Bijlage 1 GEWIJZIGD Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Raadsbehandeling: 4 juli 2024
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 Aanbieding aan de gemeenteraad ...................................................................................................... 4 Vaststellingsbesluit .............................................................................................................................. 7 Leeswijzer ............................................................................................................................................ 8 JAARVERSLAG .................................................................................................................................... 11 Deel 1 - Programmaverantwoording ..................................................................................................... 12 Programma 1 - Wonen, werken en recreëren ................................................................................... 13 Programma 2 - Maatschappelijke zaken ........................................................................................... 19 Programma 3 - Fysieke leefomgeving ...............................................................................................
27 Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid .................................................................................... 35 Programma 5 - Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 38 Algemene dekkingsmiddelen............................................................................................................. 46 recapitulatie van baten en lasten ....................................................................................................... 48 Deel 2 - Paragrafen ............................................................................................................................... 49 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................... 50 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................... 60 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................... 70 Paragraaf Financiering ...................................................................................................................... 76 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................
81 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................................... 92 Paragraaf Grondbeleid .................................................................................................................... 100 Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................................. 106 JAARREKENING ................................................................................................................................. 107 Deel 3 - Financiën ............................................................................................................................... 108 Balans per 31 december 2023 ........................................................................................................ 109 Overzicht van baten en lasten 2023 ................................................................................................ 110 Toelichting op de balans per 31 december 2023 ............................................................................ 111 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ............................................................................ 127 Programma 1 - Wonen, werken en recreëren .................................................................................
129 Programma 2 - Maatschappelijke zaken ......................................................................................... 132 Programma 3 - Fysieke leefomgeving ............................................................................................. 138 Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid .................................................................................. 141 Programma 5 – Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 142 Algemene dekkingsmiddelen........................................................................................................... 145 Overzicht van incidentele baten en lasten ....................................................................................... 148 Overzicht structurele toevoegingen (-) en onttrekkingen (+) aan de reserves ................................ 151 Informatie wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT) ................................................... 152 Deel 4 - Bijlagen .................................................................................................................................. 153 Bijlage 1 - Overzicht Personeelslasten ............................................................................................
154 Bijlage 2 - Overzicht Lopende investeringen ................................................................................... 155
2
Bijlage 3 - Overzicht Reserves en voorzieningen............................................................................ 157 Bijlage 4 - Kerngegevens ................................................................................................................ 158 Bijlage 5 - Single Information Single Audit ...................................................................................... 159 Bijlage 6 - Overzicht taakvelden ...................................................................................................... 164 Bijlage 7 - Lijst met afkortingen ....................................................................................................... 169 Bijlage 8 - Algemene uitkering ......................................................................................................... 172 Bijlage 9 - Budgetoverhevelingen naar 2024 .................................................................................. 173 Bijlage 10 - Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................. 174 Bijlage 11 - Controleverklaring accountant ...................................................................................... 175
3
AANBIEDING AAN DE GEMEENTERAAD ALGEMEEN De Jaarrekening 2023 is gereed. Met dit document sluiten we het jaar 2023 af. In de jaarstukken leest u op wat we in 2023 hebben gedaan met de opdracht die u ons gegeven hebt met de vaststelling van de Begroting 2023 (rb. 2 november 2022). De planning- en control cyclus ziet er als volgt uit: - Voorjaarsnota - Begroting - Najaarsnota - Jaarrekening Alle documenten uit deze planning en control cyclus hebben dezelfde opzet om de vergelijkbaarheid zo groot mogelijk te maken. Deel 1 bevat de programma's In dit deel staan per programma de algemene doelen, het geldende beleidskader, de status van voorgenomen activiteiten en de gemaakte kosten. Deel 2 bevat de paragrafen In dit deel zijn de verplichte paragrafen opgenomen. In deze jaarrekening wordt een verantwoording gegeven van de plannen die in de begroting waren opgenomen. Deel 3 bevat de financiën In dit deel staat de financiële jaarrekening. Het gaat om de balans en het overzicht van baten en lasten met toelichting. Deel 4 bevat de bijlagen In dit deel zijn de bijlages opgenomen die nodig zijn om de jaarrekening goed te kunnen lezen. In de leeswijzer gaan we gedetailleerd in op de inhoud van de verschillende delen. FINANCIEEL RESULTAAT Per saldo sluiten we het jaar 2023 af met een positief exploitatieresultaat van € 3.307.743.
Samenvatting programma's
Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Saldo 2023
Programma 1 - Wonen, werken en recreëren
€ -2.645.234 N
€ -3.101.572 N
€ -336.550 N
€ 2.765.022 V
Programma 2 - Maatschappelijke zaken
€ -19.449.413 N
€ -21.758.143 N
€ -22.639.841 N
€ -881.698 N
Programma 3 - Fysieke leefomgeving
€ -2.891.395 N
€ -3.349.018 N
€ -3.189.479 N
€ 159.539 V
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid
€ -3.474.325 N
€ -3.773.863 N
€ -3.431.992 N
€ 341.871 V
Programma 5 - Bedrijfsvoering
€ -7.276.243 N
€ -8.080.253 N
€ -8.274.119 N
€ -193.866 N
Algemene dekkingsmiddelen
€ 35.738.994 V
€ 38.469.980 V
€ 38.859.431 V
€ 389.451 V
€ 2.384 V
€ -1.592.869 N
€ 987.450 V
€ 2.580.319 V
€ 400 V
€ 658.086 V
€ 398.088 V
€ -259.998 N
Programma's
Saldo programma's Mutaties in de reserves Programma 1 - Wonen, werken en recreëren
4
Programma 2 - Maatschappelijke zaken
€ 41.543 V
€ 927.910 V
€ 1.428.567 V
€ 500.657 V
Programma 3 - Fysieke leefomgeving
€ 54.474 V
€ 306.435 V
€ 288.948 V
€ -17.487 N
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
Programma 5 - Bedrijfsvoering
€0 V
€ 204.690 V
€ 204.690 V
€0 V
Algemene dekkingsmiddelen
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
Saldo mutaties in de reserves
€ 96.417 V
€ 2.097.121 V
€ 2.320.293 V
€ 223.172 V
Gerealiseerd resultaat
€ 98.801 V
€ 504.252 V
€ 3.307.743 V
€ 2.803.491 V
Op hoofdlijnen is het saldo te verklaren met de volgende elementen. Deze elementen worden in het hoofdstuk 'Toelichting programmarekening' toegelicht. Omschrijving Geraamd begrotingsoverschot
€
504.000
V
Maatschappelijke zaken Hogere uitgaven in het kader van Wmo en Jeugd Lagere netto kosten bijstandverlening en inkomensvoorzieningen Lagere bijdrage aan MGR Nijmegen Aanvulling voorziening lasten Maasbommel en Wamel Minder uitgaven in het kader van de Wet inburgering Resultaat bedrijfsvoering Werkzaak Rivierenland 2023
€ € € € € €
551.000 541.000 36.000 1.430.000 213.000 163.000
N V V N V V
Leges en belastingen Hogere legesopbrengsten individuele bestemmingsplannen Eindafrekening ODR Hogere opbrengsten (water)toeristenbelasting Afrekening resultaat AVRI 2022 en doorschuiven zwerfafvalplan
€ € € €
204.000 63.000 27.000 73.000
V V V V
Investeringen, bouwgrondexploitaties, wonen en bouwen Resterende middelen van geheel of gedeeltelijk doorgeschoven projecten naar 2024 Voordelig exploitatieresultaat bouwgrondexploitaties en bedrijventerreinen Nadelig resultaat doorbelasting salarislasten aan investeringen en grondexploitaties Voordelig resultaat op middelen voor het klimaatakkoord Restant middelen invoering omgevingswet en wet kwaliteitsborging bouw
€ € € € €
389.500 1.400.000 178.000 153.000 303.000
V V N V V
Personeelslasten Actualisatie voorziening voormalig personeel
€
250.000
N
Overige onderwerpen Actualisatie voorziening pensioenen en wachtgelduitkeringen wethouders Voordelig resultaat gemeentefonds Niet bestede middelen Wet Open Overheid Voordelig resultaat op energiekosten Niet aangewende stelpost onvoorzien Resultaat ICT en uitbesteding bedrijfsvoering
€ € € € € €
309.000 517.000 57.000 60.000 25.000 283.000
V V V V V V
Overige verschillen per saldo
€
395.500
V
Totaal resultaat
€
3.307.000
V
5
Structurele doorwerking Uit nadere analyse van het resultaat blijkt dat het merendeel van de afwijkingen een incidenteel karakter heeft. De structurele afwijkingen zijn vooruitlopend op de vaststelling van de Jaarrekening 2023 al in de Voorjaarsnota 2024 verwerkt. Bestemming Het resultaat is op de balans afzonderlijk onder het eigen vermogen gepositioneerd in afwachting van de definitieve bestemming door uw besluitvorming. We stellen voor het saldo te verrekenen met de Algemene Reserve. VASTSTELLING JAARSTUKKEN De procedure om tot behandeling en vaststelling van de Jaarrekening 2023 te komen ziet er als volgt uit: * Technische vragen & behandeling in RTG: 20 juni 2024 * Auditcommissie: 17 juni 2024 * Gemeenteraad: 4 juli 2024 Wij vertrouwen er op dat deze jaarrekening een helder en transparant inzicht geeft in het gevoerde beleid over 2023 en de baten en lasten die hiermee verband houden. De jaarrekening is gecontroleerd door onze accountant. De controleverklaring is in deze jaarstukken opgenomen.
