CConstaterende datWestervoort
Koppel je AI →
Document · PDF

20230620-rv-voorjaarsnota-2023-bijlage-1-voorjaarsnota-versie 19 juni 2023.pdf AANGEPAST N.A.V. LEESWIJZERAVOND!!

Commissie Ruimte en Financien 20 juni 2023, gemeente WestervoortBij agendapunt: Voorjaarsnota 202329.519 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

26

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

1.5 Wat gaat het ons kosten?

1a1 1a2 1a3 1a3 1b1 1b2 1c1 1c2

14a 14b 14c 14d 14e 14f 14g 14h 14i 14j

151a 151b 151c 151d 151e

Speerpunten: Uitvoering en borging participatiebeleid Integraal werken Implementatie Wet Open Overheid Rijksgelden uitvoering Woo Kwetsbare/ overlastgevende personen Digitale veiligheid Verbeteren van de dienstverlening Cyberveiligheid eigen organisatie Totaal speerpunten Wensen/keuzes/overige activiteiten/investeringen Dienstverlening: uitbreiding formatie aanvraagbalie BZ Dienstverlening: verruimen van de openingstijden gemeentehuis Juridische ondersteuning Bijdrage aan GR SDL(RID) Proceskostenvergoeding WOZbezwaren VGGM Cameratoezicht station Nieuwjaarsreceptie Ondernemerscentrum Uitterweert De Nieuwhof Totaal wensen/ keuzes/investeringen Autonome ontwikkelingen: Rente schatkistbankieren Opbrengst onroerende zaakbelasting Uitkering gemeentefonds Energiekosten Groene Metropoolregio Totaal autonome ontwikkelingen Totaal ontwikkeling programma 1

2023

2024

2025

2026

2027

-103.500

-157.000

-111.000

-111.000

-111.000

-57.000

-57.000

-57.000

-57.000

-27.750

57.000 -27.750

57.000 -27.750

57.000 -27.750

57.000 -27.750

-131.250

-184.750

-138.750

-138.750

-138.750

-24.235

-24.235

-24.235

-14.850

-14.850

-14.850

-2.775 -165.000 -47.500

-5.550 -165.000

-5.550 -165.000

-5.550 -165.000

-5.550 -165.000

-55.950

-7.950 -7.200 -10.000

-7.950 -7.200 -10.000 -6.000

-7.950 -7.200 -10.000 -6.000

-7.950 -7.200 -10.000 -6.000

-286.225

-234.785

-240.785

-240.785

-201.700

61.325 -109.737

110.000

765.415 -93.375 -1.000 622.628 205.153

865.514 -93.375 -2.400 879.739 460.204

1.101.175

512.900

469.900

-2.400 1.098.775 719.240

-2.400 510.500 130.965

-2.400 467.500 127.050

-15.000

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

27

1.5.1 Toelichting op de autonome ontwikkelingen 1.5.1a Rente schatkistbankieren Het rentepercentage op tegoeden van het schatkistbankieren is opgelopen tot 2,9%. Dit levert een verwacht incidenteel voordeel op van € 61.325. 1.5.1b Opbrengst onroerende zaakbelasting Het gehanteerde OZB-tarief woningen is 0,1362% in plaats van 0,1409%. Hierdoor is de opbrengst € 109.737 lager dan geraamd. Dit ontstane tekort wordt in de opbrengst van 2024 opgenomen. 1.5.1c Uitkering gemeentefonds In deze voorjaarsnota is de december-circulaire 2022 en de verwachte ontwikkelingen zoals de opschalingskorting, LPO-accressen en financieringssystematiek verwerkt. De decentralisatieuitkering klimaat- en energiebeleid en gezondheidsbeleid zijn budgettair neutraal opgenomen. Dit leidt voor de jaren 2023 tot en met 2026 tot een toename van de uitkering. De verwachte daling van de uitkering in 2027 is door € 924 miljoen beschikbaar te stellen voor de financieringssystematiek te niet gedaan. Septembercirculaire 2022 Mutaties: Decembercirculaire 2022 Maartbrief 2023 Betaalspecificatie 2023 Totaal uitkering gemeentefonds Toename

2023 2024 2025 2026 2027 30.058.585 30.763.486 31.601.825 31.115.100 31.115.100 177.834 157.465 157.835 158.260 158.260 476.885 708.049 943.340 354.640 311.640 110.696 30.824.000 31.629.000 32.703.000 31.628.000 31.585.000 765.415

865.514

1.101.175

512.900

469.900

1.5.1d Energiekosten Door o.a. de oorlog in de Oekraïne en de stijging van de kosten voor het netbeheer zijn de totale kosten voor het verbruik van energie behoorlijk gestegen. Dit betekent dat er voor diverse onderdelen in de begroting ( gebouwen, openbare verlichting, rioolgemalen etc.) de budgetten moeten worden verhoogd. Voor programma 1 betekent dit een verhoging van € 93.375 in 2023 en 2024. 1.5.1e Groene Metropoolregio Na een nacalculatie voor de begroting 2023 betreffende de inwonersbijdrage aan de Groene Metropoolregio (P1 Regiobureau) is gebleken dat de werkelijke kosten hoger uitvallen dan de opgenomen bedragen in de begroting. Dit komt mede door een verhoging van de bedragen vanwege indexering. Gevraagd wordt een bedrag van € 1.000 bij te ramen. Voor 2024 wordt een substantiële verhoging van de inwonersbijdrage verwacht. Gevraagd wordt om een bedrag van € 2.400 bij te ramen.

28

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

Programma 2 Maatschappij Inleiding Het programma maatschappij omvat alle beleidsvelden van het sociale domein. Naast de taken op het vlak van zorg voor kwetsbare inwoners, de jeugd en participatie gaat het ook om verantwoordelijkheid op het gebied van sport, cultuur, onderwijs en ontmoeting. Begin 2023 heeft de gemeenteraad kennisgenomen van het vervolg op de transformatie in het sociale domein. Daarbij zullen we op basis van 5 ontwikkellijnen de transformatie van alle beleidsvelden en gemeentelijke taken die onder dit programma vallen, verder vormgeven. Met transformeren bedoelen we dat we in ons beleid sturen op normaliseren, het bevorderen van de eigen kracht en zelfredzaamheid en wordt er ingezet op voorliggende en algemene voorzieningen. Dat zijn de informele netwerken en goedkopere vormen van ondersteuning die voor inwoners zonder indicatie beschikbaar zijn. Door die voorzieningen te versterken zal de verwijzing naar duurdere geïndiceerde zorg naar verwachting afnemen. Het doel van de transformatie is een toekomstbestendig sociaal domein dat bijdraagt aan de positieve gezondheid van inwoners. De benaderingswijze vanuit positieve gezondheid is daarbij leidend. Het is een integrale benadering die alle facetten (en partners) van gezondheid verbindt. Denk aan gezond en fit voelen, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven en meedoen.

En de benadering gaat uit van de mogelijkheden die inwoners en samenleving hebben om hun leven vorm te geven in plaats van uit te gaan van de beperkingen die er zijn. We gaan werken met een doorlopende agenda om deze transformatie verder in gang te zetten. Dat gaan we doen op basis van de volgende 5 lijnen : Vitaal deelnemen Deze lijn betreft de ondersteuning die geboden wordt aan volwassen inwoners om energiek en volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving. Doel van deze lijn is: inwoners van de gemeente voelen zich goed omdat ze (zoveel mogelijk) de koers van hun eigen leven bepalen, eventueel ondersteund door de kracht van de samenleving, laagdrempelige zorg en (welzijns-)voorzieningen. Wettelijk kader voor deze lijn: Wmo, Wet Publieke Gezondheid (Wpg), Wet langdurige zorg (Wlz), Woningwet. Gezond en veilig opgroeien Deze lijn beslaat de ondersteuning die aan alle gezinnen, jongeren en kinderen geboden wordt om veilig en gezond op te groeien. Doel van deze lijn is: gezinnen, jongeren en kinderen ondersteunen bij het lichamelijk- en psychisch gezond opgroeien in een veilig leefmilieu. Met als uitgangspunt: zo licht als het kan en zo zwaar als nodig is. Dit doet de gemeente door in samenwerking met professionele partners op preventie in te zetten binnen een dekkend zorgnetwerk.

