CConstaterende datWestervoort
Koppel je AI →
Document · PDF

20230606-rv-jaarstukken-2022-bijlage-2-jaarstukken-defintief.pdf

Commissie Ruimte en Financien 6 juni 2023, gemeente WestervoortBij agendapunt: Jaarstukken Westervoort 202234.380 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

28

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

Er zijn afspraken gemaakt tussen VNG en het Ministerie van VWS over de decentralisatie van beschermd wonen van de centrumgemeenten naar alle gemeenten. De ontwikkeling van het objectieve verdeelmodel zal in 10 jaar tijd verlopen van historisch verdeeld over de centrumgemeenten naar objectief verdeeld over alle gemeenten. De invoeringsdatum is inmiddels verschoven van 1 januari 2022 naar 1 januari 2024.. Gemeenten zijn verplicht om gedurende het ingroei pad van 10 jaar regionaal samen te werken. In 2022 was gemeente Arnhem nog de centrum- gemeente in de regio. De gemeenten in de regio Gelderland-Midden werken samen in het programma ‘Samen aan Zet’ aan de regionale transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. In 2022 zijn er programmaleiders aangenomen die als opdracht hebben om praktische werkafspraken te maken binnen de regio, om 1 januari 2024 ook in de uitvoering samen te werken op het gebied van beschermd thuis. In 2022 is gestart met de vormgeving van het hybride toegangsmodel en met het maken van een regionale opstapbegroting. Deze ontwikkelingen worden voortgezet in 2023. Inclusieve samenleving Rondom het leerlingenvervoer is bij het opstellen en de voorbereiding van de nieuwe verordening de basisvisie rondom inclusieve maatschappij herkenbaar. Er wordt aangestuurd op zelfredzaamheid, eigen kracht en meedoen.

Waar het nodig is worden leerlingen (en ouders) hierin ondersteund. Waar het niet mogelijk is blijft een vangnet in het sociaal domein voorzien in een bekostiging van leerlingenvervoer. Wijziging woonplaatsbeginsel Jeugdwet 2022 Per 1 januari 2022 is het nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugdwet van kracht geworden. De wetswijziging moet de uitvoering van het woonplaatsbeginsel makkelijker en eenduidiger maken. De aanpassing van het woonplaatsbeginsel houdt in dat wordt aangesloten bij de inschrijving van de jeugdige zelf in de Basisregistratie Personen (BRP). Na het eerste kwartaal van 2022 is duidelijk geworden dat deze wijziging in financiële zin gevolgen heeft gekregen voor onze gemeente. Ontwikkeling tarieven Jeugdbescherming en Jeugdreclassering De organisaties die met veiligheid en bescherming te maken hebben en de jeugdhulpregio’s in Gelderland (G7) hebben met elkaar een agenda opgesteld met concrete actiepunten, om de bescherming van jeugdigen te verbeteren: de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming (GVJB). Met ingang van 1 januari 2022 zijn uniforme producten, tarieven en contracten gerealiseerd met daarbij gedeelde afspraken over processen, aanpak en samenwerking. De tarieven voor de Gecertificeerde Instellingen in onze regio zijn met ingang van 1 januari 2022 met 4% verhoogd. Daar staan afspraken tegenover die leiden tot een afname van het aantal beschermingsmaatregelen (o.a.

Onder Toezicht Stelling en Voogdij) en van de kosten voor de inzet van specialistische jeugdzorg. In de dashboards sociaal domein is uw gemeenteraad hier elk kwartaal over geïnformeerd. Nieuwe wet Inburgering De nieuwe wet inburgering is op 1 januari 2022 in werking getreden. Dat betekent dat we als gemeente net als voorheen verantwoordelijk zijn voor het regelen van huisvesting, werk & inkomen en maatschappelijke begeleiding. De gemeente is in januari gestart met het uitvoeren van de nieuwe taken; brede intake en opstellen participatieplan (PIP), aanbod leerroutes tot en met het behalen van de inburgering en handhaven wanneer nodig. Het inburgeringsproces duurt in zijn totaliteit drie jaar. Daarnaast worden alle statushouders financieel ontzorgd door betaling van een aantal vaste lasten uit de uitkering met daarnaast ondersteuning naar financiële zelfredzaamheid. Ontwikkelingen Scalabor SW-bedrijf Begin 2022 is het contract ‘Regeling uitvoering Wsw door Scalabor B.V. 2023- 2025’ afgesloten om er voor te zorgen dat het uitvoerend werkgeverschap voor onze Westervoortse SW-ers bij Scalabor wordt gecontinueerd. Als gevolg van de afnemende populatie bij een gelijkblijvend service- en ondersteuningsniveau, zijn de kosten per deelnemende inwoner gestegen.

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

29

Bij de behandeling van de voorjaarsnota 2022 is een motie aangenomen om een onderzoek in te stellen naar mogelijke alternatieven Scalabor, zodat er bij de contractverlenging (uiterlijk 1 januari 2025) ook wat te kiezen valt. Dit onderzoek zou uiterlijk in het voorjaar van 2024 aan de gemeenteraad aangeboden moeten worden. Momenteel wordt onderzocht of de Liemerse gemeenten hieraan deel willen nemen. Naar verwachting zal de krapte op de arbeidsmarkt bij gelijkblijvende condities nog jaren voortduren. Dit vraagt ook de komende jaren om speciale inzet en inventiviteit van de gemeente(n) en haar partners in dezen. 2.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? A. De basis op orde Dit zijn de speerpunten: A.1 Doel Toelichting

Acties Samen Sterk Optimalisatie van administratieve processen zodat actuele sturingsinformatie bijdraagt aan doelmatige inzet van budgetten binnen het sociaal domein. In de notitie Samen Sterk en de transformatie-agenda zijn voor de jaren 2021 en 2022 de acties die we in deze twee jaren in gang zetten en afronden door de gemeenteraad vastgesteld. Het college streeft ernaar met deze agenda te werken aan transformatie en verbetering in het sociaal domein door de onderverdeling in drie ontwikkellijnen (innovatie, preventie en inkoop en regie). De acties die opgenomen zijn in de Transformatie agenda vallen onder dit speerpunt Samen Sterk. Conform de afspraken die met de raad gemaakt zijn wordt de raad regelmatig bijgepraat en geïnformeerd over de voortgang.

30

A.1 Bereikt/niet bereikt

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

Acties Samen Sterk In september 2022 heeft de gemeenteraad het document Oplevering Samen Sterk ontvangen. Hierin presenteren we de effecten en resultaten van anderhalf jaar Samen Sterk voor de gemeente Westervoort. In het programma zijn tien speerpunten geformuleerd, waarvan de doelen met 37 afzonderlijke acties voor de gemeente Westervoort zijn beschreven. Het merendeel van die acties is afgerond of in gang gezet en geborgd binnen de processen van de teams sociaal domein. Dit is het overzicht van de 10 speerpunten waarvan in het document Oplevering Samen Sterk beschreven is welke acties met welk resultaat zijn uitgevoerd. 1. Combineren van oplossingen in de wijk 2. Beperken specialistische begeleiding jeugdzorg 3. Ondersteunen zelfstandig wonende ouderen 4. Benutten van de kracht van samenwerking 5. Jongeren groeien op in de eigen omgeving 6. Jongeren krijgen voldoende ontwikkelingskansen 7. Toets op resultaatgerichte ondersteuning bij verwijzing 8. Matchmaking jeugdhulp 9. Verscherpen contractbeheer en contractafspraken 10.Data-gedreven sturen Met Samen Sterk zijn er op kwalitatief en financieel gebied belangrijke stappen gezet naar een duurzamer sociaal domein. Dat blijkt ook uit de dashboards sociaal domein die in 2021 elk kwartaal zijn verschenen.

