Document · PDF

RV2024-127-bijlage-4-maatregelen-FFWB-Uitgewerkt.pdf

Gemeenteraad 7 november 2024, gemeente West BetuweBij agendapunt: 5: RV2024-127 Programmabegroting 202525.880 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

Betreft autonoom beleid.

Bij goede visie, en keuzes en prioritering zal er niet later een inhaalslag qua opleidingen (met bijbehorende kosten) nodig zijn.

35 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

17 Andere invulling verbindingsactiviteiten personeel Omschrijving maatregel

Werkgroepen 40- en 40+, personeelsvereniging en NetWerkdag samenvoegen tot 1 activiteit gericht op alle medewerkers zorgt voor minder uitgaven en hogere productiviteit Maatregel: • • •

Activiteiten Netwerkdag en Leercafe lostrekken en Leercafe onderbrengen bij budget opleidingen. Activiteiten en invulling Netwerkdag versoberen en budget aanpassen naar € 40.000,Voorstel om activiteiten van werkgroepen 40- en 40+ samen te voegen en een budget van € 4.000,- toe te kennen Deze activiteiten van de werkgroepen van 40- en 40+ eventueel samen te voegen met de PV. Bijdrage werkgever verminderen met 25%, concreet wordt de bijdrage € 3,- per PV lid.

Kostenbesparing PV: 40- en 40+ samen:

€ 2.400,€ 2.000,-

Kostenbesparing totaal: € 4.400,- op jaarbasis. Nieuwjaarsontbijt onderbrengen bij representatiekosten (dit wordt georganiseerd door Desiree die ook lintjesregen en veteranendag organiseert). Bijeenkomst nieuwe medewerkers afschaffen, besparing € 2.000,Kosten Kerstbijeenkomst ramen op € 5.000,- en daarop de (facilitaire) activiteiten aanpassen. Sinterklaasbijeenkomst, en cadeautjes en het teamuitje zijn basale verbindende activiteiten die relatief weinig geld kosten. Wij adviseren om op deze kosten niet te besparen. Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Besturen

Structureel of incidenteel (S / I)

Structureel (S)

Omvang (€)

25.000

2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

25.000 25.000 25.000 25.000 Werkgroepen 40-, 40+, PV Netwerkdag en Kerstmarkt

Complexiteit

Transitiekosten

1 Niet complex

Niet van toepassing

36 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

Is het een wettelijke taak?

Nee

Risico’s?

Geen risico, er vinden nog steeds verbindingsactiviteiten plaats.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt 4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

Toelichting

Betreft autonome taken.

Heeft geen effect op voorzieningen voor kwetsbare inwoners.

0 10

Medewerkers betalen geen bijdrage aan deze activiteiten. Maatregel heeft geen maatschappelijk effect.

Betreft autonome keuze.

Heeft geen lange termijn gevolgen in financiële zin.

37 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

18 Stoppen met regionaal stimuleringsfonds (RSF) Omschrijving maatregel

Het Regionaal Stimuleringsfonds is bedoeld voor het stimuleren van de regionale economie. Ondernemers en organisaties met vernieuwende projecten op het gebied van Agribusiness, Logistiek & Vestigingsklimaat Bedrijven en/of Recreatie & Toerisme, die in aanmerking willen komen voor een financiële steun in de rug, kunnen een aanvraag doen ter ondersteuning van hun projecten. De maatregel houdt in dat West Betuwe geen deelnemer meer is aan het stimuleringsfonds en dat ondernemers uit deze gemeente geen aanvragen meer kunnen indienen.

Categorie

1 lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Prrogramma 3; Werken

Structureel of incidenteel (S / I)

Structureel

Omvang (€)

100.000

2025

0 (Bij de behandeling van het Regionaal Economisch ambitiedocument 2022 – 2025 is tevens een koppeling gemaakt met de doorontwikkeling van het Regionaal Investeringsfonds (RIF) naar een Regionaal Stimuleringsfonds (RSF)). 100.000 100.000 100.000 Duurzaamheid en Economie/ Peter Koster

2026 2027 2028 Betrokken partijen Complexiteit

Transitiekosten

De kracht zit in het regionale coördinatie en stimulatie van projecten, Daarbij het elkaar versterken als gemeentes regionaal (1+1=3 regel). Deze bezuiniging kan nadelig effect hebben op de regionale verhoudingen, samenwerkingen en lokale projecten. 0

Is het een wettelijke taak?

Nee

Risico’s?

Geen financiële en juridische risico’s.

Afwegingskader

Score

Toelichting

Geen wettelijke taak

Geen effect op kwetsbare groepen

0 5

Niet van toepassing Minder kansen om de lokale en regionale economie te stimuleren.

nvt

Geen wettelijke taak

Geen structurele financiële gevolgen. Maar ook minder kansen voor ondernemers in de gemeente.

38 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

19 Faseren van kansenkaarten Toelichting

Vanuit Team ROW worden twee projecten uitgevoerd. De Kansenkaarten; en Serieuze overweging is te stoppen met een of beide trajecten. Of deze na de huidige fase en afronding ervan niet te vervolgen. De Kansenkaarten worden nu onder de vlag van de Omgevingswet opgepakt. En worden met name gezien als een uitwerking van de Omgevingsvisie. Duidelijk is dat het traject van de Kansenkaart gezien en beleefd wordt als een zeer essentieel en important middel. In de praktijk zijn er veel ambtelijke en bestuurlijke uren nodig voor het opstellen van kansenkaarten, die daarmee niet beschikbaar zijn voor reguliere verzoeken.

Onderdeel van begrotingsprogramma('s)

Belangrijk is dat het niet past bij de actuele bestuurlijke en politieke ambitie. Dit vraagt dus bestuurlijk commitment. Er zullen dan wel duidelijke kaders en afspraken moeten zijn hoe de geleverde dienstverlening vanaf dan gewogen en beoordeeld wordt. Programma Wonen

Structureel en/of incidenteel (S / I)

Omvang (€)

I €100.000

2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

100.000 (budget Omgevingswet) 0 0 0 Nee

Risico’s als we het niet doen?

Mindere of minder snelle groei van onze ruimtelijke dienstverlening aan onze inwoners en klanten Niet volledig voldoen aan de afspraken uit het CUP. Geen Kansenkaarten meer opstellen voor de andere 21 kernen.

Afwegingskader

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

Geen wettelijke taak

Geen tot minimaal effect op kwetsbare groepen.

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

5 0

Werken met kansenkaarten vermindert mogelijk kostendekkende activiteiten bij principeverzoeken. Een minder integrale benadering van woningbouwmogelijkheden zorgt mogelijk voor diversiteit in afweging principeverzoeken. We krijgen geen geld voor de kansenkaarten

Geen nadelige financiële gevolgen.

39 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

20 Ambities klimaat/biodiversiteit en inwonersparticipatie temperen Omschrijving maatregel

Minder intensieve inwonersparticipatie bij het uitvoeren van klimaatbeleid (klimaatadaptatie) Het beperkter uitvoeren van het in 2022 door de gemeenteraad vastgestelde LAS Maatregelenprogramma

Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Wonen

Structureel of incidenteel (S / I)

Omvang (€)

400.000

2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

Max. 200.000 Max. 200.000 --Strategie/ Gerrit Visser

Complexiteit

2/ 3, het gaat om het intrekken van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid (LAS Maatregelenprogramma) 3 Het minder betrekken van inwoners bij (klimaat)beleid vraagt een politieke herwaardering van de mate waarin inwoners betrokken moeten worden. Bij minder (intensieve) participatie vraagt dit minder ambtelijke capaciteit

Transitiekosten

Geen transitiekosten. Het is het afbouwen van activiteiten.

