Bijlage 1 GEWIJZIGD Jaarstukken 2023

2023

Beleidsmatige eindverantwoording: Het werk is gerealiseerd en kan worden afgesloten. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. Inv. Vervanging bomen

2024

Beleidsmatige eindverantwoording: In het eerste en laatste kwartaal zijn diverse bomen geplant. Door de slechte weersomstandigheden in het najaar zijn een aantal werkzaamheden doorgeschoven naar begin 2024 zoals Zandstraat Oost en Bemerdweg en Liesterstraat. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

32

Inv. Hofhooi- Margrietstraat en de Kikvorst, Dreumel

2023

Beleidsmatige eindverantwoording: De uitvoering is gereed, alle werkzaamheden zijn klaar. De financiële afronding is gereed. Project kan worden afgesloten. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. Inv. Vervanging duiker Nieuweweg Wamel

2023

Beleidsmatige eindverantwoording: De vervanging van de duiker in de Nieuweweg te Wamel is afgerond. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten. Inv. Vervanging duiker Sluissewal / Heppertsestraat

2023

Beleidsmatige eindverantwoording: Het vervangen van de duiker in de Sluissewal in Altforst is afgerond. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten. Inv. Herinrichting Zandstraat Oost

2024

Beleidsmatige eindverantwoording: De werkzaamheden zijn in 2023 uitgevoerd. Op dit moment zitten we in de onderhoudstermijn welke begin 2024 zal zijn afgelopen. Begin 2024 zal de eindafrekening worden opgesteld waarna het project kan worden afgesloten. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Gladheidsbestrijding

2024

Beleidsmatige eindverantwoording: De zoutstrooiers en NACL-container zijn in het 4e kwartaal 2023 aanbesteed. De verwachte levertijd is 3e kwartaal 2024. De zoutstrooiers zijn op tijd klaar voor het nieuwe strooiseizoen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging Wegen

2023

Beleidsmatige eindverantwoording: Straten die afgelopen jaar zijn vernieuwd, de Zandstraat Oost in Beneden-Leeuwen, Parkeerterrein aan de Kastanjestraat in Boven-Leeuwen, de Hogenhofstraat in Maasbommel en een gedeelte van de Kampstraat in Maasbommel. Wegens uitgestelde werkzaamheden door Liander is de uitvoering van de werkzaamheden aan de G.M. Poststraat in Wamel doorgeschoven naar 2024. De aanleg van het voetpad aan de Hogeweg ter hoogte van de Perenlaan in Wamel is momenteel in voorbereiding. De Straten die voor dit jaar zullen worden vernieuwd zijn: Hanzestraat Maasbommel, Kapelstraat Maasbommel, Het Sant/Het Gildt Maasbommel en een deel van de Hoflaan Maasbommel. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

33

Inv. Vervanging Openbare Verlichting

2023

Beleidsmatige eindverantwoording: In 2014 zijn we gestart met de ombouw van traditionele naar led-armaturen. Tot en met 2023 zijn er ca. 2.038 led-armaturen geplaatst/ vervangen. Dit komt neer op circa 66% van het gehele areaal. Dit loopt volgens planning om in 2030 alle armaturen te vervangen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging Hoefstraat

2024

Beleidsmatige eindverantwoording: Werkzaamheden in de Hoefstraat staan gepland op najaar 2024. Hierbij wordt ook de verlichting vervangen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging Filip- Schutstraat Alphen

2024

Beleidsmatige eindverantwoording: Herinrichting van de Filipstraat is voorbereid als combinatie met de Greffelinsestraat. In maart 2024 zal met de uitvoering worden gestart. De verwachte oplevering is eind 2024/begin 2025. Door technische uitdagingen en de opbrengsten vanuit de burgerparticipatie heeft de voorbereiding meer tijd ingenomen dan vooraf ingeschat. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

34

PROGRAMMA 4 - BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID ALGEMEEN Omschrijving Het programma omvat de dienstverlening aan burgers, het functioneren van het bestuur en de integrale veiligheid. Doelstelling Voldoende waardering van onze burgers, bedrijven en instellingen voor de kwaliteit van ons bestuur en de dienstverlening en een zo optimaal mogelijk gevoel van veiligheid in onze gemeente. Daarnaast het beperken en bestrijden van brand, ongevallen en rampen. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Nota Verbonden partijen Kwaliteitshandvest met servicenormen Regionaal crisisplan 2020-2023 Regionaal beleidsplan 2020-2023 Integraal veiligheidsbeleid Evenementenbeleid 2020-2023 Notitie burgerparticipatie APV

2014 2015 2019 2019 2019 2020 2020 2022

WAT WILDEN WE BEREIKEN? 1. 2. 3.

Kwalitatief voldoende dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen denkend vanuit de klant. Het vergroten van het gevoel van veiligheid bij burgers. Burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven voelen zich optimaal betrokken bij de totstandkoming van ons beleid en zijn tevreden over de kwaliteit van ons bestuur.

WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting 1. Opstellen integraal handhavingsbeleid

Realisatie

Voortgang

2024

Stand van zaken: Het Integraal Handhavingsplan zal vooral een aanvulling zijn op het VTH-beleid van de Omgevingsdienst Rivierenland. In het kader van handhaving voert de ODR de handhaving voor ons uit op het gebied van milieu, bestemmingsplan, omgevingsrecht. De handhaving die intern wordt opgepakt betreft handhaving op de APV en de Alcoholwet. Naar verwachting wordt het handhavingsbeleid medio 2024 aan het college aangeboden ter vaststelling. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 2. Keurmerk veilig buitengebied

2023

Stand van zaken: In juli 2023 heeft de gemeente het Keurmerk Veilig Buitengebied ontvangen. Het thema Veilig Buitengebied is nu geborgd in het vorig jaar vastgestelde IV- plan 2023- 2027. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten.

35

3. Kersenparty

2023

Stand van zaken: Door de coronapandemie kon de Nationale Kersenparty een aantal jaar niet plaatsvinden. In 2023 organiseerde West Maas en Waal deze regionale netwerkbijeenkomst. De bijeenkomst vond plaats op 16 juni 2023 bij Riverside in Appeltern, was druk bezocht en goed geslaagd. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 3. Burgerparticipatie

2026

Stand van zaken: In 2023 is de adviseur Burgerparticipatie aangesteld. In 2023 is gestart met de opbouw van de kennis in de organisatie, en de benodigde infrastructuur. De adviseur burgerparticipatie wordt hierbij ondersteund door een bureau dat de organisatie traint en adviseert op het toepassen van burgerparticipatie. De hierbij opgedane kennis wordt in de praktijk toegepast. Verdere doorontwikkeling van burgerparticipatie is echter nodig. Inmiddels is er een informatienota Burgerparticipatie 'Stip op de horizon' opgesteld en aangeboden aan uw raad. Deze informatienota bevat naast een inkijk in de stand van zaken ook een planning van de uit te voeren activiteiten m.b.t. de doorontwikkeling van burgerparticipatie. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator

Jaar meting

Landelijk

Provincie

WMW

Veiligheid Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners)

2022

1,4

1,2

1,3

Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)

2022

4,5

3,6

1,8

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (aantal per 1.000 inwoners)

2022

6

5,6

3,6

Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 jongeren 1217 jaar)

2022

8

7

5

Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)

2022

2,3

1,9

0,8

WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie

Begroting 2023 voor wijziging

Begroting 2023 na wijziging

Rekening 2023

Lasten

€ -3.719.090 N

€ -4.103.122 N

€ -4.083.477 N

€ 19.645 V

Baten

€ 244.765 V

€ 329.259 V

€ 651.484 V

€ 322.225 V

€ -3.474.325 N

€ -3.773.863 N

€ -3.431.992 N

€ 341.871 V

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Saldo 2023

Resultaatbestemming Toevoegingen aan reserves Onttrekking uit reserves

36

Saldo mutaties in reserves programma Gerealiseerde resultaat

€ -3.474.325 N

€ -3.773.863 N

€ -3.431.992 N

€ 341.871 V

De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening.