Beneden-Leeuwen, 21 mei 2024.
Burgemeester en Wethouders van de gemeente West Maas en Waal,
De gemeentesecretaris, De burgemeester, D. (Didier) Oosterom V.M. (Vincent) van Neerbos.
6
VASTSTELLINGSBESLUIT Onderwerp: Jaarrekening 2023 Nr. "invullen door griffier"
De Raad van de gemeente West Maas en Waal,
Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 21 mei 2024, Gelet op artikel 198 van de Gemeentewet,
BESLUIT:
1. 2. 3. 4. 5. 6.
De Jaarrekening 2023 vast te stellen; In te stemmen met het resultaat van € 3.307.743; Een totaalbedrag van € 1.322.587 over te hevelen naar 2024; Het uiteindelijke resultaat van € 1.985.156 toe te voegen aan de Algemene Reserve; Kennisnemen van de rechtmatigheidsverantwoording 2023; In te stemmen met de – als onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording – toegepaste werkwijze op het begrotingscriterium en daarmee de begrotingsafwijkingen vast te stellen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering op 4 juli 2024
DE RAAD VAN DE GEMEENTE WEST MAAS EN WAAL, De griffier, De voorzitter,
C. (Elles) Jansen-Bouwman
V.M. (Vincent) van Neerbos
7
LEESWIJZER INLEIDING De Jaarrekening 2023 is opgebouwd uit vier delen. Deel 1 Programma's Deel 2 Paragrafen Deel 3 Financiën Deel 4 Bijlagen Hieronder wordt kort aangegeven welke informatie de vier delen bieden. DEEL 1 - PROGRAMMA’S Van doel naar actie Per programma is in beeld gebracht: - Doelstelling van het programma - Actuele beleidskaders - Gewenste maatschappelijke effecten - Status van concrete activiteiten - Eventuele indicatoren of kengetallen - Kosten per programma - Status van investeringsprojecten Gemeentelijke kaders De programma's zijn thematisch opgebouwd uit verschillende beleidsvelden. Met beleidsnota's wordt periodiek het beleid geactualiseerd. Per programma brengen we in beeld welke beleidsnota's op dit moment werkzaam zijn. Status van de activiteiten en investeringsprojecten Per activiteit wordt kort de status weergegeven. Om de leesbaarheid te vergroten is per activiteit een vlaggetje toegevoegd dat aangeeft of zaken op schema liggen.
De vlaggetjes betekenen het volgende: Wit vlaggetje = De activiteit is nog niet gestart, dit past binnen de vastgestelde planning; Groen vlaggetje = Realisatie binnen de door u gestelde kaders; Oranje vlaggetje = Deze activiteit dreigt uit de pas te lopen, bijsturing is wenselijk; Rood vlaggetje = De activiteit is niet binnen de kaders uitgevoerd, bijsturing is nodig; Blauw vlaggetje = De activiteit is afgrond en wij stellen voor om deze af te sluiten. Indicatoren en kengetallen Waar relevant worden beleidsindicatoren, effectindicatoren en kengetallen uitgewerkt. Beleidsindicatoren vergelijken onze gemeente met landelijke en provinciale informatie. Effectindicatoren en kengetallen worden gebruikt om de ontwikkeling in beeld te brengen over een aantal jaren. Wat heeft het gekost? Per programma zijn kosten en baten inzichtelijk gemaakt over 2023. Steeds bij het opstellen van nieuwe P&C-documenten worden de budgetten geactualiseerd en bijgesteld op basis van nieuwe prognoses.
DEEL 2 - PARAGRAFEN In dit deel zijn de volgende (verplichte) paragrafen opgenomen: - Lokale heffingen - Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Onderhoud kapitaalgoederen - Financiering - Bedrijfsvoering
8
- Verbonden partijen - Grondbeleid - Openbaarheidsparagraaf Lokale heffingen In deze paragraaf geven wij de ontwikkelingen met betrekking tot ons belastinggebied weer. Per heffing geven wij aan wat het beleid is en op welke wijze het tarief tot stand is gekomen. Ook krijgt u inzicht in de gerealiseerde opbrengsten. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf brengen wij onze risico’s in beeld. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de financiële gezondheid van de gemeente. Het geeft aan in welke mate de gemeente in staat is om financiële risico’s op te vangen. Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf geeft inzicht in onze kapitaalgoederen. De kosten van het onderhoud van onze wegen, openbare verlichting, riolering en water, groen en gebouwen vormen een substantieel deel van de jaarrekening. Financiering In de financieringsparagraaf bespreken we de specifieke beleidsvoornemens respectievelijk de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury. Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering betreft de processen binnen onze gemeentelijke organisatie om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren. Bedrijfsvoering bestaat traditioneel uit de onderdelen: personeel, informatisering, automatisering, communicatie, organisatie, financiën en huisvesting. Verbonden partijen De gemeente werkt vaak samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken.
Als deze samenwerking in een bestuurlijke en financiële vorm wordt gegoten, spreken we van een verbonden partij. In deze paragraaf lichten wij deze partijen, hun beleidsdoelstellingen en activiteiten en de gemeentelijke bijdragen nader toe. Grondbeleid Het grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van doelstellingen op het gebied van Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting, Verkeer en Vervoer, Cultuur, Sport en Recreatie en Economische Zaken. Het gaat om grote belangen in diverse disciplines. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. De resultaten op grondexploitaties zijn dan ook van groot belang voor de financiële positie van onze gemeente. Openbaarheidsparagraaf Openheid en transparantie zijn essentieel voor het vertrouwen tussen de samenleving en de overheid. In de openbaarheidsparagraaf doen we verslag van de uitvoering van de Wet Open Overheid (WOO).