Met de klankbordgroep, samengesteld uit leden van de gemeenteraad, is in 2022 gewerkt aan het opstellen van nieuwe indicatoren die in het dashboard gemonitord kunnen worden. De indicatoren worden nu verder door de Audit commissie gevolgd. Het aanbieden van passende en laagdrempelige zorg heeft hierdoor tot een hogere kwaliteit en lagere kosten geleid, zoals de doelstelling van Samen Sterk is. Dankzij preventieve activiteiten is er ook aantoonbaar minder behoefte aan geïndiceerde zorg. Het is in 2022 nog niet gelukt om een nieuw administratief systeem aan te besteden gericht op een nog betere monitoring van zorg en dienstverlening. Hierdoor loopt de wens van het meer vooruitkijkend karakter met spreiding vertraging op maar we blijven proberen om dit nog in 2023 te realiseren.

B. Meedoen naar vermogen Dit zijn de speerpunten: B.1 Doel

Bestuursopdracht Regionale Sociale Dienst (RSD) 2022-2023 Met de bestuursopdracht willen we investeren in onze inwoners. Dit omdat we het belangrijk vinden en omdat het nodig is. We willen onze inwoners naar werk brengen en als dit niet mogelijk is anderszins laten participeren in de Liemerse samenleving.

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

B.1 Toelichting

Bestuursopdracht Regionale Sociale Dienst (RSD) 2022-2023 Waarom een bestuursopdracht? • Met de bestuursopdracht willen we investeren in onze inwoners. Dit omdat we het belangrijk vinden en omdat het nodig is. We willen onze inwoners naar werk brengen en als dit niet mogelijk is anderszins laten participeren in de Liemerse samenleving. Meedoen verhoogt het welbevinden van inwoners en geeft eigenwaarde en zelfvertrouwen. • We willen mensen perspectief bieden en voorkomen dat mensen in een slechte maatschappelijke positie terecht komen. • We willen investeren in de RSD zodat de organisatie in staat is om deze maatschappelijke opgave te verwezenlijken. Naast de maatschappelijke effecten levert het ook geld op. We verstrekken immers minder uitkeringen. • We gaan de bestuursopdracht aan voor de duur van 2,5 jaar, maken hierover prestatieafspraken, evalueren en sturen, indien nodig, tussentijds bij. Bestuursopdracht voor de RSD Bij het opstellen van de bestuursopdracht is uitgegaan van de bevindingen en aanbevelingen uit de evaluatie, klanttevredenheidsonderzoeken en de economische omstandigheden. De opdracht die we de RSD meegeven voor de komende jaren is het voortzetten van de huidige opdracht, met een extra focus: • Blijf de focus leggen op mensen met perspectief op werk.

• Geef extra aandacht aan mensen met een migratieachtergrond, mensen met een arbeidsbeperking en aan jongeren tot 27 jaar. • Geef de begeleiding van zorgklanten (trede 1 en 2a) een structureel karakter. • Focus bij de besteding van de extra middelen van Rijk en provincie op de uitvoering en de resultaten voor de Liemerse inwoners. • Investeer hiervoor in de samenwerking binnen de Arbeidsmarktregio MiddenGelderland. Benut de verkregen positie als netwerkorganisatie voor de realisering van de bestuurlijke opdracht. • Blijf binnen de financiële kaders.

31

32

B.1 Bereikt/niet bereikt

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

Bestuursopdracht Regionale Sociale Dienst (RSD) 2022-2023 Bij het vaststellen van de bestuursopdracht zijn KPI’s benoemd. In onderstaand overzicht is te zien welke resultaten er bereikt zijn. Zie KPI hieronder Het klanttevredenheidsonderzoek is uitgezet, in de loop van 2023 worden de eerste resultaten verwacht. Iedere klant die perspectief op werk heeft, is door een klantmanager van de RSD begeleid. Door de trajectregie door de klantmanagers in combinatie met de ingekochte re-integratie dienstverlening binnen het Leer- en Ontwikkelnetwerk (LEON) is het aantal afgesproken plaatsingen op werk ruim behaald. De afspraken omtrent het actief begeleiden van klanten naar werkfit zijn ook behaald. De jaarlijkse evaluatie van het Leer – en Ontwikkelnetwerk (LEON) heeft ertoe geleid dat er in 2022 afscheid is genomen van een aantal trajecten en dat er een aantal trajecten die meerwaarde hebben aan het LEON zijn toegevoegd. Van het aantal mensen dat een uitkering ontvangt van de RSD heeft 1/3 een migratieachtergrond. Omdat het inburgeringsstelsel in het verleden onvoldoende functioneerde, is een groot deel van hen niet zelfredzaam. Verder blijkt een groot deel van deze groep de aansluiting te missen; de aansluiting met het (verenigings-)leven in de Liemers, de aansluiting met het onderwijs en de aansluiting met de arbeidsmarkt.

Om zowel de zelfredzaamheid als de aansluiting van deze groep te verbeteren, waren er in 2021 twee speciale voorschakelprojecten: project Samen en Liemers Perspectief in Zorg en Techniek. Deze deelnemers zijn uitgestroomd richting betaald werk, of zitten op een vervolgplek met perspectief, zoals een opleiding, werkervaringsplek of een reintegratieplek naar werk. Wegens de successen die hiermee zijn behaald zijn deze projecten in 2022 voortgezet met een nieuwe groep klanten. Het jaar 2022 stond verder in het teken van het inregelen van de nieuwe inburgeringsstelsel. Ook stond het jaar 2022 in het teken van een inclusievere arbeidsmarkt. Zo is er het afgelopen jaar meer aandacht geweest voor mensen met een arbeidsbeperking en de inzet van de loonkostensubsidie (LKS). Hierbij is in 2022 de omslag gemaakt om de loonkostensubsidie (LKS) niet alleen in te zetten voor mensen met een arbeidsbeperking maar in te zetten voor een bredere groep. Om de inzet van de loonkostensubsidie (LKS) te stimuleren ontvangen gemeenten budget vanuit het rijk op basis van de realisatie van het jaar ervoor. De zorgklanten zijn naar participatie en/of hulpverlening begeleid. Om deze doelgroep beter in beeld te houden is er in 2022 gestart met het project ‘Op eigen kracht’ wat inhoudt dat klanten periodiek worden gesproken en gemonitord. De jongeren met een uitkering zijn begeleid via het jongerenloket.

Het algemene beeld is dat deze jongeren vaak kampen met problematiek op meerdere leefgebieden en zijn met kortdurende trajecten niet direct bemiddelbaar naar scholing, werk of een re-integratietraject. Deze jongeren hebben behoefte aan een langere en intensievere begeleiding waarin ook in 2022 aandacht voor is geweest. De jongeren die minder te maken hebben met problematiek zijn bemiddeld naar werk of scholing. Ook in 2022 heeft de arbeidsmarktregio Midden-Gelderland, op het gebied van uitvoeringsstructuur, bezetting en werkwijze, een professionaliseringsslag gemaakt. Zo is de overleg -en besluitvormingsstructuur steeds concreter en transparanter geworden. Alle inzet is gericht geweest op het realiseren van zaken waar inwoners van de Liemers concreet profijt van hebben. Dit zal de mogelijkheid voor onze inwoners om deel te nemen aan trajecten en projecten van de arbeidsmarktregio nog verder verbeteren.

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

KPI Klanten (2b tm 4) hebben activiteit Klanten actief begeleiden Klanten werkfit maken Klanten plaatsen op werk waarvan doelgroepregistratie Duurzame plaatsing Klanttevredenheid

33

Doel 80% 100% 200 305 30 80% 8

Werkelijk 70% 98% 286 347 153 89% Nnb*

C. Zelfredzaamheid naar vermogen Dit zijn de speerpunten: C.1 Doel Toelichting

Bereikt/niet bereikt

Aanpak laaggeletterdheid en de verbinding met het sociaal domein Verbinding van de aanpak laaggeletterdheid met de uitvoering van de Participatiewet en schuldhulpverlening. Uit onderzoek blijkt dat 14% van de inwoners van de gemeente Westervoort laaggeletterd is. Dit ligt boven het landelijk gemiddelde van 12% en ruim boven het gemiddelde van 7% in de regio Midden-Gelderland. Laaggeletterdheid gaat niet alleen over lezen, schrijven en rekenen, maar ook over digitale vaardigheden. In het regionaal programma volwasseneducatie en aanpak laaggeletterdheid 2021-2024 is opgenomen dat we met onze aanpak willen bereiken dat inwoners basisvaardigheden beheersen om beter mee te kunnen doen in de samenleving. We willen vooral meer inzetten op het bereiken van laaggeletterden met Nederlands als moedertaal (NT1), omdat deze doelgroep door schaamte een hogere drempel ervaart om, bijvoorbeeld, een traject te volgen. Door een verbinding te maken met het sociaal domein bereiken we de NT1 doelgroep beter. We willen hiermee beginnen door afspraken te maken over de signalering van laaggeletterdheid door de consulenten Werk & Inkomen (RSD), schuldhulpverlening en bijzondere bijstand en over de verwijzing van inwoners naar het educatieaanbod. De regio Midden-Gelderland heeft in 2022 trajecten volwasseneneducatie gefaciliteerd.

