Bijlage 1 GEW Jaarstukken 2022
Tekst van het document
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: Werkzaamheden zijn begin 2023 gestart.Afronding uitvoering voorjaar 2023. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Herinrichting Zandstraat Oost
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: De voorbereidingen zijn gestart. De input van de bewonersavonden zijn verwerkt en op basis hiervan zijn de plannen bijgesteld. In het najaar van 2022 heeft de aanbesteding plaatsgevonden. De uitvoering start in het begin van 2023. De Nuts is in het najaar van 2022 gestart. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging bruggen Merenweg en Zijvond
2022
Beleidsmatige eindverantwoording: De werkzaamheden zijn in 2022 afgerond. Ook de onderhoudstermijn is verlopen. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten.
32
PROGRAMMA 4 - BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID ALGEMEEN Omschrijving Het programma omvat de dienstverlening aan burgers, het functioneren van het bestuur en de integrale veiligheid. Doelstelling Voldoende waardering van onze burgers, bedrijven en instellingen voor de kwaliteit van ons bestuur en de dienstverlening en een zo optimaal mogelijk gevoel van veiligheid in onze gemeente. Daarnaast het beperken en bestrijden van brand, ongevallen en rampen. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Nota Verbonden partijen Kwaliteitshandvest met servicenormen Regionaal crisisplan 2020-2023 Regionaal beleidsplan 2020-2023 Integraal veiligheidsbeleid Evenementenbeleid 2020-2023 Notitie burgerparticipatie APV
2014 2015 2019 2019 2019 2020 2020 2022
WAT WILDEN WE BEREIKEN? 1. 2. 3.
Kwalitatief voldoende dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen denkend vanuit de klant. Het vergroten van het gevoel van veiligheid bij burgers. Burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven voelen zich optimaal betrokken bij de totstandkoming van ons beleid en zijn tevreden over de kwaliteit van ons bestuur.
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting 1. 75-jaar bevrijding gemeente West Maas en Waal
Realisatie
Voortgang
2022
Stand van zaken: Alle activiteiten die in 2022 nog openstonden in het kader van 75-jaar zijn uitgevoerd. Daarom is dit project afgerond. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Opstellen integraal handhavingsbeleid
2023
Stand van zaken: De verwachting is dat dit jaar het integraal handhavingsplan wordt opgesteld. Het Integraal Handhavingsplan zal vooral een aanvulling zijn op het VTH-beleid van de Omgevingsdienst Rivierenland. In het kader van handhaving voert de ODR de handhaving voor ons uit op het gebied van milieu, bestemmingsplan, omgevingsrecht. De handhaving die intern wordt opgepakt betreft handhaving op de APV en de Alcoholwet. Daarvoor zal dit jaar een plan worden geschreven. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
33
2. Keurmerk veilig buitengebied
2022
Stand van zaken: In 2021 zijn we als eerste gemeente van Tweestromenland gestart met het project Aanpak Veilig Buitengebied in samenwerking met het Centrum voor Criminaliteit en Veiligheid (CCV) en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC). Inmiddels hebben er meerdere stakeholdersoverleggen plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot een matrix met verbeterpunten om de veiligheid en leefbaarheid in het buitengebied te verbeteren. Komend half jaar gaan we een informatiebijeenkomst organiseren voor de bewoners en ondernemers in het buitengebied om de weerbaarheid en betrokkenheid te vergroten. Aansluitend zal dit project worden geborgd, waardoor de verbeterpunten niet meer op projectbasis worden opgepakt maar middels een duurzame, structurele samenwerking met alle partners, bewoners en ondernemers. Met de borging van dit project in een structurele samenwerking wordt het project zelf naar verwachting medio 2023 afgesloten. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 3. Uitbreiding raadsinformatiesysteem
2022
Stand van zaken: 1. De nieuwe module bestuurlijke besluitvorming is per 1 april geïmplementeerd in ons zaaksysteem Join. 2. Het koppelvlak tussen ons zaaksysteem Join en Notubiz is op dit moment niet technisch te realiseren. Wij houden de ontwikkelingen op dit gebied nauwlettend in de gaten. 3. Met ingang van 1 april 2022 zijn de modules ingekomen stukken, raadsvoorstellen en attenderingen geïmplementeerd in Notubiz. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 3. Kersenparty
2023
Stand van zaken: De gemeente West Maas en Waal is in 2023 gastgemeente van de Nationale KersenParty. Het projectteam bereidt deze belangrijke regionale netwerkbijeenkomst voor. In nauwe samenwerking met FruitDelta Rivierenland wordt het programma samengesteld. De Kersenparty vindt in 2023 op vrijdag 16 juni plaats. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Veiligheid Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners)
2021
1,3
1,3
1,5
Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)
2021
4,3
3,4
1,8
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (aantal per 1.000 inwoners)
2021
6
5,7
3,1
Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 jongeren 1217 jaar)
2021
8
8
10
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)
2021
1,8
1,6
0,3
34
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting 2022 na wijziging
Rekening 2022
Lasten
€ -3.486.987 N
€ -4.002.009 N
€ -4.012.133 N
€ -10.124 N
Baten
€ 226.820 V
€ 266.877 V
€ 488.827 V
€ 221.950 V
€ -3.260.167 N
€ -3.735.132 N
€ -3.523.306 N
€ 211.826 V
Toevoegingen aan reserves
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
Onttrekking uit reserves
€0 V
€ 57.000 V
€ 57.000 V
€0 V
Saldo mutaties in reserves programma
€0 V
€ 57.000 V
€ 57.000 V
€0 V
€ -3.260.167 N
€ -3.678.132 N
€ -3.466.306 N
€ 211.826 V
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
Saldo 2022
Resultaatbestemming
Gerealiseerde resultaat
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening.
35
PROGRAMMA 5 - BEDRIJFSVOERING ALGEMEEN Omschrijving Het programma omvat het functioneren van de gemeentelijke organisatie. De bedrijfsvoering is ondersteunend aan en mede bepalend voor de kwaliteit van het primaire proces en de realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten. De interne organisatie staat volledig ten dienste aan het primaire proces. Dit betekent dat de kwaliteit en omvang van de gemeentelijke organisatie, maar ook faciliteiten als bijvoorbeeld de huisvesting en de automatisering, indirect van grote invloed zijn op het behalen van de gewenste effecten. Doelstelling Voldoende waardering van ons bestuur en onze collega's voor de kwaliteit en dienstverlening van onze organisatie. De externe dienstverlening maakt onderdeel uit van programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Dienstverleningsconcept Concernplan (vastgesteld door het college) Inkoopbeleid Programmaplan organisatieontwikkeling Archiefverordening I&A-plan 2020
2010 2011 2016 2018 2018 2020
WAT WILDEN WE BEREIKEN? 1. 2.
Kwalitatief voldoende dienstverlening aan ons bestuur en onze collega's denkend vanuit de klant Medewerkers zijn tevreden over hun werk, mogelijkheden en werkomstandigheden
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting 1. Informatiebeheer: uitvoering en doorontwikkeling
Realisatie
Voortgang
2022
Stand van zaken: Het project MS365/Samenwerkende platforms (Sharepoint/Join/Teams) heeft in 2022 verder vorm gekregen. Er zijn meerdere trainingsessies geweest en er is een ondersteuner op de werkvloer ingezet voor de beantwoording van directe vragen. Een aantal collega's is al gestart met de nieuwe werkwijze. Het vervolg is het uitfaseren van de netwerkschijven. Door terugkoppeling uit de trainingssessies en het starten met werken op de nieuwe werkwijze zijn we bewust geworden van het feit dat het in de praktijk nog niet helemaal loopt zoals gewenst. Zo is de gewenste indeling in Teams niet altijd praktisch en zijn er problemen met grote databestanden. Dit heeft geleid tot een pas op de plaats met de verdere uitrol. We gaan terug naar de tekentafel. Doel is om een werkbare en efficiënte manier van werken in te richten. Zonder daarbij de uitgangspunten uit het oog te verliezen. De uitfasering van de netwerkschijven heeft op dit moment de prioriteit. Dat zal als eerste in 2023 plaats gaan vinden. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.