Is het een wettelijke taak?

Nee, nog niet.

Risico’s?

Er zijn geen financiële risico’s voor de gemeente. Op termijn minder beperking van maatschappelijke kosten van klimaatverandering.

Afwegingskader

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Het is een wettelijke taak.

3. De gebruiker betaalt 4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

0 10

Indirect effect. Er wordt niet gewerkt aan vraagstukken als hittestress, droogte en natte. O.a. hittestress is van invloed op de gezondheid van de meest kwetsbare groepen (ouderen, zuigelingen, zieken) Er worden geen inkomsten gegenereerd Er zijn op korte termijn geen direct nadelige gevolgen. Echter, het idee van dit maatregelenprogramma is maatschappelijke kosten als gevolg van klimaatverandering te beperken.

40 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

5. Geen taken zonder knaken

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

Er is nog geen wettelijk kader voor taken op het gebied van klimaatadaptatie, maar de verwachting is dat die wel gaan komen. Er zijn op korte termijn geen direct nadelige gevolgen. Echter, het idee van dit maatregelenprogramma is maatschappelijke kosten als gevolg van klimaatverandering te beperken.

41 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

Niet voorgestelde maatregelen Hierna volgen de ingevulde formats van de niet voorgestelde maatregelen voor de begroting 2025.

42 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

1 Verminderen openbare verlichting Omschrijving maatregel

Verwijderen in 2025 van 15% van de openbare verlichting zonder participatie zodat na de verwijdering een structurele besparing gerealiseerd wordt vanaf 2026. Dit bespaart participatiekosten en er is zekerheid dat de 15% weggehaald wordt op een korte termijn. De participatie kan veel tijd in beslag nemen.

Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Bestaande budget openbare verlichting FLC6210300

Structureel of incidenteel (S / I)

Omvang (€)

Jaarlijks 134.880

2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

134.880 pas na verwijdering besparing effectief 134.880 134.800 Beleid en beheer openbare ruimte/ Ron Kramer

Complexiteit

Transitiekosten

Is het een wettelijke taak?

Eenmalige investering voor verwijderen van verlichting zijnde 1.000.000 euro. Dit betreft de netwerkkosten en aannemerskosten. Het gaat om 15% van het totale areaal (10472 stuks). Deze worden in 1 jaar weggehaald. De besparing wordt jaar erna direct gezien. Het kan ook in een periode van 2 of 3 jaar plaatsvinden. De besparing komt dan ook pas in delen. Uitzetten helpt niet want de vastrechtkosten hebben we dan nog steeds en onderhoud aan de mast ook want je wilt niet dat deze omvalt. Bovendien denken inwoners dan dat de verlichting stuk is. nee

Risico’s?

Inwoners kunnen vinden dat het minder veilig wordt, dit is een persoonlijk gevoel.

Afwegingskader

Score

Toelichting

Geen verplichting om te verlichten

Er wordt maar een deel van de verlichting verwijderd

10 5

Inwoners betalen niet specifiek voor de openbare verlichting Er gaat maar een deel weg. Dit kan een gevoel van onveiligheid geven voor sommige inwoners (een persoonlijk gevoel). Het sluit wel aan bij het reeds vastgestelde beleid. Alleen dan geen participatie. Gemeente kiest zelf in welke mate ze wil verlichten of niet.

43 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

Eenmalige investering levert een structurele besparing op vanaf 2026 want eerst moet alles weggehaald worden (in 2025) en jaar erna pas de energiebesparing effectief.

44 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

2 Besparen op dienstverlening Omschrijving maatregel

Minder maatwerk, minder dichtbij, past het in zelfredzaamheid of laten we betalen voor de dienstverlening

Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Besturen

Structureel of incidenteel (S / I)

Omvang (€)

Aan deze maatregel is lastig een bedrag te hangen. Op dit moment is de dienstverlening al vaak op afstand en wordt niet gestuurd op maatwerk. Een echte besparing is hier dan ook niet te realiseren. Betalen voor de dienstverlening zit in leges die gekoppeld zijn aan aanvragen (uittreksels, legitimatiebewijzen, vergunningen, etc.). Wellicht nog niet kostendekkend en zit hier besparingspotentieel? Een besparing zit wel in het digitaliseren en optimaliseren van (relatief eenvoudige) klantprocessen. Hierdoor kunnen inwoners zelfstandig zaken digitaal regelen en medewerkers efficienter aanvragen behandelen. Na investering in techniek, levert dit geld en ruimte binnen de organisatie op. Of dit tot een structurele besparing leidt is echter de vraag. Er bestaat namelijk ook behoefte om de steeds groter wordende groep kwetsbare mensen meer te helpen, dit kost meer tijd.

2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

Het genoemde bedrag betreft stoppen met kosteloos thuis opnemen en bezorgen van de burgerzakenproducten 25.000 25.000 25.000 25.000 Gemeente West Betuwe, klanten in de gemeente, Gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingspartners

Complexiteit

Complexer tenzij alleen stoppen met kosteloos thuis opnemen en bezorgen

Transitiekosten

Ja, investering in verder digitaliseren dienstverlening bijv. PIP en optimaliseren klantprocessen door aanpassingen in bijv. zaaksysteem Djuma. Nee

Is het een wettelijke taak? Risico’s?

Ja. Als de klanttevredenheid afneemt, omdat mensen zich niet gezien/gehoord voelen door dienstverlening op afstand en weinig maatwerk, dan heeft dit gevolgen voor het contact met de gemeente. Denk aan meer (negatieve) klantcontacten en klachten. Dit heeft zowel financiële als juridische consequenties.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG

2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Toelichting De gemeente is verplicht om bepaalde taken uit te voeren op basis van nationale wetgeving, maar hoe we dit doen maakt hét verschil bij onze klanten of ze positief of negatief over ons zijn. Standaardisering en het sturen op digitale kanalen kunnen een negatief effect hebben op kwetsbare groepen. Zij zullen wanneer zij een hoge drempel ervaren minder makkelijk/snel

45 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

aanvragen doen. Hierdoor lopen zij mogelijk voorzieningen mis die gevolgen hebben voor gezondheid en/of inkomen. In veel gevallen betalen inwoners/ondernemers indirect al (een deel van) de kosten voor de aanvragen/meldingen die zij doen. Denk bijv. aan herstel en onderhoud openbare ruimte, WMO aanvragen, vergunningen, producten van team Publiek. Er is ruimte in de kostendekkendheid van thuis opnemen en thuisbezorgen van de burgerzakenproducten Er is een groot negatief maatschappelijk effect als de dienstverlening niet voldoet. Dit is slecht voor het imago en levert voor de gemeente extra (negatieve) contactmomenten op. Voor het uitvoeren van onze dienstverlening ontvangen we op onderdelen geen gelden. Besparen op de dienstverlening door minder maatwerk en zichtbaar te zijn, kan op langere termijn financiële gevolgen krijgen omdat de klantbehoeften anders liggen

46 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

3 Stoppen met startpunt geldzaken Omschrijving maatregel

Beëindigen contract met Startpunt Geldzaken

Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Werken

Structureel of incidenteel (S / I)

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

0 4.000 4.000 4.000 Beleid maatschappelijke ontwikkeling/ Mathijs van den Heuvel

Complexiteit

Transitiekosten

Nee

Is het een wettelijke taak?

