Document · PDF

RV2025-081-bijlage-eerste-bestuursrapportage-2025-west-betuwe.pdf

Gemeenteraad 8 juli 2025, gemeente West BetuweBij agendapunt: 8: Vaststellen eerste bestuursrapportage West Betuwe 202523.951 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

-625

887

-234

-350

-882

Mee- en tegenvallers Op basis van nieuwe inzichten, externe factoren of de uitvoering over de eerste vier maanden van dit jaar is het nodig om de begroting bij te stellen om het door de gemeenteraad vastgestelde beleid uit te kunnen voeren. Uiteraard is in het geval van tegenvallers scherp gekeken of sprake is van een onvermijdelijke tegenvaller of dat met inachtneming van de begrotingsregels een oplossing kan worden gevonden binnen de beschikbare budgetten. In deze rapportage houden we rekening met het begrotingsadvies van de VNG. De VNG roept gemeenten op om voor 2026 en 2027 de begroting zo mogelijk sluitend te maken en de effecten van kortingen transparant te tonen. Voor 2028 en 2029 wordt geadviseerd om stelposten op te nemen in afwachting van het nieuwe advies van de commissie-Van Ark. Deze stelposten hebben we opgenomen naar aanleiding van de Meicirculaire 2025.

We hebben de mee- en tegenvallers onderverdeeld in drie categorieën: - Gemeenschappelijke regelingen: wijziging in de bijdrages vanuit de begrotingen 2026 en de tussentijdse rapportages 2025; - Indexaties: prijsstijgingen en inflatie e.d.; - Overig: dit betreft de mee- en tegenvallers per programma. Daar waar het gaat om substantiële afwijkingen (minimaal 25.000 euro op programmaonderdeelniveau) worden deze toegelicht in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 3.10 staan de budget neutrale aanpassingen. In paragraaf 6 gaan we in op de voortgang van financieel fit. In 2024 doorliepen we samen met de gemeenteraad het traject Financieel Fit West Betuwe om tot een sluitende meerjarenbegroting 2024-2028 te komen. In dit traject zochten we naar oplossingen om de meerjarenbegroting sluitend te krijgen en de algemene reserve op peil te houden. Vanuit financieel fit zijn uiteindelijk 20 maatregelen in het dekkingsplan van de begroting 2025 opgenomen. Over de voortgang van de uitvoering van deze maatregelen rapporteren wij in de bestuursrapportages en de jaarrekening. Met het totaal pakket maatregelen is voor 2025 een bedrag van 6,12 miljoen euro gemoeid. Hiervan is al 4,65 miljoen euro gerealiseerd. Bezuinigingsmaatregelen die nog in uitvoering zijn betreft een bedrag van 1,46 miljoen euro. Voor 2025 zijn deze maatregelen al voor 76 procent ingevuld.

Wat is niet meegenomen in deze eerste bestuursrapportage 2025. De financiële resultaten van de jaarrekeningen van de diverse gemeenschappelijke regelingen zijn niet in deze rapportage verwerkt. De resultaatbestemming moet nog definitief vastgesteld worden door de algemeen besturen van de gemeenschappelijke regelingen. De resultaten hiervan verwerken we in de tweede bestuursrapportage 2025.

3. Toelichting op de afwijkingen Gemeenschappelijke regelingen Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2025

2026

2027

2028

2029

Saldo

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB)

Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)

GGD Gelderland-Zuid (GGD)

Totaal

Tussentijdse wijzigingen gemeenschappelijke regelingen

Begrotingen gemeenschappelijke regelingen Begroting 2026 - Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)

-8

Begroting 2026 - Werkzaak Rivierenland

-159

-168

-123

Begroting 2026 - GGD Gelderland-Zuid (GGD)

Begroting 2026 - Avri

Totaal

-73

-139

-94

-102

Gewijzigde verdeelsleutel Veiligheidsregio

Taakstelling Veiligheidsregio

-422

Ten gunste van taakstelling gemeenschappelijke regelingen

Totaal

-422

Surplus taakstelling gemeenschappelijke regelingen (Financieel Fit)

326

Totaal GR-en

-141

-111

-66

-74

Verdeelsleutel Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)

Tussentijdse rapportages gemeenschappelijke regelingen De vastgestelde begrotingen 2025 van de veiligheidsregio en de GGD laten voor West Betuwe voordelen zien ten opzichte van de concept begrotingen 2025 die aan de gemeente zijn aangeboden. De tussentijdse rapportage van BSR laat een voordeel zien dat vooral wordt gerealiseerd door de aansluiting van de gemeente Gorinchem bij BSR. Begrotingen gemeenschappelijke regelingen 2026 Van de gemeenschappelijke regelingen waarin West Betuwe deelneemt zijn inmiddels de concept begrotingen 2026 ontvangen. Hierdoor is bekend met welke financiële bijdrage vanuit West Betuwe door de verschillende regelingen rekening is gehouden. Hoewel op het moment van samenstellen van deze rapportage de meeste begrotingen nog niet door de Algemeen Besturen van de regelingen zijn vastgesteld, wordt voor het scheppen van een volledig financieel beeld wel rekening gehouden met de (voorlopige) uitkomsten van de aangeboden begrotingen. Hierbij hebben we nog geen rekening gehouden met de ingediende zienswijzen. Verdeelsleutel Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) In onze begroting is vanaf 2026 een taakstellende besparing van 422.000 euro opgenomen voor een gewijzigde verdeelsleutel voor de VRGZ.

De inbreng vanuit West Betuwe heeft geresulteerd dat er nu aan het algemeen bestuur van de VRGZ een voorstel is voorgelegd voor het wijzigen van de verdeelsleutel met ingang van de begroting 2027. Daardoor wordt de taakstelling in 2026 niet gerealiseerd. Surplus taakstelling 2026 gemeenschappelijke regelingen (Financieel Fit) De verschillende begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen laten voor 2026 een surplus van 326.000 euro ten opzichte van de taakstelling vanuit Financieel Fit. Dit surplus zetten we in ten behoeve van het begrotingsresultaat.

Indexaties Bedragen x 1.000 euro

Indexeringen

2025

2026

2027

2028

2029

1. Opvang zwerfdieren

-7

2. Onderhoud wegen

-105

3. Projectbudget herinrichting Hellouw

-2

4. Projectbudget Korte Woerden

-30

5. Onderhoud openbare verlichting

-16

6. Elektra kosten openbare verlichting

-215

7. Bijdrage Bureau Toerisme

-2

8. Werkbegroting 2025 avri Ibor

-72

9. Exploitatielasten openluchtrecreatie

-2

10. Renovaties sportterreinen

-18

11. MFC's

12. Verkiezingen

-10

13. IHP Schoolgebouwen

-8

-16

-33

14. Subsidieprogramma diensten

-142

15. Communicatie en voorlichting

-15

16. Schoonmaakkosten 17. Zorgkosten Wmo/Jeugd 18. Gemeenschappelijke regelingen 19. Rentelasten wwc De Griend Waardenburg

-25

-1.300

-104

-1.071

-1.089

-1.086

-1.144

-23

-22

-20

-19

20. Energiekosten (marktgelden)

-35

21. Buurtbemiddeling

-2

22. Licentiekosten GVOP

-5

23. Toename kosten werkzaamheden weekmarkt

-3

Totaal

-2.063

-3.017

-3.073

-3.078

-3.151

Dekking stelpost Loon- en prijsstijgingen

2.063

3.017

3.073

3.078

3.151

Totaal

1. Opvang zwerfdieren De afgelopen vijf jaar zijn er geen aanvullende indexeringen toegepast, terwijl de kosten voor onder andere voeding, medische zorg en personeel aanzienlijk zijn toegenomen. De betrokken stichtingen hebben deze stijgingen tot nu toe grotendeels binnen hun eigen organisatie weten op te vangen. Zij hebben aangegeven dat dit nu niet meer mogelijk is. De kosten dienen hiervoor met 12 procent geïndexeerd te worden gezien de prijsstijging van voorgaande jaren. Hierdoor stijgt het budget met 6.700 euro per jaar. 2. Onderhoud wegen Het budget voor het onderhoud van wegen dient geïndexeerd te worden met 105.000 euro per jaar. Voorgesteld wordt de toevoeging aan de bestemmingsreserve onderhoud wegen te verhogen met dit bedrag. 3. Projectbudget herinrichting Hellouw Het projectbudget voor de herinrichting Hellouw dient met 31.241 euro verhoogd te worden. Dit leidt tot een jaarlijkse verhoging van de kapitaallasten van 2.135 euro vanaf 2027. 4. Projectbudget Korte Woerden Het projectbudget van de herinrichting dient met 398.000 euro verhoogd te worden. Dit leidt tot een jaarlijkse verhoging van de kapitaallasten van 29.850 euro vanaf 2027. 5. Onderhoud openbare verlichting Onderhoud openbare verlichting dient geïndexeerd te worden met 15.730 euro per jaar.

