Document · PDF

Programmabegroting 2025

Politieke avond Westerveld 22 oktober 2024, gemeente WesterveldBij agendapunt: Inspreken op de begroting25.988 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Bron: CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

597,70

608,90

773,30

783,40

Westerveld

620,00

654,20

852,50

888,40

Ind 6.001 Jongeren met een delict voor de rechter Omschrijving Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied

2020

2021

2022

Drenthe

1,00%

0,88%

Westerveld

1,00%

Ind 6.002 Kinderen in uitkeringsgezin Omschrijving Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied

2020

2021

2022

Drenthe

6,00%

5,02%

Westerveld

3,00%

Ind 6.003 Netto arbeidsparticipatie Omschrijving Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en nietberoepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking).

Bron: CBS - Arbeidsdeelname (gemeente) Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

66,40

68,80

70,60

71,10

Westerveld

65,50

66,60

68,80

69,10

Ind 6.004 Werkloze jongeren Omschrijving Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker.

Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied

2020

2021

2022

Drenthe

3,00%

2,00%

1,83%

Westerveld

2,00%

1,00%

Ind 6.005 Personen met een bijstandsuitkering Omschrijving Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.

Bron: CBS - reintegratiemonitor Gebied

2020

2021

2023

Drenthe

397,50

360,40

305,00

Westerveld

269,60

211,60

172,30

Ind 6.006 Lopende re-integratievoorzieningen Omschrijving Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Bron: CBS - reintegratiemonitor Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

244,60

242,30

234,60

284,60

Westerveld

122,50

110,30

95,90

123,30

Ind 6.007 Jongeren met jeugdhulp Omschrijving In percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari. Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014), en in natura door de zorgaanbieder is geleverd. PGB gefinancierde hulp en zorg valt hier dus buiten. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Zorg in Natura wordt direct vergoed aan de zorgverlener zonder tussenkomst van de zorggebruiker. In het kader van de jeugdzorg betekent dit dat de hulp rechtstreeks door de gemeente wordt vergoed. Persoonsgebonden budget (PGB)is een geldbedrag waarmee de zorggebruiker zelf zorg, begeleiding, hulp, hulpmiddelen of voorzieningen in kan kopen. Deze wordt verstrekt via de Sociale verzekeringsbank (SVB) maar is ook afkomstig van de gemeente."

Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

13,30%

14,10%

13,60%

13,90%

Westerveld

12,60%

13,50%

12,60%

12,40%

Ind 6.008 Jongeren met jeugdbescherming Omschrijving In percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari 2023. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdij geplaatst’.

Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

1,20%

1,30%

1,20%

1,10%

Westerveld

1,00%

0,60%

Ind 6.009 Jongeren met jeugdreclassering Omschrijving In percentage van alle jongeren in de leeftijd van 12 tot 23 jaar, per 1 januari 2023. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder de overtreding of het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart.

Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied

2020

2021

Drenthe

0,40%

Westerveld

0,00%

0,40%

Ind 6.010 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO Omschrijving Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkvoorziening is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmogegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.

Bron: CBS - Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Wmo Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

752,00

756,00

666,00

755,11

Westerveld

700,00

680,00

670,00

680,00

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

2.598

2.566

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Lasten Baten Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

3.298

2.622

270

209

186

154

-3.028

-2.413

-2.412

6.2 Wijkteams Lasten

1.800

Totaal 6.2 Wijkteams

-1.800

4.941

6.3 Inkomensregelingen Lasten Baten

3.606

Totaal 6.3 Inkomensregelingen

-1.335

6.4 Begeleide participatie Lasten

3.910

3.848

3.749

3.624

Totaal 6.4 Begeleide participatie

-3.910

-3.848

-3.749

-3.624

Lasten

974

989

Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie

-974

-989

Lasten

814

Baten

219

222

Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-595

-592

6.5 Arbeidsparticipatie

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) Lasten

2.260

2.178

Totaal 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

-2.260

-2.178

6.71B Begeleiding (WMO) Lasten

1.102

Totaal 6.71B Begeleiding (WMO)

-1.102

Lasten

690

Totaal 6.71C Dagbesteding (WMO)

-690

Lasten

Totaal 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Lasten

1.467

1.244

1.241

Totaal 6.72A Jeugdhulp begeleiding

-1.467

-1.244

-1.241

Lasten

217

195

Totaal 6.72B Jeugdhulp behandeling

-217

-195

6.71C Dagbesteding (WMO)

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

6.72A Jeugdhulp begeleiding

6.72B Jeugdhulp behandeling

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

6.72C Jeugdhulp dagbesteding Lasten

Totaal 6.72C Jeugdhulp dagbesteding

-87

-78

Lasten

242

217

Totaal 6.73A Pleegzorg

-242

-217

Lasten

369

332

Totaal 6.73B Gezinsgericht

-369

-332

Lasten

Totaal 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

-3

Lasten

742

667

Totaal 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

-742

-667

Lasten

513

461

Totaal 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

-513

-461

Baten

250

Totaal 6.81A Beschermd wonen (WMO)

250

Lasten

384

Totaal 6.82A Jeugdbescherming

-384

Lasten

Totaal 6.82B Jeugdreclassering

-53

-19.520

-18.329

-18.227

-18.102

6.73A Pleegzorg

6.73B Gezinsgericht

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf

6.81A Beschermd wonen (WMO)

6.82A Jeugdbescherming

6.82B Jeugdreclassering

Totaal programma

Financiële mutaties in dit programma Het vastgestelde budget van jaarschijf 2025 in de Begroting 2024 vormt het vertrekpunt voor dit programma: de zogenaamde primitieve begroting. Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma. Hieronder worden de bedragen afgerond op duizendtallen weergegeven: Omschrijving

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

2025

2026

2027

2028

-18.293.000

-17.879.000

-17.775.000

Gemeenschappelijke regeling (Veilig Thuis Drenthe en Publiek Vervoer)

Kadernota

-50.000

-49.000

Personele dekking Sociaal Domein

Kadernota

80.000

Zwemlessen statushouders

Kadernota

-21.000

WSW September circulaire 2023

Kadernota

-35.000

Aframen onterechte kosten

Kadernota

-13.000

Jeugdhulp kinderen AZC

Meicirculaire

-16.000

Participatiewet

Meicirculaire

-248.000

-221.000

-223.000

-98.000

Compensatie Voogdij en 18+

Meicirculaire

-30.000

Aanpak armoede en schulden

Meicirculaire

-40.000

Jeugd (besparingsverlies en werkdrukverlaging)

Meicirculaire

-580.000

-30.000

Inkomensafhankelijke eigen bijdrage WMO

Plan B

200.000

-274.000

Subtotaal mutaties

-1.227.000

-450.000

-452.000

-327.000

Saldo in deze begroting

-19.520.000

-18.329.000

-18.227.000

-18.102.000

Indexatie subsidies

Meerjarenraming

Verbonden partijen Samen met GGD Drenthe worden activiteiten ontplooid om de gezondheid van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, beschermen en bevorderen. Reestmond (sociale werkvoorziening) verzorgt de werkvoorziening: het plaatsen van mensen uit de deelnemende gemeenten die zijn aangewezen op aangepast werk. Reestmond bevordert het vinden van passende arbeid zo dicht mogelijk bij de arbeidsmarkt. Publiekvervoer Groningen Drenthe verzorgt het vervoer van WMO-cliënten en het vervoer van leerlingen naar en van school. Dit in samenwerking met de andere (openbare) vervoerssystemen in de provincie Groningen en Drenthe. De bijdragen van de gemeente zijn als volgt: Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

