20230620-rv-voorjaarsnota-2023-bijlage-1-voorjaarsnota-versie 19 juni 2023.pdf AANGEPAST N.A.V. LEESWIJZERAVOND!!

2.5.1K Aanstellen 1FTE onderwijshuisvesting Binnen onderwijs is de afgelopen jaren veel veranderd en er blijft nog veel veranderen. Veel werkzaamheden vinden plaats vanuit sociaal domein op het onderwerp onderwijs. Het onderwerp onderwijshuisvesting is niet in de organisatie 1Stroom geborgd. Deze functie moet zich bezig houden met de regievoering op de verduurzamingsopgave voor alle basisscholen, vanuit onderwijs oogpunt de nieuwbouwplannen, actueel houden van het IHP, vragen over onderwijshuisvesting, deelnemen aan gemeenschappelijke regeling huisvesting Voorgezet Onderwijs en het onderhouden van de contacten met de schoolbesturen. Voor beide gemeenten is structureel 1 FTE nodig. De kosten bedragen € 90.000. Deze worden verdeeld in € 60.000 voor Duiven en € 30.000 voor Westervoort.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

49

2.5.1L Onderhoudscontract speelvoorzieningen Er is op dit moment geen contract voor het onderhoud van de speelvoorzieningen. De afgelopen jaren is dit door een vaste aannemer binnen onze gemeente opgepakt. Volgens de aanbestedingsnormen moet dit nu aanbesteed worden. Het nieuwe contract wordt samen met de gemeente Duiven opgesteld voor een periode tussen de 3 en 5 jaar. Voor het opstellen van nieuwe contractdocumenten is eenmalig € 5.000 in 2023 nodig. Voor dit bedrag wordt een extern adviesbureau ingehuurd. De kosten zijn naar rato verdeelt tussen beide gemeenten. 2.5.1M Nieuw onderhoudscontract bomen Het contract voor het boomonderhoud loopt eind 2023 af. Het nieuwe contract voor het boomonderhoud wordt samen met de gemeente Westervoort opgesteld voor een periode van 3 jaar met twee keer een optie voor een jaar verlenging. Voor het opstellen van nieuwe contractdocumenten is eenmalig € 7.500 in 2023 nodig. Voor dit bedrag wordt een extern adviesbureau ingehuurd 2.5.1N Uitvoeringsbudget Sociaal Domein Uit het uitvoeringsbudget worden de regionale kosten voor de inhuur van de regioadviseurs (Zorg, Participatie, Jeugd) betaald en de ondersteunende secretaris. Met ingang van 2023 worden de regioadviseurs Jeugd niet meer uit het uitvoeringsbudget betaald maar valt dit onder het regionaal budget Jeugd.

Deze uitgaven worden vanaf dit jaar uit het Innovatiebudget betaald (zie ook de bijraming bij Innovatiebudget). Daarom kan het Uitvoeringsbudget structureel omlaag met € 15.000. 2.5.1O Innovatiebudget Vanaf 2022 is er een regionaal budget Jeugd waaruit de uitgaven voor o.a. ambtelijke capaciteit voor de regio (waaronder de regioadviseurs Jeugd), maar ook de uitgaven voor diverse projecten (Verblijf, complexe scheidingen, Beschermingstafel, Toekomsttuinen) worden betaald. In de afgelopen jaren werden de uitgaven voor deze projecten uit het regionaal Transformatiebudget betaald. Vanaf 2022 moet dit door gemeenten zelf worden bekostigd. Voor 2023 en 2024 worden deze uitgaven begroot op € 20.000 per jaar. In 2024 volgt een evaluatie. 2.5.1P De Liemerse ambassade Met de voorjaarsnota 2022 was er meerjarig budget beschikbaar gesteld voor de Liemers ambassade. Hierbij is de financiële vertaling voor alleen het jaar 2023 niet meegenomen. Het budget (€15.000) wordt voor 2023 bijgeraamd. 2.5.1Q Bibliotheek Op dit moment zijn er gesprekken gaande over verhuizing naar een nieuwe locatie in het centrum. Tot een daadwerkelijke verhuizing komt het nog niet. De bezuiniging van € 66.786 moet voor 2024 teruggedraaid worden. Vanwege inflatie en jaarlijkse indexeringen is het bedrag dat voor Kunstwerk in de begroting staat opgenomen niet meer toereikend.

Voor het jaar 2023 en verder moet rekening worden gehouden met een stijging van de subsidie. Voor 2023 en 2024 is er een bedrag benodigd van € 23.000. 2.5.1R Beeldende kunst De kunstwerken in de openbare ruimte van Westervoort worden door de gemeente niet structureel onderhouden. Het onderhoud van kunst is een specialisme. Af en toe een hoge drukspuit er op doet vaak meer kwaad dan goed. Voorgesteld wordt om het onderhoud uit te besteden aan Kunstwacht uit Delft, een gerenommeerd bedrijf dat voor veel gemeenten en bedrijven in Nederland het beheer en onderhoud van kunstwerken doet. Duiven heeft een 5 jaren contract, Westervoort kan hierop aansluiten. De kunstwerken (en oorlogsmonumenten) van Westervoort zijn geïnventariseerd en er is een offerte aangevraagd.

50

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

Om het onderhoud van de kunstwerken op 0-niveau te krijgen (gebreken repareren, schoon maken, graffiti verwijderen) bedragen de kosten voor 2023 eenmalig € 9.000. Onderhoud van kunstwerken in de openbare ruimte is een specialisme. Door het onderhoud uit te besteden aan Kunstwacht uit Delft en een meerjarencontract af te sluiten, worden de kunstwerken jaarlijks nagekeken, waar nodig vindt klein herstel plaats en worden de werken schoon gehouden. De gemeente Westervoort kan aanhaken op het meerjarencontract dat Duiven heeft afgesloten met Kunstwacht. Voor 2024 t/m 2027 bedragen de jaarlijkse onderhoudskosten € 3.245. Het gaat om onderhoud van 12 kunstwerken en oorlogsmonumenten. Ook de muurschildering van Chris Biddle komt bij Kunstwacht in onderhoud. Om in het budget nog wat ruimte te hebben voor calamiteiten, wordt voorgesteld om voor het onderhoud van de kunstwerken in totaal structureel € 6.000 te ramen. Hiervoor een nieuw begrotingsnummer vrijmaken met de naam Beeldenonderhoud. De Stichting Stimulatie Cultureel Westervoort heeft in de raadsvergadering van maart 2023 ingesproken en gevraagd om een extra bijdrage voor de financiering van het opnieuw aanbrengen van de Muurschildering van Chris Biddle op het Biddle viaduct. De stichting heeft een projectplan en begroting van rond € 58.000 opgesteld. Het tunneltje van Biddle is een begrip in Westervoort.

In 2021 heeft de raad een bedrag beschikbaar gesteld van € 10.000, overige financiering is opgehaald bij diverse fondsen en stichtingen. Helaas is nog niet het volledige bedrag binnen. Vandaar een nieuwe aanvraag van € 10.000. Het bedrag van € 10.000 eenmalig bijramen. 2.5.1S Opstellen nieuw IHP inclusief uitvoeringsparagraaf In 2018 is voor Westervoort een ambitiedocument opgesteld, zijnde het Integraal Huisvestingplan Primair onderwijs. In dit plan ontbrak een uitvoeringsparagraaf met daarin een financiële vertaling van de gestelde doelen wat zowel de schoolbesturen als de gemeente geen handvatten biedt om de ambities ook daadwerkelijk ten uitvoer te brengen. Dit is per 1 januari 2024 verplicht. In samenloop met de ontwikkelingen aangaande de toekomstige woningbouw is dit het moment om een IHP op te stellen waarin de gemeentelijke doelen en ambities zijn vertaling krijgt in de huisvestingsbehoefte naar de toekomst. Om dit IHP op te laten stellen is een budget van € 30.000 nodig. 2.5.1T Boomonderhoud: bestrijding luizen Een groot aantal lindes veroorzaken enorme overlast door bladluis. Zij produceren honingdauw die voor extreme plak zorgt. Met name in de droge zomers vormt dit veel overlast in de openbare ruimte, maar ook op particulier terrein. Dit komt met name voor bij bomen die onder stress staan door een slechte groeiplaats.