37

PROGRAMMA 5 - BEDRIJFSVOERING ALGEMEEN Omschrijving Het programma omvat het functioneren van de gemeentelijke organisatie. De bedrijfsvoering is ondersteunend aan en mede bepalend voor de kwaliteit van het primaire proces en de realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten. De interne organisatie staat volledig ten dienste aan het primaire proces. Dit betekent dat de kwaliteit en omvang van de gemeentelijke organisatie, maar ook faciliteiten als bijvoorbeeld de huisvesting en de automatisering, indirect van grote invloed zijn op het behalen van de gewenste effecten. Doelstelling Voldoende waardering van ons bestuur en onze collega's voor de kwaliteit en dienstverlening van onze organisatie. De externe dienstverlening maakt onderdeel uit van programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Dienstverleningsconcept Concernplan (vastgesteld door het college) Inkoopbeleid Programmaplan organisatieontwikkeling Archiefverordening I&A-plan 2020 Strategisch fiscaal beleidsplan 2022-2025 Informatiebeveiligingsbeleid

2010 2011 2016 2018 2018 2020 2022 2023

WAT WILDEN WE BEREIKEN? 1. 2.

Kwalitatief voldoende dienstverlening aan ons bestuur en onze collega's denkend vanuit de klant Medewerkers zijn tevreden over hun werk, mogelijkheden en werkomstandigheden

WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting

Realisatie

Voortgang

1. Informatieveiligheid Stand van zaken: In 2023 is een bewustwordingstraining binnen de organisatie uitgerold. Het doel is bewustwording van de risico's op het gebied van informatieveiligheid en hoe je deze risico's kunt verkleinen. Daarnaast is het op de juiste manier gebruiken van gevoelige informatie en persoonsgegevens een belangrijk item in deze bewustwordingstraining. In Q4 2023 is het Informatieveiligheidsbeleidsplan opgesteld- en vastgesteld. Het opgestelde Beleidsplan Informatiebeveiliging bevat algemene kaders, uitgangspunten en managementafspraken waarmee de informatieveiligheid van de organisatie wordt vormgegeven en geborgd. De BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) wordt als uitgangspunt gehanteerd bij de inrichting en uitvoering de informatiebeveiligingsactiviteiten. Beheersmaatregelen worden gedefinieerd, geïmplementeerd, getoetst en waar nodig bijgesteld. De implementatie van de BIO beheersmaatregelen vindt plaats gedurende het jaar 2024. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

38

1. Doorontwikkeling KCC

2023

Stand van zaken: In 2023 is het plan van aanpak opgesteld voor de verbetering en de doorontwikkeling van de dienstverlening en klantprocessen. Het plan van aanpak wordt stapsgewijs opgepakt en geïmplementeerd. De software voor de kennisbank en voor de monitoring van de terugbelverzoeken is geïmplementeerd en in gebruik genomen. Voor de begraafplaatsadministratie is nieuwe software in gebruik genomen. Dit komt de uitvoerbaarheid en nauwkeurigheid van dit gevoelige proces ten goede. Inmiddels is het ook mogelijk om rijbewijzen digitaal aan te vragen. De doorontwikkeling KCC maakt onderdeel uit van het plan van aanpak dienstverlening en klantprocessen. Via deze activiteit zullen wij u op de hoogte blijven houden van de ontwikkelingen. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Stabiele ICT-omgeving in de Cloud

2023

Stand van zaken: ICT-Informatiemanagement staat aan de lat om via een Europese aanbestedingsprocedure een contract af te sluiten met een nieuwe ICT-dienstverlener. Via de Europese aanbestedingsprocedure komt de keuze tot een ICT-dienstverlener die de gemeente ontlast en ontzorgt op ICT-gebied. Een nieuwe ICT-infrastructuur inricht en beheert, met goede prestaties, stabiliteit en veiligheid. Toekomstbestendig, gericht op dataopslag en verwerking in de Cloud. Bij de aanschaf van nieuwe applicaties en vervanging van bestaande applicaties kiezen we waar mogelijk voor de Cloud versie. Dit ligt in lijn met de uitgangspunten van het ICT-verbeterplan. Een voorbeeld hiervan is de implementatie van de Cloud versie van het financiële pakket. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Strategische nota fiscaliteit

2023

Stand van zaken: De Strategische nota fiscaliteit is afgerond en bestuurlijk vastgesteld. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Implementatie ICT-verbeterplan

2024

Stand van zaken: In 2023 is gestart met de Europese aanbesteding voor een nieuwe ICT-dienstverlener. Leidraad bij de aanbesteding is het ICT-verbeterplan. In samenwerking met het externe adviesbureau zijn de verplichte onderdelen van de aanbesteding voorbereid en ingevuld, waaronder het Pakket van Eisen. De planning van het traject is aangepast. Het aanbestedingstraject ligt op koers om de onderstaande planning te behalen: - Publicatie aanbesteding op TenderNet: januari 2024 - Periode van inschrijvingen: april-mei 2024 - Beoordeling van inschrijvingen: mei 2024 - Voorlopige gunning: juni 2024 - Definitieve gunning: juli 2024 - Start implementatiefase: aug-sept 2024 (aansluitend op de definitieve gunning) Voor de implementatie wordt samen met de nieuwe ICT-dienstverlener het implementatieplan opgesteld. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

39

1. Informatiebeheer: uitvoering en doorontwikkeling

2024

Stand van zaken: Project MS365/Samenwerkende platforms (Teams/SharePoint/Join) : - Uitfasering netwerkschijven: Planning 2024 - Opzetten werkbare indeling en werkwijze: Planning: 2024 Uitvoering project MS365/Samenwerkende platforms is in samenhang met de uitvoering van het plan van aanpak 'Toekomstbestendig Informatiebeheer' Wij zijn gestart met de uitvoering van het plan van aanpak ‘Toekomstbestendig Informatiebeheer’: Ons informatiebeheer is voor verbetering vatbaar. Dit heeft geleid tot een nieuwe beschouwing van wat er nodig is om informatiebeheer beter op de rit te krijgen. Onderdeel van het plan is de doorontwikkeling van het team DIV. De uitvoering van het plan van aanpak Toekomstbestendig Informatiebeheer loopt door t/m 2025. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Rechtmatigheidsverantwoording

2024

Stand van zaken: De rechtmatigheidsverantwoording door het college van burgemeester en wethouders is in deze jaarrekening opgenomen. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Opzet en inrichting Informatiehuis

2025

Stand van zaken: Er is behoefte binnen de organisatie om meer data gedreven te werken. Ter voorbereiding van het opzetten en inrichten van data gedreven werken is er een kort verkennend onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden van data gedreven werken voor de gemeente West Maas en Waal. Met de uitkomst van dit verkennend onderzoek wordt de volgende stap richting data gedreven werken gezet. Data gedreven werken vraagt om een gestructureerde en uniforme aanpak en een cultuur van openheid en transparantie rondom gegevens. De opzet en inrichting van data gedreven werken gebeurt in samenhang met het ICT-verbeterplan en de doorontwikkeling van Toekomstbestendig Informatiebeheer. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.

40

1. Uitvoering plan van aanpak dienstverlening en klantprocessen

2025

Stand van zaken: In 2023 is gestart met de doorontwikkeling en verbetering dienstverlening en klantprocessen met behulp van het plan van aanpak ‘Verbetering dienstverlening’. Dit plan biedt een concrete aanpak voor stapsgewijze verbetering van de dienstverlening aan de inwoners van West Maas en Waal, met focus op het KCC. De aanpak voor stapsgewijze verbetering heeft in 2023 geleid tot de volgende resultaten: - Project SIM-KCS (Klant Contact Service): De SIM-KCS applicatie is in 2023 geïmplementeerd en in gebruik genomen. De applicatie bevat de omgeving van de Kennisbank en het indienen en afhandelen van telefoonnotities. Na implementatie wordt de Kennisbank opgebouwd met belangrijke informatie vanuit met name de vak afdelingen. Deze informatie wordt vervolgens als kennisbron gebruikt bij afhandeling van vragen door inwoners, bedrijven en organisaties. Naast de Kennisbank biedt deze applicatie de mogelijkheid om telefonische inwonersvragen en de afhandeling daarvan beter te monitoren. Voor de opvolging van inwonersvragen die bij het KCC terechtkomen, zijn serviceafspraken gemaakt binnen de organisatie. We zien door deze monitoring een snellere afhandeling van de binnengekomen vragen. - Klantprocessen: Door het team zijn klantprocessen in kaart gebracht en in overzichtelijke processchema’s geplaatst. Verbeterpunten worden in kaart gebracht en doorgevoerd.