6860103 Algemene voorzieningen Jeugd U_43300 Gemeenschappelijke regelingen

-43

-44

Totaal 6860103 Algemene voorzieningen Jeugd

-43

-44

U_43300 Gemeenschappelijke regelingen

-15

Totaal 6860104 Algemene voorzieningen WMO

-15

U_43300 Gemeenschappelijke regelingen

-2.818

-2.756

-2.657

-2.532

Totaal 6860401 Sociale werkvoorziening

-2.818

-2.756

-2.657

-2.532

U_34142 Publiek vervoer

-21

Totaal 6860601 Maatwerkvoorzieningen natura materieel

-21

-2.896

-2.836

-2.737

-2.612

6860104 Algemene voorzieningen WMO

6860401 Sociale werkvoorziening

6860601 Maatwerkvoorzieningen natura materieel

Totaal

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Omschrijving programma De kosten voor het gezondheidsbeleid en de bijdrage aan de GGD worden verantwoord in programma 7. Ook de opbrengsten en kosten van de gemeentelijke taken op het gebied van riolering en afval behoren tot dit programma. Milieubeheer is ook onderdeel van dit programma waar alle kosten in het kader van milieu en duurzaamheid, milieuhandhaving en ongediertebestrijding, evenals projecten voor duurzame energie onder vallen. De kosten voor begraafplaatsen, zoals kosten voor lijkschouw en de opbrengsten van grafrechten, worden ook hier verantwoord. Ontwikkelingen en context We staan voor een vitale, toekomstbestendige leefomgeving waarbij milieuwaarden een belangrijk aspect zijn. Ook de opgaven op het gebied van duurzaamheid zijn onverminderd groot, over de volle breedte van het onderwerp. Hoewel duurzaamheid zijn plek heeft in Programma 7, is het thema ook verweven in de andere thema's. In 2024 is Diftar ingevoerd hiermee streven we door afvalstromen nog beter te scheiden naar hergebruik en minder restafval. In 2025 evalueren we het proces en tonen de scheidingsresultaten. In 2025 gaan we verder met het toekomstbestendiger maken van de landbouw. We zijn in gesprek met de sector en proberen met de ontwikkelingen balans te vinden tussen natuur, recreatie, volksgezondheid, milieu en economie.

Wij zijn in gesprek met agrariërs die willen stoppen of transformeren. Daarbij wordt ook gekeken naar de maatschappelijke impact die dit heeft. Het vinden van een balans tussen de verschillende belangen in dit programma heeft een grote mentale impact op ondernemers in de landbouwsector en inwoners van onze gemeente. Hier is aandacht voor. In 2025 wordt het geactualiseerde duurzaamheidsbeleid gepresenteerd, met daarbij het meerjarig uitvoeringsprogramma. Daarna wordt ook de voedselbossenstrategie en de lokale adaptiestrategie (LAS) met de daarbij horende lokale uitvoeringsagenda (LUA) opgeleverd. Hierin beschrijven we hoe we klimaatadaptief denken willen inbedden in onze samenleving. Gemeentelijke beleidskaders - Duurzaamheidsnota Westerveld (Samenwerken aan Duurzaamheid). - Beleid grootschalige opwek van zonne-energie op land en/of water 2024-2025. - Regionale adaptatie strategie en regionale uitvoeringsagenda. - Gemeentelijk riolering plan. - Beleidsnotitie duurzaamheid. - Verordening afvalstoffen. - Transitievisie warmte. Doel 7.1 Duurzame landbouw We gaan de landbouw duurzamer en toekomstbestendiger maken. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 7.1.5 Beleidskader voedselbossen Omschrijving We stellen beleidskaders rondom de vraagstukken klimaatadaptie voedsellandschappen, agroforestry en bossenstrategie (voedselbossen) op.

Doel 7.2 Bevorderen volksgezondheid We willen de volksgezondheid bevorderen. 42

Wat gaan we daarvoor doen? Actie 7.2.3 Aansluiten landelijke aanpak mentale gezondheid Omschrijving We sluiten ons aan bij de landelijke aanpak ‘mentale gezondheid: van ons allemaal’, met specifieke aandacht voor de zorgen rondom het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de aanwezigheid van de wolf. Doel 7.3 Goed woon- en leefklimaat We streven naar een goede kwaliteit van het woon- en leefklimaat met oog voor klimaat, milieu, duurzaamheid en biodiversiteit. Ind. 7.001 Hernieuwbare electriciteit Omschrijving Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit.

Bron: Berekening Gebied

2020

2021

2022

Drenthe

32,40%

44,80%

73,10%

Westerveld

19,10%

22,30%

27,30%

Ind 7.002 Omvang huishoudelijk restafval Omschrijving Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

Bron: CBS - Huishoudelijk afval Gebied

2020

2021

2022

Drenthe

153,00

148,00

129,13

Westerveld

121,00

127,00

114,70

Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Lasten

886

884

Totaal 7.1 Volksgezondheid

-886

-884

Lasten

2.414

2.502

2.546

Baten

2.152

2.252

Totaal 7.2 Riolering

-262

-251

-294

Lasten

2.350

2.679

Baten

2.750

2.800

2.850

400

121

171

Lasten

204

184

Totaal 7.4 Milieubeheer

-204

-184

Lasten

475

Baten

375

Totaal 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

-99

-100

Totaal programma 7

-1.051

-1.298

-1.291

7.1 Volksgezondheid

7.2 Riolering

7.3 Afval

Totaal 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Omschrijving

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

2025

2026

2027

2028

-940.000

-959.000

-1.032.000

2.000

32.000

Gemeenschappelijke regeling (GGD Drenthe)

Kadernota

-31.000

Beëindigingsregeling veehouders

Meicirculaire

-20.000

Indexatie leges

Meerjarenraming

10.000

Effect kostendekkendheid afval

Meerjarenraming

-43.000

-323.000

-273.000

Indexatie budgetten

Meerjarenraming

-27.000

-111.000

-338.000

-258.000

-1.051.000

-1.298.000

-1.291.000

Subtotaal mutaties

Saldo in deze begroting

Betrokkenheid Verbonden partijen Door deelname met aandelen in het Regionaal Orgaan Verwijdering Afvalstoffen (ROVA) kan de gemeente gebruik maken van de aangeboden diensten.

Samen met GGD Drenthe worden activiteiten ontplooid om de gezondheid van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, te beschermen en te bevorderen. De bijdragen van de gemeente zijn als volgt: Bedragen x €1.000

Kosten Verbonden partijen

Concept Begr. 2025 Concept Begr. 2026 Concept Begr. 2027 Concept Begr. 2028

6870101 Jeugdgezondheidszorg

-581

-573

6870102 Algemene gezondheidszorg

-189

-195

Totaal

-770

-768

Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Omschrijving programma Programma 8 bevat kosten die op grond van de Omgevingswet worden gemaakt, bijvoorbeeld kosten gerelateerd aan het opstellen van omgevingsplannen. Daarnaast vallen de kosten en opbrengsten van het grondbedrijf die in de gemeentelijke exploitatie tot uitdrukking komen hier ook onder evenals kosten voor het opstellen van (nieuw) woonbeleid. Opbrengsten van bouwleges en kosten die betrekking hebben op woningbouw en woningverbetering, bouwtoezicht en de basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) worden hier ook verantwoord. Ontwikkelingen en context Westerveld is een prachtige gemeente om in te wonen. Het is onze ambitie om de planvorming voor 1.000 nieuwe woningen voor 2030 te realiseren. Voor de korte termijn liggen we op koers, voor de lange termijn zijn extra gronden nodig. Om hier uitvoering aan te geven heeft de raad kredieten beschikbaar gesteld voor planvorming en aankoop van gronden. Via het woningbouwprogramma concretiseren we ontwikkelingen als Valderse, Storkschool, Meerkamp en Hesselte. Deze programmatische aanpak willen we in 2025 continueren. Voor een verdere blik op de toekomst stellen we een woonvisie en marktonderzoek op en presenteren dit aan de raad. Gemeentelijke beleidskaders - Woonvisie 2019 -2025. - Addendum op de Woonvisie 2022.

