Document · PDF

Programmabegroting 2025

Politieke avond Westerveld 22 oktober 2024, gemeente WesterveldBij agendapunt: Inspreken op de begroting25.988 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...................................................................................................................................... 3 Voorwoord College ............................................................................................................................... 4 Leeswijzer .......................................................................................................................................... 5 1. Algemeen perspectief .................................................................................................................. 6 2. Financiële vooruitzichten............................................................................................................. 9 3. Begroting in een oogopslag ...................................................................................................... 11 Programma 0 Bestuur ........................................................................................................................ 13 Programma 1 Veiligheid .................................................................................................................... 16 Programma 2 Verkeer en vervoer ....................................................................................................

20 Programma 3 Economie .................................................................................................................... 22 Programma 4 Onderwijs .................................................................................................................... 26 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ........................................................................................ 29 Programma 6 Sociaal domein .......................................................................................................... 33 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ...................................................................................... 42 Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing .................. 46 Overige programma onderdelen ...................................................................................................... 50 Overhead ......................................................................................................................................... 50 Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................................ 53 Paragrafen ...........................................................................................................................................

58 Paragraaf A Lokale heffingen ....................................................................................................... 58 Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................... 69 Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen................................................................................. 79 Paragraaf D Financiering............................................................................................................... 89 Paragraaf E Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 96 Paragraaf F Verbonden partijen ................................................................................................. 101 Paragraaf G Grondbeleid ............................................................................................................ 120 Financiële begroting ......................................................................................................................... 124 B.1. Overzicht van baten en lasten ............................................................................................ 124 B.1.1. Begroting en meerjarenraming.................................................................................... 124 B.1.2.

Uitgangspunten begroting en meerjarenraming ....................................................... 126 B.1.3. Toelichting op overzicht van baten en lasten............................................................ 127 B.1.4. Toelichting op toevoegingen en onttrekkingen reserves......................................... 127 B.1.5. Incidentele baten en lasten .......................................................................................... 129 B.1.6. Structureel en reëel evenwicht .................................................................................... 130 B.2. Uiteenzetting van de financiële positie .............................................................................. 132 B.2.1. Geprognosticeerde begin- en eindbalans ................................................................. 132 B.2.2. Toelichting geprognosticeerde balans ....................................................................... 134 B.2.3. Staat van de reserves 2025 - 2028 ............................................................................ 134 B.2.4. Staat van de voorzieningen 2025 - 2028................................................................... 136 B.2.5. EMU-saldo 2025 - 2028 ............................................................................................... 137 B.2.6.

Overzicht investeringen 2025 – 2028 ........................................................................ 138 B.3. Bijlage Taakvelden overzicht .............................................................................................. 141 B.4 Bijlage subsidies per programma ........................................................................................ 144 Vaststellingsblad ............................................................................................................................... 145

Voorwoord College Beste lezer, Voor u ligt de begroting van 2025. In juli van dit jaar stelde u de Kadernota 2025-2028 vast en daarmee de beleidskaders voor deze begroting. De begroting voor 2025 en het financieel perspectief voor 2026 zijn sluitend. De jaren 2027 en 2028 laten een klein tekort zien. In de Begroting 2025 zijn de maatregelen van wat wij ‘Plan B’ zijn gaan noemen verwerkt. De inkomsten uit het Gemeentefonds zijn ontoereikend om de vele taken die op het gemeentelijke bord liggen uit te voeren. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft meermaals, mede namens ons, bij het Rijk aangedrongen op meer financiële middelen voor gemeenten, zodat (wettelijke) taken goed uitgevoerd kunnen worden. Het Rijk is vooralsnog niet over de brug gekomen, dus moeten we maatregelen treffen om onze financiën gezond te houden. De uitwerking van deze maatregelen vindt u in deze begroting. Een van de consequenties van Plan B is dat er in de begroting 2025 geen budget is voor nieuw beleid. Maar uiteraard staan we in 2025 niet stil. De vele ontwikkelingen die zijn ingezet, zetten we voort. In 2025 gaan we onder andere het volgende doen: • We bouwen een nieuwe brandweerkazerne in Havelte en maken plannen voor de kazerne in Vledder; • We verrichten extra onderhoud aan fietspaden die in een slechte staat verkeren en aan bermen en groen.

Daardoor komen ze weer op het gewenste niveau; • We schrijven een integraal huisvestingsplan voor onderwijs; • We schrijven een woonzorgvisie, waarin we de opgaven op het snijvlak van wonen, welzijn en zorg in beeld brengen; • We werken verder aan de planvorming voor de bouw van 1.000 nieuwe woningen afgerond, waarvan voor 200 woningen de schop de grond in kan. Met deze begroting bouwen we, in het laatste volledige jaar van deze raadsperiode, verder aan onze prachtige gemeente Westerveld! Het college van burgemeester en wethouders

Leeswijzer In de financiële begroting staan de financiële uitgangspunten voor de begroting 2025 en meerjarenraming. Deze uitgangspunten zijn ook meegenomen in de Kadernota 2025. Op basis hiervan is de begroting 2025 opgemaakt. Het uitgangspunt voor het saldo in deze begroting is het eindsaldo van de begroting die is gemeld in de raadsinformatiebrief meicirculaire. Daarnaast is Plan B verwerkt. Verder is er geen nieuw beleid opgenomen. U ziet het resultaat in onderstaand overzicht. Het programmaplan bestaat uit de negen programma's van de gemeente, gevolgd door een overzicht van d ekosten van overhead, een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. De programmastructuur hebben we naar aanleiding van de behandeling van de Kadernota 2025 herzien op basis van de aanbeveingen van de Duisenbergmethode. Dit houdt in dat we per programma ontwikkelingen en context hebben toegevoegd en ook relevante beleidskaders. Zo gaan we in de toelichting op de programma's uitgebreider in op de doelen en de acties; op de baten en lasten per taakveld en op wijzigingen ten opzichte van de Kadernota 2025. Verder worden in de programma's de baten en lasten per taakveld getoond alsook de wijzigingen ten opzichte van de Kadernota 2025.

In de programma's zijn voor zover van toepassing ook de verplichte beleidsindicatoren opgenomen waarvan de waarden en toelichting rechtstreeks van de website waarstaatjegemeente.nl komt. De paragrafen geven nader inzicht in de financiële positie en andere fiverse onderwerpen die op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) staan voorgeschreven. De paragrafen zijn: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid.

