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 15 juli 2022 een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2023 van de VGGM. In zijn vergadering van 11 juli jl. heeft de gemeenteraad de ontwerpbegroting behandeld. Vanwege de moeilijke financiële situatie van onze gemeente dringen wij er al meerdere jaren bij gemeenschappelijke regelingen op aan om in financiële zin mee te bewegen met de gemeenten. Wij begrijpen dat dit niet eenvoudig is, maar willen onze oproep hier herhalen. Helaas constateren wij dat er toch weer een flinke verhoging van de bijdrage aan de VGGM wordt voorgesteld. Versterken bedrijfsvoering U geeft aan voor de versterking van de bedrijfsvoering structureel een bedrag van € 1,5 miljoen nodig te hebben. Wij vinden de onderbouwing van een dergelijk bedrag echter te matig. Hoewel wij een deel van de geschetste ontwikkelingen herkennen, zijn wij vooralsnog niet overtuigd van de noodzaak van (al) deze kosten en vinden die zonder gedegen onderbouwing niet te verantwoorden. U kondigt zelf al aan dat u een nader onderzoek wilt doen naar de versterking van de bedrijfsvoering. Wij vinden het zuiverder om eerst het onderzoek te houden en pas daarna met een eventuele claim voor een hogere bijdrage te komen. Wij rekenen er daarbij op dat u voor de meest urgente zaken in de tussentijd binnen de eigen begroting een oplossing vindt.

Overige verhogingen in de conceptbegroting Met de overige verhogingen van de bijdrage stemmen wij in. Bestemming resultaat 2021 Een bedrag van € 400.000 reserveren voor het onderzoek naar de bedrijfsvoering vinden wij te veel. Bovendien is ook dit bedrag nauwelijks onderbouwd. Voor veel minder geld zou al een goed onderzoek uitgevoerd moeten kunnen worden. Een reservering van € 200.000 lijkt ons voldoende. Verder stemmen wij in met de bestemming van het resultaat over 2021.

Met vriendelijke groeten, De gemeenteraad van Westervoort,

mr. M. Smits – Jansen griffier

drs. A.J. van Hout voorzitter

1 20220627-rv-zienswijze-conceptbegroting-2023-vggm-bijlage-3-aanbiedingsbrief.pdf

1 20220627-rv-zienswijze-conceptbegroting-2023-vggm-bijlage-4-conceptbegroting.pdf

begroting 2023

BEGROTING & KADERS 2023

pagina 1

BEGROTING & KADERS 2023 Begroting 2023 Bevat tevens de geactualiseerde begroting 2022 Versie ten behoeve van consultatie Colleges en Raden

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

1. Inleiding Met deze begroting en kaders stuurt het bestuur van de Veiligheids- en Gezondheidsregio GelderlandMidden op zowel de inhoudelijke als de financiële kaders, taken en activiteiten voor het jaar 2023. De begroting en kaders worden normaliter in december 2 jaar voor het betreffende begrotingsjaar opgesteld. Het Algemeen Bestuur van VGGM heeft in december 2021 besloten de totstandkoming van deze begroting 2023 enige maanden uit te stellen, zodat de effecten van een aantal ontwikkelingen kan worden verwerkt in deze begroting. Dit houdt tevens in dat de begroting 2023 ná de gemeenteraadsverkiezingen voor een zienswijze zal worden aangeboden aan de gemeenteraden. In december 2021 heeft VGGM voor de gemeenteraden een ontwikkelingenbrief opgesteld. De geschetste ontwikkelingen vormen de basis voor deze begroting. Het opstellen van dit document geeft eveneens de mogelijkheid om de geactualiseerde begroting 2022 nauwkeuriger op te stellen, doordat diverse bekostigingsgesprekken voor 2022 recent zijn afgerond. Denk hierbij aan afspraken met subsidiegevers, gemeenten inzake lokaal aanbod GGD en zorgverzekeraars. Afgelopen jaar hebben de activiteiten van VGGM weer voor een belangrijk deel in het teken van de COVID-19 bestrijding gestaan. Dit zal ook voor 2022 het geval zijn, al zal de aard en omvang van deze activiteiten deels onzeker zijn.

De kosten die samenhangen met de COVID-19 bestrijding voor 2022 worden door VWS vergoed.