Wettelijk kader van deze lijn : Jeugdwet, Wet Passend Onderwijs, Leerplichtwet, Wet publieke gezondheid (Wpg). Beschermd thuis wonen Deze lijn gaat over de ondersteuning die geboden wordt aan mensen met een psychische kwetsbaarheid en psychosociale problemen. Doel van deze lijn is: mensen met psychische of sociaal-maatschappelijke problemen zijn volwaardig onderdeel van onze samenleving. Dit draagt bij aan voorspoedig herstel en het afnemen van problemen. Voorwaarden hiervoor zijn veilig en betaalbaar wonen, in of dicht bij de eigen woonplek, passende begeleiding en ondersteuning, zinvol werk, voldoende inkomen, een veilige en gezonde leefomgeving en een welwillende samenleving. Ofwel: een beschermd thuis.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

29

Wettelijk kader van deze lijn: Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), Wmo. Integratie en vluchtelingen Deze lijn beslaat de ondersteuning die geboden wordt aan mensen die in onze gemeente integreren. Doel van deze lijn is: nieuwkomers zijn zelfredzaam. Dit stimuleren we door hen mee te laten doen in de maatschappij. Door het begrijpen en spreken van de Nederlandse taal, door een thuis te hebben, te participeren op werkgebied en op sociaal vlak deel te nemen in de maatschappij. Hierbij creëren we draagvlak bij de nieuwkomer en zijn omgeving, op deze manier vindt snelle juiste integratie plaats. Wettelijk kader van deze lijn: Wmo, Wet Inburgering en mogelijk spreidingswet. De dagelijkse basis op orde Deze lijn beslaat de (financiële) ondersteuning die geboden wordt aan inwoners om het dagelijks leven op orde te hebben of te krijgen. Doel van deze lijn is: het vergroten van de (financiële) weerbaarheid van onze inwoners, zodat iedereen in staat wordt gesteld volop mee te doen in de samenleving. Wettelijk kader van deze lijn: Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Wat hierbij zijn onze uitgangspunten?

Inwoners van Westervoort kunnen een gezond, betekenisvol en veerkrachtig leven leiden. De gemeente Westervoort faciliteert mogelijkheden om een bijdrage te leveren aan de maatschappij. Om dit te bereiken stellen de gemeenten zich open en aandachtig op richting haar inwoners. We willen middels dialoog én inspelend op de veranderingen in de maatschappij, komen tot beleid waarin de kansen en mogelijkheden van de burgers altijd het uitgangspunt vormen. Participatie, buurtbetrokkenheid en een positieve gezondheid staan hierin centraal.

30

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

2.1 Externe ontwikkelingen Arbeidsmarktproblematiek Door natuurlijk verloop, de bewegingen in- en de krapte op de arbeidsmarkt, kunnen niet alle vacatures worden vervuld in het sociaal domein. Dit geldt zowel voor aanbieders, als ook voor de gemeente. Dat heeft een negatief effect op de aanwezige kennis, continuïteit en ruimte voor visievorming om getransformeerd te werken. Het gevolg hiervan is dat er wachtlijsten ontstaan voor hulp en ondersteuning. Maar ook wachttijden bij de gemeente nadat een melding door een inwoner is gedaan. Prijsstijgingen door inflatie Hoewel de inflatie minder sterk zal zijn dan in 2023, is de verwachting dat de prijsstijging in het sociaal domein nog verder doorzet. Dit heeft te maken met de looneisen van personeel in de zorg en het welzijnswerk. Woonzorgvisie Woningnood, vergrijzing en de trend ‘langer thuis wonen’ vraagt om gerichte en op elkaar afgestemde acties op het gebied van wonen, zorg én welzijn. In de Nationale Woon- en Bouwagenda noemt minister de Jonge de noodzaak om de huisvestingsvraagstukken integraal (wonen, zorg en welzijn) en regionaal op te pakken. En om de afspraken vast te leggen in lokale woonzorgvisies. Hierin staan de gezamenlijke lokale opgaven voor wonen en zorg. Woningnood Het landelijk beeld van woningschaarste speelt ook in deze gemeente.

Dit beperkt het vinden van geschikte woningen voor doelgroepen zoals mensen die uitstromen uit bijvoorbeeld beschermd wonen en maatschappelijke opvang, voor statushouders en jongeren. Er is een zeer beperkt aanbod, of woningen zijn ongeschikt omdat de benodigde zorg er niet geleverd kan worden, de omgeving onvoldoende voorzieningen biedt en/of omdat het gedrag van deze inwoners op weerstand van de buurt stuit. Vergrijzing Nederland staat voor de uitdaging om de groeiende groep ouderen te faciliteren in hun woon-, zorg- en welzijnsbehoeften. Naar schatting zijn er in 2040 ongeveer twee keer zoveel 75plussers meer dan nu. Het aantal mantelzorgers en vrijwilligers groeit niet evenredig mee. In combinatie met krapte op de woningmarkt en het personeelstekort staan gemeenten voor een enorme uitdaging om de toekomstige ouderen in een veilige omgeving zo vitaal mogelijk deel te laten nemen aan de maatschappij. Huisvesting statushouders en Wet inburgering In 2023 is de taakstelling voor de huisvesting verdubbeld t.o.v. 2022. Ook voor 2024 geldt een hogere taakstelling, landelijk gaat het om 70.000 - 77.000 mensen. Hiervoor is meer capaciteit nodig in de uitvoering. Ook stijgen hiermee de inburgeringskosten omdat een groter aantal statushouders een inburgeringstraject zal (gaan) volgen. Met de Wet inburgering is een uitgebreider takenpakket bij de gemeente belegd.

Inburgering onder de nieuwe wet vraagt om een andere aanpak dan inburgering onder de oude wetgeving. Op dit moment lopen deze 2 stromen naast elkaar, waardoor het inburgeringsproces in de uitvoering bewerkelijker is. Decentralisatie en extramuralisering zorg De decentralisatie van de jeugdzorg en de extramuralisering van de GGZ en de ouderenzorg wordt verder doorgevoerd. Dit heeft tot gevolg dat jeugdigen en volwassenen met een zorgvraag steeds langer zelfstandig thuis wonen. Vanuit inwoners en partners krijgen we

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

31

signalen dat de problematiek van de zelfstandig wonende jeugdige en volwassene met zorg- en ondersteuningsvraag, steeds verder toeneemt in aantal, maar ook complexer wordt. Decentralisatie beschermd wonen naar beschermd thuis De decentralisatie van beschermd wonen is uitgesteld van 2023 naar 2025. Vanaf 2025 worden alle gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering en financiering van beschermd wonen. In 10 jaar tijd wordt het budget dat nu toegekend wordt aan centrum gemeente Arnhem op basis van een objectief verdeelmodel overgeheveld naar alle gemeenten. De toegang tot beschermd wonen wordt lokaal georganiseerd, en er worden verbindingen gelegd met voorliggende veld en de maatwerkvoorzieningen beschermd wonen. Energietoeslag 2023 De wetgeving voor de Energietoeslag 2023 ligt nog ter advisering bij de Raad van State. Uitvoering van de regeling zal zo efficiënt mogelijk plaatsvinden. Gemeenten worden gecompenseerd voor de verstrekking en uitvoering van de Energietoeslag. Dit betekent dat met de huidige inzichten de gemeente met de verstrekking van de Energietoeslag geen tekort zal hebben. Hervormingsagenda jeugd Vanuit de hervormingsagenda jeugd wordt ingezet op het zo dichtbij mogelijk organiseren van de zorg en ondersteuning voor jeugdigen. Het doel hiervan is jeugdigen zo lang mogelijk in de eigen omgeving te ondersteunen.

Op gemeentelijk niveau zijn 4 basisfuncties benoemd voor de lokale uitvoering: oog houden voor een veilige leefomgeving, tijdig signaleren van de vraag, handelen vanuit een brede blik en het vinden van bereikbare en toegankelijke hulp. Dit vraagt een integrale aanpak op lokaal niveau, waarbij een koppeling gelegd wordt tussen voorliggende voorzieningen zoals schoolmaatschappelijk werk en het consultatiebureau, het sociaal loket en geïndiceerde jeugdhulp. De VNG en het Rijk hebben na 1,5 jaar onderhandelen een financieel principeakkoord bereikt voor de Hervormingsagenda jeugd. Het Rijk erkent de noodzaak van het aanpassen van het ingroeipad. De eerder ingeboekte bezuiniging van € 380 miljoen wordt met ingang van 2023 tot en met 2025 bevroren. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een gezamenlijk programma van de ministeries van J&V en VWS en de VNG, waarin nauw samengewerkt wordt met de partners in het veld. De jeugdbescherming moet effectiever en slimmer worden georganiseerd. De planning hiervoor is 5-10 jaar. Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor de lokale toegang. Vanuit de regionale samenwerking werken we mee aan deze ontwikkeling. De kern is dat gezinnen en kinderen beter en sneller worden geholpen. Daarbij wordt toegewerkt naar één vast gezicht vanuit de lokale uitvoering die hulp verleent aan een gezin.