1. Algemeen perspectief Algemene beleidslijn In de financiële begroting staan de financiële uitgangspunten voor de begroting 2025 en meerjarenraming. Deze uitgangspunten zijn ook opgenomen in de Kadernota 2025. Op basis hiervan is de begroting 2025 opgemaakt. Het uitgangspunt voor het saldo in deze begroting is het eindsaldo van de begroting die is gemeld in de raadsinformatiebrief meicirculaire. Daarnaast is Plan B verwerkt. Verder is geen nieuw beleid opgenomen. U ziet het resultaat in onderstaand overzicht: Saldo begroting

2025

2026

2027

2028

Stand na meicirculaire 2024

-786.000

-1.566.000

-1.639.000

-1.637.000

a. Verwerking plan B (zonder oplossingen reserve)

500.000

1.700.000

1.250.000

1.300.000

b. Onttrekking algemene reserve

300.000

Nieuwe stand begrotingssaldo

14.000

134.000

-389.000

-337.000

1. Invulling stelpost kapitaallasten

135.000

286.000

318.000

404.000

2. 3% indexatie lokale heffingen

175.000

-350.000

245.000

-246.000

-107.000

3. Stelpost kapitaallasten

4. Geen onttrekking algemene reserve

-300.000

5. Correctie saldo

-10.000

Stand begroting 2025

14.000

Toelichting: - De punten a en b zijn te vinden in de raadsinformatiebrief van de meicirculaire wat samen de nieuwe stand van het begrotingssaldo is. - Regel 1 is de invulling van de stelpost kapitaallasten die in plan B is benoemd (regel 3). - Regel 2 bevat de 3% indexatie van de leges burgerzaken en OZB. - Regels 4 en 5 zijn verwerking van het effect van de regels 1 t/m 3. Omdat in 2025 we geen stelpost kapitaallasten hebben is er een extra saldo in 2025. Dat gebruiken we om de onttrekking aan de algemene reserve niet te doen. De indexatie van de overige budgetten is 10.000 hoger in 2025 dan in de latere jaren. Daarom gaat er 10.000 extra uit het saldo. - De onderste regel is het nieuwe meerjarige begrotingssaldo waarbij de jaren 2025 en 2026 een positief saldo laten zien en de jaren 2027 en 2028 een klein negatief saldo.

Ontwikkelingen gemeentefonds De begroting 2025 is gebaseerd op de meicirculaire gemeentefonds 2025. In de raadsinformatiebrief die de raad heeft ontvangen bij de Kadernota 2025 zijn de laatste ontwikkelingen toegelicht. Uit de brief blijkt dat de oploop opschalingskorting is geschrapt door het Rijk en dat er een voordelige Btw compensatiefonds (BCF) afrekening in 2024 was. We hebben er uit het oogpunt van voorzichtigheid voor gekozen om de BCF afrekening niet structureel op te nemen in de Begroting 2025 en meerjarenraming. De meerjarenraming Jeugd is opgenomen op basis van de Hervormingsagenda Jeugd. Verder is de koppeling tussen de algemene uitkering en het BBP naar voren gehaald en per 2024 al actief. Per saldo zagen we een voordeel in de meicirculaire omdat het basisjaar is verlegd van 2023 naar 2024. Dit bedrag is bedoeld voor indexatie en daarom hebben we in de raadsinformatiebrief diverse stelposten opgenomen, namelijk: Stelposten

2025

2026

2027

2028

1. CAO (4% van € 14 miljoen)

420.000

560.000

2. Indexatie overige budgetten

500.000

3. Behoedzaamheid tegenvallend BBP

500.000

Totaal stelposten:

920.000

1.560.000

In deze begroting geven we invulling aan de stelpost indexatie overige budgetten. De stelpost voor de CAO blijft gehandhaafd totdat er een nieuwe CAO is afgesloten. De stelpost behoedzaamheid tegenvallend BBP blijft gehandhaafd totdat de uitkomsten van de septembercirculaire bekend zijn. De raad zal worden geïnformeerd over de uitkomsten van de septembercirculaire 2024 via een separate raadsinformatiebrief. Stelpost indexatie overige budgetten We geven invulling aan deze stelpost door alle budgetten die in aanmerking komen voor indexatie te indexeren. Dit zijn feitelijk autonome wijzigingen en geen nieuw beleid.

Hieronder wordt het per onderwerp uitgesplitst. Bedragen in € *1.000 Indexatie overige budgetten

2025

2026

2027

2028

1. Indexatie budget bomen

2. Indexatie budget onderhoud begraafplaatsen

3. Budget Rova

4. Indexatie subsidie diverse stichtingen

5. Budget Welzijn Mensenwerk

171

6. Budget stichting Openbare Bibliotheek Westerveld

7. Budget opleidingskosten

8. Budget flexibele schil

9. Indexering diverse budgetten onder 10.000

Totaal

510

500

De extra kosten voor 2025 van € 10.000 zijn ten laste van het saldo gebracht.

2. Financiële vooruitzichten Financiële prognose 2025 - 2028 Samenvattend wordt in onderstaande overzichten het totaal van de beleidsprogramma’s voor de begroting 2025 en de meerjarenprognose 2026-2028 weergegeven. Hieruit blijkt dat de Begroting 2025 en meerjarenprognose voor 2026 een overschot laat zien en dat de meerjarenprognose 2027-2028 een klein tekort begroot. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Overige programma onderdelen

37.919

34.505

34.465

34.429

0. Bestuur

-2.065

-2.014

-2.013

1. Veiligheid

-1.876

-1.806

-1.864

2. Verkeer en vervoer

-5.575

-4.754

-4.757

3. Economie

176

1.273

775

4. Onderwijs

-1.403

-1.400

-1.391

5. Sport, cultuur en recreatie

-4.692

-4.516

-4.513

6. Sociaal domein

-19.349

-18.158

-18.056

-17.931

7. Volksgezondheid en milieu

-1.051

-1.298

-1.291

8. VHROSV

-2.624

-2.320

-2.286

-2.236

-541

-488

-930

-791

Saldo baten en lasten

Mutatie reserves Bedragen x €1.000 Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Stortingen

Onttrekkingen

580

759

709

Saldo mutatie reserves

555

734

684

Resultaat Het samenvoegen van bovenstaande tabellen geeft het begrote resultaat. Stortingen lezen als resultaat ten gunste van de algemene reserve. Een negatief bedrag is een voordeel, een positief bedrag een nadelig begrotingssaldo. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Stortingen

3.996

2.334

1.460

1.998

Onttrekkingen

3.982

2.089

1.706

2.105

-14

-245

246

107

Resultaat begroting

Structureel evenwicht van baten en lasten Wij streven naar een structureel evenwicht van baten en lasten. In het meerjarig overzicht incidentele baten en lasten en het structureel evenwicht in hoofdstuk B.1.5 en B.1.6 maken we inzichtelijk of dat realistisch is. Voor wat betreft het verplichte meerjarige overzicht van incidentele baten en lasten is de kwaliteit en volledigheid van het overzicht van incidentele baten en lasten van essentieel belang. In de Notitie structurele en incidentele baten en lasten van de Commissie BBV (30 augustus 2018) is hiervoor een algemeen kader opgenomen en zijn diverse voorbeelden gegeven. Er wordt in de notitie vanuit gegaan dat in principe alle baten en lasten structureel van aard zijn. Incidentele baten en lasten zijn de uitzondering en dienen toegelicht te worden. In hoofdstuk B.1.5 laten we het overzicht van de incidentele baten en lasten zien. In hoofdstuk B.1.6 presenteren wij het structureel en reëel evenwicht van baten en lasten.

