RV2025-118-bijlage-tweede-bestuursrapportage-2025.pdf
Tekst van het document
Evaluatie en herijking van de huidige centrumregeling en dienstverleningsovereenkomst beschermd wonen en maatschappelijke opvang.
Het ambtelijk regionaal overleg Gelderland-Zuid is sinds juni 2025 op de hoogte van de aangepaste conceptdocumenten. De centrumregeling en de dienstverleningsovereenkomst willen we in december 2025 / januari 2026 voorleggen aan de lokale gemeenteraden. Daarmee willen we hun zienswijze ophalen. We verwachten dat de genoemde documenten definitief worden vastgesteld in Q3 2026.
2. Financiële hoofdlijnen Deze bestuursrapportage is het vierde P&C-product van het begrotingsjaar 2025. De rapportage geeft inzicht in de uitvoering van de begroting 2025 bij ongewijzigd beleid. Er worden dus geen beleidsmatige keuzes in voorgesteld. De rapportage laat de onvermijdelijke mee- en tegenvallers zien die gebeuren of die we verwachten nu we het door de gemeenteraad vastgestelde beleid uitvoeren. Wanneer de gemeenteraad de begroting vaststelt, geeft hij daarmee formeel de goedkeuring om geld uit te geven in het eerste jaar. Nadat de Programmabegroting 2025 was vastgesteld, keurde de gemeenteraad het dus goed dat het college geld kan uitgeven in 2025. De budgettaire gevolgen van deze rapportage bepalen de financiële ruimte die het college en de gemeenteraad hebben om het coalitieakkoord uit te voeren. Er is natuurlijk scherp gekeken of de ingediende afwijkingen onvermijdelijk zijn. Bij tegenvallers is het mogelijk om bij te sturen richting het einde van het jaar. Met inachtneming van de begrotingsregels probeerde het college zoveel mogelijk knelpunten in de uitvoering op te vangen. In deze rapportage staan alleen de onvermijdelijke tegenvallers die niet te compenseren zijn of waarvan nog niet zeker is of die te compenseren zijn. Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2026
Saldo 2027
Saldo 2028
Saldo 2029
-625
887
-234
-350
-882
0
-385
-150
502
897
-625
502
-384
152
15
0
0
0
0
0
Mee- en tegenvallers financiering
1.114
0
0
0
0
Mee- en tegenvallers indexaties LPO/areaal
3.219
0
0
0
0
Mee- en tegenvallers Vennootschapsbelasting
-780
0
0
0
0
Mee- en tegenvallers Septembercirculaire 2025
2.048
0
0
0
0
-79
0
0
0
0
Totaal saldo mutaties tweede bestuursrapportage 2025
5.522
0
0
0
0
Totaal saldo na tweede bestuursrapportage 2025
4.897
502
-384
152
15
Saldo eerste bestuursrapportage 2025 Perspectiefnota 2026 Saldo voor tweede bestuursrapportage 2025
Saldo 2025
Mutaties tweede bestuursrapportage: Mee- en tegenvallers gemeenschappelijke regelingen
Overige mee- en tegenvallers
35
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
3. Toelichting op de afwijkingen Gemeenschappelijke regelingen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
1. Gemeenschappelijke regelingen Jaarrekening 2024 - Regio Rivierenland
83
0
0
0
0
Jaarrekening 2024 - BSR Jaarrekening 2024 - RAR
52 15
0 0
0 0
0 0
0 0
Jaarrekening 2024 - GGD Gelderland-Zuid Jaarrekening 2024 - Werkzaak Rivierenland
7 1
0 0
0 0
0 0
0 0
166 -323
0 0
0 0
0 0
0 0
0
0
0
0
0
Jaarrekening 2024 - BWB Taakstelling financieel fit Totaal Gemeenschappelijke regelingen
Toelichtingen op de afwijkingen De jaarrekeningen 2024 van enkele gemeenschappelijke regelingen kennen een voordeel wat wordt terugbetaald aan de gemeenten. Het voordeel komt ten gunste van de taakstelling Financieel fit.
Indexaties Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
Indexaties 1. Huur en subsidie Sporthal de Wiel
-6
-6
-6
-6
-6
2. Toevoeging bestemmingsreserve Steengoed 3. Raad en raadscommissies
-19 -56
-19 0
-19 0
-19 0
-19 0
4. Diverse onderhoudscontracten buitendienst 5. Reiniging en herstel clandestiene vervuiling en vernieling
-22 -15
-22 -15
-22 -15
-22 -15
-22 -15
Ten laste van stelpost Loon- en prijsontwikkelingen (LPO)
118 0
62 0
62 0
62 0
62 0
Totaal indexaties
Indexaties ten laste van de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen (LPO): 1. Huur en subsidie Sporthal de Wiel. 2. Toevoeging bestemmingsreserve Steengoed. 3. Vergoeding raadsleden De vergoedingen zijn aangepast op basis van de actuele indexcijfers. Dit leidt tot gestegen kosten van 56.000 euro. In de begroting 2026 is dit meegenomen. 4. Diverse onderhoudscontracten buitendienst Afgelopen jaren zijn er geen indexeringen toegepast op diverse onderhoudscontracten (gladheid, tractie, e.d.). De kosten zijn met 22.000 euro gestegen. 5. Reiniging en herstel clandestiene storting en vernieling De kosten voor reiniging, herstel en afvoer zijn fors gestegen de afgelopen jaren.
37
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Overige mee- en tegenvallers Programma 1 Besturen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar 2. Reisdocumenten en identiteitskaarten
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029 27
0
0
0
0
3. Representatie B&W 4. Vergunningen APV
-49 -31
0 0
0 0
0 0
0 0
5. Toezicht en handhaving
-25
0
0
0
0
Totaal programma 1 - Besturen
-79
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Reisdocumenten en identiteitskaart Er is een afwijking van ruim 126.000 euro aan opbrengsten. Dit wordt veroorzaakt door hogere legesinkomsten dan in eerste instantie begroot. Dit zorgt er ook voor dat de af te dragen rijksleges 100.000 euro hoger zijn dan begroot. In 2024 begon in heel Nederland de ‘"paspoortpiek". Die ontstaat doordat reisdocumenten in plaats van 5 jaar nu 10 jaar geldig zijn. De paspoortpiek houdt de aankomende 4 jaar aan. Uit de cijfers van de tweede bestuursrapportage blijkt dat er meer aanvragen zijn gekomen dan verwacht. Dit komt onder andere door de vele vermissingen en ook een deel door de paspoortpiek. Representatie B&W Wij verwachten dat de uitgaven op het budget representatie B&W ongeveer 49.000 euro hoger uitkomen dan begroot. Sinds het ontstaan van de gemeente West Betuwe is dit budget niet aangepast aan de activiteiten die we hiervoor uitvoeren. Dit levert een nadeel op van 34.000 euro. Daarnaast organiseren we jaarlijks de Veteranendag. Deze kosten bedragen 15.000 euro. Vergunningen APV De energiekosten vallen 12.500 euro hoger uit dan oorspronkelijk begroot. Deels komt dit doordat de eindafrekening over 2024 ongeveer 6.500 euro hoger is dan verwacht. De uitgaven voor externe expertise zijn 18.000 euro hoger dan verwacht.
Dit heeft twee oorzaken: aan de ene kant zijn de activiteiten binnen de organisatie toegenomen. Aan de andere kant is er intern een beperkte capaciteit beschikbaar. Dit komt, onder andere door uitval van medewerkers. Om ervoor te zorgen dat het werk wel doorging, moest externe ondersteuning worden ingeschakeld.
Toezicht en handhaving De kosten voor mobiele apparatuur. vallen hoger uit dan voorzien. Daarnaast zijn er in 2025 verplichte cursussen gevolgd door medewerkers. Daardoor zijn er extra niet-geplande uitgaven.
