2023-125 BA ARN - Jaarverslag ARN 2022

28

ARN B.V. Jaarverslag 2022

Na de verkiezingen waren er veel nieuwe gezichten onder de lokale bestuurders binnen de MARN. Een aanleiding om alle colleges van Burgemeester en Wethouders van de MARN-gemeenten eens uit te nodigen om de eigen vergadering op locatie van ARN te houden en tegelijk ‘hun’ ARN te bezoeken. Verschillende colleges hebben deze kans aangegrepen. Voor gemeenten in de regio is de variëteit aan verwerkings- en recyclemogelijkheden een eye opener. Minstens zo belangrijk is de mogelijkheid om op de warmte van ARN aangesloten te worden of op een andere manier profijt te hebben van de energie van ARN. Op basis van de ­Regionale Energiestrategie (RES) voor de provincie ­Gelderland heeft ARN een belangrijke plaats in de Warmtestrategie. Gemeenten zijn ‘in’ voor een passende oplossing van een deel van de lokale opgaven die de energietransitie hen stelt.

Monique Flederus, Inkoper

ARN heeft de volgende kernwaarden hoog in het vaandel staan: • Rechtmatig: We handelen in overeenstemming met geldende wet- en regelgeving en verlangen dit ook van onze opdracht­ nemers. • Doelmatig: We gaan zorgvuldig en zo efficiënt mogelijk om met de beschikbare middelen. • Integer: We hebben respect voor de positie en belangen van marktpartijen en willen optreden als een betrouwbare opdrachtgever die zich houdt aan zijn afspraken. Wij verlangen dit ook van onze opdrachtnemers.

Raad van Commissarissen Over trends in bredere zin (bijv. macro-economisch of politiek) die van invloed zijn op de organisatie en op duurzaamheidsprioriteiten, over belangrijke gebeurtenissen, successen en over zaken die nog voor verbetering vatbaar zijn, wordt met de Raad van Commissarissen (RvC) periodiek overleg gevoerd. Dit geschiedt in het licht van de discussie over strategie en analyse. In samenspraak met de RvC is geconstateerd, dat de eerder ingezette strategie tot meer hergebruik van afvalstoffen en de bijdrage die wij leveren aan de noodzakelijke energietransitie in positieve zin heeft bijgedragen aan de financiële resultaten en daarmee ook heeft geleid tot meer draagvlak voor ons bedrijf en onze activiteiten.

ARN geeft jaarlijks circa € 30.000.000 uit aan inkoop en uitbesteden.

Inkoop en uitbesteden Uitgangspunten van het inkoopbeleid zijn: • bij voorkeur lokaal inkopen; • maatschappelijk verantwoord inkopen; • inkoop bij voorkeur op basis van een langdurige en ­duurzame relatie.

ARN B.V. Jaarverslag 2022

29

Bezoek Provinciale Staten en MBG

STAKEHOLDERS Circu luier

Na een voorzichtige start begin 2022 hebben wij in totaal 80 rondleidingen georganiseerd voor zo’n 750 school­kinderen en ruim 200 andere belangstellenden. Ook hebben we meegedaan aan de open dag van TPN West op 14 mei, waarbij geïnteresseerden op verschillende momenten de mogelijkheid kregen om met een rondleider een rondrit over het ARN-terrein te maken.

Op het symposium ter gelegenheid van het afscheid van president-commissaris van ARN, Theo Camps, betrok ARN op 18 mei 2022 naast gemeentes, gebruikers, inzamelaars, recyclers en verwerkers nu ook de producenten bij de luierrecyclingketen. ARN had een aansprekend aanbod lezingen voor de bezoekers. Uit de verschillende schakels van de recyclingketens deelden experts hun visie en ervaringen. ARN daagde niet alleen de ketenpartners uit. Wij vroegen studenten van Radboud Universiteit, ROC Nijmegen en Hogeschool Arnhem en Nijmegen, om deze complexe luierrecyclingketen, met al zijn verschillende stakeholders en belangen, met een frisse blik te bekijken en te ontdekken waar zij nog kansen zagen. In een challenge werkten drie studententeams hun plannen en adviezen uit en pitchten deze.

Participatie in bedrijven- en brancheverenigingen en netwerken ARN is actief lid van verschillende bedrijven en branche­ verenigingen: • de overkoepelende werkgeversorganisaties als VNO/ NCW, NCD en AWVN; • de brancheverenigingen Vereniging Afvalbedrijven (VA) en de Branche Vereniging Organische Reststoffen (BVOR); • de lokale bedrijvenvereniging TPN-West; • de regionaal opererende Stichting Milieubedrijf ­Gelderland (MBG) • de Industriële Kring Nijmegen • de Circulaire Raad Rijk van Nijmegen. In al deze organisaties leveren medewerkers van ARN actieve inbreng en/of maken ze deel uit van het bestuur.

MVO en Omgeving Externe communicatie

Rondleidingen Onder het motto ‘jong geleerd is oud gedaan’ organiseert ARN al decennia voor basisschoolleerlingen in groep 7 en 8 het project “Energie uit afval, een schone zaak”. In dit project leren de kinderen wat afval is, het belang van afval scheiden, hoe het afval wordt ingezameld en verwerkt. Onze rondleiders geven een gastles op de school en na ongeveer een week worden ze door ons opgehaald om een rondleiding over het ARN-terrein te krijgen.

Het magazine AfvalStroom verschijnt 4 maal per jaar. Dit magazine met informatie over ons bedrijf en de wereld waarin ons bedrijf zich beweegt, wordt toegezonden aan onze stakeholders (overheden, gemeenten, milieuorganisaties, omwonenden) en aan de belangstellende die zich hiervoor opgeeft. Toezending geschiedt zowel fysiek (per post) als digitaal (door middel van een e-mail met een link naar onze website), naar keuze van de ontvanger. Op de website van ARN is terug te vinden wat ARN doet en waar wij voor staan. In het onderdeel ‘Nieuws’ worden actualiteiten opgenomen.

Daarnaast organiseren wij op aanvraag ook rondleidingen voor middelbare scholen, gemeenten en andere geïnteresseerden. In het verslagjaar mochten we zelfs een minister uit Bangladesh met zijn delegatie ontvangen! De gasten krijgen eerst een presentatie in onze bezoekersruimte, waarna ze per bus de route van het afval over ons terrein volgen. 30

ARN B.V. Jaarverslag 2022

Omwonendenavond

en een gesloten stortplaats. De taludafwerking zal in 2023 zijn beslag krijgen. Het doel is om de kwaliteit van de leefomgeving te verhogen en ideeën en wensen aan te dragen. De klankbordgroep houdt hierover contact met de omgeving.

Eens in het jaar houdt ARN een omwonendenavond. Sinds het begin van zijn bestaan nodigt ARN zijn buren ieder jaar uit om te praten over alles wat er het voorbije jaar is gepasseerd en wat de plannen zijn voor de nabije toekomst. Veel aandacht was er voor de hinder die de activiteiten van ARN kunnen veroorzaken. Hiervoor organiseert ARN dagelijkse controlerondes op geur en andere hinder. De afvalstoffencontroleurs zijn herkenbaar en aanspreekbaar. Daar hoort het direct inspelen op een klacht ook bij.

Omgevingsfonds Kinderdorp Neerbosch is een klein gebied met een historische achtergrond. Lang geleden werden weeskinderen opgevangen in deze inrichting in een afgelegen stukje Nijmegen. Op het terrein van het Kinderdorp en om het complex heen is bewoning. De bewoners hebben soms nog een band met het Kinderdorp. In de loop van de jaren hebben de rust en de weidsheid die het afgelegen gebied kende, plaats gemaakt voor activiteiten van de moderne samenleving: een snelweg, een industrieterrein. Ook de bedrijfsactiviteiten van ARN leiden soms tot ervaren hinder. Naar aanleiding van de contacten met het bestuur van de bewonersvereniging is het plan opgevat een omgevingsfonds in te richten waarbij bewoners van het Kinderdorp, maar ook buren aan de andere kant van het ARN-terrein ideeën kunnen aandragen voor het realiseren van een project dat de onderlinge band versterkt en de hinder enigszins kan compenseren.

Valkenier Bij ARN komt regelmatig een valkenier die met zijn eigen tamme roofvogels voor ARN en de directe omgeving een nuttige betekenis heeft. De valkenier zorgt met zijn roof­ vogels dat de kraaien en kauwen rondom de stortplaats en de nabije omgeving worden verjaagd, met name in het seizoen dat het fruit aan de bomen hangt. De valkenier en zijn roofvogels vormen ook een bijzondere attractie bij rondleidingen.