3. Begroting in een oogopslag Overige gegevens en lokale lasten Totale inkomsten: € 66.940.000 Soort inkomsten

Baten x €1.000

Baten per inwoner

Inkomsten van het Rijk

46.063

2.279

Inkomsten programma's

6.841

3.438

OZB

4.834

2.139

Rioolheffing

2.148

106

Afvalstoffenheffing

2.110

104

Toeristenbelasting

1.307

Leges

1.241

Dividend

927

Forensenbelasting

889

Bijdrage uit reserves

580

Totaal baten

66.940

3.311

Totale uitgaven: € 66.926.000 Programma

Lasten x € 1.000

Lasten per inwoner

0. Bestuur

2.462

122

1. Veiligheid

1.892

2. Verkeer en vervoer

5.587

276

3. Economie

2.052

102

4. Onderwijs

1.629

5. Sport, cultuur en recreatie

4.898

251

6. Sociaal domein

23.865

1.172

7. Volksgezondheid

6.328

313

8. VHROSV

4.114

204

Overhead, algemene dekkingsmiddelen en storting reserves

14.099

697

Totaal lasten

66.926

3.311

De lokale lastendruk voor huishoudens is als volgt: Lokale heffing

Eenpersoonshuishoudens

Meerpersoonshuishouden

Betreft het jaar

2024

2025

2024

2025

Woningwaarde per 1 januari t-1

370.000

390.000

370.000

390.000

OZB woningen

350

374

350

374

Afvalstoffenheffing

198

208

276

220

Rioolheffing

208

202

208

202

Totale lasten per huishouden

755

783

833

796

Mutatie t.o.v. voorgaand jaar

+28

-37

Het aantal inwoners in de gemeente Westerveld is op 1 januari 2025: 20.216.

Programma 0 Bestuur Omschrijving programma Tot dit programma behoren college, raad, griffie en bestuurlijke samenwerking. Ook de reisdocumenten en rijbewijzen behoren tot dit programma, evenals de burgerlijke stand. Daarnaast valt het beheer van overige gebouwen en gronden in eigendom van de gemeente die niet aan een specifiek taakveld zijn toe te schrijven hier ook onder. Dit zijn bijvoorbeeld gebouwen die de gemeente verhuurt. Ontwikkelingen en context Benaderbare en herkenbare gemeente De gemeente Westerveld wil benaderbaar en herkenbaar zijn voor alle inwoners. We streven naar een optimale dienstverlening, waarbij we hulpvaardig zijn en transparant in ons beleid. Inwoners meer betrekken bij het besluitvormingsproces Bij de totstandkoming van beleid en ontwikkelingen in de gemeente worden inwoners betrokken vanuit de vastgestelde participatieverordening. Onze dorpenregisseur heeft een breed netwerk in onze dorpen en fungeert als belangrijke schakel tussen inwoners en gemeente. Bestuur We werken aan de continue verbetering van de bestuurlijke besluitvorming, onder het motto ‘leren, verbeteren en vernieuwen’. Dit gaat over de inhoud van de voorstellen en beleidsnota’s, en om het bestuurlijke besluitvormingsproces. Hierbij valt te denken aan verdere digitalisering van de documenten van de planning- en control cyclus, zoals de begroting en de kadernota.

Bij deze verbetercyclus zien we dat een goede samenwerking tussen het college en raad enerzijds, maar ook tussen de organisatie en de raad anderzijds, van groot belang is. Een goede werking en samenwerking van het bestuur gaat ook over interactie en bejegening zowel met elkaar als met inwoners. We hebben een protocol voor veilig en integer werken. Samenwerking gaat ook over intergemeentelijke samenwerking. Dat doen we binnen VNG, VDG, P-10 en regio Zwolle. We investeren bestuurlijk in contacten met aangrenzende gemeenten. De samenwerking met VNG, VDG en regio Zwolle is goed. Het college investeert in het contact met colleges uit onder andere aangrenzende gemeenten. Op directieniveau zijn we vertegenwoordigd in VNG commissie bestuur & veiligheid. De gemeente Westerveld heeft een “ja mits”-houding hoog in het vaandel. Deze “ja mits”houding geeft inwoners meer mogelijkheden dan een aantal jaren geleden om ideeën te realiseren. Ideeën worden beoordeeld op inhoud en daarna wordt bekeken hoe een idee gerealiseerd kan worden. Echter is de "ja mits"-houding geen vrijbrief om alle ideeën te kunnen realiseren. Maar de mogelijkheden zijn ruimer dan vroeger. Gemeentelijke beleidskaders - Participatieverordening. - Legesverordening. - Verordeningen rekenkamer. - Reglement van orde van de raad. - Reglement van orde van het college.

- Agressieprotocol – veiliger en integer werken agressieprotocol voor politieke ambtsdragers Westerveld 2023.

Doel 0.1 Inwoners meer betrekken bij het politieke besluitvormingsproces. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 0.1.1 Betrokkenheid besluitvormingsproces Omschrijving We vullen de participatieverordening in 2025 aan met het hoofdstuk dorps- en kernendemocratie en bieden dat aan de raad aan. In dit hoofdstuk worden voorschriften gegeven voor het betrekken van inwoners bij het politieke besluitvormingsproces. In aanvulling hierop volgt de beleidsregel Dorpen waarbij ingegaan wordt op de samenwerking met dorpen en belangenorganisaties. Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025 Concept Begr. 2026 Concept Begr. 2027 Concept Begr. 2028

0.1 Bestuur Lasten

1.713

1.663

Totaal 0.1 Bestuur

-1.713

-1.663

Lasten

625

Baten

301

Totaal 0.2 Burgerzaken

-324

124

123

122

0.2 Burgerzaken

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Lasten Baten

Totaal 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

-27

-26

-25

-2.065

-2.014

-2.013

Totaal programma

Financiële mutaties in dit programma Het vastgestelde budget van jaarschijf 2025 in de Begroting 2024 vormt het vertrekpunt voor dit programma: de zogenaamde primitieve begroting. Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma. Hieronder worden de bedragen afgerond op duizendtallen weergegeven: Omschrijving

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

2025

2026

2027

2028

-2.004.000

-1.953.000

-1.952.000

Formatie griffie

Kadernota

-70.000

Indexatie opbrengst leges

Meerjarenraming

9.000

-63.000

-2.065.000

-2.014.000

-2.013.000

Saldo mutaties

Saldo in deze begroting

Programma 1 Veiligheid Omschrijving programma Onder het programma valt het onderwerp openbare orde en veiligheid. Hieronder vallen thema’s zoals crisisbeheersing, zorg en veiligheid, de aanpak van ondermijnende criminaliteit en digitale veiligheid. Het grootste deel van de kosten in programma 1 zijn degene die gemaakt worden voor de Veiligheidsregio Drenthe (VRD). Ontwikkelingen en context De gemeente is in ontwikkeling op het gebied van openbare orde en veiligheid. In de tweede helft van 2024 is een professionaliseringslag ingezet ten aanzien van dit onderwerp. Er is gewerkt aan het duidelijker in kaart brengen van de doelstellingen op dit gebied en de concrete acties die hieruit voortvloeien. De wereld is onderhevig aan constante verandering, helemaal binnen het veiligheidsdomein. We zien diverse relevante ontwikkelingen op het gebied van rampen en crisis, ondermijning, cybercrime, drugs, vitale vakantieparken, mensenhandel en politiecapaciteit. Daarnaast is er een verschuiving waar te nemen van de ‘klassieke’ criminaliteit zoals woninginbraken naar digitale criminaliteit. In ons integraal veiligheidsplan zijn de volgende prioriteiten aangegeven: 1. Verminderen van ondermijnende factoren. 2. Terugdringen van sociale overlast in de gemeente Westerveld. 3. Samenwerking tussen zorg en veiligheid efficiënter organiseren.