Indien nodig betrekt deze regievoerder een professional vanuit het op te richten regionale veiligheidsteam. In dat veiligheidsteam zijn de functies van de gecertificeerde instellingen (GI), Veilig Thuis (VT) en de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) samengebracht. Breed offensief Het breed offensief is een brede agenda van het Rijk en bevat maatregelen om de arbeidsmarktkansen voor mensen me een arbeidsbeperking te vergroten. Met het breed offensief worden maatregelen voorgesteld om mensen met een beperking aan een baan te helpen en aan het werk te houden. Concreet bevat het breed offensief maatregelen om: • De loonkostensubsidie voor werkgevers makkelijker te krijgen; • Hulp op maat aan te vragen voor de werknemer; • Meer duidelijkheid over welke re-integratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken; • Het voor jongeren met een arbeidsbeperking mogelijk maken te maken dat een aanvraag voor er bijstandsuitkering meteen wordt behandeld en dat zij arbeidsondersteuning krijgen; • Mogelijk maken dat het inkomen uit deeltijdwerk niet meer volledig af gaat van de bijstandsuitkering van de werknemer die werkt met loonkostensubsidie;

32

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

• De kostendelersnorm is gewijzigd zodat jongeren tot 27 jaar niet meetellen als kostendeler voor hun huisgenoten (al ingevoerd per 1 januari 2023). Om deze wijzigingen door te voeren wordt de participatiewet gewijzigd. Aangezien de genoemde wijzigingen van invloed zijn op het lokaal beleid, wordt de re-integratieverordening aangepast en ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

33

2.2 Wat willen we bereiken? Inwoners van Westervoort kunnen een gezond, betekenisvol en veerkrachtig leven leiden. Er wordt genoeg ruimte geboden om een bijdrage te leveren aan de maatschappij. Om dit te bereiken stelt de gemeente zich open en aandachtig op richting haar inwoners. We willen middels dialoog én inspelend op de veranderingen in de maatschappij, komen tot beleid waarin de kansen en mogelijkheden van de burgers altijd het uitgangspunt vormen. Participatie, buurtbetrokkenheid en een positieve leefwereld, staan hierin centraal.

34

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

2.3 Wat gaan we daarvoor doen? Om ons doel te bereiken geven we de transformatie van het sociaal domein verder vorm. Dat doen we onder de titel Samen Sterk. We hebben drie speerpunten geformuleerd om hier vorm aan te geven: A. Versterken en afstemmen van de verschillende toegangen, Poort voor de Poort B. Dorpsgesprekken ten behoeve van de uitvoeringsagenda Samen Sterk C. Uitvoering op orde Deze drie speerpunten gelden voor alle (eerdergenoemde) 5 lijnen van Samen Sterk. Onder ieder speerpunt geven we aan hoe op elke lijn inhoud wordt gegeven aan het speerpunt. 2.3.1 Speerpunten 2.3.1.A Versterken en afstemmen van de verschillende toegangen, Poort voor de Poort In 2024 verbinden we de verschillende toegangen binnen het welzijnswerk, de zorg en de gemeente. We kijken integraal naar de vraag van de inwoner en vinden slimme oplossingen doordat we door verschillende (financiële) schotten van welzijn en zorg heen gaan. De inwoner komt meteen op de juiste plek voor de hulpvraag, en komt niet onnodig op een wachtlijst te staan. Dit voorkomt dat de hulpvraag groter wordt waardoor zwaardere en duurdere zorg ingezet moet worden. We zoeken slimme oplossingen als overbruggingszorg vanwege wachtlijsten met als doel de wachtlijsten te verminderen. Denk bij verschillende toegangen aan Mikado, sociaal loket, rechterlijke macht, medisch specialisten, huisartsen en woningbouwcorporaties.

Om ervoor te zorgen dat de voorliggende voorzieningen als een goede toegangspoort functioneren en goed verbonden zijn met het sociaal loket, is er versterking nodig voor deze functies. Zij zullen functioneren als eerst toegang voor mensen met een ondersteuningsvraag, Denk aan algemeen maatschappelijk werk, inzet van GGZ in de wijk, inzet welzijnsfuncties van Mikado/Sante en MEE. Dit vraagt een extra inzet van € 25.000. Na 2 jaar wordt geëvalueerd wat de effecten van deze nieuwe aanpak zijn. Vitaal deelnemen Vivare, Mikado opbouwwerk, Sociaal Loket, maatschappelijk werk en aanbieders van maatwerkvoorzieningen werken samen om in de kwetsbare wijken/straten vroegtijdig contact te leggen met inwoners die mogelijk ondersteuning nodig hebben. Hierdoor worden zwaardere problemen voorkomen en wordt er minder beroep gedaan op maatwerkvoorzieningen. Er wordt met de inwoners naar slimme en passende oplossingen gezocht om zelfstandig verder te kunnen en om een wijk of straat leefbaar te houden. In 2023 wordt deze werkwijze ontwikkeld en verder uitgewerkt in 2024. Gezond en veilig opgroeien De verbinding tussen voorliggende voorzieningen voor jeugd en het Sociaal Loket wordt in 2024 versterkt bij zowel het op- als afschalen van zorg.

Denk hierbij aan de jongerencoaches die een belangrijke signalerende rol hebben, alsook de schoolmaatschappelijk werkers die een laagdrempelige toegang vormen is iedereen die aan school is verbonden. Schoolverzuim met achterliggende problematiek moet sneller in beeld gebracht worden door onder andere versterking van verzuimregistratie en door leerplichtambtenaren meer preventieve activiteiten uit te laten voeren. We gebruiken 2023 en 2024 om de problematiek in beeld te brengen en de verschillende vormen van ondersteuning op elkaar af te stemmen. Op deze wijze willen in beeld krijgen of structurele uitbreiding van leerplichtambtenaren nodig is.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

35

Daarnaast signaleren we mentale gezondheidsproblematiek en willen we laagdrempelig inzetten op deze problematiek door de preventie erop aan te laten sluiten. Verwachte kosten voor de aankomende 3 jaren zijn € 50.000 per jaar. Beschermd thuis wonen Vanaf 2025 wordt de toegang tot beschermd wonen belegd bij het sociaal loket, ondersteund door een regionaal expertise team gefinancierd vanuit de regiegemeente. Om passende zorg, ondersteuning en huisvesting te bieden, versterken we de verbinding tussen het sociaal loket, maatschappelijk werk, welzijnswerk, aanbieders van ambulante begeleiding, woningbouwverenigingen en aanbieders van beschermd wonen en de GGZ-instellingen. Zo zorgen we ervoor, dat inwoners met een psychische kwetsbaarheid zo zelfstandig mogelijk in hun straat kunnen blijven wonen en de passende ondersteuning krijgen. Integratie en vluchtelingen In 2024 is er, net als in 2023, een verzwaarde taakstelling met betrekking tot huisvesting en inburgering. Daarom verzwaren we, al dan niet tijdelijk, de gemeentelijke dienstverlening om aan deze taakstelling te voldoen. De dagelijkse basis op orde Afgelopen jaren zijn door corona weinig kandidaten ondersteund via activerend werk. Terwijl dit wel een bewezen effectieve vorm van ondersteuning is. We geven in 2024 een impuls door onze dienstverlening hierin te verbreden en te verdiepen.

Risico’s • De samenwerking in de regio komt niet goed van de grond, waardoor de toegang niet belegd wordt bij sociaal loket • De invoering van de decentralisatie wordt weer vertraagd, waardoor de urgentie verdwijnt. • Door krapte op de arbeidsmarkt, is er geen/weinig ruimte bij partners en de gemeente om uitvoering te geven aan de samenwerking. • Hoge inflatie waardoor aanbod mogelijk onbetaalbaar wordt, de ketenpartners bezuinigen op dat aanbod. • Maatschappelijke ontwikkelingen zoals armoede, woningtekort, toenemende polarisatie waardoor hulpvragen zwaarder/ duurder worden en waardoor individuele voorzieningen toenemen. • Mogelijk staan bij de verschillende netwerkpartners niet alle neuzen dezelfde kant op om de benodigde verbinding tussen voorliggende voorzieningen en het Sociaal Loket te leggen. Financiën De kinderopvang (Integraal Kind Centra, IKC) wil ook graag gebruik maken van maatschappelijk werk, dit kan gefinancierd worden vanuit OAB-middelen (Onderwijs Achterstanden Beleid). Aanpak schoolverzuim / versterking leerplichtambtenaren: in 2024 verhoging gemeentelijke bijdrage leerplicht Westervoort met € 15.623. Om ervoor te zorgen dat de voorliggende voorzieningen als een goede toegangspoort functioneren en goed verbonden zijn met het sociaal loket, is er versterking nodig voor deze functies.