Voorgesteld wordt de toevoeging aan de bestemmingsreserve onderhoud openbare verlichting te verhogen met dit bedrag. 6. Elektra kosten openbare verlichting De elektra kosten laten een stijgende lijn zien evenals de vastrechtkosten. Net als in 2024 dient het budget verhoogd te worden. Van 385.750 euro naar 600.750 euro in 2025. 7. Bijdrage Bureau Toerisme De bijdrage aan Bureau Toerisme stijgt jaarlijks mee met de gemiddelde Consumentenprijsindex (CPI). Ook bepaalt het inwoneraantal van de gemeente West Betuwe de hoogte van de bijdrage. Omdat deze beide kengetallen een positieve ontwikkeling doormaakte, valt de bijdrage in 2025 2.440 euro hoger uit dan begroot.

8. Werkbegroting 2025 Avri Ibor-taken De werkbegroting voor de Dienstverleningsovereenkomst met Avri voor een aantal Ibor-taken valt voor 2025 220.000 euro hoger uit. Hiervan kan 72.000 euro gedekt worden uit de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen. 9. Exploitatielasten openluchtrecreatie De exploitatielasten (gas, water, elektra) van een drietal locaties vallen structureel 1.750 euro hoger uit dan begroot. Voorgesteld wordt om deze ten laste van de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen te brengen. 10. Renovaties sportterreinen Als gevolg van prijsverhogingen verhogen we de toevoeging aan de bestemmingsreserve afschrijving sportterreinen met 18.000 euro. 11. MFC's Jaarlijks worden de instandhoudingsbijdragen en huuropbrengsten van de MFC's geïndexeerd. Per saldo wordt er 15.000 euro ten bate van de post Loon- en prijsontwikkelingen gebracht. 12. Verkiezingen Als gevolg van de gestegen kosten van de verkiezingen wordt voorgesteld de jaarlijkse toevoeging aan de bestemmingsreserve Verkiezingen te verhogen met 10.000 euro. Deze hogere toevoeging komt ten laste van de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen. 13. IHP Schoolgebouwen De normbedragen voor onderwijshuisvesting indexeren wij jaarlijks op basis van cijfers van de VNG. De indexering voor de Bouwkosten in 2025 betreft 5,68%.

De systematiek van de prijsbijstelling van de normbedragen onderwijshuisvesting is vastgelegd in de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs West Betuwe. In het vastgestelde IHP zijn zeven investeringen opgenomen die nog niet in ontwikkeling zijn genomen. De jaarlijkse meerlasten worden gedekt uit de stelpost Loon- en prijsstijgingen. 14. Subsidieprogramma diensten Het subsidieprogramma Sociaal Maatschappelijke Diensten 2025 is vastgesteld. De prijsindexering van 141.944 euro, overeenkomstig OVA, wordt ten laste gebracht van de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen.

15. Communicatie en voorlichting Het meerjarige contract met Het Kontakt is afgelopen. Op basis van het ‘oude’ contract zijn de kosten voor het publiceren van gemeentelijke informatie de afgelopen jaren beperkt gebleven. In het nieuwe contract zijn nieuwe prijsafspraken gemaakt. Deze nieuwe hogere paginaprijzen brengen ook hogere kosten met zich mee. Deze hogere kosten van 25.000 euro kunnen ten laste van worden gebracht van de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen. 16. Schoonmaakkosten In 2024 zijn de kosten hierop overschreden, wat hoofdzakelijk terug te voeren is naar de toegenomen schoonmaakkosten. De kostenstijging is tweeledig. Enerzijds is het vloeroppervlak toegenomen en is het aantal vierkante meters glas aanzienlijk gestegen. Anderszijds zijn ook prijzen gestegen. Op basis van de realisatie in 2024 verwachten we een tekort van 55.000 euro voor het schoonmaken van het gemeentehuis. Een deel van de kosten kan binnen het bestaande budget opgevangen worden, het resterend bedrag 25.000 euro is een tekort is structureel en komt ten laste van prijsontwikkelingen. 17. Zorgkosten Wmo/Jeugd Zie toelichting P5 omzien. 18. Gemeenschappelijke regelingen De loon- en prijsontwikkelingen in de tussentijdse rapportages en de begrotingen 2026 van de diverse gemeenschappelijke regelingen maken een beroep op de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen noodzakelijk. 19.

Rentelasten woonwagencentrum De Griend Waardenburg De rentelasten als gevolg van het hogere investeringskrediet voor het woonwagencentrum De Griend komen ten laste van de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen. 20. Energiekosten (marktgelden) Door stijgende inkoopprijzen van stroom (55.000 euro) en een lagere doorbelasting (19.993 euro) ontstaat een tekort. Voorstel is om dit in 2026 via indexering van de Verordening Marktgelden te corrigeren en de kosten te betrekken bij de prijscompensatie. Aanpassing van het beleid is nodig om structurele tekorten te voorkomen. Incidenteel wordt het budget met 35.000 euro bijgesteld als gevolg van gestegen energieprijzen. Vanaf 2026 wordt het beleid aangepast. 21. Buurtbemiddeling De kosten voor buurtbemiddeling stijgen met 11,93 procent tot 20.170 euro, als gevolg van prijsontwikkelingen en het uitblijven van indexatie in voorgaand jaar. Voorstel is deze correctie door te voeren in 2025. Dit betekent een bijstelling van 2.150 euro ten laste van de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen.

22. Kosten gebruik GVOP De jaarlijkse licentiekosten voor het gebruik van de gemeenschappelijke voorziening voor decentrale regelgeving en officiële publicaties (DROP) ten behoeve van elektronische bekendmakingen zijn gebaseerd op het aantal inwoners van de gemeente. Het gaat om een landelijke voorziening van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In de begroting is hiervoor een bedrag van 12.000 euro opgenomen. De licentiekosten voor gemeenten met een omvang van 50.000 - 60.000 inwoners bedraagt echter voor het jaar 2025 16.854 euro. 23. Toename kostprijs werkzaamheden weekmarkt Betreft werkzaamheden voor de weekmarkt welke gedurende ten minste 5 jaar niet zijn geïndexeerd. De uitvoerende partij heeft de gemeente in kennis gesteld van een indexactie per 2025 naar 13.780 euro. Dit betekent een bijstelling van 2.568 euro ten laste van de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen.

Overige mee- en tegenvallers Programma 1 Besturen Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2025

2026

2027

2028

2029

Saldo

-15

-69

3. Burgerlijke stand

-43

-55

-50

4. Reisdocumenten en identiteitskaarten

-24

-27

-28

5. Rijbewijzen

111

116

6. Naheffingsaanslagen parkeerbelastingen

-24

7. Veiligheidsbeleid

-16

8. Interventieteam De Waarden

-35

9. Cameratoezicht station

Totaal programma

-93

-122

-90

-80

1. Representatie (Nationale kersenparty) 2. Raadsinformatiesysteem

Representatie (Nationale kersenparty) In 2025 organiseert gemeente West Betuwe de nationale kersenparty, jaarlijks georganiseerd door een gemeente uit FruitDelta Rivierenland. Naast het regionale budget stelt West Betuwe 15.000 euro beschikbaar om West Betuwe als de fruitgemeente van Nederland op de kaart te zetten. Raadsinformatiesysteem Voor de implementatie van het nieuwe raadsinformatiesysteem is tijdelijk externe ondersteuning nodig. Met de inhuur van een projectleider en de ondersteuning van de implementatie van het functioneel beheer is een bedrag gemoeid van 108.000 euro. Dit komt ten laste van de bestemmingsreserve ICT. De jaarlijkse exploitatielasten nemen vanaf 2026 toe met 61.000 euro.

