Bijlage 1 Programmabegroting 2023-2026
Tekst van het document
Tarief stijging van 2,0% & maximaal kostendekkend
Voor de jaren 2023-2026 houden wij rekening met een stijging van 2% per jaar. Van deze heffingen heeft de landelijke overheid bepaald dat ze maximaal kostendekkend mogen zijn. In West Maas en Waal zijn deze heffingen niet kostendekkend, en daar streven we ook niet naar.
Aantal inwoners - Per 1-1-2022-werkelijk - Per 1-1-2023-prognose - Per 1-1-2024-prognose - Per 1-1-2025-prognose - Per 1-1-2026-prognose
19.675 19.800 19.925 20.050 20.175
We houden rekening met een beperkte toename van het aantal inwoners. De stijging is gebaseerd op ervaringscijfers. Gemiddelde stijging bedraagt 125 inwoners per jaar.
Aantal woningen - Per 1-1-2022-werkelijk - Per 1-1-2023-prognose - Per 1-1-2024-prognose - Per 1-1-2025-prognose - Per 1-1-2026-prognose
8.510 8.610 8.710 8.810 8.910
De groei hebben wij gebaseerd op ons Woningbouwprogramma. We verwachten een toename van 100 woningen per jaar. Door kleiner wordend aanbod van bestaande woningen neemt de vraag naar nieuwe woningen extra toe.
Overige Algemene uitkering
Onvoorzien
meicirculaire De raming van de Algemene uitkering is gebaseerd 2022 op de meicirculaire 2022. Actualisatie vindt plaats na publicatie van de septembercirculaire 2022. € 25.000 Voor de post onvoorzien ramen wij € 25.000. Dit is een passend bedrag voor een gemeente van onze omvang.
* De rentepercentages waren indicatief opgenomen in de Voorjaarsnota. Hier zijn de werkelijke tarieven opgenomen.
88
FINANCIEEL MEERJAREN PERSPECTIEF
PROGRAMMA 1 - WONEN, WERKEN EN RECREËREN Bedragen x € 1.000
Begroting 2023 Actualisatie reserves en voorzieningen Actuele raming hondenbelasting en forensenbelasting Cofinanciering provinciaal Routeprogramma Diverse kleine wijzigingen
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
63 V
63 V
-2 N
-2 N
2 V
2 V
2 V
2 V
-32 N
0 V
0 V
0 V
2 V
2 V
2 V
2 V
Energielasten - uitkomsten nieuwe aanbesteding GREX - Actualisatie 2023-2026
-2 N
-2 N
-2 N
-2 N
-2 N
-2 N
-2 N
-2 N
Kapitaallasten 2023-2026
2 V
5 V
4 V
6 V
Omgevingswet - Verlaging legesopbrengst Opstart merk streekproducten Land van Maas en Waal Personeelslasten 2023-2026
-150 N
-150 N
-150 N
-150 N
-20 N
0 V
0 V
0 V
-73 N
-75 N
-77 N
-79 N
Realisatie projecten uitvoeringsagenda woonvisie Uitwerken economische visie
-30 N
-30 N
-30 N
-30 N
-30 N
0 V
0 V
0 V
Voorbereiding/ontwikkeling Omgevingsplan Voorziening onderhoud gebouwen aanpassingen stortingen
-20 N
0 V
0 V
0 V
-3 N
-4 N
-4 N
-5 N
Totaal financiële effecten begroting 2023
-293 N
-191 N
-259 N
-260 N
Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Programmabegroting voor het jaar 2023 Actualisatie reserves en voorzieningen Actualisatie van de reserves en voorzieningen voor de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026
63 V
Cofinanciering provinciaal Routeprogramma Aansluiting dorpskernen op bestaand routenetwerk langs de Waal (wandel en fiets) en mogelijk maken water recreatieve routes.
-32 N
Omgevingswet - Verlaging legesopbrengst De beoogde invoering van de Omgevingswet, samen met de invoering van de Wet Kwaliteitsborging Bouw (Wkb) per 1 januari 2023, zullen ingrijpende gevolgen hebben voor de legesheffing. Een deel van de legesinkomsten zullen wegvallen vanwege de splitsing van de bouwtechnische en de ruimtelijke omgevingsvergunning. We hebben de mogelijkheid om in de toekomst leges te heffen voor nieuwe activiteiten zoals bijvoorbeeld milieuvergunningen. Het is nog lastig om een en ander goed te kwantificeren omdat sommige beleidskeuzes nog gemaakt moeten worden en het ontbreekt aan ervaringscijfers. Op basis van onderzoeken die landelijk, regionaal en lokaal zijn uitgevoerd, is onze verwachting dat de legesopbrengst voor 2023 e.v. zullen afnemen.