Zij zullen functioneren als eerst toegang voor mensen met een ondersteuningsvraag, Denk aan algemeen maatschappelijk werk, inzet van GGZ in de wijk, inzet welzijnsfuncties van Mikado en MEE. Deze versterking vraagt extra inzet van € 25.000. Tijdsplanning In 2023 wordt een pilot Vitaal Deelnemen in een wijk in de gemeente gestart. Deze pilot loopt door tot 2024 en op basis van deze pilot worden samenwerkingsafspraken gemaakt in 2024 en wordt deze aanpak structureel ingezet.

36

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

2.3.1.B Uitvoeringsagenda Samen Sterk De hoofdopgave voor het sociaal domein is verder transformeren (Samen Sterk). Transformeren is een proces dat wij als gemeente niet alleen vorm willen geven. Omdat we willen inzetten op normaliseren, bevorderen van de eigen kracht en zelfredzaamheid en omdat we inzetten op voorliggende en algemene voorzieningen (de sociale basis), hebben we onze inwoners en partners nodig. Daarom gaan we in 2023 met inwoners en partners in gesprek over de toekomst van het sociaal domein. Dit noemen we ‘het dorpsgesprek’. Het resultaat van strategische keuzes en de uitkomsten van de dorpsgesprekken worden vertaald in een uitvoeringsprogramma. Doel van dit uitvoeringsprogramma is om strategische keuzes te maken waar we als gemeente op in zetten. Hiermee geven we vorm en inhoud aan de transformatie van het sociaal domein. Planning In 2023 voeren we dorpsgesprekken en stellen we de uitvoeringsagenda Samen Sterk op. Financiën Voor het voeren van de dorpsgesprekken en daarmee het opstellen van de uitvoeringsagenda Samen Sterk is budget nodig. Dit staat benoemd onder programma 1, speerpunt participatie. Zoals daar ook staat aangegeven, worden die kosten gedekt door het budget voor het Strategisch Opleidingsplan. Risico’s Het opstellen van een uitvoeringsagenda is essentieel om de transformatie sociaal domein vorm te geven.

Deze transformatie is op zijn beurt noodzakelijk om de zorg toekomstbestendig te maken. 2.3.1.C Uitvoering op orde Maatschappelijke organisaties, buurten en verenigingen vormen met elkaar de Sociale Basis in de gemeente. Ze richten zich breed op de positieve gezondheid van alle inwoners. Wij richten de gemeentelijke uitvoering in het sociaal domein op de meest kwetsbare inwoners die een specifiek vangnet nodig hebben om zelfstandig deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Denk hierbij aan jeugdhulp, leerlingenvervoer, doelgroepenvervoer, woningaanpassingen, maatwerkvoorzieningen vanuit de Wmo, schulphulpverlening of een uitkering. Om deze kwetsbare inwoners goed te kunnen ondersteunen en het gesprek goed te kunnen voeren, hebben wij als gemeente de uitvoering op orde. Dit is een vervolg op de uitkomst van het BMC verdiepingsrapport uit 2021/ 2022 (onderdeel van het bestuurskracht onderzoek Westervoort). In 2023 starten we met de visie updaten: hoe willen we de regierol pakken, wat betekent dat voor de uitvoering en werkprocessen en voor onze rol. We verbeteren werkprocessen en we starten met het versterken van de taakvolwassenheid van medewerkers. We leggen de link met de AVE methode (Aanpak Voorkoming Escalatie bij huishoudens). Vitaal deelnemen In 2025 komt er waarschijnlijk een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp.

De ontwikkelingen worden in 2024 bijgehouden en het traject van de invoering van deze inkomensafhankelijke eigen bijdrage wordt ingezet. In 2024 wordt duidelijk wat de financiële gevolgen zullen zijn van het invoeren van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Tevens kijken we of het mogelijk is een pilot te starten nog voor 2025 Gezond en veilig opgroeien Een aantal ontwikkelingen zorgt voor een toename in het aantal aanvragen om jeugdhulp en een toenemende complexiteit van de casuïstiek. Dat leidt tot lange wachttijden binnen de gemeente, maar ook tot wachtlijsten bij aanbieders en partners. Hierdoor neemt de problematiek bij jeugdigen en gezinnen toe alsook de kosten van jeugdhulp omdat zwaardere zorg ingezet moet worden.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

37

Om aan deze toenemende vragen te kunnen blijven voldoen wordt structureel 0,34 extra fte jeugdconsulent gevraagd. Beschermd thuis wonen Doordat het Sociaal Loket verantwoordelijk wordt voor de indicatiestelling van beschermd wonen, wordt er een nieuwe taak toegevoegd aan het sociaal loket, hiervoor is een formatie uitbreiding nodig van 0,33 FTE vanaf 2025. Integratie en vluchtelingen In 2024 is er, net als in 2023, een verzwaarde taakstelling met betrekking tot huisvesting en inburgering. Daarom verzwaren we, al dan niet tijdelijk, de gemeentelijke dienstverlening om aan deze taakstelling te voldoen. De dagelijkse basis op orde Afgelopen jaren zijn door corona weinig kandidaten ondersteund via activerend werk. Terwijl dit wel een bewezen effectieve vorm van ondersteuning is. We geven in 2024 een impuls door onze dienstverlening hierin te verbreden en te verdiepen. Financiën: Voor het continueren van de doorontwikkelingen willen we uitbreiding van de formatie jeugdconsulenten met 0.3 fte. Dat kost € 30.000 op jaarbasis (schaal 9). We willen de functie Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) uitbreiden voor 24 uur p/w (€ 70.000 per jaar) omdat we zien dat dit een bijdrage levert aan verbetering van de kwaliteit van de toegang tot jeugdhulp en de verwijzing naar voorliggende voorzieningen.

We weten hoeveel hulpvragen dit betreft, of er een toename of afname volgt en hoe dit te verklaren, in de context van het brede voorliggend veld, waaronder de jongerencoaches. Dit voorkomt het doorstromen van jongeren naar de intensievere vormen van jeugdhulp. Subsidie loopt via Mikado. Ook willen we uitbreiding van de jongerencoaches met 0,5 fte, wat op jaarbasis € 45.000 kost. Deze voorliggende voorziening in het sociaal domein is aantoonbaar effectief gebleken, waardoor ook hier inmiddels wachtlijsten zijn ontstaan. Voor de vormgeving van de toegang beschermd thuis wonen naar het sociaal loket worden in de regio financiële afspraken gemaakt. Het sociaal loket doet in 2024 de eerste ervaringen op met de inzet en de regie over inwoners die voor beschermd wonen in aanmerking komen. Uitbreiding toegang met 0,3 FTE voor de gemeente, financiering mogelijk door regiobudget. Voor de aansturing van de ‘uitvoering op orde’ en ‘poort voor de poort’ is een procesbegeleider nodig (zie ook de tekst bij poort voor de poort). Hiervoor is incidenteel € 25.000 euro nodig voor 2024 en voor 2023 € 12.500. Planning Start van beleidsontwikkeling invoeren inkomensafhankelijke eigenbijdrage bij huishoudelijke hulp start begin 2024. De verwachting is dat het in 2025 wordt ingevoerd. Risico’s Het vraagt een andere manier van denken en handelen, daar zal in geïnvesteerd moeten worden en dat kost tijd.

Daarnaast moeten inwoners ook mee in deze nieuwe werkwijze.

38

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

2.4 Wensen/keuzemogelijkheden/overige activiteiten/investeringen A. Versterken van sociale basis Vanuit de visie van Samen Sterk zetten we in op het verstevigen van de sociale basis. Hiermee dragen we bij aan de beweging om meer hulpvragen van inwoners in de sociale basis op te pakken en minder in het sociale vangnet. Hiermee bieden we een laagdrempeligere, snellere vorm van ondersteuning, die bovendien meer nabij en goedkoper is. Investeren in de sociale basis betekent inzetten op preventie (positieve gezondheid) en hiermee een vermindering van maatwerk voorzieningen.

