RV2024-092-Bijlage-2-Jaarstukken-2023.pdf
Tekst van het document
We zorgen er voldoende mogelijkheden Toename buurtsportcoaches op school en zijn voor inwoners om meer te bewegen naschoolse voorzieningen ten opzichte van en/of sporten. 2022.
30 van de 33 primair onderwijs scholen hebben gebruik gemaakt van het behoeftengesprek met de buurtsportcoaches. Op basis waarvan beweegactiviteiten op maat zijn ingepland. Bij drie scholen is een pilot gestart in samenwerking met de HAN en de provincie Gelderland, om de vaardigheid in bewegen te bevorderen.
In elke kern is een aantrekkelijke speeltuin en beweegaanbod.
Jaarstukken West Betuwe 2023
We zijn bezig geweest met de herinrichting en herverdeling van speeltuinen in West Betuwe. Dit proces is grotendeels afgerond. Binnen het plan sportgemeente 2025 staat het inrichten van ongeorganiseerd sportaanbod in de buitenruimte genoemd als doelstelling. Een voorbeeld hiervan zijn de fiets-, wandel-, en beweegroutes door West Betuwe heen. Ook ondersteunen we sportverenigingen om na te denken over de toekomstbestendigheid. We willen dat sportverenigingen in de toekomst nog steeds van waarde zijn voor de inwoners van West Betuwe.
43
4-jaar doel Meer inwoners kunnen zich ontwikkelen en een zinvolle bijdrage leveren aan de samenleving. Jaardoel 2023
Resultaat
We ondersteunen alle dorpshuizen en Multifunctionele Centra (MFC) als de ontmoetingsplek voor sociale en culturele activiteiten.
In 2023 werken we aan vitale dorpshuizen die niet in gemeentelijk eigendom zijn op basis van prioriteiten die we in Q4 2022 vaststellen.
In april 2023 zijn de subsidieregels vastgesteld voor het verduurzamen van dorpshuizen, niet in eigendom van de gemeente. Samen met de duurzaamheidscoaches van de provincie worden businesscases opgesteld door de besturen van deze dorpshuizen. Deze vormen de basis voor financiële ondersteuning door de gemeente. De subsidieregels gelden tot en met 2025. In dat jaar vindt een evaluatie plaats.
Per dorpshuis/MFC zijn afspraken gemaakt eind 2023 over activiteiten die bijdragen aan verbetering van de leefbaarheid en sociale cohesie van de betreffende kern.
Alle dorpshuisbesturen zijn bezocht en daaruit blijkt dat in elke kern activiteiten zijn die voldoen aan de brede doelstelling. Het gaat dan vooral om (buurt) ontmoeting en gezamenlijke maaltijden maar ook om andere uiteenlopende activiteiten. Het aantal en aard van de activiteiten is gekoppeld aan de mogelijkheden die elk afzonderlijk dorpshuis kan bieden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de beschikbaarheid van vrijwilligers of de grootte van de kern.
We relateren de ondersteuning van vrijwilligers aan de kernagenda's.
We hebben dit opgenomen in de opdracht van Welzijn West Betuwe 2023.
In 2023 hebben we op verschillende manieren sport, cultuur en recreatie ingezet als preventiemiddel in het Sociaal/ Maatschappelijk Domein.
Meer kinderen hebben hun weg gevonden naar het Jeugdfonds Sport en Cultuur door een goede samenwerking met het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Over het gehele jaar is een toename van bijna 2 procent te zien. Intern zijn er steeds meer intermediairs die een aanvraag doen voor inwoners voor het Jeugdfonds Sport en Cultuur.
We stimuleren en ondersteunen vrijwillige inzet en ontwikkeling van inwoners.
44
Voortgang Toelichting
Jaarstukken West Betuwe 2023
4-jaar doel Meer kinderen en jongeren kunnen zich optimaal ontwikkelen. Jaardoel 2023
Resultaat
Voortgang Toelichting
We zorgen voor een breder aanbod In 2023 is er een samenwerking gestart tussen zodat kinderen en jongeren hun talenten de muziekverenigingen en de basisscholen kunnen ontdekken en ontwikkelen. voor meer muzieklessen in de klas.
Er is een behoefteonderzoek uitgevoerd onder scholen en muziekvereniging. De resultaten hiervan zijn gedeeld met de Raad. Met uitkomsten is een plan opgesteld voor een pilot die in 2024 van start gaat.
In 2023 hebben we afspraken gemaakt voor de uitvoering van boerderij, natuur- en milieueducatie.
De evaluatie van het aanbod van Boerderij- en Natuureducatie heeft plaatsgevonden. Welzijn West Betuwe voert deze lessen uit voor onze gemeente.
We zorgen dat de combinatieIn 2023 formuleren we een concretere en functionarissen zichtbaar werken in alle kerngerichte invulling van de opdracht aan kernen. combinatiefunctionarissen.
We maken mogelijk dat kinderen en jongeren hun talenten kunnen ontwikkelen.
Jaarstukken West Betuwe 2023
Gemeente West Betuwe is onderverdeeld in gebieden. Ieder gebied heeft een eigen buurtsportcoach als aanspreekpunt. Zij halen actief de vraag op in hun regio en gaan daar mee aan de slag.
Het gebruik van het Jeugdfonds sport en cultuur blijft minimaal gelijk.
Meer kinderen hebben hun weg gevonden naar het Jeugdfonds Sport en Cultuur door een goede samenwerking met het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Intern zijn er steeds meer intermediairs die een aanvraag doen voor inwoners voor het Jeugdfonds Sport en Cultuur.