-150 N
89
Personeelslasten 2023-2026 De personeelslasten zijn conform de kaders en uitgangspunten geïndexeerd met 2,3%. Op programma 5 vindt u een totaaloverzicht van de mutatie.
-73 N
Realisatie projecten uitvoeringsagenda woonvisie Uitvoering geven aan de projecten van de woonvisie.
-30 N
Uitwerken economische visie Onder andere opstart- en onderzoekskosten.
-30 N
90
PROGRAMMA 2 - MAATSCHAPPELIJKE ZAKEN Bedragen x € 1.000
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Actualisatie reserves en voorzieningen Aframen bijdrage Marant
0 V
0 V
0 V
2 V
7 V
7 V
7 V
8 V
Bijstand - bijstellen ramingen
28 V
28 V
28 V
28 V
Diverse kleine wijzigingen
3 V
3 V
3 V
3 V
Energielasten - uitkomsten nieuwe aanbesteding Herijken minimaregelingen
-18 N
-19 N
-21 N
-22 N
-10 N
0 V
0 V
0 V
Kapitaallasten 2023-2026
-17 N
-13 N
-12 N
44 V
Lokale inclusie agenda
-10 N
-10 N
-10 N
0 V
0 V
-69 N
-68 N
-111 N
-5 N
-5 N
-5 N
-5 N
-30 N
-30 N
-30 N
-30 N
-158 N
Meerjareninvesteringsplan 20232026 Ontmoetings- en activiteitenbudget jeugd Opgroeien in een kansrijke omgeving Personeelslasten 2023-2026
-161 N
-165 N
-170 N
Voorziening onderhoud gebouwen aanpassingen stortingen WMO - Hulp bij het huishouden
-35 N
-38 N
-40 N
-44 N
-225 N
-230 N
-236 N
-241 N
Zilverenkrachtbeleid
-10 N
-10 N
-10 N
0 V
Totaal financiële effecten begroting 2023
-480 N
-547 N
-559 N
-538 N
Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Programmabegroting voor het jaar 2023 Bijstand - bijstellen ramingen Op basis van een analyse van de ramingen blijkt dat er een aantal bedragen uit de begroting kunnen worden gehaald.
28 V
Opgroeien in een kansrijke omgeving Integraal jeugdbeleid ontwikkelen gericht op preventie, bewustwording van middelengebruik en stimuleren van activiteit en positie.
-30 N
Personeelslasten 2023-2026 De personeelslasten zijn conform de kaders en uitgangspunten geïndexeerd met 2,3%. Op programma 5 vindt u een totaaloverzicht van de mutatie.
-158 N
Voorziening onderhoud gebouwen - aanpassingen stortingen De voorziening onderhoud gebouwen is opnieuw doorgerekend op basis van het geïndexeerde MJOP. Dit leidt tot een aanpassing van de stortingen.
-35 N
WMO - Hulp bij het huishouden Op basis van de huidige verplichtingen zien wij een stijging van de kosten voor huishoudelijke ondersteuning. De stijging wordt veroorzaakt door een stijging van het aantal aanvragen (+10%), tariefstijging (+4%) en door complexere zorgvragen waardoor er meer ondersteuning wordt geïndiceerd. Daarnaast verwachten wij ook een aanzienlijke prijsstijging voor het komend jaar.
-225 N
91
PROGRAMMA 3 - FYSIEKE LEEFOMGEVING Bedragen x € 1.000
Begroting 2023 Actualisatie reserves en voorzieningen Avri - Begroting 2023-2026
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-33 N
-39 N
-46 N
-62 N
114 V
114 V
114 V
114 V
Beleidsplan water en riolering 20232027 Diverse kleine wijzigingen
-10 N
59 V
149 V
149 V
-6 N
-6 N
-7 N
-7 N
Energielasten - uitkomsten nieuwe aanbesteding Kapitaallasten 2023-2026
-18 N
-20 N
-21 N
-23 N -6 N
119 V
-37 N
-45 N
Meanderende Maas
0 V
0 V
-200 N
0 V
Meerjareninvesteringsplan 20232026 Personeelslasten 2023-2026
76 V
45 V
27 V
-26 N
-15 N
-15 N
-16 N
-16 N
Uitvoering haalbaarheidsonderzoek warmtetransitie (wijkonderzoek) Veerdiensten - Bijdrage Stichting Verenfonds Wegen - Onderhoud wegen
-30 N
0 V
0 V
0 V
0 V
-26 N
-26 N
-26 N
-94 N
-94 N
-94 N
-94 N
Totaal financiële effecten begroting 2023
103 V
-19 N
-165 N
3 V
Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Programmabegroting voor het jaar 2023 Actualisatie reserves en voorzieningen Actualisatie van de reserves en voorzieningen voor de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026
-33 N
Avri - Begroting 2023-2026 In de AB vergadering van 7 juli 2022 heeft AVRI haar begroting voor de periode 2023 - 2026 vastgesteld. De gemeentelijke bijdrage voor onze gemeente wordt via deze correctie geactualiseerd. Uitgangspunt is 100% kostendekkendheid.