DEEL 3 - FINANCIËN In dit deel zijn de balans en de staat van baten en lasten opgenomen. Per onderdeel is een uitgebreide toelichting gemaakt. DEEL 4 - BIJLAGEN Tot slot nemen wij in dit deel de volgende relevante bijlagen op: - Bijlage 1 - Overzicht personeel en organisatie - Bijlage 2 - Overzicht lopende investeringen - Bijlage 3 - Overzicht van de reserves en voorzieningen - Bijlage 4 - Kerngegevens - Bijlage 5 - Single Information Single Audit - Bijlage 6 - Overzicht taakvelden
9
- Bijlage 7 - Lijst met afkortingen - Bijlage 8 - Algemene uitkering - Bijlage 9 - Budget overhevelingen naar 2024 - Bijlage 10 - Rechtmatigheidsverantwoording - Bijlage 11 - Controleverklaring van de accountant
10
JAARVERSLAG
11
DEEL 1 - PROGRAMMAVERANTWOORDING
12
PROGRAMMA 1 - WONEN, WERKEN EN RECREËREN ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat de beleidsvelden woningbouw, bedrijvigheid en werkgelegenheid, recreatie en toerisme en vergunningverlening, toezicht en handhaving. Doelstelling Een aantrekkelijke vitale gemeente om in te wonen, werken en recreëren met een goed voorzieningenniveau. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Reclamebeleid Woonwagenbeleid Landschapsontwikkelingsplan Welstandsnota Visie Leefbaarheid Kernen Regionale detailhandelsvisie Beleid internet winkels Visie vrijetijdseconomie 2015-2018 Structuurvisie dorpen 2025 Nota kostenverhaal Nota Economische Zaken 2016-2019 Structuurvisie Recreatie Concentratiegebieden Dorpskwaliteitsplan West Maas en Waal Regionaal Programma Werklocaties 2019-2024 (RPW) Uitvoeringsprogramma visie leefbaarheid kernen 2030 Nota grondbeleid 2020 Verordening startersleningen 2021 Omgevingsvisie buitengebied Regionaal uitvoeringsprogramma Rijk van Maas en Waal (RUP) Beleidsvisie zonne-energie Regionaal Ambitiedocument Regio Rivierenland 2022-2025 Woonvisie 2022-2026 VTH-beleid 2022-2025
2008 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2015 2015 2016 2017 2019 2020 2020 2021 2021 2021 2021 2021 2021 2022 2022
WAT WILDEN WE BEREIKEN? 1.
Iedereen kan in onze dorpen komen en blijven wonen.
2.
Leefbaarheid van de dorpen behouden.
3.
Economische groei realiseren en lokale werkgelegenheid bevorderen.
4.
Aanwezige natuurwaarden en landschappelijke elementen behouden en mogelijk versterken.
13
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting
Realisatie
Voortgang
1. Leningen Svn (woonvisie) Stand van zaken: In 2023 zijn 9 duurzaamheidsleningen, 29 toekomstbestendig wonen leningen, en 18 startersleningen verstrekt. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Evalueren VAB-beleid (vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing)
2024
Stand van zaken: Bij het vaststellen van de Omgevingsvisie Buitengebied West Maas en Waal (9 december 2021) is duidelijk geworden dat voor een aantal thema's een verdere verdieping/uitwerking wenselijk is. Eén van die thema's is het VAB beleid. Deze verdere uitwerking/verdieping vindt plaats in een programma, het Programma Vitaal Platteland (PVP). Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Implementeren Omgevingswet in de organisatie
2024
Stand van zaken: In 2023 hebben wij ons voorbereid op de komst van de Omgevingswet per 1 januari 2024. Voor deze invoeringsdatum hebben wij ons gefocust op de minimale acties die nodig waren om te kunnen werken met de Omgevingswet. De komende periode tijdens het overgangsrecht (tot 2032) wordt benut om alle overige acties op te pakken, zoals het maken van het definitieve omgevingsplan. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Opstellen Kwaliteitsplan Buitengebied
2024
Stand van zaken: Het beschrijvende deel van het Kwaliteitsplan Buitengebied is in concept gereed. Dit deel moet nog worden aangevuld met een beschrijving en spelregels voor de ruimtelijke opgaven die voortvloeien uit de vaststelling van de Omgevingsvisie West Maas en Waal. Het proces om te komen tot een gebiedsdekkende omgevingsvisie en een verdere uitwerking en verdieping voor een aantal onderwerpen in een Programma Vitaal Platteland is inmiddels is opgestart. Na vaststelling van zowel de omgevingsvisie als het programma is het mogelijk om spelregels op te stellen die de ruimtelijke kwaliteit voor het buitengebied borgen. De voorbereiding hiervoor worden in 2024 opgestart. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Wet Kwaliteitsborging Bouw
2024
Stand van zaken: In 2023 hebben wij ons voorbereid op de komst van de Wet Kwaliteitsborging Bouwen (Wkb), die op 1 januari 2024 gelijktijdig met de Omgevingswet in werking is getreden. Onderdelen van de Wkb, zoals verbouwingen voor de laagste gevolgklasse, blijven tot 1 januari 2025 onder verantwoordelijkheid van de gemeente (i.c. de Omgevingsdienst). Daarmee heeft de Minister besloten tot een geleidelijke overgang waarmee de implementatieperiode doorloopt naar 2024. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
14
3. Landgoed de Acht morgen - Appeltern (project derden)
2024
Stand van zaken: Het bestemmingsplan is al enige tijd onherroepelijk. De ontwikkelaar is bezig met het verkrijgen van de overige benodigde vergunningen (o.a. natuurwet en ontgronding). Termijn van realisatie is op dit moment nog onzeker. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 4. Volgen van de ontwikkelingen natuurinrichting uiterwaarden Wamel2023 Dreumel-Heerewaarden Stand van zaken: Voor het project UWDH is het voorkeursalternatief verder uitgewerkt en vertaald in een bestemmingsplan. Voorafgaande aan de bestemmingsplanprocedure heeft de raad in mei 2021 besloten om principe medewerking te verlenen op basis van het beleidskader Grootschalig Grondverzet. In september 2021 is het voorontwerpbestemmingsplan gepubliceerd. Gewerkt is aan de inspraaknota en aan de afronding van de overeenkomst. Beiden zijn afgerond. Het ontwerpbestemmingsplan voor het project UWDH lag in het 3e kwartaal van 2023 ter inzage. Vaststelling is voorzien voor het 3e of 4e kwartaal van 2024. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 4. Eindoplevering project 'Over de Maas' bewerkstelligen en beheer en 2024 onderhoud door de gemeente starten Stand van zaken: De einddatum van 31 december 2021 was voor het project een harde datum voor de daadwerkelijke fysieke activiteiten.
De werkplanning en de werkzaamheden in het projectgebied zijn met een beperkte uitloop bijna gerealiseerd in 2024 (de brug moet nog worden afgemaakt, had vertraging door de hoogwaters eind 2023). Begin 2024 is, ondanks intensieve ambtelijke inzet, nog steeds geen garantiestelling van de Rijksoverheid gekomen voor het zorg dragen in de toekomst van het mogelijk vrijkomen van de zeer zorgwekkend stoffen die aanwezig zijn in de laag materiaal die als verondieping van de plas gebruikt is. De garantiestelling van het Ministerie wordt door de gemeente als noodzakelijk geacht voordat de grond wordt overgedragen van de ontzander naar de gemeente. Daartoe is een brief gericht aan het Ministerie om deze garantiestelling definitief te maken. Afhankelijk van de garantiestelling van het Rijk is nu nog niet zeker of Q4 2024 wordt gehaald. De stukken voor overdracht liggen, in concept, gereed bij de notaris. Na overdracht kan de definitieve financiële afwikkeling plaatsvinden. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 4. Voorkomen van het verondiepen van de Vonkerplas
2024
Stand van zaken: De verondieping van de Vonkerplas was voorheen onderdeel van het project UWDH (Uiterwaarden Wamel Dreumel Heerewaarden). De Vonkerplas is als locatie geheel uit die projectscope verwijderd. Er zijn op dit moment ook geen andere concrete plannen om de Vonkerplas te verondiepen. Zodra opnieuw sprake is van mogelijke verondieping van de Vonkerplas, dan zullen we dit nauwlettend in de gaten gaan houden. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten.