2.4a Fietsenplan via St. Leergeld In het kader van een goede mobiliteit en gezondheid is het belangrijk dat de jeugd een fiets heeft om naar school, naar een sportclub of andere activiteiten te kunnen gaan, voor inwoners met een laag inkomen geen vanzelfsprekendheid. Daarom was een fietsenproject in Westervoort gerund door vrijwilligers opgezet die fietsen leverde aan jonge kinderen uit Westervoort. Deze zijn structureel niet of niet voldoende beschikbaar. Er komen daardoor steeds vaker aanvragen voor bijzondere bijstand binnen, ook voor kinderen die naar de ISK (internationale Schakelklas) in Arnhem gaan. Het zou de gemeente ontlasten als deze fietsaanvragen via bijvoorbeeld st. Leergeld gaan lopen. St. Leergeld de Liemers heeft een aanbod voor een fietsenplan voor jeugd. In Zevenaar bestaat dit al waarbij leerlingen van 6 tot 18 jaar via st. Leergeld een goede 2e-hands fiets kunnen krijgen (waarvoor men een bruikleenovereenkomst moet tekenen). Kosten voor een fiets; tussen € 150 en € 250,00. Die kosten zouden na verstrekking ten laste van gemeente komen (naast de subsidie die verstrekt wordt voor de kosten van overhead). St. Leergeld biedt jongeren tussen 4 en 18 jaar (waarvan de ouders niet onder het minimabeleid vallen) ondersteuning, zodat ze beschikken over de noodzakelijke spullen om deel te nemen aan onderwijs.

Hiervoor worden een aantal vrijwilligers opgeleid die op huisbezoek gaan om te bezien wat daadwerkelijk nodig is. Hiervoor is geld nodig waar de subsidie o.a. voor is bedoeld. De kosten van de leermiddelen komen niet voor rekening van de gemeente, maar wordt gefinancierd via landelijke bijdragen en sponsorgelden. In Westervoort gaat het jaarlijks om 150 tot 200 jongeren.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

39

Globale kosten per jaar voor Westervoort; minimaal 40 fietsen x max. € 250 per fiets = € 10.000 per jaar. Het is wenselijk voor Westervoort voor dit Fietsenplan jaarlijks € 10.000 extra toe te voegen aan het budget minimabeleid. 2.4b Combinatiefunctionarissen Vanuit het beleidskader voor het sociaal domein (Samen Sterk) zet de gemeente Westervoort in op het verstevigen van de sociale basis. Daarmee stimuleert de gemeente Westervoort dat er laagdrempelige voorzieningen zijn op het gebied van doen, ontmoeten, sporten en bewegen. Ook stimuleert de gemeente dat mensen hier aan deelnemen met als doel bij te dragen aan de positieve gezondheid van inwoners. Combinatiefunctionarissen sport, cultuur en gezondheid spelen een belangrijke rol in stimuleren, aanjagen en verbinden. De gemeente Westervoort maakt al lange tijd gebruik van combinatiefunctionarissen. Door een aanpassing op de regelgeving is reparatie op bestaande middelen noodzakelijk om het bestaande beleid overeind te houden en inzet van de huidige combinatiefunctionarissen mogelijk te blijven maken. Daarnaast is de regeling uitgebreid op het thema gezondheid, waardoor de versteviging van de sociale basis ook meer mogelijk is. Hierbij valt te denken aan inzet van sport- en preventiefunctionaris, cultuurcoach en bijvoorbeeld de beweegmakelaar. De inzet blijft wel gericht op sport en cultuur als middel.

De domeinen waarbinnen de functionarissen werkzaam zijn, zijn: Sport, Bewegen, Cultuur, Onderwijs, Preventie, Gezondheid, Zorg en Welzijn c.q. het sociaal domein (zoals sociale zaken inclusief aanpak armoede & schulden). Er is hierbij altijd sprake van een combinatie van minimaal twee domeinen, waarbij sport en/of cultuur leidend zijn. Hiermee ontstaat er een sterke verbinding tussen sport, bewegen en cultuur met andere domeinen en programma’s (onderwijs, gezondheid, zorg, welzijn en sociale zaken/armoede & schulden) die bijdragen aan een vitale samenleving en positieve gezondheid van de inwoners van de gemeente Westervoort. Wanneer we dit niet doen, kunnen we niet actief inzetten op de combinatiefunctionarissen die cruciaal zijn voor een goede aansluiting op de samenleving en het verbinden van de verschillende domeinen. Hierdoor kan de gemeente Westervoort onvoldoende inzetten op een vitale samenleving en positieve gezondheid. Voor de structurele inzet van de combinatiefunctionarissen vanuit de Brede SPUK is aanvullend op de huidige budgetten structureel € 40.000 extra nodig. 2.4c Plusbus De Plusbus is een voorliggende voorziening die voor het overgrote deel door vrijwilligers mogelijk wordt gemaakt. Inmiddels zijn er 39 vrijwilligers actief. Daardoor kan de Plusbus nóg breder worden ingezet. In de ochtend en namiddag wordt de Plusbus voornamelijk gebruikt in het dagbestedingsvervoer.

Echter is er nu op deze momenten ook veel vraag voor het vraagafhankelijke vervoer. Steeds meer mensen vinden hun weg naar de Plusbus, een hele goede ontwikkeling. Als we de Plusbus met één extra bus uitbreiden dan kan het vraagafhankelijke vervoer in de ochtend en namiddag ook goed worden bediend alsmede vermindert het de druk op BVO DRAN. Tevens ontstaat er nu meer ruimte om de Plusbus in de avond te laten rijden. Voor de kosten van deze extra bus wordt in 2023 € 5.000 toegekend. 2.4d Gelrepas Iedereen moet kunnen deelnemen aan sport, culturele en recreatieve activiteiten, ook inwoners met een laag inkomen. Hiervoor is de Gelrepas ingevoerd waar jaarlijks een pas-tegoed op staat om sport, culturele of sociale activiteiten mee te kunnen betalen. We constateren dat de huidige pas-tegoeden door de gestegen prijzen van de contributie sportverenigingen en culturele activiteiten onvoldoende zijn. Daarom is het van belang de tegoeden op de Gelrepas te verhogen waarbij aangesloten is

40

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

bij de tegoeden overige regiogemeenten. Voor 2023 en 2024 wordt € 14.000 toegekend in afwachting van definitieve besluitvorming. 2.4e Inclusie agenda Van 2020-2023 heeft de gemeenteraad jaarlijks € 10.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de Inclusie-agenda. Uitgaven beperken zich nu tot aanpassingen in de openbare ruimte en bij accommodaties. Thema’s met onderwerpen op de Inclusieagenda zijn ook: Welzijn, Gezondheid en Ondersteuning met o.a. als onderwerpen meer ontmoetingsmogelijkheden in de wijken en inclusiever evenementenbeleid. Werk & Inkomen met o.a. als onderwerp bevordering van parttimebanen voor mensen met een beperking. Gezien het belang dat wordt gehecht aan inclusie, ligt het voor de hand dit structureel te verlengen. Voorgesteld wordt om vanaf 2023 structureel € 10.000 bij te ramen. 2.4f Jeugd In 2024 willen we 10 gezinnen binnen de gemeente helpen met laagdrempelige, wekelijkse opvoedondersteuning vanuit HomeStart. De kosten hiervoor zijn ongeveer € 24.000. HomeStart wordt uitgevoerd door een coördinator van Humanitas. Dit project werkt met vrijwilligers die gezinnen helpen bij de opvoeding. Het is in 2022 gestopt, maar willen we graag weer laten terugkeren. Reden hiervoor is dat van meerdere kanten blijkt dat het gemist wordt en nu soms duurdere interventies worden ingezet. B.