Burgerlijke stand (legesinkomsten) Bij de jaarrekening van 2024 waren de inkomsten van leges ruim 25.000 euro lager. Daarom is de begroting voor 2025 en verder opnieuw beoordeeld. Hieruit blijkt dat er in 2025 een tekort verwacht wordt van 43.000 euro. Ook blijkt dat er na 2025 jaarlijks een structureel tekort van meer dan 50.000 euro ontstaat. De verwachting is dat de inkomsten uit leges burgerlijke stand de komende jaren licht stijgen door indexatie. De basis van de inkomsten in de begroting wordt elk jaar geïndexeerd. Daarnaast worden er elk jaar meerdere eerdere indexaties berekend, waardoor het lijkt alsof er meer inkomsten zijn dan realistisch is. We stellen de begroting bij, zodat deze beter overeenkomt met de verwachte inkomsten. Reisdocumenten en identiteitskaart De nadelige afwijking van ruim 24.000 euro wordt veroorzaakt door lagere legesinkomsten dan in eerste instantie begroot. In 2024 is in heel Nederland de "paspoortpiek" begonnen. De reden voor de 'paspoortpiek' is, dat reisdocumenten in plaats van 5 jaar nu 10 jaar geldig zijn. De paspoortpiek zal aankomende 4 jaar aanhouden. Voor 2025 kan er beter geprognosticeerd worden en zijn we tot de conclusie gekomen dat we de legesinkomsten te hoog hadden ingeschaald. Rijbewijzen Vanaf oktober 2025 begint de 5 jarige rijbewijspiek. De cijfers zijn onlangs gedeeld door de RDW.

Hierdoor is er een positieve afwijking van 38.000 euro bevonden voor 2025. De aanpassingen zijn ook structureel doorgevoerd voor de aankomende jaren. Naheffingen parkeren Het huidige aantal begrote naheffingen (450) blijkt door beperkte omvang van de betaalde parkeerzone en verbeterd naleefgedrag niet realistisch. Voorgesteld wordt het aantal bij te stellen naar 150, wat leidt tot een nadeel van 24.000 euro. Daarnaast is de beschikbare capaciteit binnen Toezicht & Handhaving hierop niet afgestemd. Een hogere inzet leidt mogelijk niet tot kostendekkende opbrengsten. Professionalisering team en digitale weerbaarheid Op advies van de Functionaris Gegevensbescherming wordt ingezet op vakapplicaties ter versterking van digitale weerbaarheid. Dit leidt tot extra kosten, met name in de verbetering van bestaande processen. Regionale samenwerking De structureel toegenomen kosten voor regionale samenwerking zijn tot op heden incidenteel gedekt. Voorgesteld wordt de begroting structureel in lijn te brengen met deze verplichting. Cameratoezicht De verplichtingen voor cameratoezicht zijn vervallen. Voorgesteld wordt het budget af te ramen met 25.000 euro. 48

Programma 2 Wonen Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2025

2026

2027

2028

2029

Saldo

-484

-78

3. Voorbereidingsbudget Tricht-Noord

-120

Totaal programma

-586

-78

1. Project Golfclub The Dutch 2. Verliesvoorzieningen grondexploitatie-woningbouw

Project Golfclub The Dutch Voor The Dutch worden in 2025 diverse kosten verwacht met een totaal bedrag van 483.700 euro. Deze kosten zijn niet begroot. De daadwerkelijke realisatie is afhankelijk van de ontwikkelingen en keuzes in het lopende begrotingsjaar.  Kosten van de projectleiding voor de afwikkeling van dit project. Deze kosten bedragen naar verwachting 127.700 euro. Dit betreft de dekking van projectleiding uit de flexibele kern en externe expertise op het gebied van milieu;  Een bedrag van 263.500 euro voor de adviseringsuren van de omgevingsdienst waarbij dit jaar nog veel inspanningen te verwachten zijn in verband met toezicht en handhaving in het kader van de afronding van het 'interimplan' en de transitie naar PvA6.0;  Een bedrag van 72.500 euro voor het afhandelen van beroepszaken waar de expertise van een advocaat wordt ingezet;  Een bedrag van 20.000 euro voor de inhuur van externe bureaus ten behoeve van jaarlijks terugkerende monitoringsronde grondwater, adviezen milieu- en geotechniek en onderzoek omgeving (grondwater en luchtkwaliteit). Verliesvoorzieningen grondexploitatie woningbouw Doordat bij de jaarrekening 2024 de verliesvoorzieningen voor de verschillende complexen lager is uitgevallen, hoeft er jaarlijks minder rente aan de voorziening te worden toegevoegd om aan het eind van de looptijd van het complex het verlies te kunnen opvangen.

Voor 2028 is er sprake van een nadeel doordat de looptijd van een aantal complexen is verschoven van 2027 naar 2028.

Voorbereidingsbudget Tricht-Noord Voor het plangebied in Tricht-Noord is een financiële opzet gemaakt. Omdat de uitvoerbaarheid van het project nog moet worden aangetoond, is de financiële opzet nog niet definitief. Op het perceel aan het Hoogeinde in Tricht is bodemverontreiniging geconstateerd. Dit leidt tot extra maatregelen om de verontreiniging te verwijderen of een leeflaag aan te brengen. Deze extra kosten drukken op het resultaat. Om de haalbaarheid inzichtelijk te maken en de visie verder uit te werken zijn extra middelen nodig in de vorm van een voorbereidingsbudget. Voor het uitvoeren van de onderzoeken, het opstellen van een beeldkwaliteitsplan, het inrichtingsplan voor het openbaar gebied en de juridische ondersteuning zijn de kosten globaal geraamd op 120.000 euro. Aanvullend krediet voor Woonwagenlocatie Waardenburg (De Griend) Het krediet van 1 miljoen euro voor het herstructureren van woonwagenlocatie De Griend wordt in 2025 naar verwachting met 755.000 euro overschreden. Voorgesteld wordt een aanvullende krediet van 755.000 euro beschikbaar te stellen. Voorgesteld om de extra afschrijvingslasten van 755.000 euro (37.750 euro per jaar) te dekken door het toe te voegen van dit bedrag aan de bestemmingsreserve Dekking afschrijving Woonwagencentrum (WWC) Waardenburg ten laste van de Algemene Reserve.

De extra rentelasten van 22.650 euro in 2026 en vervolgens aflopend gedurende 20 jaar te dekken uit de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen.

Programma 3 Werken Geen wijzigingen in de eerste bestuursrapportage 2025.

Programma 4 Leven Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2025

2026

2027

2028

2029

Saldo

1a. Opheffen krediet rotonde Hellouw

609

187

1b. Opheffen krediet rotonde Hellouw toevoeging aan Algemene Reserve

-525

2. Beheerplan wegen

-75

3. Herinrichtingsopgave en dorpendeal Hellouw

-23

4. Verminderen wateroverlast Korte Woerden Waardenburg

-28

5. Werkbegroting 2025 Avri ibor

-143

6. Onderhoud begraafplaatsen

-57

Totaal programma

-192

-117

-111

-8

Opheffen krediet rotonde Hellouw Samen met de provincie Gelderland werkte het college aan de voorbereiding van een rotonde bij Hellouw. We hebben er jarenlang alles aan gedaan om dit te realiseren. We zijn tegen diverse beperkingen aangelopen, zoals verkeerskundige noodzaak, stikstofmaatregelen en inflatie, en daarmee zijn de realisatiekosten opgelopen tot ruim 5 miljoen euro. De medewerking van de provincie is essentieel. Uit de her-prioritering in 2024 bij de provincie Gelderland is de rotonde Hellouw niet meer vermeld. Het ontbreken van voldoende financiën en een deugdelijke (verkeerskundige) onderbouwing lagen ten grondslag aan het provinciale besluit. Uw raad is hierover geïnformeerd in juli 2024 (IN81). De provincie legt de focus in West Betuwe nu op de kruising Zeiving- Nieuwe Zuiderlingedijk. Hier is de verkeersveiligheid en infrastructurele noodzaak veel groter om daarvoor voldoende financiële ruimte te creëren. De provincie heeft besloten om de samenwerkingsovereenkomst voor Hellouw te ontbinden en haar bijdrage af te sluiten. De gemeenteraad wordt geadviseerd hetzelfde te doen en het krediet van 2.950.000 euro op te heffen. Hiermee valt eenmalig een bedrag vrij van 525.0000 euro uit de reserve dekking afschrijvingslasten rehabilitatie wegen en voorgesteld wordt deze toe te voegen aan de algemene reserve.