De kosten voor het bestrijden van de luizen bedragen € 9.000 per jaar. Gevraagd wordt om het budget voor boomonderhoud vanaf 2023 structureel met dit bedrag te verhogen.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

51

Programma 3 Omgeving Programmadoel In Westervoort is het goed leven en werken. Wij willen een aantrekkelijke werk- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. We creëren ruimte voor gerichte ontwikkelingen en initiatieven. Hoofddoelen A. Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving, B. Het versterken van een goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. C. Het implementeren van nieuwe wetgeving, die op de gemeente afkomt.

52

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

3.1 Externe ontwikkelingen Economische ontwikkeling De gemeente wil de lokale en regionale economie verstevigen. Om dat te bereiken wordt er binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen aan de verschillende opgaven samengewerkt. Binnen de Liemerse Ambassade werkt de gemeente met de andere Liemerse gemeenten samen op terreinen als economie, arbeidsmarkt en onderwijs. En wordt er verder uitvoering gegeven aan de thema’s logistiek, maakindustrie, vrijetijdseconomie en regionale ontwikkelagenda in de Liemerse Economische Visie. In de Liemers is de vraag naar bedrijventerreinen nog altijd groot. Daarin zal voorzien worden met de uitbreiding van bedrijventerreinen in Montferland, Zevenaar en Duiven. In Duiven gaat het om de uitbreiding van de bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete. Deze kavels komen op z’n vroegst eind 2024 voor ondernemers beschikbaar. Op Het Ambacht werken ondernemers, politie, brandweer en gemeente aan een schoon, heel en veilig bedrijventerrein. In 2023 wordt onderzocht hoe de samenwerking ook vanaf 2024 kan worden gecontinueerd en welke thema’s daarbij aan de orde moeten komen. Voor het centrum wordt gewerkt aan een integrale gebiedsontwikkeling om het levendig, dynamisch en toekomstproof te maken.

Daartoe werkt de vastgoedeigenaar aan vernieuwing van De Wyborgh, onderzoekt de gemeente de mogelijke transformatie van het gemeentehuis en werken gemeente en vastgoedeigenaar samen aan de transformatie van de openbare ruimte. De woningmarkt Voor veel mensen is het lastig om een woning te vinden die aansluit bij hun wensen en (financiële) mogelijkheden. Ook groeit het aantal huishoudens de komende jaren fors. Daarom moeten er snel meer woningen bij komen. Daarnaast staat Nederland grote demografische veranderingen te wachten, zoals de blijvende groei van het aantal huishoudens, de verdergaande vergrijzing waardoor het aandeel ouderen in de totale bevolking toeneemt en een blijvende immigratie. Het aantal huishoudens blijft door de gezinsverdunning (toename van het aantal kleinere 1en tweepersoonshuishoudens) groeien. Zo zijn er tot 2040 zo’n 60.000 extra woningen nodig in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Ook in de Liemers en in Westervoort blijft het aantal huishoudens groeien en zijn er veel extra woningen nodig. Het kunnen laten bouwen van deze aantallen woningen is een stevige opgave waar ook in regionaal verband hard aan wordt gewerkt. In 2020 zijn gemeenten binnen de Groene Metropoolregio, provincie Gelderland en Rijk een langjarig partnerschap aangegaan voor een beter werkende woningmarkt. Landelijk heeft deze opgave sindsdien steeds meer aandacht en prioriteit gekregen.

Het Rijk heeft in 2022 met alle provincies afspraken gemaakt over de bouw van 900.000 woningen tot en met 2030, met als streven dat hiervan minimaal 2/3e deel betaalbaar is. Om dat te realiseren neemt het Rijk de regie op de volkshuisvesting en de woningbouw met de Nationale Woon en Bouwagenda en het programma een thuis voor iedereen. Er zijn prestatieafspraken gemaakt met provincies en corporaties er zijn nieuwe woondeals afgesloten met de regio’s. Er wordt ook gewerkt aan nieuwe wetgeving (Wet versterking regie volkshuisvesting). De opgaven voor de versnelling van de woningbouw zijn dus groot maar onder meer door de oorlog in Oekraïne, de verder stijgende bouwkosten, een blijvend gebrek aan personeel, en het ontbreken van middelen om onrendabele toppen af te dekken maakt het realiseren van de noodzakelijke stevige betaalbare woningbouwopgave tot een grote uitdaging Vermindering legesinkomsten vanwege invoering Wet kwaliteitsborging Op 14 mei 2019 is in de Eerste Kamer de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen aangenomen. De bedoeling is dat deze wet gelijktijdig met de Omgevingswet (Ow) in werking treedt, namelijk op 1 januari 2024.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

53

In de Ow wordt geregeld dat er een knip gemaakt wordt in de huidige omgevingsvergunning voor bouwen: ruimtelijke regels en technische regels. Onder de Ow worden meer bouwwerken vergunning vrij voor de technische bouwactiviteit. Of dit ook gaat gelden voor de ruimtelijke regels, is aan de gemeenten zelf, dit kunnen zij bepalen in het Omgevingsplan. De Wkb regelt dat de aanvrager van een omgevingsvergunning primair verantwoordelijk is om aan te tonen dat een bouwwerk voldoet aan de eisen uit het Bouwbesluit 2012. Dit betekent dat gemeenten niet meer het bevoegde gezag zijn om te toetsen en toe te zien op de naleving van de bouwtechnische voorschriften in de vergunning- en realisatiefase bij bepaalde bouwwerken. Hiervoor in de plaats komt een stelsel van private kwaliteitsborging. Met de inwerkingtreding van de Ow en Wkb zullen de taken van de gemeenten onder gevolgklasse 1 gedeeltelijk veranderen. Tevens zal het invloed hebben op de legesinkomsten (immers, meer vergunning vrije bouwwerken en op een bepaald deel van de technische bouwwerken kunnen geen leges in rekening gebracht worden terwijl er wel inspanning vanuit zowel vergunningverlening en handhaving wordt vereist).

Uit een reeds eerder uitgevoerde scan op de effecten van de inwerkingtreding Wkb is voor Westervoort en Duiven samen blijkt dat zo’n €100.000 (afname Westervoort € 16.000 afname Duiven € 84.000 ) aan derving van legesinkomsten vanwege deze invoering te verwachten is. Deze afname aan legesinkomsten komt met name voort uit vermindering in te zetten uren vergunningverlening en toezicht op deze taken. Echter, de invoering brengt weer een nieuwe taak met zich mee zoals het beoordelen van de meldingen die bij de gemeente ingediend worden voor de gevolgklasse 1 bouwwerken en handhaving op afwijkingen in de uitvoering. Voor deze werkzaamheden kunnen echter geen leges in rekening gebracht worden. Met het opstellen van de nieuwe legesverordening is de intentie om de derving op de leges zoveel mogelijk te compenseren door een nivellering in de gehele legesverordening. Dit kan tot gevolg hebben dat bepaalde tarieven bijgesteld moeten worden. Deze nieuwe legesverordening zal met de raad (voordat deze ter besluitvorming voorgelegd wordt) besproken worden. Wijziging inkomsten zwerfafval door einde raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022 Vanaf 2013 ontving de gemeente Westervoort jaarlijks een vergoeding op basis van de Raamovereenkomst verpakkingen 2013-2022 voor extra inzet op het gebied van zwerfafval.

Deze werd besteed aan o.a.: ondersteuning GoClean, het Rijnjutten, Landelijke Opschoondag, vuurwerkactie, monitoring, afvallessen op basisscholen en het ondersteunen van schoonwandelaars. Vanaf 2023 wordt de industrie verantwoordelijk voor het zwerfafval dat wordt veroorzaakt door de eigen producten van wegwerpplastic. De Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV) op wegwerpplastic is gebaseerd op de Europese richtlijn voor “Single Use Plastics”(SUP). Producenten moeten een deel van de kosten vergoeden die gemeenten en andere gebiedsbeheerders voor het opruimen van deze stromen in het zwerfafval maken. Ook kosten voor bewustwording en gedragsbeïnvloeding vallen onder de UPV. Inmiddels gelden er ook statiegeldregelingen voor drankverpakkingen (juli 2021) en blikjes (april 2023). Het is nog onduidelijk welke kostenvergoeding gemeenten krijgen en waarvoor deze precies is bedoeld. Gemeenten krijgen de eerste vergoeding pas achteraf, in het najaar van 2024. In 2023 kan de gemeente het restant van de ontvangen vergoedingen nog aanwenden voor de aanpak van zwerfafval. Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG)/ Gelders Programma Landelijk Gebied (GPLG) Het Rijk heeft per provincie doelen gesteld voor natuur, stikstof, water en klimaat in het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG).