36
1. Start team Dienstverlening m.i.v. 01-01-2022
2022
Stand van zaken: Binnen het Team Dienstverlening worden uiteenlopende taken en werkzaamheden verricht. In 2022 hebben we enkele teambrede bijeenkomsten georganiseerd om elkaar als collega, en elkaars werk (beter) te leren kennen. Dit bevordert de samenwerking en de integraliteit. Er ontstaat meer begrip voor elkaar en men leert van elkaars ervaringen. De teambrede bijeenkomsten zijn van structurele aard en zijn inmiddels ook voor 2023 ingepland. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Doorontwikkeling Klant Contact Centrum (KCC)
2023
Stand van zaken: In 2022 is een projectleider aangesteld met de opdracht een plan van aanpak op te stellen voor de doorontwikkeling en verbetering van de dienstverlening en klantprocessen. Het plan van aanpak is klaar. Het plan van aanpak bevat naast de analyse van de huidige situatie, een advies ter verbetering van de dienstverlening. In 2022 is gestart met de uitvoering van het plan. In 2023 en opvolgende jaren wordt dit verder gecontinueerd. Concrete zaken die op dit moment worden opgepakt: * Aanschaf van een applicatie voor het gebruik van een kennisbank en het maken en volgen van telefoonnotities. * Voorbereiding implementatie Anywhere 365 call center telefonie applicatie. Implementatie voorjaar 2023. Verbetering telefonische dienstverlening. * Beschikbaarheid en inzet team geoptimaliseerd. * Optimalisatie enkele processen. Dit is een lopend traject. * Voorstel voor toekomstig functieprofiel medewerker burgerzaken. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Stabiele ICT-omgeving in de Cloud
2023
Stand van zaken: Het beheer van de ICT-omgeving is uitbesteed aan de uitvoeringsorganisatie De Connectie. De Connectie heeft in maart 2022 een roadmap (ICT-ontwikkelingsplan) voor de komende jaren opgesteld voor verbetering van ICT (Infrastructuur en werkplekken). Onderdeel hiervan is het zoveel mogelijk onderbrengen van de ICT-omgeving in de Cloud. Inmiddels heeft De Connectie te kennen gegeven geen uitvoering meer te kunnen geven aan de opgestelde roadmap. De gemeente West Maas en Waal ziet zich hierdoor gedwongen een nieuwe partner te vinden voor het ICT-beheer en de benodigde en gewenste verbeteringen hierin mee te nemen. Vanwege de specifieke kennis die nodig is om de juiste ICT-partner te vinden en de aanbesteding van een nieuwe ICT-partner in goede banen te leiden is er een extern ICT-adviesbureau gevraagd de gemeente West Maas en Waal hierbij te ondersteunen. Het betreffende bureau is gevraagd te onderzoeken op welke andere manieren dan de huidige, de gemeente het ICT-beheer kan uitbesteden en verbeteren. Dit zodanig dat enerzijds de lange termijn ambities worden ingevuld en anderzijds de korte termijn risico's worden verminderd.
In de opgestelde notitie wordt door het betreffende adviesbureau, antwoord gegeven op de volgende vragen: - Op welke alternatieve manieren kan de ICT-infrastructuur worden uitbesteed? Met inachtneming van de lange termijn ambities op ICT-gebied - Hoe de korte termijn risico’s kunnen worden beheerst - Inschatting eenmalige en structurele kosten Informatievoorziening en ICT kosten - Welke stappen moeten worden genomen voor de uitbesteding Het college en de raad heeft ingestemd met de opgestelde notitie. Qua uitvoering en qua benodigde financiële middelen. Inmiddels zijn de eerste acties afgestemd met het adviesbureau omtrent de aanbesteding van een nieuwe ICT-dienstverlener. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
37
1. Strategische nota fiscaliteit
2023
Stand van zaken: De nota is inmiddels gerealiseerd en op 15 november 2022 door het college van B&W vastgesteld. De nota is vervolgens met de belastingdienst gedeeld. Zij hebben aangegeven zich in de nota te kunnen vinden. Ten tijde van het opstellen van de jaarstukken 2022 was de insteek om het convenant, waarin e.e.a. over en weer formeel wordt vastgelegd, in juni 2023 te ondertekenen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Rechtmatigheidsverantwoording
2024
Stand van zaken: De rechtmatigheidsverantwoording door het college is inmiddels opgeschort naar het verantwoordingsjaar 2023.In 2022 zijn er al voorbereidingen getroffen om de rechtmatigheidsverantwoording over 2023 mogelijk te maken. Hierbij is onder andere onderzocht, in hoeverre ons zaaksysteem hier een rol in kan spelen. In de loop van 2023 worden de spreekwoordelijke puntjes op de i gezet. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 2. Invoering functiewaarderingssysteem HR21
2023
Stand van zaken: De voorbereiding en uitwerking van HR21 vindt momenteel plaats. Het MT heeft een presentatie van het begeleidende externe bureau gehad. De offerte voor de begeleiding en implementatie van HR21 is ontvangen. Door het vertrek van de interne procesbegeleider heeft de voorbereiding van de implementatie van HR21 even stilgelegen. De tijdelijke afwezigheid van een OR heeft er ook voor gezorgd dat we even pas op de plaats moesten maken. Nu we een nieuwe interne procesbegeleider én een nieuwe OR hebben, zetten we de volgende stappen die nodig zijn om HR21 te implementeren. HR21 wordt gedurende 2023 geïmplementeerd en is dan operationeel. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 2. Medewerkers zijn tevreden over hun werk, mogelijkheden en 2023 werkomstandigheden 2022 Stand van zaken: - HR21: voor de opzet van het beoogde nieuwe functiehuis HR21 is in 2022 overleg geweest tussen het MT en het geselecteerde bureau dat de gemeente hierbij ondersteunt. De offerte is uitgebracht. Inmiddels ligt er een positief besluit vanuit het MT. Betreffende voorstel ligt nu voor aan de OR. Na het akkoord van de OR gaan we van start. - We bieden de medewerkers de mogelijkheid de thuiswerkplek goed in te richten. Hiervoor is ook een financiële tegemoetkoming. - Er is een vitaliteitsbudget per medewerker. Dit budget kunnen zij inzetten voor sport, spel en ontspanning.
- Voor de uitvoering van het onderzoek naar de werkbeleving/werkgeluk van de medewerkers is gekozen voor extern bureau dat op continu basis de werkbeleving meet. De eerste uitvraag/nulmeting heeft in januari/februari 2023 plaatsgevonden. De aandachtspunten uit deze metingen worden besproken in de teams. Door de continu aandacht voor de werkbeleving en het met elkaar bespreken van de uitkomsten komt er een dynamiek op gang die stap voor stap zal leiden tot verbeteringen in de werkbeleving van de medewerkers. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
38
EFFECTINDICATOREN Effectindicator
Rekening 2021
Begroting 2022
Rekening 2022
6,8
6,8
70%
Waardering medewerkers Effectindicator
Analyse afwijking
Waardering medewerkers
Begin 2023 is gestart met het werkbelevingsonderzoek. Als eerste is een nulmeting gehouden. Hieruit blijkt dat 70% van de deelnemers goed in zijn/haar vel zit. Met plezier naar het werk gaat en zich thuis voelt in de organisatie. We hebben deze tevredenheidsscore van 70% als effectindicator weergegeven. Als vervolg op de nulmeting worden op een aantal thema’s vervolgvragen uitgezet binnen de organisatie. De uitkomsten hiervan worden omgezet in een gezamenlijk actieplan met als doel de medewerkerstevredenheid te verhogen.
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
WMW 2020
WMW 2021
WMW 2022
Bestuur en ondersteuning Apparaatskosten (in € per inwoner) Bezetting (aantal Fte per 1.000 inwoners) Externe inhuur (kosten in % totale loonsom + inhuur externen) Formatie (aantal Fte per 1.000 inwoners) Overhead (in % van totale lasten)
€ 289
€ 315
€ 313
4,80
4,37
4,55
10,4%
13,7%
15,8%
5,06
4.59
4,76
11,8%
12,6%
12,1%
KENGETALLEN Kengetal Ziekteverzuimpercentage
Rekening 2021
Begroting 2022
Rekening 2022
6,6 %
5%
6,78 %
Kengetal
Analyse afwijking
Ziekteverzuimpercentage
Een aantal langdurig verzuim (niet gerelateerd aan het werk) zorgt voor een hoog ziekteverzuimpercentage. Daarnaast is er in 2022 ook nog regelmatig uitval door Corona.