Dit is een voortdurend proces. - Voor de begraafplaatsadministratie is nieuwe software in gebruik genomen. Dit komt de uitvoerbaarheid en nauwkeurigheid van dit gevoelige proces ten goede. - Implementatie Anywhere365: Anyewhere365 is een callcenter telefonie applicatie. Het gebruik van Anywhere365 draagt bij aan een verbeterde telefonische dienstverlening. Deze applicatie gebruikt Microsoft 365 en Teams als basis. De implementatie van deze call center software kent vertraging om technische redenen. Implementatie verwacht in de eerste helft van 2024. - Digitale aanvraag rijbewijzen: met ingang van 2024 is het mogelijk dat inwoners op digitale wijze hun rijbewijs aan kunnen vragen en verlengen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 2. Medewerker tevredenheidsonderzoek (MTO)

2023

Stand van zaken: Begin 2023 is gestart met het werkbelevingsonderzoek. Als eerste is een nulmeting gehouden. Hieruit blijkt dat 70% van de deelnemers goed in zijn/haar vel zit. Met plezier naar het werk gaat en zich thuis voelt in de organisatie. Als vervolg op de nulmeting zijn op een aantal thema’s verdiepende vragen gesteld. De teammanagers hebben in hun team-overleggen aandacht besteed aan deze thema’s en aan hun teams gevraagd hoe wij deze thema’s kunnen verbeteren. De totale opbrengsten zijn in het MT besproken. Het werkbelevingsonderzoek en de bijbehorende actiepunten zijn onderdeel van de ontwikkeling van de organisatie. De aandachtspunten zijn meegenomen in het programmaplan Organisatieontwikkeling 2023-2026. Het voorstel is om hier een doorlopende activiteit van te maken. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 2. Medewerkers zijn tevreden over hun werk, mogelijkheden en 2023 werkomstandigheden Stand van zaken: - We bieden de medewerkers de mogelijkheid de thuiswerkplek goed in te richten. Hiervoor is een financiële tegemoetkoming. - In Q1 2023 is er gestart met het medewerkerstevredenheidsonderzoek. Allereerst met een nulmeting. Daarna werden er in diverse rondes verdiepende vragen gesteld over thema's die naar voren kwamen als belangrijk en aandacht vragen. De actiepunten die hieruit naar voren kwamen, worden meegenomen in de ontwikkeling van de organisatie.

Dit onderdeel brengen we onder in de activiteit Medewerkers Tevredenheid onderzoek (MTO) Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten.

41

2. Implementatie e-HRM systeem

2024

Stand van zaken: De implementatie van het nieuwe e-HRM systeem is gestart in 2023. De omgevingen zijn deels samengevoegd en de basisfunctionaliteiten ingericht. De inrichting en implementatie gaat in gezamenlijkheid met De Connectie, de deelnemende gemeenten Arnhem, Rheden en Renkum De inrichting van het nieuwe e-HRM systeem gebeurt op basis van uniformiteit. Door het uitgangspunt van uniformering strikt te hanteren, ontstaat er op tal van onderdelen een niet wenselijke en onwerkbare situatie voor de gemeente West Maas en Waal. De wens is uitgesproken om West Maas en Waal te ontvlechten uit dit project en te kiezen voor een eigen inrichting van e-HRM. Het gedeelte van de salarisadministratie is onlosmakelijk gekoppeld aan het e-HRM systeem. Bij de ontvlechting van het e-HRM systeem wordt dan ook de salarisadministratie meegenomen in het voorstel. In 2024 ontvangt uw raad hiervoor een voorstel. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 2. Invoering HR21

2024

Stand van zaken: Na het akkoord van de Ondernemingsraad op de invoering van het functiewaarderingssysteem HR-21 zijn we gestart met de activiteiten. In september heeft het betrokken externe bureau in het MT een uiteenzetting gegeven van de benodigde activiteiten en verantwoordelijkheden. Deze input vormt de leidraad voor de stapsgewijze implementatie van HR-21. De implementatie van een nieuw functiewaarderingssysteem is een project dat om zorgvuldigheid en afstemming vraagt. Volgens planning is de implementatie van het HR-21 eind 2024 afgerond. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 2. Uitvoering HR Beleidskaders

2024

Stand van zaken: De HR Beleidskaders 2021-2022 vormen de kaders en geven richting aan de HR-activiteiten. Een aantal activiteiten zijn nog niet afgerond. Deze worden in 2023 en 2024 opgepakt. In 2024 worden de HR-beleidskaders opnieuw gedefinieerd voor de komende jaren. Hierbij zijn de ontwikkeling en behoeften vanuit de organisatie en de samenleving leidend. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. EFFECTINDICATOREN Effectindicator Waardering medewerkers

Rekening 2022

Begroting 2023

Rekening 2023

70%

70%

70%

Effectindicator

Analyse afwijking

Waardering medewerkers

Begin 2023 is gestart met het werkbelevingsonderzoek. Als eerste is een nulmeting gehouden. Hieruit blijkt dat 70% van de deelnemers goed in zijn/haar vel zit. Met plezier naar het werk gaat en zich thuis voelt in de organisatie. Als vervolg op de nulmeting zijn op een aantal thema’s vervolgvragen uitgezet. De uitkomsten zijn meegenomen in het Programmaplan Organisatieontwikkeling.

42

BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator

WMW 2021

WMW 2022

WMW 2023

Bestuur en ondersteuning Apparaatskosten (in € per inwoner)

€ 315

Bezetting (aantal Fte per 1.000 inwoners) Externe inhuur (kosten in % totale loonsom + inhuur externen) Formatie (aantal Fte per 1.000 inwoners) Overhead (in % van totale lasten)

€ 313

€ 344

4,37

4,55

4,76

13,7%

15,8%

18.5%

4,59

4,76

5,26

12,6%

12,1%

11,0%

KENGETALLEN Kengetal Ziekteverzuimpercentage

Rekening 2022

Begroting 2023

Rekening 2023

6,78

5,00

4,92

Kengetal

Analyse afwijking

Ziekteverzuimpercentage

Bron ziekteverzuimpercentage: Registratiesysteem TIM

WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie

Begroting 2023 voor wijziging

Begroting 2023 na wijziging

Rekening 2023

Saldo 2023

Lasten

€ -7.315.306 N

€ -8.119.316 N

€ -8.555.568 N

€ -436.252 N

Baten

€ 39.063 V

€ 39.063 V

€ 281.449 V

€ 242.386 V

€ -7.276.243 N

€ -8.080.253 N

€ -8.274.119 N

€ -193.866 N

Toevoegingen aan reserves

€0 V

€0 V

€0 V

€0 V

Onttrekking uit reserves

€0 V

€ 204.690 V

€ 204.690 V

€0 V

Saldo mutaties in reserves programma

€0 V

€ 204.690 V

€ 204.690 V

€0 V

€ -7.276.243 N

€ -7.875.563 N

€ -8.069.429 N

€ -193.866 N

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Resultaatbestemming

Gerealiseerde resultaat

De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening.

43

INVESTERINGEN Omschrijving

Start

Budget

jaar

Besteed

Verplichtingen

Verwacht

t/m 2023

/ restant

resultaat

Bus

2016

€ 45.000

€ 64.826

€0

-€ 19.826

Meubilair gemeentehuis

2016

€ 181.000

€ 102.565

€ 78.435

€0

Bureaustoelen

2018

€ 55.000

€0

€ 55.000

€0

I&A-plan 2020

2020

€ 170.000

€ 169.384

€0

€ 616

Continuiteitsplan I&A 2021

2021

€ 51.967

€0

€ 51.967

€0

Bus (vervanging 8-VTX-32)

2022

€ 48.439

€ 56.938

€0

-€ 8.499

Meubilair college en secretaris

2022

€ 45.000

€0

€ 45.000

€0

Herinrichting publieksruimte gemeentehuis

2023

€ 26.900

€0

€ 26.900

€0

Verrijdbare stelling archief

2023

€ 30.400

€0

€ 30.400

€0

Paternosterkasten kamer 17

2023

€ 25.000

€0

€ 25.000

€0

Traktor (5430 Dyna4)

2023

€0

€0

€0

€0

Houtversnipperaar

2023

€ 50.000

€ 52.425

€0

-€ 2.425

€ 728.706

€ 446.138

€ 312.702

-€ 30.134

Totaal investeringen programma 5

Investeringen

Realisatie

Inv. I&A-plan 2020

2023

Voortgang

Beleidsmatige eindverantwoording: Uit het vigerende I&A plan 2020 is in het kader van de Werkplek 2020 de uitrol afgerond van de zgn. dockingstations. Dit was de laatste stap van de opgenomen activiteiten in het I&A plan 2020 m.b.t. de ICT-inrichting van de werkplek. De uitrol van laptops en smartphones is in de beheerfase. Het nieuwe Informatiebeleidsplan wordt opgesteld in samenhang met het ICT Verbeterplan, de opzet van het Informatiehuis en de doorontwikkeling van Informatiebeheer (DIV). Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. Inv. Tractiemiddelen

2024

Beleidsmatige eindverantwoording: In 2023 zijn er 2 bussen vervangen en is de houtversnipperaar geleverd. Daarnaast is de tractor besteld. De verwachte levertijd is medio 2024. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Herinrichting publieksruimte gemeentehuis

2024

Beleidsmatige eindverantwoording: De investering maakt onderdeel uit van het nieuwe huisvestingsplan gemeentehuis. Planning is dat de uitvoering in 2024 - 2025 zal plaatsvinden. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Inv. Verrijdbare stelling archief

2025

Beleidsmatige eindverantwoording: Tot heden functioneert de stelling in het archief nog naar behoren. Voorstel is om de investering door te schuiven naar 2025. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.