- Woningbouwprogrammering 2023 – 2026. - Omgevingsvisie 2022. - Nota grondbeleid. Doel 8.1 Realiseren 1.000 woningen voor 2030 Het is onze ambitie om 1.000 nieuwe woningen voor 2030 te realiseren. We willen dat de planvorming hiervoor deze collegeperiode klaar is. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 8.1.6 Planvorming bouw 1.000 woningen Omschrijving Het afronden van (lopende) omgevingsplanprocedures, het faciliteren en opstarten van nieuwe (gemeentelijke en particuliere) woningbouwprojecten en het actief verwerven van gronden ten behoeve van grotere woningbouwlocaties zorgen ervoor dat de planvorming voor 1.000 nieuwe woningen aan het einde van de collegeperiode gereed is. Actie 8.1.7 Locaties Storkschool en Valderse III Omschrijving

We zijn gestart met de realisatie van locatie Storkschool en Valderse III in Dwingeloo (circa 115 woningen).

Actie 8.1.8 Woonvisie en woningmarktonderzoek Omschrijving

In 2025 doen we een woningmarktonderzoek en vernieuwen we de woonvisie. Deze bieden we ter informatie aan de raad aan

Ind 8.001 Demografische druk Omschrijving

Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Bron: CBS Bevolkingsstatistiek Gebied

2021

2022

2023

2024

Drenthe

80,90%

81,20%

81,40%

81,90%

Westerveld

89,40%

90,80%

92,00%

92,40%

Ind 8.002 Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Omschrijving

Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde woz-waarde van woningen in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting. Bron: COELO - Atlas lokale lasten Gebied

2021

2022

2023

2024

Drenthe

721,00

810,00

831,00

864,21

Westerveld

677,00

778,00

867,00

848,79

Ind 8.003 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Omschrijving

2021

2022

2023

2024

Drenthe

771,00

860,00

883,00

916,27

Westerveld

752,00

858,00

973,00

942,73

Ind 8.004 Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000) Omschrijving

De WOZ-waarde van alle woningen. Alle verblijfsobjecten in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)met minimaal een woonfunctie en eventueel een of meer andere gebruiksfuncties worden als woning aangemerkt.

Bron: CBS - Waarde onroerende zaken Gebied

2021

2022

2023

2024

Drenthe

230,00

255,00

295,00

307,00

Westerveld

303,00

327,00

374,00

390,00

Ind 8.005 Nieuw gebouwde woningen Omschrijving

Bron: Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

6,50

7,80

6,40

5,80

Westerveld

0,00

3,00

20,70

4,60

Programma 8 VHROSV Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Lasten

846

619

Baten

-825

-598

Lasten

940

Baten

940

Lasten

2.329

2.327

2.343

Baten

530

605

655

705

Totaal 8.3 Wonen en bouwen

-1.799

-1.722

-1.688

-1.638

Totaal programma 8

-2.624

-2.320

-2.286

-2.236

8.1 Ruimte en leefomgeving

Totaal 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

Totaal 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

2025

2026

2027

2028

-2.329.000

-2.420.000

-2.436.000

-154.000

Gemeenschappelijke regeling (RUD)

Kadernota

-172.000

Uitgaven omgevingswet

Meicirculaire

-227.000

Opbrengst omgevingsvergunningen

Meerjarenraming

15.000

165.000

215.000

265.000

Verdeling stelpost indexatie

Meerjarenraming

88.000

-295.000

100.000

150.000

200.000

-2.624.000

-2.320.000

-2.286.000

-2.236.000

Subtotaal mutaties

Saldo in deze begroting

Verbonden partijen De RUD Drenthe draagt zorg voor de uitvoering van alle milieuvergunningen en -meldingen, het milieutoezicht en de handhaving van alle milieuaspecten en advisering op het gebied van milieu. De te betalen bijdrage is als volgt: Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

RUD Drenthe

-1.310

Totaal programma

-1.310

Overige programma onderdelen De presentatie in dit onderdeel sluit aan bij de regelgeving van het BBV.

Overhead Omschrijving programma In het programma ‘Overhead’ worden alle kosten met betrekking tot ondersteuning van de ambtelijke organisatie verantwoord. Dit betreffen salariskosten, kosten voor inhuur van personeel, en huisvestingskosten. Daarnaast worden ook de kosten voor informatievoorziening en faciliteiten verantwoord in dit programma. Bijdragen aan de gemeenschappelijke regeling Shared Service Centrum ONS zijn ook onderdeel van ‘overhead’. Ontwikkelingen en context De laatste jaren is de overhead verder toegenomen als gevolg van inflatie en nieuwe caoafspraken. Daarnaast wordt automatisering en de beveiliging van onze gegevens een steeds belangrijker en stijgen de kosten navenant. De ontwikkelingen op deze gebieden gaan snel en zijn voor een individuele gemeente lastig bij te houden. Het is daarom noodzakelijk om samen te werken. Westerveld is hiervoor aangesloten bij de gemeenschappelijke regeling Shared Service Centrum ONS. Samen met de ander partners wordt actief gekeken waar we samen kunnen werken op onder andere het gebied van automatisering, beveiliging, HR en inkoop. Voor meer informatie over personele ontwikkelingen en digitalisering verwijzen we naar de paragraaf bedrijfsvoering.

Gemeentelijke beleidskaders Op dit onderdeel zijn alleen de wettelijk voorgeschreven richtlijnen van toepassing zoals het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de notitie overhead van de commissie BBV. Doel O.1 Toekomstbestendige informatievoorziening Wij streven naar een optimale dienstverlening, met transparantie in beleid, efficiëntie, hulpvaardigheid. Ind 0.001 Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Onderdeel

2021

2022

2023

2024

2025

Formatie

8,62

8,40

8,72

20,66

10,94

Ind 0.002 Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Bron: Eigen gegevens Onderdeel

2021

2022

2023

2024

2025

Bezettiing

8,48

8,12

8,72

11,47

10,79

Ind 0.003 Apparaatskosten (per inwoner) Bron: Eigen begroting Gebied

2021

2022

2023

2024

2025

Westerveld

769,90

793,60

819,82

640,45

682,70

Ind 0.004 Externe inhuur (kosten als % van de totale loonsom + kosten totale inhuur) Bron: Eigen begroting Gebied

2021

2022

2023

2024

2025

Westerveld

19,44

19,60

4,42

3,06

3,67

Ind 0.005 Overhead (als % van de totale lasten) Bron: Eigen begroting Gebied

2021

2022

2023

2024

2025

Westerveld

15,00

15,51

20,60

19,90

20,47

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Lasten

13.768

13.640

13.656

Baten

Totaal 0.4 Overhead

-13.697

-13.569

-13.585

Totaal Overhead

-13.697

-13.569

-13.585

0.4 Overhead

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

2025

2026

2027

2028

-12.767.000

-12.497.000

-12.510.000

Gemeenschappelijke regeling (SCC/ONS)