39
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting 2022 na wijziging
Rekening 2022
Lasten
€ -6.402.545 N
€ -7.478.907 N
€ -7.310.777 N
€ 168.130 V
Baten
€ 130.326 V
€ 187.650 V
€ 330.252 V
€ 142.602 V
€ -6.272.219 N
€ -7.291.257 N
€ -6.980.526 N
€ 310.731 V
€ -6.272.219 N
€ -7.291.257 N
€ -6.980.526 N
€ 310.731 V
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
Saldo 2022
Resultaatbestemming Toevoegingen aan reserves* Onttrekking uit reserves* Saldo mutaties in reserves programma Gerealiseerde resultaat
*Binnen programma 5 zijn er geen mutaties in reserves. De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening. INVESTERINGEN Omschrijving
Start
Budget
jaar
Besteed
Verplichtingen
Verwacht
t/m 2021
/ restant
resultaat
Opstal uitvaartcentrum Hogeweg 1
2012
€ 245.000
€ 245.000
€0
€0
Bus
2016
€ 45.000
€0
€ 45.000
€0
Bus (vervanging 8-VTX-32)
2022
€ 45.000
€0
€ 45.000
€0
Continuiteitsplan I&A 2021
2021
€ 51.967
€0
€ 51.967
€0
I&A-plan 2020
2020
€ 170.000
€ 117.599
€ 52.401
€0
Meubilair gemeentehuis
2016
€ 181.000
€ 102.565
€ 78.435
€0
Bureaustoelen
2018
€ 55.000
€0
€ 55.000
€0
Meubilair college en secretaris
2022
€ 45.000
€0
€ 45.000
€0
€ 837.967
€ 465.164
€ 372.803
€0
Totaal investeringen programma 5
Investeringen Inv. Meubilair gemeentehuis (diversen)
Realisatie
Voortgang
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: Het vervangen van het meubilair (bureaus, tafels, kasten enz.) is gepland als onderdeel van het huisvestingsplan. Er wordt gesproken over het invoeren van "het nieuwe werken" (hybride werken) in het gemeentehuis. In 2022 - 2023 wordt er vanwege het hybride werken een nieuw huisvestingsplan opgesteld. Het vervangingsplan voor het vervang van de kantoormeubels volgt uit het nieuwe huisvestingsplan. In afwachting op het nieuwe huisvestingsplan worden alleen de hoogstnoodzakelijke investeringen gedaan in meubilair. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
40
Inv. Bureaustoelen
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: Het vervangen van het meubilair (bureaus, tafels, kasten enz.) is gepland als onderdeel van het huisvestingsplan. Er wordt gesproken over het invoeren van "het nieuwe werken" (hybride werken) in het gemeentehuis. In 2022 - 2023 wordt er vanwege het hybride werken een nieuw huisvestingsplan opgesteld. Het vervangingsplan voor het vervang van de kantoormeubels volgt uit het nieuwe huisvestingsplan. In afwachting op het nieuwe huisvestingsplan worden alleen de hoogstnoodzakelijke investeringen gedaan in meubilair. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Exp. Koffieautomaten gangen
2022
Beleidsmatige eindverantwoording: in het 3e kwartaal heeft er een aanbesteding voor de koffieautomaten in het gemeentehuis plaats gevonden. Uitkomst van de aanbesteding is dat het voordeliger is om automaten te huren dan te kopen. In december 2022 en januari 2023 zijn de koffieautomaten (4st.) in het gemeentehuis vervangen. De huidige automaten zijn gehuurd tot januari 2028. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten. Inv. I&A-plan 2020
2023
Beleidsmatige eindverantwoording: Uit het vigerende I&A plan 2020 is in het kader van de Werkplek 2020 de uitrol gestart van de zgn. dockingstations. Dit is de laatste stap van de opgenomen activiteiten in het I&A plan 2020 m.b.t. de ICT-inrichting van de werkplek. De uitrol van laptops en smartphones is in de beheerfase. Voor de uitvoering van het project MS365/Samenwerkende platforms (SharePoint/Join/Teams) zijn trainingen gegeven. Er is ondersteuning op de werkplek door de inzet van een zgn. 'floorwalker'. Deze ondersteuner helpt de medewerkers op locatie bij directe vragen. Tevens is er voor een aantal situaties maatwerk nodig. Voor wat betreft het maatwerk is nog niet overal een oplossing voorhanden. Op dit moment houden we even pas op de plaats om de gekozen indeling en werkwijze te verbeteren. We merken dat het in de praktijk niet altijd soepel verloopt. De eerstvolgend stap in dit traject is het uitfaseren van de netwerkschijven. Deze zal in 2023 plaatsvinden. De nieuwe (digitale) telefoniecentrale is geïnstalleerd. De functionaliteit hiervan zal met de implementatie van de aangekochte software AnyWhere 365 verbeterd worden. De implementatie van AnyWhere 365 zal rond april 2023 plaats vinden.
Opmerking: Vanwege het ICT-verbeterplan en aanpassing van de infrastructuur en de zoektocht naar een nieuwe ICT-partner wordt het I&A plan vernieuwd als er een nieuwe ICT-partner is gevonden en daarmee afgestemd kan worden. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
41
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ALGEMEEN Omschrijving Binnen de begroting bestaat onderscheid tussen algemene dekkingsmiddelen en specifieke dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die direct samenhangen met een bepaald programma. Dat kunnen de inkomsten zijn van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel (bijvoorbeeld voor de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand in programma 2), de opbrengsten uit verkoop van gronden (programma 1) of opbrengsten uit verleende diensten, zoals het verstrekken van een paspoort (programma 4). Ook de rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn specifieke dekkingsmiddelen. De specifieke dekkingsmiddelen worden binnen het betreffende programma verantwoord. De algemene dekkingsmiddelen zijn dekkingsmiddelen die vrij aan te wenden zijn. De besteding van deze inkomsten is op voorhand niet gebonden aan een bepaald programma of doel, maar wordt ingezet ter dekking van de tekorten op de programma's. De dekking bestaat voor het grootste gedeelte uit de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds en de lokale heffingen die niet bestedingsgebonden zijn. De overige dekkingsmiddelen bestaan uit rentebaten en de post onvoorzien. Doelstelling We willen een financieel gezonde gemeente voor nu en in de toekomst zijn.
Om dit te bereiken voeren wij een verantwoord en stabiel financieel beleid met sluitende begrotingen, waarbinnen ruimte wordt gemaakt voor noodzakelijke en gewenste veranderingen van beleid en het opvangen van onvoorziene omstandigheden. Wij maken voortdurend een afweging tussen onze bestuurlijke ambities en de daarvoor beschikbare middelen. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid Nota weerstandsvermogen Nota risicomanagement Financiële verordening gemeente West Maas en Waal Nota activabeleid Nota reserves en voorzieningen 2019 Belastingverordeningen 2022 Controleplan en Normenkader 2022
2011 2012 2013 2017 2019 2019 2021 2022
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Gemiddelde WOZ waarde (in € 1.000)
2022
317
310
325
42
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting 2022 na wijziging
Rekening 2022
Saldo 2022
Lasten
€ -788.052 N
€ -812.964 N
€ -640.438 N
€ 172.526 V
Baten
€ 33.541.465 V
€ 36.868.896 V
€ 37.224.419 V
€ 355.523 V
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
€ 32.753.413 V
€ 36.055.932 V
€ 36.583.981 V
€ 528.049 V
Toevoegingen aan reserves
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
Onttrekking uit reserves
€0 V
€ 35.000 V
€ 35.000 V
€0 V
Saldo mutaties in reserves programma
€0 V
€ 35.000 V
€ 35.000 V
€0 V
€ 32.753.413 V
€ 36.090.932 V
€ 36.618.981 V
€ 528.049 V
Resultaatbestemming
Gerealiseerde resultaat
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening.