Mede door de Covid19 pandemie is landelijk het gesprek gestart om aan gezondheidsbevordering meer aandacht te geven. Doel is om via preventie de macro zorgkosten te laten drukken of minder hard te laten stijgen. Uitkomsten hiervan kunnen leiden tot versterking van de preventieve gezondheidszorg. De programmastructuur van deze begroting is:

Programma COVID-19 Programma Crisisbeheersing -

Multi taken Bevolkingszorg Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)

Programma Brandweerzorg -

Operatie Risicobeheersing Meldkamer

Programma GGD -

Algemene Gezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg Monitoring & Onderzoek

Programma Ambulancezorg -

Mobiele Zorg Zorgcoördinatie

Programma Bedrijfsvoering Op basis van deze programma indeling wordt de volgende begroting voorgesteld:

2

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Voor 2023 is een toename te zien van de bedrijfsvoering en de kosten van de GGD als gevolg van een nieuwe functiewaardering voor verpleegkundig medewerkers en artsen. In de bijlagen zijn ontwikkelingen in de gemeentelijke bijdragen gepresenteerd. In hoofdstuk 2 zijn de beleidsontwikkelingen, ambities, doelstellingen, risico’s, lasten en dekkingsbronnen per pijler beschreven. Een deel van de ontwikkelingen bevindingen zich in een verkenningsfase. In dat geval zijn de consequenties op beleid, bedrijfsvoering en financiën nog onbekend en niet uitgewerkt in de voorliggende begroting. Na afronding van de verkenning zullen te maken keuzes op beleid, bedrijfsvoering en financiën besproken worden. Voor de pijler multi taken en voor het programma brandweerzorg zijn de ontwikkelingen en ambities gebaseerd op de in 2019 vastgestelde beleidsplannen 2020-2023. Uitgangspunt bij het formuleren van de ambities is dat deze passen binnen de bestaande financiële uitgangspunten. Daarnaast zijn in de programma’s Brandweerzorg en GGD de ontwikkelingen ten aanzien van de in te voeren omgevingswet beschreven, inclusief een nader op te stellen uitwerking met de gevolgen voor de aard en diepgang van de taken die daaruit voortkomen. Een overkoepelend speerpunt voor alle programma’s is het informatie gestuurd werken.

De huidige ICT-ontwikkelingen maken het complex om de bijbehorende kosten voor de komende jaren goed te kunnen schatten. Eén element van de ontwerpbegroting 2023 vraagt bijzondere aandacht: een aantal autonome ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving en ICT veiligheid. In paragraaf 2f worden de autonome ontwikkelingen benoemd, inclusief de versterkingsmaatregelen. Het dagelijks bestuur is, net als de directie, zich er ten volle van bewust dat deze voorstellen gebaseerd zijn op een beste inschatting van dit moment. Daarom wordt in paragraaf 3.3 voorgesteld nader onderzoek te doen (inclusief externe toetsing) zodat deze inschatting eind 2022 mogelijk bijgesteld kan worden. Onderdeel van dit onderzoek is de gezamenlijke ambities van bestuur en organisatie ten aanzien van de uitvoering van taken die zijn ondergebracht bij VGGM. Mocht blijken dat dit nader onderzoek aantoont dat uitbreiding niet nodig is, zal de voorgestelde uitzetting van de begroting vanzelfsprekend niet worden doorgevoerd. Ook is denkbaar dat op basis van dit nader onderzoek aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn. Deze maatregelen worden aansluitend verwerkt in de begroting 2024. Voorzien is dat de ontwerpbegroting 2024 in december 2022 ter consultatie zal worden aangeboden aan de raden. De financiële uitgangspunten zijn opgenomen in hoofdstuk 3, waaronder een toelichting op de

indexatie en de risico’s van de huidige inflatie en geo-politieke situatie. Paragraaf 3.5 bevat de actualisatie van de begroting 2021 en paragraaf 3.6 het voorstel resultaatbestemming over 2020. De belangrijkste risico’s voor VGGM hebben betrekking op: • De meerjarige effecten van het COVID-19 virus op de reguliere dienstverlening. Op dit moment worden onderkend preventie ten aanzien van kwetsbare groepen, advisering van hygiënemaatregelen, versterking infectieziektebestrijding, terug op niveau van reguliere diensten voor derden zoals reizigersvaccinaties en binden van medewerkers en vrijwilligers aan de organisatie. • Naar aanleiding van de implementatie van de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren (WNRA) is een complexiteit met betrekking tot de positie van de vrijwilligers ontstaan. Op basis van de huidige wet- en regelgeving is het onderscheid tussen een brandweervrijwilliger en een brandweermedewerker nauwelijks te maken. Hiermee heeft de invoering van WNRA een groot financieel risico op de betaalbaarheid van het huidige brandweermodel. Landelijk heeft een Denktank een oplossing voor deze ontstane situatie bedacht in de vorm van taakdifferentiatie. De financiële consequenties van de taakdifferentiatie worden nog nader geanalyseerd. • Arbeidsontwikkelingen, waaronder een krappe arbeidsmarkt, vergrijzing en vitaliteit.