39
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Programma 2 Wonen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar 1. Milieubeheer
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029 44
0
0
0
0
2. Werkprogramma 2025 ODR 3. Voorbereidingsbudget Kolffstraat
-344 -50
0 0
0 0
0 0
0 0
4. Opbrengsten faciliterend grondbeleid 5. Project golfclub The Dutch
138 -25
0 0
0 0
0 0
0 0
6. Opbrengsten verblijfsbelasting
-300
0
0
0
0
Totaal programma 2 - Wonen
-537
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Milieubeheer In 2025 zijn twee incidentele opbrengsten gerealiseerd: namelijk 40.000 euro uit een afgerond handhavingsdossier voor een drugsgerelateerde overtreding en 9.000 euro doordat de provincie Gelderland een subsidie vaststelde om de energiebesparingsplicht bij bedrijven uit te voeren. De werkzaamheden die daarbij horen zijn in beide gevallen uitgevoerd in voorgaande jaren. Begroot is een opbrengst van 5.000 euro dus een voordeel van 44.000 euro. Werkprogramma 2025 Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) We verwachten dat de bijdrage aan de ODR 6% en 344.000 euro hoger uitvalt dan is opgenomen in het werkplan voor 2025. De toename is verdeeld over 214.000 euro voor omgevingsvergunningen en 130.000 euro voor milieubeheer. De verhoging voor omgevingsvergunningen komt vooral door hogere inzet op juridische advisering. Het aantal handhavingsverzoeken en Woo-verzoeken ligt hoger dan begroot. Uitschieters zijn de handhavingsprocedure rond de Zeek en het handhavings- en ruimtelijke ontwikkelingsvraagstuk rond Geofort. Er wordt vaker in overleg getreden, wat meer inzet van uren vraagt. Het aantal toezichtstaken na klachten en meldingen valt hoger uit, dit geldt ook voor het aantal bezwaren en beroepsprocedures. Dat zorgt voor een hogere ureninzet. Bij omgevingsvergunningen voor bouwen komen er over het algemeen minder vergunningaanvragen binnen.
Het aantal aanvragen voor grotere bouwplannen blijft achter. Het aantal aanvragen voor gebruikswijzigingen en het aantal conceptverzoeken (vooroverleg) ligt wel hoger. Relatief gezien kosten kleine plannen
meer inzet. Doordat het landelijke omgevingsloket nog altijd niet optimaal werkt, wordt er groter beroep gedaan op het frontoffice. Het aantal uren ligt hier dan ook hoger. Voor milieu wordt een overschrijding verwacht van 130.000 euro. Deze hogere kosten hangen samen met extra inzet op vergunningverlening, toezicht en maatwerk. Voorbereidingsbudget Inbreng gemeentewerflocatie Kolffstraat De voormalige locatie van de gemeentewerf aan het eind van de Kolffstraat is toegevoegd aan het plangebied van Deil-West. Voor het betrekken van deze grond worden plankosten gemaakt. Denk hierbij aan onderzoeken (o.a. bodem, archeologie, flora en fauna). Voor de te verwachten kosten van 50.000 euro is nog geen dekking. Daarom wordt nu een voorbereidingsbudget aangevraagd. Of dit budget wordt terugverdiend hangt af van de te kiezen ruimtelijke koers voor het perceel. De stedenbouwkundige visie die in 2025-2026 wordt opgesteld bepaalt hiervoor de richting. Opbrengsten faciliterend grondbeleid In 2025 worden meer anterieure overeenkomsten met kostenverhaal gesloten dan verwacht. Op basis van de landelijk ontwikkelde plankostenscan zijn ook de bedragen per overeenkomst hoger dan verwacht. Daar bovenop is dit jaar een overeenkomst afgesloten voor een aantal grootschaliger plannen, met bijbehorend hoger kostenverhaal. Dit levert een (verwacht) voordeel van ongeveer 138.000 euro op.
Project Golfclub The Dutch Voor The Dutch worden in 2025 diverse kosten verwacht met een totaalbedrag aan meerkosten van 25.000 euro. De kosten bestaan uit: • Lagere inhuurkosten van 20.000 euro; • Een bedrag van 25.000 euro voor juridische kosten; • Een bedrag van 20.000 euro voor de inhuur van externe bureaus. Opbrengst verblijfsbelasting arbeidsmigranten Het verhogen van de leges verblijfsbelasting is onderdeel van Financieel fit. Op jaarbasis missen we veel meldingen en dus inkomsten, vooral van de huisvesting van arbeidsmigranten. In de begroting is hiervoor een structureel bedrag opgenomen van 300.000 euro. Om de verblijfplaatsen van deze arbeidsmigranten beter in beeld te krijgen, is een projectplan vastgesteld om een digitaal nachtregister op te zetten. Het operationeel krijgen van het nachtregister vraagt meer tijd en we verwachten nu dat dit digitale nachtregister vanaf 2026 operationeel is. Het betekent wel dat we dit jaar deze taakstelling niet halen en nemen deze mee in de taakstelling Scherper begroten.
41
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Programma 3 Werken Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
1. Taakstelling verkoop gebouwen 2. Huuropbrengsten gemeentelijk gebouwen
-1.250 36
0 0
0 0
0 0
0 0
Totaal programma 3 - Werken
-1.214
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Verkoop gebouwen De voor 2025 begrootte taakstelling verkoopopbrengst van gemeentelijk vastgoed is 2.050.000 euro. Die is verdeeld naar 1.000.000 euro voor Kuipershof 4 en 1.050.000 euro voor overige gebouwen. Inmiddels is bekend dat, dit jaar, Kuipershof 4 en het voormalige politiebureau aan de van Dam van Isseltweg 10 niet worden verkocht. Op dit moment worden de plannen ontwikkeld om beide panden te herontwikkelen en dit vraagt extra tijd. Voor een belangrijk deel bepaalt de besluitvorming over de ontwikkeling de verkoopopbrengst. Dit jaar is wel de voormalige brandweergarage te Beesd (Sportstraat 1) verkocht. Dit leverde een boekwinst op van 262.000 euro. Bovendien is de voormalige school in Spijk (Spijkse Kweldijk 94) in de verkoop gegaan via een openbare inschrijfprocedure. Naar verwachting levert de school een bedrag van 538.000 euro op. Voor het jaar 2025 betekent dit een verwachte verkoopopbrengst van 800.000 euro uit overige gebouwen. Helaas betekent dit dat we 1.250.000 euro van de taakstelling dit jaar niet realiseren. Huuropbrengsten gemeentelijk eigendom Van een aantal gemeentelijke panden is de huur geïndexeerd en is de volledigheid van de huuropbrengsten gerealiseerd. Dit levert in 2025 een opbrengst van 36.000 euro voordelig.
Programma 4 Leven Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
1. Gladheid 2. Clandestiene vervuiling en vernieling
-39 -60
0 0
0 0
0 0
0 0
3. Onderzoek WOII 4. Onderhoud groenvoorziening
-13 -77
0 0
0 0
0 0
0 0
5. DVO Avri ibor 2025 6. Frictiekosten Avri ibor
-186 -45
0 0
0 0
0 0
0 0
7. Opvang vluchtelingen 8. Inkomsten graf- en begraafrechten
485 26
0 0
0 0
0 0
0 0
Totaal programma 4 - Leven
91
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Gladheid Voor gladheidsbestrijding is in deze tweede bestuursrapportage een tekort zichtbaar van 39.000 euro. Dit tekort bestaat uit een overschrijding van 48.000 euro. Dit komt door extra uitrukken en het opstellen van het gladheidsbestrijdingsplan. Hiervan komt een bedrag van 9.000 euro door inflatie ten laste van de stelpost LPO. Clandestiene vervuiling en vernieling In het lopende jaar is een duidelijke toename zichtbaar van clandestiene stortingen, vervuiling en vernielingen op gemeentelijke locaties. De kosten voor reiniging, herstel en afvoer stegen fors de afgelopen jaren. De financiële prognose voor deze afwijking is 75.000 euro. Daarvan kan 15.000 euro ten laste worden gebracht van de stelpost prijsstijging. De problematiek blijkt structureel van aard en wordt ieder jaar groter. Onderzoek WOII We laten een aanvullend archiefonderzoek uit voeren naar het (voormalige) bezit van Joodse inwoners, Roma en Sinti in 1940-1945 in de toenmalige gemeenten. Kosten hiervan worden geschat op 13.000 euro.
43
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Onderhoud groenvoorziening Het steken van de graskanten werd in het verleden regelmatig uitgevoerd. Daardoor voorkwamen we het overgroeien van gras over de verharding en de graskanten zagen er verzorgd uit. Mede om de kosten zo laag mogelijk te houden is het steken van de graskanten niet opgenomen toen het Groenbeleids- en beheerplan werd opgesteld. Dit leek destijds mogelijk als dit opgevangen kon worden met het schoonhouden en borstelen van de verharding. Na 6 jaar blijkt dit niet haalbaar. Door de overgroei van gras is er meer onkruiddruk op de verharding. Dat levert extra werk op. Door nu eenmalig de graskanten te steken verminderen we de onkruiddruk op verharding. Ook voldoen we beter aan het kwaliteitsbeeld B. De kosten voor het steken van de graskanten en het wegwerken van de achterstand zijn éénmalig 77.000 euro. Als het Groenbeleids- en beheerplan in 2026 wordt geactualiseerd, wordt voorgesteld om deze maatregel weer op te nemen. Zo kunnen we beter voldoen aan het kwaliteitsbeeld. DVO Avri Ibor Avri voert de DVO Ibor uit voor de gemeente. Door een aantal langdurig zieken en een piek in het groeiseizoen dreigde een achterstand te ontstaan in het kwaliteitsbeeld in de groenvoorziening en onkruidbestrijding op verharding. Om dit te compenseren zijn extra personeel van Avri en aannemers ingezet.