43
RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN
Exploitatie
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting 2022 na wijziging
Rekening 2022
Saldo 2022
Programma 1 - Wonen, werken en recreëren
€ -5.616.800 N
€ -6.612.202 N
€ -6.035.291 N
€ 576.911 V
Programma 2 - Maatschappelijke zaken
€ -21.731.727 N
€ -23.579.589 N
€ -24.821.222 N
€ -1.241.633 N
Programma 3 - Fysieke leefomgeving
€ -7.610.963 N
€ -8.278.670 N
€ -8.238.165 N
€ 40.505 V
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid
€ -3.486.987 N
€ -4.002.009 N
€ -4.012.133 N
€ -10.124 N
Programma 5 - Bedrijfsvoering
€ -6.402.545 N
€ -7.478.907 N
€ -7.310.777 N
€ 168.130 V
Algemene dekkingsmiddelen
€ -788.052 N
€ -812.964 N
€ -640.438 N
€ 172.526 V
€ -45.637.074 N
€ -50.764.341 N
€ -51.058.026 N
€ -293.685 N
Programma 1 - Wonen, werken en recreëren
€ 3.366.707 V
€ 3.973.953 V
€ 4.870.003 V
€ 896.050 V
Programma 2 - Maatschappelijke zaken
€ 4.091.973 V
€ 4.131.141 V
€ 6.713.789 V
€ 2.582.648 V
Programma 3 - Fysieke leefomgeving
€ 4.877.533 V
€ 5.121.586 V
€ 5.491.102 V
€ 369.516 V
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid
€ 226.820 V
€ 266.877 V
€ 488.827 V
€ 221.950 V
Programma 5 - Bedrijfsvoering
€ 130.326 V
€ 187.650 V
€ 330.252 V
€ 142.602 V
Algemene dekkingsmiddelen
€ 33.541.465 V
€ 36.868.896 V
€ 37.224.419 V
€ 355.523 V
Totaal baten
€ 46.234.824 V
€ 50.550.103 V
€ 55.118.392 V
€ 4.568.289 V
€ 597.750 V
€ -214.238 N
€ 4.060.367 V
€ 4.274.605 V
- toevoeging aan reserves
€ -80.120 N
€ -258.320 N
€ -146.626 N
€ 111.694 V
- onttrekking aan reserves
€ 111.795 V
€ 727.693 V
€ 598.127 V
€ -129.566 N
Saldo mutaties in reserves
€ 31.675 V
€ 469.373 V
€ 451.502 V
€ -17.871 N
Gerealiseerd resultaat
€ 629.425 V
€ 255.135 V
€ 4.511.868 V
€ 4.256.733 V
Lasten
Totaal lasten Baten
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Resultaatbestemming
44
DEEL 2 - PARAGRAFEN
45
PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN ALGEMEEN Inleiding De paragraaf lokale heffingen bevat ten minste (BBV, artikel 10): 1. de geraamde inkomsten; 2. het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; 3. een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen; 4. een aanduiding van de lokale lastendruk; 5. een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. Gerealiseerde inkomsten De volgende inkomsten uit gemeentelijke belastingen en heffingen zijn in de jaarrekening opgenomen.
Omschrijving
Begroting 2022
Rekening 2022
Verschil 2022
Belastingen OZB-woning eigenaren OZB-niet woning eigenaren OZB-niet woning gebruikers Roerende zaakbelasting Hondenbelasting Toeristenbelasting (incl. watertoeristenbelasting) Forensenbelasting Totaal belastingen
€ 2.526.206 € 906.904 € 701.716 € 3.264 € 91.427 € 217.000 € 9.426 € 4.455.943
€ 2.547.736 € 857.334 € 678.643 € 2.905 € 94.664 € 218.385 € 4.266 € 4.403.933
€ 21.530 -€ 49.570 -€ 23.073 -€ 359 € 3.237 € 1.385 -€ 5.160 -€ 52.010
Heffingen Afvalstoffenheffing Brede rioolheffing (Niet woningen) Brede rioolheffing (woningen) Marktgeld Marktgeld (leges) Lijkbezorgingsrechten Leges Totaal heffingen
€ 2.285.000 € 258.660 € 2.262.340 € 5.076 € 4.836 € 14.012 € 1.431.920 € 6.261.844
€ 2.278.156 € 261.894 € 2.269.350 € 4.644 € 6.072 € 6.752 € 1.638.480 € 6.465.348
-€ 6.844 € 3.234 € 7.010 -€ 432 € 1.236 -€ 7.260 € 206.560 € 203.504
Totale opbrengst lokale heffingen
€ 10.717.787 € 10.869.281
€ 151.494
Toelichting lagere opbrengst OZB In 2022 is naar aanleiding van een bezwaar- en beroepsprocedure van een groot verzorging-/verpleeghuis in onze gemeente de WOZ-waarde verlaagd en het OZB-tarief aangepast omdat bleek dat ten onrechte het niet-woningtarief was toegepast voor het hele object, terwijl dit slechts voor een klein deel gerechtvaardigd bleek te zijn. Voor het overgrote deel blijkt betreffend WOZ-object te moeten worden aangeslagen voor het (lagere) woningtarief. Dit heeft tot gevolg gehad dat de OZB-opbrengst voor niet-woningen lager is geworden en voor woningen hoger. Een en ander is met terugwerkende kracht, dus ook voor de oudere belastingjaren (t/m 2018) gecorrigeerd. Per saldo is de totale OZB-opbrengst lager omdat voor woningen geen OZBaanslag voor het gebruik mag worden opgelegd. Kosten van afhandeling WOZ-bezwaren (BSR) De instroom aan WOZ-bezwaren vanuit de no-cure-no-paybureaus is landelijk ongekend hoog. In 2022 was al sprake van fors hogere proceskostenvergoedingen ad € 122.000 (bron: jaarrekening BSR) door de toename van het aantal bezwaren met tussenkomst van de no-cure-no-paybureaus. De verwachting is dat deze trend zich in 2023 doorzet. Dat hierdoor ook de uitvoeringskosten (afhandeling bezwaren) toenemen is evident.
46
Er komen maatregelen om de uitwassen van deze bureaus bij het indienen van bezwaren tegen de WOZwaarde aan te pakken. Dit kondigde staatssecretaris Marnix van Rij op 5 maart 2023 aan. Het informeel contact met de gemeenten krijgt een belangrijke functie in het bezwaarproces. De vergoedingen voor het bezwaar maken mogen niet meer worden uitgekeerd aan no-cure-no-paybureaus en ze worden verlaagd. De VNG werkt met het ministerie van Financiën aan de verdere uitwerking van de nieuwe regels die in de loop van 2024 moeten worden ingevoerd. Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen Na de begrotingsbehandeling actualiseren wij jaarlijks de verordeningen op het gebied van de lokale heffingen. In december voorafgaande aan het heffingsjaar bieden wij u deze ter vaststelling aan. De verordening afvalstoffenheffing wordt jaarlijks geactualiseerd en vastgesteld door het AB van de GR-Avri. Er is onderscheid te maken tussen: 1. Opbrengsten als algemene dekkingsmiddelen Dit zijn onroerende zaakbelastingen, roerende zaakbelastingen, forensenbelasting, hondenbelasting, en (water)toeristenbelasting. 2. Opbrengsten die direct dienen ter dekking van gemaakte kosten (bestemmingsheffingen) Tot deze categorie horen rioolheffing, afvalstoffenheffing, lijkbezorgingsrechten, marktgelden en leges.
Uitgangspunt is dat we de kosten terugverdienen met de opbrengsten van de betreffende belasting of leges. Ons uitgangspunt is om volledig kostendekkende tarieven te hanteren. ONROERENDE ZAAK BELASTINGEN Algemeen Onder de naam ‘onroerende zaakbelastingen’ (OZB) heffen wij: 1. Bij niet-woningen: een gebruikersbelasting en een eigenarenbelasting; 2. Bij woningen: alleen een eigenarenbelasting. Voor 2022 baseerden wij de OZB-heffing op de WOZ-taxaties met waardepeildatum 1 januari 2021. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van onroerende zaakbelastingen 2022. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de OZB-tarieven gelden deze beleidsuitgangspunten: - OZB is een algemeen dekkingsmiddel, er wordt geen relatie gelegd met de bijbehorende kosten; - Tariefdifferentiatie (gebruik niet-woningen, zakelijk recht niet-woningen en zakelijk recht woningen); - Kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk. Tarieven De ontwikkeling van de OZB-tarieven in de afgelopen jaren ziet er als volgt uit: Soort
2019
2020
2021
2022
Tarief Woningen - zakelijk recht - feitelijk gebruik
0,1186% n.v.t.
0,1111% n.v.t.
0,1033% n.v.t.
0,0951% n.v.t.