• Sterk toenemende ICT-lasten als gevolg van verdere digitalisering en plaats onafhankelijk werken. Meerdere (verouderde) systemen dienen op korte termijn vernieuwd te worden gebracht en toenemende gebruikerswensen gebaseerd op maatschappelijke ontwikkelingen zijn niet passend binnen de huidige ICTbudgetten. • Door grote druk op (gemeentelijke)financiën en bij andere opdrachtgevers leidt tot continuïteitsrisico’s van niet door gemeentelijke bijdrage gefinancierde activiteiten. De risico’s zijn nader uitgewerkt in paragraaf 4.1. Deze begroting en kaders bevatten niet de doelstellingen, taken en ontwikkelingen voor de Stichting Veilig Thuis, welke onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid van VGGM valt. Met de bestuurlijke portefeuillehouders is afgesproken om voor de zomer van 2022 een separate begroting 2023 voor deze stichting op te stellen. Om de leesbaarheid van de begroting te verbeteren is onderzocht om de begroting in een online omgeving te presenteren. Op dit moment vallen de kosten om dat mogelijk te maken buiten de financiële kaders.

3

BEGROTING & KADERS 2023

Inhoudsopgave 1.

INLEIDING .................................................................................................................................................... 2

2.

ONTWIKKELINGEN ...................................................................................................................................... 6 2a.

Programma COVID-19 ................................................................................................................. 6

2b.

Programma Crisisbeheersing ....................................................................................................... 7

2c.

Programma Brandweerzorg ...................................................................................................... 12

2d.

Programma GGD........................................................................................................................ 21

2e.

Programma Ambulancezorg ...................................................................................................... 32

2f.

Programma Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 36

3.

FINANCIËN ................................................................................................................................................ 41 3.1

Nominale ontwikkelingen .......................................................................................................... 41

3.2

Evaluatie taken .......................................................................................................................... 41

3.3

Samen beter bedrijfsvoeren ...................................................................................................... 43

3.4

Investeringen ............................................................................................................................. 44

3.5

Effect op lopende begrotingsjaar 2022 ..................................................................................... 45

3.6

Voorstel bestemming resultaat over 2021 ................................................................................ 46

4.

PARAGRAFEN ............................................................................................................................................ 47 4.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................... 47

4.2

Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 49

4.3

Financiering ............................................................................................................................... 51

5.

PLANNING EN CONTROL CYCLUS............................................................................................................. 52

BIJLAGE 1: ONTWIKKELINGEN IN GEMEENTELIJKE BIJDRAGEN ...................................................................... 53 a.

Budgettair kader gemeentelijke bijdrage Veiligheid ................................................................. 53

b.

Budgettair kader gemeentelijke bijdrage Bevolkingszorg ......................................................... 53

c.

Budgettair kader gemeentelijke bijdrage GGD .......................................................................... 54

d.

Budgettair kader gemeentelijke bijdrage JGZ 0-4 ..................................................................... 54

e.

Budgettair kader gemeentelijke bijdrage RVP ........................................................................... 55

f.

Verdeling van gemeentelijke bijdragen naar programma’s ...................................................... 55

BIJLAGE 2: SPECIFICATIE GEMEENTELIJKE BIJDRAGE PER GEMEENTE ........................................................... 56 a.

Gemeentelijke bijdrage Veiligheid ............................................................................................ 56

b.

Gemeentelijke bijdrage Bevolkingszorg .................................................................................... 56

c.

Gemeentelijke bijdrage GGD ..................................................................................................... 57

d.

Budgettair kader bijdrage JGZ 0-4 ............................................................................................. 57

e.

Budgettair kader bijdrage RVP .................................................................................................. 58

f.

Totale bijdrage per gemeente ................................................................................................... 59

g.

Aantallen inwoners .................................................................................................................... 59

h.

Opbouw gemeentefonds subcluster brandweer ....................................................................... 60

pagina 4

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

BIJLAGE 3: GEPROGNOTISEERDE BALANS ........................................................................................................ 61 BIJLAGE 4: RESERVES EN VOORZIENINGEN ...................................................................................................... 63 BIJLAGE 5: MEERJAREN INVESTERINGSPLAN 2022 – 2026 ............................................................................. 64 BIJLAGE 6: TAAKVELDEN .................................................................................................................................... 65 BIJLAGE 7: RISICO’S IN RELATIE TOT TOEKOMSTBESTENDIGHEID .................................................................. 66

5

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

2. Ontwikkelingen In januari 2020 is onze afdeling infectieziektebestrijding door het RIVM op de hoogte gebracht van de ontwikkelingen in Wuhan naar aanleiding van de COVID-19 uitbraak. Hierop is het team infectieziektebestrijding binnen de GGD gestart met de voorbereiding op een eventuele uitbraak in Nederland. Na de eerste besmetting in Nederland volgde snel een “intelligente lockdown” en sindsdien staan de activiteiten van VGGM voor een groot deel in het teken van de COVID-19 bestrijding. Ambities zijn niet of in een langzamer tempo gerealiseerd. Om die reden is de begroting relatief beleidsarm en bevat het met name ambities die vanuit 2020 en 2021 doorschuiven.