Van 2025-2027 is er een structureel voordeel (afschrijving) van 83.500 euro en vanaf 2028 een voordeel (afschrijving en rente) van 186.750 euro.

Beheerplan wegen In het maatregelenplan wegen 2024-2025 is een rehabilitatie voorzien van de Poppenbouwing. Ten gevolge van de grote herinrichtingsplannen voor de Poppenbouwing is het nu uitvoeren van de rehabilitatie ongewenst aangezien niet bekend is welke wijzigingen hier gaan plaats vinden. Om de Poppenbouwing tot die tijd veilig te stellen is er een onderhoudsronde noodzakelijk. De kosten van deze onderhoudsronde zijn begroot op 75.000 euro. Voorgesteld wordt dit bedrag toe te voegen aan de onderhoudsreserve wegen. Herinrichtingsopgave en dorpendeal Hellouw Het college heeft op 21 januari besloten om het investeringskrediet van dit project te verhogen met 151.000 euro en daarmee de fase in te zetten van voorlopig naar definitief ontwerp. Hiermee wordt een groot deel van de kernagenda Hellouw gerealiseerd. De uitvoering vindt plaats in 2025 (voorbereiding en aanbesteding) en 2026 (realisatie). Tijdens de ontwerpfase van het sociaal dorpsplein heeft een participatietraject met inwoners plaatsgevonden om de leefbaarheid van Hellouw te versterken door de realisatie van een sociaal dorpsplein. Dit ter ondersteuning van de uitbreiding van activiteiten en samenwerking verenigingen in het dorp. Uitkomst van dit participatietraject was een scope uitbreiding van de herinrichtingsopgave waarin ook De Morgen wordt meegenomen (herinrichting parkeerplaats).

Om de leefbaarheid en bereikbaarheid van het dorp te vergroten vindt ook de herinrichting van de wegen plaats. De oorspronkelijke begroting van het totale project herinrichtingsopgave Hellouw (inclusief Dorpendeal) is 2,9 miljoen euro. In de fase van uitwerking van voorlopig naar definitief ontwerp zijn een aantal meerkosten in beeld gekomen :  Kosten voor de inwonersavond (o.a. visualisaties ontwerp);  Kosten die volgen uit wensen klankbordgroep/stuurgroep (bijvoorbeeld putkast en klassieke lantaarns in dorpspleingebied);  Technische aanpassingen (meerkosten lijngoten en kosten architect details sociaal dorpsplein tbv definitief ontwerp) Dit heeft geresulteerd in een totaal tekort van 505.000 euro. Hiervan wordt 169.000 euro door subsidies en overige inkomsten gedekt en dit leidt tot een totaal tekort van 336.000 euro en een jaarlijkse kapitaallast van 22.900 euro vanaf 2027. Verminderen wateroverlast Korte Woerden Waardenburg Het college heeft op 8 april besloten om het investeringskrediet van het project 'Verminderen wateroverlast Korte Woerden Waardenburg’ te verhogen met 980.000 euro. Op 18 maart zijn twee inschrijvingen van kandidaat-aannemers ontvangen. Beide inschrijvers hebben ruim boven het geraamde bedrag uit de directieraming ingeschreven. De overige gegadigden uit de selectiefase zijn niet tot een inschrijving overgegaan. De marktwerking was zodoende beperkt.

En in de huidige markt met veel werk en weinig capaciteit lijkt dit te hebben geleid tot hogere inschrijvingen dan voorzien. Het projectbudget bood enige ruimte om een hogere inschrijfprijs op te vangen. Echter is het verschil zo groot dat met het huidige beschikbare budget het werk niet gegund kan worden en de uitvoering van het project geen doorgang kan vinden. Met dit extra budget is realisatie van het project conform planning en voor de volledige projectscope mogelijk. Het tekort is 980.000 euro. Een bedrag van 601.000 euro kan worden opgevangen binnen de in de gemeentelijke begroting opgenomen stelpost prijsstijging en binnen het Waterrioleringsplan (WRP). Dit leidt tot een tekort van 379.000 euro en een jaarlijkse kapitaallast van 28.425 euro vanaf 2027. 53

Werkbegroting 2025 Avri Ibor-taken De werkbegroting voor de Dienstverleningsovereenkomst met Avri voor een aantal Ibor taken valt voor 2025 220.000 euro hoger uit. Dit wordt veroorzaakt door: - indexering van 2,7% (vastgesteld binnen de Gemeenschappelijke regeling) 72.000 - correctie berekening werkbegroting 103.000 - kostendekkende doorberekening overhead Werkzaak/SW 86.000 - correctie verdeling overhead tussen de Ibor-gemeenten 41.000 -/- (voordeel) Voor de werkbegroting van de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) van de Ibor taken heeft Avri vanaf 2024 een nieuwe rekenmethode gebruikt. In september 2024 bleek dat een deel van de overhead (103.000 euro) niet in de berekening was meegenomen. Het betreft hier structurele kosten. Avri heeft de gemeente daar in november met een excuusbrief over geïnformeerd. Ook zijn er minder medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt beschikbaar en wordt werk door duurdere reguliere medewerkers of aannemers uitgevoerd. De stijging van de werkzaakkosten heeft te maken met de toerekening van de overhead bij werkzaak intern (m.i.v. 2025 wordt het volledige overheadbedrag toegerekend). Hiervan kan 72.000 euro gedekt worden uit de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen en 5.000 euro uit de stelpost Volume- en areaaluitbreiding. Resteert een structureel tekort van 143.000 euro ten laste van de algemene middelen.

Onderhoud begraafplaatsen Voor het onderhoud van het gras en de grindpaden/verhardingen op de begraafplaatsen is een nieuw bestek op gesteld omdat het huidige afgelopen was. Dit bestek is, volgens het aanbestedingsbeleid, openbaar aanbesteed zodat optimaal gebruik wordt gemaakt van de marktwerking. De prijs van de laagste inschrijver blijkt echter 57.200 euro (incl. btw) per jaar hoger te zijn dan de raming en het budget. Dit verschil is te groot om binnen het beheerplan op te vangen. Om het beeld op de begraafplaatsen op het afgesproken kwaliteitsbeeld A te houden is voor 2025 en voor 2026 57.200 euro extra budget nodig. Voorgesteld wordt deze kosten ten laste te brengen van de algemene middelen en toe te voegen aan de reserve onderhoud begraafplaatsen.

Programma 5 Omzien Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2025

2026

2027

2028

2029

Saldo

-344

-130

a. Tekort Wmo/Jeugdzorg 2025

-2.800

b. Dekking loon- en prijsontwikkelingen t.l.v. stelpost LPO

1. Toegang JeugdGezondheidsZorg 0-18 jaar 2. Bijstelling Zorgbudgetten 2025:

1.300

c. Demografische ontwikkelingen

-284

-735

-1.204

-1.628

d. Compensatie demografische ontwikkelingen Wmo in Gemeentefonds

164

330

499

669

e. Dekking uit stelpost Volume- en areaalontwikkelingen

120

405

705

959

f. Uitstel inkomensafhankelijk bijdrage Wmo (Financieel Fit)

-184

-500

-60

-1.904

-1.874

-2.190

-2.060

3. Uitvoering regionale samenwerkingsovereenkomst Sociaal domein Totaal programma

Toegang JeugdGezondheidsZorg 0-18 jaar Vanaf 2026 neemt GGD Gelderland Zuid de jeugdgezondheidszorg van 0 tot 4 jarigen over van Santé Partners. De voorbereiding van de overname van deze dienstverlening brengt in 2025 onvoorziene, onvermijdbare en onuitstelbare kosten met zich mee. De totale incidentele kosten zijn verdeeld naar rato van inwonersaantal van alle deelnemende regiogemeenten. Voor West Betuwe gaat het om maximaal 343.750 euro. Vanaf 2026 worden er gedurende de harmonisatieperiode van drie jaar structurele meerkosten verwacht. Voor West Betuwe is dit maximaal 130.000 euro per jaar. Bijstelling Zorgbudgetten 2025 De zorgkosten vallen onder een open-einderegeling, wat betekent dat de uitgaven meebewegen met de feitelijke zorgvraag. Bij een toenemende vraag kunnen de kosten dus onbeperkt stijgen. Op basis van de uitgaven in 2024 wordt voor 2025 een tekort van circa 3,5 miljoen euro op de zorgbudgetten verwacht. Dit is gebaseerd op een prognose van het zorggebruik en de zorgkosten. Rekening houdend met de verwachte besparingen uit het herstelplan daalt het geprognosticeerde tekort naar 2,8 miljoen euro.