De opdracht van het Rijk aan de provincies is om voor 1 juli 2023 te komen met een plan over hoe deze doelen bereikt gaan worden. De Provincie Gelderland gaat dit doen via het gebiedsprogramma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland (VLGG). In dit Gelderse gebiedsprogramma (VLGG)zijn naast de NPLG-thema’s een

54

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

vitale en duurzame landbouw en duurzame verstedelijking van essentieel belang, denk aan economie (bedrijvigheid), bouwen, wonen en mobiliteit. Hier ligt voor de Groene Metropoolregio (de GMR) dan ook de verbinding met de Verstedelijkingsstrategie. Deze verstedelijkingsstrategie wordt in 2023 uitgewerkt richting gebiedsprogramma’s. Het VLGG, de gebiedsprogramma’s Verstedelijkingsstrategie moeten vervolgens aangevuld met de Regionale EnergieStrategie (RES) en de Gelderse Energie Infra Structuur (GEIS) leiden in 2024 tot een Verstedelijkingsprogramma voor de Groene Metropoolregio waarin ook afspraken zijn gemaakt met Rijk en Provincie over het realiseren van dit verstedelijkingsprogramma (NOVEX). Dit gebeurt via Regio-arrangementen met de Provincie en het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL en Meerjaren Infrastruur (BO-MIRT) met het Rijk.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

3.2 Wat willen we bereiken? Programmadoel In Westervoort is het goed leven, wonen en werken. De gemeente werkt aan een aantrekkelijke werk-, woon- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. Er is ruimte voor gerichte ontwikkeling, initiatief en innovatie. Toelichting De gemeente wil de bestaande economische structuur behouden en versterken op zowel de bedrijventerreinen als in de winkelgebieden. Het behoud en uitbreiding van de lokale en regionale werkgelegenheid en het voorzieningenniveau is belangrijk. Voor een goed ondernemings-en vestigingsklimaat zijn duurzaamheid en bereikbaarheid van Westervoort belangrijke randvoorwaarden. Een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving in de gemeente is belangrijk. Hierbij gaat het in de basis om schoon, heel, veilig en gezond. De nadruk ligt op behoud en verbetering van de bestaande kwaliteit van de leefomgeving en het daarbij passende voorzieningenniveau, het benutten van bestaande (natuur-)waarden en een (aanvullend) woonaanbod dat is gericht op maatschappelijke ontwikkelingen en behoefte. De gemeente stimuleert en faciliteert en is hiervoor uitnodigend naar bewoners, ondernemers en bedrijven, bezoekers en andere partners in vele samenwerkingsverbanden binnen en buiten Westervoort. Daarbij heeft de gemeente een verbindende rol en is zich bewust van bestaande waarden, kwaliteiten en potenties van Westervoort.

Hoofddoelen Daarom zet de gemeente in op: • Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. • Het versterken van goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. • Het implementeren van nieuwe wetgeving die op de gemeente afkomt.

55

56

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

3.3 Wat gaan we daarvoor doen? De wensen en de speerpunten in dit programma sluiten goed aan bij de opgaven uit het collegeakkoord. A. Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. Dit zijn de speerpunten: 3.A.1 Doel

Toelichting

Risico’s

Planning

Financiën

Participatie

Uitvoeren Woonvisie/ Versnellen woningbouw De omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Westervoort sluiten aan bij de hedendaagse behoefte en initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving. Dit draagt bij aan het behouden van een aantrekkelijke en duurzame leef- en woonomgeving. Een actievere en proactieve houding vanuit het gemeentelijke woonbeleid heeft met het opstellen van de Woonvisie 2021 vorm gekregen. De noodzaak hiertoe is inmiddels via de Nationale Woon en Bouwagenda, het programma een duurzaam thuis en de nieuwe Woondeals ook op rijks-, provinciaal- en regioniveau vorm gekregen voor het langer zelfstandig thuis wonen, de grote (betaalbare) woningbouwopgave, de grote druk op de woningmarkt, de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, de toenemende regionale samenwerking en taken, een actievere rol richting woningbouwcorporaties en een aantal urgente vragen binnen het taakveld wonen. De voor woningbouw ingezette versnelling moet dus worden doorgezet om aan de behoefte te voldoen. Daarvoor zijn zowel de al bekende inbreidingslocaties als Westervoort Noord nodig. De gemeente wil de juiste woningen realiseren rekening houdend met de geconstateerde woningbehoefte en met doorstroming uit de bestaande voorraad. De gemeente stelt eisen op het gebied van betaalbaarheid, energie, duurzaamheid, klimaatadaptatie en levensloopbestendigheid.

Met de Woondeal 2023 is geconstateerd dat er voor de regio nog een grotere woningbehoefte is dan tot nu toe berekend. Dit betekent dat er dus met blijvende prioriteit uitvoering gegeven moet worden aan woningbouw op de nu bekende locaties en dat er nog ruimte is om de komende jaren te zoeken naar aanvullende locaties. Onvoldoende kunnen inzetten op monitoring, continuering van gemaakte afspraken, inzet op beleid en of woningbouwprojecten en andere woningbouwinitiatieven. Het beleid of de woningbouwprojecten zijn daardoor onvoldoende effectief of de realisatie van de woningbouw en de woonagenda schuiven daardoor op in de tijd. Uitvoering geven aan de Woonvisie 2021, de Woonagenda en de Woondeal 2023, waaronder de woningbouwversnelling (huidige korte termijn plannen voor de komende twee tot vier jaar). De Woonvisie en woningbouwversnelling zijn gecombineerd met de Woondeal 2023 meerjarige processen die de komende jaren blijvend om grote inzet vragen. Voor de middellange termijn start deze raadsperiode de visievorming voor mogelijke nieuwe woningbouwlocaties op basis van de nieuwste prognose cijfers. Voor de uitvoering van dit speerpunt is met de voorjaarsnota 2021 gelet op de ambities uit de nieuwe Woonvisie, de Woonagenda en de Woondeal meerjarig extra middelen aan extern advies-, onderzoek, ondersteuning of facilitering van initiatieven structureel € 15.000 per jaar opgenomen.

Voor de woningbouwversnelling zijn de bestaande (extra) middelen vanuit de huidige ambtelijke formatie, de voorbereidingskredieten, grondexploitaties en anterieure overeenkomsten vooralsnog afdoende dekkend. Afhankelijk van het onderwerp, de situatie en de ontwikkeling bepaalt de gemeente hoe en in welke mate participatie wordt ingezet.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

3.A.2 Doel

Toelichting

Risico’s Planning Financiën

Participatie 3.A.3 Doel Toelichting

Risico’s

Planning

Financiën Participatie 3.A.4 Doel

57

Mee-uitvoeren Wijkontwikkelingsplan Mooi Mosterdhof 2019-2030 Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. Het realiseren van een toekomstbestendige woonwijk. Hierbij gaat het in de basis om schoon, heel, veilig en gezond. In 2023 is de openbare ruimte Mooi Mosterdhof (grotendeels) opgeleverd. In 2024 speelt er naar verwachting met name de nazorg op de aanleg. Ook is nog inzet nodig om meekoppelkansen uit het Kookboek Mooi Mosterdhof, wijk aan de dijk in bovenlokale projecten veranderd te krijgen. Concreet gaat het om de dijkversterking door het Waterschap Rijn en IJssel en het Rivierklimaatpark IJsselpoort door een consortium aan partijen. Onvoldoende (financiële) kaderstelling door de gemeente in het vervolgproces. Het aanvullende budget moet in de bestemmingsreserve Mooi Mosterdhof komen omdat de meekoppelkansen een realisatiehorizon van meerdere jaren heeft. Bij de vaststelling van het herstelplan Westervoort (23 maart 2021) heeft de gemeenteraad de wijkontwikkeling unaniem gesteund. Zodoende is een gemeentelijk budget van circa € 1.815.000 in het uitvoeringsprogramma van de wijkcoalitie opgenomen. In 2022 is binnen bestaande budgetten aanvullende financiering gevonden. Helaas leverde de zoektocht naar substantiële subsidies onvoldoende op om ook mee deze koppelkansen te kunnen financieren.