De regio heeft hierbij nauw samengewerkt met onder andere RijnIJssel Afdeling Educatie & Entree en Taalhuis de Liemers. Er is een zogenaamde Impactmeting uitgevoerd die heeft aangetoond dat door deze trajecten veel positieve resultaten worden bereikt. Voor uitvoering van laaggeletterdheid is verder het programma Volwasseneneducatie & aanpak laaggeletterdheid 2021-2024 Regio Midden Gelderland gevolgd. In 2022 was het voor het eerst mogelijk voor aanbieders om een driejarige subsidie non-formele educatie aan te vragen. Dit was een langgekoesterde wens van de aanbieders en geeft voor een langere periode financiële zekerheid. In dit kader is Mikado welzijn in Westervoort en Duiven aan de slag gegaan met “Sterk door taal”, een project voor taalondersteuning voor ouders van basisschoolleerlingen met een taalachterstand. Taalhuis de Liemers heeft in 2022 geïnvesteerd in de versterking van samenwerking met de verschillende partners, met name om daarmee meer laaggeletterden uit de NT-1 doelgroep te bereiken. Dit heeft geleid tot meer warme overdracht van cursisten tussen verschillende aanbieders. De verbinding met het sociaal domein is gemaakt, en zal medio 2023 verder worden versterkt.

Indicatoren

Programma 2

laatste cijfers stand 2021

Programmabegroting 2021-2024

34

Indicator

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

Bron

Westervoort Stedelijkheidsklasse: matig stedelijk

Westervoort Stedelijkheidsklasse: matig stedelijk 13,30% 9,80%

jongeren met jeugdhulp (2e WSJG halfjaar 2020) jongeren met WSJG jeugdbescherming (1e halfjaar 2021) beeindigde jeugdhulptraject, WSJG voortijdig afgesloten (2e halfjaar 2020) demografische druk (2021) WSJG wmo-clienten met een Central maatwerkarrangement (aantal Station/ per 10.000 inwoners, WSJG stand 01-01-2022) tevredenheid Rapport welzijnsvoorzieningen (2019) Burgerpeiling - Het PON

14,20%

10,30%

1,80%

1%

0,90%

0,90%

20%

15,10%

16,70%

16,60%

70,40% 607

77,30% 606

66,70% 547

77,00% 559

66%

61%

66%

inwoners met CBS migratieachtergrond (2021) Statline arbeidsparticipatie statushouders statushouders met taaldiploma bijstandsuitkering (aantal per WSJG 1000 inwoners) (2021) aantal Central schuldhulpverleningstrajecten Station (stand 31-12-2021) kinderen opgroeiend in WSJG armoede (2020) éénouderhuishoudens (2021) WSJG achterstandsleerlingen (2012) WSJG jeugdwerkeloosheid (2020) WSJG aantal VVE-plaatsen (2021) subsidiebeschikkingen Netto WSJG arbeidsparticipatie (2020) Aantal uitkeringsgerechtigden RSD met een grote afstand tot de arbeidsmarkt Duurzame uitstroom (>1 jaar) RSD naar betaald werk Percentage cliënten RSD met (activerings)traject Aantallen cliënten dat de RSD stap gezet heeft naar volgende trede Aantal werkfitte cliënten RSD

19%

24,60%

18,30%

niet bekend

niet bekend

61% (gemeenten < 25.000 inwoners) 23,6% (Nederland) niet bekend

niet bekend

niet bekend

niet bekend

32,60%

23,30%

38,5

26,5

78

niet bekend

112

niet bekend

9,00%

4,00%

8,00%

5%

8,80% niet bekend 2,00% 26,50%

7,10% 2,00% niet bekend

9,30% 11,92% 2% 30,25

7,10% 8,59% 2% niet bekend

68,30%

69,50%

67,50%

68,70%

221

niet bekend

255

niet bekend

53

niet bekend

41

niet bekend

89,00%

niet bekend

86,24%

niet bekend

56

niet bekend

66

niet bekend

92

niet bekend 44

niet bekend

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

35

2.3 Wat heeft het ons gekost? Totaal programma Maatschappij naar baten en lasten

Lasten Baten Gerealiseerd totaalsaldo Resultaatbestemming Gerealiseerd resultaat

Rekening 2021 -27.076 7.605 -19.471 -58 -19.529

Begroting 2022 v.w. -25.834 5.865 -19.969 0 -19.969

Begroting 2022 n.w. -27.923 5.774 -22.149 -154 -22.303

Rekening 2022 -27.473 6.390 -21.083 -156 -21.239

Afwijking 2022 450 616 1.066 -2 1.064

Totaal saldo programma Maatschappij per taakveld/product: Afwijking per taakveld/product Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, -productie en -presentatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid Mutaties reserves (resultaatbestemming) Totaal

Rekening 2021. -156 -450 -482 -247 -239 -29

Begroting 2022 v.w. -128 -393 -553 -255 -264 -91

Begroting 2022 n.w. -153 -393 -540 -277 -277 -91

Rekening 2022 -173 -399 -160 -327 -247 -94

Afwijking

-53 -32 -281 -1.129

-63 -34 -276 -961

-63 -34 -276 -1.055

-48 0 -269 -1.026

15 34 7 29

-1.550 -105 -939 -2.918 -1.105 -244 -3.258 -4.840 -226 -493 -696 -58

-1.547 -101 -1.294 -2.724 -1.052 -771 -3.613 -4.500 -235 -518 -598 0

-1.766 -101 -2.145 -2.714 -1.196 -823 -3.450 -5.385 -235 -518 -658 -154

-1.583 -1.147 -1.933 -2.606 -1.148 -672 -3.008 -5.102 -120 -458 -563 -156

183 -1.045 212 108 48 150 442 283 115 60 96 -2

-19.529

-19.969

-22.303

-21.239

1.064

-20 -6 380 -50 29 -3

Op afwijkingen groter dan € 30.000 (begroting 2022 n.w. - rekening 2022) wordt een toelichting gegeven. Onderwijsbeleid en leerlingzaken TV 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Lasten

Begroting 2022 n.w. -975

Rekening 2022 -1.058

Afwijking -83

36

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

TV 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. 436 -540

Rekening 2022 898 -160

Afwijking 463 380

Toelichting lasten: • De lasten van het product peuterspeelzalen over de jaren 2019 tot en met 2021 zijn door gewijzigde inzichten nu verantwoord onder het onderwijsachterstandenbeleid € 242.000 (V) • Dit geldt ook voor de doorbelasting van 1Stroom € 160.000 (V) • De lasten van onderwijsachterstandenbeleid zijn als gevolg van het vorenstaande met € -479.000 (N) toegenomen • Overige afwijkingen € -6.000 (N) Toelichting baten: • Door de gewijzigde inzichten is € 454.000 (V) meer ontvangen voor onderwijsachterstandenbeleid • Overige afwijkingen € 9.000 (V)

TV 5.1 Sportbeleid en activering Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -342 65 -277

Rekening 2022 -424 97 -327

Afwijking -82 32 -50

Rekening 2022 0 0 0

Afwijking 34 0 34

Rekening 2022 -1.818 236 -1.583

Afwijking 45 139 183

Toelichting lasten: • Hogere doorbelasting van 1Stroom € -62.000 (N) • Overige afwijkingen € -20.000 (N) Toelichting baten: • Overige afwijkingen € 32.000 (V)

TV 5.5 Cultureel erfgoed Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -34 0 -34