Nee

Risico’s?

Jaarlijks maken hier 10 – 15 inwoners gebruik van. Inwoners die gebruik maken van het startpunt geldzaken worden op de hoogte gebracht van andere mogelijkheden binnen de gemeente West Betuwe.

Afwegingskader

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

Gezien deze tool geen wettelijke taak is en er weinig gebruik van wordt gemaakt kan dit contract opgeheven worden.

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Deze tool wordt te weinig gebruikt om in leven te houden. Het effect op kwetsbare groepen is minimaal. Inwoners kunnen op verschillende manieren geholpen worden. Dit betreft een gratis dienst van de gemeente, inwoners betalen hier geen vergoeding voor. Deze tool wordt (te) weinig gebruikt door inwoners, het maatschappelijke effect om hiermee te stoppen is nihil.

Totaal score

0 5

Dit is geen wettelijke taak. Gemeenten ontvangen hier geen vergoeding voor. Inwoners zullen op een andere manier geholpen moeten worden. De inwoners die gebruik maken van startpunt geldzaken moeten hiervan op de hoogte zijn.

47 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

4 Beperken dienstverlening aan de kernen Omschrijving maatregel

Combinatie programmamanager/ gebiedsmakelaar en terugbrengen inzet naar 4 uur per kern.

Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Kerngericht werken

Structureel of incidenteel (S / I)

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

0/180.000 180.000 180.000 180.000 De betrokken partijen zijn direct de inwoners van West Betuwe. Door het terugbrengen van de inzet gebiedsmakelaar is er minder tijd en aandacht beschikbaar voor inwoners, platforms, en initiatiefnemers.

Complexiteit Vanuit het CUP is voor dit College kerngericht werken de hoogste prioriteit. Met de uitvoering van deze maatregel raakt dat direct de belofte om kerngericht werken verder te brengen. Ook het moment waarop dit zou moeten plaatsvinden is lastig. De samenwerking met de inwoners/kernen staat onder druk, terwijl juist de gebiedsmakelaar erg gezien en gewaardeerd wordt. Het vertrouwen en de relatie die is opgebouwd met inwoners komt hierdoor verder onder druk te staan. Door hier in beschikbare tijd op af te schalen geef je een tegenstrijdig signaal richting inwoners. Het plan van aanpak wat recentelijk is vastgesteld door de raad zorgt juist voor een extra financiële impuls voor het kerngericht werken. Niet alleen voor de gebiedsmakelaars maar ook uitvoeringskracht in de organisatie. Bij het beperken van de dienstverlening zal er meer werkzaamheden bij de andere teams komen te liggen wat daar mogelijk voor een hogere werkdruk kan zorgen. Gemiddeld besteden gebiedsmakelaars nu 5 uur per kern (inschatting, niet op basis van tijdschrijven). Het zal lastig zijn om de voorgestelde bezuiniging te halen aangezien het beperken van de dienstverlening direct invloed heeft op de inzet van ambtelijke capaciteit. Er zal dan ook een zorgvuldig en complex besluitvormingsproces doorlopen moeten worden.

Een optie is om deze maatregel te nemen na afronding van het plan van aanpak kerngericht werken per 1 januari 2026 en onderdeel te maken van de tussenevaluatie voorjaar 2025 en de eindevaluatie eind 2025. Vanaf 2026 kan de rol van programmamanager worden afgebouwd. Transitiekosten

Nvt

48 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

Is het een wettelijke taak?

Nee

Risico’s?

Er zijn juridische of financiële risico’s verbonden, gelet op de arbeidsmarkt zullen deze risico’s beperkt zijn.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

Toelichting

Het is geen verplichte taak

Er is geen effect bij kwetsbare groepen, de gemeentelijke voorzieningen en diensten blijven verder in stand.

Het is geen individuele dienstverlening waarvoor betaald kan worden. Er zal een gering maatschappelijk effect optreden wanneer we deze dienstverlening omlaag schroeven. Vooral de samenwerking met inwoners kan hier negatieve gevolgen van ondervinden. Wij krijgen geen landelijke middelen (op incidentele subsidies voor uitvoering na) Er zijn geen direct nadelige financiële gevolgen op de lange termijn

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

10 10 35

49 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

5 Verhogen kostendekkendheid begraafplaatsen Omschrijving maatregel

Door het verhogen van de tarieven van grafrecht, begraafplaatsrecht en onderhoudsrecht kan de kostendekkendheid van het product begraafplaatsen worden verhoogd. Bij de vaststelling van het Beleids- en beheerprogramma 20252029 is besloten de tarieven met ingang van 1 januari 2025 te verhogen met 10%. Met de jaarlijkse indexering erbij (circa 4%) stijgen de tarieven dan met 14%. Door de tarieven nogmaals met 10% te verhogen betekent dit een verhoging van 24% met ingang van 2025. Bij de actualisatie van het Beleids- en beheerprogramma begraafplaatsen 2025-2029 is de kostendekkendheid onderzocht. Er zijn 12 voorstellen gedaan waarvan er 2 gehonoreerd zijn, waaronder het verhogen van de tarieven. De andere blijken niet geschikt. Noot: Bij de vaststelling van het Beleids- en beheerplan begraafplaatsen 2019-2023 zijn met ingang van 1 januari 2020 alle tarieven, verordeningen, nadere regels, termijnen van uitgifte/verlenging en voorwaarden geharmoniseerd en dus gelijk voor alle graven/rechthebbenden in West Betuwe. De graven van de voormalige gemeenten Lingewaal en Neerijnen dragen vanaf dat moment bij in de heffing. Voor de graven van voor de herindeling (2019) zijn de kosten voor algemeen onderhoud begraafplaatsen veelal afgekocht. Vanaf het moment van verlenging of nieuwe uitgifte worden de onderhoudskosten in rekening gebracht.

Bij het vaststellen van de tarieven voor West Betuwe in 2019 heeft de raad er juist voor gekozen het laagste tarief van de 3 gemeenten te hanteren. Dit om de inwoners en recht- en belanghebbenden tegemoet te komen. Voor de uitbreidingslocaties die voorlopig nog niet in gebruik zijn wordt gekeken of extensiever onderhoud mogelijk is.

Categorie

Hogere inkomsten

Raakt begrotingsprogramma('s)

P4 Leven

Structureel of incidenteel (S / I)

(S)

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

50.000 50.000 50.000 50.000 Beleid en beheer openbare ruimte, Buitendienst (begraafplaats administratie), Financieel advies en BWB, belastingen

Complexiteit

Bezuinigingen waarbij een zorgvuldig maar wel relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Feitelijk eenvoudig in te voeren, maar in werkelijkheid zeer complex omdat er geen acceptatie/begrip is bij de recht-belanghebbenden en inwoners.

50 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

Er is geen aansluiting meer met de berekeningen en financiële onderbouwing van het begraafrecht en algemeen onderhoud begraafplaatsen omdat de inkomsten hoger zijn dan de kosten. Transitiekosten

geen

Is het een wettelijke taak?

Begraven is een wettelijke taak. Maar de inrichting en uitstraling is niet wettelijk vastgelegd. Maar vanuit normen, waarden en piëteit is het gebruikelijke en wenselijk de begraafplaatsen netjes te onderhouden. (West Betuwe: Kwaliteitsbeeld A CROW)

Risico’s?