Tijdens het participatietrajecten voor de Dijkversterking en het RKP bleek dat ook buiten de Mosterdhof nadrukkelijk behoefte aan de realisatie van deze kansen aan de dijk en in de uiterwaarden. Voor deze kansen is vanaf 2027 € 100.000 benodigd. Daarnaast is € 30.000 nodig voor de externe inhuur van een civiel technisch projectleider ten behoeve van de nazorgfase van de realisatie van de openbare ruimte. De gemeente participeert evenals bewoners in deze twee projecten. Ontwikkeling Westervoort Noord /Haalbaarheidsverplaatsing sportclubs Verplaatsing sportclubs en ontwikkeling Woningbouw in Westervoort Noord. Na besluitvorming over het plan van aanpak Westervoort Noord in de raad van 6 maart 2023 wordt de planvorming voor Westervoort Noord gestart. Na de definitieve locatiekeuze voor het nieuwe sportcomplex kan ook daarvoor de planvorming starten. Voor Westervoort Noord wordt gestart met het opstellen van een gebiedsvisie, deze wordt na de zomer 2023 ter vaststelling aan de raad aangeboden. Onderweg wordt de raad geïnformeerd over de voortgang zodat zij mee kan sturen op het eindresultaat. Aansluitend wordt een stedenbouwkundig plan opgesteld dat eind 2023/begin 2024 ter vaststelling wordt aangeboden aan de gemeenteraad. Na besluitvorming over de locatiekeuze wordt ook het planproces voor het sportpark opgestart.

Belangrijkste risico’s voor de ontwikkeling van Westervoort Noord zijn: 1. Locatiekeuze sport park en verwerving gronden 2. Ontwikkelingen op de woningmarkt 3. Verplaatsing Struijk-Verwo 4. Financiën/budgetneutraliteit Vaststelling gebiedsvisie in Q3 Vaststelling Stedenbouwkundig plan Q4/Q1 2024 Vaststelling bestemmingsplan/omgevingsplan Q3 2024 Vooralsnog een uitdaging om tot een sluitend plan te komen. In Q1/Q2 wordt een communicatie en participatieplan opgesteld. Natuur inclusieve gebiedsontwikkeling Een natuurinclusieve gebiedsontwikkeling op gang helpen waarbij een ‘groenblauw raamwerk’ tot stand komt in combinatie met ontwikkelmogelijkheden voor landbouw, geclusterde sport- en recreatieve functies eventueel aangevuld met kleinschalige woonfuncties. Eén en ander in gezamenlijk opdrachtgeverschap met de gemeente Duiven.

58

3.A.4 Toelichting

Risico’s

Planning Financiën

Participatie

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

Natuur inclusieve gebiedsontwikkeling De raad heeft op 6 maart 2023 ingestemd met het gaan opstellen van een zogenaamd koersdocument. Dat behelst een ruimtelijk kwaliteitskader dat richting geeft aan de gewenste ontwikkeling voor het gehele gebied in het licht van de opgaven. Het biedt ook een ontwikkelperspectief voor concrete en kansrijke uitwerkingen. De ambities en de daarmee gepaard gaande gemeentelijke inzet van personele en geldelijke middelen zijn nu nog onbekend. Dat is pas het geval als de raad keuzes heeft gemaakt in het koersdocument. Dat is gepland in Q1 2024. De finale besluitvorming door de raad over het koersdocument is voorzien in Q1 2024. De verdere planuitwerking en realisatie zal zich daarna over meerdere jaren uitstrekken. Na besluitvorming door de raad is er zicht op de ambities en vervolgacties en daarmee gepaard gaande gemeentelijke kosten. Voor zover het gaat op de verplaatsing van de sportvelden maken de plan- en ontwikkelkosten deel uit van de bouwexploitatie Westervoort Noord. Het opstellen van het koersdocument vindt plaats in gezamenlijk opdrachtgeverschap met het college van Duiven. Bij het gebiedsproces zullen de relevante stakeholders en belanghebbenden worden geconsulteerd, onder andere d.m.v. workshops. Bij de vaststelling van het koersdocument komt de wijze van participatie tijdens het vervolg van het gebiedsproces aan de orde.

B. Het versterken van een goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. Dit zijn de speerpunten: 3.B.1 Doel

Herstructurering centrum Westervoort Westervoort wil een aantrekkelijke gemeente zijn voor ondernemers en de economische ontwikkeling in het winkelgebied stimuleren. Dit zorgt voor (het behoud van) werkgelegenheid en houdt het voorzieningenniveau voor inwoners in stand.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

3.B.1 Toelichting

59

Herstructurering centrum Westervoort In 2021 is de Centrumvisie Westervoort opgesteld samen met stakeholders uit het centrum. In 2022 is deze visie uitgewerkt tot een schetsontwerp voor het winkelcentrum dat gesteund wordt door de eigenaar, de winkeliers en de gemeente. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd in juni 2022. Met dit plan krijgt Westervoort weer een centrum met minder leegstand, waar bewoners zich thuis voelen, bezoekers welkom zijn en ondernemers een goede boterham kunnen (blijven) verdienen. Winkels worden meer gegroepeerd en beter gesitueerd, het winkeloppervlak neemt af en er komen woningen bij. In 2022 is er begonnen met de uitwerking van het schetsontwerp. Met verschillende winkeliers zijn de globale plannen voor het centrum vertaald naar meer concrete plannen per winkel. Gemeente en ontwikkelaar hebben de afstemming gestart over onder andere de woningbouw, ontsluiting, parkeren en de benodigde planologische procedure. Medio 2023 wordt voor het winkelcentrum het voorlopig ontwerp afgerond met daarbij inzicht in de locaties en inrichting van de winkels, woningen, fasering, ontsluiting, parkeren en de benodigde aanpassingen aan de openbare ruimte. Realisatie van het plan gaat stapsgewijs plaatsvinden. De precieze planning van de realisatie wordt de komende maanden verder duidelijk.

In 2023 kan een enkele eerste winkelier al verhuizen waar dit binnen het huidige planologische regime mogelijk is en wordt een begin gemaakt met benodigde planologische procedures. Meer uitgebreide bouwwerkzaamheden worden verwacht in 2024 en 2025. Naast de transformatie van het winkelcentrum wil de gemeente ook de openbare ruimte in het centrum opknappen en onderzoeken wat de transformatie-mogelijkheden zijn van het oudere deel van het gemeentehuis. Ook wil het college onderzoeken of de ambities voor de spoorzone uit de Verstedelijkingsstrategie Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen nog meer kansen bieden voor het centrum. Uitgangspunt daarbij is dat de zoektocht naar aanvullende kansen niet ten koste gaat van de planning van het winkelcentrum. Medio 2023 komt het college daarom met een programmaplan voor de bredere opgaven van het centrum van Westervoort dat wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Het programmaplan zal voorzien in het uitvoeren van onderzoeken naar onder meer de openbare ruimte. Voordat er keuzes worden gemaakt over investeringen in de openbare ruimte worden hiervoor financiering en subsidies gezocht en indien nodig een voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd om een krediet beschikbaar te stellen.

Risico’s

De gemeente is in gesprek met de provincie over mogelijke subsidie voor de planfase. Ook wordt gezocht naar subsidies voor de uitvoeringsfase. De gemeente is afhankelijk van derden. Denk hierbij aan vastgoedeigenaren, ondernemers binnen de winkelgebieden en afdelingen binnen 1Stroom zoals Ruimtelijke Ontwikkeling, Vergunningen Toezicht en Handhaving en Realisatie en Beheer. Voor onderzoeken naar transformatie van het gemeentehuis en openbare ruimte en voor realisatie is de gemeente afhankelijk van subsidieverstrekkers.