45
4-jaar doel Kunst & Cultuur, Recreatie & Toerisme en Sport & Bewegen versterken elkaar meer. Jaardoel 2023
Resultaat
Voortgang Toelichting
We versterken, verbreden, verbinden en vernieuwen kunst en cultuur, met de nadruk op verbreden in 2023.
Eind 2023 zijn de activiteiten en projecten uit de uitvoeringsagenda 2023 uitgevoerd.
De uitvoeringsagenda cultuur 2023-2024 stelden we in 2023 op. Voor deze tweejarige uitvoeringsagenda liggen we op schema. De canon West Betuwe presenteerden we in het voorjaar. Stichting Zonnewijzer breidt de Zonnewijzerroute uit. Ook werkt project Verborgen Verhalen aan een uitbreiding van de Verborgen Verhalen Route.
In Q2 2023 is er besluitvorming over de uitbreidingsmogelijkheden Pluk, zodat daarna met de uitvoering gestart kan worden.
Vanwege het vertrek van een medewerker en de benodigde tijd voor het vinden van een geschikte opvolger is er vertraging ontstaan. Inmiddels is er een projectleider aangesteld en zal in 2024 de besluitvorming plaatsvinden.
We gaan actief inzetten op het In 2023 geven we een waardebonnenboekje uit informeren, faciliteren en stimuleren van met activiteiten op Sport & Bewegen / Kunst & inwoners om gebruik te maken van de Cultuur / Recreatie & toerisme. mogelijkheden die West Betuwe te bieden heeft op Sport & Bewegen, Kunst & Cultuur en Recreatie & Toerisme.
Omdat er voor/in 2023 al een vergelijkbaar waardebonnenboekje is uitgegeven door een lokale ondernemer, was dit plan niet meer aan de orde. Het initiatief van de ondernemer wilden we niet doorkruisen.
4-jaar doel Meer biodivers en klimaatadaptief groen in West Betuwe. Jaardoel 2023
Resultaat
We gaan hittestress in de kernen verminderen en de biodiversiteit van de leefomgeving verhogen.
Voor elke gekapte boom, planten we er minimaal één terug.
46
Voortgang Toelichting
Jaarstukken West Betuwe 2023
In het buitengebied zijn op een aantal locaties dit voorjaar populieren en/of essen gekapt. In het najaar gaan wij op deze locaties weer nieuwe bomen planten. In de prins Willem Alexanderstraat zijn 39 bomen gekapt. In het najaar zijn er nieuwe bomen aangeplant. Op twee locaties hebben we ook grijs omgevormd naar groen.
We hebben een klimaatadaptief bomenbeleid.
In het tweede kwartaal startten we met het opstellen van een groenstructuurplan en het bomenbeleidsplan. In het tweede kwartaal 2024 vindt de besluitvorming plaats.
Indicatoren Indicator
Eenheid
Periode
West Betuwe
Nederland
% Niet-sporters
Het percentage inwoners van 19 jaar en ouder die niet minstens één keer per week aan sport doen
2022
52,0
46,4
Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.
Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Regionaal Archief Rivierenland • Het Regionaal Archief Rivierenland (RAR) heeft het afgelopen jaar haar reguliere taken uitgevoerd ten aanzien van inspectie en advies op archieven, digitalisering van dossiers voor gemeenten en particulieren én ontsluiting en beheer van archieven. • Het RAR ontvangt nu documenten en dossiers vanuit de oude zaaksystemen van Geldermalsen, Neerijnen en Lingewaal in het digitale archief van het RAR, het zg. E-depot zodat deze informatie volgens de Archiefwet beheerd kan worden. • Tevens heeft het RAR tentoonstellingen, educatieve activiteiten waaronder de "Nacht van het Archief" georganiseerd om het erfgoed onder de aandacht te brengen bij inwoners, scholieren en belangstellenden. • 2023 was het tweede jaar waarin gewerkt wordt op basis van het beleidsplan 2022-2025 dat is georganiseerd rond het begrip Data. Het RAR gebruikt data als basis voor de dienstverlening en de interne werkprocessen. Dit beleidsplan is opgesteld na onder meer input vanuit historische verenigingen en een enquête die was uitgezet naar de leden van het Algemeen Bestuur en de leden Besluitvormend en Opinie vormend als wel de raad- en commissieleden van de aangesloten gemeenten.
Natuur- en recreatieschap Lingegebied en Natuur- en recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal • In 2023 is gewerkt aan het voldoen van de gemeenschappelijke regelingen aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen en een algehele update van deze regelingen. Dit traject zal in 2024 worden afgerond.
Jaarstukken West Betuwe 2023
47
Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Sport, Cultuur en Recreatie
Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2023 2023
Rekening 2023
Bedragen (x €1.000) Lasten
-10.016
-15.898
-10.377
Baten
2.956
1.348
1.358
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-7.059
-14.550
-9.018
Toevoegingen aan reserves
-3.554
-1.794
-1.794
Onttrekkingen van reserves
1.274
1.623
1.184
Gerealiseerd resultaat
-9.338
-14.721
-9.628
48
Jaarstukken West Betuwe 2023
Sociaal Domein en Volksgezondheid Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan 4-jaar doel Meer kinderen en jongeren kunnen zich optimaal ontwikkelen en groeien veilig op. Jaardoel 2023
Resultaat
We zorgen dat meer jongeren in West Betuwe mentaal weerbaar en veerkrachtig zijn.
Alle eerste klassen voortgezet onderwijs hebben de Rots en Water training gevolgd.