Overige wensen 2.4g Veilig thuis Mogelijk is extra geld nodig voor Veilig Thuis in Westervoort als gevolg van hogere kosten door een nieuwe CAO. Voor 2023 worden de extra kosten in rekening gebracht op basis van nacalculatie. Voor de gemeente Westervoort is dit geraamd op € 10.000. Het verzoek is om voor zowel het lokaal aanbod JGZ als Veilig Thuis structureel bij te ramen als gevolg van prijsstijgingen in verband met onder meer stijging van salariskosten. In de loop van 2023 wordt in verband met de ophanden zijnde takendiscussie met VGGM een besluit verwacht voor 2024. 2.4h Mogelijke komst spreidingswet Het kabinet wil rust, stabiliteit en een eerlijkere verdeling in de asielketen. Met het wetsvoorstel ‘Gemeentelijke taken mogelijk maken asielopvangvoorzieningen’ (hierna: Spreidingswet) doet het kabinet een dringend beroep op alle partijen in die keten om dat voor elkaar te krijgen. Met als wortel een financiële beloning voor gemeenten die uit eigen beweging asielopvang regelen en als stok een ministeriële aanwijzing als een gemeente achterblijft. Begin februari 2023 bracht de Raad van State een kritisch advies over de Spreidingswet uit. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) sluit zich aan bij de kritiek van de Raad van State. Desondanks ligt het wetsvoorstel nu in ongewijzigde vorm bij de Tweede Kamer.

De verwachting is dat de spreidingswet al dan niet in aan gepaste vorm per 1 januari 2024 werkelijkheid wordt. Dit betekent in (aanloop naar) 2024 en daarna een extra taak voor de gemeente. We verkennen hiervoor regionale samenwerking binnen de Liemers. 2.4i Opvang Oekraïners De gemeentelijke opvang van oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne wordt bekostigd op grond van de in de ‘’Regeling opvang ontheemden Oekraïne’’ (RooO) vastgestelde normbedragen. Voor zowel de noodopvang (sinds 1 september 2022) en de crisisnoodopvang (sinds 21 november 2022) waren de normbedragen onvoldoende om alle kosten te dekken. In 2023 is een positief resultaat voorzien waarmee ook het tekort uit 2022 gedekt kan worden. Op dit moment is onvoldoende duidelijk of het Rijk te veel betaalde voorschotten uiteindelijk terugvordert. Om deze reden stellen wij voor een bestemmingsreserve ‘’Vluchtelingenopvang’’ in te stellen zodat schommelingen kunnen worden opgevangen.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

41

2.4j Lokaal aanbod JGZ In 2022 heeft de GGD-GM aangekondigd vanaf 2023 te maken te krijgen met prijsstijgingen als gevolg van een hernieuwde functiewaardering van het personeel. De gemeenteraden hebben destijds akkoord gegeven op verhoging van de regionale bijdragen, maar dat deze prijsstijgingen ook voor het lokaal aanbod zouden gelden, is toen niet beseft. Het lokale aanbod is voor 2023 en 2024 gecontinueerd omdat het heel belangrijk/onmisbaar is, maar de kosten worden dus hoger. Voor gemeente Westervoort is dit geraamd op € 16.000. Nu incidenteel opgenomen in verband met de op handen zijnde takendiscussie. 2.4k Meerwerk dakrenovatie IKC De Brug Tijdens dakrenovatiewerkzaamheden bij IKC De Brug is gebleken dat er (ernstige) onderliggende problemen voordeden in de dakconstructie. Een deel van de dakconstructie dient daarmee vervangen en hersteld worden. De meerwerkkosten voor deze noodzakelijke werkzaamheden komen neer op € 178.000. De kapitaallasten vanaf 2024 bedragen daarmee € 10.680 bij een afschrijvingstermijn van 25 jaren.

42

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

2.4.1 Overige activiteiten Bestuursopdracht Regionale Sociale Dienst De Liemers 2024-2026 Sinds 2018 geven de gemeenteraden van Duiven, Westervoort en Zevenaar eens in de drie jaar een opdracht met duidelijke geformuleerde doelstellingen en vooraf afgesproken resultaatafspraken mee. Dit in samenhang met de steeds actuele (maatschappelijke) ontwikkelingen op onze lokale economie en arbeidsmarkt. Hierdoor wordt door de gemeenteraden focus aangebracht in de dienstverlening van de RSD, is de RSD wendbaar en verder geprofessionaliseerd. De RSD heeft gemiddeld genomen zo’n 2.000 inwoners waarvoor zij een traject naar werk, meedoen naar vermogen en/of inkomen verzorgt. De huidige opdracht, gestart op 1 juli 2021 en loopt tot 1 januari 2024. Nu de huidige opdracht ten einde loopt, wordt een nieuwe opdracht voorbereid. Deze opdracht zal in het 2e halfjaar van 2023 in de gemeenteraad worden behandeld. De nieuwe bestuurlijke opdracht “investeer in onbenut arbeidspotentieel” start op 1 januari 2024 en loopt door tot en met 31 december 2026. De huidige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, waarbij krapte meer regel dan uitzondering is, biedt kansen voor inwoners die al langer in de uitkering zitten en in de vorige twee opdrachten minder prioriteit hebben gekregen. Juist deze tijd vraagt dat iedereen meedoet.

De RSD zal daarom, in de nieuwe opdracht, volop investeren op het arbeidspotentieel dat (op den duur) de stap naar werk kan maken. Het is van belang, bij deze krappe arbeidsmarkt, om onze lokale economie en arbeidsmarkt draaiende te houden en werkgevers met personeelstekorten te helpen waar de RSD dat kan. Nieuw registratiesysteem In 2023 is gestart met de implementatie van het nieuwe registratiesysteem ZorgNed voor het sociaal domein. Dit systeem voorziet in de verwerking van de WMO en jeugdvragen. De verwerking van de aanvragen Bijzondere bijstand en Schuldhulpverlening zullen in andere systemen plaats gaan vinden. De verwachting is dat de systemen in januari 2024 operationeel zijn.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

43

2.4.2 Welke externe partijen dragen hieraan bij BVO-DRAN Als gevolg van gestegen brandstofprijzen en hogere cao-lonen stijgt de bijdrage van Westervoort aan vervoersorganisatie BVO-DRAN (beter bekend onder de naam Avan). Vanuit de transformatieagenda Samen Sterk wordt ingezet op het versterken van het aanbod van vervoer in de sociale basis zodat minder vervoer vanuit het sociale vangnet (Avan) nodig is. Met name Graag Gedaan en de Plusbus zijn belangrijke vormen van vervoer in de sociale basis. Het aanbod van de Plusbus wordt verruimd. Daarnaast wordt ingezet op communicatie om inwoners meer bewust te maken van het vervoersaanbod in de sociale basis. Hierdoor lijkt de bestaande bestemmingsreserve afdoende en is aanmelding niet nodig. Cadans Cadans is op 1 april 2022 gestart als pilot dagbeleving in Westervoort. Cadans is opgericht als algemene voorziening voorliggend aan Wmo maatwerk dagbesteding. In minder dan een jaar tijd is het aantal deelnemers gestegen tot 45. Het gevolg van de inzet van Cadans is dat er fors minder Wmo maatwerk dagbesteding nodig is. Daarom wordt voorgesteld Cadans structureel in de begroting op te nemen en niet langer te financieren als pilot vanuit innovatiebudget. Op die manier wordt de sociale basis versterkt zoals bedoelt in Samen Sterk.

MGR De MGR is een Modulaire Gemeenschappelijke Regeling die verantwoordelijk is voor het inrichten en uitvoeren van de aanbestedingen van de regionale zorg en de inkoop en contractering van bovenregionale zorg. Zij dragen zorg voor een adequate uitvoering van de Leerplichtwet en coördineren volwasseneducatie. Daarnaast geven zij vorm en inhoud aan het werkgeverschap voor SW-medewerkers en plaatsen zij werkzoekenden bij werkgevers uit de omschreven doelgroepen. VGGM Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) werkt voortdurend aan publieke veiligheid en gezondheid. De VGGM is de wettelijk aangewezen hulporganisatie voor onder meer volksgezondheid en veiligheid. De VGGM beschik over de kennis en ervaring waar de gemeente Westervoort niet over beschikt en ambtelijk niet structureel kan aantrekken. Ze verzorgen onder andere het vaccinatiebeleid, geven voorlichtingen op het gebied van gezondheid, denken mee over gebiedsinrichting, etc. Momenteel heeft de VGGM, waaronder de GGD valt, te kampen met problemen die in de tijd van corona zijn opgeschoven. Om de dienstverlening flexibeler en minder kwetsbaar te organiseren is er besloten om het financiële kader te verruimen voor 2024. Het komende jaar wordt er onderzocht wat er de komende jaren aan financiën nodig is om de taakuitvoering van de GGD op niveau te houden.