114 V
Kapitaallasten 2023-2026 Actualisatie van de kapitaallasten voor de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026
119 V
Meerjareninvesteringsplan 2023-2026 Uitwerking van het meerjareninvesteringsplan 2023-2026 (zie bijlage 3) met als basis de Nota Activabeleid.
76 V
Uitvoering haalbaarheidsonderzoek warmtetransitie (wijkonderzoek) Na de vaststelling van de transitievisie warmte (in het najaar) willen we met betrokkenen verkennen hoe we vorm kunnen geven aan de warmtetransitie, te beginnen met een verkennend onderzoek over de financiële, technische, organisatorische en sociaal maatschappelijke randvoorwaarden. In het onderzoek nemen we, als casus, een wijk (enkele straten) onder de loep. Hierbij betrekken we nadrukkelijk de wijze waarop financiering van de (uitvoeringslasten) van de warmtetransitie vormgegeven wordt door de landelijke overheid.
-30 N
Wegen - Onderhoud wegen Op basis van het Wegenbeheerplan is er een hogere storting nodig om het wegen netwerk op het juiste niveau te brengen. De extra berekende storting is € 94.132 per jaar.
-94 N
92
PROGRAMMA 4 - BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID Bedragen x € 1.000
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Aanpassing legesopbrengst rijbewijzen en id-kaarten Actualisatie reserves en voorzieningen Personeelslasten 2023-2026
-27 N
27 V
31 V
66 V
-4 N
-5 N
-6 N
-8 N
-52 N
-53 N
-54 N
-56 N
Projectfiche agro-toerisme
0 V
-5 N
-5 N
0 V
Totaal financiële effecten begroting 2023
-83 N
-36 N
-34 N
2 V
Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Programmabegroting voor het jaar 2023 Aanpassing legesopbrengst rijbewijzen en ID-kaarten Op basis van geactualiseerde prognoses van de rijbewijzen en ID-kaarten zijn de ramingen aangepast.
-27 N
Personeelslasten 2023-2026 De personeelslasten zijn conform de kaders en uitgangspunten geïndexeerd met 2,3%. Op programma 5 vindt u een totaaloverzicht van de mutatie.
-52 N
93
PROGRAMMA 5 - BEDRIJFSVOERING Bedragen x € 1.000
Begroting 2023 Diverse kleine wijzigingen
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
0 V
0 V
39 V
52 V
Energielasten - uitkomsten nieuwe aanbesteding Kapitaallasten 2023-2026
-16 N
-18 N
-19 N
-21 N
25 V
-1 N
-1 N
22 V
Meerjareninvesteringsplan 20232026 Personeelslasten 2023-2026
38 V
57 V
60 V
60 V
273 V
278 V
284 V
291 V
Verbeterplan ICT
-500 N
-500 N
-500 N
-500 N
Voorziening onderhoud gebouwen aanpassingen stortingen
-11 N
-12 N
-13 N
-15 N
Totaal financiële effecten begroting 2023
-191 N
-196 N
-150 N
-111 N
Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Programmabegroting voor het jaar 2023 Meerjareninvesteringsplan 2023-2026 Uitwerking van het meerjareninvesteringsplan 2023-2026 (zie bijlage 3) met als basis de Nota Activabeleid.
38 V
Personeelslasten 2023-2026 De personeelslasten zijn conform de kaders en uitgangspunten geïndexeerd met 2,3%. Op programma 5 vindt u een totaaloverzicht van de mutatie.
273 V
Verbeterplan ICT Voor de uitvoering van de roadmap (lees; vernieuwing/vervanging en beheer ICT voorziening) zijn de geschatte structurele kosten €500.000 op jaarbasis. Deze kosten zijn additioneel op het huidige ICT-budget.