Toelichting lasten: • Lagere doorbelasting van 1Stroom € 32.000 (V) • Overige afwijkingen € 2.000 (V) TV 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -1.863 97 -1.766

Toelichting lasten: • Lagere doorbelasting van 1Stroom € 115.000 (V) • Er zijn achterstanden opgelopen in het inburgeringsproces, waardoor het budget slechts gedeeltelijk is besteed € 119.000 (V)

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

37

• Het innovatiebudget moet vanaf 2022 door de gemeente zelf worden bekostigd € -45.000 (N) • De regionale kosten van het uitvoeringsbudget is niet bijgeraamd middels de najaarsnota € -201.000 (N) • Overige afwijkingen € 57.000 (V) Toelichting baten: • De ontvangen specifieke uitkering wet inburgering is niet besteed € -97.000 (N) • De afrekening van de regionale samenwerkingskosten is niet geraamd € 225.000 (V), zie ook toelichting lasten • Overige afwijkingen € 11.000 (V) TV 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -101 0 -101

Rekening 2022 -1.147 0 -1.147

Afwijking -1.045 0 -1.045

Rekening 2022 -6.897 4.964 -1.933

Afwijking 219 -6 212

Toelichting lasten: • Hogere doorbelasting van 1Stroom € -1.045.000 (N)

TV 6.3 Inkomensregelingen Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -7.116 4.971 -2.145

Toelichting lasten: • Lagere doorbelasting van 1Stroom € 164.000 (V) • De uitvoering van de BBZ valt € 140.000 (V) lager uit • De uitvoering van de energietoeslag (extra ondersteuning en uitvoering) en het minimabeleid heeft € -115.000 (N) meer gekost • Overige afwijkingen € 30.000 (V)

TV 6.4 WSW en beschut werk Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -2.714 0 -2.714

Rekening 2022 -2.606 0 -2.606

Afwijking 108 0 108

Toelichting lasten: • Lagere doorbelasting van 1Stroom € 70.000 (V) • De bijdrage voor de module WgSW is lager uitgevallen € 37.000 (V) • Overige afwijkingen € 1.000 (V)

TV 6.5 Arbeidsparticipatie Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Toelichting lasten:

Begroting 2022 n.w. -1.196 0 -1.196

Rekening 2022 -1.148 0 -1.148

Afwijking 48 0 48

38

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

• De kosten van de reintegratie-trajecten zijn meegevallen € 52.000 (V) • Overige afwijkingen € -3.000 (N)

TV 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -833 10 -823

Rekening 2022 -685 12 -672

Afwijking 148 2 151

Rekening 2022 -3.130 122 -3.008

Afwijking 460 -18 442

Toelichting lasten: • Lagere doorbelasting van 1Stroom € 165.000 (V) • Overige afwijkingen € -17.000 (N)

TV 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -3.590 140 -3.450

Toelichting lasten: • Lagere doorbelasting van 1Stroom € 154.000 (V) • De prijsstijgingen zorgt bij hulp bij het huishouden voor een stijging van € -65.000 (N) • Het aantal cliënten met een maatwerkvoorziening is nog steeds dalende € 332.000 (V) • Overige afwijkingen € 39.000 (V)

TV 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -5.385 0 -5.385

Rekening 2022 -5.102 0 -5.102

Afwijking 283 0 283

Rekening 2022 -120 0 -120

Afwijking 115 0 115

Rekening 2022 -458 0 -458

Afwijking 60 0 60

Toelichting lasten: • Lagere doorbelasting van 1Stroom € 229.000 (V) • Overige afwijkingen € 54.000 (V)

TV 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -235 0 -235

Toelichting lasten: • Lagere doorbelasting van 1Stroom € 108.000 (V) • Overige afwijkingen € 7.000 (V)

TV 6.82 Geëscaleerde zorg 18Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -518 0 -518

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

39

Toelichting lasten: • Lagere doorbelasting van 1Stroom € 44.000 (V) • Overige afwijkingen € 16.000 (V)

TV 7.1 Volksgezondheid Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -668 10 -658

Rekening 2022 -564 1 -563

Afwijking 105 -9 95

Rekening 2022 -169 13 -156

Afwijking 0 -2 -2

Toelichting lasten: • Lagere doorbelasting van 1Stroom € 108.000 (V) • Overige afwijkingen € 3.000 (N)

TV 0.10 Mutaties reserves Lasten Baten Gerealiseerd resultaat

Begroting 2022 n.w. -169 15 -154

Mutaties: • Incidentele storting in bestemmingsreserve doelgroepenvervoer € -169.000 • Incidentele onttrekking uit de bestemmmingsreserve nieuwe wet inburgering € 13.000 2.4 Welke verbonden partijen waren betrokken?

Bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem-Nijmegen De DRAN heeft tot doel de gezamenlijke sturing en (financiële) beheersing van uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer voor de deelnemers. Taak De sturing en (financiële) beheersing van uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer. Beleidsrisico’s Het risico is van financiële aard, als de beoogde efficiencyvoordelen niet worden behaald of als meerdere gemeenten uit deze regio vervoersstromen gaan onttrekken aan deze regeling. Resultaat in BVO DRAN voert namens 18 gemeenten van de regio Arnhem Nijmegen het 2021 doelgroepenvervoer uit. Corona heeft ook op het vervoer impact gehad. Door minder vraag zijn de kosten gedaald. In het algemeen stijgt de vraag van jaar op jaar door vergrijzing. In 2024 gaan nieuwe vervoercontracten in die zero emissie voertuigen zullen in faseren. De kosten stijgen dan naar verwachting met 10%. Doel

40

Doel

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland Het vormgeven van regionale samenwerking in het sociale domein in de vorm van drie samenwerkingsmodules: 1. Inkoop: op de gebieden Jeugd en Wmo zodat gemeenten effectief, efficiënt en in samenhang de taken waarin zij willen samenwerken kunnen uitvoeren. 2. Onderwijszaken: Het vormgeven van een intergemeentelijke samenwerking op de gebieden volwasseneducatie, leerplicht en RMC (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie). 3. Werkgeversservicepunt: werkgevers te ondersteunen bij hun personeelsvoorziening, in het bijzonder door vacatures te vervullen met kandidaten uit omschreven doelgroepen.

4. Het werkgeverschap Sw: Doel is om het (formeel) werkgeverschap zoals dat is gedefinieerd in de regeling vorm te geven voor de ruim 2.000 SW medewerkers die sinds 1 januari 2019 een aanstelling hebben bij de MGR. Taak • Het inrichten en uitvoeren van de aanbesteding van regionale zorg. De inkoop en contractering van bovenregionale jeugdzorg. • Het zorgdragen voor een adequate uitvoering van de Leerplichtwet en coördinatie volwasseneneducatie. • Het plaatsen bij werkgevers van werkzoekenden uit omschreven doelgroepen • Vorm en inhoud geven aan het werkgeverschap voor SW medewerkers. Beleidsrisico's • Doordat de organisatie een eigen begroting heeft en eigen besluiten kan nemen, kunnen wij achteraf met de gevolgen van deze besluiten worden geconfronteerd. • Er is een vaste verdeling van kosten op basis van het inwoneraantal per gemeente • Er is een verschil in de verdeelsleutel van de module Werkgeverschap SW, door verschil in uitstroom van SW medewerkers . Dit kan gevolgen hebben voor de bijdrage aan deze module. Resultaat in Door vanuit de modules van de MGR flexibel in te spelen op kansen en kleine 2021 aanpassingen in de uitvoering te doen is het gelukt in 2021 goede resultaten te boeken en binnen begroting te blijven.