Jaarstukken West Betuwe 2023
Voortgang Toelichting De pilot over schooljaar 22/23 is afgerond. Meer dan 800 jongeren in het VO zijn in aanraking gekomen met de interventie. Het Ida Gerhardt heeft de interventie in het gymcurriculum van 23/24 geborgd. De uitvoering hiervan wordt gedaan door het jongerenwerk van Mozaiëk Welzijn. We onderzoeken samen met de docenten en onderwijscoordinatoren van Lingeborgh en Yuverta wat beide scholen nodig hebben om de interventie net als het Ida Gerhardt in het curriculum te borgen. De weerbaarheidsinterventie is na succes afgerond. 25 jongeren verdeeld over 4 groepen hebben de interventie doorlopen. We maken met Connect2jeugd afspraken over het borgen van de interventie in de reguliere opdracht van 2024.
49
Het aantal verwijzingen naar specialistische Jeugd GGZ blijft maximaal gelijk aan 2022.
Bij 12 van de 17 huisartsenpraktijken is een Praktijkondersteuner GGZ-Jeugd ingezet vanuit de gemeente. Daarnaast is er een POH-GGZ Jeugd gestart in een nieuwe praktijk. We hebben in 2023 iets minder doorverwezen naar de specialistische GGZ (296 in 2022 t.o.v. 284 in 2023). Daarnaast zijn er verwijzingen geweest naar andere GGZ-producten, zoals de behandeling GGZ generalistisch. De totale kosten voor GGZ Jeugd zijn hiermee wel gestegen en is het totaal wel toegenomen.
We zorgen dat meer ouders ondersteund We hebben minimaal 10 ouder/kind cafés zijn bij de opvoeding van hun kinderen. georganiseerd op drie verschillende locaties in de gemeente.
In Geldermalsen, Herwijnen en Asperen worden maandelijks Ouder-Kind cafés georganiseerd door Welzijn West Betuwe en Humanitas. In Geldermalsen en Asperen is er voldoende betrokkenheid bij de cafés. In Herwijnen loopt het aantal deelnemers terug. We onderzoeken of er meer behoefte is aan bijeenkomsten in Haaften. Daarnaast wordt er in Geldermalsen maandelijks een Mamacafé georganiseerd door Het Betuwse Mamacafé als aanvulling op het bestaande aanbod. We onderzoeken tot slot hoe we met de Ouder-Kind Cafés nog beter de kwetsbare doelgroep kunnen bereiken.
We zorgen dat jongeren en hun ouders sneller de juiste en passende ondersteuning ontvangen.
De zorgovereenkomsten Wmo en Jeugdwet zijn per 1 juli 2023 geïmplementeerd. Cliënten hebben hier geen hinder van ondervonden. Het aanbod aan Wmo dagbesteding en ADHD zorg bleek ontoereikend. Om deze reden waren voor deze percelen de aanbesteding weer opengezet. De definitieve gunning was eind september 2023 afgerond.
50
De nieuwe contractering Jeugd is gerealiseerd medio 2023.
Jaarstukken West Betuwe 2023
We gaan met jongeren co-creëren in relatie tot de rol van jongeren in de maatschappij.
In 2023 zijn we met twee pilots gestart in cocreatie met jongeren.
In 2023 hebben meer dan 100 jongeren aan Maatschappelijke Diensttijd (MDT) meegedaan. De samenwerking tussen Connect2jeugd, Mozaïek en Welzijn West Betuwe staat. De drie uitvoerende organisaties komen elke acht weken bij elkaar om de interventie te evalueren en verder te bouwen aan een MDT klimaat, waarin alle jongeren mee kunnen doen en van betekenis kunnen zijn voor de lokale maatschappij. De vier meest kansrijke innovaties die zijn voortgekomen uit de innovatieroute, zijn eind 2023 door de projectgroepen uitgewerkt tot volwaardige subsidieaanvragen en als concept, ter beoordeling ingediend bij de gemeente.
4-jaar doel Meer inwoners zijn vitaal en hebben een gezondere leefstijl. Jaardoel 2023
Resultaat
Voortgang Toelichting
We maken het makkelijker dat inwoners We breiden het aantal watertappunten in 2023 (jong en oud) gezond leven. uit met 15.
Jaarstukken West Betuwe 2023
Het aantal watertappunten is niet uitgebreid in deze periode, omdat daar geen behoefte aan bleek te zijn Er zijn wel andere initiatieven ondernemen die bijdragen aan gezonde ontwikkeling van onze inwoners. Via Welzijn West Betuwe hebben we nauw contact met scholen waarvoor we vraaggericht aanbod hebben. Vanuit het JOGG werken we met Welzijn West Betuwe en GGD samen om gezond gewicht te stimuleren. Daar zetten we onder meer de pilot Samenfit! in (Een vervolg op Cool2bfit) Er is voor gekozen om geen Sjors Sportief boekje uit te brengen, aangezien het beweegaanbod goed.
51
Vijf verenigingen hebben de training Bruggenbouwers gevolgd.
Samen met Welzijn West Betuwe gaat Stichting MEE de training "Iedereen doet mee' aanbieden. De training is gebaseerd op Autisme, ADHD en LVB. Het doel is om de verenigingen meer kennis krijgen over doelgroepen en hun aanbod daarop af te stemmen. Focus lag in deze periode op de training 'Iedereen doet mee'. Momenteel zijn er nog geen vrijwilligers om te begeleiden, daarmee is het niet nuttig om op dit moment mensen/vrijwilligers de training bruggenbouwers te laten volgen.