2a.

Daarnaast zijn de effecten op de langere termijn op dit moment niet te overzien en bestaat er onzekerheid over de mogelijke consequenties in 2023 en verder. De aard en omvang van activiteiten die direct of indirect het gevolg zijn van COVID-19 uitbraak zijn onzeker, denk hierbij onder andere aan het al dan niet continueren van testen, traceren en vaccineren, een nazorgfase, evaluatie, extra aandacht voor en de consequenties voor (kwetsbare) jongeren, het al dan niet weer op niveau zijn van reizigersspreekuren, grotere behoefte aan taken op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie etc. Deze onzekerheid is groot en heeft mogelijk (forse) impact op de geformuleerde doelen en de bijbehorende uitgavenen inkomsten.

Programma COVID-19

In Nederland hebben de 25 GGD-en een cruciale rol in de bestrijding van het coronavirus (COVID-19) met vaccineren, testen, en traceren dat wil zeggen bronen contactonderzoek en voorlichting aan inwoners en (zorg)partners in opdracht van VWS. Met ingang van de 5-maandsrapportage 2021 is er voor gekozen om COVID-19 als een apart programma te presenteren. De aard en de omvang van de activiteiten voor 2022 en 2023 is onzeker. In de geactualiseerde begroting 2022 is gekozen om een vergelijkbaar volume als in 2021 te hanteren. Daarnaast zal mogelijk rekening moeten worden gehouden met afbouw- of

transitiekosten van de huidige programmaorganisatie. Eventuele meer/minder activiteiten komen ten laste/gunste van de specifieke bijdrage van VWS. Beheersmaatregelen: Aanvullende (landelijke) financiering voor extra taken coronabestrijding Ambities bijstellen: naast wettelijke taken en coronabestrijding is er beperkte ruimte voor nieuwe taken Max. inzetten op werven, inwerken en versneld opleiden nieuwe medewerkers

Wat mag het kosten

6

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

2b.

Programma Crisisbeheersing

Het programma crisisbeheersing valt uiteen in de pijlers multi taken, bevolkingszorg en GHOR. Voor het programma crisisbeheersing zijn geen overkoepelende doelstellingen en risico’s opgenomen. Voor het programma Crisisbeheersing is één ontwikkeling overkoepelende ontwikkeling, namelijk de evaluatie van de wet veiligheidsregio.

Evaluatie Wet Veiligheidsregio’s De Wet veiligheidsregio’s wordt geëvalueerd. In de zomer van 2019 is hiertoe een evaluatiecommissie ingesteld. In december 2020 heeft deze commissie haar bevindingen gerapporteerd en in februari 2021 heeft het Kabinet hierop een standpunt ingenomen. De verwachting is da in het voorjaar van 2022 meer duidelijkheid wordt gegeven op het gebied van crisisbeheersing. De evaluatie is van belang om zicht te krijgen op het functioneren van het stelsel zoals beschreven in de Wet Veiligheidsregio’s, zowel ten aanzien van de bestuurlijke als operationele componenten. Het gaat daarbij om de realisatie van efficiënte en kwalitatief hoogwaardige brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, bevolkingszorg, rampenbestrijding en

2b.1 Pijler multi Binnen de veiligheidsregio wordt samengewerkt tussen gemeenten, politie, defensie, waterschap en andere partijen bij de uitvoering van taken op het terrein van brandweerzorg, rampen- en crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid. Binnen de pijler multi zijn de bestuurlijke en operationele activiteiten opgenomen die betrekking hebben op de samenwerking.

crisisbeheersing onder bestuurlijke regie. De evaluatiecommissie heeft tot taak de doeltreffendheid en de effecten van de Wet Veiligheidsregio’s en onderliggende regelgeving in de praktijk te onderzoeken en daarbij ook te bezien of de huidige wet bruikbaar is in het licht van actuele en toekomstige dreigingen, maatschappelijke ontwikkelingen en ontwikkelingen in de crisisbeheersing. De commissie heeft met haar bevindingen inzicht gegeven in wat goed werkt, waar verbetermogelijkheden zijn en waar bij knelpunten verbeteringen mogelijk zijn. Voor nadere details wordt verwezen naar: Evaluatiecommissie Wet op de veiligheidsregio's (evaluatiewvr.nl). Het is nog onduidelijk welke beleidsmatige en financiële consequenties voortkomen uit deze evaluatie.