Klankbordgroep stortplaats Uit de kring van omwonenden is een klankbordgroep gevormd voor de toekomstige afwerking en inrichting van de stortplaats. In de klankbordgroep zijn ook milieugroepering Natuur en Milieu Gelderland, de gemeente Beuningen en ARN vertegenwoordigd. De eerste aandacht ging uit naar de planvorming van de taludafwerking. In het verleden hebben de omwonenden een voorkeur uitgesproken voor het eindmodel ‘Landschap’, een natuurvariant met recreatieve medegebruiksfuncties. De mogelijkheid van een energietuin voor een deel van de stortplaats stond ook op het wensenlijstje. Daarom is een uitstapje gemaakt naar een energietuin

ARN B.V. Jaarverslag 2022

31

STAKEHOLDERS

Compostdag Jaarlijks wordt de Landelijke Compostdag georganiseerd. ARN doet hier al jaren aan mee door op een zaterdagochtend in maart de poorten open te zetten voor inwoners uit de omliggende gemeenten Beuningen, Berg en Dal, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen die gratis losse compost mogen afhalen. Hiermee bedankt ARN hen voor het ­gescheiden aanbieden van gft-afval.­ Tijdens de Compostdag van 2022 hebben redacteuren van het televisieprogramma EenVandaag bij een viertal producenten van gft-compost (waaronder ARN) monsters genomen en deze vervolgens laten analyseren. Later in het jaar werd in een uitzending aandacht besteed aan de verontreinigen in compost. De residuen van bestrijdingsmiddelen tegen schimmels zouden leiden tot resistente schimmels en azolen in compost, met mogelijk schadelijke effecten voor de volksgezondheid. Composteren gebeurt onder een hoge temperatuur waarbij de bacteriën het gft-afval omzetten in compost. Door de temperatuur, de verblijftijd in de composttunnels en de narijping is de kwaliteit van de compost zodanig, dat deze veilig is toe te passen in de landbouw en voor particulier gebruik. Van alle onderzochte stoffen weten we, aan de hand van de analysegegevens, dat ze in (zeer) lage concentraties in compost kunnen voorkomen. Er is geen aanwijzing dat deze concentraties schadelijk zijn voor milieu of volksgezondheid.

Compost­ producenten moeten hun producten steeds monitoren om deze op de markt te mogen afzetten. Dat geldt ook voor de compost van ARN. ARN zet zich maximaal in om een goed product te produceren. Als verwerker zijn we sterk afhankelijk van de kwaliteit van het materiaal zoals dit wordt aangeboden. Wat in compost zit, is een reflectie van de maatschappij. Goede oplossingen moeten worden gevonden in het begin van de keten. Daar moet duidelijk zijn welke stoffen worden toegestaan. In het kader van de circulaire economie dienen normen te worden ingevoerd voor producten, waarbij rekening wordt gehouden met het opnieuw kunnen invoeren van de gerecyclede grondstoffen in de keten. ARN zet zich blijvend in om uit afval goede grondstoffen te produceren, maar kan als afzonderlijk bedrijf aan het einde van de afvalketen deze beweging niet alleen op gang brengen.

Imker

Sponsoring

Sinds enige jaren staat op de stortplaats een abri met een aantal bijenkasten. Deze worden verzorgd door een lokale imker. Dit is een bijdrage aan biodiversiteit: de bijen maken dankbaar gebruik van de vegetatie op de stortplaats om honing te produceren.

Het sponsorbeleid van ARN heeft als criteria dat het gesponsorde doel regionaal verankerd moet zijn en dat het bij voorkeur een relatie heeft met de core business van ARN.

32

ARN B.V. Jaarverslag 2022

ARN B.V. JAARVERSLAG 2022

Arbo en milieu Arbo-beleid Onze uitgangspunten voor veilig en gezond werken zijn: • Wij streven continu en compromisloos naar nul schade aan mensen, middelen en milieu. • Alle letsels, beroepsziekten en veiligheidsincidenten kunnen worden voorkomen. • Wij verlangen dat elke medewerker de verantwoordelijkheid neemt voor zijn gedrag, beslissingen en handelingen op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. • Gezondheid en veiligheid gaan boven kosten en planning. Alle door ARN ontplooide activiteiten voldoen aan wet- en regelgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden. De aanpak is gericht op: • maatregelen bij de bron • collectieve maatregelen (organisatorisch/technisch) • individuele maatregelen (organisatorisch/technisch) • via persoonlijke beschermingsmiddelen overeenkomstig de arbeidshygiënische strategie uit de Arbowet. Wij tonen leiderschap. • Arbo is een integraal onderdeel van onze bedrijfsvoering. Leidinggevenden zijn zich bewust van hun proactieve rol en zijn dus het voorbeeld voor de organisatie als het gaat om veilig en gezond werken. Alle leidinggevenden hebben de plicht om zorg te dragen voor goede arbeidsomstandigheden voor de medewerkers die onder hun verantwoordelijkheid aan het werk zijn. • Het management toont zichtbare en persoonlijke betrokkenheid. • Binnen ARN is een voortdurende en effectieve uitwisseling van kennis en ervaring.

We wisselen de beste werkpraktijken en ervaringen uit om continu te blijven leren. • Wij bieden adequate voorlichting en scholing voor alle medewerkers (aantoonbaar via het HR-systeem). • Veiligheid en gezondheid is een structureel terugkerend onderwerp in verschillende overleggen. Wij waarborgen open communicatie, voorlichting en scholing over veiligheid en gezondheid voor alle medewerkers. Structureel vindt overleg plaats tussen Ondernemingsraad, Directie en de afdeling Quality, Health, Safety & Environment (QHSE) om de situatie rondom de arbeidsomstandigheden te reflecteren.

ARN B.V. Jaarverslag 2022

33

Magazijnmedewerker Hans Verweij vult de carrousel met PBM's aan

ARBO EN MILIEU Inkoop en uitbesteding in relatie tot arbo Onze uitgangspunten ten aanzien van veiligheid en gezondheid worden doorvertaald naar de producten en diensten die wij inkopen en de houding en handelswijze die wij verwachten van leveranciers. ARN heeft vakbekwame en deskundige medewerkers die nauwkeurig en zorgvuldig werken. Veiligheid staat daarbij centraal. Medewerkers die om veiligheidsredenen ingrijpen in het werkproces kunnen daarbij altijd rekenen op de waardering en steun van hun leidinggevenden. ARN laat zich daar waar nodig bij complexere onderwerpen ondersteunen door externe deskundigen.

Hierna zijn, via uit de eigen organisatie samengestelde werkgroepen, actiepunten uitgewerkt om de veiligheidscultuur te verbeteren. De nieuwe meting van 2022 laat zien dat we op deze ladder zijn geklommen naar een gemiddelde van 3,2. Hoewel een groei van 0,4 beperkt lijkt, landen we hiermee op de wezenlijke derde trede. De resultaten zijn besproken met het MT en de individuele afdelingen. Belangrijkste verbeteringen van de afgelopen jaren zijn: verbeterde communicatie over veiligheid, gezondheid, welzijn en milieu (VGWM), geoptimaliseerde procedure HSE-meldingen en update en uitvoering van de opleidingenmatrix. De belangrijkste actiepunten voor de komende twee jaar zijn (job)planning, borgen van proces van veiligstellen en het belonen van VGWM-resultaten.

Samen verantwoordelijk • Veilig en gezond werken is een gezamenlijke uitdaging. Hoewel de eindverantwoordelijkheid bij de directie ligt, is iedereen op zijn niveau verantwoordelijk voor gedrag, beslissingen en handelingen op het vlak van gezondheid en veiligheid van en voor iedereen. • Iedereen die bij ARN werkt, dient op de hoogte te zijn van deze beleidsverklaring en actief mee te werken aan de uitvoering ervan. Zo dragen we gezamenlijk bij aan het realiseren van ARN's doelstellingen op het gebied van veilig en gezond werken.

Per individuele afdeling zijn gedetailleerde verbeteringen vastgesteld. In 2024 zal de meting herhaald worden.

Milieubeleid Het milieubeleid van ARN kent de volgende uitgangspunten: • Als minimumstandaard geldt dat wij voldoen aan alle wettelijke verplichtingen en vergunnings- c.q. veiligheidsvoorschriften. • Wij brengen regelmatig de milieuaspecten van ons handelen in beeld en volgen de ontwikkelingen op het gebied van afvalbeleid en milieuwet- en regelgeving. • Wij bepalen de milieu-impact van de beheersbare en beïnvloedbare bedrijfsactiviteiten, producten en diensten aan de hand van reguliere metingen en monitoring. • Ons streven naar vermindering van de milieu-impact van ons handelen gaat gepaard met het ontwikkelen, implementeren en onderhouden van een effectief milieumanagement- en compliance systeem.