Kadernota

-335.000

Personeel Sociaal Domein

Kadernota

-80.000

Applicaties en verzekeringen

Kadernota

125.000

Westervelder Courant

Kadernota

-7.000

-9.000

-12.000

Meicirculaire

-420.000

-560.000

Meerjarenraming

-213.000

-930.000

-1.072.000

-1.075.000

-13.697.000

-13.569.000

-13.585.000

Stelpost CAO verhogingen

Verdeling stelpost indexatie

Subtotaal mutaties

Saldo in deze begroting

Kosten van overhead als percentage De kosten voor overhead bestaan uit huisvestingskosten, personeelskosten, kosten voor informatievoorziening en faciliteiten. Deze kosten zijn verantwoord in taakveld 0.4. Kostensoort

Begroting 2024

Begroting 2025

557.900

582.482

Personeel

9.009.200

9.531.887

Informatievoorziening

2.836.700

3.201.996

393.200

380.800

12.811.000

13.697.165

19,9%

20,47%

Huisvestingskosten

Faciliteiten

Totaal lasten overhead

Percentage overhead

De hier gepresenteerde bedragen zijn exclusief bestuur en griffie. Ze sluiten aan op het taakveld 0.4: Overhead. De personeelskosten worden vooraf op basis van verzamelde uren en verwachte inzet toegerekend aan de programma’s. Dat geldt niet voor het budget voor vervanging tijdens ziekte en voor de inhuur van personeel. Die lasten worden verdeeld over de programma’s op basis van de realisatie. Betrokkenheid Verbonden partijen ONS is de partner (in de vorm van een Gemeenschappelijke Bedrijfsvoering) die het technisch beheer ICT, inkoop en de personeels- en salarisadministratie verzorgt. De daarvoor in rekening gebrachte kosten zijn als volgt: Bedragen x €1.000

Kosten Verbonden partijen

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

6800413 Dienstverlening SCCONS

-2.255

Totaal

-2.255

Algemene dekkingsmiddelen Omschrijving programma De algemene dekkingsmiddelen worden gevormd uit een aantal structurele niet aan taakvelden gekoppelde inkomsten. Deze dekkingsmiddelen krijgen we van het Rijk (algemene uitkering), van inwoners (heffingen) dan wel uit beleggingen. De inkomsten zijn onder te verdelen in treasury, belastingen, algemene uitkering, overige uitkeringen gemeentefonds en overige baten en lasten. De mutaties reserves en voorzieningen vallen ook onder dit programma. Ontwikkelingen en context De begroting 2025 is gebaseerd op de meicirculaire 2024. Zoals bekend hebben gemeenten nog steeds te maken met het ravijnjaar 2026 waarbij er sprake is van een terugval in de algemene uitkering van landelijk drie miljard euro. Dit heeft ook gevolgen voor de meerjarenbegroting van de gemeente Westerveld. Hierdoor zijn we genoodzaakt om in deze begroting een aantal bezuinigingen op te nemen die in de Kadernota 2025 zijn aangekondigd in het scenario ‘plan B’. Eén van deze maatregelen is een verhoging van de onroerende zaak belasting (ozb). Gemeentelijke beleidskaders - Treasury beleid. - Financiële verordening. - Nota reserves en voorzieningen. Doel A.1 Kostendekkend maken afvalstoffenheffing We streven naar een tariefstelling die voor 100% kostendekkend is. De opbrengsten van de afvalstoffenheffing brengen dan evenveel op als de afvalinzameling voor de gemeente kost.

Algemene dekkingsmiddelen Wat gaat het opbrengen? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Lasten

106

Baten

984

Totaal 0.5 Treasury

899

904

888

879

Lasten

194

Baten

3.539

Totaal 0.61 OZB woningen

3.345

0.5 Treasury

0.61 OZB woningen

0.62 OZB nietwoningen Lasten

Baten

1.304

Totaal 0.62 OZB nietwoningen

1.299

Lasten

129

Baten

Totaal 0.64 Belastingen overig

-98

Baten

46.063

42.615

42.825

42.961

Totaal 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

46.063

42.615

42.825

42.961

Lasten

-129

-30

189

351

Totaal 0.8 Overige baten en lasten

129

-189

-351

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

51.636

48.094

48.070

48.034

0.64 Belastingen overig

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

0.8 Overige baten en lasten

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

2025

2026

2027

2028

48.806.000

45.432.000

44.916.000

Rente (langlopende lening en renteopbrengst R/C)

Kadernota

91.000

82.000

73.000

64.000

Aframen stelpost gemeentefonds

Kadernota

-203.000

-522.000

-398.000

-298.000

Algemene uitkering (bijstelling n.a.v. septembercirculaire 2023)

Kadernota

379.000

362.000

1.006.000

766.000

Nieuw beleid

Kadernota

-250.000

-500.000

-750.000

-1.000.000

Algemene uitkering (n.a.v. meicirculaire 2023)

Meicirculaire

1.161.000

337.000

339.000

214.000

Behoedzaamheid

Meicirculaire

-500.000

Indexatie budgetten

Meicirculaire

-500.000

Accres en overige ontwikkelingen

Meicirculaire

700.000

1.600.000

1.550.000

1.950.000

Schrappen opschalingskorting

Meicirculaire

700.000

Aframen nieuw beleid

Plan B

250.000

OZB verhoging (incl. indexatie)

Plan B

391.000

Kapitaallasten

Plan B

135.000

286.000

317.000

405.000

Indexering subsidies

Meerjarenraming

175.000

Verdeling indexatie budgetten

Meerjarenraming

500.000

Subtotaal mutaties

2.830.000

2.662.000

3.153.000

3.117.000

Saldo in deze begroting

51.636.000

48.094.000

48.070.000

48.034.000

Overzicht van de baten algemene dekkingsmiddelen. Bedragen x €1.000 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

0.5 Treasury 6800501 Resultaat financieringsmiddelen

107

6800502 Beleggingen

6800503 Beleggingen nutsbedrijven

786

Totaal 0.5 Treasury

984

6800612 Onroerend zaakbelasting eigenaren Woningen

3.539

Totaal 0.61 OZB woningen

3.539

6800622 Onroerend zaakbelasting gebruikers nietwoningen

435

6800623 Onroerend zaakbelasting eigenaren nietwoningen

869

Totaal 0.62 OZB nietwoningen

1.304

6800641 Inningskosten belastingen

6800642 Kwijtschelding belastingen

Totaal 0.64 Belastingen overig

6800701 Algemene uitkering

43.054

39.748

40.087

40.347

6800702 Integratie Uitkering Sociaal Domein

3.009

2.867

2.739

2.614

Totaal 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

46.063

42.615

42.825

42.961

Totaal baten algemene dekkingsmiddelen

51.921

48.473

48.684

48.819

0.61 OZB woningen

0.62 OZB niet-woningen

0.64 Belastingen overig

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

Deze inkomsten zijn gepresenteerd onder programma 3: Economie. Bedragen x €1.000 Baten Forensen- en toeristenbelasting

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

I_22230 Forensenbelasting

889

Totaal 6830404 Forensenbelasting

889

I_22100 Belastingopbrengsten

1.307

Totaal 6830405 Toeristenbelasting

1.307

Totaal baten forensen- en toeristenbelasting

2.195

6830404 Forensenbelasting

6830405 Toeristenbelasting

Paragrafen Paragraaf A Lokale heffingen Inleiding De paragraaf lokale heffingen beschrijft de geraamde inkomsten en het beleid. Daarnaast wordt een overzicht gegeven van de diverse heffingen, de lokale lastendruk en het kwijtscheldingsbeleid. Hierbij komen de volgende belastingen, heffingen en leges aan bod: • • • • • • •