We stimuleren de zelfredzaamheid en de We starten twee pilots waarbij vrijwilligers, eigen kracht van de inwoners. professionals, organisaties en de gemeentelijke organisatie zelf daadwerkelijk gaan handelen vanuit de brede blik van positieve gezondheid.
We hebben de eerste stappen gezet om de contacten tussen team sociaal en GGD team bijzondere zorg te versterken. Het bereik van team WijkGGZ stijgt. We zijn nog niet gestart met de opstelling van samenwerkingsafspraken tussen genoemde partijen. Daarnaast is het Integraal Zorgakkoord (IZA), van invloed op inrichting van de Wijk GGZ. Een van de doelen van het IZA is: versterken sociaal domein en sociale basis waaronder een passend lokale werkwijze die zorg en welzijn verbindt voor mensen met psychische klachten. Hier ligt ook een relatie met de decentralisatie beschermd wonen.
4-jaar doel Meer inwoners hebben een goede basis (bestaanszekerheid), zodat zij mee kunnen doen, zich kunnen ontwikkelen en een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan de samenleving. Jaardoel 2023
Resultaat
We ondersteunen inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
Alle inwoners met uitkering op grond van de Participatiewet en een grote afstand tot de arbeidsmarkt krijgen passende ondersteuning.
52
Voortgang Toelichting
Jaarstukken West Betuwe 2023
In 2023 hebben Werkzaak en de gemeente West Betuwe stappen gezet om de samenwerking te verbeteren, gebruik te maken van elkaars expertise en diensten om zo maatwerk te verrichten voor de inwoner. In 2023 is een pilot voorbereid om de doelgroep KP4 beter te begeleiden, welke in 2024 uitvoering krijgt.
We ondersteunen Inwoners met financiële problemen.
Sluitende afspraken met alle samenwerkende organisaties om inwoners met financiële problematiek beter te kunnen ondersteunen.
In 2023 hebben wij diverse gesprekken gevoerd met een groot deel van de samenwerkingspartners in de gemeente West Betuwe. Er is gekeken naar kansen en risico's voor de inwoner en hoe wij beter samen kunnen werken om de risico's voor de inwoner te verkleinen. De samenwerkingspartners en de gemeente weten elkaar steeds beter te vinden. De lijnen zijn korter waardoor er sneller geschakeld kan worden om de inwoners van dienst te zijn. Een volgende stap is om hierover tot meer sluitende afspraken te komen.
We komen met een gerichte aanpak armoedebestrijding.
Uiterlijk Q2 hebben we een aanpak armoedebestrijding.
We hebben een aanpak armoedebestrijding. Door capaciteitstekort hebben we niet alle plannen kunnen uitvoeren en hebben we een aantal zaken doorgeschoven naar 2024.
We zorgen er voor dat zoveel mogelijk inburgeraars hun inburgeringsexamen halen.
Iedere inburgeraar volgt een passende leerroute.
De overgang van de uitvoering van de Wet inburgering 2021 van Regio Rivierenland naar Welzijn West Betuwe is afgerond. ROC biedt de leerroutes aan.
80% van de inburgeraars weet zijn weg te vinden in de gemeente en is zelfredzaam.
Alle inburgeraars krijgen een brede intake op alle leefgebieden van de coach statushouders van Welzijn West Betuwe. Ze weten hun weg in en naar de gemeente te vinden.
4-jaar doel Meer inwoners kunnen langer passend thuis blijven wonen. Jaardoel 2023
Resultaat
Voortgang Toelichting
We toetsen verzoeken van zorgZorgaanbieders voldoen aan de eisen conform aanbieders aan het bestemmingsplan en het bestemmingsplan en het normenkader. het sociale normenkader zorgaanbieders.
Jaarstukken West Betuwe 2023
De concept woonzorgvisie is in december 2023 door Companen opgeleverd. Het afwegingskader volgt in 2024.
53
We hebben een vastgestelde woon-/zorgvisie.
De definitieve rapportage woon-zorganalyse is opgeleverd. Deze vormt de basis voor de op te stellen woon-zorgvisie. De woon-zorgvisie leggen we in Q1 2024 ter vaststelling aan de gemeenteraad voor. Via de bestuurlijke planning is de raad geïnformeerd over de aanpassing van het besluitvormingstraject. Bij de opstelling van de visie houden we rekening met de ontwikkelingen binnen regio Rivierenland.
We creëren betere randvoorwaarden om In 2023 hebben we een inloopvoorziening voor langer passend thuis te blijven wonen. inwoners met GGZ problematiek.
We hebben aan Ixta Noa voor 2023 subsidie toegekend. Dit met als doel om in 2023 een inloopvoorziening GGZ in West Betuwe te realiseren. In september 2023 is de inloopvoorziening GGZ in Haaften gestart.
We zorgen ervoor dat inwoners gezond langer thuis kunnen wonen.
Sluitende afspraken met alle samenwerkende organisaties voor een aansluitend collectief voorveld zodat inwoners langer thuis kunnen wonen.
We hebben de eerste stappen gezet om de contacten tussen team sociaal en GGD team bijzondere zorg te versterken. Het bereik van team WijkGGZ stijgt. We zijn nog niet gestart met de opstelling van samenwerkingsafspraken tussen genoemde partijen. Daarnaast is het Integraal Zorgakkoord (IZA), van invloed op inrichting van de Wijk GGZ. Een van de doelen van het IZA is: versterken sociaal domein en sociale basis waaronder een passend lokale werkwijze die zorg en welzijn verbindt voor mensen met psychische klachten. Hier ligt ook een relatie met de decentralisatie beschermd wonen.
