Bijlage 1 Programmabegroting 2023-2026

Het gemiddelde ziekteverzuimpercentage voor gemeente < 20.000 inwoners bedroeg in 2021 5.3 %. In de hierna opgenomen tabel wordt inzicht gegeven in de bereikte- en komende jaren te bereiken resultaten. Het verzuimcijfer van 4% blijft het streefcijfer. Tabel: Ontwikkeling ziekteverzuim Ziekteverzuimpercentage

2020

2021

2022*

2023

2024

2025

5,29

6,63

6,0

5,0

4,0

4,0

*2022 : aanname. Definiteve gegevens aan het eind van het jaar bekend .

Ontwikkelingen Met de in gebruik name van het nieuwe e-HRM systeem krijgen we de beschikking over de zgn. Verzuimmodule. De Verzuimmodule zorgt voor een verbeterde informatievoorziening over het verzuim en betrekt de leidinggevende actief bij het verzuim/reintegratieproces. Risico’s Eigen risicodragerschap WGA, WGA-flex Onze gemeente is sinds 2010 eigenrisicodrager voor de WGA (Wet Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten), de WGA-flex en de Ziektewet. Dat wil zeggen dat, in geval van instroom in de WGA, de uitkeringslasten en re-integratiekosten gedurende maximaal 10 jaar voor rekening van de gemeente komen. Een goed ziekteverzuimbeleid beperkt de risico´s. Sinds de invoering van de WIA (wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) zijn er geen medewerkers van onze gemeente ingestroomd in deze uitkering. INFORMATIEVOORZIENING EN AUTOMATISERING ICT omgeving: Ontwikkeling ICT staat in het teken van verbetering op het terrein van continuïteit, betrouwbaarheid en veiligheid. Daarnaast is de performance (prestatie, snelheid) een belangrijke pijler waar verbetering nodig is. In het najaar van 2022 wordt het meerjarig ICT-verbeterplan (zgn. roadmap) opgeleverd. Dit verbeterplan bevat onder andere een beschrijving (huidige situatie, toekomstige situatie), projecten/activiteitenkalender en een begroting.

64

Het vernieuwen van de ICT omgeving vraagt structureel extra budget. Het is tevens een cruciaal onderdeel van de gemeentelijke bedrijfsvoering. De gemeente laat dan ook een second opinion op het ICT-verbeterplan uitvoeren. Dit onderzoek moet ons inzicht geven op de volgende deelvragen: 1. Vult de roadmap de doelen van de gemeente in en welke aanpassingen zijn hierin eventueel nodig? 2. Zijn de geschatte structurele kosten voor de huidige roadmap realistisch en wat zijn de indicatieve financiële consequenties hiervan en van eventuele roadmap aanpassingen? 3. Welke verwervingsopties (inclusief initiële lijst van partijen) zijn, naast De Connectie, mogelijk om de roadmap te realiseren? 4. Wat zijn de voordelen en nadelen van de geïnventariseerde opties om de roadmap en eventuele aanpassingen naar aanleiding van de beantwoording van de vorige vragen te realiseren op het gebied van risico’s, ambities, kosten en doorlooptijd? 5. Welke vervolgstappen moet gemeente WMW nemen om de gewenste roadmap uit te voeren? Voor de uitvoering van de roadmap (lees; vernieuwing/vervanging en beheer ICT voorziening) zijn de geschatte structurele kosten €500.000 op jaarbasis. Deze kosten zijn additioneel op het huidige ICTbudget. Informatieveiligheid: Ontwikkelingen zijn er vooral op het gebied van de informatievoorziening en automatisering in relatie tot digitale dienstverlening en beveiliging.

Op initiatief van de centrale overheid worden steeds grotere eisen gesteld aan de informatieveiligheid, correcte informatie en continuïteit. In 2022 is een start gemaakt met de implementatie van de BIO (Basis Informatiebeveiliging Overheid). Verdere uitrol vindt plaats in 2023 en de jaren daarna. Dit is een continu proces. Onder leiding van de CISO (Chief Information & Security Officer) wordt onder andere ingezet op het bewustzijn van informatieveiligheid binnen de organisatie. Gezien het actuele risico op cybercriminaliteit geen overbodige luxe. Beleid Op het gebied van informatievoorziening is het beleid van onze gemeente gebaseerd op de volgende doelstellingen en uitgangspunten: - Bedrijfsprocessen optimaliseren en integreren - Klantgerichtheid van de organisatie verbeteren; - Informatievoorziening aan belanghebbenden (medewerker en inwoner) verbeteren; - Betrokkenheid en inbreng van burgers en samenleving vergroten (burgerparticipatie) o.a. door aanbieden van digitale producten en diensten (Programma Digitale Agenda 2020); - Daar waar mogelijk en betaalbaar laten we ons ondersteunen door deskundigheid van externe partijen. Als voorheen blijven de volgende uitgangspunten van kracht: 1. Een goede digitale toegang voor burgers, instellingen en bedrijven (DA2020); 2. Werken als één efficiënte overheid door o.a.: a.

te voldoen aan de wettelijk verplichte landelijke stelsel van basisregistraties; b. het koppelen van dit stelsel aan de interne informatie-architectuur en het stelsel van landelijke voorzieningen voor deze basisregistraties; c. te voldoen aan de wettelijke verplichtingen ten aanzien van Informatieveiligheid en bescherming van persoonsgegevens (BIO, AVG, ENSIA). 3. Het vormgeven van een geautomatiseerde omgeving die voldoet aan de eisen van deze tijd, passend bij een gemeente van onze omvang met aandacht voor continuïteit en duurzaamheid; 4. Implementeren van IT oplossingen voor een stabiele en veilige IT infrastructuur; 5. Meer aandacht voor samenwerking met andere gemeenten en instellingen op het terrein van Informatie Management, informatieveiligheid en privacy.

65

Ontwikkeling Informatiebeheer/informatiemanagement: -

Doorontwikkeling JOIN (zaaksysteem) : implementatie tools om interne -en klantprocessen te verdere digitalisering en te automatiseren

-

Implementatie Wet Open Overheid (WOO): De Wet Open Overheid (WOO) is in 2022 in werking getreden. Dit vraagt om een wijziging in ons informatiebeheer. Een groot aantal informatie categorieën moeten actief openbaar beschikbaar zijn. Onder andere wet & regelgeving, raadstukken, bestuurstukken, onderzoeken en beschikkingen. Dit in tegenstelling tot de WOB (reactief na verzoek). De WOO vraagt om het nog verder op orde brengen van onze informatiehuishouding. Er is vanuit het Rijk budget beschikbaar om de WOO te implementeren. Hiervoor kan bijvoorbeeld een WOO projectleider voor de implementatie in de organisatie aangesteld worden en een contactfunctionaris (verplicht) voor de borging. Voor de maskering van privacy gevoelige gegevens wordt een anonimiseringstool aangeschaft.

-

Opzet en inrichting Informatiehuis (bestuursopdracht) : Het informatiehuis bevat alle relevante data waar we als gemeente over beschikken. Een goede ontsluiting en juiste combinatie van deze data wordt gebruikt ter ondersteuning van beleidskeuzes en uitvoering van projecten. De opzet en inrichting van informatie gestuurd en data gestuurd werken is specialistenwerk. De juiste projectleider helpt de organisatie met de opstartfase en helpt de organisatie verder op weg. Data gestuurd en informatie gestuurd werken kost tijd. In de periode van 2023-2024 wordt data gestuurd en informatie gestuurd werken steeds verder uitgebreid. De continuering en uitbreiding valt onder de taak van Informatiemanagement (waar nodig ondersteund door externe expertise).