Een 2e verhoging van 10% is moeilijk te rechtvaardigen naar de rechthebbende/belanghebbenden en inwoners. De totale verhoging bedraagt dan met ingang van 1 jan 2025 circa 24%. Veel onbegrip en emotie van rechthebbenden/belanghebbenden en inwoners. Mensen die minder draagkrachtig zijn kunnen het niet meer betalen en zullen om financiële redenen noodgedwongen afstand doen van het graf van hun dierbare. Gemeente prijst zichzelf uit de markt door de hoge tarieven waardoor het aantal begrafenissen en asbestemmingen verder terugloopt met als gevolg minder inkomsten en juist een lagere kostendekking. Er wordt een financieel en juridisch risico genomen. De onderbouwing van de doorberekende onderdelen algemeen onderhoud begraafplaatsen en begraafrecht sluit niet meer aan bij de berekeningen van het beleids- en beheerprogramma. Vanuit het oogpunt kostendekkendheid is de tariefstijging financieel en juridisch te motiveren, maar er wordt wel een risico genomen dat wanneer inwoners bezwaar maken tegen de aanslag, het lastig is om hard te maken dat het vertrouwensbeginsel zorgvuldig is nagekomen. De extra stijging van 10% blijkt namelijk niet uit de formele stukken. Als argument kan hiervoor worden aangevoerd dat dit blijkt dat uit hernieuwde berekeningen en voortschrijdend inzicht. Het uitgangspunt van kostendekkenheid van de tarieven verandert niet.

De gemeenteraad gaat de verhoogde tarieven formeel ook goedkeuren. Desalniettemin lopen we een risico dat deze argumentatie geen stand houdt, omdat inwoners erop mochten vertrouwen dat de eerdere berekeningen in het beleids- en beheerprogramma zouden worden gehanteerd.

Afwegingskader

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG

Begraven is een wettelijke taak, waar in beginsel geen vergoeding vanuit het rijk tegenover staat. De mate van kosten toerekening is niet ongelimiteerd. De leges van het begraafrecht zijn bepaald op basis van de omliggende gemeenten. De leges voor het begraafrecht en het algemeen onderhoud begraafplaatsen zijn onderbouwd op basis van areaal, normen, tijdsduur en uurtarief.

2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

De minder financieel draagkrachtige recht- belanghebbenden zullen noodgedwongen afstand doen van het graf. Hierdoor nemen de inkomsten af. Bij de verhoging van de tarieven bij de vaststelling van het nieuwe Beleids- en beheerprogramma is gekeken naar het minimabeleid en is dit meegewogen. Met nog een verhoging van 10% wordt dit probleem nog groter.

3. De gebruiker betaalt

De rechthebbende/belanghebbende betaalt voor het product dat hij/zij afneemt.

51 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

0 10

Totaal score

Groot maatschappelijk effect, waaronder veel emotie. Vooral als men om financiële redenen afstand moet doen van het graf. Voor het product begraafplaatsen is geen vergoeding van uit het Rijk. Als de tarieven in totaal met 24% worden verhoogd prijst de gemeente West Betuwe zich uit de markt met het product begraafplaatsen. Dit betekent nog minder begravingen en asbestemmingen met als gevolg een lagere kostendekking.

52 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

6 Participatiebudget doelgroep Klantprofiel 4 halveren of stoppen Omschrijving maatregel Categorie

Het beschikbare participatiebudget voor de KP4 doelgroep halveren of volledig wegbezuinigen. Ieder jaar ontvangen we hiervoor EUR 30.000. Het advies is om 25.000 euro weg te bezuinigen en een werkbudget van 5000 euro te behouden. Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Werken

Structureel of incidenteel (S / I)

Structureel

Omvang (€)

25.000 euro

2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

25.000 25.000 25.000 25.000 Beleid maatschappelijke ontwikkeling/ Mathijs van den Heuvel

Complexiteit

Bezuinigingen die gemakkelijk en direct kunnen worden doorgevoerd.

Transitiekosten

Nee

Is het een wettelijke taak?

Risico’s?

Afgelopen jaren is het geld gebruikt om personele kosten van team Sociaal op te vangen. Deze mogelijkheid valt weg. Daarnaast werden de participatiecoaches ingezet voor andere werkzaamheden dan het ondersteunen en begeleiden van de KP4-doelgroep. Hierdoor is het participatiebudget in de voorgaande jaren nauwelijks ingezet voor de doelgroep. Momenteel is de begeleiding voor de KP4-doelgroep geïntensiveerd. Hierdoor is het noodzakelijk dat er een bedrag beschikbaar blijft voor het activeren van inwoners naar werk. Indien het volledige budget wordt wegbezuinigd, mist de inwoner de laatste zet die nodig is voor activatie met als gevolg dat de inwoner langer een uitkering heeft. Dit kost de gemeente op langere termijn meer geld.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG

2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

3. De gebruiker betaalt

Toelichting Het begeleiden van de KP4-doelgroep is een wettelijke taak. De manier waarop de gemeente deze taak uitvoert is lokaal beleid. Het aanpassen van het budget heeft effect op de manier waarop het beleid wordt uitgevoerd terwijl de gemeente blijft voldoen aan haar wettelijke taak. Hierdoor past deze maatregel binnen het begrotingsadvies van de VNG. Het verminderen van het budget betekent in de praktijk dat er per inwoner minder uitgegeven kan worden om de persoon naar werk te begeleiden. In de huidige praktijk worden de middelen hier ook niet aan besteed. Deze maatregel heeft geen financieel effect voor de inwoner.

53 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Deze maatregel levert direct geld op voor de gemeente en heeft geen directe gevolgen voor inwoners en/of bedrijven.

Het budget voor deze doelgroep zijn Rijksmiddelen.

Op de lange termijn zijn er minder middelen beschikbaar om inwoners naar werk te begeleiden. Hierdoor ontvangen inwoners langer een uitkering. Dit kost de samenleving op de lange termijn meer geld. Maar in de huidige praktijk worden de middelen hier ook niet aan besteed.

Totaal score

54 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

7 Invoeren/ aanscherpen cofinanciering bij leefbaarheidsbudget en kernenbudget Omschrijving maatregel

In combinatie met aframen budgetten. Er is meerjarig sprake van onderbesteding, met name bij leefbaarheidsbudget. Er wordt nu geen cofinanciering gevraagd.

Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Programma 4 Leven primair, secundair programma 6 Omzien

Structureel of incidenteel (S / I)

Structureel

Omvang (€)

2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

PM voorbereiding €30.000 afromen PM PM PM Strategie/ Inge-Marie van Klaveren, beleid MO besturen van dorpsplatforms, initiatiefnemers leefbaarheidsinitiatieven.

Complexiteit

Transitiekosten Is het een wettelijke taak?

bezuinigingen waarbij een zorgvuldig maar en complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Vraagt onderzoek naar financiële positie belanghebbenden en de kansen voor cofinanciering.. Meer dan de helft van de dorpen maakt gebruik van leefbaarheidsbudgetten. Vraagt herijking subsidieregels/ verordening, informatie en participatie betrokken platforms in de kernen en overgangsregeling. Kan gecombineerd worden met evaluatie subsidieverordening dorpshuizen en subsidies maatschappelijk. Heeft effect op de uitputting van de bestemmingsreserves kerngericht werken en kernenbeleid. Overwogen kan worden uit te stellen en te betrekken bij eindevaluatie kerngericht werken eind 2025. 1. Sec aframen budgetten op realisatie 2024 is een technische wijziging, besparing leefbaarheidsbudget €30.000.. Dit overschot wordt nu gebruikt voor tekort op subsidie overlegvormen. Dit betekent dat daar tekort ontstaat. Ja, onderzoek, herijking subsidieregels/verordening, informatie en participatie betrokken belanghebbenden en inwonersgroepen. Nee

Risico’s?