Op basis van focusgroepen 75+ bepalen we wat deze doelgroep nodig heeft om langer thuis te blijven wonen.
Dit jaar organiseren wij in alle 5 de gebieden een focusgroep 75+. De reacties op de focusgroepen zijn positief en er worden zo'n 10% meer mensen bereikt dan voorheen. Daarnaast organiseert Welzijn West Betuwe eens in de 2 jaar het JAM Festival. Het volgende festival is in 2024. Wij denken mee in de voorbereiding van het festival.
54
Jaarstukken West Betuwe 2023
Indicatoren Indicator
Eenheid
Periode
West Betuwe
Nederland
Jongeren met een delict voor de rechter
Het percentage jongeren in de leeftijd van 12 tot 21 jaar die met een delict voor de rechter zijn verschenen
2022
1,00
1,00
Banen
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar.
2022
862,3
825,4
Netto arbeidsparticipatie
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.
2023
76,0
73,1
Bijstandsuitkeringen
Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners.
2023
133,5
344,8
Aantal reintegratievoorzieningen Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar Het aantal Wmo-cliënten per 10.000 inwoners in de desbetreffende bevolkingsgroep met een maatwerkarrangement (een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo)
2023
74,7
191,5
2023
420
700
% Kinderen in uitkeringsgezin
Het percentage kinderen tot 18 jaar in een gezin dat leeft van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
2022
3,00
6,00
% Jeugdwerkloosheid
Het percentage werkeloze jongeren in de leeftijd van 16 tot 22 jaar
2022
1,00
1,00
Jongeren met jeugdhulp
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.
2023
14,0
13,5
Jongeren met jeugdreclassering
Het percentage jongeren in de leeftijd van 12 tot 22 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren met die leeftijd
2023
0,3
0,3
Jongeren met jeugdbescherming
Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
2023
0,7
1,1
Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.
Jaarstukken West Betuwe 2023
55
Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Werkzaak Rivierenland • Over 2023 is het gemiddelde instroompercentage bij Werkzaak Rivierenland 2,0%. Bij andere soortgelijke organisaties is het instroompercentage 2,2%. Werkzaak verwijst inwoners zo goed mogelijk door naar voorliggende voorzieningen en werk. • De beleidsregels giften zijn gewijzigd. Inwoners mogen over een periode van 12 maanden maximaal 1800 euro aan giften ontvangen. • De gemeenten en Werkzaak werken steeds beter samen. We werken samen aan een pilot om deze verbeterde samenwerking vorm te geven, teneinde de dienstverlening aan de inwoner te optimaliseren. Werkzaak Rivierenland en de regiogemeenten hebben gezamenlijk een voorstel KP4 uitgewerkt voor de positionering van de begeleiding van bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Er wordt al veel samengewerkt tussen gemeenten en Werkzaak. Ontschotting van expertise en beschikbaarheid van instrumentarium krijgen nu een flinke impuls, waarmee de dienstverlening aan mensen in KP4 gebaat is. Het beoogde effect is een beter dienstverlening aan de inwoner in KP4. • Het college stemt in met de tijdelijke oprichting van het bestuur van Lander om de Dariuz-aandelen formeel over te dragen aan Werkzaak, • In 2023 is de Wet Uitvoeren Breed offensief van kracht.
De maatregelen in het Breed Offensief helpen meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk. Werkzaak en de regiogemeenten hebben samengewerkt aan een vernieuwde Re-integratieverordening Participatiewet. GGD Gelderland-Zuid (GGD) • Resultaten Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen op 28 maart gepubliceerd: de mentale weerbaarheid van jongeren heeft aandacht nodig. • Team Centrale Toegang Beschermd Wonen krijgt dikke voldoende in onderzoek klanttevredenheid. • Pandemische paraatheid GGD wordt versterkt: lessen uit Corona Pandemie getrokken. Voor de gemeenten zijn er geen financiële gevolgen. • De wijziging van de wet gemeenschappelijke regeling gaat op 1 juli 2024 in. Bureau Proof begeleid de gemeenten van Rivierenland en betrekt (oa) gemeenteraden hierbij. • De gemeenten werken aan de plannen voor het GALA en alle gemeenten hebben de GGD gevraagd om ondersteuning bij zowel GALA als ketenaanpakken als IZA. • Bovenregionale samenwerking forensische geneeskunde. De pilot om samen te werken is nog niet gestart. Het lukt GGD GZ nog steeds om roosters rond te krijgen. Dit wordt steeds lastiger. • Inhaalzorg JGZ voor basisonderwijs-jeugd (4-12 jaar). De inhaalzorg is in 2023 gestart om in 2024 met een schone lei te beginnen. • Voortgangsbrief Wmo 2015 naar de Tweede Kamer gestuurd met onder meer het beleidskader Wmo-toezicht. In dit beleidskader worden 4 verbetermaatregen voorgesteld.
Het Ministerie van VWS is een traject gestart om de wetgeving aan te passen. • Maternale kinkhoest- en Rotavaccinatie per 1-1-24 in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP).
56
Jaarstukken West Betuwe 2023
Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Sociaal Domein en Volksgezondheid
Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2023 2023
Rekening 2023
Bedragen (x €1.000) Lasten
-50.562
-70.334
-67.429
Baten
9.678
24.149
24.998
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-40.884
-46.185
-42.430
Toevoegingen aan reserves
-1.004
-1.637
-1.637
Onttrekkingen van reserves
1.790
3.260
2.636
-40.098
-44.563
-41.432
Gerealiseerd resultaat
Jaarstukken West Betuwe 2023
57
Duurzaamheid en Milieu Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan 4-jaar doel Proces tot 75% kostendekking begraafplaatsen helder en in uitvoering. Jaardoel 2023
Resultaat
Voortgang Toelichting
Mogelijkheden in beeld brengen voor het Goed overzicht van de mogelijkheden (incl. verbeteren v/d kostendekkendheid en participatie) en advies en keuzes van de aangeven of deze haalbaar/realistisch realistische/haalbare mogelijkheden. zijn.