Het tekort wordt met name veroorzaakt door hogere kosten per zorgtraject en een toename van complexere zorgvragen, die gemiddeld duurder zijn. Binnen de Wmo constateren we bovendien een stijging van het aantal zorgbehoevenden. Een deel van het tekort – circa 1,3 miljoen euro – wordt opgevangen vanuit de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen (LPO). Het resterende tekort van 1,5 miljoen euro wordt incidenteel gedekt met middelen uit de voorjaarsnota van het Rijk (circa 880.000 euro). Meerjarig perspectief Het verwachte tekort is van structurele aard. Het herstelplan voorziet in een geleidelijke besparing: vanaf 700.000 euro in 2025, oplopend tot 2,0 miljoen euro in latere jaren. In de meerjarenbegroting 2025 is reeds rekening gehouden met deze oplopende financiële effecten. De voortgang van het herstelplan wordt periodiek gemonitord en geëvalueerd op realisatie van de doelstellingen. De verwachting is dat de tarieven in de komende jaren blijven stijgen. Jaarlijks zal worden beoordeeld of deze stijging binnen de beschikbare middelen voor prijsontwikkelingen kan worden opgevangen. In de doorrekening is rekening gehouden met demografische ontwikkelingen, waaronder de vergrijzing. Deze leidt naar verwachting tot een toename van het zorggebruik en daarmee tot een verdere stijging van de Wmo-uitgaven.

Deels worden deze gedekt uit de compensatie voor demografische ontwikkelingen Wmo in het gemeentefonds en deels ten laste van de stelpost Volume- en areaalontwikkelingen. In het kader van Financieel Fit West Betuwe is een besparing opgenomen voor het invoeren van het inkomensafhankelijke abonnementstarief met ingang van 2026. Deze besparing komt bovenop de besparingen die door het rijk zijn aangekondigd voor dit onderwerp. Inmiddels is bekend dat het Rijk deze besparing heeft uitgesteld naar 2027, zodat de besparing vanuit Financieel Fit voor 2026 moet worden afgeraamd. Daarnaast achten we een hogere besparing ten opzichte van de rijksbesparing niet reëel en wordt de taakstelling vanaf 2028 met 500.000 euro afgeraamd. Tot en met 2027 stelt het Rijk aanvullende middelen beschikbaar voor de jeugdzorg via het gemeentefonds. Vanaf 2028 worden echter ingrijpende wijzigingen voorzien die impact hebben op de gemeentelijke financiën. Gemeenten worden dan onder meer gekort vanwege een verwachte stijging van de eigen bijdragen en bezuinigingen die voortvloeien uit de Hervormingsagenda Jeugd. Deze bezuinigingen zijn nog niet verwerkt, aangezien nog niet duidelijk is wat de omvang voor West Betuwe precies zal zijn.

Uitvoering Samenwerkingsovereenkomsten Sociaal Domein, gemeenten in regio Rivierenland Vorig jaar hebben de gemeenten in regio Rivierenland hun samenwerking in het sociaal domein geformaliseerd met een samenwerkingsovereenkomst (SOK). Om effectief uitvoering te geven aan de bedrijfsvoerings- en werkgeverstaken van deze samenwerking is gemeente Tiel gevraagd om op te treden als gastheergemeente. De afspraken hierover zijn vastgelegd in een overeenkomst Gastheergemeente – Gastgemeenten. Via de Samenwerkingsovereenkomst Sociaal Domein Rivierenland is geregeld dat alle gemeenten bijdragen aan de kosten van de programma organisatie. Voor gemeente West-Betuwe gaat het om een bijdrage van 60.000 euro. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang De extra middelen van €651.297, voortvloeiend uit hogere Rijksinkomsten voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang, worden aangewend voor de uitvoering van het Bestedingsplan 2025. Op basis van dit plan wordt voorgesteld om een bedrag van €525.000 specifiek te oormerken voor de uitvoering ervan. Het resterende bedrag van €126.297 wordt ingezet ter invulling van de taakstelling in het kader van Financieel Fit. Voor de jaren 2026 tot en met 2028 wordt jaarlijks een bedrag van €125.000 beschikbaar gesteld voor deze taakstelling. Voor deze periode zal in het komende jaar een meerjarenbestedingsplan worden opgesteld.

Programma 6 Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar 1. Decembercirculaire 2024

2025

2026

2027

2028

2029

Saldo

229

160

233

2. Meicirculaire 2025

1.995

3.277

2.231

1.905

1.353

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

2.224

3.373

2.390

2.138

1.395

Algemene uitkering uit het gemeentefonds (Decembercirculaire 2024 en Meicirculaire 2025) Op basis van de Decembercirculaire 2024, de Meicirculaire 2025 en de meest actuele gegevens, zoals aantal inwoners en woonruimten per 1 januari 2025, is de algemene uitkering meerjarig geactualiseerd. Naast de OZB-korting in de algemene uitkering, zijn hierbij ook de geraamde OZB-opbrengsten geactualiseerd. De effecten van de meicirculaire lijken mee te vallen, maar we gaan er hierbij wel vanuit dat we de taakstellende besparingen die door het rijk worden opgelegd kunnen halen. Het gaat hierbij om het innen van een eigen bijdrage voor de jeugdzorg, het verkorten van de trajectduur en de indexering van de besparingsopgave van de Harmonisatieagenda Jeugd. Deze drie onderwerpen moeten per saldo 1,7 miljoen euro opleveren en er bestaat het risico dat we deze taakstelling niet (volledig) kunnen realiseren. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de bijlage. Ravijnjaar In de meicirculaire wordt geen specifieke compensatie gegeven voor het ravijnjaar. Door de Minister van Financiën is bij de beantwoording van de Kamervragen bij de Voorjaarsnota 2024 aangegeven dat het gemist accres door gemeenten als gevolg van de afschaffing van de “Trap op trap af” systematiek oploopt van € 2,6 miljard (2026) tot € 3,2 miljard (2028).

Het indicatieve aandeel van West Betuwe hierin is € 6,2 miljoen in 2026 oplopend tot € 7,5 miljoen vanaf 2028. De Raad voor het Openbaar Bestuur stelt dat de reden dat het Rijk het accres niet meer wil laten meelopen met de hoogte van de rijksuitgaven is om te bezuinigen. Dat terwijl het Rijk als officiële reden aangeeft dat het bbp-accres wordt ingevoerd voor meer stabiliteit en meer autonomie van de gemeenten.

In de Tweede Kamer heeft de VNG een tekort van 4 miljard euro gepresenteerd:

Presentatie VNG in Tweede Kamer 18 februari 2025 Tekort in € miljard Financieel ravijn Opschalingskorting Onderwijshuisvesting Btw compensatiefonds Huishoudelijke hulp Diverse

2,4 0,3 0,3 0,3 0,6 0,1

Totaal

4,0

Programma 7 Overhead Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2025

2026

2027

2028

2029

Saldo

1. Organisatieontwikkeling

-54

2. ARBO en verzuim

-121

-75

3. Bedrijfsrestaurant

-65

4. Inhuur externe adviseur actualiseren/updaten Werkprogramma 2025

-50

5. Toerekening overhead aan WRP

6. Uitstel VNG risicobeheerfonds (Financieel Fit)

-118

-199

-258

-140

-75

Totaal Overhead

Organisatieontwikkeling In 2024 is er een budgetoverheveling van 30.000 euro begroot. Vanwege hogere kosten dan verwacht is deze overheveling uiteindelijk niet doorgegaan. Dit resulteert in 2025 in een incidenteel nadeel van 30.000 euro. Hiernaast bleek het bedrag voor de carrièrebeurs van maart 2025 van 20.000 euro niet opgenomen te zijn in de begroting. Dit zorgt voor een incidenteel nadeel van hetzelfde bedrag. Het laatste onderdeel van dit nadeel ontstaat doordat de week van de dienstverlening ca. 4000 euro duurder uitviel dan begroot. Medische advisering en Arbo-maatregelen Medische advisering: Er wordt voor 2025 een bijraming van 96.000 euro voorgesteld vanwege overschrijding van het huidige budget, veroorzaakt door kosten van de Arbodienst en maatwerk re-integratietrajecten bij langdurige ziekte. Een plan van aanpak voor kostenbeheersing wordt in het tweede kwartaal van 2025 vastgesteld, waardoor vanaf 2026 naar verwachting een structurele verhoging van 50.000 euro noodzakelijk is. Arbo-maatregelen: Voorgestelde bijraming van 25.000 euro voor Arbo-hulpmiddelen, deskundigenadvies en uitvoering van maatregelen. Een uitvoeringsplan voor risico-inventarisatie volgt in het tweede kwartaal 2025. De bijstelling wordt als structureel ingeschat.