2.5 Onzekerheden Sociaal domein / decentralisaties Voor een juiste en volledige verantwoording van de lasten inzake Jeugdzorg en Wmo is de gemeente afhankelijk van informatie van derden te weten productieverantwoordingen met controleverklaringen van de accountant van de betreffende zorgverlener en de controleverklaring over de besteding van de PGB-budgetten van de auditdienst van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De lasten en baten zoals verantwoord in de jaarrekening zijn als volgt: • Zorg in natura (ZIN), Wmo begeleiding en Jeugdzorg € 8.306.460 • Persoonsgebonden Budgetten (PGB) € 93.581 Tot een bedrag van € 8.001.102 hebben wij van de zorgaanbieders goedkeurende controleverklaringen ontvangen. Voor het gedeelte waarvoor we geen (goedkeurende) verklaring of poductieverantwoording € 368.893 hebben ontvangen, hebben we zelf onderzoek gedaan. Dat

Jaarstukken Westervoort 2022 - 2 Programma Maatschappij

41

heeft samen met de goedkeurende verklaringen geleid tot het feit dat er geen sprake meer is van onzekerheid. 3 Programma Omgeving 3.1 Wat hebben we bereikt? Programmadoel In Westervoort is het goed leven en werken. Wij willen een aantrekkelijke werk- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. We creëren ruimte voor gerichte ontwikkelingen en initiatieven. Toelichting Hoofddoelen Daarom zetten we in op: • Het versterken van goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. • Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. • Het implementeren van nieuwe wetgeving die op ons afkomt. Externe ontwikkelingen Verdere economische groei In 2022 kwam een einde aan de coronamaatregelen, maar kregen we te maken met de oorlog in Oekraïne en de gevolgen daarvan. Prijzen stegen, van onder meer energie en bouwmaterialen. Levertijden namen toe. Toch lieten de meeste sectoren groei zien, maar lopen ook tegen grenzen aan. Bijvoorbeeld door de enorme krapte op de arbeidsmarkt. De gemeenten in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen ontwikkelden samen het programma Toekomstgericht Ondernemen dat ondernemers in de regio wordt aangeboden. De revitalisering van Het Ambacht en de oprichting van de BIZ hebben geleid tot een succesvolle samenwerking tussen ondernemers, politie, brandweer en gemeente ter bevordering van en prettig veilig ondernemen.

Ten behoeve van het centrum is een programmaplan gemaakt voor de transformatie van De Wyborgh, de mogelijke transformatie van het gemeentehuis en de transformatie van de openbare ruimte Regionaal Programma Werklocaties (RPW) De vraag naar bedrijfskavels in de regio bleef onverminderd groot en het aanbod is nog maar zeer beperkt. In de Liemers wordt op de vraag ingespeeld met de planontwikkeling voor de uitbreiding van bedrijventerreinen in Duiven, Zevenaar en Montferland. In regionaal verband zijn de voorbereidingen getroffen voor het openstellen van de tweede en laatste tranche in het kader van het RPW 2021-2024. Gemeenten kunnen hun belangstelling kenbaar maken voor de uitbreiding van regionale bedrijventerreinen in januari en februari 2023. Richting circulaire economie en duurzaamheid In 2022 is de naam van het programma Circulaire Economie veranderd in het programma Duurzaamheid, omdat de naam Circulaire Economie eigenlijk een te beperkte duiding geeft voor een integraal duurzaamheidsprogramma. Het programma Duurzaamheid bestaat namelijk uit drie programmalijnen: Energietransitie, Klimaatadaptatie en Circulariteit (grondstoffentransitie).

42

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

Daarnaast is er speciale aandacht voor het thema toekomstbestendige bedrijventerreinen dat de drie lijnen met elkaar verbindt. In 2022 waren belangrijke externe ontwikkelingen de COVID-19 pandemie (waardoor fysieke bijeenkomsten nog onmogelijk waren). Daarnaast vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats en werden nieuwe colleges en coalitieakkoorden gevormd. Beide hebben een belangrijke stempel gedrukt op de eerste helft van het jaar. Een andere externe ontwikkeling met impact was het advies over het toepassen van een milieueffectrapportage voorafgaand aan de besluitvorming over de Regionale Energiestrategieën (RES’en). De vraag was of en wanneer dit op grond van de EU-richtlijn voor Strategische Milieubeoordeling (smb-richtlijn) vereist of gewenst is bij de nadere uitwerking van de RES en de verankering hiervan met instrumenten van de Omgevingswet. De conclusie was dat de RES 1.0 niet plan-MER-plichtig is, maar de RES 2.0 in sommige gevallen wel, wat gevolgen had op het RES-document en het RES-proces. Qua thematiek stonden energiebesparing en de aanpak energiearmoede hoog op de agenda net als bij veel andere gemeenten. Ook konden we verder aan de slag gaan met het transitiegereed maken van de Mosterdhof, nadat eind 2021 de transitievisie warmte werd vastgesteld.

De woningmarkt Tot 2040 staat Nederland grote demografische veranderingen te wachten, zoals de blijvende groei van het aantal huishoudens, de verdergaande vergrijzing waardoor het aandeel ouderen in de totale bevolking toeneemt en een blijvende immigratie. Het aantal huishoudens blijft door de gezinsverdunning (toename van het aantal kleinere 1- en tweepersoonshuishoudens) echter groeien. Zo zijn er tot 2030 zo’n 1 miljoen extra woningen nodig in Nederland. Ook in de regio Arnhem-Nijmegen en in de Liemers blijft het aantal huishoudens groeien en zijn er veel extra woningen nodig. Voor de Liemers is in het regionale woningmarktonderzoek van 2019 de groei van de woningbehoefte berekend op 4.850 woningen. Dat is een groei van de woningvoorraad met 8,4%. Ter vergelijking de berekende groei van de woningvoorraad van Arnhem tot 2040 is 12,5%. Om aan het Westervoortse aandeel in de groei van de Liemerse woningbehoefte te kunnen voldoen en om het woningtekort (waar in Westervoort vanwege de nabijheid van Arnhem sprake van is) te kunnen inlopen gaat de gemeente ook voor Westervoort uit van een groei van 8,4% van de woningvoorraad. Dat betekent op basis van de cijfers van 2019 dat er tot 2040 voor bijna 750 woningen plannen moeten komen. Het kunnen laten bouwen van deze aantallen woningen is een stevige opgave waar ook in regionaal verband hard aan wordt gewerkt.

In 2020 zijn gemeenten binnen de Groene Metropoolregio, provincie Gelderland en Rijk een langjarig partnerschap aangegaan voor een beter werkende woningmarkt. Landelijk heeft deze opgave sindsdien steeds meer aandacht en prioriteit gekregen. Het Rijk heeft in 2022 met alle provincies afspraken gemaakt over de bouw van 900.000 woningen tot en met 2030, met als streven dat hiervan minimaal 2/3e deel betaalbaar is. In 2022 is ook het jaar van de oorlog in Oekraïne, verder stijgende bouwkosten, een blijvend gebrek aan personeel, en het ontbreken van middelen om onrendabele toppen af te dekken. Dit alles maakt het realiseren van deze stevige betaalbare woningbouwopgave tot een uitdaging waarvoor samenwerking essentieel is. Naar een nieuwe Omgevingswet De Omgevingswet is wederom uitgesteld. De Eerste Kamer stemde op 14 maart 2023 in met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Vermindering legesinkomsten vanwege invoering Wet kwaliteitsborging In 2022 is de Wet Kwaliteitsborging nog niet in werking getreden. Dit betekent dat in 2022 ook geen sprake is van derving leges inkomsten vanwege deze wet. Wanneer deze wet wel in werking treedt is nog niet duidelijk.

Daarnaast wordt gewerkt aan een nieuwe legesverordening omgevingsvergunning waarin de financiële gevolgen van de WKB verdisconteerd zullen worden zodat de impact van de inwerkingtreding van deze wet geminimaliseerd zullen worden.

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

43

In 2022 is ruim € 61.000 leges meer geïnd dan in de begroting (ook na wijziging) 2022 was opgenomen. Dit is te verklaren uit het feit dat er meer wat grotere bouwwerken zijn vergund (o.a. appartementencomplex) dan voorzien was. Deze extra inkomsten zijn gerealiseerd met extra inhuur capaciteit. Voor 2023 voorzien wij eveneens extra aanvragen (met name realisatie woningbouw) waarvoor ook extra inhuur noodzakelijk zal zijn. De bekostiging van deze extra inhuur (€ 26.000) zal worden meegenomen in de voorjaarsnota van 2023. Ontwikkelingen in het beheer van de openbare ruimte De openbare ruimte staat onder druk. Met bestaande middelen is het niet mogelijk al het beheer en onderhoud in de openbare ruimte uit te voeren conform het vastgestelde beheerniveau. Hierover is de gemeenteraad op 7 december 2020 geïnformeerd op basis van het rapport “Basis in Beeld”. Op 19 december 2022 heeft de gemeenteraad een ander kwaliteitsniveau vastgesteld. Voor het beheer van de openbare ruimte is gekozen voor kwaliteitsniveau ‘Sober’. Het vastgestelde kwaliteitsniveau laat een differentiatie zien in kwaliteitsniveau tussen de verschillende beheergroepen. De basis van dit kwaliteitsniveau is kwaliteitsniveau ‘C’ van het CROW met enkele onderdelen op kwaliteitsniveau ‘B’.