Tarief Niet-woningen - zakelijk recht - feitelijk gebruik
0,2455% 0,2290%
0,2442% 0,2236%
0,2633% 0,2535%
0,2578% 0,2562%
47
Opbrengsten In 2022 registreerden wij de volgende opbrengsten met onroerende zaak belastingen: Begroting Rekening Verschil Omschrijving 2022 2022 2022 OZB-opbrengst Totale opbrengst OZB gebruik niet woningen Totale opbrengst eigendom niet woningen Totale opbrengst eigendom woningen
€ 701.716 € 906.904 € 2.526.206
€ 678.643 € 857.334 € 2.547.736
-€ 23.073 -€ 49.570 € 21.530
Totale opbrengst OZB
€ 4.134.826
€ 4.083.713
-€ 51.113
ROERENDE ZAAKBELASTINGEN Algemeen Onder de naam 'Belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten' (kortweg: RZB) heffen wij een belasting over roerende objecten, zoals woonwagens en woonschepen. De tarieven en de manier van heffen zijn gelijk aan die van de OZB. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten 2022. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de RZB-tarieven gelden deze beleidsuitgangspunten: - RZB is een algemeen dekkingsmiddel, er wordt geen relatie gelegd met de bijbehorende kosten; - Tariefdifferentiatie (gebruik niet-woningen, zakelijk recht niet-woningen en zakelijk recht woningen); - Tarieven RZB zijn gelijk aan tarieven OZB; - Kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk. Tarieven De tarieven voor de roerende zaakbelastingen zijn gelijk aan de tarieven van onroerende zaakbelastingen. Opbrengsten In 2022 realiseerden wij de volgende opbrengsten: Begroting Omschrijving 2022
Rekening 2022
Verschil 2022
Opbrengst RZB
€ 3.264
€ 2.905
-€ 359
Totale opbrengst RZB
€ 3.264
€ 2.905
-€ 359
HONDENBELASTING Algemeen Onder de naam 'hondenbelasting' heffen wij een directe belasting voor het houden van een hond. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van hondenbelasting 2022. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven gelden deze beleidsuitgangspunten: - Hondenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel; - Tariefdifferentiatie (1e hond, meerdere honden en kenneltarief); - Kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk.
48
Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor de hondenbelasting in de afgelopen jaren ziet er als volgt uit: Soort
2019
2020
Tarieven hondenbelasting - 1e hond - 2de en volgende hond - kenneltarief
€ 18,50 € 37,00 € 111,00
€ 18,59 € 37,19 € 111,59
Opbrengsten In 2022 realiseerden wij de volgende opbrengsten met hondenbelasting: Begroting Rekening Omschrijving 2022 2022
2021
€ 36,00 € 72,00 € 216,00
2022
€ 36,18 € 72,36 € 217,08
Verschil 2022
Opbrengst hondenbelasting
€ 91.427
€ 94.664
€ 3.237
Totale opbrengst hondenbelasting
€ 91.427
€ 94.664
€ 3.237
TOERISTENBELASTING EN WATERTOERISTENBELASTING Algemeen Onder de naam 'toeristenbelasting' en 'watertoeristenbelasting' heffen wij een directe belasting van personen die niet in onze gemeente wonen maar wel in onze gemeente overnachten. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2022 en verordening op de heffing en invordering van watertoeristenbelasting. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de toeristenbelasting en de watertoeristenbelasting gelden de volgende beleidsuitgangspunten: - Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting zijn een algemeen dekkingsmiddel; - Met geïnteresseerde ondernemers is een vaststellingsovereenkomst gesloten voor vaste stand- en ligplaatsen om zonder administratieve last de jaarlijkse heffing te bepalen; - Kwijtschelding is niet mogelijk; - Heffing vindt plaats na afloop van het kalenderjaar. Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor toeristen- en watertoeristenbelasting ziet er als volgt uit: Soort Tarief per persoon per nacht Toeristenbelasting Watertoeristenbelasting
2019
€ 1,00 € 1,00
2020
€ 1,00 € 1,00
2021
€ 1,20 € 1,20
2022
€ 1,20 € 1,20
Opbrengsten In 2022 realiseerden wij de volgende opbrengsten met toeristen- en watertoeristenbelasting: Begroting Rekening Verschil Omschrijving 2022 2022 2022 Opbrengst toeristenbelasting
€ 217.000
€ 218.385
€ 1.385
Totale opbrengst toeristenbelasting
€ 217.000
€ 218.385
€ 1.385
49
FORENSENBELASTING Algemeen Onder de naam "Forensenbelasting" heffen wij een directe belasting van personen die, zonder in onze gemeente hoofdverblijf te hebben, meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zichzelf of hun gezin een gemeubileerde woning in onze gemeente beschikbaar houden. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van forensenbelasting 2022. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de forensenbelasting gelden deze beleidsuitgangspunten: - Forensenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel, er wordt geen relatie gelegd met de bijbehorende kosten; - Kwijtschelding is niet mogelijk. Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor de forensenbelasting ziet er als volgt uit: Soort
2019
2020
2021
2022
Tarief forensenbelasting (per woning)
€ 541,23
€ 382,83
€ 426,33
€ 428,46
Opbrengsten In 2022 realiseerden wij de volgende opbrengsten met de forensenbelasting: Begroting Rekening Omschrijving 2022 2022
Verschil 2022
Opbrengst forensenbelasting
€ 9.426
€ 4.266
-€ 5.160
Totale opbrengst forensenbelasting
€ 9.426
€ 4.266
-€ 5.160
AFVALSTOFFENHEFFING Algemeen De gemeenschappelijk regeling Afvalverwijdering Rivierenland (GR-Avri) verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. De kosten van Avri worden gedekt met de inkomsten uit de afvalstoffenheffing: een belasting voor het inzamelen en verwerken van afval. Gemeentelijke kaders Het AB van de GR-Avri stelt de Verordening afvalstoffenheffing vast. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de afvalstoffenheffing gelden deze beleidsuitgangspunten: - volledig kostendekkende tarieven; - vast en variabel deel van het tarief; - kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk.
50
Tarieven De ontwikkeling van de vaste en variabele tarieven voor de afvalstoffenheffing ziet er als volgt uit: Soort
2019
2020
2021
2022
€ 169,00
€ 211,00
€ 270,00
€ 279,00
€ 1,00 € 0,80
€ 1,20 € 0,96
€ 1,00 € 0,80
€ 1,00 € 0,80
Vast tarief afvalstoffenheffing (per huishouden) Variabel tarief afvalstoffenheffing (per inworp restafval) - grondgebonden woning - hoogbouw
Verder werden in onze gemeente in 2022 de navolgende opslagen op het basistarief gehanteerd (pluspakket): - verwijderen zwerfafval (€ 3,40 per huishouden); - extra gft-inzameling in de zomermaanden (€ 7,53 per huishouden)*; - financiële compensatieregeling voor inwoners met medisch- en incontinentieafval (€ 2,50 per huishouden). * In 2022 is door omstandigheden (personeelstekort bij Avri) de extra zomerinzameling niet uitgevoerd. Als alternatief kon gebruik worden gemaakt van gratis bio-afvalzakken en zal in 2023 éénmalig een bedrag van € 5,- per huishouden worden teruggeven aan onze inwoners. RIOOLHEFFING Algemeen Onder de naam 'rioolheffing' heffen wij een belasting van degene die bij het begin van het belastingjaar eigenaar is van een perceel dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2022. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de rioolheffing gelden deze beleidsuitgangspunten: - volledig kostendekkende tarieven; - kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk; - eventuele jaarsaldi worden verrekend met de voorziening riolering.