60

3.B.1 Planning

Financiën

Participatie

Indicatoren

3.B.2 Doel

Toelichting

Risico’s

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

Herstructurering centrum Westervoort Medio 2023 zal het college de gemeenteraad informeren over de voortgang van het voorlopig ontwerp van de Wyborgh en naar verwachting de benodigde planologische procedures opstarten. Ook zal het college medio 2023 een intentieovereenkomst sluiten met de eigenaar van het winkelcentrum en de gemeenteraad een programmaplan voorleggen voor de onderzoeken naar de transformatie van het centrum. In de tweede helft van 2023 worden de onderzoeken verder uitgevoerd. Resultaten hiervan worden voorgelegd en teruggekoppeld aan de gemeenteraad. De ingezette voorbereiding is opgepakt uit het beschikbare budget. Het op te stellen programmaplan gaat verder in op de plankosten voor verdere onderzoeken. Voor de plankosten voor de transformatie van de Wyborgh worden los daarvan afspraken gemaakt met de eigenaar. Bij het op te stellen programmaplan wordt ook ingegaan op communicatie en participatie. Voor de transformatie van De Wyborgh heeft de gemeente periodiek overleg met de ontwikkelaar en winkeliers. Bewoners zullen worden betrokken bij de inrichting van de openbare ruimte. Bij de verdere uitwerking zal bekeken worden waar welke participatie kan plaatsvinden. Een door de gemeenteraad vastgestelde Centrumvisie Westervoort. Een op te stellen Programmaplan Centrum Westervoort. Een op te stellen Gebiedsvisie Centrum Westervoort.

Duurzaamheid Doelstellingen per programmalijn zijn: • Energietransitie: 95% CO2 reductie in 2050 ten opzichte van 1990 en een CO2 neutrale elektriciteitsvoorziening in 2050. • Klimaatadaptatie: Klimaatbestendig en water robuust in 2050. • Circulariteit: 100% circulair in 2050 Het programma circulaire economie bestaat uit drie samenhangende programmalijnen: Energietransitie, Klimaatadaptatie en Circulariteit (grondstoffentransitie). Dwars door deze programmalijnen heen ontwikkelen we een integrale aanpak voor bedrijven(terreinen). Ondanks gemeentelijke participatie is een risico dat samenwerking tussen inwoners, bedrijven, onderwijs en overheid onvoldoende van de grond komt en er onvoldoende stappen gezet worden richting de programmadoelstellingen. Voor het behoud en versterking van draagvlak voor maatregelen en acties is consistente communicatie van belang. Zo heeft de gemeente de afgelopen jaren gezien dat met name landelijke ontwikkelingen enorme impact hebben op draagvlak en de afkalving hiervan. Een aanvullend risico is dat er financiële druk ontstaat door het uitblijven van structurele middelen van het Rijk aan gemeenten en daardoor, onvoldoende continuïteit hebben op gemaakte afspraken, inzet op beleid, initiatieven en/of allianties, waardoor kansen of allianties verloren gaan.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

3.B.2 Planning

61

Duurzaamheid De planning is meerjarig. Het speerpunt blijft de komende jaren in toenemende mate, stevige aandacht vragen. Wettelijke doelstellingen, ambitiedocumenten en onderliggende programmeringen moeten meer concrete activiteiten geven voor de komende 4 jaar en een programmering op hoofdlijnen richting 2050. Aandachtspunt hierbij is dat externe ontwikkelingen regelmatig leiden tot bijsturing van planningen. Dit vereist flexibiliteit in de programmering. Belangrijke actiepunten voor 2023:

Financiën

• Herijken programmering ‘energietransitie’ • In uitvoering brengen van de uitvoeringsagenda’s ‘Circulariteit/grondstoffentransitie’ en ‘Klimaatadaptatie’ • Opstellen beleidskader- en uitvoeringsagenda ‘biodiversiteit’ • Ontwerpen monitoringsdashboard voor het programma • Opstellen integrale visie op duurzaamheid • Transitiewijk de Mosterdhof door ontwikkelen • Duurzaamheid incorporeren in de nieuwe BIZ van het Ambacht • Vervolg aanpak energie armoede Voor het de uitvoering van de programmalijn Energietransitie heeft uw raad in totaal en structureel ca € 82.000 procesgeld beschikbaar gesteld (excl. bedrijfsvoeringskosten). Voor de uitvoering van de programmalijn Circulariteit heeft uw raad ca € 16.000/jaar procesgeld beschikbaar gesteld tot en met 2025 (excl. bedrijfsvoeringskosten).

Participatie

3.B.3 Doel Toelichting

Risico’s

Planning

Voor de uitvoering van de programmalijn Klimaatadaptatie is totaal € 823.720 ter beschikking gesteld. De gemeente kan de ambities voor alle de drie programmalijnen alleen realiseren met grote inzet en betrokkenheid van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Om hen actief te betrekken is communicatie & participatie in het ‘hart’ van het programma geplaatst. Hiertoe is een Communicatiestrategie, het beeldmerk en platform ’Samen1Nergie’ en een Participatie strategie ontwikkeld. Daarnaast werkt de gemeente met ondernemersverenigingen samen om te komen tot een gedragen aanpak richting bedrijven(terreinen), bereidt de gemeente samen met de klankbordgroep en juniorklankbordgroep nieuw beleid voor en haalt nieuwe ideeën op en heeft een stap gezet richting verenigingen en maatschappelijke organisaties. Liemerse ambassade Optimale regionale samenwerking tussen de Liemerse gemeenten met onderwijs en ondernemers. De Liemerse Ambassade geeft onder meer uitvoering aan de Liemerse Economische Visie met als speerpunten vrijetijdseconomie, logistiek en maakindustrie. Deze visie is opgesteld door de gemeenten Duiven, Westervoort, Zevenaar, Montferland en Doesburg. Daarnaast is de Liemerse Ambassade betrokken bij het opstellen van een regionale landbouwvisie en indiener van de LEADER-aanvraag 2023-2027 voor de vijf Liemerse gemeenten.

De meerwaarde van de Liemerse Ambassade moet door alle betrokkenen gezien blijven worden en door de Liemerse Ambassade worden aangetoond. De Liemerse Ambassade bestaat naast vertegenwoordigers van onderwijs en ondernemers formeel uit de gemeenten Duiven, Westervoort, Zevenaar, Doesburg en Montferland. De Liemerse Ambassade is opgericht in september 2020 en geeft sindsdien onder meer uitvoering aan de Liemerse Economische Visie, één van hun belangrijkste taken. In 2023 dient de bestaande visie te worden geëvalueerd en zal er gewerkt worden naar een nieuw uitvoeringsprogramma voor 2024-2026.

62

3.B.3 Financiën

Participatie

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

Liemerse ambassade In de programmabegroting staat voor de Liemerse Ambassade voor 2024 en verder een bedrag van jaarlijks € 15.000 opgenomen. Voor uitvoering van de Liemerse Economische Visie 2024-2026 staat een bedrag opgenomen van jaarlijks € 18.000. Projecten die door de Liemerse Ambassade worden opgepakt, komen veelal vanuit de samenleving en er wordt in gezamenlijkheid uitvoering aan gegeven. Zoals het promoten van de logistiek en de vrijetijdseconomie, het Techniekpact en Perspectief in Zorg en Techniek.

C. Het implementeren van nieuwe wetgeving, die op de gemeente afkomt. Dit zijn de speerpunten: 3.C.1 Doel Toelichting

Risico’s

Planning

Financiën

Participatie

Implementatie nieuwe Omgevingswet Doorontwikkeling van de verdere implementatie van de Omgevingswet. Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet inwerking. Tegelijkertijd zal de Wet Kwaliteitsborging Bouwen inwerking treden. Na diverse besluiten tot uitstel met name in verband met knelpunten in het DSO (Digitale Stelsel Omgevingswet) acht de eerste kamer de voorbereiding van de wet voldoende robuust om tot invoering over te gaan. Het jaar 2023 zal vanuit het rijk benut worden voor een verdere verbetering van het DSO. Alle decentrale overheden draaien mee in de diverse integrale testrondes die georganiseerd worden. Binnen onze organisatie ligt de focus voor 2023 en de jaren daarna op: • de voorbereiding op het werken met een tijdelijk omgevingsplan • het oefenen met onderdelen die de basis vormen voor een definitief omgevingsplan (moet klaar zijn in 2029) • het oefenen met een Omgevingstafel • het ontwikkelen van het participatiebeleid specifiek voor de Omgevingswet en het voorbereiden en implementeren van de werkprocessen • het opleiden van de medewerkers • het opstellen en actualiseren van het nieuwe VTH beleidsplan (ter kennisname naar de raad) • het opstellen van de nieuwe legesverordening (gevolgen WKB hier in implementeren). Het risico van onvoldoende voorbereiding op met name het terrein van de DSO blijft groot.