Daarnaast werkt openbare orde en veiligheid aan tal van ongeplande zaken. Denk aan overlastmeldingen, geweldsincidenten, regie bij het ruimen van onontplofte oorlogsresten, incidenten met de wolf en voorlichting op het gebied van veiligheid. Voor wat betreft de brandweerzorg werken we aan nieuwe of vernieuwde kazernes in Havelte en Vledder om te voldoen aan alle (nieuwe) eisen. Gemeentelijke beleidskaders - Integraal veiligheidsplan 2023 - 2027 - Regionaal beleidsplan Veiligheid Noord Nederland 2024 - 2027 - Algemene plaatselijke verordening (apv) Doel 1.1 Het terugdringen van ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente Westerveld. In de gemeente Westerveld is geen plek voor ondermijnende criminaliteit. Conform de drentse aanpak ondermijning versterken we de gemeentelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Dit doen we door het opstellen van een plan van aanpak ondermijning, het creëren van bewustwording binnen de organisatie en bestuur en het versterken van onze informatiepositie.

Doel 1.2 Een sluitende aanpak realiseren op het gebied van woonoverlast De ambitie om zorg en veiligheid efficiënter samen te laten werken, wordt versterkt door het opstellen van een beleidsstuk sluitende aanpak woonoverlast, het implementeren van de aanpak ‘voorkoming escalatie’ en het vernieuwen van onze convenanten met de zorgpartners Welzijn Mensenwerk, handhaving, politie, sociaal team en woningbouwcorporaties.

Doel 1.3 Een veilige leefomgeving voor iedereen We willen een veilige leefomgeving voor iedereen creëren door optimale samenwerking met onze partners zoals politie en brandweer. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.3.1 Brandweerkazernes Havelte en Vledder Omschrijving In 2025 wordt de nieuwbouw van brandweerkazerne Havelte afgerond. De planvorming voor de brandweerkazerne Vledder wordt in 2025 afgerond. Hierdoor worden onze kazernes weer optimaal ingericht om een veilige leefomgeving te kunnen garanderen voor iedereen. Ind 1.001 Verwijzingen Halt Omschrijving Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.

Bron: Stichting Halt Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

6,59

5,75

5,30

7,13

Westerveld

7,06

12,22

10,22

5,31

Ind 1.002 Geweldsmisdrijven Omschrijving Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

3,70

3,40

3,70

3,30

Westerveld

3,60

2,90

2,30

2,00

Ind 1.003 Diefstallen uit woning Omschrijving Het aantal diefstallen uit woningen per 1000 inwoners.

Bron: CBS - geregistreerde diefstallen Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

1,70

1,10

1,50

1,10

Westerveld

1,50

1,60

1,50

1,00

Ind 1.004 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Omschrijving "Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven."

Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

5,90

5,70

5,30

Westerveld

2,80

2,90

2,50

2,80

Ind 1.005 Winkeldiefstallen Omschrijving Het aantal winkeldiefstallen per 1000 inwoners

Bron: CBS - geregistreerde diefstallen Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

1,30

1,00

1,40

1,70

Westerveld

0,30

0,00

0,30

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

1.704

1.633

1.692

1.1 Crisisbeheersing en brandweer Lasten Baten

-1.700

-1.629

-1.687

Lasten

187

Baten

Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid

-176

Totaal programma

-1.876

-1.806

-1.864

Totaal 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

2025

2026

2027

2028

-1.757.000

-1.837.000

-1.894.000

-3.000

46.000

105.000

-15.000

-72.000

-119.000

31.000

30.000

-1.876.000

-1.806.000

-1.864.000

Brandweerkazernes Havelte en Vledder

Kadernota

-125.000

Gemeenschappelijke regeling VRD

Kadernota

6.000

Kapitaallasten brandweerkazernes

Kadernota

Subtotaal mutaties

Saldo in deze begroting

Betrokkenheid Verbonden partijen Samen met Veiligheidsregio Drenthe (VRD) willen wij een zo groot mogelijke bijdrage leveren aan een veilig Westerveld. Of het nu gaat om brand, infectieziekte of crisis: we proberen zoveel mogelijk incidenten, slachtoffers en schade te voorkomen. Doet zich onverhoopt toch een incident voor, dan proberen we de schade en onrust zoveel mogelijk te beperken. De Veiligheidsregio Drenthe is actief op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en crisisbeheersing. Zij vervult een belangrijke rol als netwerkpartner in het veiligheidsnetwerk van Drenthe. De daarvoor in rekening gebrachte kosten zijn als volgt: Bedragen x €1.000

Kosten Verbonden partijen

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Veiligheidsregio Drenthe

-1.501

Totaal

-1.501

Programma 2 Verkeer en vervoer Omschrijving programma Het programma ‘verkeer en vervoer’ bevat de kosten van wegen en verkeer, maar ook het onderhoud van bomen, bruggen, gladheidsbestrijding en openbare verlichting. De kwaliteit en het uiterlijk (beleving) van de openbare ruimte is een belangrijk onderwerp binnen dit programma. De bewoners en recreanten waarderen de hoge belevingswaarde van natuur en de openbare ruimte in de dorpen. Mede daarom zetten wij ons in voor een goede, veilige openbare ruimte en wegenstelsel. Ontwikkelingen en context Deze begrotingsperiode wordt naast het reguliere wegenonderhoud gestart met de verbetering van het fietspaden netwerk. Dat doen we met oog voor duurzaamheid, milieu en natuur. Zo gebruiken we voor een deel gerecycled beton op de fietspaden en passen we gebakken straatstenen toe omdat deze een levensduur hebben van tachtig jaar. Op het Holtingerveld renoveren we in nauwe samenwerking met Natuurmonumenten een half verhard fietspad. In 2025 ronden we de evaluatie van BrinQ af. Dit gaat over de belevingswaarde van de openbare ruimte, gekoppeld aan het onderhoudsniveau. In de knoppennotitie brengen we de arealen opnieuw in beeld en kunnen balanskeuzes worden gemaakt tussen arealen, kwaliteitswaarden en financiën. Dit helpt ons in de toekomst met het cyclisch beheer.