Financiën De kosten van onze informatievoorziening en automatisering, exclusief de personeelslasten en doodberekeningen, ontwikkelen zich de komende jaren als volgt:

Kosten I&A-budget

Werkelijk 2021

Actueel 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

€ 65.700 € 707.865 € 48.577 € 80.747 € 16.178 € 67.034 €0 € 43.772 € 28.118 -€ 538

€ 74.361 € 108.510 € 58.535 € 58.475 € 58.418 € 641.242 € 1.115.587 € 1.130.246 € 1.145.834 € 1.158.019 € 114.784 € 117.523 € 120.321 € 123.297 € 125.623 € 57.320 € 58.688 € 60.086 € 61.572 € 62.734 € 70.133 € 30.852 € 31.586 € 32.368 € 32.979 € 83.350 € 85.339 € 87.371 € 89.532 € 91.221 € 13.949 € 14.281 € 14.621 € 14.983 € 15.266 € 84.810 € 86.833 € 88.901 € 91.100 € 92.818 € 41.589 € 42.572 € 43.578 € 44.645 € 45.462 -€ 4.472 -€ 4.579 -€ 4.688 -€ 4.804 -€ 4.895

Kosten I&A-budget Kapitaallasten Onderhoud, hard- en software Ondersteuning en consultancy Huur data- en spraaklijnen Veiligheidsbeleid Beheer en bewaring archief Digitale dienstverlening Huur en lease Overige kosten Ontvangsten Saldo I&A-budget

€ 1.057.453 € 1.177.066 € 1.655.606 € 1.630.557 € 1.657.002 € 1.677.645

Risico’s Het ICT verbeterplan (roadmap). De vernieuwing van de ICT omgeving wordt uitgewerkt in het ICT verbeterplan (roadmap). Op de inhoud van deze roadmap vindt een second opinion plaats.

66

Bevindingen uit deze second opinion zijn bepalend voor de snelheid waarmee met de uitvoering van de roadmap gestart kan worden. Daarnaast is het aan uw raad en het college of we met de roadmap kunnen starten. Vindt er vertraging op de uitrol van van de roadmap plaats dan is er een serieus risico op de continuïteit van de ICT omgeving. Hard en software is aan vervanging toe. Nog langer wachten betekent de kans op uitval en op veiligheidsrisico’s. PLANNING & CONTROL Algemeen De planning en control cyclus is één van de belangrijkste processen in onze gemeente omdat alle beleidsthema's in de P & C cyclus zijn opgenomen. Naast beleidsthema's wordt inzicht gegeven in de financiële huishouding van onze gemeente. In samenspraak met het college van burgemeester en wethouders en uw raad is afgesproken, dat er in de komende jaren meer gestuurd zal worden op "maatschappelijke effecten". De vraag die hier aan vooraf gaat is "Waar willen wij als gemeente over een aantal jaren staan" In aanloop naar het begrotingsjaar 2023 en volgend jaar is er een aanvang gemaakt met het invulling geven aan deze vraag en wat daarvoor zou moeten gebeuren. Dit is een proces dat niet in enkele weken/maanden is beslecht maar dat een geleidelijke ingroei kent.

Vooralsnog is de begroting 2023 op het huidige format gebaseerd maar de eerste contouren van een andere invulling van de P&C documenten zal met ingang van het jaar 2024 zichtbaar zijn. De juridische control (kwaliteit regelgeving (verordeningen en beleidsregels), overeenkomsten, toetsing, klacht- en bezwaarafhandeling),financiële control (kwaliteit financiële informatie (onder meer meerjarenplanning), budgetbeheer, begrotingsdiscipline, rechtmatigheid, debiteurenbeheer) en projectcontrol blijven activiteiten waarin constant wordt geïnvesteerd. Ontwikkelingen en risico’s Voor 2023 staat er een update van het financiële systeem op stapel dat naar verwachting een Cloudtoepassing zal worden. Daarnaast zullen wij in de loop van 2023 het "online" begroten en verantwoorden verder inventariseren en waar mogelijk implementeren. Op het gebied van planning en control is geen sprake van bijzondere risico’s.

COMMUNICATIE Algemeen Wat we willen bereiken met onze externe en interne communicatie hebben wij gebundeld in het visiedocument 'vooruit met communicatie'. Wij houden rekening met laaggeletterdheid in onze gemeente. We schrijven heldere, begrijpelijke brieven en e-mails. Digitale communicatie en dienstverlening naar burgers, bedrijven en instellingen is continu in ontwikkeling. Toegankelijkheid van onze communicatiemiddelen (ook van de website) is van groot belang en heeft blijvende aandacht nodig. Wij maken actief gebruik van social media. Ontwikkelingen en risico’s Met het toenemen van wet- en regelgeving ontstaan ook op het terrein van communicatie risico's, waar die voorheen nog niet (of veel minder) bestonden. Die wet- en regelgeving is namelijk niet geheel vrijblijvend. Bijvoorbeeld de bestuurlijke verantwoordelijkheid om de website toegankelijk te maken voor alle inwoners. Vanaf 1 december 2022 treedt de wet Single Digital Gateway in werking.

67

Deze wet houdt onder andere in dat overheidsorganisaties online informatie moeten verstrekken(link naar andere website) over diensten die relevant zijn bij grensoverschrijdende activiteiten. Daarnaast moeten overheidsorganisaties relevante procedures voor grensoverschrijdende gebruikers digitaal toegankelijk maken. FACILITAIRE ONDERSTEUNING Algemeen Facilitaire zaken beslaat de huisvesting, advisering van inkoop huishoudelijke zaken. Ontwikkelingen Ontwikkelingen met facilitaire gevolgen zijn: - Het nieuwe werken, mede in relatie tot ARBO en de ontwikkeling van een regiegemeente; - Strenger wordende eisen aan interne veiligheid en aan de informatieveiligheid; - Eisen met betrekking tot duurzaamheid en milieubewustzijn. - Aanpassingen i.v.m. ziekte en preventie zoals corona maatregelen (ARBO) . Risico’s Op het gebied van facilitaire zaken zijn de volgende risico's te verwachten: - Toenemende eisen aan de interne veiligheid; - Toenemende eisen aan de informatie veiligheid; - Hoge kosten digitale abonnementen. Financiën De kosten van facilitaire ondersteuning, ontwikkelen zich de komende jaren als volgt: Facilitaire kosten

Werkelijk 2021

Actueel 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Kosten huisvesting Gemeentehuis Gemeentwerf Dienstencentrum Welzijn en zorg Totale kosten huisvesting

€ 360.161 € 85.138 € 22.295 € 467.594

€ 428.447 € 110.623 € 39.365 € 578.435

€ 407.892 € 119.751 €0 € 527.643

€ 429.182 € 118.072 €0 € 547.254

€ 456.556 € 132.707 €0 € 589.263

€ 436.835 € 122.106 €0 € 558.941

Facilitaire kosten Frankeer, abonnementen en drukwerk kosten Overige kosten Totale kosten huisvesting

€ 85.868 € 111.852 € 197.720

€ 91.021 € 128.037 € 219.058

€ 93.192 € 113.378 € 206.570

€ 95.411 € 127.005 € 222.416

€ 97.770 € 140.453 € 238.223

€ 99.614 € 126.812 € 226.426

Saldo facilitaire kosten

€ 665.314

€ 797.493

€ 734.213

€ 769.670

€ 827.486

€ 785.367

GRIFFIE Algemeen De griffier verricht haar werkzaamheden onder verantwoordelijkheid van uw gemeenteraad. Daarmee is de griffier op dit moment de enige medewerker die niet onder de bevoegdheid van ons college valt. De griffier legt alleen verantwoording af aan uw raad. Vanuit de ambtelijke organisatie wordt de griffier ondersteund voor inhoudelijke, secretariële, administratieve en logistieke zaken. De griffie heeft drie kerntaken: - Adviserende taak gericht op de ondersteuning van uw raad en individuele raadsleden bij de uitoefening van de taken en bevoegdheden en de positionering van uw raad; - Logistieke en secretariële ondersteuning bij vergaderingen en overige werkzaamheden van uw raad; - Afstemmende en coördinerende taken. Naast reguliere werkzaamheden kent de griffie ad hoc werkzaamheden. Deze vallen onder de procesmatige ondersteuning en advisering van uw raad. Het gaat dan bijvoorbeeld over werkprocedures, positionering, ontwikkeling, participatie, enz. Wij doen deze werkzaamheden op uw verzoek of op eigen initiatief. Deze werkzaamheden staan, voor zover voorzien, beschreven in een Werkplan Griffie.