Wat mag het kosten Voor de aansluiting met de totale begroting zoals opgenomen in paragraaf 1 is wel een financieel totaaloverzicht opgenomen.

risicoanalyse. De huidige beleidsplanperiode loopt tot en met 2023. De huidige aanpak om te komen tot een regionaal risicoprofiel wordt het komende jaar aangepast, waarbij het doel is dat de risicoanalyse een veel dynamischer karakter krijgt. Daarbij past de ontwikkeling van een Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK) van waaruit bij een incident realtime relevante informatie beschikbaar kan worden gesteld aan operationele diensten.

Nieuwe Meldkamer Oost-Nederland Dynamische risicosignalering Het bestuur van VGGM stelt minimaal één keer per vier jaar een beleidsplan waarin het beleid is vastgelegd ten aanzien van de taken van de veiligheidsregio. Dit beleid is gebaseerd op een

Gepland is dat in het voorjaar van 2023 de meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn operationeel wordt. Vanaf dat moment vinden de meldkameractiviteiten voor de regio Gelderland7

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Midden vanuit deze meldkamer plaats. Dit is circa 6 maanden later dan de eerder planning.

Programma informatievoorziening Veiligheidsregio’s

Per 1 januari 2020 zijn de beheeractiviteiten van de huidige meldkamer in Arnhem overgedragen aan de politie, in overeenstemming met de wetswijziging meldkamers. Dit betekent dat de huidige (systeem)beheerders die in dienst zijn bij VGGM over zijn gegaan naar de politieorganisatie (nieuwe werkgever). Gelijktijdig met deze overdracht van het beheer is landelijk afgesproken dat de totale budgetten van de meldkamer van brandweer en ambulancedienst worden overgeheveld naar de landelijke meldkamerorganisatie onder beheer van de politie. Dat betekende een afroming van de BDUR per 1 januari 2020 en op landelijk niveau overdracht van het beheerbudget voor de ambulancemeldkamer.

Het Programma Informatievoorziening 2020-2025 is in 2020 vastgesteld door het veiligheidsberaad en gebaseerd op de volgende hoofdlijnen: • Continuïteit (onder andere versterking van de eigen informatiebeveiliging in de regio, voortzetting van de collegiale toetsing informatieveiligheid en aansluiting bij het National Cyber Security Centre) • Samenwerking (met partners en met databronnen) • Informatie gestuurd werken om beter beleid te kunnen maken, beter te kunnen managen, meer risico’s te kunnen voorspellen en veiliger en efficiënter te kunnen werken. De mogelijkheden - en (financiële) impact voor VGGM worden nog uitwerkt.

De kosten die VGGM in de periode tot aan het operationeel zijn van de meldkamer Oost-Nederland maakt voor de taken die niet worden overgeheveld zullen naar verwachting groter zijn dan het resterende budget. Dit bedrag wordt als maximaal 200.000 per jaar. Voor deze lasten is vanuit het resultaat over het boekjaar 2019 een bestemmingsreserve gevormd. Op basis van de gemaakte afspraken met de politie en het gegeven dat de meldkamers voor Gelderland Zuid en Gelderland Midden zijn samengevoegd is het risico minder groot als in 2019 geschat. Anderzijds zal het risico langer duren doordat de opening van de meldkamer in Apeldoorn in de tijd is uitgesteld naar het voorjaar van 2023. De verwachting is dat de gevormde bestemmingsreserve het risico afdoende afdekt. De verwachting is dat de financiële kaders na overgang in Apeldoorn wél dekkend zijn voor de uitvoering van de operationele meldkamertaken als gevolg van schaal efficiëntie in het operationeel proces.

Veiligheidsinformatiecentrum Op dit moment is de (multi) informatievoorziening ten behoeve van opschalingsituaties basaal ingericht. De 5 Veiligheidsregio’s die vanaf 2023 samenwerken in de Meldkamer Oost-Nederland hebben gezamenlijk informatievoorziening en informatie delen als een belangrijk thema voor de nieuwe meldkamer benoemd. Meer (achtergrond) informatie uit de eigen systemen en uit de systemen van partners op de meldkamer kan de (gezamenlijke) aanpak sterk verbeteren. De politie kent al haar RTIC (Real-Time Intelligence Center) op de meldkamer. De veiligheidsregio’s zijn soortgelijke ontwikkelingen gestart en de RAV’s gaan voorzien in één functionaris, die de informatiespil is tussen haar eigen operationele proces en haar samenwerking partners in de meldkamer. Deze ontwikkelingen worden aan elkaar verbonden met als doel om, binnen de wettelijke kaders, elkaar zo actueel mogelijk van informatie te voorzien.