Afwegingskader 1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Score

Toelichting

Betreft geen taken in medebewind

Bij cofinanciering is er geen effect op kwetsbare groepen. Indien activiteiten daardoor geen doorgang vinden, kan er een minimaal effect zijn op kwetsbare groepen, maar niet anders dan voor andere groepen.

55 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

0 10

De gebruikers/(leefbaarheidsinitiatiefnemers moeten meer zelf betalen of inspanningen leveren voor fondsen Vraagt analyse wat de maatschappelijke impact is op lange termijn(kosten/baten, maatschappelijke businesscase). Waarschijnlijk klein effect. Niet van toepassing, het is geen wettelijke taak Wanneer cofinanciering plaatsvindt door middel van fondsen, dan gaan activiteiten nog steeds door. Geen nadelige financiële gevolgen voor de gemeente.

56 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

8 Verminderen budget programma Wonen Toelichting

De gemeente WB heeft net als alle andere gemeente een forse woningbouwopgave. Hiervoor is voor de eerstkomende jaren structureel een programmamanager aangesteld. Veel gemeente hebben datzelfde gedaan. Voor een goede uitvoering van het Programma Wonen is jaarlijks een fors extra budget nodig. Alleen voor 2024 is in mei het benodigde budget beschikbaar gesteld. Met de begrotingsbehandeling in november zou het budget voor de komende jaren beschikbaar moeten komen. Opdat ook de benodigde structurele inzet van menskracht georganiseerd kan worden. Doel van deze hogere inzet is dat, zonder de overige dienstverlening en activiteiten organisatie breed, voldoende menskracht te organiseren om de hoge ambities en regionale afspraken uit te kunnen voeren. Momenteel is overall vanuit het Team Strategie een Programmamanager aangesteld. Deze initieert allerlei activiteiten die moeten leiden tot zowel een kwaliteit slag als versnelling van de woningbouwopgave. Bij veel gemeenten is deze rol momenteel van toepassing. Vooral ook georganiseerd om de bestuurlijke aandacht en prioriteit te focussen. Bij de meeste organisaties is deze rol belegd binnen een cluster Wonen. Vaak zien we aldaar ook dat de Programmamanager, projectleider of versnellingsmedewerker zelf de nodige activiteiten oppakt en uitvoert. Organisatorisch en qua werksoorten hoort dit werk ook bij het pakket Wonen.

Het afschalen van de Woningbouwambitie, dan wel het tempo van uitvoering zou meer ruimte bieden om ook de behoeft aan menskracht voor de uitvoering van het Programma en die ambitie op te kunnen blijven pakken. Belangrijk is dat vermindering van de inspanningen en dus ook daarvoor benodigde budget niet past bij de actuele bestuurlijke en politieke ambitie. Dit vraagt dus bestuurlijk commitment. Ook zal er dan veel meer op kaders en hoofdzaken, en op veel meer afstand ambtelijk en bestuurlijk samengewerkt moeten worden. Of daar enig draagvlak voor bestaat is zeer de vraag.

Onderdeel van begrotingsprogramma('s)

NB Deze maatregel kan alleen worden doorgevoerd bij honoreren van het nieuwe beleid voor programma Wonen. Wonen

Structureel en/of incidenteel (S / I)

Omvang (€)

S €200.000

2025 2026 2027 2028 Is het een wettelijke taak?

200.000 200.000 200.000 0 Ja

Risico’s als we het niet doen?

Budget zoals aangegeven bij het Raadsvoorstel in mei 2024 nodig om alle ambities terughalen te realiseren. Mindere of minder snelle groei van de woningbouw in WB Mogelijk niet volledig of tijdig voldoen aan de afspraken uit de Regiodeal 1.0/2.0. Geen woningbouw in alle kernen tegelijk (nadrukkelijke keuze voor grotere projecten)

57 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

Toelichting Woningbouw is primair een autonome taak en past daarmee niet in het VNG advies om met name te bezuinigen op medebewindstaken. Er is een woningtekort. Minder bijbouwen houdt dit tekort in stand en raakt woningzoekenden negatief. Dit zet bestaanszekerheid onder druk. Voor inwoners die reeds een woning huren of bezitten is het echter effect gering. Woningzoekenden hebben geen voordeel van lagere uitgaven, maar de maatschappelijke kosten (geen woning kunnen vinden) is voor hen. Minder woningen bouwen heeft een groot maatschappelijk effect vanwege het tekort aan woningen. Vanuit het Rijk is het beleid om meer woningen te bouwen. Echter zonder voldoende middelen voor ons als gemeenten om die opgave in te vullen. Minder woningbouw betekent ook minder stijging van de inkomsten uit gemeentelijke belastingen.

58 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

9 Stoppen of versoberen IHP na projecten Beesd en Geldermalsen Omschrijving maatregel

Maatregel omschrijft 2 maatregelen stoppen en versoberen We zijn bij wet verplicht te voorzien in adequate onderwijshuisvesting. De grondslag vanuit de wet is vertaald in de Verordening voorzieningen Onderwijshuisvesting. In deze verordening is omschreven wanneer recht is op een voorziening en welke normvergoeding hierbij hoort. In het IHP zijn de benodigde ingrepen per onderwijsgebouw inzichtelijk gemaakt. Dit zorgt voor houvast voor de investeringen die de gemeente moet doen en biedt perspectief voor de schoolbesturen. Het IHP is (nu nog niet) wettelijk verplicht maar vervangt individuele aanvragen voor nieuwbouw/ renovatie van schoolbesturen. Als de aanvragen voldoen aan de verordening moeten we deze opnemen in een programma. Dan komen de kosten alsnog, alleen na een ander proces dan nu ingericht. Versoberen op de gereserveerde bedragen is niet mogelijk omdat de normvergoedingen zijn vastgelegd. Versoberen kan enkel door het niet opnemen van hogere ambities op gebied van, duurzaam-, klimaatadaptief-, circulair bouwen en koppelkansen achterwege laten. De kosten voor het behalen van deze ambities zijn namelijk geen onderdeel van de normvergoeding. Maatregel kan enkel leiden tot uitstel van (hogere) lasten.

Categorie

Uitstellen van lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Leven 7420714 OBS Den Boogerd 7420715 Lokhorstschool 7420716 De Bloeiende Betuwe 7420717 Burg. Westerbeek van Eerten 7420718 CBS Freule van Pallandt 7420719 OBS De Rietschoof

Structureel of incidenteel (S / I) Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

7420720 OBS De Waerdenburcht S Structurele kapitaallasten van Den Bogerd met ingang van 2027 en van de Bloeiende Betuwe m.i.v. 2028. De hoogte van investeringen gaat uit van de normvergoeding. Betreft verschuiving van last.

133.000 (uitstel enkele jaren) 290.000 (uitstel enkele jaren) Vastgoed/ Peter Brons Sociaal/ Peter van Veluwe Schoolbesturen Deelnemende partijen in LEA

59 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

Complexiteit

bezuinigingen waarbij een zorgvuldig maar en complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Dient ook in Op

Is het een wettelijke taak?