68

Financiën Als raad beschikt u voor 2023 over een budget van € 8.600. Dit is een bedrag voor trainingen, inhuur advies derden, de raadsexcursie, ontwikkeling instrumenten en raadsactiviteiten. Daarnaast is er een bedrag van € 9.800 (structureel) beschikbaar voor het organiseren van een Kindergemeenteraad. Ontwikkelingen en risico’s In 2020 heeft uw raad een Notitie Burgerparticipatie aangenomen. Deze moet invulling gaan krijgen. Duidelijk moet worden wat de rol en betrokkenheid van de raad is bij Burgerparticipatie en eventueel bij het Right tot Challenge. In 2022 is na twee corona-jaren weer een Kindergemeenteraad georganiseerd. Dit is de laatste keer dat dit in samenwerking met ProDemos is gedaan. In 2023 moet gekeken worden naar een nieuwe invulling/organisatie van de Kindergemeenteraad. Vanaf eind 2020 moet raadsinformatie voldoen aan de toegankelijkheidsrichtlijnen voor overheidsinstanties (waaronder ondertiteling van raadsvergaderingen en RTG's). Hiervoor moeten we ook in 2023 nog de nodige werkzaamheden uitvoeren; zo dienen bijvoorbeeld de (live) uitzendingen ondertiteld te worden. Wij gaan verder met de doorontwikkeling van de koppeling van ons zaak- en archiefsysteem met ons raadsinformatiesysteem, dit om zo efficiënt mogelijk te werken. REKENKAMERCOMMISSIE Algemeen Er is formeel een rekenkamercommissie bestaande uit een externe voorzitter en vier raadsleden.

Deze rekenkamercommissie is één van de instrumenten van uw raad om uw controlerende taak te kunnen uitvoeren. De rekenkamercommissie kan onderzoeken of het gemeentelijk beleid goed is uitgevoerd en het gewenste effect heeft gehad. Zijn de beoogde doelen bereikt? Ook kijkt zij of het gemeentelijke geld hiervoor goed is besteed. Daarom is het belangrijk dat er een goede afstemming is tussen uw raad en de rekenkamercommissie over gewenste onderzoeken. De griffie ondersteunt de rekenkamercommissie in haar werkzaamheden. Op dit moment heeft de rekenkamercommissie geen externe voorzitter en zijn er geen lopende onderzoeken. Daarnaast is er één vacature voor een (raads)lid rekenkamercommissie. Financiën Voor de rekenkamercommissie is een eenmalig budget beschikbaar gesteld van € 20.000. Het in enig jaar niet bestede budget van de rekencommissie blijft, tot u anders besluit, bestemd voor de rekenkamercommissie. Op dit moment is dit volledige bedrag nog beschikbaar. Ontwikkelingen en risico’s Op dit moment wordt de Wet versterking decentrale rekenkamers in de Eerste Kamer behandeld. In het voorstel worden gemeenten en provincies verplicht een rekenkamer in te stellen. De rekenkamerfunctie wordt afgeschaft. Raadsleden kunnen dan geen lid meer zijn van de rekenkamerfunctie. Daarnaast worden enkele onderzoeksbevoegdheden van de rekenkamers uitgebreid.

Mocht deze wet aangenomen worden, dan zal bekeken worden hoe aan de nieuwe regels te voldoen. Binnen de regio Rivierenland zijn enkele initiatieven gestart om te onderzoeken of een gezamenlijke rekenkamer ingesteld kan worden.

69

PARAGRAAF VERBONDEN PARTIJEN ALGEMEEN De paragraaf betreffende de verbonden partijen bevat ten minste (BBV, artikel 15): a De visie op, en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen; b De lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in: 1 gemeenschappelijke regelingen; 2 vennootschappen en coöperaties; 3 stichtingen en verenigingen; 4 overige verbonden partijen. c De lijst van verbonden partijen. In de lijst van verbonden partijen wordt ten minste de volgende informatie opgenomen: a De wijze waarop de gemeente een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt; b Het belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft aan het begin en de verwachte omvang aan het einde van het begrotingsjaar; c De verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar; d De verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar; e De eventuele risico’s van een verbonden partij waar geen maatregelen voor getroffen zijn door de gemeenten en die van materiële betekenis kunnen zijn op de financiële positie van de gemeente. Inleiding Verbonden partijen zijn organisaties waaraan de gemeente zich bestuurlijk en financieel verbindt.

Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV, artikel 1) geeft als definitie: “een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft”. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een zetel in het bestuur van een participatie of het hebben van stemrecht. Van financieel belang is sprake wanneer wij middelen ter beschikking stellen en die verloren gaan in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op ons verhaald kunnen worden. In deze paragraaf gaan wij in op de belangen die met de diverse verbonden partijen zijn gediend en de relatie met onze gemeentelijke doelstellingen. Via deze paragraaf informeren we u op hoofdlijnen over de relatie tussen 'verbonden partijen' en het 'publieke belang' dat wordt gediend. Visie op de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Het inzichtelijk maken van de verbonden partijen is om twee redenen van belang. De eerste reden is dat verbonden partijen vaak beleid uitvoeren dat de gemeente in principe ook zelf kan blijven doen. De gemeente geeft een mandaat aan de verbonden partij. De tweede reden betreft de kosten, het budgettaire beslag en de financiële risico’s, die de gemeente met de verbonden partijen kan lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen.

Het aangaan van banden met verbonden partijen komt altijd voort uit het publieke belang. In het algemeen geldt dat voor een gemeenschappelijke regeling wordt gekozen indien de gemeente dit beleid niet alleen of niet doeltreffend kan uitvoeren. De gemeenschappelijke regelingen voeren beleid en beheer op verschillende terreinen uit voor de gemeente. Onderverdeling verbonden partijen Gemeente West Maas en Waal heeft een verbintenis met onderstaande partijen. Van de gemeenschappelijke regelingen wordt nader uitgewerkt welk doel we nastreven met de verbintenis, hoe de financiële situatie is en welke risico’s benoemd kunnen worden.

70

Onderverdeling Gemeenschappelijke regeling

Naam verbonden partij Afvalverwijdering Rivierenland (AVRI) Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Gezondheidsdienst Gelderland Zuid (GGD) Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Regio Rivierenland Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Werkzaak Rivierenland

Vennootschappen en coöperaties Vitens Stichtingen en verenigingen

Geen verbintenissen

Overige verbonden partijen

Geen verbintenissen

Gemeentelijke kaders Beleidsstuk GR Afvalverwijdering Rivierenland (AVRI) GR Belastingsamenwerking Rivierenland GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Gelderland-Zuid GR Omgevingsdienst Rivierenland GR Regio Rivierenland GR Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland GR Hulpverlening en Veiligheid Gelderland Zuid GR Werkzaak Rivierenland

Jaar 2019 2019 2020 2019 2019 2019 2011 2019

Met betrekking tot gemeenschappelijke regelingen in de regio Nijmegen hebben wij afspraken gemaakt over de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting en de jaarrekening. In deze begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen (BRN) wordt een aantal essentiële uitgangspunten gegeven. Deze uitgangspunten zijn: - Uitgangspunten voor opstelling van de begroting; - Indexering van de gemeentelijke bijdrage; - Overige uitgangspunten. - Uitgangspunten voor opstelling jaarrekening; - Resultaatbestemming; - Door gemeenten terug te vorderen BTW op grond van het BTW Compensatie Fonds (BCF). - Planning besluitvorming voor de regio. De opgenomen kaders in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor de begroting en jaarrekening zijn vanzelfsprekend van toepassing voor de GR. Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen.

71

OVERZICHT VERBONDEN PARTIJEN Afvalverwijdering Rivierenland (AVRI) Juridische vorm Gemeenschappelijk Regeling Vestigingsplaats

Geldermalsen

Omschrijving

Avri verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen, ontwikkelt het gemeentelijke afvalstoffenbeleid, handhaaft de afvalstoffenverordening en verzorgt de voorlichting over afval.

Doel

Samen werken aan een schoon Rivierenland

Participanten

Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Maas en Waal, West-Betuwe en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Het algemeen bestuur telt acht leden (en plaatsvervangende leden) en is samengesteld uit vertegenwoordigers van de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten. De bevoegdheden van het algemeen bestuur zijn gelijk aan die van de gemeenteraad met als uitzondering dat de verhoudingen bij de gemeenschappelijke regelingen niet volledig zijn gedualiseerd.