Veiligheidscultuur Net als in 2018 is in 2022 een meting uitgevoerd om te kijken waar we staan op de veiligheidscultuurladder. De veiligheidsladder is een instrument om veiligheidsbewustzijn, houding en gedrag in bedrijven te meten. Hierbij wordt de nadruk op de veiligheidscultuur gelegd. Hoe hoger het veiligheidsbewustzijn is in een organisatie, hoe hoger de toegekende laddertrede. In 2018 hebben we een gemiddelde score van 2,8 (op een schaal van 1 tot 5) behaald op de veiligheidsladder.

34

ARN B.V. Jaarverslag 2022

• Wij streven naar voortdurende verbetering van de bescherming van het milieu, onder meer door het toepassen van de best beschikbare technieken, interne audits, rapportages en evaluaties van het zorgsysteem. Eventuele klachten worden schriftelijk vastgelegd, zorgvuldig onderzocht en beantwoord en worden waar nodig aangegrepen voor het doorvoeren van verbeteringen. • Wij evalueren aan de hand van onze bevindingen in hoeverre het systeem bijdraagt aan de realisatie van het beleid en aan het halen van onze doelstellingen. • Waar nodig vertalen wij deze in corrigerende en preventieve maatregelen. • Mogelijke milieu-incidenten worden gemeld, direct ­opgelost en geëvalueerd in de HSE-meldingsprocedure. • Wij streven naar een minimale productie van eigen ­afvalstoffen. • Wij stimuleren een actieve rol van de medewerkers door hen voortdurend te motiveren door het stellen en evalueren van concrete (op functieniveau meetbare) doelen, taken en beschikbare middelen. Wij doen dit door voorlichting en opleiding, door het geven van duidelijke werkinstructies en – waar nodig – door het toepassen van corrigerende maatregelen. • Voor bij ons werkzame medewerkers van externe ­bedrijven en dienstverleners gelden dezelfde normen en waarden als voor onze eigen medewerkers. • Onze normen en waarden zijn meetbaar en controleerbaar door toepassing van een integraal (milieu) ­managementsysteem.

ISO 14001 certificaat Voor de uitvoering van al onze activiteiten geldt het Milieu Management Systeem als stabiele basis en dagelijks hulpmiddel voor onze medewerkers. Aan de hand van procedures en instructies verrichten onze medewerkers, maar ook die van onze contractors, hun werkzaamheden binnen ons bedrijf. Jaarlijks beoordelen externe auditors of wij op alle aspecten van het Milieu Management Systeem voldoen aan de maatstaven van ISO 14001 en worden de milieu- en veiligheidsprogramma’s geëvalueerd, waar nodig geactualiseerd en wordt gestreefd naar continue verbetering. In 2022 heeft bureau Veritas de jaarlijkse audit uitgevoerd. Alle bedrijfsactiviteiten van ARN vallend onder de scope van het certificaat zijn daarbij uitvoerig gecontroleerd. Het ISO 14001-certificaat is succesvol geprolongeerd.

ARN B.V. Jaarverslag 2022

35

Meten is weten

Jos Reijs, hoofd QHSE (Quality, Health, Safety & Environment)

Door regelmatig controleren houden we in de gaten dat we geen geluidsoverlast veroorzaken, voor onszelf of voor omwonenden. 36

ARN B.V. Jaarverslag 2022

ARBO EN MILIEU HSE-meldingen Wat betreft de Health, Safety & Environment-meldingen zien we een vergelijkbaar beeld als voorgaande jaren. In vergelijking met vorige jaren valt uit deze rapportage af te leiden dat bij het personeel een hoge(re) bereidheid bestaat tot het melden van onveilige situaties. In het veiligheidsbeleid van ARN wordt dit dan ook aangemoedigd. Dit is de verklaring voor de toename aan meldingen in onveilige situaties. Bij de ongevallen betreft het voornamelijk voorvallen zonder ernstig letsel of langdurig verzuim. Er hebben twee ongevallen met verzuim plaatsgevonden. In 2022 is de procedure voor het afhandelen van HSE-meldingen aangepast met als doel een snellere afhandeling, een groter eigenaarschap op de juiste plaats, betrokkenheid van alle medewerkers door het verbeteren van de interne communicatie en het sneller opstarten van preventieve maatregelen door frequente reflecties van de meldingen met de eigenaars, QHSE en directie.

Klachten

Mede met het oog op onze omgeving en onze omwonenden is het van belang om geuroverlast zoveel mogelijk te voorkomen. Omdat steeds meer gemeenten ervoor kiezen om de frequentie van inzameling van restafval en gft-afval drastisch te verlagen, neemt de geurbelasting van het aangevoerde afval aantoonbaar toe en de kwaliteit verder af. De aangevoerde afvalstoffen worden bij ARN zoveel mogelijk gelost en op- en overgeslagen in gesloten ruimten, om zo ongewenste geur- en stofuittreding te voorkomen. Ook bij andere werkprocessen wordt scherp gelet op het zoveel mogelijk voorkomen van geuroverlast. Om overlast in een zo vroeg mogelijk stadium te ontdekken, houden onze afvalstoffencontroleurs frequent geurrondes langs ten minste twaalf vaste waarnemingspunten. Indien daar aanleiding toe is, worden ook extra controles uitgevoerd. In 2022 zijn 211 geur-/geluidrondes gedaan.

In 2022 hebben de milieugerelateerde klachten zich beperkt tot geur en geluid. In totaal zijn in dit jaar 27 klachten geregistreerd tegenover 17 in het jaar 2021. Met name over geluid zijn in 2022 meer klachten ontvangen dan in het voorgaande jaar. • Tijdens het onderzoek van de geluidsklachten bleek dat we niet vast konden stellen of deze klachten allemaal aan ARN toe te wijzen waren. Zowel de Omgevingsdienst als door ARN ingehuurde bedrijven hebben geluidsmetingen in de omgeving uitgevoerd om de oorzaak van de overlast te achterhalen. Hoewel is vastgesteld dat ARN haar geluidsnormen niet overschrijdt, is een onderzoek opgestart of er effectieve geluidsreducerende maatregelen genomen kunnen worden om hinder te beperken. • Na eigen onderzoek is vastgesteld dat voor 15 geurklachten een ARN-oorzaak aan te wijzen is. Met name bij noordenwind werd geklaagd over geur. • Verschillende maatregelen zijn doorgevoerd zoals het plaatsen van snelsluitdeuren, het installeren van een geurkanon, optimalisatie van bestaande stof en geur­ bestrijdingsinstallatie, het dichten van luchtlekkages en het aanpassen van werkwijzen.

ARN B.V. Jaarverslag 2022

Elke klacht die wordt gemeld, wordt zo snel als mogelijk onderzocht en de resultaten daarvan worden teruggemeld aan degene die de klacht heeft ingediend. Wij vinden het van belang dat eventuele klachten in een zo vroeg mogelijk stadium bij ons worden gemeld, zodat wij hier zo snel en adequaat mogelijk op kunnen reageren. Klachten worden intern gepubliceerd zodat er blijvend aandacht is op het voorkomen van overlast voor de omgeving en er blijvend op geacteerd kan worden tijdens de dagelijkse bedrijfsvoering.

37

ARBO EN MILIEU Ontwikkelingen

Het systeem is geïmplementeerd in de bedrijfsapplicatie ‘Synergy’ en is voor alle medewerkers toegankelijk via de bedrijfspagina. De look & feel wordt als uitermate functioneel ervaren.

Aanpassingen Milieu Management Systeem in 2022 In het Milieu Management Systeem (MMS) is de wijze beschreven waarop ARN de zorg voor het milieu binnen de bedrijfsvoering heeft georganiseerd. Milieumanagement heeft tot doel: • inzicht te krijgen in de schadelijke effecten veroorzaakt door de bedrijfsvoering op het milieu (milieubelasting); • deze milieubelasting te beheersen en waar mogelijk te verminderen.