We verwachten dat de knoppennotie dan ook aangepast zal worden aan de financiële kaders van de Kadernota 2026. Gemeentelijke beleidskaders - BrinQ inclusief knoppennotitie. - Fietsplan. - Licht in de Openbare Ruimte. - Nota omgevingskwaliteit. - Gemeentelijk verkeer en vervoerplan. - Laadvisie laadinfrastructuur. - Duurzaam meerjaren onderhoudsplan (DMJOP) Doel 2.1 Aantrekkelijke openbare ruimte We willen een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte realiseren. Doel 2.2 Aantrekkelijke en veilige leefomgeving Vanuit het visiedocument BrinQ willen we de komende jaren de openbare ruimte inrichten en beheren, zodat er sprake is van een aantrekkelijke, leefbare en veilige leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 2.2.2 Evalueren BrinQ Omschrijving De Knoppennotitie bieden we in 2025 aan de raad aan. Deze is gebaseerd op de evaluatie BrinQ waarbij inwoners zijn betrokken. De Knoppennotitie 2.0 geeft inzicht in welke keuzes er gemaakt kunnen worden op het gebied van onderhoudsniveau van de kapitaalgoederen binnen de financiële kaders.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

5.587

4.767

4.769

2.1 Verkeer en vervoer Lasten Baten

Totaal 2.1 Verkeer en vervoer

-5.575

-4.754

-4.757

Totaal programma 2

-5.575

-4.754

-4.757

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

Fietsnota

Verdeling indexatie

Subtotaal mutaties

Saldo in deze begroting

2025

2026

2027

2028

-4.689.000

-4.750.000

-4.753.000

Kadernota

-882.000

Meicirculaire 2024

-4.000

-886.000

-4.000

-5.575.000

-4.754.000

-4.757.000

Programma 3 Economie Omschrijving programma Onder programma 3 vallen de kosten uit samenwerking met het bedrijfsleven en de ontwikkeling van wijkgerichte economische programma’s. Daarnaast vallen grondexploitaties van bedrijventerreinen, herstructurering van bedrijfslocaties en investeringen in winkelgebieden ook binnen dit programma. De kosten en opbrengsten van het organiseren van markten worden ook hier verantwoord. Stimulering van economische projecten via de Regio Deal, de bijdrage aan het Recreatieschap Drenthe en de opbrengsten uit toeristenbelasting en woonforensenbelasting vallen ook onder het programma ‘economie’. Ontwikkelingen en context We zijn trots op onze ondernemers en willen verbindend en faciliterend zijn om een goed ondernemersklimaat te realiseren. We gaan met ondernemers in gesprek, waarbij onder andere gesproken wordt over innovatie en duurzaamheid. Met ondernemend Westerveld en Gebiedspromotie Zuidwest Drenthe organiseren we bijeenkomsten en presentaties. Duurzame bedrijvigheid en onze agrarische identiteit zijn belangrijk. Wij streven naar evenwicht tussen landbouw, wonen, (vrijetijds)economie, recreatie en natuur. We denken proactief mee met de ondernemers en gaan met hen in gesprek over de grote opgaven en uitdagingen die er zijn.

We zoeken verbinding met regionale netwerken en zetten vol in op samenwerking met Regio Zwolle, zodat we onze brede welvaart behouden en versterken. Met de lopende Regio Deal ligt de focus op de Versnellingshoeve ’t Kiemt, de Gebiedscoöperatie Zuidwest Drenthe en stimuleren we de eerste aanzet tot het project ‘groen eten uit Westerveld’. De aanpassing van de Johannes Post Kazerne biedt kansen voor gebiedsontwikkeling en het lokaal ondernemerschap. Onze lijntjes met defensie zijn kort. Defensie is bezig met de planuitwerking. Wij zijn nauw betrokken en onderzoeken de impact op bijvoorbeeld verkeerstromen. In Zuidwest-Drenthe is in 2024 de samenwerking op het gebied van toeristische promotie tussen de gemeenten Meppel, Hoogeveen, De Wolden en Westerveld in gang gezet. Voor de periode 2024 – 2028 is een nieuw stichtingsbestuur gevormd, met ondernemers, die het doel hebben de samenwerking met stakeholders, en de zichtbaarheid in de toeristische regio voor inwoners en bezoekers te versterken. In 2025 ronden we de Regiodeal ‘duurzame groei toerisme in de gemeente Westerveld’ af. In het programma zetten we in op het spreiden en verleiden van toeristen, gastheerschap en versterken dagrecreatie, het verbinden van dorpen met de Nationale Parken en de aanbodontwikkeling en promotie van de Koloniën van Weldadigheid. Het evaluatierapport volgt in het najaar van 2025.

We starten in 2025 met de uitgifte van bedrijfskavels (totaal circa 15.000 m2) voor het bedrijventerrein Oeveraseweg in Havelte. We werken aan een verbetering van ondernemersdienstverlening. Dit doen we samen in de regio Zwolle, met IBDO (Ik Ben Drents Ondernemer), en Kennispoort. Daarnaast onderzoeken we ook de leegstand onder retailbedrijven en andere bedrijfsgebouwen, en bereiden we nieuw economisch beleid voor.

De gastvrijheidssector heeft te maken met grote veranderingen. Het gaat om trends en ontwikkelingen op meerdere vlakken, zowel binnen als buiten de sector. Deze ontwikkelingen vragen om extra inzet, vaak integraal beleid, intensieve samenwerking en nieuwe businessmodellen. Om hiermee aan de slag te gaan is sector overstijgende samenwerking essentieel. Met de lopende Regio Deal Regio Zwolle (toerisme) zetten we in op ‘duurzame groei van toerisme in de gemeente Westerveld’. Vitale vakantieparken Vakantieparken vormen een belangrijk en groot deel van de toeristische sector. Omdat het belangrijk is dat Westerveld een gezonde en vitale toeristische sector heeft, is het programma Vitale Vakantieparken in 2017 gestart. Met de ‘aanpak Vitale Vakantieparken Drenthe 2018-2024’ zijn ondernemers uit de sector, eigenaren (VvE’s), RECRON, Recreatieschap, álle Drentse gemeenten en provincie, samen gaan werken. In een uitvoeringsgerichte aanpak is een daadkrachtige impuls gegeven aan de kwaliteit van de vakantieparken en de vitalisering van de sector. Het programma VVP bestaat nu (2024) uit de programmalijnen ‘Drentse uitblinkers’, revitaliseren, transformatie, preventie en aanpak criminaliteit en sociaal-maatschappelijke problematiek (project Naober Drenthe).

Met ‘Drentse uitblinkers’ wordt een brede groep ondernemers uit het middensegment ondersteund in de verdere ontwikkeling van hun vakantiepark. In 2024 heeft een evaluatie van het programma VVP plaatsgevonden. De aanbevelingen uit het evaluatierapport zijn verwerkt in het Drentse plan van aanpak om het programma te verlengen voor de periode 2025 tot en met 2027. Belangrijkste kaders - Startnotitie Toerisme. - Startnotitie Economie. Doel 3.1 Wij willen het onderscheidend vermogen van de gemeente versterken op het gebied van toerisme en recreatie. In 2025 ronden we de transformatie van deelgebied 2 van recreatie- naar woonbestemming af en we bieden in 2025 de visie vrijetijdseconomie aan de raad aan. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.1.2 Transformatie Park Hesselte Omschrijving In 2025 ronden we de transformatie van deelgebied 2 van recreatie- naar woonbestemming af. Actie 3.1.7 Visie vrijetijdseconomie Omschrijving De startnotitie is naar de raad gestuurd en in 2024 is opdracht verleend aan een extern bureau om samen met het toeristisch speelveld invulling te geven aan een nieuwe toeristische visie. Het uitvoeringsprogramma is daaraan gekoppeld. We bieden in 2025 de visie vrijetijdseconomie aan de raad aan.