Hierbij wordt rekening gehouden met de beperkte financiële middelen en het herstelplan, maar het voorkomt ook kapitaalvernietiging en draagt daarnaast bij aan de doelstelling om een aantrekkelijke en uitnodigende gemeente te zijn. Voor dit kwaliteitsniveau wordt structureel € 465.000 bijgeraamd. De vastgestelde kwaliteitsniveaus worden opgenomen in het IBOR. en is vanaf 2023 leidend voor het beheer van de openbare ruimte. Voor het wegwerken van het achterstallige onderhoud is door de gemeenteraad geld beschikbaar gesteld voor de komende 5 jaar. In 2022 is het onderhoud van de openbare ruimte uitgevoerd binnen de beschikbare budgetten. Ook is er gestart met het wegwerken van de achterstanden bij verhardingen in de komende 5 jaar. Voorjaar 2023 wordt de weginspectie geactualiseerd. Deze wordt leidend bij het uitvoeren van verhardingen onderhoud. Over de financiële vertaling meer onder Beleidsbegroting, paragraaf 3, Onderhoud Kapitaalgoederen. Het integrale beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR) is in december 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Het opstellen van één Integraal Beheerplan Openbare Ruimte volgt uit dit vastgestelde beleidsplan en wordt naar verwachting in Q4 2023 afgerond.

De geraamde kosten van € 11.667 voor het opstellen van de verschillende beheerplannen waren voor 2022 geraamd maar worden overgeheveld naar 2023 en ingezet voor het opstellen van één integraal beheerplan. 3.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? A. Het versterken van een goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. Dit zijn de speerpunten: A.1 Doel

Revitalisering winkelgebied Westervoort Westervoort wil een aantrekkelijke gemeente zijn voor ondernemers en de economische ontwikkeling in het winkelgebied stimuleren. Dit zorgt voor (het behoud van) werkgelegenheid en houdt het voorzieningenniveau voor inwoners in stand.

44

Toelichting

Bereikt/niet bereikt

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

In 2021 is de Centrumvisie Westervoort opgesteld samen met stakeholders uit het centrum. In 2022 is deze visie uitgewerkt tot een schetsontwerp voor het winkelcentrum dat gesteund wordt door de eigenaar, de winkeliers en de gemeente. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd in juni 2022. Met dit plan krijgt Westervoort weer een centrum met minder leegstand, waar bewoners zich thuis voelen, bezoekers welkom zijn en ondernemers een goede boterham kunnen (blijven) verdienen. Winkels worden meer gegroepeerd en beter gesitueerd, het winkeloppervlak neemt af en er komen woningen bij. In 2022 is er begonnen met de uitwerking van het schetsontwerp. Met verschillende winkeliers zijn de globale plannen voor het centrum vertaald naar meer concrete plannen per winkel. Gemeente en ontwikkelaar hebben de afstemming gestart over onder andere de woningbouw, ontsluiting, parkeren en de benodigde planologische procedure. Medio 2023 wordt voor het winkelcentrum het voorlopig ontwerp afgerond met daarbij inzicht in de locaties en inrichting van de winkels, woningen, fasering, ontsluiting, parkeren en de benodigde aanpassingen aan de openbare ruimte. Realisatie van het plan zal stapsgewijs plaatsvinden. De precieze planning van de realisatie wordt de komende maanden verder duidelijk.

In 2023 kan een enkele eerste winkelier al verhuizen waar dit binnen het huidige planologische regime mogelijk is en wordt een begin gemaakt met benodigde planologische procedures. Meer uitgebreide bouwwerkzaamheden worden verwacht in 2024 en 2025. Naast de transformatie van het winkelcentrum wil de gemeente ook de openbare ruimte in het centrum opknappen en onderzoeken wat de transformatie-mogelijkheden zijn van het oudere deel van het gemeentehuis. Ook wil het college onderzoeken of de ambities voor de spoorzone uit de Verstedelijkingsstrategie Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen nog meer kansen bieden voor het centrum. Uitgangspunt daarbij is dat de zoektocht naar aanvullende kansen niet ten koste gaat van de planning van het winkelcentrum. Medio 2023 komt het college daarom met een programmaplan voor de bredere opgaven van het centrum van Westervoort dat wordt voorgelegd aan uw raad. Het programmaplan zal voorzien in het uitvoeren van onderzoeken naar ondermeer de openbare ruimte. Voordat er keuzes worden gemaakt over investeringen in de openbare ruimte worden hiervoor financiering en subsidies gezocht en indien nodig een voorstel aan uw raad voorgelegd om een krediet beschikbaar te stellen. De gemeente is in gesprek met de provincie over mogelijke subsidie voor de planfase. Ook wordt gezocht naar subsidies voor de uitvoeringsfase.

A.2 Doel

Een circulaire economie dichterbij brengen 1) Het verduurzamen van de lokale economie, verstevigen van het vestigingsklimaat van Duiven en het bereiken van een energieneutrale energievoorziening in 2050. 2) Het voldoen aan de wettelijke verplichtingen die voortvloeien uit o.a. de Klimaatwet, Grondstoffenakkoord en Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie.

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

Toelichting

45

Voor de programmalijn Energietransitie hebben we de ambities (23% energieneutraal in 2023, 41% energieneutraal in 2030 en 100% energieneutraal in 2050) vastgelegd in lijn met het Klimaatakkoord en de inmiddels vastgestelde Klimaatwet. De uitwerking van de programmalijn Circulariteit is eind 2021 door uw raad de Routekaart Circulariteit vastgesteld: volledig circulair in 2050. De programmalijn Circulariteit ziet toe op de grondstoffentransitie en reststromenverwaarding waarbij grondstoffen efficiënt moeten worden ingezet en hergebruikt, zonder schadelijke emissies naar het milieu. De programmalijn Klimaatadaptatie bestaat uit de opgave om de kwetsbaarheid als gevolg van klimaatverandering te verminderen met als doelstelling: Klimaatbestendig en water robuust in 2050. Deze plicht is vastgelegd in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie is een plan van Nederlandse overheden om wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen te beperken.

46

Bereikt/niet bereikt

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

De ambitie om in 2023 23% energieneutraal te zijn hebben we bereikt door onze inspanningen op het gebied van grootschalige opwek van zon en wind en het feit dat de AVR ons voor een belangrijk deel van stadswarmte voorziet. In 2022 zijn er tal van zaken binnen deze pijler opgepakt t.b.v. de energietransitie, zoals de aanpak energiearmoede. Een groot deel van deze huishoudens betreft sociale huurwoningen. Voor de lange termijn wordt hiervoor samengewerkt met woningcorporaties, op korte termijn konden we in 2022 alvast kleine energiebesparende maatregelen verstrekken en huisbezoeken faciliteren door energiecoaches. Voor particuliere huiseigenaren is uitvoering gegeven aan de Reductie Regeling Energieverbruik Woningen om hen te helpen energie te besparen. Op het gebied van zonne- en windenergie is in 2022 het ‘Beleidskader Grootschalige opwek zon en wind’ vastgesteld. Ook hebben we een aantal grootschalige zon- en windprojecten getoetst en begeleid en hebben we de oprichting van de Energiecoörporatie Energie De Liemers ondersteund. Als gevolg van het advies over de al dan niet verplichte plan-MER (zie externe ontwikkelingen) is er een ‘Zienswijze PlanMER RES 2.0’ opgeleverd. Verder is er gewerkt aan een gemeente brede Warmtebronnenstrategie, met als doel richting te geven aan de ontwikkeling en inzet van duurzame warmtebronnen in de gemeente.