In het kader van continue verbetering is in 2022 de focus gelegd op het onderdeel procedures uit het MMS en zijn diverse aanpassingen gedaan om de procedures nog beter aan te laten sluiten op de beheersing van de milieubelasting. Compliance register Voor een goed overzicht van wettelijke en overige verplichtingen met betrekking tot de bedrijfsvoering heeft ARN in 2021 een aanvang gemaakt met het opstellen van een toegankelijk compliance register. Na een uitgebreide inventarisatie welke items hiervan onderdeel uit moeten maken, is via een speciale module in een bestaande applicatie een systematisch overzicht samengesteld. Hierin wordt aangeven welke verplichting het betreft, hoe geborgd is dat hieraan uitvoering wordt gegeven en wie verantwoordelijk is. Successievelijk wordt het ­systeem gevuld. Vergunningen en arbo-wettelijke voorschriften ­krijgen hierbij de voorrang. De exercitie geeft veel inzicht in de talrijke verplichtingen en borging daarvan bij de afzonderlijke afdelingen van ARN.

Het MMS omvat een veelheid aan (milieu)informatie omtrent de huidige gang van zaken binnen ARN, waarbij een directe relatie is gelegd met de voorschriften in de vigerende milieuvergunningen en overige wet- en regelgeving. Door de modulaire opbouw van het systeem kan de gebruiker volstaan met het lezen van slechts die onderdelen (blokken dan wel activiteiten genoemd) die direct relevant zijn. Door toepassing van dit systematische milieumanagement wordt: • inzicht in de milieubelasting verkregen; • de milieubelasting beheerst; • het systematisch verminderen en/of voorkomen van de milieubelasting mogelijk gemaakt. Hierbij wordt rekening gehouden met het door ARN geformuleerde milieubeleid en doelen.

Ilse Thijssen (staffunctionaris Q&E) en Arnoud Rozestraten (Technical Data Engineer) werken aan het compliance register

38

ARN B.V. Jaarverslag 2022

Audits Bij audits wordt bij ARN onderscheid gemaakt tussen interne en externe audits.

Milieueffecten Stikstof De stikstofemissie van ARN is sinds 2017 via een vergunning in het kader van Wet natuurbescherming geregeld. Er is veel aandacht voor het reduceren en voorkomen van stikstofuitstoot in de operatie en bij het ontwikkelen van projecten.

• De externe audits betreffen het ISO 14001-milieu­ certificaat en de (product) kwaliteitscertificaten NTA 8080 groen gas en CO2, het ISCC-certificaat en het Keurcompostcertificaat. Bij de genoemde product­ kwaliteitscertificaten is vastgesteld dat ARN bij voortduring blijft voldoen aan de normvoorschriften. Naast interne controle bij ARN worden in dit kader ook steekproefsgewijs afvalaanleverende bedrijven bezocht. • Interne audits worden volgens een vastgesteld ­schema uitgevoerd. Dit schema is gebaseerd op de te onderscheiden activiteiten van het Milieu Management Systeem. Op basis van wijzigingen in de ISO 14001 is in 2021 een auditprogramma gemaakt dat de mogelijkheid geeft om in de toekomst meer risicogericht te auditen. Uit de audits voorkomende acties of aandachtpunten worden door de afdeling QHSE structureel vastgelegd en bewaakt. Over de afhandeling van acties of bijzondere ontwikkelingen hierin wordt daarnaast structureel aan het management gerapporteerd.

Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) & BREF Sinds enige jaren streeft de overheid ernaar, dat productiebedrijven inzichtelijk maken welke ZZS in hun productieproces worden gebruikt. Evenzo worden afvalbedrijven benaderd om aan te geven welke ZZS in het door hen be- of verwerkte afval voorkomen en welke als gevolg van die be- of verwerking in het milieu terechtkomen. Brancheverenigingen bepleiten om deze zorgplicht niet bij de afvalverwerkers neer te leggen, maar aan de ‘voorkant’ van de keten, namelijk daar waar de productie plaatsvindt. ARN conformeert zich hierin aan de voor haar geldende wettelijke verplichtingen. Voor wat betreft de emissieniveaus voldoet ARN op het niveau van de jaarvrachten al aan de BREF Afvalverbranding. De BREFs (waaronder de BREF Afvalverbranding) maken onderdeel uit van de Europese Richtlijn Industriële Emissies. Volgens deze Europese Richtlijn moet de Nederlandse overheid deze regelgeving in 2022/2023 geïmplementeerd hebben. Dan is het Nederlandse wetgeving en moet ook de vergunning worden aangepast aan de dan geldende wetgeving. Met de instemming van ARN op het verzoek van de provincie Gelderland om een revisievergunning aan te vragen, zal ook dit vraagstuk geregeld worden.

Inspectie handhaving door bevoegd gezag Voor haar bedrijfsactiviteiten beschikt ARN in het kader van wet- en regelgeving over een milieu- en watervergunning. Periodiek voeren de betreffende bevoegde gezagen ­(Provincie Gelderland en Waterschap Rivierenland) controles uit of aan de voorschriften wordt voldaan.

Certificering en toepassing van CO2 Het bio-CO2 is ISCC-gecertificeerd voor de mogelijke productie van biomethanol. ARN gaat nog een stap verder en wil zijn totale verwerkingsconcept nóg duurzamer maken dan het nu al is.

Uit de handhavingsbezoeken die zijn uitgevoerd in 2022 zijn geen onrechtmatigheden naar voren gekomen.

Milieuprestaties Emissies naar de lucht De Nederlandse overheid stelt terecht strenge eisen aan de maximaal toegestane emissies. De rookgassen die bij het verbranden van afval ontstaan, worden in onze uitgebreide rookgasreinigingsinstallaties intensief gereinigd om emissies van milieubelastende stoffen tot een minimum te beperken. De hierna opgenomen emissie-overzichten van beide verbrandingslijnen tonen duidelijk aan dat de concentraties van onze emissies onder de normen blijven. Dit is overigens al vele jaren het geval. Op lijn 1 loopt een duurproef voor het verminderen van aardgasverbruik en fossiele CO2-uitstoot. Hiervoor is de SCR omgebouwd naar een uitgebreide SNCR-installatie. Tijdens de afbraak van NOx vindt doorslag van ammonia plaats. Deze is licht gestegen.

ARN B.V. Jaarverslag 2022

39

ARBO EN MILIEU Concentraties verbrandingslijn 1 Parameter Eenheid (mg/m³)

Wk 11

Wk 23

Wk 35

Wk 46

Toets aan Activiteitenbesluit

Concentraties op basis van continumetingen3 Stof

<1

1

<1

1,53

voldoet

NH3

<1

4,9

3

4,3

voldoet

HCl

2,1

<1

<1

<1

voldoet

HF

<0,1

<0,1

<0,1

0,45

voldoet

CO

112

23

5,3

14,7

voldoet

Ctotaal

3

<2

<2

SOx

<2

2,7

<2

15,3

voldoet

NOx

70

73

70

76

voldoet

voldoet

Concentraties op basis van incidentele metingen voldoet

Zware metalen

0,024

<0,02

<0,02

<0,02

Cd + Tl

0,004

0,004

0,004

0,004

reeks: “<”

voldoet

Hg

0,001

0,001

0,001

0,001

reeks: “<”

voldoet

PCDD/PCDF TEQ ng/m³

0,01

--

0,01

--

reeks: “<”

voldoet

Wk 11

Wk 24

Wk 35

Wk 46

Concentraties verbrandingslijn 2 Parameter Eenheid (mg/m³)

Toets aan Activiteitenbesluit

Concentraties op basis van continumetingen reeks: “<”

voldoet

Stof

1

1

1

1

NH3

1,6

1,5

2,3

1,9

HCl

1

1

1

1

HF

<0,1

<0,1

<0,1

0,45

voldoet

CO

71

8.8

4,6

11

voldoet

Ctotaal

2

2

2

SOx

2,9

<2

<2

4,6

voldoet

NOx

80

71

73

73

voldoet

voldoet reeks: “<”

reeks: “<”

voldoet

voldoet

Concentraties op basis van incidentele metingen Zware metalen

0,02

0,02

0,02

0,02

reeks: “<”

voldoet

Cd + Tl

0,004

0,004

0,004

0,004

reeks: “<”

voldoet

0,001

0,001

0,001

0,001

reeks: “<”

voldoet

0,01

--

0,01

--

reeks: “<”

voldoet

Hg PCDD/PCDF TEQ ng/m

³

ARN meet de concentraties van deze parameters continu. Tijdens de aangegeven weken werden door een externe meetdienst controlemetingen uitgevoerd en werd geverifieerd of de ARN-meetresultaten overeenkomen met hun waarnemingen. Deze verificatie wees uit dat dit zo is. De calibratielijn van NH3 van lijn 1 is buiten het geldigheidsgebied gekomen vanwege de proefneming met SNCR. Na controle blijkt deze binnen de toelaatbare foutmarge te blijven. 3

40

ARN B.V. Jaarverslag 2022

Emissies op jaarvrachtniveau Op grond van het European Pollutant Release Transfer Register (E-PRTR) zijn bepaalde typen industriële bedrijven verplicht om jaarlijks hun emissies op jaarvrachtniveau te rapporteren. Die rapportageplicht ontstaat indien sprake is van overschrijding van de voor die stof vastgestelde drempelwaarde. Verbrandingsinstallaties behoren tot de categorie bedrijven waarop E-PRTR van toepassing is.