15
4. Ontwikkeling Hanzeland Maasbommel
2025
Stand van zaken: Uiterwaarde en Dormio zijn een samenwerking aangegaan voor de ontwikkeling van het "Dormio Resort" in Maasbommel. De locatie bevindt zich in het recreatiegebied de Gouden Ham op het Hanzeland (ter hoogte van het pontje Maasbommel/Megen). Er komt een hoogwaardig recreatiepark met verschillende recreatiewoningen. Op dit moment zijn de initiatiefnemers gezamenlijk de haalbaarheid aan het toetsen. Start van de ruimtelijke procedure wordt in 2024 verwacht. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 4. Rivierenprojecten
2028
Stand van zaken: Het project Meanderende Maas is positief beoordeeld aan de hand van het gemeentelijk beleidskader grootschalig grondverzet. En inmiddels is het besluit tot principe medewerking grootschalig grondverzet formeel genomen. Voor de maatregelen in onze gemeente is procedureel ingezet op een omgevingsvergunning met een uitgebreide procedure. De formele gecoördineerde procedure is gestart in het 3e kwartaal van 2023. Definitieve besluitvorming wordt voorzien in de eerste helft van 2024. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Grondexploitaties De activiteiten in het kader van de grondexploitaties worden hierna op hoofdlijnen behandeld. Voor een uitgebreide toelichting per complex verwijzen wij u naar de paragraaf Grondbeleid. Grondexploitaties De Appelhoek 1b - Alphen
Realisatie
Voortgang
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: Fase 1A is in 2021 opgeleverd. Fase 1B omvat maximaal 27 woningen. Voor de ontwikkeling is in 2021 een anterieure overeenkomst gesloten met projectontwikkelaar Van Wijnen. Het bestemmingsplan is onherroepelijk. In 2022 is het terrein door de gemeente bouwrijp gemaakt. Levering van de grond heeft eind 2023 plaatsgevonden. Realisatie van de woningen wordt verwacht in 2024, waarna de gemeente het gebied woonrijp maakt. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Het Leeuwse Veld - Beneden-Leeuwen (Project in samenwerking met 2025 derden) Beleidsmatige eindverantwoording: In 2021 is gestart met fase 11 (deelgebied C), waar 106 woningen zijn gerealiseerd. Dit projectdeel nadert voltooiing, vooroplevering van de openbare ruimte heeft plaatsgevonden. Het bestemmingsplan van deelgebied E/F is medio 2023 onherroepelijk geworden. Voor deelgebied E/F zijn circa 260 woningen voorzien. Met betrekking tot dit plangebied is een overeenkomst met de ontwikkelaar afgesloten, die leidt tot extra opbrengsten. De overdracht van gronden heeft in december 2023 plaatsgevonden, waarbij de opbrengsten zijn ontvangen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
16
Gravin van Rechterenschool
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: Vier starters verbouwen de Gravin van Rechterenschool tot 4 appartementen. De koopovereenkomsten zijn in 2021 ondertekend. Notariële overdracht heeft in 2022 plaatsgevonden. Voor de naastgelegen kavels (Spitsestraat 8, bouw van 8 woningen) is in 2022 een koopovereenkomst afgesloten en heeft notariële overdracht plaatsgevonden. Het terrein is bouwrijp. Verwachte start bouw is in 2024. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Economie Functiemenging (in %)
2022
53,8
54,1
46,5
Vestigingen van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 74 jaar)
2022
174,1
162,2
189
Demografische druk (in %)
2023
70,3
74
72,8
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (in €)
2023
860
876
958
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (in €)
2023
942
938
980
Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen)
2022
9,3
8,4
7,1
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV)
KENGETALLEN Kengetal
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Aantal overnachtingen
188.089
135.000
135.000
Kengetal
Analyse afwijking
Aantal overnachtingen
Het definitieve aantal overnachtingen is nog niet bekend. De aanslagoplegging toeristenbelasting gebeurt altijd in het jaar na het jaar waarop de toeristenbelasting betrekking heeft. Het aantal overnachtingen is naar verwachting hoger dan begroot.
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Saldo 2023
Lasten
€ -4.875.651 N
€ -5.822.906 N
€ -6.354.471 N
€ -531.565 N
Baten
€ 2.230.417 V
€ 2.721.334 V
€ 6.017.922 V
€ 3.296.588 V
17
€ -2.645.234 N
€ -3.101.572 N
€ -336.550 N
€ 2.765.022 V
Toevoegingen aan reserves
€ -15.000 N
€ -15.000 N
€ -15.000 N
€0 V
Onttrekking uit reserves
€ 15.400 V
€ 673.086 V
€ 413.088 V
€ -259.998 N
€ 400 V
€ 658.086 V
€ 398.088 V
€ -259.998 N
€ -2.644.834 N
€ -2.443.486 N
€ 61.539 V
€ 2.505.025 V
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Resultaatbestemming
Saldo mutaties in reserves programma Gerealiseerde resultaat
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening. INVESTERINGEN Omschrijving
Start
Budget
jaar
Besteed
Verplichtingen
Verwacht
t/m 2023
/ restant
resultaat
Herinrichting woonwagenstandplaatsen
2010
€0
€ 95.223
-€ 95.223
€0
Vervanging speeltoestellen
2023
€ 60.256
€ 22.981
€0
€ 37.275
€ 60.256
€ 118.204
-€ 95.223
€ 37.275
Totaal investeringen programma 1
Investeringen Inv. Herinrichting woonwagenstandplaatsen
Realisatie
Voortgang
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: In 2023 hebben wij de afspraken in beeld gebracht en in 2024 gaan we kijken hoe we dit uitwerken. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging speeltoestellen
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: In 2023 zijn diverse nieuwe speeltoestellen geplaatst en oude speeltoestellen vervangen. Een aantal nieuwe toestellen zijn niet geplaatst in verband met slechte weersomstandigheden en schuiven daarom door naar 2024. Dit betreft onder andere de toestellen bij Ons Tuin in Alphen. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.