Daarnaast is de veegmachine een aantal keer langdurig uitgevallen door technische mankementen. Een aantal weken zijn vervangende veeg- en borstelmachines ingehuurd om • het vegen weer op beeld te brengen en te houden • de waterafvoer bij regenval te garanderen. Door het aanhoudende mooie zomerweer zijn de zwemplassen veel gebruikt. De afvalbakken op deze locaties zijn veel vaker dagelijks geleegd dan begroot op basis van het meerjarige gemiddelde. Dit is uitgevoerd door Avri-medewerkers maar kost wel extra uren. De extra kosten voor bovengenoemde onderdelen van de DVO bedragen: 186.000 euro. - groenvoorziening 54.000 euro - (straat)reiniging 107.000 euro - afvalbakken 25.000 euro Totaal: 186.000 euro Met Avri is gekeken of we de overschrijding binnen de DVO kunnen opvangen door andere werkzaamheden te laten vervallen of doorschuiven. Deze ruimte geeft de DVO niet, of er moet worden gekozen worden voor een lagere beeldkwaliteit. Daarnaast ontstaat er een achterstand als werkzaamheden doorschuiven. Die moeten later weer ingelopen worden, tegen meerkosten. Frictiekosten DVO Avri Ibor De gemeente onderhoudt zelf weer bomen in het buitengebied. Ook maakt zij zelf de kolken (regenputten in de straat) schoon. Eerst deed de Avri dit. Omdat dit verandert, zijn er extra kosten: frictiekosten. Dit stond in de eerste bestuursrapportage.
Met Avri is afgesproken dat de gemeente alleen betaalt voor de
echte kosten, dus niet meer dan nodig. Voor 2025 zijn de frictiekosten berekend op 54.000 euro. Dat kan minder worden: ongeveer 45.000 euro. De precieze frictiekosten zijn bekend op 31 december en delen we in de jaarrekening. Opvang vluchtelingen De opvang van vluchtelingen laat per saldo een voordeel zien van 485.000 euro. Opvang vluchtelingen Oekraïne Vanaf het moment dat de oorlog in Oekraïne uitbrak in 2022, vangt de gemeente West Betuwe Oekraïense ontheemden op. Hiervoor krijgen wij een vergoeding van het Rijk. In 2025 is die vergoeding in totaal ongeveer 6,3 miljoen euro. Dit is berekend op basis van het normbedrag. We verwachten dat de werkelijke uitgaven lager zijn dan de vergoeding die wij gaan krijgen. Dit levert een incidenteel voordeel op van ongeveer 510.000 euro. Spreidingswet Om de spreidingswet voor te bereiden verwachten we 75.000 euro uit te geven. Daar staat waarschijnlijk een rijksvergoeding tegenover van 50.000 euro. Het uiteindelijke resultaat is een nadeel van 25.000. Inkomsten graf- en begraafrechten We verwachten een positief resultaat voor inkomsten van de graf- en begraafrechten, namelijk 25.500 euro. Dit is gebaseerd op een actuele prognose tot 31 december 2025 van 868.000 euro. Omdat de verwachting nog anders kan uitpakken nemen we in deze rapportage een opbrengst mee van 850.000. Dit is 25.5000 meer dan in de begroting is opgenomen.
45
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Programma 5 Omzien Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
1. Inwonersbijdrage WMO 2 a. Beschermd Wonen (bestedingsplan)
25 -525
0 0
0 0
0 0
0 0
2 b. Beschermd Wonen (rijksbijdrage) 2 c. Beschermd Wonen (voordeel ten gunste van Financieel Fit)
675 -150
0 0
0 0
0 0
0 0
25
0
0
0
0
Totaal programma 5 - Omzien
Toelichtingen op de afwijkingen Inwonersbijdrage WMO Inwoners met een minimuminkomen betalen geen eigen bijdrage (abonnementstarief) voor Wmo-ondersteuning. De eigen bijdragen int het Centraal Administratiekantoor (CAK) namens de gemeente. Voor 2025 verwachtten we de inkomsten uit eigen bijdrage 125.000 euro zou zijn. Het lijkt erop dat dit 150.000 euro wordt. Beschermd wonen In de begroting 2025 is 218.000 euro opgenomen. De gemeente Nijmegen is centrumgemeente voor beschermd wonen. Zij ontvangt de rijksmiddelen. Jaarlijks stellen we een regiobegroting op, op niveau van regio Gelderland-Zuid. Over 2025 ontvangt Nijmegen meer rijksmiddelen dan verwacht. Op basis van samenwerkingsafspraken verdeelt Nijmegen dit en krijgen de regiogemeenten daar een deel van. West Betuwe krijgt 675.000 euro. Dat gebeurt pas op het moment dat de jaarrekening 2025 van de gemeente Nijmegen is vastgesteld. Van dit bedrag is 525.000 euro bestemd om het Bestedingsplan Beschermd wonen en zorg & veiligheid 2025 uit te voeren. Dit bestedingsplan wordt nu uitgevoerd en ligt op schema. De rest van het geld is 150.000 euro en gaat naar Financieel fit.
Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x 1.000 euro
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
Effect op begrotingsjaar 1a. Ophogen taakstelling Scherper begroten (Taakstelling Vastgoed) 1b. Ophogen taakstelling Scherper begroten (Verblijfsbelasting)
1.250 300
0 0
0 0
0 0
0 0
2. Renteresultaat (surplus bovenop taakstelling) 3. Stelpost Loon- en prijsontwikkelingen (LPO) 2025
1.114 3.036
0 0
0 0
0 0
0 0
4a. Stelpost Volume- en areaalontwikkelingen 2024 4b. Stelpost Volume- en areaalontwikkelingen 2025
38 145
0 0
0 0
0 0
0 0
5. Septembercirculaire 2025
2.048
0
0
0
0
Totaal Algemene dekkingsmiddelen
7.931
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Ophogen taakstelling Scherper begroten (Financieel Fit) Voor 2025 worden de taakstellingen Verkoop gemeentelijk vastgoed en Innen verblijfsbelasting niet gerealiseerd. Dekking kan voor 2025 worden gevonden binnen de taakstelling Scherper begroten. Renteresultaat (surplus bovenop taakstelling) We hebben de rente- en afschrijvingslasten geactualiseerd wat resulteert in een (incidenteel) voordeel van 2,9 miljoen euro. Hiervan wordt 1.778.000 euro ingezet voor de taakstelling Scherper begroten en het restant van 1.114.000 euro komt ten gunste van het begrotingssaldo 2025. Bedragen x 1.000 euro Actualisatie kapitaallasten
2025
Lagere rentelasten
2.948
Hogere rentebaten
150
Netto lagere rentelasten
3.098
Toegerekende rente aan Grex/WRP
-279
Voordeliger renteresultaat
2.819
Lagere afschrijvingslasten
73
Voordeel op kapitaallasten
2.892
47
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Het voordeel wordt enerzijds veroorzaakt door een lagere externe financieringsbehoefte door uitgestelde investeringen en anderzijds door een lager rentepercentage voor de nieuw aangetrokken leningen. Enkele grote restantbudgetten die eind 2024 zijn overgeheveld naar 2025 zijn onder andere voor wegen-projecten (25,2 miljoen), scholen en gymzalen (17,1 miljoen) en de nieuwe gemeentewerf (6,4 miljoen). Vrijval restant stelpost LPO Vanuit het gemeentefonds wordt de compensatie voor loon- en prijsontwikkelingen (LPO) geraamd op een afzonderlijke stelpost. Voor de noodzakelijke indexeringen van budgetten kan hier een beroep op worden gedaan. In beginsel zijn we terughoudend met het aanpassen van budgetten en proberen we met de toegewezen budgetten uit te komen. Het restant in deze stelpost voor 2025 (3.036.000 euro) valt nu vrij ten gunste van het resultaat. Vrijval restant stelpost Volume- en areaalontwikkelingen Vanuit het gemeentefonds wordt een gedeelte op een afzonderlijke stelpost geraamd voor het opvangen van volume- en areaalontwikkelingen. Het restant in deze stelpost voor 2024 en 2025 (183.000 euro) valt vrij ten gunste van het resultaat. Septembercirculaire 2025 Gemeentefonds Op Prinsjesdag is, zoal gebruikelijk, de Septembercirculaire 2025 verschenen.