Het overzicht van de mogelijkheden kwam eind 2023 gereed. Het onderzoek naar de kostendekkendheid voerden we gelijktijdig uit met de actualisatie van het Beleids- en beheerplan begraafplaatsen. De uitkomsten van het onderzoek en de actualisatie van het beleids- en beheerplan leggen we tegelijkertijd voor aan de raad. Vaststelling door raad is in het 2e kwartaal van 2024 voorzien.
4-jaar doel We werken aan wettelijke milieutaken en verduurzaming om: in 2030 55% minder CO2 uitstoot te hebben, om kwetsbare locaties tijdens weersextremen te herkennen/beschermen en een circulaire economie in 2050 Jaardoel 2023
Resultaat
Voortgang Toelichting
We werken aan verduurzaming om zo in Eind 2023 beschikt West Betuwe over een 2030 55% minder CO2 uitstoot te lokaal projectplan isoleren. hebben en uiteindelijk energieneutraal te zijn in 2050; evenveel energie (lokaal) duurzaam opwekken als we lokaal aan energie gebruiken.
58
Jaarstukken West Betuwe 2023
Samen met het Energieloket hebben we een lokaal projectplan isoleren opgesteld. Na goedkeuring door het college is de subsidieaanvraag ingediend bij RVO, die is gehonoreerd. De verdere uitvoering van het projectplan was niet mogelijk vanwege de uitspraak van de Raad van State over de bescherming van diersoorten die vaker voorkomen in slecht geïsoleerde huizen.
In 2023 behalen we een toename van 10% bekendheid Energieloket West Betuwe ten opzichte van 2022.
In 2023 behaalden we een toename van de bekendheid van het Energieloket van 9,3 %. Dit zijn unieke adressen die we bereikten in 2023 ten opzichte van 2022. In totaal bereikten we 8357 huishoudens in West Betuwe, waarvan 5749 koopwoningen (= 37,5% van het totaal aantal koopwoningen in West Betuwe).
We werken aan voldoende basiskennis Eind 2023 beschikt West Betuwe over een om samen met inwoners en bedrijven gemeente dekkend overzicht met alle vitale en kwetsbare locaties tijdens weerskwetsbare objecten. extremen (droogte, hitte, overstromingen en wateroverlast) te beschermen.
Op basis van de huidige uitgevoerde stresstesten (eigen, regionale, nationale en waterschapskaarten) kan op objectniveau nu al individueel geadviseerd worden. Het op te stellen overzicht meer moet inzicht gaan geven op risicovollere objecten, infrastructuren en vitale functies. Deze aanvulling op de huidige kaarten kon dit jaar niet worden gerealiseerd. We haalden dit niet, omdat we voor deze gegevens deels afhankelijk zijn van externen en regionale ontwikkelingen.
Eind 2023 beschikt West Betuwe over een kansen- en risicokaart nieuwbouw.
De klimaatkaartgegevens van bodem, grondwater en stroombaankaarten zijn onderdeel van de kansenkaarten voor de kernen. Daarom is er vooralsnog niet voor gekozen om een afzonderlijke kansen- en risicokaart voor klimaat op te stellen. De Kansenkaart Deil is in 2023 vastgesteld. In 2024 starten de kansenkaarten voor Heukelum, Tricht, Spijk en Haaften.
We werken toe naar circulaire uitvoering Eind 2023 bevat het inkoop en aanbestedingspublieke taken. beleid circulaire bouwregels.
Op 5 juni 2023 stelden we de notitie "inkoop- en aanbestedingsbeleid 2024 - 2027" vast. In Pijler 1 staan de Duurzaamheidsambities met daarin de circulaire bouwregels.
In 2023 komen we tot een plan voor het verminderen van restafval tot 30 kilogram per huishouden in 2025.
Jaarstukken West Betuwe 2023
In 2023 stelden we het plan op om te komen tot het verminderen van restafval tot 30 kilogram per huishouden in 2025.
59
We bewaken milieukwaliteit.
In 2023 wordt in nauwe samenspraak en op initiatief van de eigenaar van de golfbaan een afspraak gemaakt over de definitieve aanpak voor een structurele oplossing van de sanering Golfbaan Spijk.
In 2023 contracteerde de initiatiefnemer een nieuwe aannemer. Deze aannemer ziet geotechnische risico’s bij de aanleg van de geluidswal met daarin geborgen de slakken. Daarom werkte de aannemer een alternatief plan uit dat voorziet in een geluidswal bestaande uit enkel grond en een ‘landmark’ waarin de staalslakken worden geborgen. In 2023 namen wij een principebesluit op dit plan en nodigden wij de initiatiefnemer uit een vergunningaanvraag uit te werken en in te dienen. Eind 2023 diende de initiatiefnemer deze aanvraag in, en startten wij met de beoordeling van de stukken. In 2024 wordt ook de omgeving geïnformeerd en meegenomen in dit plan.
In 2023 borgen we de wettelijke milieutaken in het werkprogramma van de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR).
De uitvoering van het werkprogramma ODR met daarin opgenomen het VTH uitvoeringsprogramma milieu verliep conform schema.