-500 N
Totaaloverzicht wijziging personeelslasten 2023-2026 Begroting 2023 Personeelasten 2023-2026 Programma 1 Personeelasten 2023-2026 Programma 2 Personeelasten 2023-2026 Programma 3 Personeelasten 2023-2026 Programma 4 Personeelasten 2023-2026 Programma 5 Totaal financiële effecten mutatie Personeelslasten 2023-2026
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-73 N
-75 N
-77 N
-79 N
-158 N
-161 N
-165 N
-170 N
-15 N
-15 N
-16 N
-16 N
-52 N
-53 N
-54 N
-56 N
273 V
278 V
284 V
291 V
-25 N
-26 N
-28 N
-30 N
94
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Bedragen x € 1.000
Begroting 2023 Actuele raming hondenbelasting en forensenbelasting Extra middelen jeugdzorg 2024 2026 Kapitaallasten 2023-2026
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-3 N
-3 N
-3 N
-3 N
0 V
1.155 V
692 V
335 V
38 V
42 V
44 V
40 V
-102 N
-104 N
-106 N
-108 N
Treasury
-5 N
-16 N
-22 N
1 V
Totaal financiële effecten begroting 2023
-72 N
1.074 V
605 V
265 V
OZB-niet woning
Toelichting effecten ( >€ 25.000 ) Programmabegroting voor het jaar 2023 Kapitaallasten 2023-2026 Actualisatie van de kapitaallasten voor de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 OZB-niet woning De OZB-opbrengsten bij niet-woningen zijn verlaagd als gevolg van; verminderingen door het toepassen van de woningvrijstellingen, door correcties bij campings en zorginstellingen die op basis van jurisprudentie onterecht voor het tarief niet-woningen waren aangeslagen en verminderingen naar aanleiding van bezwaren. Om de oorspronkelijke opbrengst te realiseren moeten de tarieven voor niet-woningen worden verhoogd met 6-8%. Hiervoor is niet gekozen, omdat dit zou leiden tot een forse toename van de lastendruk.
38 V
-102 N
95
OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN Bedragen x € 1.000
Omschrijving
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Voorjaarsnota 2022 Wijzigingen tot de Begroting 20232026
34 V 1.207 V
752 V 658 V
1.486 V 1.428 V
353 V 461 V
Saldo Meerjarenperspectief 2023 - 2026
1.241 V
1.410 V
2.914 V
814 V
Programma 1 - Wonen, werken en recreëren Programma 2 - Maatschappelijke zaken Programma 3 - Fysieke leefomgeving Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid Programma 5 - Bedrijfsvoering
-293 N
-191 N
-259 N
-260 N
-481 N
-548 N
-559 N
-540 N
103 V
-18 N
-164 N
3 V
-84 N
-37 N
-34 N
2 V
-192 N
-196 N
-150 N
-111 N
Algemene dekkingsmiddelen
-71 N
1.074 V
605 V
265 V
-1.018 N
84 V
-561 N
-641 N
224 V
1.495 V
2.353 V
175 V
Effecten Begroting 2023-2026
Totaal financiële effecten Begroting Saldo baten en lasten na Begroting
Toelichting ontwikkelingen financieel meerjarenperspectief Begroting 2022 - 2023 De verschillen tussen de begroting 2022 en de raming voor 2023 zien er als volgt uit: Bedragen x € 1.000
Onderdeel
Begroting Begroting 2022 2023
Verschil
Lasten Baten
51.024 51.158
47.701 47.925
-3.323 -3.233
Saldo
134
224
89
Rekening 2021 - begroting 2023 De verschillen tussen de rekening 2021 en de raming voor 2023 zien er als volgt uit: Bedragen x € 1.000
Onderdeel
Rekening Begroting 2021 2023
Verschil
Lasten Baten
49.592 53.335
47.701 47.925
-1.891 -5.410
Saldo
3.743
224
-3.520
96
Meerjarenperspectief De verschillen tussen de raming 2023 en de raming voor 2024 tot en met 2026 zien er als volgt uit: Bedragen x € 1.000
Onderdeel
Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026
Lasten Baten
47.701 47.925
48.508 50.002
49.040 51.393
49.239 49.414
Saldo
224
1.495
2.353
175
Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves In onderstaand overzicht worden de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves weergegeven. Bedragen x € 1.000