De vaststelling van de Transitievisiewarmte in 2021 zorgde ervoor dat we aan de slag konden met het transitiegereed maken van de Mosterdhof. Zoals door het organiseren van collectieve inkoopacties en het verzorgen van verduurzamingsadviezen via persoonlijke woonplannen. Ook is er gewerkt aan de verduurzaming van wijkgebouw De Bult in Broeklanden. Klimaatadaptatie Alle werkregio’s in Nederland doorlopen nu de 7 ambities van het DPRA, als onderdeel van het Nationaal Deltaprogramma. Een belangrijke mijlpaal in 2022 was dus de vaststelling van het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie en het daarbij beschikbaar gestelde budget. Ondertussen is begonnen werk te maken van het benutten van meekoppelkansen. Binnen de gemeente zijn nu diverse herinrichtingstrajecten waar klimaatadaptatie veel meer dan voorheen een plaats heeft en de inrichting heeft bepaald. Gedacht kan worden aan reststromenverwaarding waarbij grondstoffen efficiënt moeten worden ingezet en hergebruikt, zonder schadelijke emissies naar het milieu. De programmalijn Klimaatadaptatie bestaat uit de opgave om de kwetsbaarheid als gevolg van klimaatverandering te verminderen met als doelstelling: Klimaatbestendig en water robuust in 2050. Deze plicht is vastgelegd in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA).

Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie is een plan van Nederlandse overheden om wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen te beperken

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

47

Energietransitie De ambitie om in 2023 23% energieneutraal te zijn hebben we bereikt door onze inspanningen op het gebied van grootschalige opwek van zon en wind en het feit dat de AVR ons Westervoortvoor een belangrijk deel van stadswarmte voorziet. In 2022 zijn er tal van zaken binnen deze pijler opgepakt t.b.v. de energietransitie, zoals de aanpak energiearmoede. Een groot deel van deze huishoudens betreft sociale huurwoningen. Voor de lange termijn wordt hiervoor samengewerkt met woningcorporaties, op korte termijn konden we in 2022 alvast kleine energiebesparende maatregelen vertrekken en huisbezoeken faciliteren door energiecoaches. Voor particuliere huiseigenaren is uitvoering gegeven aan de Reductie Regeling Energieverbruik Woningen om hen te helpen energie te besparen. Op het gebied van zonne- en windenergie is in 2022 het ‘Beleidskader Grootschalige opwek zon en wind’ vastgesteld. Ook is een aantal grootschalige zon- en windprojecten getoetst en begeleid en is vanuit de gemeente de oprichting van de Energiecoorporatie Energie De Liemers ondersteund. Als gevolg van het advies over de al dan niet verplichte plan-MER (zie externe ontwikkelingen) is er een ‘Zienswijze PlanMER RES 2.0’ opgeleverd. Verder is er gewerkt aan een gemeentebrede Warmtebronnenstrategie, met als doel richting te geven aan de ontwikkeling en inzet van duurzame warmtebronnen in de gemeente.

De vaststelling van de Transitievisiewarmte in 2021 zorgde ervoor dat de gemeente aan de slag kon met het transitiegereed maken van de Mosterdhof, zoals door het organiseren van collectieve inkoopacties en het verzorgen van verduurzamingsadviezen via persoonlijke woonplannen. Ook is er gewerkt aan de verduurzaming van wijkgebouw De Bult in Broeklanden Klimaatadaptatie Alle werkregio’s in Nederland doorlopen nu de 7 ambities van het DPRA, als onderdeel van het Nationaal Deltaprogramma. Een belangrijke mijlpaal in 2022 was dus de vaststelling van het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie en het daarbij beschikbaar gestelde budget. Ondertussen is de gemeente Westervoort begonnen werk te maken van het benutten van meekoppelkansen. Binnen de gemeente zijn nu diverse herinrichtingstrajecten waar klimaatadaptatie veel meer dan voorheen een plaats heeft en de inrichting heeft bepaald. Denk hierbij aan nog nadrukkelijker water vasthouden op de locatie en groenmaatregelen om koelte te brengen. Ook de invulling van de beschikbaar gestelde personele formatie (1 fte) per november 2022 was een mijlpaal, waardoor Westervoort nu echt aan de slag kan met de uitvoering. Verder hebben is in 2022 de Hemelwaterverordening vastgesteld, heeft de verdere implementatie van vastgestelde nota Bloeiend Maaibeheer plaatsgevonden en is het Watertakenplan vastgesteld.

Er zijn tenslotte impulsgelden aangevraagd en is er subsidie aangevraagd en toegekend vanuit de provincie voor de aanpak van hittestress.

48

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

Circulariteit In 2022 is het uitvoeringsprogramma circulariteit 2023-2025 vastgesteld: de vertaling van de doelen die in de Routekaart Circulariteit eind 2021 waren vastgelegd door de gemeenteraad. Deze pijler zal zich dus -net als de pijler Klimaatadaptatie- de komende jaren echt op de uitvoering kunnen gaan richten. Tegelijkertijd is in 2022 circulariteit al steeds meer onderdeel geworden van inkopen en aanbestedingen van de gemeenten. Een voorbeeld is de aanschaf circulair meubilair voor 1Stroom. Het thema afval is belangrijk in de pijler circulariteit. Daarom is er in het 2022 vastgestelde nieuwe afvalbeleidsplan ‘Samen minder Afval’ veel aandacht voor circulariteit. Ook is er gewerkt aan de intensivering van de inzameling van GFT-afval door een proef met wekelijkse inzameling. Verder is er een communicatiecampagne opgezet rondom afval scheiden en is GFT inzameling bij hoogbouw geïmplementeerd. Raad heeft in november 2022 besloten het wekelijks inzamelen van GFT-afval van april tot en met oktober structureel in te voeren in Westervoort. Tenslotte is voor deze pijler de beschikbaar gestelde personele formatie (1fte) in november 2022 ingevuld.

Toekomstbestendige bedrijventerreinen Hoewel we nog weinig directe, wettelijke instrumenten hebben om bedrijven duurzamer te laten opereren, hebben we als gemeente het afgelopen jaar weer stappen gezet om bedrijven binnen de gemeente in ieder geval zoveel mogelijk te stimuleren om te verduurzamen. Monitoring Afgelopen jaar heeft de gemeente voorbereidende stappen gezet om het programma Duurzaamheid gerichter te kunnen monitoren vanuit het college en de raad. Dit blijft nog even pionieren, omdat monitoring van duurzaamheidsprogramma’s landelijk nog in de kinderschoenen staat. In het kader van monitoring van de eigen bedrijfsvoering en ketenpartners als gemeente, zijn er afgelopen jaar wel al gegevens verzameld en voorbereidingen getroffen tbv certificering in voor de CO2-prestatieladder. Dit is een CO2-managementsysteem en kan als aanbestedingsinstrument worden gebruikt.

B. Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. Dit zijn de speerpunten: B.1 Doel

Uitvoeren Woonvisie De omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Westervoort sluiten aan bij de hedendaagse behoefte, initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving. Dit draagt bij aan het behouden van een aantrekkelijke en duurzame leef- en woonomgeving.

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

B.1 Toelichting

Bereikt/niet bereikt

Indicatoren

B.2 Doel

49

Uitvoeren Woonvisie Een actievere en proactieve houding vanuit het gemeentelijke woonbeleid heeft met het opstellen van een nieuwe Woonvisie vorm gekregen. Deze Woonvisie zoals in 2021 is vastgesteld, wordt het nieuwe vertrekpunt voor de pro-actievere gemeentelijke rol en toenemende prioriteit op het beleidsterrein Wonen die van de gemeente gevraagd wordt. Onderwerpen die hierbij spelen zijn het langer zelfstandig thuis wonen, de grote woningbouwopgave, de grote druk op de woningmarkt, de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, de toenemende regionale samenwerking en taken, een actievere rol richting woningbouwcorporaties en een aantal urgente vragen binnen het taakveld wonen, zoals huisvesting arbeidsmigranten en uitvoering geven aan het nieuwe rijkskader omtrent woonwagenstandplaatsen. Ook in 2022 gaat de gemeente concreet uitvoering geven aan het monitoren en opnieuw maken van (jaarlijkse) prestatieafspraken met Vivare, Plavei en Woonzorg Nederland, zodat er voldoende goede woningen beschikbaar zijn en komen voor de doelgroep. Voorts wordt er gewerkt aan het verder uitvoeren van Liemerse Woonagenda en de regionale Woondeal en dit alles passend bij de opgave de juiste woning op de juiste plek op het goede moment. In 2022 is volop uitvoering gegeven aan de doelen uit de Woonvisie 2021, waarover de gemeenteraad onder meer in juli via een brede kennisgeving over is geïnformeerd.