Indicatoren Indicator
Eenheid
Periode
West Betuwe
Nederland
Fijn huishoudelijk restafval
Niet gescheiden aantal kilo's ingezameld huishoudelijk afval per inwoner Percentage
2021
56
164
2021
72,2
33,1
Hernieuwbare elektriciteit
Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.
60
Jaarstukken West Betuwe 2023
Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Afvalverwerking Rivierenland (Avri) • In november 2023 heeft Avri de Kadernota 2025 en Strategische Koersplan voor zienswijzen aan de gemeenteraden aangeboden. Belangrijkste onderwerpen van de Kadernota 2025 zijn de regionale en landelijke ontwikkelingen en de doelstellingen op het gebied van afval en circulariteit. De belangrijkste onderwerpen van het Strategische Koersplan zijn de transitie van afval naar grondstoffen, circulair ondernemerschap en het versterken van de bedrijfsvoering . •
Rondom de maatwerkopdracht voor IBOR-taken 2023 hebben de volgende aspecten een rol gespeeld: o De dienstverleningsovereenkomst (DVO Ibor 2023) is met een minimale overschrijding van 1,7 % uitgevoerd (€ 33.500). o Avri kampt met het teruglopen van het aantal WSW medewerkers waardoor duurdere "P wetters" en/of reguliere arbeidskrachten ingezet worden. o Door de klimaatverandering wordt het groeiseizoen langer waardoor meer inzet nodig is om het groen en de onkruidbestrijding op de verharding op beeld te houden. Beide onderdelen werken kostenverhogend. o De werkbegroting voor de DVO 2023 is afgerond zodat de opdracht voor de DVO 2024 weer kan worden verstrekt. o In overleg met de Avri zijn de onderdelen "onderhoud bomen buitengebied" en "kolken" voor 2024 uit de DVO gehaald. o Met de 4 IBOR gemeenten en Avri wordt maandelijks overleg gevoerd voor het bespreken van efficiënte werkwijzen en bevordering van uniformiteit.
•
Op 25 januari 2023 heeft de Avri een platformbijeenkomst georganiseerd. Tijdens de platform- bijeenkomsten praat de Avri raadsleden bij en is er gelegenheid om (technische) vragen te stellen. De volgende onderwerpen zijn op 25 januari besproken: Houtskoolschets, Kadernota 2024, samenwerking papierverenigingen, flexibele toegangspassen en de aankoop kavel Medel. Raadsinformatiebijeenkomst februari 2023. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst is er uitleg gegeven over de verschillende BV’s en is het laatste nieuws over Cirtex (Circulair textielcentrum) gedeeld. Platformbijeenkomst 11 april: de volgende onderwerpen zijn op 11 april besproken: toelichting jaarstukken 2022 en begroting 2023. Platformbijeenkomst 1 juni: de volgende onderwerpen zijn op 1 juni besproken: toelichting jaarstukken 2022, begroting 2023, Inzameling incontinentiemateriaal, Houtskoolschets in het Strategisch Koersplan, Papierverenigingen – stand van zaken en Toekomst milieustraten. Platformbijeenkomst 20 september: de volgende onderwerpen zijn op 20 september besproken: Bestuursrapportage 2023, stoppen inzet verenigingen bij papierinzameling, Houtskoolschets / Strategisch Koersplan en de milieustraat van de toekomst.
• • • •
Jaarstukken West Betuwe 2023
61
Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Duurzaamheid en Milieu
Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2023 2023
Rekening 2023
Bedragen (x €1.000) Lasten
-16.065
-21.343
-16.683
Baten
16.608
19.223
16.539
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
543
-2.120
-145
Toevoegingen aan reserves
-858
-2.007
-2.007
Onttrekkingen van reserves
927
2.878
1.846
Gerealiseerd resultaat
612
-1.249
-306
62
Jaarstukken West Betuwe 2023
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan 4-jaar doel Versnelling van de woningbouw. Jaardoel 2023
Resultaat
Voortgang Toelichting
We zorgen voor de realisatie van Het aantal gerealiseerde woningen per jaar. minimaal 220 nieuwe woningen in 2023, als onderdeel van het langetermijn doel van realisatie van 2600 woningen in 2030.
Wij informeerden de raad in het eerste kwartaal met een raadsinformatienota over de stand van zaken woonbeleid en woningbouw. In het tweede kwartaal praatten we de raad hierover bij. In 2023 zijn 182 woningen gerealiseerd. We sturen bij principemedewerkingen op een termijn van een jaar voor het definitief maken van het plan.
We bevorderen dat in 2023 inwoners meer kansen hebben op een passende woning in de eigen kern.
Evenwichtige spreiding van woningbouw over de verschillende kernen.
Voor bijna alle kernen ontvingen we woningbouwverzoeken dan wel zijn er initiatieven in voorbereiding. Daarnaast loopt er een aantal CPO projecten onder andere in Buurmalsen en Asperen.
We vergroten het aandeel sociale woningen in de woningbouw per jaar.
Percentage sociale woningen als onderdeel van de totale woningbouw en woningvoorraad.
In de Woondeal Rivierenland is opgenomen dat we vanaf het moment van sluiten van de woondeal (maart 2023) tot en met 2030 616 sociale huurwoningen gaan opleveren, waarvan naar verwachting 587 door onze corporaties. In 2023 bespraken we met de corporaties hoe we dit gezamenlijk gaan doen. In het eerste kwartaal van 2024 wordt dit vastgelegd in de Lokale Woondeal.
Jaarstukken West Betuwe 2023
63
We stellen een aanjaagteam in voor Oplevering van minimaal 2 projecten versnelling, samenwerking en lobby met flexwoningen. betrekking tot de woningbouw.