Omschrijving
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Programma 1 Toevoeging aan reserve bovenwijkse voorzieningen: - opslagen grondverkopen
-128
-73
0
0
0
0
Toevoeging aan reserve stimuleringsfonds recreatie & toerisme: - vaste toevoeging stimuleringsfonds
-15
-15
-15
-15
-15
-15
Totaal programma 1
-143
-88
-15
-15
-15
-15
Totaal van de lasten
-143
-88
-15
-15
-15
-15
Omschrijving
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Programma 1 Aanwending van reserve stimuleringsfonds recreatie & toerisme: - stimuleringsbijdragen Totaal programma 1
5 5
15 15
15 15
15 15
15 15
15 15
Aanwending reserve kapitaallasten: - t.b.v. MFA Dreumel
6
7
7
7
7
8
- t.b.v. Spetterbad Dreumel - t.b.v. Kulturhus Boven-Leeuwen
3 6
0 7
0 7
0 8
0 8
0 8
- t.b.v. MFA De Rosmolen Beneden-Leeuwen - t.b.v. Nieuwbouw IKC
10 0
10 6
11 6
11 6
11 6
12 6
- t.b.v. grond Kulturhus Boven-Leeuwen - t.b.v. grond MFA Dreumel
4 4
4 4
4 4
4 4
5 4
5 4
- t.b.v. grond MFA De Rosmolen Beneden-Leeuwen Totaal programma 2
3 36
3 41
3 42
3 43
3 44
3 46
Programma 2
Aanwending reserve afkoopsommen erfpacht:
Programma 3 Aanwending reserve kapitaallasten:
97
- t.b.v. Herinrichting Brouwershof - t.b.v. Herinrichting Kurstjensplein
4 17
4 17
4 17
4 17
4 17
4 17
- t.b.v. Herinrichting van Heemstraweg - t.b.v. Verkeersmaatregelen Trambaan
7 1
7 1
7 1
7 1
7 1
7 1
- t.b.v. Herinrichting Zandstraat - t.b.v. Water- en groenopgave De Bennemaker
0 0
0 0
23 2
23 2
23 2
23 2
Totaal programma 3
29
29
54
54
54
54
Totaal van de Baten
70
85
111
112
113
115
Omschrijving
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Totaal van de lasten
-143
-88
-15
-15
-15
-15
Totaal van de Baten
70
85
111
112
113
115
Totaal structurele toevoegingen en onttrekkingen
-73
-3
96
97
98
100
98
OVERZICHT VAN INCIDENTELE BATEN EN LASTEN
Bedragen x € 1.000
Onderwerp
Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026
Incidentele lasten Programma 1 - Wonen, werken en recreëren Bouwgrondexploitaties algemeen
581
GrEx Gravin van Rechterenschool
157
-1
GrEx Appelhoek fase 1b
312
413
589
596
573
33
32
Economische zaken
Cofinanciering provinciaal Routeprogramma
32
Economische zaken
Instellen centrummanagement voor hele gemeente
30
Recreatie en toerisme
Opstart merk streekproducten Land van Maas en Waal
20
Omgevingswet
Implementatie Omgevingswet
33
12
Programma 2 - Maatschappelijke zaken Preventieve ondersteuning Zilverenkrachtbeleid
10
10
10
Armoedebeleid
Herijken minimaregelingen
10
Overige gezondheidszorg
Lokale inclusie agenda
10
10
10
10
10
Programma 3 - Fysieke leefomgeving Milieu Subsidie uitgaven Energieloket (inkomst 8438) Openbaar groen
Bakenbomen Meanderende Maas
200
Verkeer
Uitvoeren onderzoek geluidsoverlast motoren op dijken en budget voor maatregelen
10
Energie
Uitvoering haalbaarheidsonderzoek warmtetransitie (wijkonderzoek)
30
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid Samenwerking Samenwerking binnen agrotoerisme
5
Bestuurskosten
10
Organisatie Kersenparty 2023
5
5
Programma 5 - Bedrijfsvoering Organisatieontwikkeling
10
Algemene dekkingsmiddelen Onvoorziene lasten
25
25
25
25
1.295
1.073
879
630
Totaal incidentele lasten
99
Incidentele baten Programma 1 - Wonen, werken en recreëren Bouwgrondexploitaties algemeen
499
445
67
33
GrEx Appelhoek fase 1b
332
335
338
342
Programma 3 - Fysieke leefomgeving Milieu Ontvangen subsidie voor Energieloket
10
10
Mutaties reserves (P3)
Aanwending AR Bakenbomen
200
Totaal incidentele baten
841
790
605
375
Totaal incidentele lasten en baten (- is nadeel)
-454
-283
-274
-255
100