44

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

2.5 Wat gaat het ons kosten?

2023 Speerpunten: 1 Versterken en afstemmen van de toegangen 2 Vitaal deelnemen 3 Gezond en veilig opgroeien 4 Beschermd thuis wonen 231C 1 Jeugdconsulent 2 Specialistisch ondersteuner jeugd 3 Jongerencoaches 4 Sociaal loket 5 Procesbegeleider Totaal speerpunten 231A

24A 24B 24C 24D 24E 24F 24G 24H 24I 24J 24K

Wensen/keuzes/ overige activiteiten Fietsenplan St. Leergeld Combinatiefunctionarissen Plusbus Gelrepas Inclusie agenda Jeugd Veilig Thuis Komst spreidingswet Opvang Oekraïners Lokaal aanbod JGZ Meerwerk dakrenovatie IKC De Brug € 178.000 Totaal wensen/keuzes

Autonome ontwikkelingen: Indexering jeugd en Wmo Indexering subsidie Sante/Mikado Spuk gelden Activerend werk Dekking bestemmingsreserve 251E VGGM 251G MGR WSW 251H Regionale sociale dienst 251I Doelgroepenvervoer / BVO DRAN Dekking bestemmingsreserve 251J Huishoudelijke ondersteuning 251K Aanstellen 1FTE onderwijshuisvesting 251L Onderhoudscontract speelvoorzieningen 251M Nieuw onderhoudscontract bomen 251A 251B 251C 251D

2024

2025

2026

2027

-25.000

-25.000

-25.000

-25.000

-50.000

-50.000 -15.623 -30.000

-50.000 -15.623 -30.000

-15.623 -30.000

-15.000 -35.000

-30.000 -70.000

-30.000

-30.000

-30.000

-12.500 -62.500

-45.000 -30.000 -25.000 -275.000

-150.623

-150.623

-100.623

-10.000 -40.000

-10.000 -40.000

-10.000 -40.000

-10.000 -40.000

-14.000 -10.000 -24.000 -10.000

-10.000 -24.000 -10.000

-10.000 -24.000 -10.000

-10.000 -24.000 -10.000

-16.000 -10.680

-10.680

-10.680

-10.680

-105.000

-134.680

-104.680

-104.680

-104.680

-398.000 -46.000

-398.000 -46.000

-398.000 -46.000

-398.000 -46.000

-398.000 -46.000

-196.000 -262.000 73.000 -107.000 -75.000 75.000

-100.000 -262.000 73.000 -107.000 -150.000 94.000

-100.000 -262.000 73.000 -107.000

-100.000 -262.000 73.000 -107.000

-30.000

-30.000

-30.000

-30.000

-10.000 -40.000 -5.000 -14.000 -10.000 -10.000

-16.000

-90.000 90.000 -64.000 -262.000 -151.000

-30.000 -5.000 -7.500

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

251N Uitvoeringsbudget Sociaal Domein 251O Innovatiebudget 251P De Liemerse ambassade 251Q Bibliotheek 251R Beeldende kunst 251S Opstellen nieuw IHP inclusief uitvoeringsparagraaf 251T Boomonderhoud: bestrijding luizen Totaal autonome ontwikkelingen Totaal Programma 2

45

2023 15.000

2024 15.000

-20.000 -15.000 -23.000 -19.000 -30.000

-20.000

-9.000

-9.000

-1.064.500 -1.232.000

-1.075.786 -1.485.466

-89.786 -6.000

2025 15.000

2026 15.000

2027 15.000

-6.000

-6.000

-6.000

-917.000 -1.172.303

-861.000 -1.116.303

-861.000 -1.066.303

2.5.1 Toelichting op de autonome ontwikkelingen 2.5.1A Indexering jeugd en Wmo Door de stijging van de lonen binnen de zorg en daarmee ook de kosten, wil de gemeente een indexering toepassen voor jeugd en Wmo volgens de systematiek van de Inkoop sociaal domein Centraal Gelderland. Voorgesteld wordt een bedrag van € 398.000 bij te ramen. 2.5.1B Indexering subsidie Santé/Mikado Het subsidiebedrag voor maatschappelijke ondersteuning voor Santé Partners/Mikado is als gevolg van salarisstijgingen omhoog gegaan. Hiervoor is het nodig om € 46.000 structureel bij te ramen. 2.5.1C De brede SPUK regeling Spuk gala Vanuit Samen Sterk wordt ingezet op het versterken van de sociale basis. Om dit te bewerkstelligen wordt er gebruik gemaakt van gelden die we bij het rijk hebben aangevraagd: de brede SPUK regeling. In 2023 wordt er een integraal plan opgesteld waarin wordt opgenomen hoe er, vanuit diverse perspectieven, wordt gewerkt aan het versterk van de sociale basis van de inwoners. De regeling loopt vanaf 2023 tot en met 2026. De ontvangsten van de regeling zijn als volgt: €269.264 in 2023, €266.471 in 2024 en 2025 en €211.249 in 2026. Tegenover deze ontvangst staan uitgaven. De middelen worden budgettair neutraal opgenomen. Een uitzondering hiervan is de combinatiefunctionarissen. Zie hierbij de tekst combinatiefunctionarissen.

Specifieke uitkering Preventieakkoorden De is bedoeld voor de uitvoering van het door de kerngroep ondersteuningsprogramma Lokale Preventieakkoorden VNG goedgekeurde Lokaal preventieakkoord dat is opgesteld in 2021. De bijdrage komt vanuit de Rijksoverheid. Over het jaar 2023 wordt er een bedrag van 10.000 ontvangen voor deze doeleinde. Tegenover deze ontvangst staan uitgaven. De middelen worden budgettair neutraal opgenomen. Specifieke uitkering Onderwijsvertraging De uitkering is bedoeld om gemeenten de mogelijkheid te bieden om in samenwerking met scholen en lokale partijen maatregelen te treffen om de onderwijsvertragingen bij kinderen als gevolg van corona in te lopen. Over het jaar 2023 wordt er een bedrag van € 44.272 ontvangen deze doeleinde. Tegenover deze ontvangst staan uitgaven. De middelen worden budgettair neutraal opgenomen. Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid

46

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

De uitkering is bedoeld voor het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden in de Nederlandse taal. Over het jaar 2023 wordt er een bedrag van € 434.465 ontvangen deze doeleinde. De regeling loopt tot en met 2026. Voor de jaren 2023 tot en met 2026 kan er per jaar aan Rijksuitkering worden bijgeraamd. Tegenover deze ontvangst staan uitgaven. De middelen worden budgettair neutraal opgenomen. Onderwijsachterstandenbeleid In 2022 zijn er extra bestedingen geweest om het restant OAB middelen 2019-2022 zo veel mogelijk op te maken, o.a. voor extra handjes in peutergroepen met veel VVE-peuters. Deze extra bestedingen lopen jaarlijkse door. Gevraagd wordt om voor het jaar 2023 een bedrag van €82.000 beschikbaar te stellen. Het restant van de bestemmingsreserve kan dan verspreid in de nieuwe OAB periode in te zetten, te weten in 2024, 2025 en 2026. Jaarlijks gaat dit een bedrag van €27.000. Deze middelen zijn reeds voorgesteld bij de Jaarrekening 2022. Wet Inburgering De specifieke uitkering (SPUK) (in 2023 is een bedrag van € 265.000 ontvangen) is bedoeld ter dekking van voorzieningen, niet zijnde uitvoeringskosten. De hoogte van de middelen voor 2024 wordt pas in het vierde kwartaal van 2023 bekend. Na afloop van ieder jaar moet verantwoording plaatsvinden aan het rijk en vindt er een afrekening plaats. Tegenover deze ontvangst staan uitgaven.

De middelen worden budgettair neutraal opgenomen. De gemeentelijke taak is door de nieuwe Wet Inburgering en door de verhoogde taakstelling vergroot. Doordat de 2 stromen naast elkaar lopen is de uitvoering ook bewerkelijker. Hierdoor is er op dit moment extra capaciteit nodig in de uitvoering. Voor 2023 tot en met 2025 wordt 0.33fte extra consulent inburgering gevraagd. De kosten hiervan zijn 33.000euro per jaar. De formatie wordt tijdelijk gevraagd omdat nog onduidelijk is of de hogere uitvoeringsvraag structureel is. In 2025 evalueren we en wordt onderzocht of de formatie langer nodig is. Door de verhoogde taakstelling zijn er naar alle waarschijnlijkheid meer kinderen van statushouders, in sommige gevallen is kinderopvang benodigd. Door de krapte in de kinderopvang, zou dit problemen kunnen geven voor de snelheid en in het ergste geval vertraging van inburgering voor de ouders. Ook voor leerlingenvervoer kan de meerdering van kinderen mogelijk voor hogere uitgaven en in meer werk resulteren. De omvang hiervan is op dit moment nog onduidelijk. De verhoogde taakstelling (verdubbeling) zorgt ook voor een toename van werkzaamheden bij onze partners, zoals vluchtelingenwerk en de onderwijspartners. Dit leidt mogelijk in 2023 en 2024 tot hogere uitgaven en subsidieverzoeken. De omvang hiervan is nog niet bekend. Vooralsnog is het uitgangspunt e.e.a. binnen de SPUK te dekken.