Overeenstemmingsgericht Overleg besproken te worden. Er zal capaciteit nodig zijn om de aanvragen van de schoolbesturen te beoordelen. Dekking voor de salarislasten van het personeel dat uit het IHP gedekt worden. Nieuw IHP opstellen nadat deze verplicht wordt. Ja

Risico’s?

•

Transitiekosten

• • • • •

Afwegingskader

Gemeente geeft regie (bouwheerschap) op onderwijshuisvesting uit handen. (geen koppelkansen met andere voorzieningen) Schoolbesturen dienen op basis van de verordening aanvragen voor een voorzieningen in. Dienen beoordeeld te worden en al dan niet toegekend. Weigeren van aanvragen kan leiden tot een juridische procedure. Niet nakomen van gemaakte afspraken met schoolbesturen, kan leiden tot verminderde inhoudelijke samenwerking. Schoolbesturen krijgen te maken met hogere onderhoudslasten, door uitstel van projecten, kan leiden tot juridisch traject. Kinderen krijgen langer onderwijs in oude schoolgebouwen met een matig tot slecht binnenklimaat.

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG

2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt 4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

0 5

Onderwijshuisvesting is een wettelijke taak. We ontvangen middelen in de algemene uitkering. Dit is niet specifiek gelabeld aan onderwijshuisvesting. Wij bepalen zelf hoe de taak invullen om aan onze wettelijke verplichting te voldoen. Zie 4 Gemeente is wettelijk verplicht de kosten te dragen. Leerlingen krijgen langer onderwijs in oude gebouwen met een matig tot slecht binnenklimaat. Effect van het IHP zit ook in geen doorgaande leerlijnen, door uitblijven van realiseren van integrale kindcentra en geen clustering met andere maatschappelijke voorzieningen. Gemeenten ontvangen in de algemene uitkering gelden t.b.v. onderwijshuisvesting. Door veel oude schoolgebouwen is er nu een grote opgave, eigen inzet van middelen is hierdoor noodzakelijk. Nu stoppen met het IHP ontslaat ons niet van onze wettelijke verplichting in zorgdragen voor adequate onderwijshuisvesting. Uitgaven kan voor enkele jaren gerekt worden maar zullen alsnog komen. De schoolbesturen draaien op voor extra onderhoudslasten door uitstel.

60 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

10 Bezuinigen op subsidies maatschappelijke ontwikkeling Omschrijving maatregel

Subsidies maatschappelijke ontwikkeling met een percentage korten.

Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Omzien en Leven

Structureel of incidenteel (S / I) Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

50.000 100.000 200.000 200.000 Beleid maatschappelijke ontwikkeling/ Mathijs van den Heuvel

Complexiteit

Complex, We zullen per onderdeel moeten gaan afschalen. Het staat echter haaks op de beweging naar het voorliggend veld die we willen maken in het Herstelplan. Hierin maken we juist de beweging om meer samen te gaan werken met de partners in de voorliggend veld Ja subsidies moeten we afbouwen en er zullen bij de partijen mogelijke frictiekosten zijn. Nee

Transitiekosten Is het een wettelijke taak? Risico’s?

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20 5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

5 0

5 5

Toelichting Het is deels medebewind, echter snijden in het voorliggende veld zal leiden tot hogere kosten aan de zorg kant en dat voeren we wel uit in medebewind. Juist kwetsbare groepen maken veel gebruik van het voorliggende veld. Nee preventieve en voorliggende voorzieningen zijn gratis voor de gebruiker. Het kan leiden tot meer kosten omdat we niet aan de voorkant mensen helpen maar pas in een later (duurder/complexere/ meervoudige) stadium inwoners gaan helpen. We krijgen te weinig om alle problematiek vanuit het voorliggende veld te kunnen oppakken. We zullen zien dat op termijn de zorgkosten zullen oplopen.

61 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

11 Stoppen bijdrage zwembadvoorziening en sporthal Omschrijving maatregel

Het niet verlengen van de exploitatieovereenkomst met LACO voor instandhouding van zwembad- en sporthalvoorziening in Geldermalsen

Categorie

Lagere lasten en voorkomen van hogere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Leven

Structureel of incidenteel (S / I)

Structureel, uitgaande dat bij continuering van de faciliteit een nieuwe exploitatieovereenkomst wordt aangegaan

Omvang (€)

€113k per jaar volgens begroting, maar bij overeenkomen nieuwe exploitatieovereenkomst, dan wordt dit bedrag aanzienlijk hoger om jaarlijkse lasten en investeringskosten te dekken (raadsvoorstel 29 oktober 2024)

2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen Complexiteit

Jaarlijkse exploitatiebijdrage vanuit de gemeente bedraagt momenteel € 113k en betreft bijdrage voor zwembad EN sporthal. De overeenkomst eindigt juli 2025, voor de opvolgende jaren is € 113k opgenomen in de meerjarenbegroting. 57k 113k 113k 113k Sportverenigingen die gebruik maken van zwembad en sporthal, individuele recreatieve gebruikers van zwembad en sporthal, LACO LACO-sportfondsen is eigenaar van het zwembad en zijn leidend wat betreft het zwemaanbod. De gemeente biedt exploitatievergoeding, om lasten LACOsportfondsen te verlagen, waardoor zwemaanbod in gemeente mogelijk is. Raad beslist over opties toekomstige bijdrage aan zwembad en sporthal vanuit gemeente op basis van advies projectleider zwembad en sporthal. Ombuigvoorstel gaat uit van beëindigen overeenkomst zwembad EN sporthal. Optie om enkel de zwemfaciliteit te beëindigen is hierin niet meegenomen.

Transitiekosten Is het een wettelijke taak?

Ja, gemeenten zijn verantwoordelijk voor voldoende en adequate huisvesting van het bewegingsonderwijs. Deze wettelijke zorgplicht heeft betrekking op gymzalen, sportzalen en sporthallen, omdat deze accommodaties geschikt zijn voor alle leerlijnen en kerndoelen van het bewegingsonderwijs Nee, een gemeente is niet wettelijk verplicht een zwemvoorziening te hebben, of faciliteiten aan sportverenigingen te bieden.

Risico’s?

Wel verantwoordelijk voor: - Openbare veiligheid en gezondheid (accommodaties moeten veilig zijn voor publiek) - Vergunningen en inspecties m.b.t. exploitatie - Wet publieke gezondheid, toezien op hygiënische omstandigheden LACO-sportfondsen sluit het zwembad, met als gevolg: Sluiten zwemvoorziening heeft directe impact op proces en acties Sportgemeente 2025 Sluiten zwemvoorziening betekent einde voor zwemsportverenigingen ZV Olympia en OSV Piranha Sluiten sporthal dwingt verenigingen als CKV Animo en GO’97 naar waarschijnlijkheid om huisvesting buiten de gemeente te zoeken. Sluiten sporthal brengt uitdagingen huisvesting bewegingsonderwijs.

62 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

Zwemvaardigheid inwoners komt in het geding door verder inkrimpen zwemlesaanbod en verhogen wachtlijsten (ook bij zwembaden buiten gemeente)

Uitblijven bijdrage gemeente, kan LACO dwingen om entree en huurkosten voor inwoners en verenigingen te verhogen.