Bijdrage 2023

€ 0 AVRI opereert kostendekkend.

Bijdrage 2024

€ 0 AVRI opereert kostendekkend.

Bijdrage 2025

€ 0 AVRI opereert kostendekkend.

Bijdrage 2026

€ 0 AVRI opereert kostendekkend.

Eigen vermogen per 1-1 € 1.547.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 1.315.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 44.395.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 41.022.000

Resultaat begroting

€0

Relatie met programma

Fysieke leefomgeving

Beleidsvoornemens

Eind 2022/begin 2023 zal uw raad worden voorgesteld om uiterlijk met ingang van 2024 te starten met de gescheiden inzameling van luier- en incontinentieafval. Vier van de acht Avri-gemeenten zijn hier inmiddels mee gestart en in het najaar van 2022 zal de evaluatie bij deze gemeenten beschikbaar komen; deze zullen worden meegenomen in het raadsvoorstel. Verder zullen we in het najaar van 2022 een zwerfafvalplan voor 2023 en verder aan uw raad voorleggen ter besluitvorming.

Risico's en getroffen maatregelen

De lopende processen ten aanzien van het toekomstbestendig maken van de milieustraten kunnen van invloed zijn op de begroting. Marktontwikkelingen kunnen een forse impact hebben op de kosten en de opbrengsten van Avri, zoals bijvoorbeeld de enorme stijging van brandstofen energieprijzen maar ook de verwachte sterke stijging in de kosten voor de verwerking van restafval. Gezien de grote mate van onvoorspelbaarheid van dergelijke kosten (en opbrengsten) en de directe invloed die dat heeft op de resultaten van Avri worden de marktontwikkelingen nauwgezet gemonitord. Middels contractvorming, slimme samenwerking en het opbouwen van een egalisatiebuffer (middels de voorziening basispakket) wordt geprobeerd deze afhankelijkheid van marktontwikkelingen zoveel mogelijk te verkleinen.

Belasting Samenwerking Rivierenland (BSR) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats

Tiel

Omschrijving

Samenwerkingsverband op het gebied van belastingen.

Doel

Uitvoering gemeentelijke belastingtaken, met uitzondering van het beleid.

72

Participanten

De gemeenten Culemborg, IJsselstein, Maasdriel, Montfoort, Tiel, West Maas en Waal, West Betuwe en Wijk bij Duurstede, het Waterschap Rivierenland en de AVRI.

Bestuurlijk belang

Het algemeen bestuur bestaat uit zoveel leden als er deelnemers zijn, waarbij het Waterschap twee leden benoemd. Uit het AB wordt een dagelijks bestuur van drie leden gekozen. Dit bestaat uit een voorzitter en twee leden. In het DB zit minimaal één lid namens het Waterschap.

Bijdrage 2023

€ 308.000

Bijdrage 2024

€ 309.000

Bijdrage 2025

€ 310.000

Bijdrage 2026

€ 315.000

Eigen vermogen per 1-1 € 214.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 139.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 7.712.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 7.399.000

Resultaat begroting

€0

Relatie met programma

Algemene dekkingsmiddelen.

Beleidsvoornemens

Programma Heffen:1. Focus op samenwerking in de keten.2. Uitvoeren verdere uniformering/harmonisatie en standaardisering.3. Aansluiten op (nieuwe) basisregistraties.4. Aansluiten op berichtenverkeer i.c.m. terugmeldvoorzieningen.5. Borgen, controleren en analyseren van data en werkprocessen.programma Innen:1. Borgen, controleren en analyseren van date en werkprocessen.2. Toepassen van proactieve, klantgerichte en sociale invordering.3. Belastingjaar 2019 volledig afronden.4. Optimaliseren klantreis, vragen zien te voorkomen, inzetten op selfservice.5. Toewerken naar flexibel inzetbare medewerkers.6. Inbedden van generieke processen, waardoor meer efficiency wordt bereikt.programma Waarderen:1. Ontwikkelen beheersmaatregelen gericht op beoordeling "goed" van Waarderingskamer.2. Doorontwikkelen direct burgercontact. 3. Procesoptimalisatie BAG-WOZ lijn.programma Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)1. Optimaal integreren BAG- en WOZ processen.2. Borgen, controleren en analyseren van data en werkprocessen.3. Uitvoering BAG.programma Overhead:1. Bijdragen aan speerpunten/ontwikkeling van overige programma's o.b.v. visie 20222026.

Risico's en getroffen maatregelen

Risico: Beperking vervolgingskosten.Maatregel: Adequaat starten en opvolgen van invorderingsproces en nauwgezette monitoring.Risico: Datalekken.Maatregel: Nauwgezet registreren, monitoren en bewaken waarbij de mate van inbreuk op persoonsgegevens of kans daarop leidend is.Risico: Ziekteverzuim.Maatregel: Actieve begeleiding, vergroten mobiliteit en vitaliteit medewerkers.Risico: Herziening belastingstelsel waterschappen.Maatregel: Ontwikkelingen volgen en actief betrokken blijven, via Unie van Waterschappen en Landelijke Vereniging Lokale Belastingen.Risico: Rechtmatigheidsverantwoording.Maatregel: Gevolgen zijn onderzocht en plan van aanpak is gereed. Aandacht voor extra activiteiten.Risico: Krapte op arbeidsmarkt.Maatregel: Samenwerking zoeken in de regio om uitstroom van kennis door pensionering te beperken.Risico: WOZ-bezwaren.Maatregel: Taxatie werkzaamheden uitbesteden aan gespecialiseerd bureau. Risico: Basisregistraties en Landelijke voorzieningen.Maatregel: Monitoren oplossingen in software. Risico: Schaarste grondstoffen/prijsstijgingen.Maatregel: Intensiveren overleg met leveranciers.Risico: Onvoorspelbaarheid omgeving.Maatregel: BSR dient mee te bewegen met de ontwikkeling in de markt.

73

GGD Gelderland-Zuid Juridische vorm

Gemeenschappelijke regeling

Vestigingsplaats

Nijmegen

Omschrijving

De GGD Gelderland-Zuid is - na de fusie van GGD Regio Nijmegen en GGD Rivierenland - vanaf 1 juli 2013 de uitvoeringsorganisatie van de gemeentelijke taken die voor een belangrijk deel zijn vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (WPG). De taken die de GGD uitvoert dragen bij tot de bescherming en de bevordering van de gezondheid van onze inwoners.

Doel

Doelstelling van de GGD is de uitvoering geven aan de wettelijke taken op het terrein van de (preventievoorlichting over de) openbare volksgezondheid. De belangrijkste taken die worden uitgevoerd zijn vroeg signalering van lichamelijke en geestelijke stoornissen en psychosociale problemen, voornamelijk door uitvoering van jeugdgezondheidszorg, en het opsporen en bestrijden van bronnen van infectieziekten. Het gaat ook om een goede toegankelijkheid en spreiding van gezondheidszorgvoorzieningen.

Participanten

Gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Maas en Waal, West Betuwe, Wijchen en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur bestaan uit portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten. De stemverhouding in het algemeen bestuur is gebaseerd op 1 stem per 20.000 inwoners of minder.

Bijdrage 2023

€ 991.385

Bijdrage 2024

€ 991.385

Bijdrage 2025

€ 991.385

Bijdrage 2026

€ 991.385

Eigen vermogen per 1-1 € 2.023.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 1.542.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 21.471.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 23.216.000

Resultaat begroting

€ 149.000

Relatie met programma

Maatschappelijke zaken

Beleidsvoornemens

1. Informatiegestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven.2. Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg.3. Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid.4. Gezondheidsbescherming in het sociale en fysieke domein.

Risico's en getroffen maatregelen

1. Aanbestedingswetgeving. Omvang van uit te zetten opdrachten op voorhand moeilijk in te schatten waardoor toepassing van aanbestedingsregels een risico kan vormen.2. Onduidelijkheid toekomstscenario gezins- en jeugdbescherming.3. Bij bijzondere zorg is een toename van meldingen, daarnaast is er zorg over kwaliteit van dossiervorming.4. Toenemend ziekteverzuim als gevolg van coronavirus.5. Krapte op de arbeidsmarkt in de zorgsector, met als gevolg dat er niet geleverd kan worden.

Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats

Tiel

Omschrijving

De Omgevingsdienst voert taken op het gebied van bouwen, milieu, handhaving en toezicht voor de deelnemende gemeenten en Provincie uit. Wij hebben met ingang van 1 april 2013 onze taken op het gebied van vergunningverlening en handhaving ondergebracht bij de Omgevingsdienst Rivierenland. Onze gemeente is WABO-breed overgegaan, dus zowel de milieutaken als de bouwzaken zijn overgegaan.

74

Doel

Door de bundeling en schaalvergroting wordt de basis gelegd voor een kwalitatief betere dienstverlening aan de burgers. Door een bundeling van formatie wordt een schaal gecreëerd die beter in staat is om versnippering en gaten in de capaciteit op te vangen, dus minder kwetsbaarheid. De ODR zal door haar omvang beter kunnen inspelen op komende wettelijkeen kwaliteitscriteria.

Participanten

Gemeente Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder Betuwe, Tiel, West Maas en Waal, West Betuwe en Zaltbommel en provincie Gelderland.

Bestuurlijk belang

Omgevingsdienst Rivierenland wordt bestuurd door een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. Het algemeen bestuur bestaat uit één lid per deelnemende gemeente.

Bijdrage 2023

€ 2.308.699

Bijdrage 2024

€ 2.308.699

Bijdrage 2025

€ 2.308.699

Bijdrage 2026

€ 2.308.699

Eigen vermogen per 1-1 € 1.163.654

Eigen vermogen per 31-12

€ 1.135.029

Vreemd vermogen per 1-1 € 5.342.882

Vreemd vermogen per 31-12 € 5.158.212

Resultaat begroting

€ 407.881

Relatie met programma

Er is vooral een relatie met Programma 1 - Wonen, Werken en Recreëren en met programma 3 - Fysieke leefomgeving.

Beleidsvoornemens

Invoering Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.Uitvoeren van bodemtaken die overkomen van de Provincie.

Risico's en getroffen maatregelen

Tekort gekwalificeerd personeel: er is nog steeds een tekort aan gekwalificeerd personeel. Inhuurkrachten zijn duurder dan eigen personeel en daardoor is er sprake van een financieel risico.Tariefstijging inhuurkrachten: door de krapte op de arbeidsmarkt stijgen de kosten van inhuur krachten en tijdelijke medewerkers bovengemiddeld hard.

Regio Rivierenland Juridische vorm

Gemeenschappelijke regeling

Vestigingsplaats

Tiel

Omschrijving

Regio Rivierenland is het samenwerkingsverband van 8 (na herindeling Geldermalsen, Neerijnen en Lingewaard) gemeenten in de Tielerwaard, de Culemborgerwaard, de Betuwe, de Bommelerwaard en het westen van het Land van Maas en Waal.

Doel

Regio Rivierenland ondersteunt de samenwerking van deze gemeenten. Met een werkgebied met bijna 250.000 inwoners is door schaalvoordelen veel efficiencywinst en voordeel te halen. Regio Rivierenland is het overheidsonderdeel van Fruitdelta Rivierenland, een overkoepelende samenwerking tussen overheid, ondernemers, onderwijs, onderzoek en ondernemende inwoners in het rivierengebied. Fruitdelta Rivierenland heeft als doel om de door de gemeenten geformuleerde economische speerpunten “Agribusiness”, “Economie en Logistiek” en “Recreatie en Toerisme” te stimuleren en te versterken.

Participanten

Gemeente Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Het Openbaar Lichaam Regio Rivierenland heeft een Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur bestaat uit 8 leden. Dit zijn bestuurders van de aangesloten gemeenten.

Bijdrage 2023

€ 179.708

Bijdrage 2024

€ 179.708

Bijdrage 2025

€ 179.708

Bijdrage 2026

€ 179.908

Eigen vermogen per 31-12

€ 2.317.000

Eigen vermogen per 1-1 € 2.502.000

75

Vreemd vermogen per 1-1 € 7.764.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 4.085.000

Resultaat begroting

€ 83.000

Relatie met programma

Alle gemeentelijke programma’s.

Beleidsvoornemens

Uitvoering wordt gegeven aan het Regionaal Stimulerings Fonds en het Regionaal Ambitiedocument met het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Daarnaast wordt regionaal samengewerkt binnen de thema's wonen, mobiliteit en duurzaamheid. Bij de (door)ontwikkeling van de gebiedsagenda zal de raad actief betrokken worden.

Risico's en getroffen maatregelen

Als gevolg van de enorm toegenomen werkvoorraad en werkdruk zien we een jaarlijkse groei in het verlofsaldo bij medewerkers. De lasten daarvan worden gerealiseerd op het moment dat het verlof wordt opgenomen of uitbetaald. Voor de latente verlofverplichtingen is geen budget in de begroting opgenomen en daarmee vormt de verplichting voor verlofdagen een belangrijke financiële risicopost.

Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats

Tiel

Omschrijving

Deze regeling is getroffen teneinde de aanleg en het beheer van een breedbandnetwerk door de gemeenten in gezamenlijkheid te realiseren. Het breedbandnetwerk staat open voor alle private aanbieders om diensten zoals internettoegang, televisie, telefonie, zorg en onderwijs op afstand aan te bieden aan onze inwoners.

Doel

In gezamenlijkheid realiseren en onderhouden van een regionaal breedbandnetwerk

Participanten

Gemeente Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Maas en Waal, West-Betuwe en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Het algemeen bestuur telt zeven leden (en plaatsvervangende leden) en is samengesteld uit vertegenwoordigers van de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten.

Bijdrage 2023

€0

Bijdrage 2024

€0

Bijdrage 2025

€0

Bijdrage 2026

€0

Eigen vermogen per 1-1 € 471.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 493.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 36.548.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 35.938.000

Resultaat begroting

€ 156.102

Relatie met programma

Fysieke leefomgeving

Beleidsvoornemens

Binnen afzienbare tijd adressen in de buitengebieden van de deelnemende gemeenten in regio Rivierenland aansluiten op het glasvezelnetwerk.

Risico's en getroffen maatregelen

Vertraging in de aanleg kan financiële risico’s opleveren, echter zijn de financiële risico's beperkt. De gezamenlijke gemeenten staan borg voor eventuele exploitatietekorten (voor onze gemeente gaat het om een maximumbedrag van € 5,4 mln.).

76

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats

Nijmegen

Omschrijving

De gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (1 januari 2011) is een voortzetting van de gemeenschappelijke regeling Hulpverlening en Veiligheid (1 januari 2004) en bestaat uit de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR), de regionale ambulancevoorziening (RAV), brandweer Gelderland-Zuid, de gemeenschappelijke meldkamer (GMK), het veiligheidsbureau, P&O en Financiën, facilitaire zaken en ICT en een aantal staffuncties. Het samenwerkingsverband behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van hulpverlening en veiligheid door te zorgen voor:1. brandweerzorg2. vervoer zieken en slachtoffers3. hulpverlening bij rampen4. fysieke veiligheid5. advisering hulpverlening en veiligheid

Doel

Doel van de GR is het in onze regio organiseren van geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR), de brandweer en rampenbestrijding, de ambulancevoorziening (RAV) en de meldkamer. Met de gemeenschappelijke regeling willen wij als deelnemende gemeenten in Gelderland-Zuid de samenwerking van de hulpverleningsdiensten op een meer eenduidige wijze laten plaatsvinden. De veiligheid in onze gemeente is voor wat betreft het voorkomen en bestrijden van incidenten, rampen en zware ongevallen mede afhankelijk van de kwaliteit van de door de gemeenschappelijke regeling uit te voeren wettelijke taken.

Participanten

Gemeente Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel

Bestuurlijk belang

Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten.

Bijdrage 2023

€ 1.524.310

Bijdrage 2024

€ 1.549.004

Bijdrage 2025

€ 1.549.004

Bijdrage 2026

€ 1.549.004

Eigen vermogen per 1-1 € 5.684.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 4.351.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 72.391.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 78.527.000

Resultaat begroting

€ 1.789.000

Relatie met programma

Burger, bestuur en veiligheid

Beleidsvoornemens

2022-2024:1. Versterking en bestendiging samenwerking en afstemming;2. Risicogerichte benadering als uitgangspunt voor dienstverlening;3. Vergroting van de weerbare samenleving;4. Toekomstbestendigheid, voorbereid op taken in komende jaren.