Deze circulaire bevat onder andere informatie over de (gedeeltelijke) compensatie van de tekorten op de Jeugdzorg 2023/2024, het voorschot op de afrekening van het BCF-plafond 2025 en de actualisatie van het volume accres en LPO accres op basis van de Miljoenennota 2026. Het netto resultaat van de circulaire is als volgt: Opbouw effect (bedragen x 1.000 euro)
2025
2026
2027
2028
2029
1. Hoeveelheidsverschillen (lokaal c.q. landelijk)
941
672
625
259
199
2. WOZ-inkomstenmaatstaf/OZB-opbrengsten
117
61
55
49
44
3. Volume accres
0
0
-73
-142
-216
4. Compensatie tekorten Jeugdzorg 2023/2024
57
0
0
0
0
5. Voorschot BCF-plafond 2025
251
0
0
0
0
6. Afrekening uitkeringsjaren 2023/2024
680
0
0
0
0
3
17
52
-42
26
2.048
750
660
124
53
7. Overige ontwikkelingen Netto mutatie opbrengsten bij Septembercirculaire 2025
1. Hoeveelheidsverschillen (lokaal c.q. landelijk) Hoeveelheidsverschillen hebben op twee manieren invloed op de hoogte van onze algemene uitkering. Een lokale stijging van de aantallen resulteert in beginsel tot een toename van onze uitkering en een daling tot een afname. Landelijke stijgingen en dalingen hebben voor ons precies het omgekeerde effect. Als landelijk de aantallen stijgen, dan daalt de vergoeding per eenheid omdat het te verdelen bedrag in het fonds gelijk blijft. Als de lokale aantallen min of meer gelijke tred houden met de landelijke ontwikkelingen, dan heeft de gemeente geen nadeel van hoeveelheidsverschillen. Dat we op korte termijn een iets hoger voordeel hebben, komt door de maatstaf huishoudens met een laag inkomen. Deze maatstaf wordt door het CBS afgerond op honderdtallen, waardoor een kleine afwijking een groot effect kan hebben. Een verschil van 100 eenheden geeft al snel een verschil van ongeveer 0,5 miljoen euro. Voor de kortere termijn verwachten we gemiddeld nu iets meer huishoudens met een laag inkomen, terwijl het langdurig gemiddelde ongewijzigd blijft. 2. WOZ-inkomstenmaatstaf/OZB-opbrengsten Op basis van de laatste inschattingen hebben we een nieuwe raming voor zowel de OZB-opbrengsten en de WOZ-inkomstenmaatstaf.
Deze (negatieve) maatstaf is bedoeld om de gemeentefondsuitkering zodanig over gemeenten te verdelen dat zij daarmee - in aanvulling op de eigen inkomsten uit de OZB - in staat zijn om een gelijkwaardig voorzieningenniveau te realiseren. Voor 2025 gaat het rijk nu uit van een hogere landelijke ontwikkeling van de WOZ-waarden, terwijl we lokaal al met de juiste waardestijgingen rekening hebben gehouden. Vanaf 2026 wordt het voordeel lager omdat we nu, op basis van de laatste inschattingen van BSR, voor 2026 uitgaan van een iets hogere stijging van de WOZ-waarden voor de woningen in West Betuwe. 3. Volume accres Het volume accres wordt vanaf 2024 gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde (t-9 t/m t-2) van de ontwikkeling van het bbp. In de septembercirculaire is een nieuwe raming voor het accres 2026 en verder opgenomen. Deze raming is gebaseerd op de actuele raming van de ontwikkeling van het bbp door het Centraal Planbureau (MEV 2026). Hierdoor is het volume accres vanaf 2027 voor alle jaren lager dan in de meicirculaire 2025. 4. Compensatie tekorten Jeugdzorg 2023/2024 Voor de tekorten bij de Jeugdzorg over 2023 en 2024 heeft het rijk nu een (gedeeltelijke) compensatie beschikbaar gesteld. In de eerste bestuursrapportage 2025 hebben we al rekening gehouden met compensatiebedrag van 1.542.000 euro. De werkelijke compensatie valt 57.000 euro hoger uit.
49
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
5. Voorschot BCF-plafond 2025 Gemeenten kunnen een groot gedeelte van de btw die ze betalen declareren bij het btw-compensatiefonds (BCF). Dit fonds kent een plafond. Als gemeenten meer declareren dan in het fonds beschikbaar is, wordt het resterende bedrag betaald uit het gemeentefonds. Declareren ze minder, dan vloeit het overblijvende deel terug naar het gemeentefonds. De verwachting is dat er de komende jaren geld overblijft in het BCF en dat er dus een bedrag wordt gestort in het gemeentefonds. Bij deze circulaire wordt alvast een voorschot verstrekt. Voor West Betuwe gaat het om een bedrag van 1.021.000 euro. Omdat we structureel al rekening hebben gehouden met een bedrag van 770.000 euro, is er per saldo in 2025 sprake van een incidenteel voordeel van 251.000 euro. 6. Afrekening uitkeringsjaren 2023/2024 In 2025 hebben enkele afrekeningen plaatsgevonden over oude jaren, nl. nabetalingen over 2023 (28.000 euro) en 2024 (652.000 euro).
Overhead Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
1. Communicatie herinrichting 30km uur zones
-15
0
0
0
0
Totaal Overhead
-15
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Bekrachtiging van bestuurlijke uitspraak en afsluiting van het onderzoek naar inrichting 30 km/uur zones Op 1 juli 2025 besloot het college om de inrichting van 30 km/uur zones stap voor stap uit te voeren. Dat gebeurt op momenten waarop de straat toch al wordt aangepast, of als er een dringende reden is om dat eerder te doen. Om dit besluit goed uit te leggen aan de inwoners in de woonkernen, is 15.000 euro nodig voor communicatie. Met dit besluit zorgt het college voor een zorgvuldige en verantwoorde keuze. Op de lange termijn maakt dit onze woonomgeving veiliger en prettiger voor iedereen.
51
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Vennootschapsbelasting Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar Voorlopige aanslag Vpb 2025 Herziene aanslagen Vpb 2023/2024 Totaal Vennootschapsbelasting
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029 -717 -63 -780
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
Toelichtingen op de afwijkingen Voorlopige aanslag Vpb 2025 Voor de Vpb-plichtige activiteiten (met name de grondexploitaties) hebben we voor 2025 een voorlopige aangifte van 717.000 euro gedaan. In de begroting is hier nog geen rekening mee gehouden Herziene aanslagen Vpb 2023 en 2024 De opbrengsten van de verhuur van grond voor reclamemasten zijn tot 2022 niet meegenomen in de Vpb-aangifte en dat is een bewuste keuze geweest, omdat het het normale vermogensbeheer niet te boven gaat. In 2023 is deze eveneens niet meegenomen in het resultaat. Er is over de reclameopbrengsten de laatste tijd veel jurisprudentie geweest, vaak niet in het voordeel van de gemeenten. Daarom hebben wij gemeend deze opbrengsten mee te moeten nemen voor 2024, maar ook voor 2023. Omdat er nog sprake is van een lopende procedure bij de Hoge Raad, zullen we ook gelijk in bezwaar gaan tegen de hogere aanslagen (2023 en 2024). Als gevolg hiervan stijgt de te betalen belasting met 63.000 euro.
Onvoorzien Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
1. Vrijval post onvoorzien
100
0
0
0
0
Totaal Onvoorzien
100
0
0
0
0
Toelichtingen op de afwijkingen Post onvoorzien De post onvoorzien van 100.000 euro kan bij deze rapportage vrijvallen.