Doel 3.2 Goed economisch klimaat Wij willen een goed economisch klimaat stimuleren voor inwoners en ondernemers binnen onze gemeente. Hierbij speelt het Ondernemersfonds een belangrijke rol. Over de evaluatie en verlenging van het Ondernemersfonds zal nog in 2024 door de gemeenteraad een besluit genomen worden. 23

Ind 3.001 Vestigingen (van bedrijven) Omschrijving Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.

Bron: LISA Gebied

2021

2022

2023

Drenthe

152,20

166,00

171,50

Westerveld

211,40

226,60

234,20

Ind 3.002 Functiemenging Omschrijving De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Bron: CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research Gebied

2021

2022

Drenthe

50,10%

51,00%

Westerveld

52,90%

53,30%

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Lasten

186

Totaal 3.1 Economische ontwikkeling

-186

3.1 Economische ontwikkeling

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Lasten

Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-11

Lasten

Baten

Totaal 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-67

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3.4 Economische promotie Lasten

1.774

677

1.175

Baten

2.214

Totaal 3.4 Economische promotie

439

1.537

1.038

Totaal programma 3

176

1.273

775

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

Gemeenschappelijke regeling (Recreatieschap Drenthe)

Kadernota

Aframen wederkerend fonds

Plan B

Indexatie subsidies

Meerjarenraming

Subtotaal mutaties

Saldo in deze begroting

2025

2026

2027

2028

174.000

771.000

773.000

4.000

500.000

-2.000

2.000

502.000

2.000

176.000

1.273.000

775.000

Betrokkenheid Verbonden partijen Samen met Recreatieschap Drenthe worden activiteiten ontplooid met als doel versterking van het recreatief-toeristisch beleid en de infrastructuur in Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf. De gemeentelijke bijdrage is als volgt: Bedragen x €1.000

Kosten verbonden partijen

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Recreatieschap Drenthe

-110

-113

-116

Totaal

-110

-113

-116

Programma 4 Onderwijs Omschrijving programma Dit programma heeft betrekking op onderwijshuisvesting. Dit betreffen de kosten aan schoolgebouwen en het onderwijshuisvestingsbeleid. De huur van gymzalen en andere vormen van bewegingsonderwijs vallen hier ook onder. De kosten voor leerlingenvervoer, leerplicht, Voor- en vroegschoolse educatie en het onderwijsachterstandenbeleid vallen ook onder programma 4. Ontwikkelingen en context Het onderwijs is een onderdeel van een brede samenwerking om kansenongelijkheid voor kinderen tegen te gaan. Het verbinden van de drie leefwerelden: school, thuis en omgeving is hierin heel belangrijk. De integrale aanpak van gelijke kansen bestaat uit samenwerking op het gebied van armoedebestrijding en onderwijs arbeidsmarkt (ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Volksgezondheid Welzijn en Sport) om deze verbindingen te versterken. Er zijn allerlei ontwikkelingen die hun impact hebben op de onderwijshuisvesting. Denk aan landelijke ontwikkelingen als het Klimaatakkoord (2019), het Grondstoffenakkoord (2018), het Energieakkoord (2014) en het Huisvestingsakkoord van de PO-Raad, VO-raad en de VNG (2018). Maar ook aan regionale en lokale ontwikkelingen als passend onderwijs, krimp, samenwerking in de doorgaande leerlijn, mogelijk ontwikkelen van Integraal Kind Centrum (IKC) en het leefbaar houden van de kernen.

Eind 2024 wordt samen met de schoolbesturen en andere belanghebbenden (zie startnotitie) een integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) vastgesteld. We gaan in 2025, op basis van het vastgestelde huisvestingsplan, beginnen met de uitvoering en richt zich op de onderwijsvoorzieningen voor het primair en voortgezet onderwijs. Dit koersdocument benoemd de benodigde investeringen voor de langere termijn (16 jaar) met een concreet uitvoeringsplan voor de korte termijn (4 jaar). Het moet de gemeente en schoolbesturen in staat stellen om de komende jaren proactief, integraal en planmatig te investeren in de onderwijshuisvesting. De gemeente heeft de wettelijke verplichting om onderwijs aan te bieden aan alle kinderen. De zorgplicht voor kinderen van vluchtelingen vraagt hierin specifieke aandacht. Wanneer een kind niet zelfstandig naar school kan bijvoorbeeld door ziekte, een handicap of gedragsproblemen kan gebruik worden gemaakte van leerlingenvervoer. De verordening leerlingenvervoer wordt in 2025 geactualiseerd. Gemeentelijke beleidskaders - Verordening ‘voorzieningen huisvesting onderwijs’. - Verordening ‘sociale medische indicaties 2022’. - Verordening ‘leerlingenvervoer 2015’. - Verordening ‘overleg lokaal onderwijsbeleid’. - Beleidsplan ‘voor- en vroegschoolse educatie 2024-2028'.

Doel 4.1

Een leefomgeving creëren die beweging stimuleert en zintuigen ontwikkelt

Wat gaan we daarvoor doen? Actie 4.1.1 Integraal Huisvestingsplan (IHP) Omschrijving We gaan in 2025, op basis van het vastgestelde huisvestingsplan beginnen met de uitvoering ervan. Gemeente en schoolbesturen maken hierin gezamenlijk afspraken zodat leerlingen en personeel in het primair en voortgezet onderwijs kunnen leren en werken in gebouwen die bijdragen aan leer- en werkprestaties. Dat vertaalt zich in duurzame, inspirerende en functionele gebouwen, die een goed binnenklimaat hebben en voor alle partijen binnen de beschikbare middelen te exploiteren zijn. Actie 4.1.2 Aansluiten bij de Gelijke Kansen Alliantie Omschrijving We gaan in 2025 onderzoeken of we ons kunnen aansluiten bij de Gelijke Kansen Alliantie. De uitkomsten van het onderzoek worden met de raad gedeeld. In onze ‘maatschappelijke visie’: een gezonde, zelfredzame en participerende Westervelder en het bijbehorende uitvoeringsprogramma is één van de ambities dat kinderen in Westerveld allemaal gelijke kansen moeten hebben om te kunnen bewegen, ontwikkelen en mee te doen in de samenleving. Een doelstelling die ook wordt onderschreven in de Gelijke Kansen Alliantie, daarom onderzoeken wij of deelname hieraan onze doelen verder kan versterken.

Ind 4.001 Absoluut verzuim Omschrijving "Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'."