Wat mag het kosten

8

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

2b.2 Pijler bevolkingszorg Gemeenten hebben als onderdeel van het openbaar bestuur een algemene zorgplicht voor hun inwoners en vervullen daarmee een essentiële rol in de crisisbeheersing. De activiteiten kunnen worden verdeeld naar de volgende taken: crisiscommunicatie, acute bevolkingszorg en (preparatie) nafase. Zowel in het rapport van de evaluatiecommissie Wet veiligheidsregio’s als in het kabinetsstandpunt daarop wordt voorgesteld om de veiligheidsregio’s een sterkere regierol te geven op bevolkingszorg en crisiscommunicatie. Het Veiligheidsberaad heeft op 4 oktober 2021 besloten de adviezen van de

evaluatiecommissie en het Kabinetsstandpunt verder uit te werken in een landelijk beschreven kwaliteitsniveau voor bevolkingszorg (incl. crisiscommunicatie), ter vaststelling door de 25 besturen veiligheidsregio. Het vastgestelde kwaliteitsniveau kan vervolgens dienen voor implementatie in de regio’s en daarnaast worden meegenomen in het traject van de wetsontwikkeling. In 2021 is verzocht om de afbouw van het team bevolkingszorg in 2022 uit het resultaat 2021 te dekken. In de geactualiseerde begroting 2022 (zie 3.5) is hiervoor een bedrag van € 132.000 opgenomen).

Wat mag het kosten

9

BEGROTING & KADERS 2023

2b.3 Pijler GHOR De GHOR draagt zorg voor de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crisis. Ook adviseert de GHORgemeenten, andere overheden en organisaties op dat gebied. Voor 2023 zijn de volgende beleidsmatige ontwikkelingen te benoemen.

Informatie-uitwisseling ten tijde van crisis en in de voorbereiding Ook de COVID-19-crisis laat zien hoe belangrijk het is om het proces informatie-uitwisseling verder te verbinden met een permanent toestandsbeeld capaciteit in de zorgketen. Ook de aansluiting op een dynamisch risicoprofiel helpt bij het tijdig herkennen van risico’s en daarmee de inzet van de juiste interventies.

Continuïteit van zorg in de keten (acuut en niet acuut) De COVID-19-crisis heeft laten zien dat zorg niet onuitputtelijk flexibel en beschikbaar is. Er is een alsmaar toenemende druk op de beschikbaarheid van de zorg door enerzijds krapte op de arbeidsmarkt en anderzijds een verhoogde vraag als gevolg van een toename van kwetsbare burgers in de thuissituaties en een steeds ouder wordende groep ouderen. De verwachting is dat deze situatie de komende jaren niet alleen aanhoudt maar ook in ernst en frequentie toe zal nemen. Tijdens COVID-19

zijn er sterke (sub)regionale netwerken ingezet waarin acute en niet acute zorgpartners aan elkaar verbonden zijn ten gunste van de continuïteit van zorg in de keten. Het in standhouden en door ontwikkelen van deze netwerken heeft ook voor de toekomst een absolute meerwaarde. Daarnaast geldt dat het essentieel is om deze capaciteitsrisico’s tijdig te signaleren door een continu inzicht in de beschikbaarheid van acute zorg. De ketenpartners, betrokken bij de in- door- en uitstroom in de acute zorg, kunnen op basis van deze informatie afgestemd op elkaar handelen. Het openbaar bestuur kan op basis van hetzelfde toestandsbeeld zo nodig haar rol nemen als het gaat om (mogelijke) effecten die leiden tot verstoring van de openbare orde en veiligheid.

Toenemende evenementenadvisering Als gevolg van de kennis die is opgedaan met experimenten op het gebied van coronaveilig organiseren van evenementen zal er extra druk op de adviserende en voorbereidende rol van de veiligheidsregio komen te liggen. In de komende periode zal de veiligheidsregio en de vergunningverlener (gemeenten) gezamenlijk zich hierop moeten voorbereiden.

Doelenboom Wat willen bereiken? Strategisch doel Regie op voorbereiding van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises Advisering van andere overheden en organisaties op het gebied van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises

Het 24/7 in staat zijn om tijdens rampen en crises de geneeskundige hulpverlening te coördineren, aan te sturen en te regisseren.

pagina 10

Wat gaan we ervoor doen?

Wat is het beoogde effect?

Operationeel doel Zorginstellingen zijn zich bewust van hun rol en eigen verantwoordelijkheid binnen de zorgketen

Prestaties Actuele schriftelijke afspraken met acute- en publieke zorgpartners.

Maatschappelijk effect Zorgpartners zijn voorbereid op geneeskundige hulpverlening in geval van rampen en crises

Adviseert over crisisbeheersing (het optreden tijdens rampen en crises of (dreigende) verstoring van de zorg continuïteit) Adviseert over risicobeheersing (het voorkomen van rampen en crises)

Adviseren en bieden van ondersteuning aan partners in de zorgketen om hun zorg continuïteit te garanderen

Alle zorgorganisaties kunnen zorg verlenen onder alle omstandigheden, ook tijdens rampen en crises.

Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over evenementen en infrastructurele projecten aan gemeenten, andere overheden en bedrijven (mede in relatie met de nieuwe Omgevingswet) Crisisorganisatie die voldoet aan toetsingskader inspectie J&V Werven en selecteren nieuwe crisisfunctionarissen Beschikbaar hebben van gekwalificeerde crisisfunctionarissen OTO-plan; uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en blijvende vakbekwaamheid. Materieel (vervoer, communicatiemiddelen en kleding) permanent op orde

Beperken gezondheidsschade voor inwoners van GM

24x7 paraatheid van kwalitatief hoogstaande crisisorganisatie

Efficiënt en effectief optreden van de crisisorganisatie tijdens rampen en crises.

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Verbinden van de geneeskundige hulpverlening met openbare orde en veiligheid tijdens crises of rampen.

-

Visie zelfredzaamheid GHOR en Veiligheidsregio ten uitvoering brengen

-

-

-

-

-

In de voorbereiding op en tijdens rampen en crises is er specifiek aandacht voor niet of verminderd zelfredzamen. Er wordt daar waar mogelijk gebruikt gemaakt van de veerkracht van de bevolking. Het doelmatig en doeltreffend inzetten van publieke gezondheidstaken

Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van crises, rampen en zware ongevallen.

-

-

Ondersteunen van bevoegd gezag bij incidenten met (mogelijke)maatschappelijke onrust

Informatiemanagement t.b.v. instellingen (m.b.v. GHOR 4all en LCMS) Realiseren van een systeem tbv informatie-uitwisseling in de zorgketen in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Netwerk bouwen Analyseren van kwetsbare groepen Bieden van handelingsperspectieven tijden rampen en crisis Adviseren van sociale netwerk en zorginstelling rondom verminderd zelfredzamen. Samenwerking met andere disciplines Visie zelfredzaamheid toepassen in oefeningen. Inzetten Psychosociale Hulpverlening, Medische milieukunde, Infectieziekten, gezondheidsonderzoek indien nodig. Onderwijs toepassen/ vakbekwaam houden van betrokken functionarissen. Procedures crisisorganisatie op orde brengen c.q. houden

Adviseren van bevoegd gezag en inzetten hulpverlening bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust.

Verminderd zelfredzamen worden zo goed mogelijk ondersteund tijdens rampen en crises. Er wordt tijdens een ramp en crises, daar waar mogelijk, een beroep gedaan op zelfredzame burgers t.b.v. de groep verminderd en niet zelfredzame burgers -

Burgers ontvangen de meeste adequate hulp. Beperken gezondheidsschade Burgers ontvangen de meest adequate hulp.

Wat mag het kosten

11

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

2c.

Programma Brandweerzorg

De brandweerorganisatie voert de taken uit op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing zoals omschreven in de Wet Veiligheidsregio's. Het programma valt uiteen in 3 pijlers, namelijk operatie, risicobeheersing en meldkamer. De brandweer voert daarnaast de multidisciplinaire coördinatie uit in de voorbereiding van de rampenbestrijding en crisisbeheersing, deze zijn uitgewerkt in het programma crisisbeheersing.

In 2019 is het beleidsplan brandweer voor 2020 tot en met 2023 vastgesteld. Dit beleidsplan beschrijft de speerpunten in relatie tot ontwikkelingen die op de brandweer afkomen. Deze speerpunten zijn: Vrijwilligheid en paraatheid, risicogerichtheid en meldkamer Oost-Nederland. Voor de periode 20202023 wil Brandweer Gelderland-Midden zorgen voor een toekomstbestendige, slagvaardige organisatie met een sterke risicogerichte informatiepositie die anticipeert op maatschappelijke ontwikkelingen. Daarmee willen wij een belangrijke bijdrage te leveren aan een (brand)veiligere samenleving. Zoals is verwoord in het beleidsplan zal in 2022 de huidige organisatiestructuur van Brandweer Gelderland-Midden worden geëvalueerd. Binnen Brandweer Gelderland-Midden is de crisisbeheersing op dit moment een minder herkenbaar deel binnen de afdeling operationele voorbereiding. Kijkend naar de evaluatie van de Wet Veiligheidsregio’s en de versnelde ontwikkelingen door de Coronacrisis is de verwachting dat de crisisorganisatie een duidelijke