Onroerende zaakbelastingen Toeristenbelasting Forensenbelasting Rioolheffing Afvalstoffenheffing Leges Lijkbezorgingsrechten

Geraamde inkomsten In deze tabel wordt uitgegaan van de inkomsten uit de lokale heffingen, waarbij de kosten die de gemeente hiervoor moet maken niet zijn meegenomen. Belasting en heffingen (bedragen x € 1.000)

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Verschil

Belastingen

OZB gebruikers niet-woningen

400

435

OZB eigenaren niet-woningen

798

799

869

OZB eigenaren woningen

3.365

3.253

3.539

286

Toeristenbelasting

1.474

1.207

1.307

100

Forensenbelasting

980

989

889

-100

Rioolheffing

2.197

2.148

Afvalstoffenheffing

2.362

2.426

2.110

-316

225

292

301

Heffingen

Leges

Leges burgerzaken

Leges markten

Leges lijkbezorgingsrechten

354

365

375

Leges bestemmingsplannen

Leges vergunningen

599

515

530

12.790

12.429

12.538

109

Totaal

De opbrengsten van de belastingen en leges stijgen met de inflatiecorrectie van 3%, hetgeen ook in de tarieven zal worden verdisconteerd. Naast de gehanteerde 3% inflatiecorrectie, zal er voor de OZB in 2025 een extra verhoging van € 250.000 worden toegepast, zoals in de Kadernota staat verwoord. Verder nemen de inkomsten aangaande de toeristenbelasting extra toe door het vervallen van vrijstellingen. Deze geraamde meeropbrengst wordt ingezet door de tarieven voor de forensenbelasting te verlagen. De inflatiecorrectie is niet doorgevoerd op de opbrengsten toeristenbelasting en forensenbelasting, omdat hiervoor bij de Kadernota 2025 al voorstellen zijn gedaan. Belastingen De gemeente Westerveld kent een drietal belastingen: • Onroerende zaakbelastingen • Toeristenbelasting • Forensenbelasting Kenmerkend aan belastingen is dat er geen direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Met andere woorden: de burger draagt bij aan de algemene kas van de gemeente, waaruit een deel van de uitgaven betaald worden. Onroerende zaakbelastingen Beleid Het percentage voor de OZB-tarieven wordt berekend door de gewenste OZB-opbrengst te delen door de nieuwe modelwaarden. De gemeenteraad is vrij in het bepalen van de hoogte van de tarieven. Voor het bepalen van het tarief zijn de inkomsten uit de OZB en de (verwachte) WOZ-waarden van de onroerende zaken binnen de gemeente van belang.

Bij de tariefberekening wordt de OZB-opbrengst met € 250.000 verhoogd. Verder wordt ook de inflatiecorrectie van 3% toegepast. Dit resulteert in een totale meeropbrengst van € 391.000. Tarieven In onderstaande tabel staat een overzicht van de OZB-tarieven voor drie jaren. De hoogte van de OZB op de aanslag wordt bepaald door het percentage te vermenigvuldigen met de WOZ-waarde die voor een onroerende zaak is vastgesteld.

Tarieven Onroerende Zaakbelasting

Tarief 2023

Tarief 2024

Tarief 2025

OZB eigenaar woningen, in percentage van de WOZ-waarde

0,1010%

0,0945%

0,0958%

OZB eigenaar niet-woningen, in percentage van de WOZ-waarde

0,1945%

0,1947%

0,2038%

OZB gebruiker niet-woningen, in percentage van de WOZ-waarde

0,1287%

0,1293%

0,1331%

Toeristenbelasting Beleid In de Kadernota 2025 is uitgesproken om de komende jaren te streven naar een stelsel tussen de toeristenbelasting en de forensenbelasting, waarbij de lastendruk vanuit de forensenbelasting wordt verlaagd. Als voorwaarde is gesteld dat dit niet ten laste moet gaan van het saldo voor de opbrengst toeristenbelasting en forensenbelasting in de begroting. Voor 2025 zullen de geraamde opbrengsten voor de toeristenbelasting daarom worden verhoogd met € 100.000. Deze geraamde opbrengst willen wij genereren door het laten vervallen van de vrijstelling voor vreemdelingen die onder de verantwoordelijkheid van het COA vallen en het laten vervallen van de vrijstelling van kinderen onder de 13 jaar. Tegelijk zal ook worden voorgesteld om het hoge tarief (voor o.a. hotels) met € 0,10 te laten stijgen naar € 2,00 per persoon per overnachting en het lage tarief (voor o.a. campings en groepsaccommodaties) te laten verlagen met € 0,35, naar € 1,00 per persoon, per overnachting. Kostendekkendheid Van kostendekkendheid is geen sprake. De opbrengst toeristenbelasting betreft een algemeen dekkingsmiddel. De gemeenteraad is vrij in het bepalen van de hoogte van de tarieven. De inkomsten uit de toeristenbelasting zijn voor 2025 geraamd op € 1.307.000. Tarieven Tarieven toeristenbelasting

Tarief 2023

Tarief 2024

Tarief 2025

Toeristenbelasting (hoog) per nacht tarief in €

1,80

1,90

2,00

Toeristenbelasting (laag) per nacht tarief in €

1,30

1,35

1,00

Forensenbelasting Beleid In de kadernota is uitgesproken om de komende jaren te streven naar een stelsel tussen de toeristenbelasting en de forensenbelasting, waarbij de lastendruk vanuit de forensenbelasting wordt verlaagd. Als voorwaarde is gesteld dat dit niet ten laste moet gaan van het saldo voor de opbrengst toeristenbelasting en forensenbelasting in de begroting.

Voor 2025 zullen de geraamde opbrengsten voor de forensenbelasting met € 100.000 worden verlaagd. Voor de forensenbelasting wordt een heffingsgrondslag gehanteerd naar brandverzekerde waarde, of als die niet bekend is, naar de geschatte herbouwwaarde van het object. Deze heffingsgrondslag staat behoudens wijzigingen aan het opstal vast tot en met 31 december 2026. Wel verandert vanaf 2025 het aantal categorieën brandverzekerde waarde. Deze veranderen van 5 naar 3. Kostendekkendheid Van kostendekkendheid is geen sprake. De opbrengst forensenbelasting betreft een algemeen dekkingsmiddel. De gemeenteraad is vrij in het bepalen van de hoogte van de tarieven. De inkomsten uit de forensenbelasting zijn voor 2025 geraamd op € 889.000. Tarieven Voor 2025 worden de onderstaande tarieven voorgesteld. Tarieven forensenbelasting

Tarief 2023

Tarief 2024

Tarief 2025

Forensenbelasting op basis van brandverzekerde waarde, tarief in Euro.

< 25.000

249,00

256,00

250,00

25.000 - 50.000

420,00

433,00

250,00

50.000 - 100.000

752,00

776,00

750,00

100.000 - 200.000

1.047,00

1.080,00

1.000,00

> 200.000

1.257,00

1.297,00

1.000,00

Bestemmingsbelasting De gemeente Westerveld kent een tweetal bestemmingsbelastingen: • Rioolheffing • Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht Kenmerkend aan de bestemmingsbelastingen is dat de opbrengst ervan niet vrij te besteden is, maar dat het ook niet zo is, dat er een volledig aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat (zoals bij retributie). Rioolheffing- en waterzorgheffing De gemeente draagt zorg voor de afvoer van afvalwater, de afvoer en opslag van hemelwater (regen, sneeuw, hagel) en voor een goed grondwaterpeil. De begrote lasten hiervan worden volledig doorbelast door middel van de riool- en waterzorgheffing. De eigenaar van een perceel is de belastingplichtige betaler. Er wordt een vast bedrag geheven van € 75 per jaar vermeerderd met een percentage van de WOZ-waarde.