44

Inv. Inventaris gemeentehuis

2024

Beleidsmatige eindverantwoording: De investeringen maken onderdeel uit van het nieuwe huisvestingsplan gemeentehuis. Planning is dat de uitvoering in 2024 zal plaatsvinden. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.

45

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ALGEMEEN Omschrijving Binnen de begroting bestaat onderscheid tussen algemene dekkingsmiddelen en specifieke dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die direct samenhangen met een bepaald programma. Dat kunnen de inkomsten zijn van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel (bijvoorbeeld voor de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand in programma 2), de opbrengsten uit verkoop van gronden (programma 1) of opbrengsten uit verleende diensten, zoals het verstrekken van een paspoort (programma 4). Ook de rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn specifieke dekkingsmiddelen. De specifieke dekkingsmiddelen worden binnen het betreffende programma verantwoord. De algemene dekkingsmiddelen zijn dekkingsmiddelen die vrij aan te wenden zijn. De besteding van deze inkomsten is op voorhand niet gebonden aan een bepaald programma of doel, maar wordt ingezet ter dekking van de tekorten op de programma's. De dekking bestaat voor het grootste gedeelte uit de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds en de lokale heffingen die niet bestedingsgebonden zijn. De overige dekkingsmiddelen bestaan uit rentebaten en de post onvoorzien. Doelstelling We willen een financieel gezonde gemeente voor nu en in de toekomst zijn.

Om dit te bereiken voeren wij een verantwoord en stabiel financieel beleid met sluitende begrotingen, waarbinnen ruimte wordt gemaakt voor noodzakelijke en gewenste veranderingen van beleid en het opvangen van onvoorziene omstandigheden. Wij maken voortdurend een afweging tussen onze bestuurlijke ambities en de daarvoor beschikbare middelen. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk

Jaar

Nota weerstandsvermogen Nota risicomanagement Nota activabeleid Nota reserves en voorzieningen 2019 Belastingverordeningen 2023 Controleprotocol 2023-2027 Controleplan en Normenkader 2023 Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente West Maas en Waal Verordening controle financiële beheer en organisatie gemeente West Maas en Waal Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid

2012 2013 2019 2019 2022 2023 2023 2023 2023 2023

BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator

Jaar meting

Landelijk

Provincie

WMW

Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Gemiddelde WOZ waarde (in € 1.000)

2023

368

365

389

46

WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie

Begroting 2023 voor wijziging

Begroting 2023 na wijziging

Rekening 2023

Saldo 2023

Lasten

€ -834.617 N

€ -777.570 N

€ -764.477 N

€ 13.093 V

Baten

€ 36.573.611 V

€ 39.247.550 V

€ 39.623.908 V

€ 376.358 V

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

€ 35.738.994 V

€ 38.469.980 V

€ 38.859.431 V

€ 389.451 V

€ 35.738.994 V

€ 38.469.980 V

€ 38.859.431 V

€ 389.451 V

Resultaatbestemming Toevoegingen aan reserves Onttrekking uit reserves Saldo mutaties in reserves programma Gerealiseerde resultaat

De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening.

47

RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN

Exploitatie

Begroting 2023 voor wijziging

Begroting 2023 na wijziging

Rekening 2023

Saldo 2023

Programma 1 - Wonen, werken en recreëren

€ -4.875.651 N

€ -5.822.906 N

€ -6.354.471 N

€ -531.565 N

Programma 2 - Maatschappelijke zaken

€ -23.057.309 N

€ -30.289.525 N

€ -32.890.677 N

€ -2.601.152 N

Programma 3 - Fysieke leefomgeving

€ -8.009.309 N

€ -9.356.496 N

€ -8.740.855 N

€ 615.641 V

Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid

€ -3.719.090 N

€ -4.103.122 N

€ -4.083.477 N

€ 19.645 V

Programma 5 - Bedrijfsvoering

€ -7.315.306 N

€ -8.119.316 N

€ -8.555.568 N

€ -436.252 N

Algemene dekkingsmiddelen

€ -834.617 N

€ -777.570 N

€ -764.477 N

€ 13.093 V

€ -47.811.282 N

€ -58.468.935 N

€ -61.389.525 N

€ -2.920.590 N

Programma 1 - Wonen, werken en recreëren

€ 2.230.417 V

€ 2.721.334 V

€ 6.017.922 V

€ 3.296.588 V

Programma 2 - Maatschappelijke zaken

€ 3.607.896 V

€ 8.531.382 V

€ 10.250.837 V

€ 1.719.455 V

Programma 3 - Fysieke leefomgeving

€ 5.117.914 V

€ 6.007.478 V

€ 5.551.376 V

€ -456.102 N

Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid

€ 244.765 V

€ 329.259 V

€ 651.484 V

€ 322.225 V

Programma 5 - Bedrijfsvoering

€ 39.063 V

€ 39.063 V

€ 281.449 V

€ 242.386 V

Algemene dekkingsmiddelen

€ 36.573.611 V

€ 39.247.550 V

€ 39.623.908 V

€ 376.358 V

Totaal baten

€ 47.813.666 V

€ 56.876.066 V

€ 62.376.976 V

€ 5.500.910 V

€ 2.384 V

€ -1.592.869 N

€ 987.450 V

€ 2.580.319 V

- toevoeging aan reserves

€ -15.000 N

€ -1.962.390 N

€ -1.956.784 N

€ 5.606 V

- onttrekking aan reserves

€ 111.417 V

€ 4.059.511 V

€ 4.277.077 V

€ 217.566 V

Saldo mutaties in reserves

€ 96.417 V

€ 2.097.121 V

€ 2.320.293 V

€ 223.172 V

Gerealiseerd resultaat

€ 98.801 V

€ 504.252 V

€ 3.307.743 V

€ 2.803.491 V

Lasten

Totaal lasten Baten

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Resultaatbestemming

48

DEEL 2 - PARAGRAFEN

PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN ALGEMEEN Inleiding In deze paragraaf verantwoorden we ons beleid voor de heffingen en tarieven in 2023. Hieronder leest u meer over: • • • • • • • •

De algemene ontwikkelingen Het beleid voor de lokale heffingen De gerealiseerde inkomsten per heffing De ontwikkeling van de gemeentelijke woonlasten De kostendekkendheid van de tarieven Een specificatie van de leges Informatie over kwijtschelding Informatie over de lokale lastendruk

Gerealiseerde inkomsten De volgende inkomsten uit gemeentelijke belastingen en heffingen zijn in de jaarrekening opgenomen.