Bron: DUO / Ingrado Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

1,20

0,00

2,90

4,50

Westerveld

2,90

0,00

8,10

13,70

Ind 4.002 Relatief verzuim Omschrijving Het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen (per 1.000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken. De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'.

Bron: DUO/Ingrado Gebied

2020

2021

2022

2023

Drenthe

0,00

19,00

23,00

25,87

Westerveld

0,00

11,00

14,00

15,93

Ind 4.003 Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSV-ers) Omschrijving "Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsvpercentage staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan.

De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'." Bron: DUO/Ingrado Gebied

2020

2021

2023

Drenthe

0,02%

2,50%

Westerveld

0,02%

0,01%

2,00%

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

Lasten

Totaal 4.1 Openbaar basisonderwijs

-21

701

699

690

4.1 Openbaar basisonderwijs

4.2 Onderwijshuisvesting Lasten Baten

-637

-634

-625

Lasten

906

Baten

162

Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-745

-744

Totaal programma 4

-1.403

-1.400

-1.391

Totaal 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Mutaties uit het financiële perspectief voor dit programma Het vastgestelde budget van jaarschijf 2025 in de Begroting 2024 vormt het vertrekpunt voor dit programma: de zogenaamde primitieve begroting. Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma. Hieronder worden de bedragen afgerond op duizendtallen weergegeven: Omschrijving

2026

2027

2028

-1.403.000

-1.400.000

-1.391.000

Geen mutaties

Subtotaal mutaties

-1.403.000

-1.400.000

-1.391.000

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

Saldo in deze begroting

Besloten

2025

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Omschrijving programma Programma 5 heeft betrekking op het sportbeleid, bijvoorbeeld kosten van buurtcoaches. De accommodaties voor sportbeoefening vallen hier ook onder. Daarnaast vallen alle subsidies in het kader van cultuur, musea, archeologie en cultuurhistorie onder programma 5. Ook het onderhoud en toezicht op cultureel erfgoed, evenals de kosten voor de bibliotheken zijn hier verantwoord. De aanleg van openbaar groen, vijvers, sloten en speeltuinen zijn ook onderdeel van programma 5. Ontwikkelingen en context In de gemeente Westerveld focussen wij ons op opgroeien in een gezonde omgeving en een leven lang sporten en bewegen. Onze beweegcoaches stimuleren inwoners vanuit het programma ‘Westerveld in actie’ op gebied van leefstijl en bewegen. Hierdoor gaan we ook jongeren stimuleren om gezonder te leven. Daarnaast gaan we in 2025 verder met de planvorming en uitvoering van het sportpark Havelte. De verwachting is dat er vanaf 2026 een wijziging komt in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. De gemeenten krijgen dan een wettelijke zorgplicht om zorg te dragen voor voldoende en volwaardige bibliotheken. Biblionet Drenthe en daarmee ook onze bibliotheken anticiperen hierop met hun strategische doelen: Drenthe leest, Drenthe leert en ontwikkelt, Drenthe doet mee en Drenthe robuust.

Dit resulteert in een breed aanbod onder andere voor het terugdringen van laaggeletterdheid, vergroten digitale vaardigheden, kennismaken met kunst en cultuur, ontmoeten en een goede informatievoorziening vanuit de overheid. Westerveld heeft een rijk cultureel aanbod dat voor iedereen toegankelijk moet zijn. Inwoners en gasten waarderen ons cultureel erfgoed en proeven de geschiedenis. De toeristische sector is een belangrijke pijler van onze economie en biedt veel werkgelegenheid. Specifiek wordt nog benoemd de uitvoeringsagenda 2025: ‘een gezonde, zelfredzame en participerende Westervelder’, waarin onder andere de uitwerking van het doel ‘gezonde leefstijl jongeren’ in acties concreet is gemaakt. Visie speellocaties In Westerveld hebben we ruim 400 speeltoestellen verdeeld over meer dan 80 locaties. Deze speeltoestellen worden conform de wettelijke kaders beheerd en jaarlijks gekeurd. Indien een speeltoestel niet meer veilig bevonden wordt, wordt deze gerepareerd. Omdat het beheerbudget € 18K is kunnen we niets alles repareren. Indien het niet mogelijk is om een speeltoestel te repareren wordt deze afgebroken en afgevoerd. Er komt geen nieuw speeltoestel! Vanuit de raad is er een opdracht verstrekt om een visie te maken voor de speeltoestellen.

Op dit moment is Speelplan bezig om alle toestellen en locatie te inventariseren en te bekijken waar mogelijkheden en onmogelijkheden liggen. We zullen de raad enkele keuzemogelijkheden aandragen waaruit gekozen kan worden welke richting de visie gemaakt dient te worden. Uiteraard zijn deze keuzemogelijkheden financieel onderbouwt. Verwachting is dit in Q4 te presenteren aan de raad. Gemeentelijke beleidskaders - Uitvoeringsregels ‘investeringssubsidie buitensportaccommodaties’. - Uitvoeringsregels ‘fonds dorpshuizen Westerveld’. - Algemene subsidieverordening gemeente Westerveld 2018. - Erfgoedverordening 2015. 29

- Visie op cultuur in Westerveld. - Beleidsplan lokale economie. - Maatschappelijke visie: een gezonde, zelfredzame en participerende Westervelder. Doel 5.1 Gezonde leefstijl jongeren Meer jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 21 jaar houden er een gezondere leefstijl op na door (meer) te bewegen, te sporten en minder tot geen consumptie op gebied van roken en alcohol. Doel 5.2 Beschermen status van werelderfgoed Door het behalen van de werelderfgoedstatus aan de Koloniën van Weldadigheid, in overleg met onze stakeholders en de provincie Drenthe uitvoering geven aan het managementplan. Doel 5.3 Aantrekkelijkheid sportlocaties Sportaccommodaties in dorpen en de openbare ruimte aantrekkelijk, duurzaam, toegankelijk, betaalbaar, veilig, gezond, multifunctioneel en toekomstbestendig houden en maken. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 5.3.1 Toekomstbestendigheid buitensport Havelte en sporthal De Spronk uitwerken Omschrijving In 2025 wordt het voorstel met betrekking tot de toekomstbestendigheid van sporthal De Spronk, als onderdeel van de visie Vledder, aan de raad aangeboden. De verwachting is dat in 2025 op sportpark Havelte de uitvoering van de vastgestelde plannen volop zichtbaar zijn. Hiermee voegt gemeente Westerveld een toekomst bestendige accommodatie toe aan haar voorzieningen die bijdraagt aan ontmoeten en bewegen.