2.5.1D Activerend werk Activerend Werk is een voorziening vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning die gericht is om inwoners op een laagdrempelige manier te laten participeren in de samenleving. Mogelijke uitkomsten van een Activerend Werktraject zijn een toename van zelfredzaamheid en/of tevredenheid van de inwoner, een afname van ondersteuningsbehoefte en een stijging van arbeidsmogelijkheden. Mede door de coronacrisis en de daarmee houdende lockdowns zijn er weinig inwoners naar deze voorziening begeleid. Daarnaast zijn er te weinig activerend werkplekken in onze gemeente. Om Activerend Werk beter te positioneren gaan we Activerend Werk verbreden en verdiepen. Verbreden: - We gaan op zoek naar meer lokale aanbieders die een activerend werkplek aanbieden. - Het laten toenemen van het aantal kandidaten dat voor Activerend Werk in aanmerking komt. Verdiepen:

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

47

- Investeren in de samenwerking met de WMO-consulenten, het sociaal team, het voorliggend veld en de RSD. - het actief delen van kennis tussen professionals, zowel die van het sociaal team als van de RSD en ketenpartners. Om bovenstaande te kunnen realiseren willen we gebruik maken van de bestemmingsreserve van €90.000 voor Westervoort. 2.5.1E VGGM Wat betreft de gelden die aan de GGD worden verstrekt wordt er in 2024 vooral gewerkt aan het op orde krijgen van de basisactiviteiten. Er zijn keuzes gemaakt over inhoudelijke maatregelen en incidentele financiële middelen voor 2024. Hiervoor zijn vier hoofdthema’s gebruikt: Milieu en Gezondheid, Gezondheidsadvisering/preventie, Respons op crisis en Jeugdgezondheidszorg: Basis op orde. Tijdens Corona heeft een intensivering plaatsgevonden met gebruik van Rijksgelden. De problemen werden vooruit geschoven en de gaten werden afgedekt met extra gelden. Nu een groot deel van de coronabestrijdingstaken wegvalt, komen de problemen van daarvoor met versterkte kracht terug. Om in te spelen op de acute situatie zijn maatregelen nodig om de GGD dienstverlening flexibeler en minder kwetsbaar te organiseren. Hiertoe is in overleg met de portefeuillehouders publieke gezondheid besloten om het financieel kader voor 2024 incidenteel te verruimen.

In de loop van 2023 wordt in verband met de ophanden zijnde takendiscussie met VGGM een besluit verwacht voor 2024. Bovenop de hoge inflatie zijn extra wensen vanuit VGGM, die leiden tot verhoging van de inwonerbijdrage. Dit leidt tot een bijraming € 64.000 van de budgetten in 2023. Voor 2024 is het benodigde bedrag € 196.000. In 2023 gaan we nader onderzoeken welke taken er exact bij de GGD thuis horen (takendiscussie). De financiën over 2025 blijven dus niet per definitie op dit hoge niveau, wel is de loonontwikkeling over de jaren 2025 tot en met 2027 opgenomen. Taakveld 7.1 Begroting 2023 - 2027 Aanpassingen begroting VGGM Budget Voorjaarsnota 2023

2023 -436.000 -64.000 -500.000

2024 -396.000 -196.000 -592.000

2025 -396.000 -100.000 -496.000

2026 -396.000 -100.000 -496.000

2027 -396.000 -100.000 -496.000

2.5.1G MGR Door de hoge loon- en prijscompensatie gaat de bijdrage aan de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling over 2023 omhoog. Het benodigde bedrag hiervoor is €262.000 De hoge stijging wordt voornamelijk veroorzaakt voor de verhoging van het minimumloon. Voor het jaar 2024 is de verwachting dat de kosten met betrekking tot Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) dalen ten opzichte van voorgaande jaren. Door de hogere uitstroom van de WSW dan de verhoging van indexatie kan er hierdoor een bedrag van €73.000 afgeraamd worden. 2.5.1H Regionale Sociale Dienst Door de hoge loon- en prijscompensatie gaat de bijdrage aan Samenwerking in de Liemers over 2023 omhoog met €151.000 De toename wordt voornamelijk veroorzaakt door de verhoging van het minimumloon. In 2024 stijgen de kosten in de begroting verder door. Het benodigde bedrag hiervoor is € 107.000. 2.5.1I Doelgroepenvervoer / BVO DRAN De prognose voor het jaar 2023 is dat met de huidige begroting de toename in kosten door met name de indexatie en brandstofprijzen in voldoende moet zijn. Voor het jaar 2024 en verder is de huidige begroting ontoereikend. In 2024 verwachten we een nadelig resultaat van €75.000 en voor het jaar 2025 is dit €150.000. Voorgesteld wordt deze bedragen te dekken uit de in 2022 gevormde

48

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 2 Maatschappij

bestemmingsreserve Doelgroepenvervoer met een saldo van € 169.000. Diverse budgetten met betrekking tot het doelgroepenvervoer zijn administratief gewijzigd. 2.5.1J Huishoudelijke ondersteuning Naast de normale indexering is er een extra stijging in de tarieven vanaf 2023 voor huishoudelijke ondersteuning, waarvoor we geen compensatie van het Rijk krijgen. Deze tariefstijging en de stijging van het aantal cliënten zorgt voor een verhoging van de uitgaven, ondanks dat het gemiddeld aantal geïndiceerde uren per week de afgelopen jaren omlaag is gegaan. Hiermee wordt een structureel tekort voorzien van € 400.000. Het college stelt voor hier een reserve van twee jaar voor te maken met als opdracht dat daarna binnen budget uitgekomen wordt. Op dit moment zijn er vier mogelijkheden te bedenken om dit tekort terug te dringen, namelijk: Mogelijkheid 1: We ondernemen momenteel geen stappen en wachten op het invoeren van de eigen bijdrage regeling in 2025 De toename voor huishoudelijke hulp is vooral te danken aan het invoeren van het lage abonnementstarief waardoor het voor inwoners aantrekkelijk is geworden om huishoudelijke hulp aan te vragen. Huishouders die zelf gemakkelijk huishoudelijke ondersteuning kunnen bekostigen kunnen door het invoeren van het abonnementstarief tegen een gereduceerd bedrag huishoudelijke ondersteuning inkopen. Vanaf 2025 wordt dit abonnementstarief afgeschaft.

De verwachting is dat het aantal aanvragen voor huishoudelijke ondersteuning bij de gemeente afneemt. Mogelijkheid 2: Afschaffen van de algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning Het afschaffen van de algemene voorziening vergt van de ambtelijke organisatie wel extra inzet door de tijdsinvestering die in onderzoek gaat zitten. Er moet namelijk in kaart gebracht gaan worden wat er vanuit de ambtelijke organisatie geïnvesteerd moet gaan worden (de indicaties vergen op de korte termijn meer personele inzet), wat er juridisch moet worden ingeregeld en de verordening moet worden aangepast. Mogelijkheid 3: Het aanpassen van de maximale toekenning van uren naar 2 uur per week Voor de algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning wordt nu een maximum gehanteerd van 2,5 uur ondersteuning per week. De regie op het toekennen van het aantal uren is ondergebracht bij de aanbieders van de ondersteuning. Mogelijkheid 4: Het aanpassen van het normenkader voor de toekenning van huishoudelijke ondersteuning In het normenkader staat er per handeling beschreven hoeveel tijd hiervoor geïndiceerd wordt en is daarmee richtinggevend voor het afgeven van indicaties. Dit zorgt voor een zorgvuldige en onderbouwde afweging van de individuele hulpvraag van de cliënt. Tevens wordt hiermee voldaan aan de eisen die de Centrale raad heeft ingesteld voor de toekenning van indicaties.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westervoort&id=50d5335e-19c7-4ec2-80c7-78a94d45ae3d