Kosten In het onderstaande overzicht op hoofdlijnen inzicht in de kosten van de gemeentelijke riolering: Begroting Rekening Verschil Berekening kostendekkendheid rioolheffing 2022 2022 2022 Lasten taakveld 7.2 riolering € 1.889.135 € 1.759.308 € 129.827 Inkomsten taakveld 7.2 riolering -€ 18.582 -€ 39.747 € 21.165 Mutatie voorziening -€ 89.667 € 83.567 -€ 173.234 Netto kosten taakveld 7.2 riolering € 1.780.886 € 1.803.128 -€ 22.242 Extracomptabele toerekening kosten: Aanslag oplegging BSR Aandeel tractiemiddelen Overhead Rente BTW Totale kosten
€ 20.000 € 23.164 € 218.014 € 169.947 € 308.989 € 2.521.000
€ 20.000 € 23.164 € 218.014 € 169.947 € 296.991 € 2.531.244
€0 €0 €0 €0 € 11.998 -€ 10.244
Baten rioolheffing
€ 2.521.000
€ 2.531.244
€ 10.244
100,0%
100,0%
Kostendekkendheid
51
Tarieven De ontwikkeling van de tarieven Rioolheffing ziet er als volgt uit: Soort
2019
2020
2021
2022
Tarief Rioolheffing (per perceel)
€ 276,00
€ 270,00
€ 270,00
€ 270,00
MARKTGELDEN Algemeen Onder de naam marktgeld heffen wij een recht voor het gebruik van enig gedeelte van openbare gebouwen, terreinen, pleinen of straten, die zijn aangewezen voor het houden van markten. Het marktgeld wordt geheven van degene aan wie de standplaats is toegewezen dan wel degene die de standplaats inneemt. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2022. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor marktgeld gelden deze beleidsuitgangspunten: - bij marktgeld geldt een maximale kostendekkendheid van 100%; - kwijtschelding is niet mogelijk. Kosten In het onderstaande overzicht geven wij u op hoofdlijnen inzicht in de kostendekkendheid van de markten. Begroting
Rekening
Verschil
Berekening kostendekkendheid marktgeld
2022
2022
2022
Lasten grootboek markt (taakveld 3.3 bedrijvenloket)
€ 14.565
€ 6.412
-€ 8.153
Inkomsten markt (pacht & leges)
-€ 9.845
-€ 11.680
€ 1.835
Kosten volgens de boekhouding
€ 4.720
-€ 5.267
-€ 9.987
Extra comptabele kosten
€ 12.500
€ 12.500
€0
Totale lasten
€ 17.220
€ 7.233
-€ 9.987
Baten marktgeld
€ 5.076
€ 4.644
-€ 432
Kostendekkendheid
29,5%
64,2%
Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor de marktgelden ziet er als volgt uit: Soort
2019
2020
2021
2022
Tarieven marktgeld (per strekkende meter) Incidenteel / per keer
€ 1,50
€ 1,53
€ 1,56
€ 1,59
Per kwartaal
€ 17,50
€ 18,11
€ 18,47
€ 18,84
52
LIJKBEZORGINGRECHTEN Algemeen Wij heffen rechten voor het gebruik van de begraafplaats en voor het verlenen van onze diensten in verband met de begraafplaats. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van lijkbezorgingsrechten 2022. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de lijkbezorgingsrechten gelden deze beleidsuitgangspunten: - bij lijkbezorgingsrechten geldt een maximale kostendekking van 100%; - kwijtschelding is niet mogelijk; - bij de kostendekkendheid van lijkbezorgingsrechten wordt nog geen rekening gehouden met toerekenbare kosten zoals overhead. Kostendekkendheid In het onderstaande overzicht krijgt u op hoofdlijnen inzicht in de kostendekkendheid van de begraafplaatsen.
Berekening kostendekkendheid begraafrechten
Begroting 2022
Rekening 2022
Verschil 2022
lasten taakveld 7.5 begraafplaatsen inkomsten (pacht, leges en afkoop onderhoud) totale lasten
€ 37.316 -€ 18.271 € 19.045
€ 30.101 -€ 8.380 € 21.721
-€ 7.215 -€ 9.891 -€ 2.676
baten begraafrechten
-€ 14.012
-€ 6.752
-€ 7.260
Kostendekkendheid
73,6%
31,1%
Tarieven De ontwikkeling van de tarieven van het lijkbezorgingsrecht ziet er als volgt uit: Soort
2019
2020
2021
2022
Belangrijkste tarieven lijkbezorgingsrecht - begraven (1.1 tarieventabel) - bijzetten van een urn (2.1 tarieventabel) - begraafrecht (6.1a tarieventabel)
€ 259,00 € 130,00 € 2.003,00
€ 262,00 € 133,00 € 2.197,60
€ 268,00 € 136,00 € 2.242,00
€ 273,00 € 138,00 € 2.287,00
LEGES Algemeen Onder de naam ‘leges‘ heffen wij verschillende rechten van het genot van door ons verstrekte diensten, genoemd in de legesverordening en de daarbij behorende tarieventabel. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van leges 2022. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de leges gelden deze beleidsuitgangspunten: - een maximale kostendekking van 100%; - kwijtschelding is niet mogelijk.
53
Tariefberekening In de volgende tabellen worden de belangrijkste legestarieven inclusief kostendekkendheid toegelicht. De belangrijkste leges zijn: leges voor Omgevingsvergunning (incl. bouwcontrole en bouw- en woningtoezicht), bestemmingsplannen en rij- en reisdocumenten.
Omgevingsvergunningen We tonen de berekening van de kostendekkendheid en daarna de ontwikkeling van de belangrijkste tarieven.
Berekening kostendekkendheid omgevingsvergunningen
Begroting 2022
Rekening 2022
lasten taakveld 8.3 (grb. Bouwcontrole & BWT) inkomsten bouwcontrole & bouw- en woningtoezicht totale lasten
€ 2.584.458 -€ 50.000 € 2.534.458
€ 2.515.702 -€ 65.000 € 2.450.702
€ 68.756 € 15.000 € 83.756
baten omgevingsvergunningen
€ 1.032.898
€ 1.020.257
-€ 12.641
40,0%
40,6%
Kostendekkendheid
Verschil 2022
Soort
2019
2020
2021
2022
Belangrijkste tarief minimumtarief omgevingsvergunning (art. 2.3.1.1.1)
€ 182,71
€ 243,50
€ 283,70
€ 289,00
Bestemmingsplannen We tonen de berekening van de kostendekkendheid en daarna de ontwikkeling van de belangrijkste tarieven.
Berekening kostendekkendheid bestemmingsplannen
Begroting 2022
Rekening 2022
Verschil 2022
lasten taakveld 8.1 (grb. Bestemmingsplannen) inkomsten bestemmingsplannen totale lasten
€ 439.421 €0 € 439.421
€ 500.721 -€ 35.202 € 465.519
-€ 61.300 € 35.202 -€ 26.098
baten bestemmingsplannen
€ 126.164
€ 268.633
€ 142.469
28,7%
57,7%
Kostendekkendheid
Soort
2019
2020
2021
2022
Belangrijkste tarief minimumtarief afwijking bestemmingsplan (art. 2.3.4.1)
€ 274,04
€ 282,00
€ 341,25
€ 348,00
54
Rij- en reisdocumenten We tonen de berekening van de kostendekkendheid en daarna de ontwikkeling van de belangrijkste tarieven.
Berekening kostendekkendheid rij- en reisdocumenten
Begroting 2022
Rekening 2022
Verschil 2022
lasten taakveld 0.2 (burgerzaken) inkomsten burgerzaken totale lasten
€ 350.288 €0 € 350.288
€ 395.954 €0 € 395.954
-€ 45.666 €0 -€ 45.666
baten leges rij- en reisdocumenten
€ 202.927
€ 248.032
€ 45.105
57,9%
62,6%
2020
2021
Kostendekkendheid
Soort Belangrijkste tarieven Rijbewijs (artikel 1.3.1.1) ID-kaart (artikel 1.2.1.8) Paspoort (artikel 1.2.1.1.a)
2019
€ 39,75 € 52,20 € 66,70
€ 40,65 € 58,30 € 73,20
€ 41,00 € 64,00 € 74,75
2022
€ 41,60 € 68,50 € 75,80
ONTWIKKELING LOKALE LASTENDRUK Algemeen In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de lokale lastendruk weergegeven. Werkelijk Werkelijk % Lokale lastendruk 2021 2022 wijziging Onroerende zaakbelastingen (gemiddeld*) Afvalstoffenheffing Brede rioolheffing
€ 310,93 € 270,00 € 270,00
€ 309,08 € 279,00 € 270,00
-0,60% 3,33% 0,00%
Totale lastendruk
€ 850,93
€ 858,08
0,84%
* Om appels met appels te kunnen vergelijken wordt jaarlijks de gemiddelde WOZ-waarde van een woning in onze gemeente (bron: Waarderingskamer) vergeleken met het voorgaande jaar. Dit zegt dus niets over wat onze inwoners daadwerkelijk moeten betalen omdat iedere WOZ-waarde uniek is. Evenmin zegt het iets over de OZB-opbrengst in onze gemeente. Met andere woorden: als het percentage wijziging in bovenstaande tabel negatief is, kan de OZB-opbrengst evengoed positief zijn. In het hoofdstuk hiervoor over de OZB is een tabel opgenomen met verschillen tussen de raming en de realisatie van de OZB-opbrengst. Uitgangspunten voor de berekening van de lokale lastendruk - gemiddelde WOZ waarde woningen (2021, peildatum 1-1-2020): € 301.000 - gemiddelde WOZ waarde woningen (2022, peildatum 1-1-2021): € 325.000 - afvalstoffenheffing: vergelijking op basis van het vaste tarief - OZB en rioolheffing zijn eigenaarsheffingen. Afvalstoffenheffing is een gebruikersheffing.