Overzicht toetsing aan vrachtnormen In het onderstaande overzicht ‘Vrachtnormen’ zijn de emissies naar de lucht gekwantificeerd weergegeven, waarvoor een jaarvrachtlimiet in de vergunning is opgenomen. Emissies getoetst aan de vrachtnormen: Lijn 1 Jaar

Jaar

waarde

2022

2021

CO

kg/jaar

11.873

4.865

CxHy

kg/jaar

160

HCI

kg/jaar

NH3

Lijn 2 Norm

Jaar

Jaar

Norm

2022

2021

22.000

7.020

7.913

53.400

87

3.700

0

76

8.900

0

0

3.700

0

0

8.900

kg/jaar

1.043

87

3.700

79

0

8.900

S0x

kg/jaar

802

261

14.700

2.445

3.956

35.600

Stof

kg/jaar

0

0

1.500

0

0

3.600

Cd/Tl

kg/jaar

0

0

3

0

0

7

HF

kg/jaar

47

0

400

115

0

900

Hg

kg/jaar

0

0

1,5

0

0

3,5

PCDD/PCDF

mg/jaar

0

0

25

0

0

55

som ZM

kg/jaar

0

0

15

0

0

35

N.b. In de rekenmethodiek is opgenomen dat berekende waarden beneden een bepaald niveau op ‘0’ mogen worden gesteld.

Wat betreft hogere jaarprestatienorm van CO lijn 1 De jaarprestatienorm gaat uit van de jaargemiddelde CO-concentratie. Met name bij op- en afstoken en dips in de verbranding zijn de gemiddelden hoger. In 2022 is lijn 1 meer op- en afgestookt en zijn meer dips opgetreden. Wat betreft hogere jaarprestatienorm van NH3 lijn 1 Door de duurproef SNCR is de gemiddelde ammoniaconcentratie gestegen, maar deze is onder de jaarprestatienorm ­gebleven.

ARN B.V. Jaarverslag 2022

41

Op zoek naar nieuwe grondstoffen Jacob Vermeulen, manager Resources & Logistics, en Rutger Jan Pessers, directeur

Door innovatie is het mogelijk om meer grondstoffen terug te winnen. 42

ARN B.V. Jaarverslag 2022

ARN B.V. JAARVERSLAG 2022

Risicobeheersing Risicomanagement en bedrijfscontinuïteit

Overcapaciteit van AEC’s in Nederland en importheffing Met een puur Nederlandse blik is overcapaciteit en importheffing een bedrijfseconomisch risico. Het leidt tot veel concurrentie en lagere tarieven. Vanuit milieuhygiënisch en Europees perspectief is het niet wenselijk. Om op korte en middellange termijn te kunnen blijven beschikken over voldoende afval om de installaties optimaal gevuld te houden, vinden regelmatig voortgangsoverleggen plaats met bestaande klanten in binnen- en buitenland. Mede dankzij de goede samenwerking met aandeelhouder REMONDIS is de vollast voor de komende jaren goed geregeld. Tevens is gestart met een team op het thema ‘afval van de toekomst’. Met dit project willen we de positie van ARN in de markt verder versterken door gebruik te maken van onze unieke kenmerken zoals de uitgebreide rookgasreiniging, water­ gekoelde roosters, kalkhydraatdosering, mogelijkheden van drogen van afval.

Als onderdeel van haar riskmanagement laat ARN, naast de periodieke inventarisaties, evaluaties en besprekingen in het managementteam, regelmatig een externe organisatie een organisatie-brede risico-inventarisatie uitvoeren. Dit leidt tot een impact-analyse waaruit actiepunten volgen die vertaald worden in beheersmaatregelen. Continuïteit in de bedrijfsvoering wordt geborgd door een palet aan maatregelen: • bedrijfsvoering die in de uitvoering is gebaseerd op wettelijke en beleidsnormen van het bevoegd gezag; • een goed preventief en correctief onderhoudsmeerjarenplan voor het borgen van bedrijfszekerheid; • visie op de toekomst en positie van het bedrijf met een daarop afgestemd plan van projecten met synergie en aansluiting op de bestaande technieken en installaties; • focus op (beleids-)veranderingen en appreciaties in beleid; • strategische samenwerking met ketenpartners; • duidelijke positionering in de regio; • focus op levering aan de regio van diensten op het gebied van gezamenlijk nut of gedeeld voordeel (energielevering en duurzaamheid); • een goede verhouding met de omgeving, met oog voor belangen van omwonenden; • een continu ontwikkelproces van binden en verbinden van werknemers en medewerkers van contractors; • een uitgebreide verzekeringsportefeuille met op maat ­toegesneden verzekeringen; • een prudent investeringsklimaat met een lange horizon.

CO2-heffing De in 2021 ingevoerde CO2-heffing zal de komende jaren een belangrijke invloed krijgen op ARN. Nu produceert ARN nog onder het heffingsvrije plafond, maar dit plafond wordt jaarlijks gereduceerd en de CO2-prijs wordt jaarlijks verhoogd. De aanpak om te komen tot een lagere CO2-footprint behelst: • voor lijn 1 is een duurproef SNCR gerealiseerd: de toepassing van SNCR in de rookgasstraat met als doel een goed beeld te krijgen van de haalbaarheid en de eventueel aanvullende maatregelen die nodig zijn om de ammoniakemissies acceptabel te houden; • onderzoek naar de mogelijkheden van SNCR voor lijn 2; • ontwikkeling en realisatie van CCS/CCU; • minder fossiele CO2 door ontwikkeling van projecten met betrekking tot kunststofrecycling; • aandacht vragen in beleid voor erkenning van CO2-reductie door het vermijden van CO2 van fossiele aard, en van CO2-reductie door luierrecycling en warmtelevering.

Als belangrijkste risico’s voor ARN worden gezien: Lange realisatietijd van projecten De snelheid van externe veranderingen, die door een belangrijk deel worden veroorzaakt door veranderingen in de wet- en regelgeving, is groot. Het ontwikkelen en realiseren van strategische projecten en daarmee de reactie van ARN op deze externe veranderingen neemt de nodige doorlooptijd in beslag. Niet alleen de voorhanden zijnde milieuruimte is bepalend voor de mogelijkheid een project tijdig om te zetten in een investering, ook de doorlooptijd van vergunningstrajecten en de mate van zekerheid die moet worden geboden dat een project binnen de bestaande milieuruimte blijft, is in toenemende mate een rem op ontwikkelingen. Overige oorzaken van lange doorlooptijden zijn de beperkte beschikbaarheid van vakmensen en lange lever­ tijden van onderdelen. Strategische projecten worden daarom integraal benaderd, worden getoetst op strategische relevantie en vormen een structureel onderdeel van het overleg van de directie en het managementteam zodat de prioriteitstelling correct is. Projecten worden in een vroeg stadium met de relevante stakeholders besproken. Met de omgevingsdienst vindt reguliere afstemming over de projecten plaats. Tevens wordt een projectmethodiek toegepast. ARN B.V. Jaarverslag 2022

Borging Naast de interne risicobeheersing kiest ARN ervoor om grotere risico’s af te dekken door op maat gesneden verzekeringen voor brand- en bedrijfsschade, milieuaansprakelijkheid en risico’s voor persoonlijk letsel van medewerkers of bezoekers. Jaarlijks vindt met de externe verzekeringsmakelaar Aon een check op de verzekeringsportefeuille plaats.