18
PROGRAMMA 2 - MAATSCHAPPELIJKE ZAKEN ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat ondersteuning, welzijn, onderwijs, sport, cultuur, zorg en sociale voorzieningen. Doelstelling Alle inwoners zijn zelfredzaam, doen mee in de samenleving en werken samen aan sociale samenhang en leefbaarheid. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Subsidieverordening basisbibliotheek West Maas en Waal Accommodatiebeleidsplan Maatschappelijke knooppunt in elke kern Verordening inrichting antidiscriminatievoorziening gemeente West Maas en Waal Visie Leefbaarheid Kernen/Koers 2030 Verordening Individuele studietoeslag Participatiewet Verordening cliëntenparticipatie Participatiewet West Maas en Waal Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Verordening cliëntenparticipatie Werkzaak Kadernota cultuur 2017-2020 'Cultuur is geen kunst' Verordening individuele inkomenstoeslag West Maas en Waal Algemene subsidieverordening Gemeente West Maas en Waal Verordening loonkostensubsidie Participatiewet Advies- en verbeterplan sluitende aanpak voor mensen met een psychische kwetsbaarheid Regionaal Beleidsplan GGZ Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang Beleidskader Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk Lokaal sociaal akkoord 2018-2021 Beleidskader Lokaal Onderwijsbeleid 2018-2022 'Verdiepen en verbreden' Beleidsnota onderwijsachterstandenbeleid Afstemmingsverordening participatiewet IOAW en IOAZ West Maas en Waal 2018 Nota vereenvoudiging minimabeleid en bijzondere bijstand 2020 Verordening Jeugdhulp & Maatschappelijke ondersteuning 2020 Meerjarenstrategie GGD 2020-2023 Meerjarenbeleidsplan Werkzaak 2020-2023 Beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Regioplan
Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Nijmegen & Rivierenland VVE-beleid (onderdeel van onderwijsachterstandenbeleid) Regioaanpak 'Huiselijk geweld en Kindermishandeling' IHP (Integraal Huisvestingsplan) Verordening onderwijshuisvesting West Maas en Waal 2022 Verordening bekostiging leerlingenvervoer Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning West Maas en Waal Nadere regels Jeugdhulp West Maas en Waal Uitvoeringsprogramma 2022-2023 van de Visie Leefbaarheid 2030 Tarievenverordening voor welzijnsaccommodaties in de gemeente West Maas en Waal
2007 2009 2010 2013 2015 2015 2015 2016 2016 2017 2017 2017 2017 2017 2018 2018 2018 2018 2018 2019 2019 2020 2020 2020 2021 2021 2021 2021 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2023
WAT WILDEN WE BEREIKEN? 1. 2.
Jeugd en jongeren (tot 23 jaar) op een verantwoorde manier laten opgroeien, vergroten van ontwikkelkansen en zorg dragen voor een zinvolle vrijetijdsbesteding. Vergroten van de zelfredzaamheid van onze inwoners (Inwoners wonen zo lang mogelijk zelfstandig in een door henzelf gekozen omgeving).
19
3.
Goede gezondheid en verantwoorde levensstijl van onze inwoners.
4.
Bevorderen actieve en passieve deelname/betrokkenheid aan de samenleving.
5.
Voorzieningenniveau dat bijdraagt aan de leefbaarheid in de 8 dorpen.
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting 1. Nieuwe inkoop WMO/Jeugd
Realisatie
Voortgang
2023
Stand van zaken: Het traject is in 2023 afgerond. Met de aanbesteding Wmo-Jeugd 2023 hebben de gemeenten in Rivierenland (jeugd)hulpaanbieders voor maatwerkvoorzieningen begeleiding en jeugdhulp voor de komende jaren gecontracteerd. Er is gekozen voor een vaste kern van partners en meer aandacht voor kwaliteit van begeleiding en jeugdhulp en sturing op kwaliteit en ontwikkeling d.m.v. leveranciersmanagement. Ook betekent de nieuwe overeenkomst een verschuiving van aanbodgericht contracteren naar vraaggericht contracteren. De nieuwe inkoop bracht een verhoging van de tarieven met zich mee. De financiële consequenties daarvan lichten wij toe in deel 3 (financiën) van deze jaarrekening. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Uitbreiding IKC
2024
Stand van zaken: Op 21 februari 2024 betrok Groeisaam de tijdelijke units, geplaatst aan de Leliestraat. De structurele uitbreiding komt te liggen tussen het huidige IKC en de Van Heemstraweg. Hiervoor keurde het college in december 2023 de bestemmingsplanwijziging goed. Naast het neerzetten/ uitbreiden van een gebouw, betekent dit een herinrichtingsplan van het gebied. In 2 aparte, gelijktijdig aan te bieden raadsvoorstellen, leggen we de (financiële) uitwerking hiervan aan u voor. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Jeugd: Opgroeien in een kansrijke omgeving
2026
Stand van zaken: We zijn gestart met het project "Ruimte voor de jeugd", gebaseerd op het IJslands model. Verantwoord opgroeien van jongeren staat hierbij centraal. De doelen zijn: Middelengebruik en overlast verminderen, vrijetijdsbesteding stimuleren en mentale gezondheid bevorderen. Het project bestaat uit 4 fases die steeds herhaald worden. 1. Monitoren. Ophalen informatie bij de jeugd 2. Resultaten delen met collega’s, ouders, jongeren en ketenpartners. Prioriteiten bepalen. 3. Beleidsvorming 4. Uitvoering We hebben fase 3 afgerond. De uitkomst van de fasen 1 en 2 is dat er behoefte is aan ontmoetingsplekken voor de jeugd in de openbare ruimte. In 2024 starten we een project om 2 van die plekken te realiseren. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
20
3. Jeugd – POH huisartsen
2023
Stand van zaken: Per 1 februari 2024 is een 2-jarige pilot met een POH Jeugd GGZ gestart. Door het inzetten van een POH-jeugd GGZ versterken we de samenwerking tussen huisartsen en VraagWijzer/gemeente. De POH Jeugd is de verbindende schakel tussen VraagWijzer, gemeente, jeugdhulp organisaties en andere disciplines uit de eerste- en tweedelijns zorg. Dit moet o.a. leiden tot sneller inzetten van de juiste ondersteuning, afname van het beroep op specialistische GGZ, afname van het aantal medische verwijzingen naar de regionale aanbieders/GGZondersteuning. Gedurende de pilotperiode evalueren we eenmaal per kwartaal of de beoogde doelen bereikt worden. Aan het eind van de pilotperiode stellen we een eindevaluatie op. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 3. Lokaal preventieakkoord
2023
Stand van zaken: In 2023 zijn we gestart met de sport- en preventiecafé's, waarbij bewustwording centraal staat. Daarnaast hebben we activiteiten ondernomen op het gebied van rookvrije generatie en bewustwording alcohol- en middelengebruik. Het Lokaal Preventie akkoord en het Lokaal Sportakkoord, zijn samengevoegd in Sportakkoord II. Het Lokaal preventieakkoord komt hierdoor te vervallen als aparte activiteit. We stellen voor om deze activiteit af te sluiten. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 3. Uitvoeren beleidsplan GGZ Beschermd Wonen-Maatschappelijke 2024 Opvang Stand van zaken: De gemeente zou per 1 januari 2024 de financiële middelen voor Beschermd Wonen (BW) van het Rijk ontvangen aan de hand van een nieuw verdeelmodel BW en een woonplaatsbeginsel BW. De meerderheid van de vaste Kamercommissie voor VWS vond de invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor BW een controversieel onderwerp. De nieuwe streefdatum voor de invoering is nu 1 januari 2025. In de tussentijd voeren we het beleidsplan 'Samen Dichtbij Rijk van Nijmegen en Regio Rivierenland' wel uit. Zo is er onder andere een wijk GGZ en een herstel inloopvoorziening psychisch kwetsbare personen gerealiseerd in onze gemeente. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 3. Lokale inclusie agenda
2025
Stand van zaken: We hadden gepland om in 2023 te starten met het opstellen van een Lokale Inclusie Agenda. Vanwege een niet voorziene grotere tijdsbesteding op een ander taakveld, is de start verschoven naar 2024. Vooralsnog verwachten we de Lokale Inclusie Agenda volgens planning in 2025 gereed te hebben. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
21
3. Zilverenkrachtbeleid
2025
Stand van zaken: Het zilverenkrachtbeleid bestaat uit meerdere onderdelen. Denk hierbij aan de HogeNood app waar we het afgelopen jaar veel aandacht aan hebben besteed. Hierdoor heeft de gemeente West Maas en Waal de eer gekregen om als de meest toiletvriendelijke gemeente van het jaar te worden uitgeroepen. Gebaseerd op het aantal inwoners, het aantal geregistreerde openbare toiletten op de app en het gevoerde beleid. Daarnaast zijn we binnen het Zilverenkrachtbeleid actief bezig met het creëren van een dementievriendelijke gemeente. Het jaar 2023 was het startjaar hiervoor. We hebben al concrete maatregelen genomen. Zoals het opzetten van een dementienetwerk, het organiseren van een theatervoorstelling en het verzorgen van twee trainingen over het herkennen en omgaan met dementie. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 3. Uitvoering geven lokaal beleid op Huiselijk Geweld en 2026 Kindermishandeling Stand van zaken: Wij stelden in december 2023 het lokale plan Huiselijk Geweld Kindermishandeling (HGKM) vast. In 2024 volgt de uitvoeringsagenda en voeren wij het plan verder uit. Het plan van aanpak rondom vechtscheidingen is al in gang gezet. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 4. Herijken minimaregelingen
2023
Stand van zaken: In de raadsvergadering van juli 2023 is door u het nieuwe beleid vastgesteld. Ter uitvoering hiervan hebben wij in december 2023 de uitvoeringsregels aangepast. De wijzigingen zijn op 1 januari 2024 van kracht geworden. Tegelijkertijd is de informatie op de website aangepast. Daarnaast zijn de uitvoeringspartners aan de voorzijde nauw betrokken bij de veranderingen. Wij stellen voor om deze activiteit af te sluiten. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 5. Cultuurbeleid
2024
Stand van zaken: De nieuwe cultuurnota staat in de steigers. Regionale afstemming is essentieel om de enkele van de beoogde plannen te kunnen realiseren. Dit loopt, maar is nog niet afgerond. Medio 2024 wordt de cultuurnota voor besluitvorming voorgelegd. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 5. Gymzaal Appeltern duurzaamheidsmaatregelen
2024
Stand van zaken: Het vervangen van de led-verlichting is uitgevoerd. Plaatsen zonnepanelen - Ter voorbereiding is er een constructieberekening en een dakinspectie uitgevoerd. Hieruit kwam naar voren dat het dak beperkt geschikt is voor het plaatsen van zonnepanelen. In september 2023 is de constructie van het lage dak verstevigd, extra isolatie aangebracht en de dakbedekking vervangen. Hierna (2024) kan het dak worden voorzien van zonnepanelen. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.