55
Voor uw informatie is onderstaande tabel toegevoegd met vergelijkingscijfers.
Vergelijk met buurgemeenten
gemeente Druten
gemeente Maasdriel
gemeente WMW
Onroerende zaakbelastingen Afvalstoffenheffing Brede rioolheffing
€ 337,03 € 195,03 € 238,00
€ 321,10 € 279,00 € 237,89
€ 309,08 € 279,00 € 270,00
Totale lastendruk
€ 770,06
€ 837,99
€ 858,08
KWIJTSCHELDINGSBELEID Als een belastingplichtige niet of te weinig financiële middelen heeft om de belastingaanslag te voldoen, kan de belastingplichtige bij de BSR verzoeken om kwijtschelding. Alle belastingplichtigen die een inkomen hebben dat 100% van het minimuminkomen (volgens bijstandsnorm) of lager bedraagt, komen mogelijk in aanmerking voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding.
Kwijtscheldingen Bedrag verleende kwijtschelding Onroerende zaakbelastingen Hondenbelasting Rioolheffing Afvalstoffenheffing Totaal verleende kwijtschelding
Werkelijk 2021
€0 € 1.631 €0 € 49.078 € 50.709
Werkelijk 2022
€0 € 1.453 €0 € 49.957 € 51.410
% wijziging
0% -11% 0% +2% +1,4%
56
PARAGRAAF WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ALGEMEEN De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat (BBV, artikel 11 lid 2): a. een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; b. een inventarisatie van de risico's; c. het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's; d. een kengetal voor de: 1a netto schuldquote; 1b netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 2 solvabiliteitsratio; 3 grondexploitatie; 4 structurele exploitatieruimte; 5 belastingcapaciteit e. een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Inleiding Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om niet-reguliere kosten die onverwacht en substantieel zijn op te kunnen vangen, zonder dat de uitvoering van de taken en de bedrijfsvoering in gevaar komt. Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de financiële positie van onze gemeente is. Voor het beoordelen van de ‘weerstand‘ is inzicht nodig in de omvang en de achtergronden van de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het gaat hierbij alleen om risico's waarvoor geen of wellicht onvoldoende verzekeringen zijn afgesloten, voorzieningen zijn gevormd of budgetten binnen de begroting beschikbaar zijn. Gemeentelijke kaders Het gemeentelijke beleid is vastgelegd in de nota Weerstandsvermogen 2012. In deze nota heeft u het volgende bepaald: 1.
Het college stelt een nota Risicomanagement op met de methodiek van risicomanagement en de inrichting van de organisatie op het gebied van risicomanagement; 2. De informatievoorziening richting u verloopt via de paragraaf Weerstandsvermogen bij begroting en jaarverslag en met een bijlage met de risico-inventarisatie; 3. De weerstandsratio dient minimaal 1,2 en mag maximaal 2,0 te zijn. Dit op basis van het aangenomen amendement raadsvergadering 14 november 2019 bij de vaststelling van de Nota Reserves en Voorzieningen 2019. De nota Risicomanagement stelden wij in 2013 vast. Uitgangspunt is de structurele inpassing van risicomanagement in onze bedrijfsvoering en beleid. Vooral het verhogen van het risicobewustzijn is een speerpunt, met speciale aandacht voor de grote projecten. Het proces van risicomanagement verloopt volgens de volgende stappen: Identificatie - Analyse en beoordeling - Beheersing - Rapportage en monitoring. RISICOMANAGEMENT Risicomanagement geven wij sinds 2013 als volgt vorm: 1. Formele inbedding van risicomanagement in onze organisatie; Risicomanagement is de verantwoordelijkheid van het management. Binnen het team Financiële en Juridische Zaken hebben wij een coördinator risicomanagement aangewezen. Het monitoren van de risico’s is een continu proces. 2.
Structurele inpassing risicomanagement in de reguliere werkzaamheden; De paragraaf risicomanagement maakt standaard onderdeel uit van onze beleidsdocumenten. 3. Risicoregister bijhouden. Het gaat hierbij om het continu inventariseren, beoordelen en analyseren van risico's, deze kwantificeren en hier een kansberekening op toepassen.
57
WEERSTANDSCAPACITEIT Berekening weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit geeft aan welke middelen wij beschikbaar hebben om eventuele tegenvallers op te vangen. Zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande zaken. De weerstandscapaciteit delen we op in structureel en incidenteel. Structurele weerstandscapaciteit De structurele weerstandscapaciteit is opgebouwd uit de: 1. Onbenutte belastingcapaciteit; 2. Vrije begrotingsruimte Ad 1. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de mogelijkheden die wij als gemeente nog hebben om binnen de wettelijke grenzen onze belastingopbrengsten te verhogen.
Onbenutte belastingcapaciteit
Begroting 2022
Werkelijk 2022
Onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit: a. Onroerende zaakbelastingen b. Brede rioolheffing c. Leges
€ 1.187.000 €0 p.m.
€ 1.275.500 €0 p.m.
Totaal onbenutte belastingcapaciteit
€ 1.187.000
€ 1.275.500
Toelichting: a. Onroerende zaakbelastingen Voor de OZB kan de zogenaamde artikel 12-norm gehanteerd worden. Op basis van de meicirculaire 2021 is deze norm 0,18% voor het jaar 2022. De onbenutte capaciteit berekenen we als volgt:
Berekening onbenutte belastingcapaciteit OZB WOZ-waarde woningen niet-woningen Totale waarde
grondslag
bedrag
€ 2.588.000.000 € 389.500.000 € 2.977.500.000
Gerealiseerde opbrengsten woningen niet-woningen Totaal gerealiseerde OZB-opbrengst
€ 2.548.000 € 1.536.000 € 4.084.000
Maximale opbrengst (artikel 12-norm)
€ 5.359.500
Onbenutte capaciteit OZB
€ 1.275.500
b. Brede rioolheffing Bij de rioolheffing is het uitgangspunt volledige kostendekkendheid. Dus is er geen sprake van onbenutte belastingcapaciteit.
58
c. Leges Bij de heffing van leges is het uitgangspunt volledige kostendekkendheid. Van belang hierbij is of het totale bedrag aan legesinkomsten de aan de specifieke dienstverlening toegerekende lasten al dan niet volledig dekken. Wij kunnen deze kosten niet volledig per product in beeld brengen, hiervoor is een verfijning van de kostentoerekening noodzakelijk. Gelet op de grote administratieve last die dit met zich meebrengt kiezen wij hier vooralsnog niet voor. De onbenutte capaciteit ramen wij daarom vooralsnog pro memorie. Ad 2. Vrije begrotingsruimte Op basis van de het rekeningresultaat 2022 en de onzekere verwachtingen over 2023, ook bezien in het licht van de stijgende rente, salariskosten, energie- en grondstoffenprijzen, nemen wij hier geen bedrag op. Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit de: 1. Algemene reserve; 2. Bestemmingsreserves, waarvan de bestemming nog kan worden gewijzigd; 3. Stille reserves; 4. Post onvoorzien – incidenteel; 5. Incidentele beleidsruimte. Ad 1. Algemene reserve Stand Algemene reserve
claims
€ 11.599.145
Saldo Algemene reserve per 31-12-2022 Claims die nog tot uitgaven leiden MFA Maasbommel - vrijval boekwaarde MFA Maasbommel - dekking tekort (maximaal) Stimulering woningbouw maasdorpen Profilering Maasbommel als Hanzestad Implementatie Omgevingswet Vondsten 'Over de Maas' Voorbereidingskrediet expeditie 'Over de Maas' totaal claims
bedrag
€ 1.080.427 € 305.156 € 118.363 € 23.278 € 23.146 € 22.000 € 10.550 € 1.582.920 € 10.016.225
Beschikbaar deel Algemene reserve
Op basis van bovenstaande opsomming rekenen wij daarom met een bedrag van € 10.016.225. Ad 2. Bestemmingsreserves Wij hebben de aanwezige bestemmingsreserves beoordeeld op de noodzaak van handhaving. Hiervan is sprake als er claims op liggen of er vastgesteld beleid mee moet worden gerealiseerd. Als u als raad de bestemming nog kunt wijzigen en een ’vrije‘ keuze heeft om de reserve anders in te zetten, valt deze onder de incidentele weerstandscapaciteit. Het gaat hierbij om de volgende bestemmingsreserves:
Stand bestemmingsreserves
claims
bedrag
Beschikbare bestemmingsreserves Reserve bovenwijkse voorzieningen per 31-122022 Reserve Stimuleringsfonds recreatie en toerisme per 31-12-2022
€ 133.881
€ 555.286
€ 44.175
€ 101.674
totaal claims
€ 178.056
Beschikbaar deel bestemmingsreserves
€ 478.904
59
De claim bij reserve stimuleringsfonds R&T van € 40.175 is bestemd voor uitvoering van de visie vrijetijdseconomie. Ad 3. Stille reserves Hierbij gaat het om de overwaarde van gemeentelijke bezittingen die direct verkoopbaar zijn zonder dat de bedrijfsvoering of het gemeentelijke beleid wordt beïnvloed. De overwaarde is het verschil tussen de verwachte verkoopopbrengst en de boekwaarde per 31 december 2022. Wij hebben onze bezittingen beoordeeld op de uitgangspunten. Het overgrote deel van onze bezittingen is nodig voor de bedrijfsvoering, bijvoorbeeld ons gemeentehuis. Een ander belangrijk deel is van belang voor de uitvoering van ons gemeentelijke beleid. Dit geldt bijvoorbeeld voor de onderwijs- en welzijnsgebouwen. Naast de gebouwen hebben wij nog aandelen Vitens in ons bezit. Deze aandelen zijn echter moeilijk verhandelbaar, omdat deze altijd in handen van overheidslichamen moeten blijven. Als gevolg van alle ontwikkelingen heeft alleen het Buitenbad in Dreumel nog een (theoretische) waarde in het kader van de stille reserves. Omdat deze stille reserve niet te verzilveren is, er is geen voornemen het zwembad te verkopen, is het niet terecht deze mee te nemen in de berekening. Dit is ook het standpunt van de toezichthouder, de provincie Gelderland. Ad 4. Post Onvoorzien - incidenteel De incidentele post Onvoorzien is voor 2021 € 25.000.