Beleid Wettelijk is bepaald dat rioolheffing niet meer dan kostendekkend mag zijn. De gemeente Westerveld bepaalt haar tarief voor de rioolheffing op basis van de kostendekkendheid. De kosten van het gemeentelijk waterbeheer voor de jaren 2023-2028 zijn vastgelegd in het Watertakenplan 2023-2028. Kostendekkendheid Rioolheffing

Letter

Begroting 2024

Begroting 2025

Verschil

Kosten taakveld incl. rente

2.172.041

2.345.805

173.764

Aanwending voorziening vervangingsinvestering

-431.910

-475.755

-43.845

Netto kosten taakvelden

x-y

1.740.131

1.870.050

129.919

Overhead

227.100

BTW

229.386

265.141

35.755

Totale kosten

2.196.617

2.362.291

35.755

Opbrengst heffingen

2.148.310

Dekkingspercentage voor onttrekking aan de voorzieningen

b/a

97,8%

91,1%

-6.7%

Bijdrage in de exploitatie uit de exploitatievoorziening riolering

48.307

213.981

165.674

(b+c)/a

100,0%

0,0%

Dekkingspercentage

Tarieven Bij de raming voor het tarief is uitgegaan van en gemiddelde stijging van de WOZ-waarden ten opzichte van het huidige jaar. Berekening tarieven rioolheffing 2025

Grondslag

Tarief

Bedrag

10.650

150,00

1.597.500

4.127.697.000

0,0133%

550.500

Vast bedrag per object

Percentage van de WOZ-waarde

Totale opbrengst rioolheffing

2.148.000

Hieronder worden de tarieven rioolheffing voor drie jaren vergeleken. Tarieven rioolheffing

Tarief 2023

Tarief 2024

Tarief 2025

Eigenaarstarief in €

150,00

Percentage van de WOZ-waarde

0,0176%

0,0156%

0,0133%

Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven bij alle huishoudens. De gemeente heeft de plicht de huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Daarom is ieder huishouden verplicht bij te dragen in de kosten van de afvalinzameling. Het maakt daarbij niet uit of mensen wel of geen afval aanbieden. Beleid Wettelijk is bepaald dat afvalstoffenheffing niet meer dan kostendekkend mag zijn. De gemeente Westerveld bepaalt haar tarieven voor deze heffingen op basis van de kostendekkendheid. Kostendekkendheid Afvalstoffenheffing

Letter

Begroting 2024

Begroting 2025

Verschil

Kosten taakveld incl. rente

2.534.538

2.216.000

-318.538

Inkomsten taakvelden exclusief heffingen

-687.000

-642.000

45.000

Netto kosten taakvelden

1.847.538

1.574.000

-273.538

Kwijtschelding

43.700

53.000

9.300

Overhead

123.960

124.000

BTW

411.085

372.000

-39.085

Totale kosten

2.426.283

2.123.000

-303.283

Opbrengst heffingen

2.426.283

2.110.000

-316.283

Dekkingspercentage voor onttrekking aan de voorzieningen

b/a

100,0%

99,4%

-0,6%

Bijdrage in de exploitatie uit bestemmingsreserve

13.000

-13.000

100,0%

0,0%

Dekkingspercentage

(b+c)/a

Tarieven In 2024 is de gemeente Westerveld overgegaan op Diftar, een gedifferentieerde tariefstelling voor het aanbieden van restafval. Er is sprake van een vast tarief per 1 persoonshuishouden, een vast tarief per meerpersoonshuishouden en een vast tarief voor een recreatiewoning die niet permanent mag worden bewoond. Daarnaast is er ook het variabele tarief. Deze is gebaseerd op het daadwerkelijke aantal aanbiedingen in de minicontainer of de verzamelcontainer. In onderstaande tabel vindt u een overzicht van de afvalstoffenheffing voor twee jaren. Tarieven afvalstoffen

Tarief 2024

Tarief 2025

Vast tarief voor eenpersoonshuishouden

180,00

190,00

Vast tarief voor meerpersoonshuishouden

246,00

190,00

Vast tarief voor recreatiewoning niet permanent bewoond

200,00

190,00

Extra containergebruik (grijs)

N.V.T.

N.V.T

Extra containergebruik (groen)

N.V.T.

Extra containergebruik (groen) vanaf extra 2de container

25,00

Extra containergebruik (oranje)

N.V.T.

Extra containergebruik (oranje) vanaf extra 2de container

25,00

Variabel tarief restafval minicontainer (240 liter)

10,60

Variabel tarief minicontainer 40 liter of onder-/bovengrondse verzamelcontainer

1,80

Afvalstoffenheffing in €

Retributies De gemeente Westerveld kent twee soorten retributies: • Leges • Lijkbezorgingsrechten Kenmerkend aan retributies is dat er een direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Met andere woorden, retributies zijn vergoedingen die de gemeente vraagt voor verleende diensten of het gebruik van voorzieningen. Retributies mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Beleid retributies Voor 2025 wordt alleen een inflatiecorrectie van 3 % op de leges van vergunningen en lijkbezorgingsrechten toegepast. Kostendekkendheid van 100% is niet voor alle leges mogelijk, doordat een aantal tarieven wettelijk gemaximeerd zijn. In die gevallen worden de leges vastgesteld op basis van het wettelijke maximale tarief. Kostendekkendheid (de percentages zijn berekend op exacte bedragen, hieronder staan afgeronde bedragen) Leges

Begroting 2024

Begroting 2025

lasten

baten

dekking

lasten

baten

dekking

Leges burgerzaken

634

292

46,0%

625

301

48,2%

Leges bestemmingsplannen

392

5,4%

392

5,4%

1.880

515

27,4%

2.070

530

25,6%

Leges markten

17,1%

Lijkbezorgingsrechten

453

365

80,7%

448

375

83,7%

3.441

1.207

35,1%

3.617

1.241

34,3%

Leges vergunningen

Totaal Leges

In 2025 wordt gekeken hoe de leges voor vergunningen meer kostendekkend gemaakt kunnen worden. In de begroting is een bedrag van oplopend € 150.000 naar € 250.000 opgenomen in de meerjarenraming 2026-2028.