Onderhoud In 2022 hebben volgens planning diverse revisies plaatsgevonden. In de planning van de onderhoudswerkzaamheden wordt de frequentie, de scope van de werkzaamheden en de begroting van de werkzaamheden op componentenniveau bijgehouden. 43

RISICOBEHEERSING

Iwan Snoep en Erik Rijksen, Asset engineers en projectleiders, bespreken het langcyclisch onderhoudsplan

Alle onderdelen van de installaties, inclusief appendages, hulpsystemen en meetapparatuur, zijn gedocumenteerd in een onderhoudsbeheersysteem. Asset Management legt in dit systeem vast welke onderhoudsstrategie en -regime per onderdeel wordt toegepast. Dit leidt tot keuzes zoals:

Naar aanleiding van het onderzoek zijn acties gestart ter verhoging van de weerbaarheid tegen cyberaanvallen. Thema’s zoals netwerksegmentatie, personeelstraining, beveiligingsbeleid, systeemverharding, toegangscontroles en actieve logging en monitoring kwamen aanbod. Een team van mensen van ICT en Meet-en-regel is direct gestart met de aanbevelingen, waardoor de aanbevelingen in de categorie Kritisch en Hoog reeds zijn opgelost. Precair detail is dat de onderzoekers (hackers), nadat zij toegang tot ons systeem hadden gekregen, in staat waren een groot deel van de wachtwoorden te kraken. Per 1 maart heeft iedere medewerker daarom zijn wachtwoord moeten wijzigen naar minimaal 12 karakters. Dankzij deskundig personeel en geïmplementeerde technologieën kan ARN binnen korte tijd volwassenheidsniveau 2 (zowel Beheerd als Gemiddeld beveiligingsrisico) bereiken.

• aanpak: correctief, preventief of toestandsafhankelijk onderhoud • servicecontracten met leveranciers; • voorraad reservedelen; • planning langcyclisch onderhoud. De eigen onderhoudsdienst voert preventief en correctief onderhoud uit. Voor een deel wordt gebruik gemaakt van diverse gespecialiseerde onderhoudsbedrijven. Daarmee worden de installaties in een zo optimaal mogelijke staat gehouden, hetgeen leidt tot een hoge beschikbaarheid.

Integriteits-en frauderisico’s

Cybersecurity

In 2022 hebben zich geen incidenten voorgedaan op het gebied van integriteit bij ARN. Ter voorkoming van fraude zijn verschillende organisatorische maatregelen van kracht:

In 2022 heeft ARN een cybersecurity-onderzoek laten uitvoeren. Het onderzoek richtte zich op:

Acceptatie en verwerking van afvalstoffen ARN mag enkel afval accepteren en verwerken met inachtneming van wet- en regelgeving en haar vergunning. Om erop toe te zien dat afvalontdoeners geen afval aanleveren dat niet mag worden geaccepteerd of anders dient te worden verwerkt, heeft ARN een geschakeld acceptatiebeleid.

• Inzicht verkrijgen in bestaande kwetsbaarheden in de OT(/IT)-infrastructuur en het OT(/IT)-systeem4; • Aanzet geven om te komen tot het implementeren van de juiste beveiligingsmaatregelen om de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid te waarborgen. Deze beveiligingsmaatregelen dienen onbevoegde, onopzettelijke of opzettelijke sabotage, wijziging en misbruik van de OT-infrastructuur te voorkomen.

4

OT staat voor Operationele Technologie (procesautomatisering) en IT voor Informatie Technologie (kantooromgeving)

44

ARN B.V. Jaarverslag 2022

• Aanlevering van afvalstoffen geschiedt op basis van vergunde afvalstoffencodes (op de Europese afvalstoffenlijst), waarbij type afvalstoffen en verwerkingswijze worden getoetst en gecontroleerd. Registratie borgt de juiste handelwijze; • Acceptatie gebeurt op basis van een door het bevoegd gezag goedgekeurd beleid van acceptatievoorwaarden en administratieve organisatie en interne controle; • Feitelijke aanlevering gaat gepaard met correcte administratieve handling en visuele controle van de afvalstoffen en een afkeur- en weigeringsprocedure. Bij weigering wordt (een deel van) een vracht niet door ARN geaccepteerd en wordt dit gemeld aan het bevoegd gezag. Een goede acceptatieprocedure, controle en registratie waarborgen een correcte, transparante en milieuhygiënisch verantwoorde bedrijfsvoering van het verwerken van afvalstoffen. Beheersmaatregelen op financieel vlak Met een tweehoofdige directie kent ARN bij het nemen van beslissingen het vier-ogen-principe, en een procuratieregeling bij vervanging. De vier-ogen-controle borgt eveneens ­betaaltransacties. Daarnaast is er een adequate functiescheiding bij de inkoopfunctie, en controle op het administreren en verwerken van inkooporders. Toegangsregistratie ARN kent een systeem van toegangsregistratie, dat mede dienstdoet in het kader van een onverhoopte calamiteit.

Ook daadwerkelijke controle van personen en voertuigen bij binnenkomst of verlaten van het terrein behoort tot de maatregelen in het kader van risicobeheersing. Ook op ICTvlak is toegangsregistratie en controle van belang voor het beheersen van risico’s.

Magazijnmedewerkers Hans Verweij en Kevin van Zuijlen

Jaarlijks vindt een toetsing plaats door de banken die aan ARN leningen verstrekt hebben. Rente- en kasstroomrisico ARN heeft geen materiële rentedragende vorderingen. ARN heeft op 31 december 2022 rentedragende schulden. ARN maakt geen gebruik van financiële instrumenten. Het overige renterisico is zeer beperkt en heeft alleen betrekking op de liquide middelen.

Financiële risico’s Valutarisico ARN is o.a. uitsluitend actief in Nederland, Engeland en Duitsland en loopt geen valutarisico aangezien transacties in euro’s worden gedaan.

Ten aanzien van prijs-, krediet-, liquiditeits- en kasstroom­ risico’s bestaat bij ARN een lage risicobereidheid.

Prijsrisico Effecten van prijsrisico’s worden zoveel mogelijk gemitigeerd door: ◦ het afsluiten van inkoopcontracten en deze tijdig evalueren en verlengen ◦ het tijdig (minimaal 1 jaar vooruit) vastzetten van prijzen voor energie. Na de ervaring van 2022 is besloten om de inkoop van energie ten minste bij het vaststellen van de begroting te hebben vastgelegd voor het begrote jaar.

De hierboven genoemde risico’s vormen de belangrijkste risico’s van een uitgebreide lijst. Het voortdurende proces van bewust identificeren, beoordelen, beheersen en evalueren van risico’s leidt tot het tijdig herkennen van belangrijke risico’s, waarop adequate beheersmaatregelen kunnen worden ingezet. Het is de taak van de directie en het managementteam om de risico’s te verminderen, dan wel weg te nemen (zie ook pagina 43). De proactieve wijze waarop risicomanagement onderdeel uitmaakt van de bedrijfsprocessen en het handelen van het management heeft er onder andere toe geleid, dat ARN voor de allriskverzekering van haar installaties als enige in de branche in Nederland in 2021 de status van ‘Significant Protected Risk’ toegekend heeft gekregen.

Krediet- en liquiditeitsrisico ARN kan gebruik maken van kredietfaciliteiten tot ­ € 7.000.000 en beschikt over voldoende liquide middelen. De kredietrisico’s zijn beperkt aangezien ARN nog geen gebruik heeft gemaakt van de geboden kredietfaciliteit. Het risico op oninbare vorderingen is beperkt omdat de debiteuren een solide betalingsgedrag vertonen. ARN B.V. Jaarverslag 2022

45

ARN B.V. JAARVERSLAG 2022

Personeel en organisatie Organisatie Net als in 2021 wordt de directie van ARN B.V. gevormd door de heren G. Terbeck en R.J. Pessers. De combinatie Terbeck/ Pessers werkt volgens een procuratieregeling uitgaande van het vier-ogen-principe. De rolverdeling is ongewijzigd gebleven en als volgt: • G. Terbeck: Operations / Resources & Logistics • R.J. Pessers: Asset Management / Legal / Finance & ICT / HR / QHSE

Personeel Ultimo het verslagjaar 2022 waren bij ons bedrijf 118 medewerkers (110 fte) in dienst. We hebben 10 nieuwe medewerkers mogen verwelkomen. Vijf medewerkers hebben ARN verlaten: drie hebben een andere uitdaging gevonden en twee zijn met pensioen gegaan. Omdat het verloop binnen ARN laag is, hebben in 2022 drie medewerkers hun 25-jarig en twee medewerkers hun 12,5-jarig jubileum mogen vieren. Als ARN hebben we het beleid dat we eerst kijken of voor een nieuwe vacature interne kandidaten zijn. We bieden daarmee onze medewerkers de kans om door te stromen en zich verder te ontwikkelen. In 2022 hebben we op die manier twee medewerkers een nieuwe uitdaging kunnen bieden. Het afgelopen jaar stond in het teken van inflatie. Iedereen in Nederland heeft ermee te maken gehad, bijvoorbeeld door een hogere energierekening en duurder wordende boodschappen. Om onze medewerkers daarin tegemoet te komen, heeft ARN in 2022 tweemaal een bonusuitkering gedaan.