22
EFFECTINDICATOREN Effectindicator
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Positieve cliëntervaring: er is samen naar oplossingen gezocht 83% 85% 78% (%) Positieve cliëntervaring: de ondersteuning past bij de 80% 87% 78% hulpvraag van de cliënt (%) Positieve cliëntervaring: met ondersteuning kan de cliënt beter 82% 83% 72% de dingen doen (%) Kwaliteit ondersteuning WMO 85% 90% 86% * Het cliëntervaringsonderzoek (CEO) vindt achteraf plaats. Genoemde percentage over 2023 is de recente uitkomst van het onderzoek over 2022. Percentage rekening 2022 is dus de uitkomst van het onderzoek over 2021. Zie voor verklaring de informatienota over het CEO 2023. BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Onderwijs Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)
2022
4,2
5
3,6
Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)
2022
24
22
15
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (in % deelnemers aan VO/MBO)
2022
2,4
2,1
2
Banen (aantal per 1.000 inwoners in leeftijd 15-74 jaar)
2022
825,4
820,1
587,8
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (aantal per 10.000 inwoners)
2022
710
Geen data
310
Jongeren met een delict voor de rechter (in % van 12-21 jarigen)
2022
1
1
0
Jongeren met jeugdbescherming (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
2023
1
1
0,7
Jongeren met jeugdhulp (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
2023
11,1
11,5
12,7
Jongeren met jeugdreclassering (in % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)
2023
0,3
0,2
Geen data
Kinderen in uitkeringsgezin (in % kinderen tot 18 jaar)
2022
6
5
4
Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar)
2023
191,5
195,8
79,1
Netto arbeidsparticipatie (in % werkzame beroepsbevolking t.o.v. beroepsbevolking)
2022
72,2
72,9
73,4
Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 18-67 jaar)
2023
344,8
289,7
144,8
Werkloze jongeren (in % 16 t/m 22 jarigen)
2022
1
1
1
2022
46,4
46,8
53,7
Sociaal domein
Sport, cultuur en recreatie Niet sporters (in %)
23
KENGETALLEN Kengetal Aantal bezoekers zwembad Aantal zelfstandig wonende inwoners van 75+
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
21.150 1.794
18.000 1.827
15.518 1.925
Kengetal
Analyse afwijking
Aantal bezoekers zwembad
De zomer 2023 was voor wat betreft het weer een ongunstige zomer voor het zwembad.
Aantal zelfstandig wonende inwoners van 75+
Dit zijn gegevens opgehaald uit de Basisregistratie Personen (BRP)
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Saldo 2023
Lasten
€ -23.057.309 N
€ -30.289.525 N
€ -32.890.677 N
€ -2.601.152 N
Baten
€ 3.607.896 V
€ 8.531.382 V
€ 10.250.837 V
€ 1.719.455 V
€ -19.449.413 N
€ -21.758.143 N
€ -22.639.841 N
€ -881.698 N
€0 V
€ -1.947.390 N
€ -1.941.784 N
€ 5.606 V
Onttrekking uit reserves
€ 41.543 V
€ 2.875.300 V
€ 3.370.351 V
€ 495.051 V
Saldo mutaties in reserves programma
€ 41.543 V
€ 927.910 V
€ 1.428.567 V
€ 500.657 V
€ -19.407.870 N
€ -20.830.233 N
€ -21.211.274 N
€ -381.041 N
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Resultaatbestemming Toevoegingen aan reserves
Gerealiseerde resultaat
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening. INVESTERINGEN Omschrijving
Start
Budget
jaar
Besteed
Verplichtingen
Verwacht
t/m 2023
/ restant
resultaat
MFA het Hanzehuys
2017
€ 1.941.784
€ 1.941.784
€0
€0
WMO Woonunit
2022
€ 120.000
€ 50.541
€ 69.459
€0
Voorbereidingskrediet uitbreiding IKC
2022
€ 170.000
€ 120.023
€ 49.977
€0
Hulpmiddelen Wmo 2023
2023
€ 260.000
€ 213.661
€0
€ 46.339
Vervanging tennisbaan Lewabo
2023
€ 25.000
€ 25.000
€0
€0
€ 2.516.784
€ 2.351.009
€ 119.436
€ 46.339
Totaal investeringen programma 2
24
Investeringen Inv. Voorbereidingskrediet uitbreiding IKC
Realisatie
Voortgang
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: Van het voorbereidingskrediet van € 170.000 is tot op heden € 115.337 verbruikt. Het voorbereidingskrediet is opgesplitst in een aantal categorieën. Bij de onderstaande categorieën is sprake van een overschrijding: -Categorie “externe projectleider”. Hiervoor hadden wij een bedrag van € 20.000 geraamd. Tot en met december 2023 waren de kosten hiervoor € 31.702. -Categorie “onvoorzien”. Deze is begroot op € 15.000. We boeken niet begrote (personeels)kosten van extra ambtelijke capaciteit op het voorbereidingskrediet. Tot en met december 2023 is dit een bedrag van € 45.958. -Het overige gebruikte budget is besteed aan vervolgonderzoeken naar opties voor de tijdelijke en structurele huisvesting. Tot eind december 2023 is dit een bedrag van € 37.677. Ondanks dat we tot op heden binnen het krediet blijven, verwachten we een overschrijding. Er is € 100.000 begroot voor de categorie “expertise voor ontwerp van structurele oplossing” geraamd, waarbij we ons in het beginstadium van alle werkzaamheden hiervoor bevinden. We nemen de nog uit te voeren (voorbereidende) werkzaamheden voor de uitbreiding van het IKC mee in de aanvraag voor de totale benodigde investering. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Hulpmiddelen WMO 2023
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: Via de voorjaarsnota is het budget opgehoogd van € 200.000 naar € 260.000. Dit aan de hand van de realisatiecijfers. De uitgaven zijn uitgekomen op € 215.000. Uitgaven op hulpmiddelen zijn niet altijd goed in te schatten omdat deze ook via een PGB verstrekt kunnen worden en dan niet ten laste van de investering komen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging tennisbaan Lewabo
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: Het bedrag is overgemaakt aan de vereniging. Het wordt benut voor de renovatie van de tennishal en de aanleg van padelbanen. Deze investering kan afgesloten worden. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten. Expl. Waterstofzuiger buitenzwembad Dreumel
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: De waterzuiger is oud. In 2023 heeft er een reparatie plaatsgevonden waarna de waterzuiger de rest van het seizoen heeft gefunctioneerd. Tijdens de evaluatie van het personeel op het zwembad is de wens om vanwege het gewicht en de hanteerbaarheid van de waterzuiger deze in 2024 te vervangen. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.