53
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Budgetneutrale aanpassingen
Bedragen x 1.000 euro
2025
2026
2027
2028
2029
Toezicht dijkversterking BR Dijkverstering
-25 25
0 0
0 0
0 0
0 0
Indexatie huuropbrengsten sportterreinen BR Dekking afschrijving sportterreinen
6 -6
6 -6
6 -6
6 -6
6 -6
Onderzoek terugnemen Ibor taken Avri BR Kerngericht werken
50 -50
0 0
0 0
0 0
0 0
Aanvullen begroting Deil-West (kosten) Aanvullen begroting Deil-West (anterieure overeenkomst)
-128 128
0 0
0 0
0 0
0 0
Areaaluitbreiding groen en bomen Stelpost volume en areaaluitbreiding
-31 31
-31 31
-31 31
-31 31
-31 31
Uitvoeringskosten Gala (kosten) Uitvoeringskosten Gala (Rijksbijdrage)
-50 50
0 0
0 0
0 0
0 0
Subsidieprogramma Subsidieprogramma (stelpost volume en areaaluitbreiding)
0 0
57 -24
57 -24
57 -24
57 -24
Subsidieprogramma (stelpost loon en prijsontwikkeling) Vervanging RIS/BIS
0 91
-33 0
-33 0
-33 0
-33 0
BR ICT
-91
0
0
0
0
Budgetneutrale aanpassingen
Toelichtingen op de afwijkingen Toezicht dijkversterking Voor het project Dijkverzwaring heeft de gemeente meer hulp nodig van de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) dan verwacht. Die extra inzet gaat 25.000 euro meer kosten. Voorlopig kan de gemeente dit betalen uit de reserve Dijkverzwaring. Bestemmingsreserve Dekking afschrijving sportterreinen Toevoegen indexatie huuropbrengsten sportverenigingen (5.500 euro) aan de bestemmingsreserve.
Onderzoek terugnemen Ibor taken Avri. In het college uitvoeringsprogramma (CUP) is voor 2025 een bedrag van 50.000 euro opgenomen voor een onderzoek of de gemeente de Ibor taken terug kan halen en kan onderbrengen bij plaatselijke bedrijven. In januari 2025 bleek dat de capaciteitsplanning van de afdeling Beleid en Beheer knelde. Met de wethouder is afgesproken dat het onderzoek doorschuift naar 2026. We stellen voor om het bijbehorende bedrag van 50.000 euro door te schuiven naar 2026. Dit onderzoek zou betaald worden uit de reserve Kerngericht werken. Dit jaar hoeven we dus 50.000 euro minder te betalen uit deze reserve. Aanvullen begroting Deil-West De gemeente betaalt de kosten voor de woningbouw in Deil-West met het geld dat binnenkomt via de nog te sluiten anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar. Deze kosten en inkomsten staan nog niet helemaal in de begroting. De gemeente sloot eerder een intentieovereenkomst. De ontwikkelaar betaalt deze kosten in twee delen: • De gemeente heeft de eerste helft al gefactureerd toen de overeenkomst werd ondertekend. • De tweede helft wordt gefactureerd zodra de stedenbouwkundige visie is vastgesteld. De gemeente verwerkt deze afspraken in de begroting. Dat betekent dat er 128.183 euro aan kosten én inkomsten bijkomt. Dit heeft geen invloed op het totale budget. Startersleningen De gemeente heeft een fonds voor Startersleningen.
Dit fonds is ondergebracht bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). De gemeente vult dit fonds tot nu toe steeds aan met terugbetalingen van oude leningen. Omdat mensen 30 jaar de tijd krijgen om terug te betalen, komt dat geld pas later terug. Daardoor is er nu te weinig geld in het fonds om nieuwe Startersleningen te geven. Op 26 augustus 2025 stond het fonds 95.000 euro in de min. Toch blijft de gemeente Startersleningen toewijzen. Dit jaar zijn er al 18 leningen verstrekt. Op dit moment behandelt SVn nog 21 aanvragen. Die komen vooral door twee projecten met betaalbare woningen: één in Asperen (appartementen) en één in De Plantage (eengezinswoningen). Door deze aanvragen staat het fonds nu 725.000 euro in de min. Een Starterslening is maximaal 30.000 euro. Omdat het college graag wil doorgaan met deze regeling, stelt het voor om 1,5 miljoen euro aan het fonds toe te voegen. Daarmee kan de gemeente ongeveer 45 nieuwe Startersleningen verstrekken.
55
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Volume- en areaaluitbreiding • Groen en bomen Doordat de gemeente meer groen aanlegt en bomen plant, is er meer groen om te onderhouden.Het betreft De Plantage, Plukbos Hellouw (gedeeltelijk) en diverse kleinere projecten. Om al het groen te onderhouden op het afgesproken beeld, moet het onderhoudsbudget opgehoogd worden. Het gaat om 80 bomen en 32.000 m2 gras. De onderhoudskosten van 31.000 euro ten laste brengen van de stelpost Volume- en areaalontwikkelingen. Uitvoeringskosten Gala De personeelskosten voor de projectleider Gala worden gedekt uit de ontvangen Gala-bijdragen van het Rijk. In 2025 gaat het om een bedrag van 50.000 euro. Subsidieprogramma Het subsidieprogramma Vitale Kernen en Activiteiten 2026 is vastgesteld. De prijsindexering voor 2026 is 57.000 euro. Dat is inclusief verschillende nodige ophogingen van subsidiebedragen. Hiervan komt 33.000 euro uit de post Loon- en prijsontwikkelingen (LPO) en 24.000 euro uit de post Volume- en areaalontwikkelingen. Vervanging RIS/BIS Om het nieuwe raadsinformatiesysteem te vervangen is tijdelijk extern budget nodig. Daarmee kan het nieuwe systeem worden ingevoerd en de bestaande systemen worden gearchiveerd. Het extra benodigd budget is 91.000 euro en deze kosten worden betaald uit de bestemmingsreserve ICT.
Directiebesluiten/Organisatiekosten Tot en met begin september zijn er diverse interne besluiten genomen met betrekking tot inhuur, personeel en overige bedrijfsvoeringskosten. Deze wijzigingen zijn budget neutraal. De kosten worden gedekt vanuit bestaande budgetten waaronder reserves omdat deze werkzaamheden hieraan gelieerd zijn. Dit betreft de volgende onttrekkingen uit onderstaande reserves: · bestemmingsreserve Vorming gemeente West Betuwe 31.500 euro · bestemmingsreserve Speelplekkenbeleid 72.384 euro · bestemmingsreserve Kernenbeleid 19.760 euro Collegebesluit digitaal nachtregister Het college heeft besloten om de nachtregistratie te digitaliseren. Daarmee kunnen de aanbieders van nachtverblijven hun nachtregister bijhouden en ontstaat er beter inzicht. De uitvoeringskosten van het project zijn 110.000 euro en komen ten laste van de algemene reserve.
4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Voor de actuele paragraaf verwijzen we naar de begroting 2026.
57
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (technische wijzigingen) Wegenbeheerplan 2025 De gemeenteraad neemt binnenkort een besluit over het beheerprogramma Wegen West Betuwe 2026-2030. De gemeente heeft het maatregelenpakket voor het jaar 2025 aangepast. Voor groot onderhoud aan wegen haalt de gemeente 1,1 miljoen euro meer uit de bestemmingsreserve Wegen dan eerder gepland. Daarnaast schuift de gemeente 4,4 miljoen euro aan investeringen voor het herstellen van wegen door naar het nieuwe wegenbeheerplan. Dat geldt ook voor 2,9 miljoen euro voor het duurzamer maken van de bermen langs de wegen. Gevolg wijziging sport beleid Door het nieuwe sportbeleid neemt de gemeente het onderhoud van bomen en bosplantsoen weer zelf op zich. De gemeente heeft berekend wat dit kost voor: • 33.770 m² bosplantsoen • 6.351 m² beplanting en hagen • ongeveer 800 bomen Het exacte aantal bomen wordt deze winter (2025/2026) geteld. De gemeente neemt die gegevens mee in de eerste bestuursrapportage 2026.
6. Paragraaf Taakstellingen en relevante stelposten Voortgang financieel fit In 2024 doorliepen we samen met de gemeenteraad het traject Financieel Fit West Betuwe om tot een sluitende meerjarenbegroting 2024-2028 te komen. In dit traject zochten we naar oplossingen om de meerjarenbegroting sluitend te krijgen en de algemene reserve op peil te houden. We inventariseerden in totaal 55 maatregelen, gericht op het verlagen of voorkómen van uitgaven, verhogen van inkomsten, inzet van subsidies en vrijval van reserves en incidentele budgetten. Deze maatregelen werden getoetst aan een afwegingskader, waarna de gemeenteraad besloot om 20 maatregelen als dekkingsplan in de begroting op te nemen. Over de voortgang van de uitvoering van deze maatregelen rapporteren wij in de Bestuursrapportages en de jaarrekening. Bij de Tweede bestuursrapportage 2025 kan de voortgang als volgt worden weergegeven:
Het totaal pakket maatregelen is een bedrag van 6,1 miljoen euro voor 2025. Hiervan is de verwachting dat deze wordt gerealiseerd. Er zijn ook maatregelen waarvan nog niet kan worden aangenomen dat een deel of het volledige bedrag zal worden gerealiseerd. Dit zijn ook nog maatregelen met een grotere doorlooptijd. Op basis van de huidige ontwikkelingen zien we dit positief echter is voor de zekerheid voorzien in een buffer in de Algemene Reserve. De verklaring voor de onderstaande tabel is groen (gerealiseerd t.g.v. financieel fit), oranje (deels gerealiseerd) en rood (niet gerealiseerd).