Afwegingskader

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen)

Geen wettelijke taak

3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Kwetsbare groepen hebben baat bij dichtbij zijnde en betaalbare voorzieningen. Sluiten accommodaties raakt meerdere verenigingen waarvan drie tot de grotere binnensportverenigingen in onze gemeente behoren. En het raakt de zwemles aan kinderen, een kwetsbare doelgroep. Alle kosten komen bij LACO. LACO zal deze in rekening brengen bij gebruikers waardoor abonnementen en lidmaatschapskosten van verenigingen gaan stijgen. Ofwel de kosten voor de inwoners nemen toe, of de voorzieningen verdwijnen. In het geval van de sporthal kan de druk op andere instellingen toenemen omdat er minder ruimte is voor gymonderwijs. Geen wettelijke taak, maar financieren dit wel volledig uit eigen middelen. Wel wettelijke taak t.b.v. bewegingsonderwijs. Wel een zwemvoorziening in stand houden, heeft naast een verhoogde exploitatievergoeding zeer waarschijnlijk ook een hoge investeringslast (nieuw zwembad). Gevolgen voor gezondheid, levenskwaliteit e.d. bij verdwijnen zwemfaciliteit en sporthal is lastig te kapitaliseren. Kenniscentrum Sport & Bewegen geven een indicatie waarin de waarde van sport en bewegen is gekapitaliseerd voor de gemeente West Betuwe waarbij het activeren van 10% inactieve inwoners resulteert in een jaarlijkse maatschappelijke bate van €5,2M.

Met het verdwijnen van sport en beweegfaciliteiten, komt mogelijk een negatieve trend opgang, waarbij we meer inactieve inwoners krijgen en daarmee mogelijk de maatschappelijke lasten vergroten in de zorg (zorgkosten), arbeid (ziekteverzuim en productiviteit) en sociaal welbevinden.

Totaal score

63 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

12 Lidmaatschappen heroverwegen: P10, VDP etc Omschrijving maatregel

Categorie

Betreft lidmaatschappen van netwerken/verenigingen die zorgen voor kennisdeling en belangbehartiging van gemeente West Betuwe. Per netwerk/vereniging zal nut en noodzaak moeten worden afgewogen ten opzichte van het missen van kennis en belangenbehartiging. Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Raakt alle programma’s

Structureel of incidenteel (S / I)

Omvang (€)

P10: 15.000 euro / jaar FCL 6010500 VPNG: 3.250 euro/jaar VNR: 2.700 euro/jaar VPD: 2.500 euro/jaar RIONED: 1.600 euro/jaar VSG?: 3.175 euro/jaar NVVB? 2.500 euro/jaar

2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

Strategie/ Niels van de Wetering Zie omvang voor genoemde betrokken partijen.

Complexiteit

Gemakkelijk te realiseren

Transitiekosten

Er zijn geen transitiekosten, meestal per kalenderjaar opzeggen.

Is het een wettelijke taak?

Nee

Risico’s?

Kennisverlies en verlies belangbehartiging. Per vereniging/netwerk kan dit worden afgewogen.

Afwegingskader

Score

Toelichting

Is geen directe taakuitvoering

Hier wordt uitgegaan van een indirect effect door gemis aan kennis en belangenbehartiging.

0 5

Niet van toepassing Hier wordt uitgegaan van een indirect effect door gemis aan kennis en belangenbehartiging.

Hier wordt uitgegaan van een indirecte financiering en afhankelijk van de doelen van de vereniging. Hier wordt uitgegaan van een indirect effect door gemis aan kennis en belangenbehartiging.

5 20

64 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

13 Verminderen inzet cultuurcoaches Omschrijving maatregel

Verminderen inzet cultuurcoaches

Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Leven

Structureel of incidenteel (S / I)

Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

Complexiteit

0 12.500 (maar 5.000 minder Rijksmiddelen; dus echte besparing is 7.500) 25.000 (maar 10.000 minder Rijksmiddelen; dus echte besparing is 15.000) 50.000 (maar 20.000 minder Rijksmiddelen; dus echte besparing is 30.000) Beleid maatschappelijke ontwikkeling/ Mathijs van den Heuvel Welzijn West Betuwe Scholen Muziekverenigingen Cultuuraanbieders Als er voor deze bezuiniging gekozen wordt dan betekent dit dat er afgeschaald moet worden op het gebied van cultuurbeleid en de afspraken die hierin zijn vastgelegd in het uitvoeringsprogramma. De cultuurcoaches zijn de verbindende schakels in de uitvoering van het cultuurbeleid. De doelgroepen die ze bereiken zijn jeugd, volwassenen en senioren. De coaches zijn van cruciaal belang voor het welslagen van goed cultuuronderwijs op de scholen. Het zal ook een effect hebben op het plan om het muziekonderwijs in West Betuwe te versterken, iets dat de raad zeer belangrijk vindt. Een bezuiniging van €50.000 betekent dat er een kwart van het budget voor de inzet van de cultuurcoaches wordt wegbezuinigd. Omdat het hier om een subsidie gaat kan er niet vanaf 2025 al bezuinigd worden, maar moet de subsidie worden afgebouwd. Dat kan vanaf 2026 met een afbouw van 25%, 50%, 100% voor 2026/2027/2028 De cultuurcoaches worden betaald vanuit de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen. Hierbij betaalt de gemeente 60% en matcht het Rijk met 40%.

Bij een bezuiniging van €50.000 vanuit de gemeente zal het Rijk ook 40% minder uitkeren: dit is €33.000 minder financiering vanuit het Rijk. Deze bezuiniging wordt dan dus met 40% teniet gedaan.

Transitiekosten

Het gaat om het ontslaan van medewerkers die in dienst zijn van Welzijn West Betuwe. Dit zal transitiekosten met zich meebrengen.

Is het een wettelijke taak?

Nee

Risico’s?

De risico’s staan verwoord onder complexiteit. Financieel risico is dat het Rijk ook minder gaat uitkeren. Als we de rijksbijdrage niet meer ontvangen wordt deze bezuiniging met 40% teniet gedaan. Daarnaast heeft deze ombuiging impact op de formatie van de cultuurcoaches. Er zijn in ieder geval transitiekosten en omdat het om een structurele subsidie gaat moet deze subsidie afgebouwd worden verspreid over vier jaar. Doen we dit niet dan zijn er juridische risico’s.

65 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

0 5

Toelichting Het gaat hier om een niet wettelijk verplichte taak. Het VNG advies gaat over het juist niet bezuinigen op niet wettelijk verplichte taken, maar juist op wettelijk verplichte taken Deze bezuiniging zal ook effect hebben op kwetsbare groepen omdat de cultuurcoaches ook een rol spelen in het bereikbaar maken van cultuur voor minima. Lessen worden ingekocht door de gebruiker. Gemeente betaalt de uren van de cultuurcoaches Het maatschappelijk effect van deze bezuiniging is duidelijk aanwezig. Bij het verminderen van de inzet van de cultuurcoaches gaat er veel minder ingezet worden op cultuureducatie. Het plan voor Muziekonderwijs wordt ook uitgevoerd door de cultuurcoaches van Welzijn West Betuwe. Op dit vlak is er ook een kwart minder inzet beschikbaar bij deze bezuiniging. Het gaat hier om de regeling combinatiefunctionarissen die gematcht wordt vanuit het Rijk: 60% gemeente + 40% Rijk Omdat de Rijksbijdrage omlaag gaat bij deze maatregel zijn er wel gevolgen voor de lange termijn, maar die zijn op dit moment niet in te schatten.