Organisatiewijzigingen De organisatiewijziging bij bedrijfsvoering en onderhoud is op 1 oktober 2022 doorgevoerd. Dit houdt in dat de functie van Plant Manager AVI is komen te vervallen en dat de Manager Operations en de Manager Maintenance in het managementteam zijn opgenomen.

Ziekteverzuim Hoewel ARN een beleid voert waarbij intensief wordt ingezet op terugdringing van ziekteverzuim, hebben we het afgelopen jaar niet kunnen voorkomen dat een aantal van onze medewerkers langdurig zijn uitgevallen (zowel in 2021 als in 2022). Dat is terug te zien in de hogere percentages langdurig verzuim. In de gegevens van het ziekteverzuim van het verslagjaar zijn de effecten van de coronapandemie meegenomen: een hogere meldingsfrequentie en een groter percentage kortdurend verzuim zijn daar de bewijzen van. 2022

2021

2020

Ziekteverzuimpercentage

6,32 %

5,87%

5,4%

• Langdurig

> 42 dagen

3,98%

4,23%

3,75%

• Middellang

8 – 42 dagen

1,02%

1,06%

0,87%

• Kortdurend

< 8 dagen

1,33%

0,58%

0,75%

21,4 dagen

12,5 dagen

17 dagen

1,32

0,96

0,94

Gemiddelde verzuimduur Meldingsfrequentie

46

ARN B.V. Jaarverslag 2022

Ondernemingsraad

PAGO

De OR bestond per ultimo 2022 uit vijf personen. Evenals voorgaande jaren was het overleg tussen Ondernemingsraad en de directie informatief, constructief en coöperatief; een belangrijke factor in het goed functioneren van de onderneming en het personeel.

In de laatste 3 maanden van 2021 hebben de medewerkers weer de mogelijkheid gekregen een Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO) te ondergaan. We begrepen van de arbodienst die het onderzoek voor ons heeft gedaan dat er (bovengemiddeld) veel medewerkers aan mee hebben gedaan. Met de adviezen uit het rapport gaan we in 2023 aan de slag.

Personeelsvereniging

Ongewenst gedrag

De Personeelsvereniging volgde nauwgezet de versoepeling vaan de coronamaatregelen. Dit betekende dat in juni een sportieve buitenactiviteit kon worden georganiseerd en in oktober een groot personeelsfeest. Deze activiteiten dragen in belangrijke mate bij aan zowel een goede onderlinge sfeer als betrokkenheid bij de onderneming. De directie waardeert de creatieve inzet van de Personeelsvereniging om de onderlinge betrokkenheid vorm te geven.

Voorkomen van ongewenst gedrag vraagt de nodige aandacht, zowel van individuele medewerkers als van de organisatie. Dat doen we grofweg langs vier lijnen: • Bewustwording, zodat collega’s ongewenst gedrag herkennen en weten hoe ze daar mee kunnen omgaan; • Duidelijke afspraken en kaders, zodat collega’s weten wat de verwachtingen zijn; • Een veilige weerbare werkomgeving, waarin risico’s op schendingen en ongewenst gedrag worden beperkt; • Zorgvuldig en serieus omgaan met signalen van ongewenst gedrag. Het thema gedrag komt regelmatig voor in de onderlinge overleggen. Met name competenties rondom onderlinge samenwerking hebben veel aandacht in de diverse vergaderingen, 1-op-1 gesprekken en functioneringsgesprekken. Op de narrowcastingschermen krijgen gedrag en correcte omgangsvormen regelmatig aandacht in een ‘jij en ik en ARN’-campagne. In 2022 zijn bij ARN geen incidenten gemeld op het gebied van ongewenst gedrag.

Vertrouwenspersoon ARN beschikt over een extern vertrouwenspersoon. De gesprekken die de vertrouwenspersoon voert met collega’s zijn vertrouwelijk. We registreren alleen het aantal gesprekken dat de vertrouwenspersonen voert. In 2022 zijn geen gesprekken gevoerd.

Opleidingen Naast de verplichte veiligheidsopleidingen biedt ARN alle medewerkers de ruimte een studieverzoek in te dienen. Daar wordt tot nu toe altijd nog gehoor aan gegeven. In 2022 zijn twee medewerkers een BBL-opleiding gaan ­volgen. Ook hebben we voor één afdeling collectief een ­aangepaste VAPRO-opleiding georganiseerd. In het kader van de veiligheidsopleidingen hebben wij voor bijna al onze medewerkers BHV-trainingen georganiseerd. Vanwege corona konden deze in 2020 en 2021 geen doorgang vinden.

ARN B.V. Jaarverslag 2022

47

ARN B.V. JAARVERSLAG 2022

Projecten Het ontwikkelen en realiseren van projecten is een belangrijke manier om invulling te geven aan onze strategie. ARN past een projectontwikkelaanpak toe die de volgende fasen kent: • Kans/Idee • Initiatiefase • Ontwerpfase • Realisatiefase • Exploitatiefase -

voorlopig aanspreekpunt nader onderzoek idee/haalbaarheid van het voorlopig aanspreekpunt uitwerking ontwerp van het voorlopig aanspreekpunt bouwen en in bedrijf nemen in bedrijf/optimalisatie van het voorlopig aanspreekpunt

We lichten de belangrijkste projecten toe:

Onderzoek nieuwe stromen TDH-technologie (initiatiefase)

Kunststofscheiding (initiatiefase) ARN werkt het concept uit om kunststof te scheiden uit afval. Doel van het project is om stapsgewijs te komen tot de afweging om te investeren in voorscheiding, met als doel:

Het huidig proces voor het recyclen van luiers, Thermische Druk Hydrolyse (TDH), loopt stabiel. We hebben steeds meer kennis en ervaring opgedaan met dit proces. We zien een aantal unieke eigenschappen zoals:

• het realiseren van reductie op CO2-heffing door CO2-emitterende stromen vóór verbranding te sorteren ten behoeve van hergebruik; • het aanbieden van scheidingsmogelijkheden aan (inzamelende) partijen die dit zelf niet kunnen realiseren om aan wettelijk kaders te voldoen.

• de mogelijkheid om kunststof te scheiden, ook als deze in een complexe verschijningsvorm voorkomt in het afval; • hygiëniseren: aangetoond is bijvoorbeeld dat medicijnresten worden afgebroken (we zien deze behoefte bij ziekenhuizen en laboratoria); • een combinatie van TDH en vergisten kan een mogelijkheid zijn om afvalstromen hoogwaardiger te verwerken (grondstoffen en energie).

ARN kan investeren in een installatie waarmee kunststoffen uit afval worden gescheiden. Deze kunststoffen gaan dan niet de verbranding in, maar worden afgezet als grondstof. Kunststoffen verbranden veroorzaakt een fossiele CO2-emissie en door dit te vermijden, wordt dus, naast het zinvol inzetten van grondstoffen, ook fossiele CO2-uitstoot vermeden. Kunststofscheiding sluit aan bij de principes uit LAP3 (hoger op de afvalhiërarchie komen) en we zetten een belangrijke stap bij het vermijden van verbranden van recyclebare materialen.

ARN onderzoekt welke afvalstromen (naast luiers) nog meer geïdentificeerd zouden kunnen worden om te worden verwerkt met de TDH-technologie. ARN beschikt over een proefreactor die is ingezet bij de opstart van de luierrecycling. Deze wordt nu ingezet om alternatieve stromen te testen. Een aantal stromen die in 2022 zijn getest, bleken ongeschikt voor dit proces, maar andere stromen waren wel succesvol. ARN gaat ook in 2023 door met testen. Aan de hand van de testresultaten kan besloten worden verder te gaan met de ontwikkeling van een nieuw TDH-project.