59
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Nr.
Mogelijkheden
Oplossingsrichting
Effect op begroting *1.000 euro Realisatie 2025
2026
Maand van realisatie
2027
2028
114
1.144
2.069
150
150
150
150
132 september
49
49
49
49
49
1.700
1.700
1.700
1.700
hogere inkomsten
300
300
300
300
0
Mrt.
5b
Verhogen tarieven bouwleges richting kostendekkend, via evenwichtig stelsel, in lijn met aangenomen raadsmotie 'progressieve leges bouwactiviteit dd 9-7-2024
hogere inkomsten
700
700
700
700
700
Febr.
6
Aansluiten bij VNG initiatief risicobeheerfonds in combinatie met verlagen verzekeringspremies
lagere lasten
0
0
118
118
0
Mrt.
7
Verhogen leges kabels en leidingen met 10% boven indexatie.
hogere inkomsten
60
60
60
60
60
Febr.
8
Incidenteel verlagen dotatie onderhoud wegen 4 jaar lagere lasten en versoberen onderhoud openbare ruimte
1.500
1.500
1.500
1.500
1.500
Febr.
9
Capaciteits- en portfoliomanagement en slimmer werken
lagere lasten
250
400
600
750
250 september
10
Betere afweging bij participatie
lagere lasten
30
30
30
30
30 september
11
Beter doorrekenen van kosten bij principe-verzoeken hogere inkomsten en lagere kosten en anterieure overeenkomsten
180
180
180
180
180
1
Vrijval stelposten areaalontwikkeling en deels volumecompensatie Algemene uitkering
lagere lasten
190
2
UPV vergoeding voor kunststof zwerfafval inzetten voor de begroting
hogere inkomsten
3
Afvalbakken en bladkorven dekken uit Nedvang vergoeding
hogere inkomsten
4
Scherper begroten: per budget een bestedingsplan per kwartaal. 4x per jaar financieel voortgangsgesprek. Bij onderbesteding budget neerwaarts bijstellen.
lagere lasten/ hogere inkomsten
5a
Consequent innen en verhogen tarief verblijfs- en toeristenbelasting;
2025 190
Febr.
Febr.
2.018 september
Mrt.
12
Taakstellende bezuiniging GR-en
lagere lasten
0
13
Opheffen bestemmingsreserve economisch actieplan Vrijval reserves
14
ODR vergunningtaken vooralsnog niet terughalen
incidenteel lagere lasten
15
Invoeren inkomensafhankelijke bijdrage Wmo en verkleinen toegang leerlingenvervoer
hogere inkomsten
16
430
430
860
0
Juni
28
28
Febr.
630
630
Febr.
0
184
500
500
0
Mrt.
Opleidingsbudget anders inkopen of verlagen; gebruik maken van opleidingen van clubs waar we lid lagere lasten van zijn zoals VPNG
25
35
45
50
25
Mrt.
17
Andere invulling verbindingsactiviteiten personeel
lagere lasten
25
25
25
25
25
maart
18
Stoppen met regionaal stimuleringsfonds (RSF)
lagere lasten
0
100
100
100
19
Faseren van kansenkaarten
lagere lasten
100
0
100
Febr.
20
Ambities klimaat/biodiversiteit en inwonersparticipatie temperen
lagere lasten
200
200
200
Febr.
Totaal
6.117
6.157
7.631
9.141
Gerealiseerd t/m september 2025
6.117
5.234
5.378
6.460
Mrt.
6.117
De belangrijkste conclusie is dat de taakstelling per saldo gerealiseerd wordt. De nadelen van de vertraging in de uitvoering van het nachtregister en de lagere UPV-vergoeding worden gecompenseerd door het hogere renteresultaat. Taakstellingen in de begroting Om de taakstellingen goed te monitoren en grip te hebben op onze financiën, is hieronder een overzicht opgenomen van de relevante taakstellingen. Taakstelling Verdeelsleutel Veiligheidsregio Bedragen x 1.000 euro
Taakstelling Verdeelsleutel Veiligheidsregio (WBFIE)
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
Vastgestelde begroting 2025 (WBFIE)
0
422
422
422
422
Effect eerste bestuursrapportage 2025
0
-422
0
0
0
Nog openstaande taakstelling
0
0
422
422
422
61
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
toelichting: In de Perspectiefnota 2023 is de oorspronkelijke taakstelling uit West Betuwe Financieel in Evenwicht voor een gewijzigde verdeelsleutel van de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio weer opgenomen. De inbreng vanuit de gemeente West Betuwe heeft uiteindelijk tot een voorstel aan het algemeen bestuur geresulteerd waarbij de taakstelling op termijn naar verwachting zal worden gerealiseerd. Voor 2026 is deze taakstelling niet reëel. Taakstelling Verkoop vastgoed Bedragen x 1.000 euro
Taakstelling verkoop vastgoed
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
Vastgestelde begroting 2025 (Dekkingsplan 2023)
500
500
0
0
0
Doorschuiven taakstelling (Decemberwijziging 2024)
1.550
0
0
0
0
Ingevuld (2e bestuursrapportage 2025)
-800
0
0
0
0
-1.250
0
0
0
0
0
500
0
0
0
Niet realiseerbaar (2e bestuursrapportage 2025) Nog openstaande taakstelling
toelichting: In de perspectiefnota 2023 zijn voor de jaren 2025 en 2026 incidentele taakstellingen van 500.000 euro opgenomen als voordelig resultaat van het verkopen van gemeentelijk vastgoed. Bij de Decemberwijziging 2024 is de taakstelling van 2024 (1,55 miljoen euro) doorgeschoven naar 2025. Waar nu blijkt wordt deze taakstelling voor 800.000 euro gehaald. Het resterend bedrag van 1.250.000 wordt als niet realiseerbaar ingeschat, maar wordt onderdeel van financieel fit gerealiseerd. Taakstelling Subsidioloog Bedragen x 1.000 euro
Taakstelling actiever werven van subsidies Vastgestelde begroting 2025 (Dekkingsplan 2023)
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029 300
250
0
0
0
Ingevuld (begroting 2026)
0
-84
0
0
0
Ingevuld (2e bestuursrapportage 2025)
0
0
0
0
0
300
166
0
0
0
Nog openstaande taakstelling
toelichting:
In de Perspectiefnota 2023 is aangegeven dat we intensief gebruik gaan maken van een subsidioloog. De subsidioloog doet jaarlijks een subsidiescan op de projecten die mogelijk in aanmerking komen voor subsidie. Verder ondersteunt deze bij de aanvragen en verantwoording van subsidies. Inmiddels zijn er diverse succesvolle aanvragen geweest, zowel binnen de gemeente als ter ondersteuning aan organisaties binnen de gemeente. Mooie voorbeelden in 2025 zijn de subsidie voor het leeflab en een verwachte subsidies voor de fietsstraat Laan van Leeuwenstein en transitiekosten Oekraïne. De subsidioloog heeft Welzijn West Betuwe en de Lingeborgh ondersteund bij succesvolle subsidievragen. De verwachting is dat de taakstelling 2025 wordt gerealiseerd. Taakstelling Besparingen Wmo/Jeugd Taakstelling besparing WMO Jeugd
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
Vastgestelde begroting 2025 (Dekkingsplan 2023)
700
900
1.300
2.000
2.000
Ingevuld bij 1e bestuursrapportage 2025
-700
-700
-700
-700
-700
0
200
600
1.300
1.300
Nog openstaande taakstelling
toelichting: In de begroting 2025 is rekening gehouden met een structurele toename van de zorgkosten met 2,8 miljoen euro. Daarnaast is rekening gehouden met een besparingseffect door het herstelplan Sociaal domein dat oploopt van 700.000 euro in 2025 tot structureel 2 miljoen euro vanaf 2028. Bij de actualisatie van de zorgkosten in de eerste bestuursrapportage 2025 is rekening gehouden met het invullen van de taakstelling 2025 van 700.000 euro.