Aanduiding lokale lastendruk In het onderstaande overzicht wordt een vergelijking gemaakt van de woonlasten in Westerveld met enkele omliggende gemeenten op basis van de tarieven van 2024. Onder gemeentelijke woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden in een gemeente betaalt aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Bij de interpretatie moet de nodige voorzichtigheid in acht worden genomen, omdat slechts een aantal categorieën belastingplichtigen met elkaar wordt vergeleken en er verschillende heffingsmethodieken voor de rioolheffing worden gehanteerd. Tevens merken wij op dat niet elke gemeente hetzelfde dekkingspercentage voor rioolheffing en afvalstoffenheffing hanteert. Westerveld

De Wolden

Meppel

Midden Drenthe

Steenwijkerland

Weststellingwerf

390.000

396.000

298.000

328.000

323.000

309.000

OZB-woningen

369

340

320

250

278

Afvalstoffenheffing

208

171

218

194

224

199

Rioolheffing

211

212

183

239

208

191

Totale woonlasten

788

723

741

753

682

668

OZB-woningen

369

340

320

250

278

Afvalstoffenheffing

288

222

218

216

241

299

Rioolheffing

211

236

183

239

208

191

Totale woonlasten

868

798

741

775

699

768

Gemeente

Gemiddelde woningwaarde

Eenpersoonshuishouden

Meerpersoonshuishouden

Bronnen: Atlas van de lokale lasten (www.coelo.nl) gebaseerd op de gemiddelde WOZwaarde woningen in de gemeente Westerveld (www.waarderingskamer.nl)

Kwijtscheldingbeleid Westerveld hanteert als kwijtscheldingsnorm 100% van de bijstandsuitkering. Voor gepensioneerden geldt 100% van de AOW-norm. Westerveld maakt daarmee, net als in het overgrote deel van de andere gemeenten in Nederland, gebruik van het recht dat lokale overheden hebben om de landelijke norm van 90% van het bijstandsniveau te verhogen tot maximaal 100% van die norm. Dit houdt in dat als men onder de norm komt, men in aanmerking komt voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Kwijtschelding kan worden verleend op afvalstoffenheffing en in uitzonderlijke gevallen op de OZB en riool en waterzorgheffing. Door toepassing van de Uitvoeringsregeling komen eigenaren van onroerende zaken in de meeste gevallen niet in aanmerking voor kwijtschelding vanwege aanwezig vermogen, onder andere doordat de overwaarde van een woning moet worden aangemerkt als vermogen. Indien er dus geen sprake is van overwaarde kan kwijtschelding worden verleend.

Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre gemeentelijke risico’s kunnen worden afgedekt door weerstandscapaciteit. Deze paragraaf beschrijft de risico’s die de bedrijfsvoering van de gemeente in gevaar kunnen brengen. Voldoende weerstandsvermogen voorkomt dat een financiële tegenvaller ons direct dwingt tot bezuinigen. Het weerstandsvermogen is voldoende als financiële tegenvallers goed opgevangen kunnen worden. Daarvoor zetten we weerstandscapaciteit en risico’s tegen elkaar af. Risicobeheersing Met het principe van integraal management is het sturen op risico’s een vast onderdeel van de bedrijfsvoering. Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de relatie gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's, de bijbehorende benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen deze componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven. Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit (A) / Benodigde weerstandcapaciteit (B)

Wij streven naar een weerstandsvermogen dat ten minste voldoende is. Dit vereist een ratio weerstandsvermogen dat gelijk is of hoger is dan 1,0. Waarderingscijfer

Ratio

Betekenis

> 2.0

uitstekend

1,4 - 2,0

ruim voldoende

1,0 - 1,4

voldoende

0,8 - 1,0

matig

0,6 - 0,8

onvoldoende

<0,6

ruim onvoldoende

Weerstandscapaciteit betreft alle middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten, die onverwachts en substantieel zijn, te dekken zonder dat aanpassingen nodig zijn in de begroting en het beleid.

Inventarisatie van risico's (benodigde weerstandscapaciteit) Een risico is de kans dat een mogelijke gebeurtenis zich voordoet met een negatieve impact voor de organisatie. Om risico’s te kwantificeren dienen zowel de kans op als de impact van het risico te worden bepaald. De niet-financiële risico’s, zoals imagoschade, worden niet gekwantificeerd. In de programmabegroting en de jaarrekening wordt de risico-inventarisatie geactualiseerd. 1. Overige verstrekte leningen De gemeente heeft leningen verstrekt in het kader van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN). Het risico bestaat dat de leningen oninbaar worden. De kans dat dit scenario zich voordoet, schatten wij in op 10%. 2. Gewaarborgde leningen Voor tien instellingen binnen de gemeentegrenzen heeft de gemeente een financiële borgstelling afgegeven. Dit betekent dat wanneer de instelling zelf niet aan haar aflossingsverplichting kan voldoen, de gemeente hiervoor zorg moet dragen. De kans dat dit zich voordoet, schatten wij in op 10%. 3. Garantstelling WSW-achtervang De gemeente is door middel van een garantstelling verbonden aan de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Mocht een woningbouwvereniging niet aan haar financiële verplichtingen kunnen voldoen, dan zal zij eerst de WSW aangespreken.

Wanneer blijkt dat de WSW onvoldoende financiële middelen heeft, worden andere woningbouwverenigingen aangesproken en tenslotte kan de gemeente worden aangesproken. Het vastgoed fungeert in deze situatie als onderpand. Actium is de grootste woningbouwvereniging die actief is binnen de gemeente Westerveld. Actium beschikt over circa 16.000 woningen die verspreid zijn over verschillende gemeenten. In de gemeente Westerveld zijn ongeveer 1.600 woningen (10%) in het bezit van Actium. Naast Actium is woningcorporatie Woonconcept vertegenwoordigd binnen de gemeente. Zij verhuurt één wooncomplex aan een instelling, bestaande uit circa 20 woningen. Op basis daarvan schatten wij dat maximaal 10% opeisbaar is. De kans dat dit scenario zich voordoet, schatten wij in op 5%. 4. Cyberaanval Door cybercrime (o.a. randsomware) zijn ICT systemen niet beschikbaar. Het risico ontstaat dat de systemen niet beschikbaar zijn, waardoor de gemeente veel kosten maakt om systemen weer werkend te krijgen. De kosten voor het opnieuw inrichten van de systemen worden geschat op € 2.500.000, het risico schatten wij in op 5%. 5. Algemene uitkering Gemeentefonds In 2023 ontving de gemeente ruim € 42 miljoen uit het Gemeentefonds.

De rijksoverheid kijkt bij de verdeling van het Gemeentefonds onder andere naar het aantal inwoners, jongeren en uitkeringsgerechtigden, de oppervlakte van de gemeente en de grootte van de watergebieden. Bij de circulaires in mei en september kan het voorkomen dat er wijzigingen zijn in de hoogte van de algemene uitkering. De grootste negatieve bijstelling in de afgelopen jaren was circa 3%. Dit risico schatten wij op € 1.268.000. De kans daarop schatten wij op 10%.

6. Kosten vervanging wegens ziekteverzuim In de begroting 2025 wordt een bedrag van afgerond € 209.000 geraamd voor vervanging bij ziekte. Hierbij wordt uitgegaan van een ziekteverzuim van 2%. Het verzuimpercentage voor 2023 bedroeg 7,49%. (in 2022: 5,39%). Overschrijding van het budget voor vervanging bij ziekte is toegestaan tot het landelijk gemiddelde verzuimpercentage. Er bestaat een aannemelijk risico dat het werkelijke ziekteverzuim hoger is dan 2%. Gegeven de huidige context wordt het risico geschat op € 500.000. De kans schatten wij op reëel op 70%. 7. Volume ontwikkelingen exploitatie en Sociaal domein In de begroting hebben we een zo realistisch mogelijke inschatting gemaakt van de ontwikkelingen in volume en prijs. Er bestaat een risico dat de indexering en zorgvraag bij het Sociaal domein meer toeneemt dan onze inschatting of dat de prijsontwikkeling afwijkt. Hier valt ook de inkomensafhankelijke bijdrage voor de WMO onder (geschatte ontvangst € 200.000). De kans daarop schatten wij in op 10%. De impact schatten we op 5% van de exploitatie. Gezien de ingezette koers om zoveel mogelijk grip te houden rond processen en de budgetresultaten van de afgelopen jaren is dit een realistisch scenario. 8. BTW-compensatiefonds Er wordt uitgegaan van een lagere aanspraak onder het plafond.