Kortom: in plaats van het materiaal te verbranden, ­willen we voorkomen dat grondstoffen worden verbrand en willen we bewerkstelligen dat ze opnieuw de keten in gaan. Echter, in de huidige methodiek van het vaststellen van de jaarlijkse CO2-vracht wordt verminderen van fossiele CO2 in de afvalsamenstelling door recycling, niet als CO2-reductie gewaardeerd. We zijn in overleg met het ministerie van I&W om de rekenwijze aan te passen. 48

ARN B.V. Jaarverslag 2022

Smart Grid Nijmegen (ontwerpfase) De grote uitdaging als het gaat om de energietransitie en het benutten van duurzame energie is de onbalans tussen de vraag en het aanbod en de zogenaamde piekleveringen. Veel vormen van duurzame energie zijn beschikbaar, onafhankelijk van de energievraag, maar gestuurd door zon, wind en/of bijvoorbeeld het proces van het verwerken van gft- (voor groengasproductie) of brandbaar afval. Dit, terwijl de vraag naar energie bepaald wordt door menselijke patronen, seizoenen en, op de langere termijn, door ontwikkelingen in bijvoorbeeld het isoleren van huizen en het aardgasvrij maken van wijken. Als het niet lukt deze onbalans tussen vraag en aanbod op te heffen én daar flexibel op in te springen, is het niet mogelijk ons energiesysteem op basis van een groot aandeel duurzame energie stabiel te laten functioneren. MKB-bedrijven hebben samen met de Universiteit Twente en ARN een idee ontwikkeld dat een oplossing kan bieden voor deze onbalans. De basis is dat een systeem (businessmodel) wordt ontwikkeld dat de energievraag koppelt aan het energieaanbod van diverse bronnen op dat moment door het maken van intelligente keuzes. Het systeem, een smart energy grid genoemd, geeft sturing aan het transport, de conversie en opslag van energie en is gericht op zowel elektriciteit als warmte en (bio)gas.

Een dergelijk tribride smart grid is innovatief en nog nergens ter wereld gerealiseerd. Sturing van het energiesysteem vindt plaats op basis van diverse parameters zoals kosten, opbrengsten, leveringszekerheid en duurzaamheid van het energie­pakket.

Het energiesysteem van ARN is gemodelleerd. De toekomstige vraagpatronen zijn in kaart gebracht en het project richt zich nu op het nader verkennen van de volgende tracks: E-flex Het netwerkbedrijf is verantwoordelijk voor het balanceren van het elektriciteitsnetwerk.

ARN B.V. Jaarverslag 2022

49

PROJECTEN De aanpak is opgebouwd uit drie verschillende balanceerdiensten: Officiële naam

Afkorting

Oude naam

Frequency Containment Reserve

FCR

Primaire reserves

automatic Frequency Restoration Reserve

aFRR

Regelvermogen

manual Frequency Restoration Reserve

mFRRda

Noodvermogen

ARN levert reeds noodvermogen. In de toekomst wordt met de toename van het aandeel hernieuwbare energie in het net, dit soort diensten steeds belangrijker. Uit testen met regelvermogen blijkt ARN in staat te zijn om snel af te regelen en het signaal van Tennet met voldoende nauwkeurigheid te volgen. We streven naar een situatie om zowel noodvermogen als afregelvermogen te leveren. Balanceerdiensten worden daarmee, naast energielevering, een energiedienst die in belang verder zal toenemen. Streven is om eerste helft 2023 operationeel te zijn. Warmtebuffer De tanks die in gebruik zijn genomen ten behoeve van heetwaterlevering voor het bestrijden van onkruid gaan in de winter dienstdoen als buffer in het warmtenet. Het vraagpatroon van het warmtenet is zodanig dat een buffer zal leiden tot extra capaciteit, zonder uitbreiding van de grootte van de warmtebron. Overige energieconversiemogelijkheden De haalbaarheid van waterstofproductie en CO2-afvang wordt onderzocht: processen met een hoge energiebehoefte die kunnen worden ingezet op het moment van lage vraag.

50

ARN B.V. Jaarverslag 2022

Warmtelevering Dukenburg (ontwerpfase) Het project houdt in dat de warmte, afkomstig van ARN, via een warmtetransportleiding (ca. 4 km lang) naar Dukenburg wordt getransporteerd. Het eindpunt van de leiding ligt in zuid-Zwanenveld. In de toekomst kan deze leiding verder naar het zuiden en oosten worden doorgetrokken. Met aftakkingen van de hoofdleiding worden naastliggende wijken van warmte voorzien. ARN zet zich in voor dit project. Besloten is om de haalbaarheid van warmtelevering aan Dukenburg opnieuw te onderzoeken. Een projectteam werd samengesteld, bestaande uit ARN, Firan, Provincie, gemeente Nijmegen en woningcorporaties. Het team werkt het uitgangspunt uit: 4.000 woningen/ utiliteit aangesloten op het warmtenet in 2030. Doelstelling is de uitgangspunten per partij te bepalen en een set van afspraken vast te leggen in een intentieovereenkomst.

Zonnepanelen op daken ARN (ontwerpfase) ARN heeft zijn daken technisch laten onderzoeken om duidelijk te krijgen of de dakconstructies geschikt zijn voor meer zonnepanelen. Een plan is gemaakt voor de verschillende daken van ARN. Besloten is om geplande dakrenovaties eerder uit te voeren, zodat de hiertoe aangewezen daken eerder beschikbaar zijn. Tevens worden voorzieningen aangebracht ten behoeve van valbeveiliging. Stichting De Emmerik in Nijmegen zet de burgerparticipatie rondom dit project op. Op deze wijze kan ARN iets extra’s voor omwonenden bieden. Insteek van dit project is dat burgers voor de financiering van dit project zorgen en meedelen in de opbrengst. Verschillende bijeenkomsten zijn georganiseerd met geïnteresseerde omwonenden en personeelsleden. Bij het ontwerp van de installatie wordt intensief samengewerkt met onze verzekering.

Kalkinjectie (ontwerpfase) De vervuiling van de ketels lijkt de laatste jaren toe te nemen ten gevolge van de veranderende afvalsamenstelling. Afval wordt steeds meer gescheiden, waardoor het aandeel as relatief gezien steeds groter wordt. In 2020/2021 is gedurende 6 maanden met een gehuurde proefinstallatie een poeder met calciumhydraat en magnesiumhydraat in de ketel geïnjecteerd. Resultaat van de proef is dat vervuiling wordt vertraagd en dat de rookgasemissies verbeteren. Besloten is permanente voorzieningen aan te brengen voor de injectie van calciumhydraat en magnesiumhydraat. Het project is uitgewerkt en klaar om gerealiseerd te worden tijdens een revisie van de verbrandingslijn. Gezien het groot aantal projecten tijdens de revisie (SNCR en rookgaskanaal) is besloten de realisatie van dit project uit te stellen tot 2024.

ARN B.V. Jaarverslag 2022

51

Resultaat door teamwork

Het SNCR-team: (v.l.n.r.) Anthonie Klaassen, Bart van Haren, Danny Fleuren, Ton Theunissen, Bas Willemsen, Ton van Winden

Dit team heeft het SNCR-project bij ARN gerealiseerd, waardoor een grote hoeveelheid gas wordt bespaard 52

ARN B.V. Jaarverslag 2022

ARN B.V. JAARVERSLAG 2022

Externe ontwikkelingen Nuttige inzet verbrandingscapaciteit Bij een goed scheidingsresultaat blijven er toch residuen over die niet te recyclen zijn. Wanneer deze op hoge temperatuur verbrand worden en er een doeltreffende rookgasreiniging is, kunnen emissies ‘binnen de perken’ blijven. ARN verwerkt hoogcalorisch en is daarom in staat ook het afval dat zich in de toekomst voordoet te verwerken. De keuze van destijds om afvalstoffen hoogcalorisch te verbranden is een juiste gebleken. Daarbij (en daardoor) voldoen de emissies al aan de normen van de Richtlijn Industriële Emissies die eind 2023 in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd moet zijn. ARN blijft met haar rookgasreinigingsinstallatie bij beide lijnen ruim onder de gestelde emissiegrenswaarden. Daarmee is ARN een ‘enabler’ van recycling. Dat draagt de directie uit in presentaties.

Voor de gehele Nederlandse afvalenergiesector is een nuttige inzet van verbrandingscapaciteit de belangrijkste prioriteit. Dit houdt in dat afvalverwerking geschiedt met toepassing van de best beschikbare milieutechnieken en een hoog rendement oplevert voor zowel de verwerking van afvalstoffen als de productie en afzet van energie. Daarmee heeft de afvalenergiesector een maatschappelijke en milieuhygiënisch belangrijke functie in het kader van de circulaire economie en de energietransitie. Daarbij kijkt de sector niet enkel naar haar positie in Nederland, maar vervult zij ook een rol in Europa, omdat de verwerking van afvalstoffen in Noordwest-Europa volgens de hoogste standaarden wordt uitgevoerd. In 2021 werd een motie in de Tweede Kamer aangenomen die de afvalverwerking in Nederland in dit bredere perspectief beschouwt. Het is aan de sector om binnen de kaders van de motie-Mulder invulling hieraan te geven.