25
Inv. WMO Woonunit
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: In 2023 zijn er minder investeringen gedaan dan verwacht. De woningaanpassingen die op het moment van verwachting/inschatting op de lijst stonden, zijn uiteindelijk via een PGB verstrekt (eigendom). Die kosten komen niet ten laste van deze investering, maar vallen onder een andere begrotingspost. We stellen voor om dit bedrag ook voor 2024 op te nemen. Daadwerkelijke besteding hangt af van of woningaanpassingen/voorzieningen in eigendom verstrekt worden of in bruikleen (investeringen). We zien wel een toename van grote woningaanpassingen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
26
PROGRAMMA 3 - FYSIEKE LEEFOMGEVING ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat de beleidsontwikkeling, inrichting en ontwerp, beheer, onderhoud en exploitatie van onze openbare ruimte, verkeer, milieu en afval. Doelstelling Een gezonde, schone, veilige leefomgeving voor nu en in de toekomst, die een duurzaam evenwicht nastreeft tussen milieubesparing en -belasting. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Waterplan 2005-2025 Op weg naar duurzaam groenbeheer Integrale leidraad Flora en Fauna ruimtelijke ontwikkeling en bestendig beheer Gladheidsbestrijdingsplan Bomenbeleidsplan Milieuprogramma Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan Beleidsplan Openbare verlichting 2019-2023 Nota parkeren Koersnotitie duurzaamheid en energiebeleid Regionale energietransitie fruitdelta Rivierenland Lokaal uitvoeringsprogramma klimaatbestendig west maas en waal Verordening en stimuleringslening duurzaamheid Bodemkwaliteitskaart en beheernota Beheer- en Onderhoudsrapportage Verhardingen 2022-2026 Beleidsplan Water en Riolering 2023-2027
2005 2011 2013 2014 2014 2015 2016 2018 2019 2019 2020 2020 2020 2021 2022 2022
WAT WILDEN WE BEREIKEN? 1.
Een nette, goed onderhouden, veilige en functionele leefomgeving.
2.
Goede en veilige bereikbaarheid van de kernen en buitengebied voor alle verkeersdeelnemers.
3.
Creëren en behouden van een duurzame, gezonde en schone leefomgeving en bijdragen aan oplossingen voor (boven)lokale klimaatproblematiek.
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting 1. Biodiversiteit & Landschapsregeling
Realisatie
Voortgang
2023
Stand van zaken: De looptijd van de subsidieregeling en het bijbehorend uitvoeringsprogramma is 2019 t/m 2023. De regeling is 31 december geëindigd. Het patrijzenproject en project bloeiende bosranden zijn de laatste projecten die zijn uitgevoerd eind 2023 Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten.
27
1. Herinrichten Dorpsstraat Wamel (van kerk tot kerk) met aandacht 2023 voor parkeerproblematiek Stand van zaken: Het concept projectplan, het communicatieplan en de planning zijn gemaakt. We hebben input opgehaald bij Dorpsplatform Samen Wamel en bij de bewoners over wensen/ideeën/leefsituaties etc. die er bij hen zijn. Dit gebruiken we voor een nieuw te maken herinrichtingsplan. Ook binnen de gemeente zullen de diverse vakdisciplines betrokken worden. In 2024 starten we met de voorbereiding voor de werkzaamheden in 2025. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Opstellen integraal project voor een aantrekkelijk winkelhart van 2023 Beneden-Leeuwen (Levendig Leeuwen) Stand van zaken: Sinds de start van dit project hebben we 4 informatieavonden georganiseerd voor inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. De opgehaalde input hebben we zo goed mogelijk verwerkt in een ontwerp voor de herinrichting. We hebben daarbij gezocht naar een balans tussen alle belangen en relevante beleidsstukken. Op dit moment wordt het ontwerp en de vervolgstappen afgestemd met uw raad. Naar verwachting komen we in de tweede helft van 2024 tot een definitief ontwerp. Daarna treffen we voorbereidingen voor de uitvoering van het project. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Groenbeleidsplan
2024
Stand van zaken: Dit betreft het biodiversiteitsplan waarvoor subsidie beschikbaar is gesteld binnen de regeling Landschap en biodiversiteit van provincie Gelderland. Het raadsvoorstel is in de RTG van 18 april 2023 aangehouden en wordt in 2024 weer ingebracht ter besluitvorming. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 2. Onderzoek naar (snel) fietspaden en aansluiting op fietsknooppunten
2023
Stand van zaken: Door personeelskrapte is dit onderzoek in 2023 nog niet opgepakt. Inmiddels is de personele capaciteit voor mobiliteit op sterkte en zal hieraan nadere uitwerking worden gegeven. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 2. Opstellen GVVP
2023
Stand van zaken: In het eerste kwartaal van 2024 wordt de laatste hand gelegd aan het uitvoeringsprogramma als onderdeel van het GVVP. De uitwerking vergt meer tijd dan vooraf ingeschat, omdat het aantal projecten en opgaven groot is. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 2. Vergroenen en verfraaien dorpsentree Wamel
2023
Stand van zaken: De werkzaamheden zijn, zoals toegezegd aan de omwonenden, conform planning afgerond. De financiële afwikkeling, inclusief de subsidiabele onderdelen, heeft in 2023 plaatsgevonden. Het project is afgerond. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten.
28
2. Markeringsbeleidsplan
2024
Stand van zaken: Het markeringsbeleidsplan is door een extern bureau opgesteld. Met dit plan zijn de kosten voor het aanbrengen/herstellen van de markeringen voor de jaren 2024-2026 inzichtelijk. Dit maakt onderdeel uit van het wegenbeleidsplan. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 2. Realisatie projecten/maatregelen uitvoeringsagenda GVVP
2026
Stand van zaken: Uitvoering is nog niet gestart, omdat het GVVP nog niet is vastgesteld. In 2024 komen we met een voorstel naar uw raad. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 3. Opstellen laadpalenvisie
2023
Stand van zaken: De laadvisie en het plaatsingsbeleid zijn vastgesteld. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 3. Uitvoering geven aan Koersnotitie duurzaamheid
2023
Stand van zaken: We geven uitvoering aan het huidige beleid. De gevolgen hiervan lopen door tot 2030/2050. In 2024 komen we met nieuw beleid naar uw raad. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 3. Uitvoering geven aan regionale adaptatiestrategie (RAS)
2023
Stand van zaken: De maatregelen uit het uitvoeringsprogramma Klimaatbestendig West Maas en Waal 2020-2023 zijn grotendeels conform de planning uitgevoerd. Enkele projecten zijn niet in 2023 opgeleverd door vertragingen; die worden in 2024 afgerond. Verschillende projecten zijn in voorbereiding of uitvoering zoals bijvoorbeeld Zandstraat (Beneden Leeuwen), Greffelingsestraat/Filipsstraat (Alphen), Waterberging (Appeltern), Kampstraat (Maasbommel) en Baltussenplein (Alphen). Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 3. Ontwikkeling klimaat en waterplan 2023-2030
2024
Stand van zaken: Aan uw Raad wordt in 2024 een (vervolg) Uitvoeringsprogramma (LUP) voorgelegd met het vervolgprogramma voor de geplande werkzaamheden de komende 6 jaar (2024-2029). Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 3. Uitvoering haalbaarheidsonderzoek warmtetransitie (wijkonderzoek)
2024
Stand van zaken: In 2024 starten we met een wijkuitvoeringsplan. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.