Na de invoering zal blijken hoe groot de knelpunten zijn die nog moeten worden opgelost. Dit kan een grote impact hebben op het werken met de Omgevingswet voor inwoners/ initiatiefnemers/de organisatie. In 2024 zal de belangrijkste focus liggen op de doorontwikkeling van het DSO en het werken aan het definitieve omgevingsplan. Ook zal vanaf de datum van de inwerkingtreding van de wet het werken met een Omgevingstafel definitieve vorm krijgen. • Het budget in de meerjarenbegroting voor 2024 is: € 74.370. • In de in 2022 gecreëerde reserve is € 100.000 gestort. Dit bedrag dient in 2023 onttrokken te worden. • De bedragen die de gemeente ontvangt vanuit de meicirculaire voor 2023 en de volgende jaren worden opgenomen in de meerjarenbegroting. Het in 2023 vast te stellen participatiebeleid specifiek voor de Omgevingswet vormt de basis voor het participatief werken onder de vigeur van de Omgevingswet.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

63

3.4 Wensen/keuzemogelijkheden/overige activiteiten/investeringen 3.4.1 Leader 2023-2027 LEADER is een onderdeel van het Europese Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) dat in 2023 in vernieuwde vorm van start gaat. Het is een bottom-up werkwijze voor regionale ontwikkeling voor, door en van de burgers zelf. In de periode 2023-2027 zullen LEADER-middelen vooral beschikbaar worden gesteld aan gebieden, die aan de slag gaan met projecten op het gebied van: - klimaatverandering en duurzame energie; - efficiënt beheer van natuurlijke hulpbronnen; - bescherming van biodiversiteit; - ontwikkeling van plattelandsgebieden: het bevorderen van de werkgelegenheid, groei, gendergelijkheid, sociale inclusie en lokale ontwikkeling in plattelandsgebieden, met inbegrip van bio-economie. De vijf Liemerse gemeenten en het Waterschap willen hiervoor in aanmerking komen. Daarvoor dient er een Lokale Ontwikkel Strategie (LOS) te worden opgesteld, die voor 1 juli a.s. bij de provincie moet zijn ingediend. Na de zomer neemt de provincie hierover een besluit. Voorgesteld wordt om de vijf Liemerse gemeenten samen € 750.000 te laten bijdragen in de periode 2023-2027 dat is € 150.000 per jaar (cofinanciering 20% door de gemeenten en 80% uit Europese middelen).

Wanneer als verdeelsleutel het inwoneraantal en de oppervlakte van een gemeente wordt gehanteerd, betekent dit dat Westervoort 7,1 % betaalt en jaarlijks € 10.000 dient bij te dragen. 3.4.2 Plankostenscan op maat Op dit moment is er onvoldoende inzicht in de te ramen uren bij ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente Westervoort. Door de toename van (complexe) ruimtelijke ontwikkelingen wordt het steeds belangrijker om dit inzicht te hebben. Door goed aan de voorkant de uren en daarmee de financiën in beeld te hebben, kunnen veel beter de financiële risico’s van (toekomstige) grex-en en anterieure overeenkomsten gemanaged worden. Om dit voor elkaar te krijgen is het opstellen van een plankostenscan op maat noodzakelijk. Doordat de uren aan de voorkant veel beter ingeschat kunnen worden, kan tevens een goede afweging worden gemaakt tussen de projecten en de benodigde capaciteit. Met een plankostenscan op maat kan de hoogte van de te verhalen plankosten (en uren) op een dusdanige wijze worden vastgelegd dat recht wordt gedaan aan de project specifieke omstandigheden. Voorgesteld wordt om hiervoor een eenmalige bijdrage beschikbaar te stellen van € 10.000 (33% aandeel Westervoort). 3.4.3 Actualisatie nota Grondbeleid De huidige nota grondbeleid Westervoort stamt nog uit 2009 en is dringend toe aan modernisering.

Zeker gezien de komst van de Omgevingswet is de huidige nota niet meer toepasbaar. De Omgevingswet heeft effect op de inzet van diverse grondbeleidsinstrumenten en de (on)mogelijkheden van kostenverhaal bij ruimtelijke ontwikkelingen. Daarnaast is door de toename van (complexe) ruimtelijke ontwikkelingen van belang dat de rol die de gemeente wil en kan spelen duidelijk is bij de ontwikkelstrategie. Voor het te voeren gemeentelijke beleid zal een richting worden bepaald voor de grondhouding (welke rol neemt de gemeente per situatie aan?) en de toepassingsmogelijkheden van de instrumenten (o.a. kostenverhaal, voorkeursrecht). Dit moet leiden tot een geactualiseerde nota grondbeleid, waarbij de specifiek wordt ingegaan op de rolkeuze van de gemeente, het grondprijsbeleid en uitgiftebeleid. In de Voorjaarsnota 2020 was voor de jaren 2021 en 2022 in totaal een budget van € 25.000 beschikbaar gesteld. Echter door diverse redenen heeft de actualisatie niet plaats gevonden. Voorgesteld wordt om opnieuw een bedrag van € 25.000 beschikbaar te stellen.

64

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

3.4.4 Voorbereidingskrediet flexwonen De woningnood is groot. Starters en spoedzoekers op de woningmarkt vinden moeilijk een woning. Wachttijden op een sociale huurwoning lopen op en een betaalbare woning op de koopmarkt is er niet of nauwelijks. Doorstroming naar passende woningen wordt daarmee vertraagd. Daarom wil de gemeente met prioriteit en kracht doorwerken aan de invulling van de woningbehoefte en bestrijding van de woningnood door op korte termijn flexwoningen te realiseren. Flexwonen kan sneller dan permanente bouw een bijdrage leveren aan extra woningen door kortere procedures en strakke planning. In april heeft de gemeenteraad de Nota Flexwonen met aanbevelingen vastgesteld. Daarmee wordt nu locatie onderzoek opgestart. Om planvorming op te starten is een voorbereidingskrediet nodig. Als voorbereidingskrediet wordt voor 2023 € 75.000 gevraagd, Hierin is € 15.000 opgenomen voor extern onderzoek. De rest betreft plankosten. De verwachting is dat deze kosten deels kunnen worden terugverdiend binnen de afspraken die de gemeenteraad maakt met ontwikkelende partijen en in de pachtovereenkomst. Doordat de projecten nog in de initiatieffase zijn en de businesscase voor flexwoonprojecten moeilijk rond te rekenen is, is dit nog onduidelijk. Daarom is het voorstel om deze bijdragen te dekken uit de Algemene Reserve.

Om kosten te drukken wordt er uiteraard gekeken naar mogelijke subsidies van provincie Gelderland (aan te vragen zodra locatie bekend is, aan te vragen tot 31/12/23 of tot zover geld beschikbaar is), of voor extra expertise bijvoorbeeld op juridische en planologisch gebied waar gebruik gemaakt kan worden van ondersteuning door de TVTH (Taskforce Versnelling Tijdelijke Huisvesting), expertteam woningbouw RVO en mogelijk ook versnellingsteam provincie Gelderland Flexwonen is vanwege grote (werk)druk onderwerp van gesprek geweest rondom de prioriteringsdiscussie. Door het toekennen van een hoge prioriteit en het beschikbaar krijgen van voldoende ambtelijke capaciteit, kan flexwonen opgepakt worden conform planning. 3.4.5 Ontwikkelopgave Woningbouw Openbare ruimte De versnelling van de woningbouw is één van de belangrijkste thema’s op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Ook in Westervoort is woningbouw top prioriteit, mede gelet op de ambities uit de Woonvisie, de Liemerse Woonagenda en de Woondeal. Op dit moment lopen er een aantal grote ontwikkelingen binnen Westervoort. Hiervoor zijn of worden kredieten aangevraagd. Deze kredieten worden met name “aan de voorkant” ingezet in de vorm van het beschikbaar krijgen/ stellen van een planoloog, een projectleider, een stedenbouwkundige, een jurist en bijvoorbeeld medewerkers op het gebied van communicatie en participatie.