Bedrijfsrestaurant Het contract voor het bedrijfsrestaurant werd vóór de verhuizing naar het verbouwde gemeentehuis in 2023 afgesloten. Bij het opmaken van het contract werden aannames gedaan over bedrijfslunches en gebruik van het restaurant door de medewerkers en werd een tekort voorzien van 62.000 euro. Incidenteel werden deze kosten in 2024 voor 10.000 opgevangen binnen het krediet van de (t)Huisvesting en voor 52.000 ten laste van de begrotingsruimte. Het jaar 2024 gebruikten we om het werkelijke gebruik af te zetten tegen de aannames in het contract. Inmiddels is duidelijk dat de meerkosten voor rekening van de gemeente 65.000 euro bedragen. Deze ramen we nu bij voor de duur van de looptijd van het contract. Vanaf 2028 moet het contract worden heroverwogen of worden aangepast. Inhuur externe adviseur actualiseren/updaten Werkprogramma 2025 Voor Huize Meteren wordt een haalbaarheidsonderzoek voor een multifunctionele accommodatie inclusief ruimtelijke inpassing uitgevoerd. Vanwege de fusie tussen de voetbalverenigingen Beesd en Rhelico komt het terrein Boutenstein beschikbaar. Het college overweegt om op deze locatie opnieuw in te richten zodat andere sportverenigingen daar kunnen worden ondergebracht. Mogelijk gaat het om verenigingen, die nu aan de Meersteeg zijn gehuisvest. Hiervoor moet een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd worden.

Om beide onderzoeken tijdig voor de begroting 2026 te kunnen uitvoeren, is gekozen voor een gecombineerde aanpak via een externe adviseur. Toerekening overhead WRP De tijdelijke formatie voor de projectorganisator openbare ruimte wordt deels ingezet voor het Waterrioleringsplan. Volgens de uitgangspunten van het WRP wordt hierover overhead toegerekend. De overhead van de organisatie neemt niet toe, waardoor er een incidenteel voordeel is van 90.800 euro. Uitstel VNG risicobeheerfonds (Financieel Fit) Het bestuur van de VNG heeft besloten om een risicobeheerfonds op te richten waardoor de kosten van verzekeringen verlaagd kunnen worden. Omdat dit fonds pas met ingang van 2027 ingaat, kan de besparing voor 2026 niet worden gerealiseerd.

Programma 8 Vennootschapsbelasting Geen wijzigingen in de eerste bestuursrapportage 2025.

Programma 9 Onvoorzien Geen wijzigingen in de eerste bestuursrapportage 2025.

Budgetneutrale aanpassingen Bedragen x 1.000 euro

Budgetneutrale aanpassingen

2025

2026

2027

2028

2029

Financieel Fit invoeringskosten Slimmer werken werkt ! BR ICT (invoeringskosten Slimmer werken werkt !)

-180 180

0 0

-1.303 37 118 461 49 33 169 47 127 194 70

-67 0 0 0 0 0 0 0 67 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Team publiek kosten verbouwing hal BR ICT (kosten verbouwing hal) BR Facilitaire zaken (kosten verbouwing hal)

-42 30 12

0 0 0

Areaaluitbreiding bebordingen Areaaluitbreiding Avri ibor-taken Areaaluitbreiding groen en bomen Ten laste van stelpost Volume- en areaaluitbreidingen

-5 -5 -55 65

Werkprogramma 2025 Omgevingsdienst Rivierenland Ten laste van bestaande budgetten

-74 74

0 0

Vervolgaanpak sluipverkeer BR Grote infrastructurele projecten (vervolgaanpak sluipverkeer)

-100 100

0 0

Capaciteitsbesluiten (organisatiekosten) BR Vorming gemeente West Betuwe BR ICT BR Flexibele kern personeel BR Rondweg Tuil/Waardenburg BR Grote infrastructurele projecten BR Wegen BR N327 Geldermalsen Oost BR Omvorming groen/bomen BR Kernenbeleid BR Kerngericht werken

Bedragen x 1.000 euro

Budgetneutrale aanpassingen Voorbereidingskrediet Rijksstraatweg BR Grote infrastructurele projecten (voorbereidingskred. Rijksstraatweg)

2025 -200

2026 0

2027 0

2028 0

2029 0

200

Uitgaven zwerfafval BR Zwerfafval (uitgaven zwerfafval)

-177 177

0 0

Projectplan raming geluidschermen BR Spoorproject Geldermalsen-Tricht (geluidschermen)

-15 15

0 0

Restant Procesondersteuning centrum Geldermalsen Restant Parkmanagement Zeiving Restant Procesondersteuning Slimwei/Kerkewaard Provinciale subsidie centrum- en parkmanagement BR Kerngericht werken (cofinanciering centrum/parkmanagement)

-11 -20 -18 24 24

0 0 0 0 0

Digitaal reserveringssysteem gymzalen BR ICT (digitaal reserveringssysteem gymzalen)

-10 10

0 0

Provinciale subsidie gemeentelijke monumenten Provinciale subsidie gemeentelijke monumenten

-33 33

0 0

0 0 0

0 -280 280

0 147 -147

0 373 -373

0 0 0

-24 24

0 0

-1.073 1.073

0 0

-755 755 0

0 0 0

Actualisatie grondexploiatie n.a.v. MPG 2025 Actualisatie winstnemingen grondexploiatie n.a.v. MPG 2025 Actualisatie toevoeging winstnemingen aan Algemene reserve Grex Alleenverdienersproblematiek Alleenverdienersproblematiek t.l.v. taakmutatie gemeentefonds Oekraïne transitiekosten 2025 Oekraïne transitiekosten 2025 Aanvullend krediet Woonwagenlocatie De Griend Waardenburg Algemene reserve (dekking afschrijving wwc Waardenburg) Totaal

Slimmer werken werkt ! Het project 'Slimmer werken werkt!' is één van de twee onderdelen van de Financieel Fit maatregel Slimmer werken, die gekoppeld is aan een taakstelling in de begroting, die in 2025 250.000 euro moet opleveren, oplopend naar 750.000 euro in 2028. Ook moet dit project zorgen voor verbetering van dienstverlening en een aanvaardbare werkdruk in de organisatie. Voor de uitvoering van het project in 2025 is een budget van 180.000 euro nodig, dat we dekken uit de bestemmingsreserve ICT. Dit bedrag is als volgt opgebouwd: - Externe projectleider 100.000 - Expertise copilot 15.000 - Uitvoering pilots 65.000 Directiebesluiten/Organisatiekosten Tot en met april zijn er diverse interne besluiten genomen met betrekking tot inhuur, personeel en overige bedrijfsvoeringskosten. Deze wijzigingen zijn budget neutraal. De kosten worden gedekt vanuit bestaande budgetten waaronder reserves en extra opbrengsten, omdat deze werkzaamheden hieraan gelieerd zijn.

Dit betreft de volgende onttrekkingen uit onderstaande reserves:  bestemmingsreserve Vorming gemeente West Betuwe 37.062 euro  bestemmingsreserve Dekking afschrijving ICT 117.520 euro  bestemmingsreserve Flexibele kern personeel 435.505 euro  bestemmingsreserve Rondweg Tuil/Waardenburg 48.600 euro  bestemmingsreserve Grote infrastructurele projecten 32.756 euro  bestemmingsreserve Wegen 168.505 euro  bestemmingsreserve N327 Geldermalsen Oost 47.007 euro  bestemmingsreserve Speelplekkenbeleid 48.000 euro  bestemmingsreserve Omvorming groen/bomen 126.650 euro  bestemmingsreserve Kernenbeleid 194.212 euro  bestemmingsreserve Kerngericht werken 12.000 euro Team Publiek overige kosten Voor de verbouwing van de publiekshal is in 2024 een directiebesluit aangenomen. De dekking vindt deels plaats uit twee bestemmingsreserves, te weten de BR dekking afschrijving ICT (30.000 euro) en de BR dekking afschrijving facilitaire zaken (12.000 euro). De kosten zijn in 2024 verwerkt binnen de reguliere budgetten. In 2025 dient het resterende bedrag aan kosten, circa 42.000 euro, wel gedekt te worden uit de bestemmingsreserves. Daarom dienen wij deze budgettair neutrale wijziging in.