Verder zijn de prestatieafspraken met de corporaties opnieuw geactualiseerd, is er uitvoering gegeven aan de Woondeal 2020 onder andere middels het proces rondom de Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley. Is er in regionaal verband gewerkt aan een nieuwe Woondeal 2023. Er is samen met de regio gestart met een nieuw woningmarktonderzoek. Ook is het proces richting een nieuwe regioanaal afgestemde Huisvestingsverordening opgestart. De vergrote taakstelling van statushouders hebben we naast de opvang van Oekraïners op de woningmarkt kunnen huisvesten. Verder zijn er voor de vele woningbouwlocaties waar aan gewerkt wordt ook weer de nodige stappen richting realisatie gezet. Dit heeft in 2022 geleid tot de oplevering van onder meer 15 woningen de start bouw van 33 woningen en het afronden van de planologische procedures die de bouw van 60 woningen mogelijk maken. Er zijn prestatieafspraken gemaakt met aandacht voor betaalbaarheid/beschikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en kwaliteit van de voorraad. De Woonvisie is in 2021 al door de gemeenteraad vastgesteld. Er is in 2022 uitvoering gegeven aan de Woonagenda 2021-2022 met daarin opgenomen doelen. Uitvoeren Woningbouwprogramma De omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Westervoort sluiten aan bij de hedendaagsebehoefte, initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving.

Dit draagt bij aan het behouden van een aantrekkelijke en duurzame leef- en woonomgeving.

50

B.2 Toelichting

Bereikt/niet bereikt

Indicatoren

B.3. Doel

Toelichting

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

Uitvoeren Woningbouwprogramma Op 9 november 2020 is de notitie Uitvoeringsprogramma Woningbouw gemeente Westervoort 2020-2024 vastgesteld. Hierin staat het te realiseren woningbouwprogramma voor de komende jaren. De gronden die benodigd zijn voor de realisering van de woningbouwopgave zijn nagenoeg allemaal in bezit van ontwikkelaars of particuliere initiatiefnemers. De gemeente heeft in grote lijnen alleen een faciliterende rol om locaties tot ontwikkeling te brengen. De locaties die zijn genoemd in de notitie Uitvoeringsprogramma worden momenteel voortvarend in ontwikkeling gebracht in samenspraak met de ontwikkelaars of particuliere initiatiefnemers. Beekenoord, de Schans en Hof Hamerden worden verder afgerond. Een aantal kleinere (particuliere) initiatieven worden ook gefaciliteerd om ook op die wijze een bijdrage te kunnen leveren aan de woningbouwopgave. Met Vivare wordt onderzocht of op de Clossei 30 huurwoningen kunnen worden toegevoegd. In de Dorpstraat – Hamersestraat wil de gemeente eigenaren van vastgoed met detailhandel bestemming de mogelijkheid geven om woningen te realiseren in plaats van de huidige bedrijfspanden. Voor de locatie de Pals wordt een gebiedsvisie gemaakt. Tevens wordt onderzocht of op de locatie van het Kulturhus ‘De Nieuwhof’ tot een herontwikkeling met woningbouw kan worden gekomen.

Voor Westervoort-Noord wordt gewerkt aan een verdere uitwerking van de haalbaarheidsstudie voor een integrale gebiedsontwikkeling en ook de centrumvisie Westervoort biedt eventueel mogelijkheden voor woningbouw in en rondom het centrum. In 2022 is volop uitvoering gegeven aan de uitvoering van het woningbouwprogramma. Dit heeft in 2022 geleid tot de oplevering van onder meer 15 woningen de start bouw van 33 woningen en het afronden van de planologische procedures die de bouw van 60 woningen mogelijk maken. Verder zijn we in 2022 verder gegaan met de planontwikkeling van andere woningbouwlocaties die de komende jaren moeten leiden tot plannen die nog eens zo’n 600 woningen mogelijk maken. Er volop ingezet op de bestaande woningbouwprojecten. Beekenoord en Huize Hamerden zijn afgerond. Voor de Schans (’t Fort) is een nieuw bestemmingsplan vastgesteld. Hiervan loopt de beroepsprocedure nog. Met de Woonvisie 2021 is het nieuwe woningbouwprogramma vastgesteld. Er is gestart met de gerichte planontwikkeling van meerdere locaties die de komende jaren moeten leiden tot plannen die nog eens zo’n 600 woningen mogelijk maken. Mee-uitvoeren Wijkontwikkelingsplan Mooi Mosterdhof 2019-2030 Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. Het realiseren van een toekomstbestendige woonwijk. Hierbij gaat het in de basis om schoon, heel, veilig en gezond.

Zie begroting 2021-2024 (p. 44).

Jaarstukken Westervoort 2022 - 3 Programma Omgeving

B.3. Bereikt/niet bereikt

51

Mee-uitvoeren Wijkontwikkelingsplan Mooi Mosterdhof 2019-2030 Planning: Diverse werkzaamheden hebben vertraging opgelopen, mede door Corona en extra onderzoek als gevolg van de wijkparticipatie. Dit geldt onder meer voor de ramingen voor het voorlopig, definitief en uitvoeringsontwerp openbare ruimte, subsidieonderzoeken en de aanbesteding van het uitvoeringsontwerp openbare ruimte met bestek. Desondanks is oplevering van de openbare ruimte als geheel nog steeds in 2023 voorzien. Wijk van de Toekomst: Helaas hebben de woonplanaanpak en de collectieve inkoop ons niet gebracht wat we er van verwacht hadden. De na-effecten van Corona en de prijsstijgingen in de bouwsector als gevolg van de oorlog in Oekraïne zijn hier debet aan. Een en ander is ook toegelicht op de raadsinformatieavond Circulaire Economie van 11 oktober 2022. In Q1 verantwoorden we de subsidie aan de provincie en beraden we ons op een mogelijk vervolg vanuit het Programma Duurzaamheid (voorheen Circulaire Economie). Financiën: In 2022 is aanvullende financiering gevonden vanuit de budgetten van het Watertakenplan en Achterstallig wegenonderhoud. Ook is een provinciale ontwerpsubsidie Groene Icoonprojecten ontvangen. Ook is de haalbaarheid van een provinciale begrotingssubsidie verkend. Helaas bleek dit niet haalbaar. Wel worden de Wijkendeal en een provinciale uitvoeringssubsidie Groene Incoonprojecten verder verkend.

Al met al is de verwachting dat de kosten voor de revitalisering van de openbare ruimte door de prijsontwikkelingen als gevolg van Corona en Oekraïne niet binnen deze budgetten en subsidies opgevangen kunnen worden. We komen hier in de Voorjaarsnota 2023 op terug.

Indicatoren

Bestemmingsreserve: De instelling van een bestemmingsreserve blijkt nog altijd meerwaarde te hebben. Niet alle kosten kunnen namelijk geactiveerd worden ten laste van het beschikbaar gestelde investeringskrediet. De hoogte van de bestemmingsreserve bedroeg per 31 december 2022 € 85.012. Een klein deel van de kosten in 2022 kon worden gefinancierd uit andere budgetten, buiten de eerder genoemde 1,8 miljoen om. Een definitief ontwerp is opgesteld voor de openbare ruimte met oog voor wijkparticipatie: AFGEROND, medio 2022. Een aanbesteed uitvoeringsontwerp, zodat dat jaar ook echt de schop de grond in kan: GEPLAND, Q1 2023. Oplevering van de openbare ruimte vanaf 2023: GEPLAND, Q4 2023.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westervoort&id=13e658c8-d4f3-49ec-b280-5f8aff9f9e17