En toch ziet de gemeente bij de versnelling van de woningbouw knelpunten ontstaan. Voor de komende jaren voorziet de gemeente knelpunten op de vakdisciplines als Verkeer, Groen/Ecologie, Water en Riolering. Dit zijn de disciplines die belegd zijn bij het deel van de organisatie (Realisatie en Beheer) waarin het inrichten en beheren van de (openbare) ruimte centraal staat. Door bezuinigingsoperaties in het verleden zijn hier een aantal fte’s weggevallen en is de afgelopen jaren de aandacht volledig op het beheer van de (openbare)ruimte komen te liggen. De ontwikkeltak van deze afdeling is daarmee voor een groot deel weggevallen. Nu de gemeente vanuit een beheerfase weer volop in een ontwikkelfase zijn terecht gekomen, worden bovengenoemde vakdisciplines node gemist en kunnen versnellingskansen niet altijd opgepakt worden. Omdat de gemeente Westervoort te maken heeft met een grote ontwikkelopgave, vraagt dit ook om een grote inzet van Realisatie en Beheer. Om deze ontwikkelopgave de komende jaren mogelijk te maken, wordt voorgesteld om voor de jaren 2024 tot en met 2027 € 85.000 per jaar beschikbaar te stellen. 3.4.6 Inhuur Vergunning Toezicht en Handhaving (VTH) In 2022 is ruim € 61.000 meer aan leges geïnd dan in de begroting 2022 is opgenomen. Dit is te verklaren uit het feit dat er meerdere grotere bouwwerken zijn vergund dan voorzien.

Deze extra inkomsten zijn gerealiseerd met extra inhuur capaciteit. Ook voor 2023 worden veel extra aanvragen verwacht (met name realisatie woningbouw) waar extra capaciteit voor nodig

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

65

is. Daarnaast gaat de gemeente 1 januari 2024 werken onder de Omgevingswet wat voor de aanvrager ook veel veranderingen betekent. De verwachting is dat er zeker in de tweede helft van het jaar extra aanvragen binnen zullen komen onder de nu nog geldende (en bekende) regelgeving. Om voldoende capaciteit op vergunningverlening te borgen om deze extra stroom aan aanvragen te kunnen behandelen, is extra inhuur nodig. De bekostiging van deze extra inhuur bedraagt eenmalig € 25.597. 3.4.7 Extra formatie VTH in het kader van duurzaamheid De rijksoverheid zet flink in op het gebied van duurzaamheid, circulariteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Dit zal doorwerking krijgen in wet- en regelgeving en zal zich uiten in de uitvoering. Zo ook zullen deze ambities doorwerken in bouwwerken, civiele projecten en daarmee samenhangende ontwikkelingen. Dit heeft gevolgen voor de toetsing van aanvragen omgevingsvergunningen. Een nieuw stuk vakkennis zal hierbij opgedaan moeten worden, alsmede wordt hierdoor de toetsing uitgebreid. Tevens zullen het doorvoeren van deze duurzaamheidsmaatregelen in de bouw gecontroleerd moeten worden wat een uitbreiding van de toezichtstaken tot gevolg heeft. Tevens zal ook op de lange termijn het in stand houden van deze duurzaamheidsmaatregelen geborgd moeten worden waarbij handhaving een rol speelt.

Dit alles leidt tot extra taken en nodige kennis en kunde binnen VTH. Om deze taken uit te kunnen voeren is het nodig om extra capaciteit uit te breiden in het VTH gebied. Omdat het op dit moment nog lastig te kwantificeren is wat er precies nodig is om deze taken uit te voeren en de borging van duurzaamheids maatregelen te garanderen, wordt vooralsnog voor Westervoort een bedrag van € 33.300 gevraagd. Hiermee kan een voorlopige invulling gegeven worden aan de extra toetsing, toezicht en uitbreiding van handhaving. Zodra landelijk meer inzicht komt in wat de effecten zijn van duurzaamheidsmaatregelen zal een nadere kwantificering van de uitvoerende taken plaatsvinden. 3.4.8 Digitaal handboek Het huidige handboek Openbare Ruimte is verouderd en niet meer actueel. Het handboek wordt nog steeds gebruikt als toetsingskader voor de (her)inrichting van de openbare ruimte en beschrijft waar de openbare ruimte aan moet voldoen zodat deze goed functioneert en te onderhouden is. De komende jaren wordt er veel ontwikkeld, waardoor het nu noodzakelijk is het handboek te vernieuwen. Door voor Duiven en Westervoort gelijktijdig een nieuw handboek op te stellen is er schaal voordeel. De kosten voor het opstellen van een handboek bedragen dan voor Westervoort € 20.000.

3.4.9 Groene Metropoolregio Na een nacalculatie voor de begroting 2023 betreffende de inwonersbijdrage aan de Groene Metropoolregio (de 5 opgaven) is gebleken dat de werkelijke kosten € 10.000 hoger uitvallen dan de opgenomen bedragen in de begroting. Dit komt mede door een verhoging van de bedragen opgenomen in de begroting van de Groene Metropoolregio vanwege indexering. Voor 2024 wordt een substantiële verhoging van de inwonersbijdrage verwacht. Deze ziet met name toe op de opgave ‘Circulaire regio. Voor 2024 is de verwachte toename van de bijdrage met € 16.600. Deze bedragen worden in afwachting van deelname in de opgaven niet financieel verwerkt in deze Voorjaarsnota. 3.4.10 Uitbreiding inzamel locaties voor luier en incontinentiemateriaal Wegwerpluiers en incontinentiemateriaal vormen een belangrijk deel van het restafval. De gemeente heeft zich in het Grondstoffenplan ten doel gesteld de hoeveelheid restafval te verminderen. Sinds medio 2021 worden de ingezamelde luiers van de inzamellocatie bij

66

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

kringloopbedrijf 2Switch afgevoerd ter recycling. Hiervan wordt goed gebruikt gemaakt. Om de service voor inwoners en het inzamelresultaat verder te verhogen is het gewenst het aantal inlevermogelijkheden in het dorp uit te breiden op daarvoor geschikte locaties. In 2023 wordt dit onderzocht en waar mogelijk uitvoering aangegeven. Hiervoor is verhoging van het bestaande budget nodig met € 12.500. Deze kosten kunnen worden gedekt uit de voorziening afvalinzameling 3.4.11 Denk en Doekracht GMR In Westervoort is het goed leven, wonen en werken. De gemeente wil een aantrekkelijke werk-, woon- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. Daarnaast wil de gemeente een betrouwbare en betrokken partner zijn die goed in staat is daar aan bij te dragen. Omdat afspraken die grote invloed hebben op de lokale werk-, woon- en leefomgeving steeds vaker op regionale schaal gemaakt worden, is het afgelopen jaar een éénmalige investering gedaan om ook daadwerkelijk aanwezig te kunnen zijn in die regio (met name de GMR) en inbreng te hebben op deze schaal. Het afgelopen jaar was daarmee een leerjaar om te kunnen beoordelen deze éénmalige investering effect zou sorteren. Dat jaar heeft de gemeente geleerd dat door het vrijmaken van strategische denk- en doekracht we als gemeente nu vooraan zitten bij nieuwe ontwikkelingen, we mee praten en zo invloed kunnen uitoefenen.

De gemeente merkt dat door onze aanwezigheid en actieve betrokkenheid we meer grip krijgen op processen en de inhoud. En ook merkt de gemeente dat er nu wel naar haar (regiogemeenten) geluisterd wordt. Verder er kansen gezien om invloed te vergroten op de voor de gemeente belangrijke beleidsontwikkelingen en bijvoorbeeld op het gebied van het koppelen van projecten voor een groter bereik en daarmee ook op het maken van het binnenhalen van Rijks en of provinciale middelen voor proces en uitvoering. Gezien de ervaringen van het afgelopen jaar stelt de gemeente daarom voor om een structurele impuls te geven aan die strategische denk- en doekracht. Deze impuls bestaat uit het structureel beschikbaar stellen van € 45.000. 3.4.12 Vervangen toegangspoller Dorpsplein De toegangspoller naar het Dorpsplein is sterk verouderd en aan vervanging toe omdat deze al geregeld in storing staat. In het kader van de bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten en daarmee de waarborging van de veiligheid op het plein is dit een onwenselijke situatie. Wachten tot de plannen in het centrum uitgewerkt zijn kan niet meer. Met het (her)plaatsen zal zo veel mogelijk rekening worden gehouden met een locatie waar deze definitief kan blijven staan. Voor vervanging van deze poller is een budget van € 50.000 benodigd. De kapitaallasten bedragen vanaf 2024 € 4.333.