Omschrijving

Begroting 2023

Rekening 2023

Verschil 2023

Belastingen OZB-woning eigenaren OZB-niet woning eigenaren OZB-niet woning gebruikers Roerende zaakbelasting Hondenbelasting Toeristenbelasting (incl. watertoeristenbelasting) Forensenbelasting Totaal belastingen

€ 2.759.151 € 922.042 € 712.750 € 3.329 € 91.885 € 202.000 € 9.473 € 4.700.630

€ 2.760.422 € 903.895 € 716.265 € 31.063 € 102.440 € 229.465 € 6.157 € 4.749.708

€ 1.271 -€ 18.147 € 3.515 € 27.734 € 10.555 € 27.465 -€ 3.316 € 49.078

Heffingen Afvalstoffenheffing Brede rioolheffing (Niet woningen) Brede rioolheffing (woningen) Marktgeld Marktgeld (leges) Lijkbezorgingsrechten Leges Totaal heffingen

€ 2.340.252 € 267.401 € 2.338.793 € 5.177 € 4.933 € 12.292 € 1.532.975 € 6.501.823

€ 2.360.108 € 278.673 € 2.364.120 € 4.974 € 3.166 € 23.530 € 1.768.203 € 6.802.774

€ 19.856 € 11.272 € 25.327 -€ 203 -€ 1.767 € 11.238 € 235.228 € 300.951

Totale opbrengst lokale heffingen

€ 11.202.453 € 11.552.482

€ 350.029

Toelichting hogere opbrengst RZB De hogere opbrengst bij de roerende zaakbelastingen heeft te maken met een inhaalslag die gemaakt is door de BSR bij het taxeren voor de WOZ van woonarken en drijvende woningen. Toelichting hogere opbrengst rioolheffing De hogere opbrengst wordt veroorzaakt door meer aansluitingen en een lager bedrag aan verminderingen als gevolg van bezwaar- en beroep. Toelichting op verschil leges De opbrengsten voor de leges zijn hoger dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door enkele bouwaanvragen met een zeer hoge bouwsom. 50

Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen Na de begrotingsbehandeling actualiseren wij jaarlijks de verordeningen op het gebied van de lokale heffingen. In december voorafgaande aan het heffingsjaar bieden wij u deze ter vaststelling aan. De verordening afvalstoffenheffing wordt jaarlijks geactualiseerd en vastgesteld door het AB van de GRAvri. Er is onderscheid te maken tussen: 1. opbrengsten als algemene dekkingsmiddelen Dit zijn onroerende zaakbelastingen, roerende zaakbelastingen, forensenbelasting, hondenbelasting, en (water)toeristenbelasting. 2. opbrengsten die direct dienen ter dekking van gemaakte kosten (bestemmingsheffingen) Tot deze categorie horen rioolheffing, afvalstoffenheffing, lijkbezorgingsrechten, marktgelden en leges. Uitgangspunt is dat we de kosten terugverdienen met de opbrengsten van de betreffende belasting of leges. Ons uitgangspunt is om volledig kostendekkende tarieven te hanteren. ONROERENDE ZAAK BELASTINGEN Algemeen Onder de naam ‘onroerende zaakbelastingen’ (OZB) heffen wij: 1. bij niet-woningen: een gebruikersbelasting en een eigenarenbelasting; 2. bij woningen: alleen een eigenarenbelasting. Voor 2023 baseerden wij de OZB-heffing op de WOZ-taxaties met waardepeildatum 1 januari 2022. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van onroerende zaakbelastingen 2023.

Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de OZB-tarieven gelden deze beleidsuitgangspunten: - OZB is een algemeen dekkingsmiddel, er wordt geen relatie gelegd met de bijbehorende kosten; - Tariefdifferentiatie (gebruik niet-woningen, zakelijk recht niet-woningen en zakelijk recht woningen); - Kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk. Tarieven De ontwikkeling van de OZB-tarieven in de afgelopen jaren ziet er als volgt uit: Soort

2020

2021

2022

2023

Tarief Woningen - zakelijk recht - feitelijk gebruik

0,1111% n.v.t.

0,1033% n.v.t.

0,0951% n.v.t.

0,0840% n.v.t.

Tarief Niet-woningen - zakelijk recht - feitelijk gebruik

0,2442% 0,2236%

0,2633% 0,2535%

0,2578% 0,2562%

0,2616% 0,2600%

51

Opbrengsten In 2023 registreerden wij de volgende opbrengsten met onroerende zaak belastingen: Begroting Rekening Verschil Omschrijving 2023 2023 2023 OZB-opbrengst Totale opbrengst OZB gebruik niet woningen Totale opbrengst eigendom niet woningen Totale opbrengst eigendom woningen

€ 712.750 € 922.042 € 2.759.151

€ 716.265 € 903.895 € 2.760.422

€ 3.515 -€ 18.147 € 1.271

Totale opbrengst OZB

€ 4.393.943

€ 4.380.582

-€ 13.361

ROERENDE ZAAKBELASTINGEN Algemeen Onder de naam 'Belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten' (kortweg: RZB) heffen wij een belasting over roerende objecten, zoals woonwagens en woonarken. De tarieven en de manier van heffen zijn gelijk aan die van de OZB. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten 2023. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de RZB-tarieven gelden deze beleidsuitgangspunten: - RZB is een algemeen dekkingsmiddel, er wordt geen relatie gelegd met de bijbehorende kosten; - Tariefdifferentiatie (gebruik niet-woningen, zakelijk recht niet-woningen en zakelijk recht woningen); - Tarieven RZB zijn gelijk aan tarieven OZB; - Kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk. Tarieven De tarieven voor de roerende zaakbelastingen zijn gelijk aan de tarieven van onroerende zaakbelastingen. Opbrengsten In 2023 realiseerden wij de volgende opbrengsten: Begroting Omschrijving 2023

Rekening 2023

Verschil 2023

Opbrengst RZB

€ 3.329

€ 31.063

€ 27.734

Totale opbrengst RZB

€ 3.329

€ 31.063

€ 27.734

HONDENBELASTING Algemeen Onder de naam 'hondenbelasting' heffen wij een directe belasting voor het houden van een hond. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van hondenbelasting 2023. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven gelden deze beleidsuitgangspunten: - Hondenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel; - Tariefdifferentiatie (1e hond, meerdere honden en kenneltarief); - Kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk.

52

Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor de hondenbelasting in de afgelopen jaren ziet er als volgt uit: Soort

2020

Tarieven hondenbelasting - 1e hond - 2de en volgende hond - kenneltarief

€ 18,59 € 37,19 € 111,59

2021

€ 36,00 € 72,00 € 216,00

Opbrengsten In 2023 realiseerden wij de volgende opbrengsten met hondenbelasting: Begroting Rekening Omschrijving 2023 2023

2022

2023

€ 36,18 € 72,36 € 217,08

€ 36,36 € 72,72 € 218,17

Verschil 2023

Opbrengst hondenbelasting

€ 91.885

€ 102.440

€ 10.555

Totale opbrengst hondenbelasting

€ 91.885

€ 102.440

€ 10.555

In 2023 is een controle uitgevoerd op de hondenbelasting. Dit heeft geleid tot extra aangiftes en een hogere opbrengst hondenbelasting van ruim € 10.000,-. TOERISTENBELASTING EN WATERTOERISTENBELASTING Algemeen Onder de naam 'toeristenbelasting' en 'watertoeristenbelasting' heffen wij een directe belasting van personen die niet in onze gemeente wonen maar wel in onze gemeente overnachten. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2023 en verordening op de heffing en invordering van watertoeristenbelasting. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de toeristenbelasting en de watertoeristenbelasting gelden de volgende beleidsuitgangspunten: - Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting zijn een algemeen dekkingsmiddel; - Met geïnteresseerde ondernemers is een vaststellingsovereenkomst gesloten voor vaste stand- en ligplaatsen om zonder administratieve last de jaarlijkse heffing te bepalen; - Kwijtschelding is niet mogelijk; - Heffing vindt plaats na afloop van het kalenderjaar. Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor toeristen- en watertoeristenbelasting ziet er als volgt uit: Soort Tarief per persoon per nacht Toeristenbelasting Watertoeristenbelasting

2020

€ 1,00 € 1,00

2021

€ 1,20 € 1,20

2022

2023

€ 1,20 € 1,20

€ 1,20 € 1,20

Opbrengsten In 2023 realiseerden wij de volgende opbrengsten met toeristen- en watertoeristenbelasting: Begroting Rekening Verschil Omschrijving 2023 2023 2023 Opbrengst toeristenbelasting Totale opbrengst toeristenbelasting

€ 202.000 € 202.000

€ 229.465 € 229.465

€ 27.465 € 27.465 53

FORENSENBELASTING Algemeen Onder de naam "Forensenbelasting" heffen wij een directe belasting van personen die, zonder in onze gemeente hoofdverblijf te hebben, meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zichzelf of hun gezin een gemeubileerde woning in onze gemeente beschikbaar houden. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van forensenbelasting 2023. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de forensenbelasting gelden deze beleidsuitgangspunten: - Forensenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel, er wordt geen relatie gelegd met de bijbehorende kosten; - Kwijtschelding is niet mogelijk. Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor de forensenbelasting ziet er als volgt uit: Soort

2020

2021

2022

2023

Tarief forensenbelasting (per woning)

€ 382,83

€ 426,33

€ 428,46

€ 430,60

Opbrengsten In 2023 realiseerden wij de volgende opbrengsten met de forensenbelasting: Begroting Rekening Omschrijving 2023 2023