Risico's en getroffen maatregelen

De VRGZ heeft een actief risicomanagement. De risico's worden periodiek gemonitord en gewaardeerd. Restrisico's worden binnen het eigen vermogen opgevangen.

77

Werkzaak Rivierenland Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats

Geldermalsen

Omschrijving

Werkzaak Rivierenland is een organisatie voor de uitvoering van de Participatiewet welke per 1 januari 2015 in werking is getreden. Werkzaak Rivierenland is op 1 januari 2016 gestart.

Doel

Streven naar een zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie van de inwoners en, indien nodig, het verstrekken van uitkeringen aan de doelgroep voor de kosten van levensonderhoud. Daartoe wordt zoveel mogelijk samengewerkt met o.a. UWV en Werkgeversorganisaties).

Participanten

Gemeente Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.

Bestuurlijk belang

Werkzaak Rivierenland wordt bestuurd door een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. Het algemeen bestuur bestaat uit één lid per deelnemende gemeente.

Bijdrage 2023

De bijdrage van de Bijdrage 2024 gemeente West Maas en Waal bedraagt € 5.334,700 incl. DVO's ter grootte van € 794.700 (vlgs pag. 59 concept-Begroting 2023)

De bijdrage van de gemeente West Maas en Waal bedraagt € 5.449.700 incl. DVO's ter grootte van € 794.700 (vlgs pag. 61 concept-

Bijdrage 2025

De bijdrage van de Bijdrage 2026 gemeente West Maas en Waal bedraagt € 5.501.600 incl. DVO's ter grootte van € 794.700 (vlgs pag. 63 concept-

De bijdrage van de gemeente West Maas en Waal bedraagt € 5.607.200 incl. DVO's ter grootte van € 794.700 (vlgs pag. 65 concept-

Eigen vermogen per 1-1 € 3.924.000

Eigen vermogen per 31-12

€ 3.417.000

Vreemd vermogen per 1-1 € 6.763.000

Vreemd vermogen per 31-12 € 6.686.000

Resultaat begroting

€ 371.085

Relatie met programma

Maatschappelijke zaken

Beleidsvoornemens

De beleidsvoornemens zijn verwoord in het vastgestelde Strategisch Meerjarenbeleidsplan en worden jaarlijks geoperationaliseerd in de Programmabegroting. Het gaat daarbij om o.a. instroombeperking, doorstroom en duurzame uitstroom. Ook zijn er ambities/doelstellingen op het gebied van een inclusieve samenleving en innovatie.

Risico's en getroffen maatregelen

Belangrijkste risico is het lange termijn effect van de economische crisis als gevolg van de oorlog in de Oekraïne, Daarnaast vindt een herijking van het stelsel van bekostiging door de Rijksoverheid plaats. De effecten zijn moeilijk in te schatten. Werkzaak houdt de vinger aan de pols en speelt actief in op gesignaleerde ontwikkelingen.

78

PARAGRAAF GRONDBELEID De paragraaf betreffende het grondbeleid bevat ten minste: a b. c. d. e.

een visie op het grondbeleid; wijze waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd; een actuele prognose van de te verwachten resultaten; een onderbouwing van de geraamde winstneming; de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves en risico's in relatie tot grondzaken.

Inleiding Onder grondbeleid verstaan wij het gehele instrumentarium dat ons ter beschikking staat om ruimtelijke doelstellingen te realiseren. Het omvat de totale strategie van de gemeente rond het verwerven, beheren, bewerken en uitgeven van gronden. Grondbeleid is een verzamelnaam van een aantal specifieke beleidsuitingen waarmee wij doelstellingen van andere beleidsvelden binnen de gemeente mede mogelijk maken. Het grondbeleid heeft grote invloed op en samenhang met de realisatie van de beleidstaken zoals: ruimtelijke ontwikkeling, volkshuisvesting, verkeer en vervoer, cultuur, sport en recreatie en de economische structuur van de gemeente. In uw raadsvergadering van 28 januari 2021 is de nota grondbeleid 2020 vastgesteld zoals deze in werking treedt per 1 januari 2021. Vanaf die datum wordt dan situationeel grondbeleid toegepast. VISIE EN DOELSTELLINGEN Wij voeren een situationeel grondbeleid. De koers van het grondbeleid is primair proactief facilitair. Draagt de ruimtelijke ontwikkeling bij aan de realisatie van sectorale beleidsdoelstellingen en bestuurlijke ambities? Indien de ruimtelijke ontwikkeling: • in belangrijke mate bijdraagt dan werken wij proactief faciliterend mee. In uitzonderlijke situaties zetten we in op actief grondbeleid. • in beperkte mate bijdraagt dan zetten we in op passief faciliterend grondbeleid. • niet bijdraagt, werken wij niet mee.

Afhankelijk van de gekozen grondbeleid zetten wij de volgende instrumenten in: Pro actief Passief Actief rol actieve regie,sturend en verleidend regulier publieke taak en actieve regie en voeren afweging grondexploitatie intentie- en anterieure overeenkomst anterieure overeenkomst voeren grondexploitatie exploitatieplan exploitatieplan instrument kostenverhaal kostenverhaal Wet voorkeursrecht Gemeenten samenwerking met de markt onteigening verwerving samenwerking met markt gronduitgifte Onderstaand treft u de beleidsdocumenten aan die van toepassing zijn: Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Nota Kostenverhaal Toetsingskader woningbouw Dorpskwaliteitsplan West Maas en Waal Nota grondbeleid 2020 Woonvisie 2022-2026

2015 2018 2019 2021 2022

79

Vennootschapsbelasting Vanaf 2016 valt de gemeente onder de vennootschapsbelasting (VpB). De aangiften zijn verzorgd door een extern fiscaal bureau en hebben over 2016 t/m 2020 geleid tot nihilaangiften. Voor 2021 is uitstel aangevraagd en toegekend. Ook voor 2023 worden geen belaste winsten verwacht. BOUWGRONDEXPLOITATIE Beschrijving van de complexen In onze gemeente zijn de volgende complexen met exploitatieopzet in ontwikkeling: Woningbouwprojecten 1. Het Leeuwse Veld - Beneden-Leeuwen,deelgebied A t/m D. Er is een plancapaciteit van 330 woningen beschikbaar voor deelgebied A. Voor het Leeuwse Veld West, deelgebied C zijn er nog 106 woningen beschikbaar. De gemeente heeft verkoopovereenkomsten met ontwikkelaar gesloten, die voor eigen risico en rekening het project ontwikkeld. In de jaarrekening 2021 is op basis van de "percentage of completion" methode €500.000 resultaat genomen. Voor deelgebied E/F zijn ruim 250 woningen voorzien. Met betrekking tot dit plangebied is een overeenkomst met de ontwikkelaar afgesloten, die leidt tot extra opbrengsten. Het ontwerpbestemmingsplan van deelgebied E gaat in 2022 in procedure. 2. Spitsestraat, Gravin van Rechterenschool - Appeltern Het gaat om de voormalige Gravin van Rechterenschool en het overige deel van het perceel.