3.4.13 Vervanging Brug B31, de Kemfkens Uit inspecties is gebleken dat de brug aan vervanging toe is om de veiligheid te kunnen waarborgen. Hiervoor was in de begroting 2021 een bedrag van 52.000 opgenomen. Uitvoering is in verband met beschikbare capaciteit doorgeschoven naar 2023. Vanwege de sterk gestegen prijzen is dit budget nu onvoldoende. Voorgesteld wordt om € 38.000 bij te ramen. De kapitaallasten bedragen vanaf 2024 € 2.027. 3.4.14 Vervanging Brug B32, Waemelslant Uit inspecties is gebleken dat de brug aan vervanging toe is om de veiligheid te kunnen waarborgen. Hiervoor is in de begroting 2021 een bedrag van € 30.000 opgenomen. Uitvoering is in verband met beschikbare capaciteit doorgeschoven naar 2023. Deze brug is vanwege haar ontwerp niet inclusief begaanbaar. Het is een zogenaamde ‘knuppelbrug’ van geïmpregneerd grenen. Vanwege de sterk gestegen prijzen en het uitvoeren in een inclusief begaanbaar model is € 10.000 extra budget nodig. Als voor uitvoering in Azobe wordt gekozen is nog eens extra € 20.000 nodig. Voorgesteld wordt om € 30.000 bij te ramen. De kapitaallasten bedragen vanaf 2024 € 1.600. 3.4.15 Vervangen asfalt paden Goltackers en park Broekstraat Uit inspecties is gebleken dat het asfalt aan vervanging toe is om de veiligheid te kunnen waarborgen. Vanwege de parkachtige omgeving, wordt voorgesteld om het asfalt te vervangen

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

67

door halfverharding. Met de gehandicaptenraad is afgestemd welke halverharding het meest geschikt zou zijn. Vervanging door een nieuwe asfaltconstructie zou ook een mogelijkheid zijn. Maar de kosten zijn dan hoger en veel minder circulair. De halfverharding is bovendien in de parkomgeving makkelijker te onderhouden dan asfalt, denk aan wortelopdruk. De oude asfalt laag wordt circulair verwerkt als funderingslaag onder de halfverharding. In dit geval is halfverharding een duurzame oplossing. De kosten bedragen € 30.000. De uitvoering vindt plaats in 2023. De kapitaallasten bedragen vanaf 2024 € 1.600. 3.4.16 Vervangen asfalt fietspad Schans Uit inspecties is gebleken dat het asfalt aan vervanging toe is om de veiligheid te kunnen waarborgen. Dit betreft een vervolg deel van de fietsroute langs de Rivierweg. Deze is grotendeels uitgevoerd in beton. Vanwege een homogeen beeld en de betere bestendigheid tegen boomwortelopdruk, wordt voorgesteld het asfalt niet 1 op 1 te vervangen voor nieuw asfalt, maar voor beton. Beton geeft een langdurig onderhoudsarme verharding. Vervanging door een nieuwe asfaltconstructie zou ook een mogelijkheid zijn. Maar de kosten zijn vergelijkbaar terwijl de levensduur van asfalt lager wordt ingeschat. De gemeente streeft er naar om een betonsoort toe te passen met veel hergebruik. In dit geval is beton een duurzame oplossing.

Hiervoor is € 200.000 geraamd, uitvoering 2023. De kapitaallasten bedragen € 7.333. 3.4.17 Kosten herinrichting Mooi Mosterdhof Zoals aangegeven bij speerpunt 3.A.2 is in 2022 binnen bestaande budgetten aanvullende financiering gevonden. Het gaat om € 215.000 uit het Watertakenplan, € 20.000 uit de Voorziening achterstallig wegenonderhoud en € 10.000 uit het programma Duurzaamheid. Echter dit is onvoldoende om de gestegen kosten door de Coronacrisis en extra energielasten significant te dekken. Vanaf eind 2021 zijn de prijzen van grondstoffen en loonkosten enorm gestegen. Deze stijgingen komen door de hogere prijzen voor gas en olie maar ook voor staat en hout. Daarnaast kampt de grond-, weg- en waterbouwsector met een groot personeelstekort. Op dit moment loopt de aanbesteding van de openbare ruimte nog, maar de gemeente verwacht een tekort van € 400.000 om de plannen uit het Uitvoeringsprogramma Mooi Mosterdhof te kunnen realiseren. Momenteel lopen nog gesprekken met de provincie voor een tweetal subsidies. Indien de provincie positief besluit levert dit 50% dekking van het genoemde tekort op. Voor nu wordt de raad verzocht om een eenmalige aanvullende dekking voor dit begrotingsjaar van € 400.000. De kapitaallasten bedragen € 21.333.

3.4.18 Aanbrengen asfalt Dorpstraat - Hamersestraat Na de renovatie van de Dorpsstraat en Hamersestraat zijn veel meldingen van trillen bij de gemeente binnen gekomen. Deze zijn onderzocht en vorig najaar zijn er werkzaamheden verricht om de trillingen tegen te gaan. De kolken zijn toen buiten de rijbaan geplaatst. De werkzaamheden hebben wel wat verbetering gebracht maar niet het gewenste effect. Op 4 april 2023 hebben bewoners ingesproken in de commissie. Hierop is op 17 april de motie Vreemd – Onderzoek asfaltering Dorpstraat Hamersestraat in de gemeenteraad aangenomen. De kosten voor het vervangen van de klinkers door asfalt bedragen € 470.000. De uitvoering vindt plaats in 2024. De kapitaallasten bedragen vanaf 2025 € 17.233. 3.4.19 Ondersteuning economische initiatieven Ondernemers leveren een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid in de gemeente. Om het ondernemersklimaat te behouden en te verbeteren is het belangrijk om, naast de betrokkenheid bij lopende projecten, te investeren in de samenwerking met ondernemers(verenigingen) en te investeren in lokale initiatieven in economisch onzekere tijden. De gemeente wil op een laagdrempelige manier bijdragen aan initiatieven voor ondernemers, versterking van een groep ondernemers en het ondernemersklimaat in Westervoort in algemene zin. Hiervoor wordt een budget gevraagd van € 20.000.

68

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 3 Omgeving

3.5 Wat gaat het kosten?

2023 3A1 3A2 3A3

3A4 3B1 3B2 3B3 3C1

341 342 343 344 345 346 347 348 349 3410 3411 3412 3413 3414 3415

3416 3417

Speerpunten: Uitvoeren woonvisie/ versnellen woningbouw Mee-uitvoeren wijkontwikkelingsplan Mooi Mosterdhof Ontwikkeling Westervoort Noord / haalbaarheidsverplaatsing sportclubs Natuur inclusieve gebiedsontwikkeling Herstructurering centrum Westervoort Duurzaamheid Liemerse Ambassade Implementatie nieuwe Omgevingswet Totaal speerpunten Wensen/keuzes/ overige activiteiten Leader 2023-2027 Plankostenscan op maat Actualisatie nota Grondbeleid Voorbereidingskrediet flexwonen Ontwikkelopgave woning openbare ruimte Inhuur VTH Extra formatie VTH ihkv duurzaamheid Digitaal handboek openbare ruimte Groene Metropoolregio Uitbreiding inzamellocaties voor luier en incontenentiemateriaal Denk en Doekracht GMR Vervangen toegangspoller Dorpsplein € 50.000 Vervanging Brug B31, de Kemfkens € 38.000 Vervanging Brug B32, Waemelslant € 30.000 Vervangen asfalt paden Goltackers en park Broekstraat € 30.000 Vervangen asfalt fietspad Schans € 200.000 Kosten herinrichting Mooi Mosterdhof € 400.000