Verschil 2023

Opbrengst forensenbelasting

€ 9.473

€ 6.157

-€ 3.316

Totale opbrengst forensenbelasting

€ 9.473

€ 6.157

-€ 3.316

AFVALSTOFFENHEFFING Algemeen De gemeenschappelijk regeling Afvalverwijdering Rivierenland (GR-Avri) verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. De kosten van Avri worden gedekt met de inkomsten uit de afvalstoffenheffing: een belasting voor het inzamelen en verwerken van afval. Gemeentelijke kaders Het AB van de GR-Avri stelt de Verordening afvalstoffenheffing vast. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de afvalstoffenheffing gelden deze beleidsuitgangspunten: - volledig kostendekkende tarieven; - vast en variabel deel van het tarief; - kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk. Tarieven De ontwikkeling van de vaste en variabele tarieven voor de afvalstoffenheffing ziet er als volgt uit: Soort

2020

2021

2022

2023

€ 211,00

€ 270,00

€ 279,00

€ 292,00

€ 1,20 € 0,96

€ 1,00 € 0,80

€ 1,00 € 0,80

€ 1,00 € 0,80

Vast tarief afvalstoffenheffing (per huishouden) Variabel tarief afvalstoffenheffing (per inworp restafval) - grondgebonden woning - hoogbouw

54

Pluspakket Verder werden in onze gemeente in 2023 de navolgende opslagen op het basistarief gehanteerd (pluspakket): - verwijderen zwerfafval (€ 3,50 per huishouden); - financiële compensatieregeling voor inwoners met medisch- en incontinentieafval (€ 2,50 per huishouden). Eenmalige teruggave in 2023 In 2022 is door omstandigheden (personeelstekort bij Avri) de extra zomerinzameling niet uitgevoerd. Als alternatief kon destijds gebruik worden gemaakt van gratis bio-afvalzakken en is in 2023 éénmalig een bedrag van € 5,- per huishouden teruggeven aan onze inwoners. RIOOLHEFFING Algemeen Onder de naam 'rioolheffing' heffen wij een belasting van degene die bij het begin van het belastingjaar eigenaar is van een perceel dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2023. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de rioolheffing gelden deze beleidsuitgangspunten: - volledig kostendekkende tarieven; - kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk; - eventuele jaarsaldi worden verrekend met de voorziening riolering.

Kosten In het onderstaande overzicht op hoofdlijnen inzicht in de kosten van de gemeentelijke riolering: Begroting Rekening Verschil Berekening kostendekkendheid rioolheffing 2023 2023 2023 Lasten taakveld 7.2 riolering Inkomsten taakveld 7.2 riolering Mutatie voorziening Netto kosten taakveld 7.2 riolering

€ 1.891.898 -€ 8.627 -€ 24.230 € 1.859.041

€ 1.788.643 -€ 10.060 € 143.518 € 1.922.101

€ 103.255 € 1.433 -€ 167.748 -€ 63.060

Extracomptabele toerekening kosten: Aanslag oplegging BSR Aandeel tractiemiddelen Overhead Rente BTW Totale kosten

€ 20.000 € 20.743 € 214.034 € 170.000 € 322.376 € 2.606.194

€ 20.000 € 17.806 € 214.034 € 170.000 € 298.853 € 2.642.793

€0 € 2.937 €0 €0 € 23.523 -€ 36.599

Baten rioolheffing

€ 2.606.194

€ 2.642.793

€ 36.599

100,0%

100,0%

Kostendekkendheid

Tarieven De ontwikkeling van de tarieven Rioolheffing ziet er als volgt uit: Soort

2020

2021

2022

2023

Tarief Rioolheffing (per perceel)

€ 270,00

€ 270,00

€ 270,00

€ 272,70

55

MARKTGELDEN Algemeen Onder de naam marktgeld heffen wij een recht voor het gebruik van enig gedeelte van openbare gebouwen, terreinen, pleinen of straten, die zijn aangewezen voor het houden van markten. Het marktgeld wordt geheven van degene aan wie de standplaats is toegewezen dan wel degene die de standplaats inneemt. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2023. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor marktgeld gelden deze beleidsuitgangspunten: - bij marktgeld geldt een maximale kostendekkendheid van 100%; - kwijtschelding is niet mogelijk. Kosten In het onderstaande overzicht geven wij u op hoofdlijnen inzicht in de kostendekkendheid van de markten. Begroting

Rekening

Verschil

Berekening kostendekkendheid marktgeld

2023

2023

2023

lasten grootboek markt (taakveld 3.3 bedrijvenloket)

€ 13.213

€ 18.138

-€ 4.925

inkomsten markt (pacht & leges)

-€ 10.027

-€ 7.879

-€ 2.148

kosten volgens de boekhouding

€ 3.186

€ 10.259

-€ 7.073

extra comptabele kosten

€ 12.500

€ 12.500

€0

totale lasten

€ 15.686

€ 22.759

-€ 7.073

baten marktgeld

€ 5.177

€ 4.974

-€ 203

Kostendekkendheid

33,0%

21,9%

Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor de marktgelden ziet er als volgt uit: Soort

2020

2021

2022

2023

Tarieven marktgeld (per strekkende meter) Incidenteel / per keer

€ 1,53

€ 1,56

€ 1,59

€ 1,62

Per kwartaal

€ 18,11

€ 18,47

€ 18,84

€ 19,22

LIJKBEZORGINGRECHTEN Algemeen Wij heffen rechten voor het gebruik van de begraafplaats en voor het verlenen van onze diensten in verband met de begraafplaats. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van lijkbezorgingsrechten 2023. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de lijkbezorgingsrechten gelden deze beleidsuitgangspunten: - bij lijkbezorgingsrechten geldt een maximale kostendekking van 100%; 56

-

kwijtschelding is niet mogelijk; bij de kostendekkendheid van lijkbezorgingsrechten wordt nog geen rekening gehouden met toerekenbare kosten zoals overhead.

Kostendekkendheid In het onderstaande overzicht krijgt u op hoofdlijnen inzicht in de kostendekkendheid van de begraafplaatsen. Begroting Berekening kostendekkendheid begraafrechten 2023

Rekening 2023

Verschil 2023

lasten taakveld 7.5 begraafplaatsen inkomsten (pacht, leges en afkoop onderhoud) totale lasten

€ 30.521 -€ 15.871 € 14.650

€ 29.149 -€ 12.210 € 16.939

€ 1.372 -€ 3.661 -€ 2.289

baten begraafrechten

-€ 12.292

-€ 23.530

€ 11.238

Kostendekkendheid 83,9% 138,9 %* * Grafrechten worden 20 jaar vooruitbetaald. In 2023 zijn er relatief veel rechten verlengd. Hierdoor geeft het kostendekkendheidspercentage een vertekend beeld. Tarieven De ontwikkeling van de tarieven van het lijkbezorgingsrecht ziet er als volgt uit: Soort

2020

2021

2022

2023

Belangrijkste tarieven lijkbezorgingsrecht - begraven (1.1 tarieventabel) - bijzetten van een urn (2.1 tarieventabel) - begraafrecht (6.1a tarieventabel)

€ 262,00 € 133,00 € 2.197,60

€ 268,00 € 136,00 € 2.242,00

€ 273,00 € 138,00 € 2.287,00

€ 278,50 € 140,80 € 2.331,72

LEGES Algemeen Onder de naam ‘leges‘ heffen wij verschillende rechten van het genot van door ons verstrekte diensten, genoemd in de legesverordening en de daarbij behorende tarieventabel. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van leges 2023. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de leges gelden deze beleidsuitgangspunten: - een maximale kostendekking van 100%; - kwijtschelding is niet mogelijk. Tariefberekening In de volgende tabellen worden de belangrijkste legestarieven inclusief kostendekkendheid toegelicht. De belangrijkste leges zijn: leges voor Omgevingsvergunning (incl. bouwcontrole en bouw- en woningtoezicht), bestemmingsplannen en rij- en reisdocumenten.

Omgevingsvergunningen We tonen de berekening van de kostendekkendheid en daarna de ontwikkeling van de belangrijkste tarieven.