Het voornemen is om 4 woningen in het voormalige schoolgebouw en 8 op het onbebouwde deel van het terrein te ontwikkelen. Het bestemmingsplan is onherroepelijk. Wij verwachten dit plan in 2023 af te sluiten. 3. Appelhoek fase 1b - Alphen Het gaat om de tweede fase van het plan Appelhoek. De grond is in 2021 verkocht aan projectontwikkelaar van Wijnen. In 2022 is gestart met het bouwrijp maken. Er zijn 27 woningen voorzien. Bedrijventerreinen Er zijn geen lopende exploitaties meer. We onderzoeken of Veesteeg Zuid-West mogelijkheden biedt om aan de vraag van bedrijven en ondernemers te voldoen. Prognose woningbouw

Bij de voorjaarsnota 2022 is de volgende groeiprognose vastgesteld: Jaar

Woningen

Basis 2023 2024 2025 2026

8.510 100 100 100 100

Totaal

8.910

80

Gronden van en projecten door derden

1. De Kraanbaan - Beneden-Leeuwen Het gaat om een herontwikkeling van de Klef en omliggende terreinen. De ontwikkeling heeft betrekking op maximaal 66 wooneenheden in 3 fasen. Het bestemmingsplan wordt uiterlijk begin 2023 vastgesteld. 2. Krozenbogerd - Beneden-Leeuwen Het gaat hierbij om 2,2 ha. bedrijventerrein aan de Van Heemstraweg - woningen met bedrijfsruimten. 3. Rooijsestraat 72, Dreumel Op de hoek Rooijsestraat Zwaanstraat worden 8 woningen (plus bestaande woning) gebouwd. 4. Industrieweg, Dreumel Aan de Industrieweg in Dreumel is een kleinschalig bedrijvencluster aanwezig. Het bedrijvencluster heeft een rommelige aanblik. Daarnaast is er veel verkeershinder omdat al het transport door de dorpskern moet. Het terrein komt in aanmerking voor herstructurering. Ter plaatse worden maximaal 65 woningen gerealiseerd. Het bestemmingsplan is in procedure en wordt naar verwachting in 2023 vastgesteld. 5. Verplaatsing Aldi, Beneden-Leeuwen Aldi is voornemens om haar winkel te verplaatsen van het dorpsplein naar een nieuwe locatie op de Krozenbogerd aansluitend aan Heemstrade. Het bestemmingsplan is in procedure en wordt naar verwachting begin 2023 vastgesteld. 6. Dormio Resort, Maasbommel Uite®waarden en Dormio zijn een samenwerking aangegaan voor de ontwikkeling van het "Dormio Resort" in Maasbommel.

De locatie bevindt zich in het recreatiegebied de Gouden Ham op het Hanzeland (ter hoogte van het pontje Maasbommel/Megen). Er komt een hoogwaardig recreatiepark met. verschillende recreatiewoningen. Op dit moment zijn de initiatiefnemers gezamenlijk de haalbaarheid aan het toetsen. De bestemmingsplanprocedure start in 2022. 7. Buitenhof, Hogenhofstraat 10 (Maasbommel). Het betreft een ontwikkeling van 24 woningen ter hoogte van Hogenhofstraat 10. De bestemmingsplanprocedure is afgerond. In 2021 is gestart met de bouw. 8. van der Capellenstraat, (Plein 2020) Appeltern Dit project heeft een herstart gemaakt onder de naam "Plein 2020". De procedures zijn doorlopen. In 2021 is gestart met de bouw van de woningen. Dit project verwachten wij in 2023 af te sluiten. 9. Kloosterhof fase 3, Wamel Kloosterhof fase 3 sluit aan op de 1e fase van het plan Kloosterhof en ligt tussen de wegen Clarevelt, Hogeweg en Perenlaan. Er kunnen maximaal 70 woningen worden gerealiseerd in verschillende segmenten. Het bestemmingsplan is vastgesteld. In 2022 is gestart met bouwrijp maken. 10. Hogenhofstraat 23, Maasbommel Aan de Hogenhofstraat, ter hoogte van nr. 23, worden 28 woningen gerealiseerd in de vorm van twee woonerven. Het bestemmingsplan wordt naar verwachting in 2023 vastgesteld. 11. Pleinstraatje/Kasteelhofje, Maasbommel De locatie van de voormalige meubelfabriek wordt herontwikkeld.

Het programma bestaat uit 14 woningen. De ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt met een uitgebreide omgevingsvergunning-procedure met ruimtelijke onderbouwing. De ruimtelijke procedure is in 2022 afgerond.

81

12. Oksel Waterstraat, Boven-Leeuwen Op de hoek van de Waterstraat nabij de rotonde met de Veesteeg worden een nieuwe huisartsenpraktijk en woonzorg-centrum ontwikkeld. Het bestemmingsplan is in voorbereiding en gaat naar verwachting in 2022 in procedure. 13. Molenstraat-Zuid, Boven-Leeuwen Aan het zuidelijke deel van de Molenstraat in Boven-Leeuwen worden 24 woningen gerealiseerd in de vorm van 2 erven. Het bestemmingsplan wordt naar verwachting in 2022 vastgesteld. 14. Lauwendael, Beneden-Leeuwen Op het voormalige sportveld van Leones is een stedenbouwkundig ontwerp gemaakt voor 68 nieuwe woningen. Het voormalige sportveld aan de oostzijde, en de incourante bedrijfspercelen ten westen daarvan, worden getransformeerd tot een aantrekkelijk woongebied. Daarnaast krijgt de bestaande voormalige bedrijfswoning aan de Zandstraat 141, een gemeentelijk monument, een nieuwe invulling als burgerwoning. Het bestemmingsplan is in procedure en wordt naar verwachting begin 2023 vastgesteld 15. De Schoolmeester, Beneden-Leeuwen Op deze locatie aan de Van Heemstraweg, ten oosten van de brandweerkazerne, wordt een appartementengebouw ontwikkeld met maximaal 16 appartementen. Het bestemmingsplan is in procedure, 16. Kerkstraat/Kerkdwarsstraat, Altforst Op de planlocatie Kerkstraat worden 5 geschakelde woningen, 2 seniorenwoningen en 2 vrijstaande woningen gerealiseerd.

Op de planlocatie oostelijk van Kerkdwarsstraat 6 en 8 worden 3 vrijstaande woningen opgericht. Het bestemmingsplan wordt naar verwachting begin 2023 vastgesteld.

17. Vluchtheuvelstraat 1b, Dreumel Het bestemmingsplan is onherroepelijk, de vergunning is verleend. De realisatie is in 2022 gestart. Prognose te verwachten resultaten Onderstaand overzicht geeft de verwachtingen weer op basis van de laatst herziene exploitatieopzetten. De basis voor deze opzetten zijn de calculaties zoals vastgesteld bij de jaarrekening 2021 Werkelijk Ontwikkeling boekwaarde grexen (per 31 dec.) oorspronkelijk

Actueel

Raming

2022

2023

Raming Raming 2024

2025

Raming 2026

Woningbouwprojecten Appelhoek fase 1b, Alphen

-€ 456.000 € 354.881 € 336.865 € 416.922 € 114.811 -€ 193.701

Gravin van Rechteren/Spitsestraat, Appeltern

-€ 226.000 -€ 340.206 -€ 185.541

Leeuwse Veld fase A tm D , Beneden-Leeuwen

-€ 3.982.000 -€ 103.605 -€ 73.435 -€ 42.843 -€ 11.823

Totaal woningbouwprojecten

-€ 4.664.000 -€ 88.930

€ 77.889 € 374.079 € 102.988 -€ 193.701

Boekwaarde van de complexen

-€ 4.664.000 -€ 88.930

€ 77.889 € 374.079 € 102.988 -€ 193.701

€0

De eindprognoses van deze 3 complexen bedragen respectievelijk € 163.000, € 187.000 en € 12.000 positief, waarbij aangetekend dat bij het Leeuwse Veld reeds € 500.000 aan tussentijds resultaat is genomen. Omdat alle projecten winstgevend zijn, is er geen sprake van verliesvoorzieningen.

82

Projecten van derden De financiële verwachtingen betreffen de projecten van derden zonder vastgestelde exploitatieopzet en zonder resultaatverwachting, waarvan de kosten verhaald worden op de initiatiefnemer > € 1.000:: Projectnr.

68600 68606 68610 68620 68626 68627

Omschrijving

Kraanbaan (De Doorbraak), Beneden-Leeuwen Krozenbogerd, Beneden-Leeuwen Rooijsestraat 72, Dreumel Industrieweg, Dreumel Buitenhof, Maasbommel Van der Capellenstraat, Appeltern

Totaal zonder vastgestelde exploitatieopzet en zonder resultaatsverwachting

Bedragen x € 1.000 Boekwaarde Prognose Jaar van per 31 dec. realisatie 2021

-36 -6 -1 1 -46 3

p.m. p.m. p.m. p.m. p.m. p.m.