eigen plek gaat krijgen binnen de VGGM. Daarnaast wordt onderzocht of op andere onderdelen verbeteringen mogelijk zijn met het oog op de toekomst. De prestaties blijven op het afgesproken niveau, waarbij de minimumeisen uit de wet worden gerespecteerd. Bij de opkomsttijden voldoet de regio niet 100% aan de wettelijk eis. Dit is in de praktijk ook niet haalbaar. Brandweer Nederland werkt aan een nieuwe systematiek, die mogelijk ook voor Gelderland-Midden nieuwe normen met zich mee kan brengen. Brandweer Gelderland-Midden investeert in haar mensen; zowel in de beroeps en vrijwillige brandweermensen, alsook in de crisisorganisatie en zet deze mensen en het benodigde materieel optimaal en kostenbewust in om de samenleving van dienst te zijn. Beleidsuitgangspunten regionaal: Aanwijsbeleid bedrijfsbrandweer 2018 Handhavingsbeleid industriële veiligheid 2018 Visie Basisbrandweerzorg 2014 Visie Uitruk op maat 2014 Visie Paraatheid 2014 Visie Specialistische taken 2014 Visie Brandveilig Leven 2014 Dekkingsplan 2017

Risico’s Risico Paraatheid brandweer onder druk als gevolg van afnemende beschikbaarheid vrijwilligers en gevolgen invoering WNRA. Een afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers leidt eveneens tot een grotere instroom van nieuwe vrijwilligers. Dit leidt tot hogere opleidingskosten. Gevolgen 20-jarigenbeleid beroepsbrandweermensen repressieve dienst Vergrijzing samenleving en uitbreiding participatiemaatschappij waardoor minder zelfredzame mensen langer zelfstandig wonen Verscherping milieuregels en invoering milieuzones voor diesel (brandweer)voertuigen met mogelijke versnelde afschrijving wagenpark met bijkomende extra financiële gevolgen Beperking capaciteit bluswater vanuit reguliere drinkwatervoorziening door aanpassing waterleidingnetwerk Extra kosten door afkopen contracten waterleidingbedrijven en verwijderen brandkranen

Beheersmaatregel Vanuit Brandweer Gelderland-Midden vroegtijdig inspelen op maatschappelijke verandering en landelijke ontwikkelingen van de arbeidsmarkt en het toepassen van een strategische personeelsplanning

Personeelsplanning afstemmen door in- doorstroom en uitstroombeleid Landelijke gedragsbeïnvloeding risicogroepen, woningcorporaties, verzekeraars, zorgaanbieders e.d., versterken samenwerking met externe partijen en inzet van innovaties die bijdragen aan brandveiligheid Vroegtijdig anticiperen vanuit investeringsschema en incorporeren in vervangingsschema wagenpark

Aanschaf tankwagens voor borging bluswatercapaciteit brandweer Vroegtijdig voldoende financiële middelen reserveren. Op de lange termijn reductie kosten onderhoud en beheer brandkranen

12

Ontwerpbegroting 2023 VGGM

Wat mag het kosten

2c.1 Pijler operatie De activiteiten met betrekking tot operatiën hebben betrekking op het (voorbereiden op) het bestrijden van brand en verlenen van hulp bij ongevallen.

Landelijke agenda brandweerzorg 2018-2022 In de landelijke agenda brandweerzorg wordt een aantal ontwikkelopgaven benoemd waar Brandweer Nederland de komende jaren zich op richt. In de kern komt het hierbij neer op de volgende ontwikkelopgaven: innovatief samenwerken, risicogericht werken, voor elke taak de juiste maat, vakmanschap versterken, vitale medewerker en organisatie. Deze landelijke ontwikkelopgaven sluiten goed aan bij de vier kernwaarden die tot uiting zullen komen in het beleidsplan brandweer 2020-2023: Verbinding, Vertrouwen, Vakmanschap en Vitaliteit.

Paraatheid brandweer in relatie tot beschikbaarheid vrijwilligers In het kader van de inwerkingtreding van de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren is landelijk onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van het huidige stelsel van de vrijwillige brandweer. Rode draad hierbij was in hoeverre het nodig was om te komen tot taakdifferentiatie tussen beroeps en vrijwillig brandweerpersoneel. De resultaten van het laatste onderzoek zijn enkele maanden geleden naar de Tweede Kamer gestuurd. In 2022 zal nadere uitwerking worden gegeven aan de noodzakelijke maatregelen, maar deze zullen naar verwachting voor onze regio beperkt zijn. In essentie komt het erop neer dat de inzet van vrijwilligers ook écht vrijwillig is en dat geen sprake mag zijn van kazernering en pikettering van vrijwilligers. Door verbeteringen in de techniek (precom-pager) is er meer inzicht gekomen over de verwachte paraatheid per post. Dit inzicht kan de brandweerorganisatie gebruiken om de paraatheid over de regio ter verbeteren. Ook op het gebied van