In 2022 is hierop geen aanspraak gemaakt. Ad 5. Incidentele beleidsruimte In de jaarrekening 2022 is geen sprake van een post 'Incidentele beleidsruimte'. Totaaloverzicht weerstandscapaciteit De totale weerstandscapaciteit van de gemeente ziet er als volgt uit: Begroting Werkelijk Overzicht weerstandscapaciteit 2022 2022 Structurele weerstandscapaciteit Onbenutte belastingcapaciteit Vrije begrotingsruimte - structureel Saldo structurele weerstandscapaciteit Incidentele weerstandscapaciteit Algemene reserve Bestemmingsreserves Stille reserves Post onvoorziene uitgaven Incidentele beleidsruimte en stelpost nieuw beleid Saldo incidentele weerstandscapaciteit
€ 1.187.000 €0 € 1.187.000
€ 1.275.500 €0 € 1.275.500
€ 6.804.404 € 10.016.225 € 294.000 € 478.904 €0 €0 € 25.000 € 25.000 €0 €0 € 7.123.404 € 10.520.129
RISICOPROFIEL Bij dit onderdeel presenteren wij de risico's. Wij hebben de risico-inventarisatie geactualiseerd, de risico's geanalyseerd en beoordeeld en zoveel mogelijk gekwantificeerd. Deze risico's zullen zich immers nooit allemaal in hetzelfde jaar voordoen. We hebben onze risico’s als volgt onderverdeeld: - Aansprakelijkheidsrisico’s; - Risico’s op eigendommen; - Risico’s van de bedrijfsvoering; - Financiële risico’s - Economische omstandigheden - Grondexploitatie - Verbonden partijen
60
- Open-einde regelingen - Grote projecten - Overige financiële risico’s Wij maken hierbij ook een verdeling naar incidentele risico’s en structurele risico’s. De incidentele risico’s hebben vooral betrekking op het onderdeel Financiële risico’s - economische omstandigheden. In het Risicoregister (zie bijlage 4) staat een actueel overzicht. Op hoofdlijnen zien onze risico’s er als volgt uit: Overzicht risico's
Begroting 2022
Werkelijk 2022
Categorie risico's Aansprakelijkheid Eigendommen Bedrijfsvoering Financieel Saldo risico's
€ 70.000 € 39.000 € 754.000 € 1.034.000 € 1.897.000
€ 85.000 € 57.000 € 798.000 € 1.447.000 € 2.387.000
Onderverdeling risico's Incidentele risico's Structurele risico's Saldo risico's
€ 388.000 € 1.509.000 € 1.897.000
€ 552.000 € 1.835.000 € 2.387.000
1. Aansprakelijkheid (totaal risico € 85.000) Binnen dit onderdeel vallen risico's op het gebied van: - Bedrijfsongevallen - Nalatigheid of onrechtmatig handelen - Fraude, diefstal - Planschade - Schadeclaims De risico's zijn in de meeste gevallen beperkt door maatregelen te nemen. Zoals fysieke en administratieve maatregelen, het volgen van de procedures en het afsluiten van verzekeringen. Ook hebben wij diverse budgetten beschikbaar, bijvoorbeeld om ons eigen risico te dekken. Op het gebied van planschade sluiten wij overeenkomsten met de ontwikkelaars. 2. Eigendommen (risico € 57.000) De risico’s van onze eigendommen hebben wij aanzienlijk beperkt door het afsluiten van brand- en stormschadeverzekeringen. Zaken zoals vandalisme en diefstal zijn echter uitgesloten van de verzekering. Daarnaast voeren wij voor onze eigendommen planmatig beheer en onderhoud uit. Dit doen wij op basis van de beheerplannen en actuele inspecties. De hiervoor noodzakelijke budgetten staat in de begroting en actualiseren we periodiek. Ook vervuiling van de openbare ruimte is een risico. Via frequentere controle door BOA's proberen we dit probleem preventief aan te pakken. 3.
Bedrijfsvoering (risico € 798.000) De risico's in de bedrijfsvoering gaan over afwezigheid van personeel wegens ziekte of anderszins, het vertrek van personeel en noodzakelijke (tijdelijke en duurdere) vervanging, het disfunctioneren van personeel (frictiekosten) en ICT. Het risico voor het werven van kwalitatief goed personeel is toegenomen. Dit is niet specifiek voor onze gemeente, maar is een landelijk fenomeen. ICT-problemen kunnen computeruitval tot gevolg hebben. Hierdoor kan mogelijk de dienstverlening niet gegarandeerd worden en onze medewerkers niet (optimaal) werken. Bij de afwikkeling van de dienstverleningsovereenkomst met de bedrijfsvoeringsorganisatie is een dispuut ontstaan over de afrekening van het meerwerk. Onder de bedrijfsvoeringsrisico's vallen ook de fiscale risico's. Fiscale wetgeving is bij lagere overheden complex en soms voor meerdere uitleg vatbaar. Het boekenonderzoek 2017-2020 is in 2022 succesvol verlopen. In november 2022 stelden wij het Strategisch Fiscaal Beleidsplan vast. Dit in het kader van een nieuw convenant Horizontaal Toezicht met de belastingdienst dat in juni wordt getekend.
61
4. Financieel (risico € 1.447.000) De risico's bij dit onderdeel hebben betrekking op economische ontwikkelingen, de grondexploitaties, verbonden partijen, open-einde regelingen, grote projecten en overige financiële risico's. a. Economische ontwikkelingen (risico € 520.000) Ons risicobeleid wat betreft de economische ontwikkelingen is gericht op verminderen. Op basis van actuele informatie hebben wij de budgetten afgelopen tijd bijgesteld. Dit geldt voor loon- en prijsontwikkeling, maar ook voor te ontvangen bouwleges. Daarnaast zijn hier risico's ingeschat van het zandwinningscontract, het risico op faillissement van partners in grondzaken, lagere OZB als gevolg van leegstand en toenames van bezwaren en hogere kwijtscheldingen van gemeentelijke belastingen. De BSR geeft aan dat het aantal waardebezwaren door no-cure no-pay bureaus fors toeneemt. Door staatssecretaris zijn maatregelen aangekondigd in de sfeer van wijziging in de wetgeving. Als gevolg van economische instabiliteit ontstaan door de inval van Rusland in de Oekraine zijn grondstoffen schaarser en zijn de energiekosten fors gestegen. Ook in de afgesloten CAO heeft een substantiele salarisverhoging plaatsgevonden ter compensatie van de gestegen prijzen. b. Grondexploitatie (risico € 125.000) In het kader van de grondexploitaties zijn wij op grond van de voorschriften verplicht de verliezen te nemen.