63
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Taakstelling scherper begroten Bedragen x 1.000 euro
Taakstelling scherper begroten
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
Vastgestelde begroting 2025 (Financieel Fit)
1.700
1.700
1.700
1.700
1.700
Ingevuld (1e bestuursrapportage 2025)
-868
-322
-321
-322
-323
Ingevuld (resultaatbestemming 2024)
-10
0
0
0
0
0
-1.000
-84
-84
-84
Taakstelling verkoop vastgoed
1.250
0
0
0
0
Taakstelling verblijfsbelasting
300
0
0
0
0
Resultaat gemeenschappelijke regelingen 2024
-323
0
0
0
0
Onderbestedingen/hogere inkomsten
-271
-155
-155
-155
-155
Ingevuld (begroting 2026) Ophoging taakstelling bij 2e bestuursrapportage 2025:
Ingevuld bij 2e bestuursrapportage 2025:
Onderuitputting rente- en afschrijvingslasten
-1.236
0
0
0
0
0
223
1.141
1.140
1.139
Nog openstaande taakstelling
toelichting: In de begroting is een taakstelling van 1,7 miljoen euro opgenomen voor realistischer begroten. Door de budgetten kritisch tegen het licht te houden, zal deze taakstelling ingevuld dienen te worden. Voor 2025 hebben we deze ingevuld, inclusief niet gerealiseerde taakstellingen (verkoop vastgoed, verblijfsbelasting) Taakstelling VNG risicobeheerfonds Bedragen x 1.000 euro
VNG-risicofonds Vastgestelde begroting 2025 (Financieel Fit)
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 118
Saldo 2028 Saldo 2029
0
118
118
118
Effect eerste bestuursrapportage 2025
0
-118
0
0
0
Nog openstaande taakstelling
0
0
118
118
118
toelichting: De VNG is aan het onderzoeken of een risicobeheerfonds kan worden opgericht waardoor de kosten van verzekeringen verlaagd kunnen worden. Dit onderzoek is vertraagd, waardoor de oprichting van zo'n fonds met minimaal een jaar is vertraagd.
Taakstelling Openbare ruimte Taakstelling openbare ruimte
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
Vastgestelde begroting 2025
500
500
500
500
Effect begroting 2025
-500
-500
-500
-500
0
0
0
0
Nog openstaande taakstelling
500 500
toelichting: In Financieel Fit is vanaf 2025 een structurele jaarlijkse besparing van 500.000 euro opgenomen op de openbare ruimte. Deze ruimte is in de jaren 2025 tot en met 2028 gevonden door het verlagen van de toevoeging aan de onderhoudsreserve. Vanaf 2029 is er (nog) geen structurele dekking gevonden. Taakstelling Capaciteits- en portfoliomanagement Bedragen x 1.000 euro
Taakstelling capaciteit- en portfoliomanagement
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
Vastgestelde begroting 2025 (Financieel Fit)
250
400
600
750
750
Effect tweede bestuursrapportage 2025
-250
0
0
0
0
0
400
600
750
750
Nog openstaande taakstelling
toelichting: In de begroting is een taakstelling oplopend van 250.000 euro in 2025 tot 750.000 euro vanaf 2028 opgenomen voor capaciteits- en portfoliomanagement en slimmer werken. Achterliggende gedachte is om de sturing op de organisatie te verbeteren en werkdruk en inhuur te verminderen door inzet van capaciteitsen portfoliomanagement in combinatie met een verbetering van projectmatig werken. We organiseren ons werk slimmer door gericht inzetten van
65
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
kunstmatige intelligentie (AI), LEAN werken, robotica en datagedreven werken. De maatregel zorgt voor een efficiëntieverbetering en voor een kwaliteitsverbetering. Voor 2025 is deze taakstelling gerealiseerd.
Taakstelling Betere afweging bij participatie Bedragen x 1.000 euro
Betere invulling bij participatie
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027
Saldo 2028 Saldo 2029
Vastgestelde begroting 2025 (Financieel Fit)
30
30
30
30
30
Ingevuld (begroting 2025)
-27
-30
-30
-30
-30
Effect tweede bestuursrapportage 2025
-3
0
0
0
0
Nog openstaande taakstelling
0
0
0
0
0
toelichting: Gestreefd wordt naar passende participatie bij project of beleidsontwikkeling. Op tijd inzetten op informeren als participatiemogelijkheden te beperkt zijn. Dit door meer zelf te betekenen in participatie trajecten in plaats van inhuur.
Taakstelling Gemeenschappelijke regelingen Bedragen x 1.000 euro
Gemeenschappelijke Regelingen
Saldo 2025
Saldo 2026
Saldo 2027
Saldo 2028
Saldo 2029
0
430
430
860
860
Gerealiseerd in begroting GR 2026
0
-430
-386
-487
-487
Nog openstaande taakstelling
0
0
44
373
373
Vastgestelde begroting 2025
toelichting: Voor de gemeenschappelijke regelingen is een taakstelling opgenomen oplopend van gemiddeld 1,5 procent in 2026 en 2027 en 3 procent vanaf 2028. Voor 2026 is deze taakstelling ingevuld en voor 2027 grotendeels. Taakstelling Eigen bijdrage Wmo
Bedragen x 1.000 euro
Eigen bijdrage WMO
Saldo 2025 Saldo 2026 Saldo 2027 Saldo 2028 Saldo 2029
Meicirculaire 2023 (herinvoering eigen bijdrage)
0
0
486
486
486
Aanvullende taakstelling (Financieel Fit)
0
184
500
500
500
Niet realiseerbaar 1e bestuursrapportage 2025
0
-184
-500
-500
-500
Nog openstaande taakstelling
0
0
486
486
486
toelichting: In het coalitieakkoord van het Kabinet Rutte IV is besloten tot de herinvoering van de eigen bijdrage voor de Wmo. Hiervoor is het gemeentefonds verlaagd. Het rijk is aan zet om de wetgeving aan te passen zodat gemeenten deze eigen bijdrage (weer) kunnen innen. Ambtelijk is daarnaast, bij Financieel Fit, voorgesteld om de eigen bijdrage verder structureel op te hogen met 500.000 euro. Deze extra ophoging werd bij de eerste bestuursrapportage 2025 als niet reëel ingeschat.
67
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
7. Kredieten Voorgesteld wordt onderstaand (aanvullende) kredieten te verhogen c.q. beschikbaar te stellen: Kruispuntaanpassing N327-Bulkstraat (Deil) Als gevolg van de woningbouw Deil-West en de aangepaste ontsluiting van de Appelhof is een kruispuntaanpassing van de N327-Bulkstraat nodig. In samenwerking met de provincie Gelderland starten we het onderzoek naar de best passende oplossing en deze vervolgens uitwerken in de vorm van ontwerpen en kostenramingen. Voor de te verwachte kosten van 75.000 euro is nog geen dekking en wordt derhalve een voorbereidingskrediet aangevraagd. De plankosten zullen uiteindelijk onderdeel uitmaken van de investeringskosten van de kruispuntaanpassing en als bovenwijkse voorziening proportioneel verrekend worden met de ontwikkelaar. Omdat de nieuwe dorpsaansluiting ook van belang is voor het bestaande dorp (o.a. Appelhof) zal een deel van de investeringskosten betaald moeten worden met publiek geld. De gemaakte kosten van onderzoek en ontwikkeling van de kruispuntaanpassing worden geactiveerd. Voor het begrotingsjaar 2025 is dit budgetneutraal. Ophoging krediet werfproject met provinciale bijdrage Voorgesteld word het krediet voor de werf te verhogen met de provinciale bijdrage. De gemeente West Betuwe treedt hierbij op als penvoerder en opdrachtgever, waarmee wordt voldaan aan de eisen van rechtmatigheid.
Het betreft een ophoging van het krediet met een bijdrage van de Provincie Gelderland ter hoogte van 3,67 miljoen euro.