Volume- en areaaluitbreiding Bebording De gemeente heeft in 2023/2024 bij alle scholen de schoolzone aangegeven met Julie palen. Om de onderhoudskosten (en schades) te dekken wordt voorgesteld om de post bebording met 5.000 euro te verhogen ten laste van de stelpost Volume- en areaaluitbreiding. Werkbegroting 2025 Avri Ibor De werkbegroting voor de Dienstverleningsovereenkomst met Avri voor een aantal Ibor taken valt voor 2025 220.000 euro hoger uit. Hiervan kan 5.000 euro gedekt worden uit de stelpost Volume- en areaaluitbreiding. Areaaluitbreiding groen en bomen Door aanleg en inrichting/uitbreiding van het groen en bomen is het te onderhoud groen areaal toegenomen. Grootste uitbreidingen zijn De Plantage, Plukbos Hellouw, afronding Lingedonk, het onderhoud van vestigingslocaties voor vluchtelingen uit de Oekraïne, begraafplaatsen en diverse kleinere projecten. Ook de verandering van reguliere verharding naar grasbetonstenen draagt bij aan de areaaluitbreiding van groen. Om deze areaaluitbreiding op het afgesproken beeld te onderhouden moet het onderhoudsbudget opgehoogd worden. Het betreft 24.000 m2 gras, 1.850 m2 beplanting, 350 bomen en 5.500 m2 grasbetonstenen. De onderhoudskosten van 55.000 euro ten laste brengen van de stelpost Volume- en areaaluitbreiding.

Voor het onderdeel begraafplaatsen dient de toevoeging aan de reserve onderhoud begraafplaatsen met 4.150 euro te worden verhoogd. Vervolgaanpak sluipverkeer Het sluipverkeer is terugkomend thema die zorgt voor verkeershinder op onze (en provinciale) wegen. Hier is een onderzoek voor gestart. Voor de vervolgaanpak heeft het college op 19 november 2024 besloten om uit de bestemmingsreserve 'Grote infrastructurele projecten' 100.000 euro in te zetten om de onderzoekskosten te dekken. Voorbereidingskrediet Rijksstraatweg Het project 'Herinrichting Rijksstraatweg' moet worden opgestart om de weg opnieuw en veilig in te richten. Dit betekent een nieuwe weginrichting, bestrating, groen en alles wat daarbij komt kijken. Dit gebeurt integraal en teamoverstijgend. Met behulp van een voorbereidingskrediet wordt het plan voorbereid en subsidiemogelijkheden onderzocht. Het bedrag 200.000 euro wordt uit de reserve 'Grote Infrastructurele projecten' gefinancierd. Daarmee bereiden we een werk van ongeveer 2,5 miljoen euro voor, waar we subsidie op aanvragen. Het verkrijgen van de subsidie kan als voorwaarde voor de uitvoerende middelen worden gekoppeld.

Bestemmingsreserve zwerfafval Voor 2025 wordt voorgesteld om 177.000 euro te onttrekken aan de bestemmingsreserve zwerfafval voor: Het continueren van zwerfafvalprojecten (zwerfafvalbrigades/scholenprojecten/aanpak hotspots etc.) Uitrol Doorgeeftas Bevorderingsacties t.b.v. circulariteit Aanschaf prullenbakken buitenruimte Bestemmingsreserve Spoorproject Geldermalsen-Tricht Voor het herstellen van schade (vandalisme) aan de glazen geluidsschermen op de spoorbrug over de Linge moet door ProRail een projectplan opgesteld worden voor het verkrijgen van een betrouwbare investeringsraming. Deze kosten van 15.000 euro worden onttrokken uit de reserve Spoorproject. Restant provinciale subsidies economie In de Tweede Bestuursrapportage 2024 is melding gemaakt van drie ontvangen provinciale subsidies ten behoeve van centrum-/parkmanagement. De gemeentelijke cofinanciering (50%) komt ten laste van de bestemmingsreserve Kerngericht werken. Het restantbudget van 48.000 euro wordt voor 50 procent gedekt uit de reserve kerngericht werken en voor 50 procent uit de provinciale subsidie. Digitaal reserveringssysteem gymzalen De aanschafkosten ad 10.000 euro worden gedekt uit de bestemmingsreserve ICT. De jaarlijkse kosten van 9.000 euro worden gedekt uit bestaande begrotingsposten.

Subsidie instandhouding gemeentelijke monumenten We hebben een voorschot ontvangen van de provinciale bijdrage voor de instandhouding van gemeentelijke monumenten ad 32.000 euro. Het gezamenlijk budget bedraagt 106.000 euro. Actualisatie grondexploitatie Bij de jaarrekening 2024 is ook de Meerjaren Prognose Grondexploitaties 2025 opgesteld. Als gevolg van deze actualisering wijzigen ook meerjarig de baten en lasten van de verschillende complexen. In beginsel is dit budget neutraal. Door de actualisering wijzigen de winstnemingen in 2026 tot en met 2028. Doordat de winsten worden toegevoegd aan de algemene reserve grondexploitatie, is dit voor de exploitatie budget neutraal. Per saldo wordt er 240.000 euro meer aan de reserve toegevoegd.

Alleenverdienersproblematiek Inwoners die gedupeerd zijn door de alleenverdienersproblematiek worden eenmalig gecompenseerd met een vast bedrag van 1.000 euro. Deze uitgaven worden gedekt uit de daarvoor beschikbaar gestelde middelen uit de Septembercirculaire 2024 ad 24.000 euro.. Oekraïne transitiekosten Wij hebben voor 2025 twee aanvragen gedaan bij het Rijk voor de verbouwing ten behoeve van de brandveiligheidseisen voor panden waar wij Oekraïners in huisvesten. Voor deze twee panden hebben wij een beschikking met subsidie ontvangen voor een totaalbedrag van 1.073.490 euro. Wij voeren de bouwwerkzaamheden in 2025 nog uit. Het betreft daarom een incidentele begrotingswijziging voor dit jaar. De wijziging is budgettair neutraal. De subsidie die wij ontvangen komt een op een overeen met de uitgaven. Mochten de uitgaven hoger of lager blijken, verandert het bedrag van de subsidie ook. Deze wijziging betreft alleen de verbouwingskosten. Er volgt bij de tweede bestuursrapportage nog een prognose voor de overige baten en lasten van Oekraïne (het normbedrag). Administratieve herziening begroting Wmo en Jeugdzorg i.v.m. IV3-wijzigingen Vanwege gewijzigde IV3-voorschriften wordt de begroting voor de Wmo en Jeugdzorg administratief herzien.

Uit de huidige inzichten blijkt dat de in de begroting 2025 doorgevoerde wijzigingen onvoldoende aansluiten bij de werkelijke praktijk en registratie-eisen. Met deze herziening willen we de begrotingsstructuur in lijn brengen met de actuele IV3-systematiek, zodat zowel de verantwoording als de uitvoering correct en eenduidig plaatsvindt. Het betreft een administratieve aanpassing; er zijn geen inhoudelijke beleidswijzigingen of financiële effecten. Aanvullend krediet voor Woonwagenlocatie Waardenburg (De Griend) Het krediet van 1 miljoen euro voor het herstructureren van woonwagenlocatie De Griend wordt in 2025 naar verwachting met 755.000 euro overschreden. Voorgesteld wordt een aanvullende krediet van 755.000 euro beschikbaar te stellen. Voorgesteld om de extra afschrijvingslasten van 755.000 euro (37.750 euro per jaar) te dekken door het toe te voegen van dit bedrag aan de bestemmingsreserve Dekking afschrijving Woonwagencentrum (WWC) Waardenburg ten laste van de Algemene Reserve. De extra rentelasten van 22.650 euro in 2026 en vervolgens aflopend gedurende 20 jaar te dekken uit de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen.