Gemeenten mogen deze ruimte meenemen in hun begroting, al blijft voorzichtigheid geboden. Het ministerie van BZK heeft in afstemming met VNG en provinciale toezichthouders een advies opgesteld over de wijze waarop de ruimte onder het plafond BOF door gemeenten kan worden opgenomen als verwachte bate. Dit advies luidt: Gezien de onzekerheid over de toekomstige ontwikkeling van de ruimte onder het plafond BCF, adviseren wij om voorzichtigheid in acht te nemen door een raming op te nemen, die maximaal gebaseerd is op de meest recente, gerealiseerde ruimte onder het plafond BCF. Volgens de meest recente gegevens is het effect 10.7 punten van de uitkeringsfactor. Provincie Drenthe staat structurele raming toe, mits deze post wordt opgenomen. Er bestaat een risico op uitnutting van het compensatiefonds door alle gemeenten samen. De kans dat dit scenario zich voordoet wordt geschat op 50%. 9. Dividend Het dividend is zo realistisch mogelijk begroot. Wel geven de partners waarin wij deelnemen geven allen aan dat winsten zullen afnemen en derhalve de uit te keren dividend lager zal zijn. Zo geeft Rendo aan dat het toekomstige dividend gebaseerd zal zijn op een lagere uitkeerbare winst. In vergelijking met de huidige uitkeerbare winst wordt een verlaging voorzien van het dividend. Dat bedrag betreft dus ons risico van lagere inkomsten in de toekomst.

Ook Enexis geeft aan dat de dividend uitkering zal dalen. Verder voorziet ook ROVA een lager dividend. Het risico schatten wij op € 225.000. De kans dat het dividend daadwerkelijk lager zal zijn, schatten wij op 20%. 10. Gemeenschappelijke regelingen De gemeente participeert in zeven gemeenschappelijke regelingen (te weten SSC-ONS, Reestmond, Veiligheidsregio Drenthe, GGD Drenthe, RUD, Recreatieschap Drenthe en Publiekvervoer Groningen Drenthe). Het risico bestaat dat een gemeenschappelijke regeling te maken krijgt met een financiële tegenvaller, die dan ook de gemeente Westerveld treft. Wij gaan er vanuit dat de lastenverzwaring met maximaal 5% zal toenemen. De kans dat dit scenario zich voordoet schatten wij in op 50%.

11. Personeel/inhuur Op de huidige arbeidsmarkt is het lastig om goed gekwalificeerd personeel te vinden. Door de schaalgrootte van Westerveld betreft het ook vaak functies die door 1 persoon ingevuld worden, waardoor bij het wegvallen van een collega er snel gehandeld moet worden. Hierdoor zien we ons vaak genoodzaakt in te huren, daarbij is het een grote uitdaging om binnen de gestelde budgetten te blijven. Het risico op overschrijding van de bestaande budgetten wordt ingeschat op 50%. 12. Garantstelling projecten Voor het project Sport Havelte staat de gemeente garant voor de initiële kosten van maximaal € 100.000. De kans dat deze garantstelling ingevuld moet worden wordt geschat op 20%. Samenvatting: Omschrijving Risico (afgeronde bedragen in €)

I/S

Kans

Impact

Risico in Euro

1. Overige verstrekte leningen (scenario volledig afboeken)

10%

665.000

67.000

2. Gewaarborgde leningen (scenario volledig opgeëist)

10%

2.824.000

282.000

3. Garantsteling WSW-achtervang (scenario 10% opgeëist)

3.579.000

179.000

4. Cyberaanval

2.500.000

125.000

5. Algemene uitkering Gemeentefonds

10%

1.268.000

127.000

6. Kosten vervanging wegens ziekteverzuim

70%

500.000

350.000

7. Volume ontwikkelingen exploitatie/Sociaal domein

10%

2.000.000

200.000

8. BTW-compensatiefonds

50%

207.000

104.000

9. Dividend

20%

225.000

45.000

10. Gemeenschappelijke regelingen (scenario 5% extra)

50%

396.000

198.000

11. Personeel/inhuur en bedrijfscontinuïteit

50%

1.500.000

750.000

12. Garantstelling projecten

20%

100.000

20.000

Totaal benodigde weerstandscapaciteit

2.447.000

Overige risico's In gebreke stelling Onder de nieuwe omgevingswet is de systematiek rondom afhandeltermijnen gewijzigd. Er is geen wettelijk voorschrift om een vergunningsaanvraag binnen een gestelde termijn af te handelen. Wel bestaat de mogelijkheid om de gemeente in gebreke te stellen indien de afhandeling rederlijkerwijs plaats had moeten vinden. Het is lastig om op voorhand hiervoor aan te geven wat het financiële risico is. Effecten milieu op verkoop en ontwikkeling van gronden Op 29 mei 2019 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (RvS) uitspraak gedaan over de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). De RvS oordeelde dat de PAS niet meer als basis voor toestemming voor activiteiten mag worden gebruikt. Dat betekent dat voor veel ruimtelijke ontwikkelingen weer toestemming op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb) vereist is. Dit kan via het ‘aanhaken’, dat wil zeggen als onderdeel van een omgevingsvergunning op grond van de Wet algemene bepalingen Omgevingsrecht (Wabo) of via een aparte natuurvergunning op grond van de Wnb. Gedeputeerde Staten (en in een aantal gevallen het ministerie van LNV) zijn het bevoegde gezag voor deze natuurvergunning. De gevolgen van de uitspraak halen nog steeds regelmatig het nieuws. Veel initiatieven zijn stil komen te liggen.

De uitspraak van de RvS laat ook zien dat er voor het herstel van onze natuur nog flinke stappen nodig zijn. De totale stikstofdepositie moet blijvend worden verlaagd. Gemakkelijke oplossingen hiervoor zijn er niet. Er zijn nog geen ontwikkelingen in onze gemeente geannuleerd door deze stikstofproblematiek. Samen met de Provincie Drenthe en de andere Drentse gemeenten wordt het landelijk beleid op de voet gevolgd en gekeken welke maatregelen genomen moeten worden om ontwikkelingen toch doorgang te kunnen laten vinden. Juridische kosten wolf Indien er overgegaan wordt tot hoger beroep wordt de gemeente geconfronteerd met nieuwe juridische kosten. Op voorhand is niet in te schatten of dit zal gebeuren en indien het plaatsvindt, wat dan de juridische kosten zullen zijn. Aansprakelijkheid omtrent lager onderhoudsniveau onderhoud Doordat niet alle wegen, bomen en civiele kunstwerken aan het vereiste onderhoudsniveau voldoen bestaat het risico dat de gemeente aansprakelijk gesteld wordt voor eventuele schade die hieruit voortkomt. Dit risico is op voorhand niet goed in te schatten. Onderhoudsplan scholen Er wordt gewerkt aan het integraal huisvestingsplan (IHP) waar ook de scholen een onderdeel van zijn. Tot het moment dat duidelijk is waar onderhoud of uitbreiding plaats moet vinden, bestaat het risico dat we als gemeente op korte termijn tijdelijke huisvesting moeten gaan regelen.

De kosten zijn zeer afhankelijk van de benodigde oplossing en daarom niet in te schatten. Inventarisatie beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten te dekken. Bij het bepalen van de weerstandscapaciteit worden incidentele risico’s afgedekt met incidenteel geld en worden structurele risico’s opgevangen met structurele middelen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westerveld&id=a1e26243-73d1-436f-97cd-6c2a4bfb76dd