Daarnaast komt er een plan voor een sportaccommodatie in Vledder die integraal aansluit bij de ontwikkelingen in Vledder. Actie 5.3.2 Locatie oude gemeentewerf Omschrijving Er is in 2025 een passende bestemming gevonden voor de locatie oude gemeentewerf Havelte. Dit zal een tijdelijke bestemming zijn onder andere door de brandweer Havelte hier tijdelijk te huisvesten. Uiteraard worden ook in 2025 de mogelijkheden voor een structurele passende bestemming bekeken. Dit proces kan mogelijk versneld worden door de kaders die in de visie op maatschappelijk vastgoed (zie ook programma 6) worden vastgesteld. Ind 5.001 Niet-sporters

Omschrijving Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM Gebied

2022

Drenthe

52,00%

Westerveld

48,70%

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

Exploitatie

Concept Begr. 2025

Concept Begr. 2026

Concept Begr. 2027

Concept Begr. 2028

341

329

5.1 Sportbeleid en activering Lasten Baten

189

182

Totaal 5.1 Sportbeleid en activering

-152

-147

Lasten

1.061

1.062

1.059

Baten

150

Totaal 5.2 Sportaccommodaties

-910

-911

-909

5.2 Sportaccommodaties

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Lasten

288

Totaal 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-288

Lasten

Totaal 5.4 Musea

-98

Lasten

189

Totaal 5.5 Cultureel erfgoed

-189

Lasten

489

Baten

-470

2.432

2.260

5.4 Musea

5.5 Cultureel erfgoed

5.6 Media

Totaal 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten Baten

Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-2.413

-2.241

Totaal programma 5

-4.520

-4.344

-4.342

Besloten

Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2025

2025

2026

2027

2028

-4.210.000

-4.044.000

-4.041.000

Bijdrage ROVA

Kadernota

-60.000

Indexatie subsidies

Meerjarenraming

-68.000

Indexatie budgetten

Meerjarenraming

-182.000

-172.000

-173.000

-310.000

-300.000

-301.000

-4.520.000

-4.344.000

-4.342.000

Subtotaal mutaties

Saldo in deze begroting

Programma 6 Sociaal domein Omschrijving programma Het programma ‘sociaal domein’ omhelst het veld dat uitvoering geeft aan de Participatiewet, Jeugdwet en WMO. Hieronder vallen onder andere inwonersparticipatie, inkomensregelingen, en werkvoorzieningsschappen zoals Reestmond. Ook vallen reintegratie trajecten en maatschappelijke participatietrajecten onder dit programma, net als de huishoudelijke hulp en dagbesteding vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning. De opvang van Oekraïners en armoedebestrijding zijn ook grote thema’s binnen dit domein. Net als jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Ontwikkelingen en context Waar wij vroeger met elkaar leefden in een verzorgingsstaat, en waar de overheid zorgdraagt voor welvaart en welzijn voor alle burgers in de samenleving, is dat al jaren in verandering. De wet -en regelgeving vanuit het Rijk is continu in beweging. Het gaat soms om de kostenbeheersing of kwaliteitsverbetering wat continu zorgt voor veranderingen. Hieronder een aantal actuele veranderingen: - Het ‘gezond en actief leven akkoord’ (GALA). - Het ‘integraal zorg akkoord’ (IZA). - De ‘hervormingsagenda jeugd’. - Het ‘toekomstscenario kind en gezinsbescherming’. - De verbetering en vernieuwing van de Wet maatschappelijke ondersteuning. - Het instellen van de menselijke maat binnen de Participatiewet.

- Het breed offensief ter verbetering van de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking. - De transformatie van sociale ontwikkelbedrijven. - De Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS). De jaarlijkse uitvoeringsagenda beschrijft de manier waarop het komende jaar uitvoering wordt geven aan de maatschappelijke visie. Deze uitvoeringsagenda maakt de ambities concreet en geeft houvast voor het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten in het sociaal domein. Het is nadrukkelijk geen blauwdruk met specifieke activiteiten per beleidsterrein per jaar. Met deze uitvoeringsagenda is gekozen voor een actiegerichte aanpak. Hierin wordt proactief en met focus sturing gegeven aan het realiseren van de inhoudelijke doelstellingen en de strategische opgave binnen de veranderende context van het sociaal domein. Opvang van vluchtelingen en statushouders De gemeente is verantwoordelijk voor het opvangen van vluchtelingen. Zowel ontheemden uit Oekraïne als asielzoekers. We hebben momenteel in totaal 6 locaties waar wij deze vluchtelingen opvangen. Uitgangspunt van de Drentse aanpak is dat iedere gemeente bijdraagt aan de opvang- en huisvestingsopgaven, maar niet iedereen hoeft alles conform de vooraf aangegeven taakstelling c.q. opgave te doen. We kunnen onderling opgaven uitruilen.

Met dit gegeven in het achterhoofd is de inbreng van de individuele gemeenten afgezet tegen de verschillende regionale opgaven. De tekorten en eventuele over-aanmeldingen zijn in beeld gebracht en op basis daarvan hebben we in Westerveld voor 2024 de puzzel gelegd en hebben we voor 2025 nog een opgave die we eerst tijdelijk zullen invullen en daarna semi-permanent. 33

In het kader van de Spreidingswet moeten we in 2024 109 asielzoekers opvangen en dat is voor 2025 verhoogd naar 119. Met de twee huidige opvanglocaties voldoen we met 190 bedden ruimschoots aan de taakstelling. Beide locaties zijn verlengd tot maart 2030. Gemeentelijke beleidskaders - maatschappelijke visie: een gezonde, zelfredzame en participerende inwoner. - re-integratieverordening Participatiewet, Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers, en Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen 2023. - Verordening jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning 2020. - Verordening individuele inkomenstoeslag 2021. - Verordening beslistermijn schuldhulpverlening 2021. - Verificatie en validatiebeleid 2020. - Verordening antidiscriminatievoorziening. Doel 6.1 Onder het motto ‘iedereen doet mee’ werken we aan een inclusieve samenleving. Regie over eigen leven is daarbij het uitgangspunt Wat gaan we daarvoor doen? Actie 6.1.6 Taalschool Omschrijving In 2025 hebben we samen met vier gemeenten en samenwerkingsverbanden in het onderwijs een taalschool voor kinderen (2 tot 18 jaar) opgericht in Meppel. Wanneer kinderen in Nederland aankomen, is het van belang dat ze zo snel mogelijk onderwijs kunnen volgen.

Onderwijs is een recht en kinderen moeten de kans krijgen zich voor te bereiden op de Nederlandse maatschappij. Actie 6.1.7 Visie maatschappelijk vastgoed Omschrijving We ontwikkelen een visie op maatschappelijk vastgoed die aan de raad wordt aangeboden. In de visie wordt een integrale afweging en beleidskeuzes voor de lange termijn gemaakt voor maatschappelijke accommodaties, waardoor een toekomstbestendig voorzieningen- en accommodatieniveau geborgd is. Hierbij zijn vraag en aanbod op elkaar zijn afgestemd. Tevens wordt beoogd inzicht en duidelijkheid te geven over het realiseren, beheren, exploiteren en faciliteren van accommodaties (en daarmee verenigingen-stichtingen) en daaraan gerelateerde gronden in de gemeente. Het beleid moet het toetsingskader gaan vormen voor alle beleids- en planvorming waarin voorzieningen, accommodaties, gronden op welke wijze dan ook betrokken zijn. Deze visie sluit aan op bestaande visies en beleidsdocumenten. Ind 6.000 Banen Omschrijving Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westerveld&id=a1e26243-73d1-436f-97cd-6c2a4bfb76dd