4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing We actualiseerden in het voorjaar van 2025 de risico’s voor de jaarstukken 2024 en de eerste bestuursrapportage 2025. Het gewogen risicototaal bedroeg daarbij 19.824.188 euro. In deze paragraaf benoemen we de relevante ontwikkelingen in de risico’s in 2025. Niet of niet volledig realiseren taakstellingen uit de begroting Dit risico waardeerden we in de jaarrekening 2024 op maximaal 1 miljoen euro met een kans van 50% van optreden. In deze bestuursrapportage 2025 doet het risico zich concreet voor ten aanzien van de Financieel Fit maatregel ‘Invoeren inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo’. Door het Rijk is al een taakstelling aan de gemeenten opgelegd, waarbij de herinvoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage ook met een jaar is uitgesteld. Het is op dit moment niet reëel om te verwachten dat de inkomensafhankelijke eigen bijdrage meer oplevert dan de rijkstaakstelling en daarom wordt de maatregel nu afgeboekt. De maatregel VNG risicobeheerfonds is met 1 jaar uitgesteld omdat het Risicobeheerfonds met ingang van 2027 definitief start. Hogere kosten open einde regelingen Jeugdwet en Wmo Dit risico waardeerden we in de jaarrekening 2024 op maximaal 1,3 miljoen euro.

De verwachting was al dat het Rijk de toename van de kosten voor een deel gaat compenseren op grond van de voorjaarsnota 2025, daarom schatten wij de kans op dit risico per saldo op 50%. In deze bestuursrapportage doet het risico zich concreet voor en hebben wij ook een voorschot genomen op de uitspraken van het rijk over de compensatie. Voor de jaren 2025 tot en met 2027 komt dit risico te vervallen. Daarna wordt het risico dat het Rijk de hogere kosten niet compenseert weer actueel. Hogere kosten DVO AVRI ibortaken Dit risico waardeerden we in de jaarrekening 2024 op maximaal 500.000 met een kans van 70% dat het risico zich zou voordoen. Een deel van het risico heeft zich voorgedaan en hebben wij opgenomen in deze bestuursrapportage, dat deel kan nu in de risicoberekening vervallen. Het risico blijft staan voor wat betreft de frictiekosten. Met ingang van 2024 is het onderhoud van de bomen in het buitengebied en het reinigen van de kolken uit de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Avri gehaald en weer ondergebracht bij de gemeente. Afgesproken is dat hier geen frictiekosten voor in rekening worden gebracht. Dit is vastgelegd in de DVO en door Avri ondertekend. In november 2024 kwam Avri hier op terug.

13 januari 2025 heeft Avri toegezegd deze frictie kosten op basis van wekelijke kosten in rekening te brengen in plaats van conform de standaard regeling van 25% afbouw per jaar. Tot op heden is er geen juiste berekening aangeleverd, ondanks dat hier herhaaldelijk op aangedrongen is. Hierdoor is er nog steeds geen duidelijkheid over deze kosten. De verwachting is dat deze kosten lager uitvallen. We schatten het risico voor 2025 op maximaal 64.000 met een gemiddelde kans van 50% dat het risico zich voordoet.

5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (technische wijzigingen) Inzet van beschikbare gelden voor plaatsen beschoeiing calamiteus We maken in de praktijk mee dat we op jaarbasis een behoorlijk aantal oevers hebben die afschuiven. De oorzaak is niet altijd aanwijsbaar en kan verschillende oorzaken hebben. We gaan hier een onafhankelijk onderzoek voor laten uitvoeren als onderbouwing. We hebben bij afschuiving maar een korte responstijd om de afschuiving te herstellen door beschoeiing toe te passen. De reden hiervan is dat het vaak een gevaarlijke situatie betreft voor het wegverkeer. De kosten die hiermee gemoeid zijn, zijn niet te begroten omdat we niet weten wat er afschuift aan oevers. In het vastgestelde beheerplan 2022-2026 zijn baggerwerkzaamheden geraamd voor 2026 en 2027. Doordat de planning van het Waterschap is aanpast (waar we als gemeente op meeliften) kunnen we dit geld inzetten voor de plaatsing van calamiteuze beschoeiing. We gaan uit van een bedrag van 150.000 euro tot eind 2026 waar we de beschoeiingen van zullen plaatsen indien nodig. En de kosten van het onafhankelijk onderzoek die we willen gaan inzetten om te bepalen wat de oorzaak is van al deze afschuivingen. Voor de looptijd van het huidige beheerplan (tot en met 2026) willen we deze kosten opvangen binnen de reserve watergangen.

Daarnaast verwachten we ook instabiele oevers in combinatie met wegonderhoud. Dit zal verder uitgezocht worden.

6. Paragraaf Taakstellingen en relevante stelposten Voortgang financieel fit In 2024 doorliepen we samen met de gemeenteraad het traject Financieel Fit West Betuwe om tot een sluitende meerjarenbegroting 2024-2028 te komen. In dit traject zochten we naar oplossingen om de meerjarenbegroting sluitend te krijgen en de algemene reserve op peil te houden. We inventariseerden in totaal 55 maatregelen, gericht op het verlagen of voorkómen van uitgaven, verhogen van inkomsten, inzet van subsidies en vrijval van reserves en incidentele budgetten. Deze maatregelen werden getoetst aan een afwegingskader, waarna de gemeenteraad besloot om 20 maatregelen als dekkingsplan in de begroting op te nemen. Over de voortgang van de uitvoering van deze maatregelen rapporteren wij in de Bestuursrapportage en de jaarrekening. Bij de eerste Bestuursrapportage 2025 kan de voortgang als volgt worden weergegeven:

Het totaal pakket maatregelen is een bedrag van € 6,12 miljoen. Hiervan is € 4,65 miljoen gerealiseerd. Bezuinigingsmaatregelen die nog in uitvoering zijn betreft een bedrag van € 1,46 miljoen. 71

Er zijn ook maatregelen waarvan nog niet kan worden aangenomen dat een deel of het volledige bedrag zal worden gerealiseerd. Dit zijn ook maatregelen met een grotere doorlooptijd in 2025 en is er wellicht na de zomer meer inzicht te geven in het gerealiseerd bedrag ten gunste van Financieel Fit. Op basis van de huidige ontwikkelingen zien we dit positief echter is voor de zekerheid voorzien in een buffer van 1,5 miljoen euro in de Algemene Reserve. Het gaat om de volgende maatregelen:  Maatregel 4: Scherper begroten (€ 1,7 miljoen) Van dit bedrag is € 996.000 gerealiseerd en ingeboekt ten gunste van Financieel Fit.  Maatregel 5a: Consequent innen en verhogen tarief verblijfs- en toeristenbelasting (€ 300.000) Onlangs is het plan van aanpak vastgesteld.  Maatregel 9: Capaciteits- en portfoliomanagement en slimmer werken (€ 250.000). De invulling van deze maatregel bestaat vooral uit besparingen op de inhuurbudgetten. De implementatie van het project loopt nog.  Maatregel 16: Opleidingsbudget (€ 25.000). Voor de implementatie van deze maatregel is instemming van de Ondernemingsraad nodig. Een adviesaanvraag moet nog aan de OR worden voorgelegd. Met de realisatie 2025 Financieel Fit zitten we afgerond op 76 procent.

Definitieve maatregelen financieel fit West Betuwe in Programmabegroting 2025-2028 Is gerealiseerd t.g.v. Financieel Fit Geldt vanaf 2026 Deels gerealiseerd t.g.v. Financieel Fit (Nog) Niet gerealiseerd Nummer

Mogelijkheden

Oplossingsrichting

Effect op begroting *1.000 euro Gerealiseerd Maand bedrag 2025 van realisatie 2025

2026

2027

2028

Vrijval stelposten areaalontwikkeling en deels volumecompensatie Algemene uitkering

lagere lasten

190

114

1.144

2.069

190

Febr.

UPV vergoeding voor kunststof zwerfafval inzetten voor de begroting

hogere inkomsten

150

Febr.

Afvalbakken en bladkorven dekken uit Nedvang vergoeding

hogere inkomsten

Febr.

Scherper begroten: per budget een bestedingsplan per kwartaal. 4x per jaar financieel voortgangsgesprek. Bij onderbesteding budget neerwaarts bijstellen. Consequent innen en verhogen tarief verblijfs- en toeristenbelasting;

lagere lasten/ hogere inkomsten

1.700

996

Mei

hogere inkomsten

300

Mrt.

Verhogen tarieven bouwleges richting kostendekkend, via evenwichtig stelsel, in lijn met aangenomen raadsmotie 'progressieve leges bouwactiviteit dd 9-7-2024

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/903/documents/18631