57

Begroting

Rekening

Verschil

2023

2023

2023

€ 2.673.285 -€ 10.000 € 2.663.285

€ 2.576.549 -€ 182.703 € 2.393.846

€ 96.736 € 172.703 € 269.439

€ 942.956

€ 1.108.402

€ 165.446

35,4%

46,3%

Berekening kostendekkendheid omgevingsvergunningen lasten taakveld 8.3 (grb. Bouwcontrole & BWT) inkomsten bouwcontrole & bouw- en woningtoezicht totale lasten baten omgevingsvergunningen Kostendekkendheid

Soort

2020

2021

2022

2023

Belangrijkste tarief minimumtarief omgevingsvergunning (art. 2.3.1.1.1)

€ 243,50

€ 283,70

€ 289,00

€ 289,00

Bestemmingsplannen We tonen de berekening van de kostendekkendheid en daarna de ontwikkeling van de belangrijkste tarieven. Begroting 2023

Berekening kostendekkendheid bestemmingsplannen

Rekening 2023

Verschil 2023

lasten taakveld 8.1 (grb. Bestemmingsplannen) inkomsten bestemmingsplannen totale lasten

€ 592.299 -€ 93.000 € 499.299

€ 501.724 -€ 127.251 € 374.473

€ 90.575 € 34.251 € 124.826

baten bestemmingsplannen

€ 270.687

€ 307.251

€ 36.564

54,2%

82,0%

Kostendekkendheid

Soort

2020

2021

2022

2023

Belangrijkste tarief minimumtarief afwijking bestemmingsplan (art. 2.3.4.1)

€ 282,00

€ 341,25

€ 348,00

€ 355,00

Rij- en reisdocumenten We tonen de berekening van de kostendekkendheid en daarna de ontwikkeling van de belangrijkste tarieven.

Berekening kostendekkendheid rij- en reisdocumenten

Begroting 2023

Rekening 2023

Verschil 2023

lasten taakveld 0.2 (burgerzaken) inkomsten burgerzaken totale lasten

€ 379.913 €0 € 379.913

€ 399.389 €0 € 399.389

-€ 19.476 €0 -€ 19.476

baten leges rij- en reisdocumenten

€ 241.964

€ 244.418

€ 2.454

63,7%

61,2%

Kostendekkendheid

58

Soort Belangrijkste tarieven Rijbewijs (artikel 1.3.1.1) ID-kaart (artikel 1.2.1.8) Paspoort (artikel 1.2.1.1.a)

2020

2021

€ 40,65 € 58,30 € 73,20

2022

€ 41,00 € 64,00 € 74,75

2023

€ 41,60 € 68,50 € 75,80

€ 44,65 € 75,80 € 83,85

ONTWIKKELING LOKALE LASTENDRUK Algemeen In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de lokale lastendruk weergegeven. Werkelijk Werkelijk % Lokale lastendruk 2022 2023 wijziging Onroerende zaakbelastingen (gemiddeld) Afvalstoffenheffing Brede rioolheffing

€ 309,08 € 279,00 € 270,00

€ 315,26 € 292,00 € 272,70

2,00% 4,66% 1,00%

Totale lastendruk

€ 858,08

€ 879,96

2,55%

Uitgangspunten voor de berekening van de lokale lastendruk 2023 - gemiddelde WOZ waarde woningen (2023, peildatum 1-1-2022): € 391.000,- afvalstoffenheffing: vergelijking op basis van het vaste tarief - OZB en rioolheffing zijn eigenaarsheffingen. Afvalstoffenheffing is een gebruikersheffing. Voor uw informatie is onderstaande tabel toegevoegd met vergelijkingscijfers.

Vergelijk met buurgemeenten

gemeente Druten

gemeente Maasdriel

gemeente WMW

Onroerende zaakbelastingen Afvalstoffenheffing Brede rioolheffing

€ 393,35 € 221,00 € 245,00

€ 337,04 € 292,00 € 275,00

€ 328,44 € 292,00 € 272,70

Totale lastendruk

€ 859,35

€ 904,04

€ 893,14

KWIJTSCHELDINGSBELEID Als een belastingplichtige niet of te weinig financiële middelen heeft om de belastingaanslag te voldoen, kan de belastingplichtige bij de BSR verzoeken om kwijtschelding. Alle belastingplichtigen die een inkomen hebben dat 100% van het minimuminkomen (volgens bijstandsnorm) of lager bedraagt, komen mogelijk in aanmerking voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding.

Kwijtscheldingen Bedrag verleende kwijtschelding Onroerende zaakbelastingen Hondenbelasting Rioolheffing Afvalstoffenheffing Totaal verleende kwijtschelding

Werkelijk 2022

€0 € 1.453 €0 € 49.957 € 51.410

Werkelijk 2023

€0 € 1.277 €0 € 50.288 € 51.565

% wijziging

0% -12,11% 0% +0,66% +0,30%

59

PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ALGEMEEN Inleiding Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om niet-reguliere kosten die onverwacht en substantieel zijn op te kunnen vangen, zonder dat de uitvoering van de taken en de bedrijfsvoering in gevaar komt. Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de financiële positie van onze gemeente is. Voor het beoordelen van de ‘weerstand‘ is inzicht nodig in de omvang en de achtergronden van de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het gaat hierbij alleen om risico's waarvoor geen of wellicht onvoldoende verzekeringen zijn afgesloten, voorzieningen zijn gevormd of budgetten binnen de begroting beschikbaar zijn. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft inzicht in: • een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; • een inventarisatie van de risico's; • het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's; • een kengetal voor de: 1a netto schuldquote; 1b netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 2 solvabiliteitsratio; 3 grondexploitatie; 4 structurele exploitatieruimte; 5 belastingcapaciteit • een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Gemeentelijke kaders Het gemeentelijke beleid is vastgelegd in de nota Weerstandsvermogen 2012. In deze nota heeft u het volgende bepaald: 1.

Het college stelt een nota Risicomanagement op met de methodiek van risicomanagement en de inrichting van de organisatie op het gebied van risicomanagement; 2. De informatievoorziening richting u verloopt via de paragraaf Weerstandsvermogen bij begroting en jaarverslag en met een bijlage met de risico-inventarisatie; 3. De weerstandsratio dient minimaal 1,2 en mag maximaal 2,0 te zijn. Dit op basis van het aangenomen amendement raadsvergadering 14 november 2019 bij de vaststelling van de Nota Reserves en Voorzieningen 2019. De nota Risicomanagement stelden wij in 2013 vast. Uitgangspunt is de structurele inpassing van risicomanagement in onze bedrijfsvoering en beleid. Vooral het verhogen van het risicobewustzijn is een speerpunt, met speciale aandacht voor de grote projecten. Het proces van risicomanagement verloopt volgens de volgende stappen: Identificatie - Analyse en beoordeling - Beheersing - Rapportage en monitoring. RISICOMANAGEMENT Risicomanagement geven wij als volgt vorm: 1. Formele inbedding van risicomanagement in onze organisatie; Risicomanagement is de verantwoordelijkheid van het management. Binnen het team Control hebben wij een coördinator risicomanagement aangewezen. Het monitoren van de risico’s is een continu proces. 2.

Structurele inpassing risicomanagement in de reguliere werkzaamheden; De paragraaf risicomanagement maakt standaard onderdeel uit van onze beleidsdocumenten. 3. Risicoregister bijhouden. Het gaat hierbij om het continu inventariseren, beoordelen en analyseren van risico's, deze kwantificeren en hier een kansberekening op toepassen.

60

WEERSTANDSCAPACITEIT Berekening weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit geeft aan welke middelen wij beschikbaar hebben om eventuele tegenvallers op te vangen. Zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande zaken. De weerstandscapaciteit delen we op in structureel en incidenteel. Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit is opgebouwd uit de: 1. Onbenutte belastingcapaciteit; 2. Vrije begrotingsruimte Ad 1. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de mogelijkheden die wij als gemeente nog hebben om binnen de wettelijke grenzen onze belastingopbrengsten te verhogen.

Onbenutte belastingcapaciteit

Begroting 2023

Werkelijk 2023

Onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit: a. Onroerende zaakbelastingen b. Brede rioolheffing c. Leges

€ 1.412.000 €0 p.m.

€ 1.793.175 €0 p.m.

Totaal onbenutte belastingcapaciteit

€ 1.412.000

€ 1.793.175

Toelichting: a. Onroerende zaakbelastingen Voor de OZB kan de zogenaamde artikel 12-norm gehanteerd worden. Op basis van de meicirculaire 2022 is deze norm 0,1729% voor het jaar 2023. De onbenutte capaciteit berekenen we als volgt:

Berekening onbenutte belastingcapaciteit OZB WOZ-waarde woningen niet-woningen Totale waarde

grondslag

bedrag

€ 3.172.000.000 € 403.000.000 € 3.575.000.000

Gerealiseerde opbrengsten woningen niet-woningen Totaal gerealiseerde OZB-opbrengst

€ 2.744.000 € 1.644.000 € 4.388.000

Maximale opbrengst (artikel 12-norm)

€ 6.181.175

Onbenutte capaciteit OZB

€ 1.793.175

b. Brede rioolheffing Bij de rioolheffing is het uitgangspunt volledige kostendekkendheid. Dus is er geen sprake van onbenutte belastingcapaciteit.