29
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Volksgezondheid en Milieu Hernieuwbare elektriciteit (in % van totale energieverbruik)
2021
33,2
20,1
56,1
Omvang huishoudelijk restafval (in kg per inwoner)
2021
164
100
60
KENGETALLEN Kengetal
Rekening 2022 Begroting 2023
Aantal oplaadpalen Aantal overzettingen Maasveren
6 6 984.249 1.275.000
Aantal overzettingen Veerdienst Tiel-Wamel
135.179
Rekening 2023
20 Nog niet bekend 160.000 Nog niet bekend 350 356 190 mWh Opwekking in 2023 volgens mijn Solar Edge: Gemeentehuis: 122 mWh Gemeentewerf: 28,5 mWh Zwembad: 33,8 mWh
Aantal klachten dumpingen en zwerfafval Energieopwekking gemeentelijke gebouwen in kWh
320 Opwekking in 2022 volgens mijn Solar Edge: Gemeentehuis: 134 mWh Gemeentewerf: 36,5 mWh Zwembad: 42,5 mWh
Hoeveelheid restafval per inwoner in kg Percentage duurzaam stroomverbruik gemeentelijke gebouwen Scheidingspercentages gemeente
70 100%
70 100%
70 100%
84
86
84
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Saldo 2023
Lasten
€ -8.009.309 N
€ -9.356.496 N
€ -8.740.855 N
€ 615.641 V
Baten
€ 5.117.914 V
€ 6.007.478 V
€ 5.551.376 V
€ -456.102 N
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
€ -2.891.395 N
€ -3.349.018 N
€ -3.189.479 N
€ 159.539 V
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
€ 54.474 V
€ 306.435 V
€ 288.948 V
€ -17.487 N
Resultaatbestemming Toevoegingen aan reserves Onttrekking uit reserves
30
€ 54.474 V
€ 306.435 V
€ 288.948 V
€ -17.487 N
€ -2.836.921 N
€ -3.042.583 N
€ -2.900.531 N
€ 142.052 V
Saldo mutaties in reserves programma Gerealiseerde resultaat
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening. INVESTERINGEN Omschrijving
Start
Budget
jaar
Besteed
Verplichtingen
Verwacht
t/m 2023
/ restant
resultaat
Herinrichting De Peel
2019
€ 805.000
€ 805.220
€0
Alphen Greffelingsestraat OVL
2019
€ 69.000
€ 1.874
€ 67.126
€0
Alphen Heuvelstraat
2019
€ 108.000
€ 107.289
€0
€ 711
Herinrichting Zandstraat
2019
€ 239.600
€ 201.455
€ 38.145
€0
Hofhooi / Margriet / Kikvorst OVL Dreumel
2019
€ 24.000
€ 26.904
€0
-€ 2.904
Herinrichting Zandstraat Oost
2021
€ 336.000
€ 336.373
€0
-€ 373
Vergroenen dorpsentree en centrum Wamel
2021
€ 90.000
€ 57.227
€ 32.773
€0
Herinrichting Dorpsstraat Wamel
2021
€ 135.000
€ 36.753
€ 98.247
€0
Vervanging duiker Nieuweweg Wamel
2021
€ 215.500
€ 216.053
€0
-€ 553
Vervanging duiker Sluissewal/Heppertsestraat
2021
€ 213.000
€ 212.959
€0
€ 41
Vervanging bruggen Merenweg en Zijvond
2021
€ 328.200
€ 328.176
€0
€ 24
Vervanging Burchtlaan Wamel OVL
2022
€ 8.000
€ 8.123
€0
-€ 123
Riolering (vGRP)
Div.
€ 2.437.981
€ 1.271.188
€ 431.440
€ 737.078
Vervanging beplanting 2023
2023
€ 78.000
€ 52.060
€0
€ 25.940
Vervanging bomen 2023
2023
€ 197.069
€ 144.005
€0
€ 53.064
Vervanging openbare verlichting 2023
2023
€ 150.226
€ 149.478
€0
€ 748
Vervanging wegen 2023
2023
€ 517.064
€ 517.054
€0
€ 10
Vervanging Hoefstraat (wegen)
2023
€ 23.000
€ 10.822
€ 12.178
€0
Vervanging Filip-Schutstraat Alphen
2023
€ 55.500
€ 15.092
€ 40.408
€0
Aanbrengen Bermverharding
2023
€ 500.000
€ 131.388
€ 368.612
€0
Rotonde van Heemstraweg verkeersveilige oversteek
2023
€ 132.000
€ 56.080
€ 65.920
€ 10.000
NACL container
2023
€ 45.000
€0
€ 45.000
€0
4 Zoutstrooiers
2023
€ 192.500
€0
€ 192.500
€0
5 Sneeuwschuivers
2023
€0
€0
€0
€0
€ 6.899.640
€ 4.685.573
€ 1.392.349
€ 823.443
Totaal investeringen programma 3
Investeringen Inv. Riolering (vGRP)
Realisatie
-€ 220
Voortgang
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: Projecten zijn conform planning voorbereid en uitgevoerd. Het gaat hierbij om de Hogenhofstraat in Maasbommel. Hier is de riolering vervangen en de openbare ruimte afgekoppeld. Daarnaast is de G.M. Poststraat in Wamel in voorbereiding gegaan (uitvoering 2024). Hier wordt de gemengde riolering vervangen door een gescheiden riool; de openbare ruimte wordt daarmee ook afgekoppeld. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
31
Inv. Herinrichting Florastraat
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: Project is afgerond in 2022, eindafrekening in 2023. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten. Inv. Herinrichting de Peel
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: Het project is afgerond en de onderhoudstermijn is verstreken in 2022. De fysieke werkzaamheden zijn dan ook afgerond. Er is een eindafrekening opgesteld (2023). Het project kan worden afgesloten. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. Inv. Herinrichting Zandstraat
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: De voorbereidingen voor dit project zijn in volle gang. Het ontwerp wordt nu uitgewerkt en komt in de 2e helft 2024 naar uw raad. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging Beplanting
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: Op diverse locaties is de beplanting vervangen. Dit betreft enerzijds grotere herinrichtingsprojecten zoals de Wamelse Poort, Florastraat Boven-Leeuwen en Ons Tuin te Alphen. Ook betreft het kleinschaligere renovaties van plantvakken en het vervangen van afgestorven beplanting. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Alphen Greffelingsestraat
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: Herinrichting van de Greffelingsestraat is voorbereid als combinatie met de Filipstraat. In maart 2024 starten we met de uitvoering. De verwachte oplevering is eind 2024/begin 2025. Door technische uitdagingen (kabels en leidingen, beperkte ruimte voor o.a. parkeren) en de opbrengsten vanuit de burgerparticipatie waaraan wij gehoor willen geven heeft de voorbereiding meer tijd ingenomen dan vooraf ingeschat. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Alphen Heuvelstraat