8. Bijlagen Dienstverleningsprogramma 1. Inleiding Sinds de vorige bestuursrapportage hebben we verdere stappen gezet in het programma Klantgerichter West Betuwe. De acht speerpunten vormen nog steeds de leidraad in onze aanpak om de dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners te verbeteren. In de afgelopen periode is zichtbaar geworden dat de gekozen koers werkt: initiatieven krijgen meer samenhang, resultaten worden concreter en de betrokkenheid binnen de organisatie groeit. Tegelijkertijd blijven we alert op knelpunten en kansen voor verbetering. In deze bijlage informeren wij u over de voortgang, met aandacht voor behaalde resultaten, leerpunten en de vervolgstappen die we voorzien. 2. Data en voortgang kpi’s Terugbelverzoeken In de periode januari tot en met augustus 2025 zijn er 1.144 terugbelverzoeken geregistreerd. Van deze verzoeken is 61 procent binnen de gestelde norm van twee werkdagen afgehandeld. Dit betekent een lichte verbetering ten opzichte van de vorige rapportage (57 procent), maar de prestatienorm van 70 procent is nog niet behaald. 19 procent van de verzoeken handelen we binnen drie tot vijf werkdagen af. Dit komt vaak doordat de klantvraag meer tijd vraagt, bijvoorbeeld vanwege de complexiteit of de noodzaak tot specialistisch advies. De soms beperkte beschikbaarheid van andere medewerkers a.g.v.
volle agenda’s speelt hierin ook een rol. Focuspunten komende periode: • Teamleiders blijven actief sturen op zowel tijdige afhandeling als correcte administratieve verwerking van terugbelverzoeken. In de praktijk blijven we namelijk zien dat er vaak wel teruggebeld is, maar dat dit niet administratief is verwerkt. • Het managementteam bespreekt de voortgang en knelpunten periodiek aan de hand van het dashboard, met als doel gerichte verbeteracties te formuleren. Klachten Het nieuwe klachtenbeleid begint zichtbaar vruchten af te werpen. In de afgelopen zes maanden zijn 167 klachten geregistreerd. Dat is een verdere stijging ten opzichte van de vorige rapportage (126 klachten) en bevestigt dat de verbeterde toegankelijkheid van het klachtenproces leidt tot meer zichtbaarheid van signalen die voorheen onder de radar bleven.
69
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Om deze lijn vast te houden en verder te versterken, hebben we in de perspectiefnota voorgesteld om de rol van de Meedenker Dienstverlening uit te breiden naar Klachtencoördinator. De Klachtencoördinator bewaakt het klachtenproces, stuurt actief op tijdige en klantgerichte afhandeling, en analyseert de binnengekomen klachten. Op basis van deze analyse worden concrete verbeterpunten opgesteld en waar mogelijk direct doorgevoerd. De komende periode ligt de focus op het verbeteren van de doorlooptijd van informele klachten en het toewijzen van klachten aan duidelijke categorieën. Daarmee vergroten we de transparantie en kunnen we sneller en effectiever reageren op terugkerende thema’s. Meldingen openbare ruimte Uit het klanttevredenheidsonderzoek (KTO) blijkt dat inwoners het proces van melding tot afhandeling gemiddeld beoordelen met een 5,5. Dat cijfer is gelijk aan de vorige bestuursrapportage en iets hoger dan het jaargemiddelde van 2024 (5,3). Hoewel het gemiddelde stabiel is, zijn wij als gemeente niet tevreden: onze ambities reiken verder. De verdeling van de scores laat een duidelijke tweedeling zien. Zo geeft 36% van de respondenten een rapportcijfer van 8 of hoger, terwijl 47% een score tussen de 1 en 5 geeft.
Deze uiteenlopende waarderingen hangen sterk samen met factoren zoals de snelheid van afhandeling, de helderheid van de communicatie en het aantal keren dat een melding opnieuw moet worden gedaan (first time fix). Snelle en duidelijke afhandeling zorgt voor een gemiddelde van 8,1. Lang wachten of geen terugkoppeling geeft een gemiddelde van 2,7. Om de proceskwaliteit structureel te verbeteren, werken we momenteel aan de optimalisatie van het meldproces in onze zogeheten ‘wasstraat Meldingen Openbare Ruimte’. Data Meldlijn Openbare Ruimte Tot augustus 2025 kregen we 5.454 meldingen binnen via de Meldlijn Openbare Ruimte (MOR). Dit is wat we verwachten op basis van de jaarlijkse 8.500 klantcontacten. Deze belangrijke bron van signalen geeft een beeld van de leefomgeving en hoe onze dienstverlening werkt. De doorlooptijd van meldingen verbeteren we aan de hand van KPI’s. Die zijn eind 2023 vastgesteld. Daarmee willen we het percentage meldingen vergroten dat binnen vijf werkdagen wordt afgehandeld. Ook willen we het aantal meldingen dat langer openstaat dan vijftien dagen verkleinen. Tot nu toe halen we deze normen niet structureel. Ook normtijden vormt onderdeel van de wasstraat Meldingen Openbare Ruimte.. 3. Voortgang speerpunten programma Klantgerichter West Betuwe Hier een korte schets van de inhoud van elk van de speerpunten.
Klantsturing in teams 20 teams werken structureel met een weekstart. Daarin denken zij na over hun werk en verbeteren vanuit klantperspectief. Ook het directieteam doet mee.
Leidinggevenden zijn getraind in klantgericht sturen. We gebruiken visuele hulpmiddelen zoals de X-matrix steeds meer in de organisatie. Daarmee verbinden we doelen, acties en resultaten. We koppelen dit aan de planning- en controlcyclus. Daarnaast is een Gemba-training in ontwikkeling,. waarmee leidinggevenden via werkvloerbezoeken potentiële verbeteringen van klantprocessen op het spoor kunnen komen. Hiermee kunnen teams sneller en gerichter inspelen op signalen van inwoners. De kwaliteit van de dienstverlening verbetert en sluit beter aan op wat inwoners nodig hebben als we blijven reflecteren en verbeteren. Cultuur & HR Klantgericht gedrag is steeds meer onderdeel van het dagelijks werk van medewerkers. Dit gebeurt via teaminitiatieven, herhaalde aandacht in communicatie, in ontwikkelgesprekken en door het onderdeel te maken van werving en selectie. We scherpen ons onboardingsprogramma aan, zodat nieuwe medewerkers vanaf dag één handelen vanuit onze klantvisie. Voor inwoners betekent dit dat zij vaker geholpen worden door medewerkers die bewust handelen vanuit de dienstverleningsprincipes: betrouwbaar, bereikbaar, begrijpelijk, mensgericht en denkend in mogelijkheden. Klantfeedback Een tool is aangeschaft om doorlopend klanttevredenheid te meten. Daarmee kunnen we structureel verbeteren op basis van ervaringen van inwoners.
Dit jaar starten we met twee processen: het contact met het Klant Contact Centrum (KCC) en het klachtenproces. Na contact met het KCC of de afhandeling van de klacht, ontvangen inwoners een korte vragenlijst. Op basis van de gegeven tevredenheidsscores en/of open antwoorden richten we een feedbackloop in: we bellen een selectie van inwoners actief terug om hun ervaringen te verdiepen en te benutten voor het verbeteren van onze dienstverlening. Naast ons eigen doorlopend tevredenheidsonderzoek, meten de AVRI en ODR in opdracht van de gemeente al doorlopend de klanttevredenheid. Daarnaast evalueerden we de afgelopen maanden telefonisch het proces rondom het contact met het KCC en principeverzoeken. De inzichten uit deze gesprekken gebruiken we om processen te verbeteren. Bijvoorbeeld in het project ‘Verbeteren VTH-dienstverlening’ en in andere procesoptimalisatietrajecten. Ook is een inwonersarena voor het proces Meldingen in de openbare ruimte gepland. Inwoners krijgen op deze manier meer invloed op hoe de gemeente werkt. Hun ervaringen halen we actief op, analyseren we en vertalen we naar concrete verbeteringen. Tegelijkertijd krijgt de gemeente meer grip op klantprocessen, kan sneller bijsturen en efficiënter afhandelen en medewerkers krijgen gerichte klantfeedback.
71
Tweede Bestuursrapportage 2025 - Gemeente West Betuwe
Kerngericht werken In september werkten inwonersgroepen uit negen kernen samen aan het nieuwe kernagendaproces. Zowel het 1-jarige als het 4-jarige proces werd besproken en getest. De uitgangspunten en het format bleken herkenbaar en logisch. De betrokken inwonersgroepen waren positief over de samenwerking en het resultaat. In de testfase ontdekken we samen met inwoners wat werkt en wat niet werkt. Het digitale platform Samen in West Betuwe (voorheen: Bloei) is gepresenteerd aan de kernen. Inwonersgroepen vertelden welke informatie zij op het platform willen terugzien, zoals onderhoud in de openbare ruimte. Zo verbetert dit platform de informatievoorziening en samenwerking. Door samen een agenda te maken sluit beleid beter aan op wat lokaal nodig is. Betere digitale ondersteuning zorgt voor meer openheid in wat de gemeente doet. Kanalenstrategie (multichannel) Met verschillende technologieën maken we onze dienstverlening toegankelijker en begrijpelijker voor inwoners. De communicatietool Tolkie ondersteunt op onze website door teksten te versimpelen, voor te lezen of vertalen. Dit helpt inwoners om informatie beter te begrijpen en zelfstandig zaken te regelen. In het vierde kwartaal van 2025 wordt deze tool zichtbaar op de website. We experimenteren ook met AI-toepassingen zoals Copilot. In het sociaal domein proberen we spraakgestuurd rapporteren uit.