66 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

14 Stoppen met inspanningen sportgemeente 2025 Omschrijving maatregel

bespaart projectkosten en formatiekosten

Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Programma 4 - Leven

Structureel of incidenteel (S / I)

Incidenteel

Omvang (€)

190.000

2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

40.000 projectbudget + 70.000 (personeelskosten) 10.000 projectbudget + 70.000 (personeelskosten) Nvt nvt Beleid maatschappelijke ontwikkeling/ Mathijs van den Heuvel

Complexiteit

Transitiekosten

Bestuurlijk complex Processen SG25 is in gang gezet, waaronder een publiekscampagne. Daarnaast is vanaf 1 september 2024 een nieuwe projectleider ingehuurd als opvolging van de huidige ‘afzwaaiende’ projectleider. Ambitie Sportgemeente 2025 is een vliegwiel om meer inwoners van West Betuwe meer en beter in beweging te krijgen. De ambitie is gemeentelijk gedeeld en bij inwoners bekend. nee

Is het een wettelijke taak?

Nee

Risico’s?

Laag, mbt publieke opinie kan het stoppen van het project positief uitpakken, gezien cynisme (eerst de basis op orde). Aan de andere kant wordt met Sportgemeente 2025 juist in kaart gebracht wat er allemaal goed gaat in de gemeente en zal het bijdragen aan het opbouwen van het imago van de gemeente. Publiekscampagne wordt gecontinueerd vanuit communicatie en sport, komt met vertrek projectleider SG25 minder aandacht voor.

Afwegingskader

Score

Toelichting

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

Ambitie van de gemeente West Betuwe, geen wettelijke taak

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

De publiekscampagne richt zich op het laagdrempelig in beweging krijgen van inwoners onder de beweegnorm (meer bewegen = fysiek en mentaal gezonder, sociaal contact, etc) Het is een project van de gemeente, de sporters in de gemeente betalen geen extra kosten voor dit project. Los van de activiteiten op het gebied van SG25 kan de gemeente bewegen stimuleren. Investering in bevorderen sport en bewegen levert een maatschappelijke bate die 3,04 keer groter is dan de investering. 10% van de inactieve inwoners in beweging krijgen, levert de gemeente jaarlijkse bate van €5,2M (Kenniscentrum sport & bewegen, Maatschappelijke waarde van sport en bewegen West Betuwe

67 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

0 10

2024), dit zien we niet direct terug in de gemeentelijke begroting, maar in een maatschappelijke kostenreductie op: gezondheid (zorgkosten, leerprestaties, kwaliteit van leven), sociaal (o.a. criminaliteit en plezier) en arbeid (ziekteverzuim, productiviteit). Het is geen wettelijke taak. Zie 80/20 effect, uitgaande daarvan zouden de financiële gevolgen van SG25 positiever kunnen worden dan nu, maar niet negatiever.

68 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

15 Verlagen inkomensgrens minimaregelingen Omschrijving maatregel Categorie

Onderzoeken wat de effecten zijn voor het verlagen van de minimagrens. Van 120% naar 100% Van 120% naar 110% Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s)

Werken

Structureel of incidenteel (S / I)

Omvang (€)

Inschatting op basis van CBS data over inkomens per huishouden

2025

Betrokken partijen

120% - 110% besparing € 234.000 120% - 100% besparing € 513.000 120% - 110% besparing € 234.000 120% - 100% besparing € 513.000 120% - 110% besparing € 234.000 120% - 100% besparing € 513.000 120% - 110% besparing € 234.000 120% - 100% besparing € 513.000 Beleid maatschappelijke ontwikkeling/ Mathijs van den Heuvel

Complexiteit

Transitiekosten

Nee

Is het een wettelijke taak?

Risico’s?

Het verlagen van de minimagrens levert op de korte termijn relatief veel geld op. Wat lastig uit te rekenen is, is dat deze maatregel op de lange termijn mogelijk veel nadelige gevolgen kan hebben voor inwoners die buiten de boot vallen. Deze groep inwoners kan geen gebruik maken van regelingen vanuit de gemeente, deze groep komt mogelijk in aanmerking voor andere vormen van zorg wat vaak duurder is dan inwoners voorzien aan de voorkant. Het lange termijn effect is nadelig voor kwetsbare inwoners.

Afwegingskader

Score

Toelichting

Aanbieden van minimaregelingen is een wettelijke taak voor gemeenten.

Minder inwoners kunnen gebruik maken van deze regelingen.

0 5

Gebruiker betaalt geen vergoeding voor deze regeling Deze maatregel levert de gemeente veel geld op, daarnaast is het effect zeer nadelig voor een deel van de kwetsbare inwoners. Gemeente West Betuwe ontvangt voor deze regelingen geen geld vanuit de overheid

2026 2027 2028

69 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn

Totaal score

Door het verlagen van de minimaregeling zijn er mogelijk nadelige financiële gevolgen voor inwoners met een laag inkomen op de lange termijn, zoals schuldenproblematiek

70 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

16 Indexering subsidies afschaffen Omschrijving maatregel

Indexering subsidies afschaffen. Raakt met name Welzijn WB, Bibliotheek en Santé

Categorie

Lagere lasten

Raakt begrotingsprogramma('s) Structureel of incidenteel (S / I) Omvang (€) 2025 2026 2027 2028 Betrokken partijen

180.000 180.000 180.000 Beleid maatschappelijke ontwikkeling/ Mathijs van den Heuvel

Complexiteit

Het betekent dat ze minder uit kunnen voeren voor het zelfde geld en dat we scherpe keuzes moeten maken welke voorzieningen en diensten we niet meer willen bekostigen.

Transitiekosten

Ja, partijen kunnen te maken krijgen met frictiekosten omdat ze niet als hun personeel in dienst kunnen houden. Deels, Bibliotheek wel.

Is het een wettelijke taak? Risico’s?

Beperking van het voorzieningen niveau leidt in de toekomst mogelijk tot hogere zorgkosten.

Afwegingskader

Score

1. De maatregel past binnen het begrotingsadvies van de VNG 2. Effect op kwetsbare groepen (gezondheid/ inkomen) 3. De gebruiker betaalt

4. Verhouding euro/ maatschappelijk effect is 80/20

5. Geen taken zonder knaken 6. Geen nadelige financiële gevolgen op lange termijn Totaal score

5 5

Toelichting Het is geen medebewind, echter snijden in het voorliggende veld zal leiden tot hogere kosten aan de zorg kant en dat voeren we wel uit in medebewind. Juist kwetsbare groepen maken veel gebruik van het voorliggende veld. Dit veld verdwijnt niet, maar kan mogelijk wat minder aanbieden. Nee preventieve en voorliggende voorzieningen zijn gratis voor de gebruiker. Met uitzondering van de biebpas voor volwassenen, Het kan leiden tot meer kosten omdat we aan de voorkant mogelijk minder mensen helpen, die we in een later (duurder/complexere/ meervoudige) stadium inwoners kunnen helpen. We krijgen te weinig om alle problematiek vanuit het voorliggende veld te kunnen oppakken. Mogelijk lopen op termijn de zorgkosten op.

71 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

Vervallen maatregelen Hierna volgen de ingevulde formats van de niet vervallen maatregelen voor de begroting 2025. De maatregelen zijn vervallen omdat deze geen geld opleveren of dat niet op korte termijn bekend is hoeveel de maatregelen gaan opleveren.

72 | MAATREGELEN FINANCIEEL FIT WEST BETUWE

Onderzoeken overlap minimaregelingen Omschrijving maatregel

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/805/documents/16686