61

c. Leges Bij de heffing van leges is het uitgangspunt volledige kostendekkendheid. Van belang hierbij is of het totale bedrag aan legesinkomsten de aan de specifieke dienstverlening toegerekende lasten al dan niet volledig dekken. Wij kunnen deze kosten niet volledig per product in beeld brengen, hiervoor is een verfijning van de kostentoerekening noodzakelijk. Gelet op de grote administratieve last die dit met zich meebrengt kiezen wij hier vooralsnog niet voor. De onbenutte capaciteit ramen wij daarom vooralsnog pro memorie. Ad 2. Vrije begrotingsruimte Op basis van het rekeningresultaat 2023 en de onzekere verwachtingen over 2024, ook bezien in het licht van de stijgende rente, salariskosten, energie- en grondstoffenprijzen, nemen wij hier geen bedrag op. Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit de: 1. Algemene reserve; 2. Bestemmingsreserves, waarvan de bestemming nog kan worden gewijzigd; 3. Stille reserves; 4. Post onvoorzien – incidenteel; 5. Incidentele beleidsruimte. Ad 1. Algemene reserve

Stand Algemene reserve

claims

€ 11.955.298

Saldo Algemene reserve per 31-12-2023 Claims die nog tot uitgaven leiden Tijdelijke huisvesting(spoedzoekers, starters, statushouders) Profilering Hanzestad Maasbommel Stimulering woningbouw maasdorpen Bakenbomen meanderende Maas Tijdelijke huisvesting kindcentrum Beneden Leeuwen Voorbereidingskrediet uitbreiding Kindcentrum BenL MFA Hanzehuijs dekking lasten 2022 en 2023 Implementatie Omgevingswet Huisvesting basisschool de Laak Wamel totaal claims

bedrag

€ 250.000 € 17.876 € 118.363 € 200.000 € 48.086 € 170.000 € 30.343 € 23.146 € 39.806 € 897.620

Beschikbaar deel Algemene reserve

€ 11.057.678

Op basis van bovenstaande opsomming rekenen wij daarom met een bedrag van € 11.057.678. Ad 2. Bestemmingsreserves Wij hebben de aanwezige bestemmingsreserves beoordeeld op de noodzaak van handhaving. Hiervan is sprake als er claims op liggen of er vastgesteld beleid mee moet worden gerealiseerd. Als u als raad de bestemming nog kunt wijzigen en een ’vrije‘ keuze heeft om de reserve anders in te zetten, valt deze onder de incidentele weerstandscapaciteit. Het gaat hierbij om de volgende bestemmingsreserves:

Stand bestemmingsreserves

bedrag

Beschikbare bestemmingsreserves Reserve bovenwijkse voorzieningen per 31-12-2023 Reserve Stimuleringsfonds recreatie en toerisme per 31-12-2023 Beschikbaar deel bestemmingsreserves

€ 555.286 € 116.675 € 671.961 62

De claim bij reserve stimuleringsfonds R&T van € 43.775 is bestemd voor uitvoering van de visie vrijetijdseconomie. Ad 3. Stille reserves Hierbij gaat het om de overwaarde van gemeentelijke bezittingen die direct verkoopbaar zijn zonder dat de bedrijfsvoering of het gemeentelijke beleid wordt beïnvloed. De overwaarde is het verschil tussen de verwachte verkoopopbrengst en de boekwaarde per 31 december 2023. Wij hebben onze bezittingen beoordeeld op de uitgangspunten. Het overgrote deel van onze bezittingen is nodig voor de bedrijfsvoering, bijvoorbeeld ons gemeentehuis. Een ander belangrijk deel is van belang voor de uitvoering van ons gemeentelijke beleid. Dit geldt bijvoorbeeld voor de onderwijs- en welzijnsgebouwen. Naast de gebouwen hebben wij nog aandelen Vitens in ons bezit. Deze aandelen zijn echter moeilijk verhandelbaar, omdat deze altijd in handen van overheidslichamen moeten blijven. Als gevolg van alle ontwikkelingen heeft alleen het Buitenbad in Dreumel nog een (theoretische) waarde in het kader van de stille reserves. Omdat deze stille reserve niet te verzilveren is, er is geen voornemen het zwembad te verkopen, is het niet terecht deze mee te nemen in de berekening. Dit is ook het standpunt van de toezichthouder, de provincie Gelderland. Ad 4. Post Onvoorzien - incidenteel De incidentele post Onvoorzien is voor 2021 € 25.000.

In 2023 is hierop geen aanspraak gemaakt. Ad 5. Incidentele beleidsruimte In de jaarrekening 2023 is geen sprake van een post 'Incidentele beleidsruimte'. Totaaloverzicht weerstandscapaciteit De totale weerstandscapaciteit van de gemeente ziet er als volgt uit: Begroting Werkelijk Overzicht weerstandscapaciteit 2023 2023 Structurele weerstandscapaciteit Onbenutte belastingcapaciteit Vrije begrotingsruimte - structureel Saldo structurele weerstandscapaciteit Incidentele weerstandscapaciteit Algemene reserve Bestemmingsreserves Stille reserves Post onvoorziene uitgaven Incidentele beleidsruimte en stelpost nieuw beleid Saldo incidentele weerstandscapaciteit

€ 1.412.000 €0 € 1.412.000

€ 1.793.175 €0 € 1.793.175

€ 9.998.755 € 11.057.678 € 393.944 € 671.961 €0 €0 € 25.000 € 25.000 €0 €0 € 10.417.699 € 11.754.693

RISICOPROFIEL Bij dit onderdeel presenteren wij de risico's. Wij hebben de risico-inventarisatie geactualiseerd, de risico's geanalyseerd en beoordeeld en zoveel mogelijk gekwantificeerd. Deze risico's zullen zich immers nooit allemaal in hetzelfde jaar voordoen. We hebben onze risico’s als volgt onderverdeeld: - Aansprakelijkheidsrisico’s; - Risico’s op eigendommen; - Risico’s van de bedrijfsvoering; - Financiële risico’s - Economische omstandigheden - Grondexploitatie 63

- Verbonden partijen - Open-einde regelingen - Grote projecten - Overige financiële risico’s Wij maken hierbij ook een verdeling naar incidentele risico’s en structurele risico’s. De incidentele risico’s hebben vooral betrekking op het onderdeel Financiële risico’s - economische omstandigheden. In het Risicoregister (zie bijlage 4) staat een actueel overzicht. In dit register is geen risico opgenomen voor de extra kosten voor de opvang van Oekraïners. In de jaarrekening 2023 vormden wij een voorziening voor de periode t/m maart 2025. Op hoofdlijnen zien onze risico’s er als volgt uit: Overzicht risico's

Begroting 2023

Werkelijk 2023

Categorie risico's Aansprakelijkheid Eigendommen Bedrijfsvoering Financieel Saldo risico's

€ 70.000 € 57.000 € 745.000 € 1.181.000 € 2.053.000

€ 85.000 € 57.000 € 740.000 € 1.339.000 € 2.221.000

Onderverdeling risico's Incidentele risico's Structurele risico's Saldo risico's

€ 475.000 € 1.548.000 € 2.053.000

€ 464.000 € 1.757.000 € 2.221.000

1. Aansprakelijkheid (totaal risico € 85.000) Binnen dit onderdeel vallen risico's op het gebied van: - Bedrijfsongevallen - Nalatigheid of onrechtmatig handelen - Fraude, diefstal - Planschade - Schadeclaims De risico's zijn in de meeste gevallen beperkt door maatregelen te nemen. Zoals fysieke en administratieve maatregelen, het volgen van de procedures en het afsluiten van verzekeringen. Ook hebben wij diverse budgetten beschikbaar, bijvoorbeeld om ons eigen risico te dekken. Op het gebied van planschade sluiten wij overeenkomsten met de ontwikkelaars. 2. Eigendommen (risico € 57.000) De risico’s van onze eigendommen hebben wij aanzienlijk beperkt door het afsluiten van brand- en stormschadeverzekeringen. Zaken zoals vandalisme en diefstal zijn echter uitgesloten van de verzekering. Daarnaast voeren wij voor onze eigendommen planmatig beheer en onderhoud uit. Dit doen wij op basis van de beheerplannen en actuele inspecties. De hiervoor noodzakelijke budgetten staat in de begroting en actualiseren we periodiek. Ook vervuiling van de openbare ruimte is een risico. Via frequentere controle door BOA's proberen we dit probleem preventief aan te pakken. 3.