Onbekend Onbekend Onbekend Onbekend Onbekend Onbekend

-85

Naast de voornoemde projecten zijn er ook nog overige gronden en dergelijke. Deze maken geen deel meer uit van de grondexploitatie en zijn verantwoord onder de materiële vaste activa. Bedragen x € 1.000

Projectnr. Overig 78093 78195 Totaal overig

Omschrijving

Restkavels BT Lageweg Strategische aankopen bouwgrondexploitatie

Boekwaarde per 31 dec. 2021

341 1.101 1.442

Winst- en verliesneming In de vastgestelde nota Grondbeleid 2020 hebben wij het volgende over de winstneming opgenomen: De gemeente neemt, zoals het BBV voorschrijft, (tussentijds) winst volgens de percentage of completion; POC-methode. Zodra te verwachten is dat een grondexploitatie verliesgevend is, dekken wij dit verlies af met de voorziening negatieve exploitatiesaldi grondexploitaties. Reserves en voorzieningen Reserve Bovenwijkse voorzieningen Tot en met 2015 werd van iedere verkochte m2 bouwgrond binnen onze gemeente € 10 afgedragen aan de reserve Bovenwijkse voorzieningen. Het saldo per 31 december 2021 bedraagt € 522.552. RISICO’S De gemeente loopt altijd financiële risico's als de verkoop van kavels minder goed verloopt, dan berekend in de grondexploitaties. Ook kunnen kostenstijgingen, vertragingen en beschikbaarheid van materiaal en menskracht een rol spelen in het eindresultaat. De looptijd van de projecten in de exploitatieopzet wordt regelmatig geactualiseerd. Voor projecten die op basis daarvan tot een negatief resultaat zouden leiden, wordt een voorziening getroffen. Risico's zijn in te delen in organisatorische, verhaals- en economische risico's en zitten met name in: - planprocedure; - renterisico; - afzetrisico; - voldoen aan subsidievoorwaarden. Indien de verkoop tegen zit, wordt er op deze projecten minder winst behaald, c.q. meer verlies behaald.

Door het jaarlijks, periodiek actualiseren van de exploitatieopzetten en het nemen van maatregelen (vorming voorziening verliesgevende complexen) worden de risico’s beheersbaar gehouden. Bovendien is er ter dekking van mogelijke onverwachte verliezen de Algemene reserve.

83

CONCLUSIE Het verloop van de projecten in de verschillende kernen geeft een zeer divers beeld. In onze gemeente liggen de gemiddelde verkopen de afgelopen jaren boven het langjarige gemiddelde van 100 nieuwe woningen per jaar. De som van de resultaten van de eigen gemeentelijke grondexploitaties is, rekening houdend met de gevormde verliesvoorziening, nog steeds positief. Echter doordat de ontwikkelingen en verkopen langzamer gaan dan oorspronkelijk aangenomen, wordt de looptijd van de projecten langer en zullen de resultaten lager worden. Calculaties reageren zeer gevoelig op de wijzigingen in de omstandigheden. Ze dienen dan ook met de nodige voorzichtigheid te worden geïnterpreteerd.

84

DEEL 3 - FINANCIËN

85

ALGEMEEN Inleiding In onze begroting heeft het beleid een centrale plaats. Het beleid is uitgewerkt en toegelicht in deel 1 van deze begroting. De cijfers betreffen de uitwerking van het beleid. In dit financiële deel van de begroting treft u de volgende zaken aan: - Kaders en uitgangspunten - Algemeen financieel beeld - Overzicht van baten en lasten - Overzicht van Incidentele baten en lasten - Structureel begrotingssaldo - Geprognotiseerde balans - EMU saldo Bij de uiteenzetting van de financiële positie gaan wij in op de uitkomsten van de begroting 2023, de meerjarenramingen 2024 - 2026 en de financiële gevolgen van bestaand en nieuw beleid, zoals dat in de programma's is verwerkt. Ook besteden wij aandacht aan het investeringsplan en de stand en het verloop van de reserves en voorzieningen. Het aan u gepresenteerde meerjarenbeeld van de Voorjaarsnota 2022 hebben wij bijgesteld aan de hand van recente ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen en de (financiële) effecten hiervan op de programmabegroting lichten wij hierna toe. Autorisatie budgetten Het overzicht van baten en lasten toont het niveau waarop u als raad in het kader van het dualisme de begrotingsbudgetten autoriseert. Zoals wij bij het onderdeel autorisatie in het algemene deel van deze begroting hebben aangegeven zijn wij binnen deze budgetten geautoriseerd de begroting uit te voeren.

Noodzakelijke mutaties op deze budgetten in de loop van het dienstjaar leggen wij aan uw raad ter besluitvorming voor.

86

KADERS EN UITGANGSPUNTEN Deze begroting is opgesteld conform de kaders en uitgangspunten zoals u die heeft vastgesteld (Raadsbesluit Voorjaarsnota 2022, d.d. 7 juli 2022). Onderdeel

Grondslag

Loonontwikkeling 2023 2024 2025 2026

2,30% 2,10% 2,40% 2,40%

Prijsontwikkeling 2023 2024 2025 2026

2,40% 2,40% 2,50% 2,00%

Verbonden partijen

Rente*

deelnemers bijdrage volgens begroting 2023 verbonden partij

Toelichting De CAO loopt per 1 januari 2023 af. Er is nog geen overeenstemming over de CAO 2023 en verder. Bij het maken van de begroting gaan we uit van de verwachte loonindex uit de septembercirculaire 2021 (tabel 4.2.2). Door het uitblijven van de CAO nemen we de meerjarige loonontwikkeling uit de circulaire over. De prijsontwikkeling is in deze Voorjaarsnota is gelijk gesteld aan de indexering zoals gepubliceerd in het Centraal Economisch Plan 2022 (van maart 2022, bijlage 9). In de septembercirculaire 2021 (tabel 4.2.2) was nog uitgegaan van een prijsstijging in 2023 van 1,9% en voor de overige jaren een prijsstijging van 1,6%. De ‘Nationale consumenten prijsindex’ gebruiken we voor alle baten & lasten waar geen specifieke onderbouwing voor is.

Verbonden partijen maken hun eigen begroting. Op 15 april 2022 moeten ze de concept kaders voor begrotingsjaar 2023 presenteren en deelnemende gemeenten om een zienswijze vragen. We volgen de BRN 2023 (uitgave: december 2021) om te bepalen of de verbonden partijen de juiste indexeringen voor 2023 hebben toegepast. We hanteren verschillende rentetarieven.

1,50% Financieringstekort De berekening van het financieringstekort geeft de omvang aan van te verwachten nieuwe leningen. Voor het bepalen van de jaarlijkse lasten van deze lening gebruiken we 1,50% rente. 0,10% Investeringen Investeringen hebben een lange looptijd. We rekenen kapitaallasten (rente en afschrijving) uit om de jaarkosten in de begroting te verwerken. Het rentetarief dat we hier gebruiken is 0,10%. 0,78% Grondexploitaties Bij grondexploitatie gaan de kosten voor de baten uit. De rentekosten die hierdoor ontstaan worden toegerekend aan de complexen. Voor 2023 houden we rekening met 0,78% rente over de boekwaarde op 1 januari 2023.

87

Lokale heffingen Belastingen: OZB & RZB

Opbrengst stijging van 2,0%

Voor de jaren 2023-2026 houden wij rekening met een stijging van 2,0% per jaar. Dit is conform besluitvorming Dekkingsplan 2020 (raadsbesluit 4 november 2020). Aanvullend hierop wordt rekening gehouden met areaaluitbreiding.

Belastingen: Hondenbelasting Forensenbelasting

Tarief stijging van 0,5%

Voor de jaren 2023-2026 houden wij rekening met een stijging van 0,5% per jaar. Dit is conform eerdere besluitvorming waarbij is aangegeven dat de stijging maximaal 0,5% per jaar mag bedragen.

Belastingen: Toeristenbelasting Watertoeristenbelasting Reclamebelasting

Geen tarief stijging

Voor de jaren 2023-2026 houden wij geen rekening met een tariefstijging.

Heffingen: Afvalstoffenheffing Rioolheffing

Kosten dekkende heffing

Voor de jaren 2023-2026 houden wij rekening met een 100% kostendekkende heffing. Afhankelijk van de kostenraming worden de tarieven bepaald. (AVRI bepaalt kosten & tarief afvalstoffenheffing).

Heffingen: Marktgeld Lijkbezorgingsrechten Leges