In 2023 en begin 2024 is overeenstemming bereikt met de corporaties over de pacht c.q. verkoop van de gronden. Door de netcongestie vindt oplevering van de woningen niet eerder dan 2025 plaats. Het versnellingsteam van de provincie Gelderland is aangehaakt bij dit project, omdat de flexwoningen zijn aangewezen als sleutelproject. Met ondersteuning vanuit het Expertteam Woningbouw van het RVO wordt in zijn algemeenheid gewerkt aan versnelling van de woningbouw waaronder de activiteiten voor het interne aanjaagteam. Dit wordt uitgewerkt in het Programma Wonen.
Realisatie tijdelijke vormen van huisvesting voor diverse groepen spoedzoekers.
64
Jaarstukken West Betuwe 2023
Voor diverse groepen (starters, spoedzoekers, arbeidsmigranten en statushouders) wordt gewerkt aan het mogelijk maken van verschillende vormen van tijdelijke en flexibele huisvesting. In 2023 zijn beleidsregels opgesteld voor tiny houses en microwoningen en woningsplitsing Hierover bent u met raadsinfomatienota's geïnformeerd. Het programmaplan wonen is in 2023 opgesteld en wordt in het eerste kwartaal van 2024 vastgesteld. De woonzorgvisie is ook in 2023 opgesteld en wordt in het eerst kwartaal van 2024 vastgesteld.
4-jaar doel We implementeren de Omgevingswet. Jaardoel 2023
Resultaat
We stellen het eerste wijzigingsbesluit Omgevingsplan op en brengen dat ter vaststelling in procedure.
In procedure gebracht Omgevingsplan.
Voortgang Toelichting Het tweede concept Omgevingsplan is opgeleverd, maar vraagt nog een behoorlijke aanpassing voor het klaar is om in procedure te brengen. Dit is meer werk dan op voorhand kon worden ingeschat. De beschikbare ambtelijke capaciteit werd ingezet om primaire processen op orde te brengen voor inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024. Het Omgevingsplan is hier geen onderdeel van, omdat een ruime termijn na 2024 geldt om het Omgevingsplan vast te stellen.
We werken met de intake- en Aantal initiatieven op de omgevingstafel. omgevingstafel voor de behandeling van ruimtelijke initiatieven.
De omgevingstafels zijn ingesteld en de interne werkprocessen zijn hierop aangepast. De externe communicatie is kleinschalig met direct betrokkenen opgepakt en wordt grootschaliger meegenomen bij de algemene communicatie over de inwerkingtreding van de Omgevingswet.
We stellen voor 7 kernen een ruimtelijke Aantal ter vaststelling aan de raad aangeboden kansenkaart op. ruimtelijke kansenkaarten.
De kansenkaarten maken onderdeel uit van het programma ‘fysieke leefomgeving'. Het college stelt de kansenkaarten, als onderdeel van dit programma, vast. De kansenkaart Deil is in 2023 vastgesteld, na een intensief proces met uitgebreide participatie. Voor Heukelum, Tricht, Haaften en Spijk is in 2024 gestart met de voorbereiding van een kansenkaart. Voor Hellouw besloot het college in 2023 om aan de oostzijde van Hellouw woningbouw mogelijk te maken.
Jaarstukken West Betuwe 2023
65
We bereiden het zelf gaan verlenen van vergunningen bouwen voor en we onderzoeken het ook terughalen en zelf uitvoeren van de toezicht- en handhavingstaken.
Plan van aanpak voor implementatie van de vergunningtaken.
In 2023 stelden we een plan van aanpak voor de voorbereiding op het terughalen van vergunningtaken vast. We voerden een kaderstellend onderzoek uit om de wijze waarop vergunningtaken worden teruggehaald en geïmplementeerd, de voorwaarden en consequenties voor implementatie en uittreding inzichtelijk te maken. We betrokken de raad op verschillende momenten in 2023 bij dit onderzoek. Besluitvorming vindt plaats in 2024, gelijktijdig met de besluitvorming op nut en noodzaak terughalen toezicht- en handhavingstaken. Waarna een plan van aanpak voor de implementatie wordt opgesteld.
Besluitvorming over het terughalen van de toezicht- en handhavingstaken.
Onderzoek naar nut en noodzaak terughalen taken startten we per oktober 2023. In maart 2024 wordt het onderzoek afgerond.
Indicatoren Indicator
Eenheid
Periode
West Betuwe
Nederland
Nieuwbouw woningen
Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.
2022
10,0
9,3
Demografische druk
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 2023 75,6 70,3 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.
66
Jaarstukken West Betuwe 2023
Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) • • • •
Er is input geleverd voor de P&C cyclus en het huidige Werkprogramma 2023 en komend Werkprogramma 2024. De organisatiestructuur van de ODR heeft vorm gekregen en de adjunct-directeuren bouw en milieu zijn officieel per 1 januari 2023 gestart. De invoeringsdatum van de Omgevingswet is bepaald op 1 januari 2024. In het 2e kwartaal is in 5 ambtelijke werksessies samen met stakeholders geïnventariseerd welke processen en werkzaamheden er allemaal plaatsvinden rondom vergunningverlening bouw. Deze inventarisatie vormt de basis van het uiteindelijke doel om per 1 januari 2026 de vergunningtaken bouw in eigen huis te kunnen uitvoeren.
Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing
Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2023 2023
Rekening 2023
Bedragen (x €1.000) Lasten
-12.529
-13.356
-11.498
Baten
8.200
6.003
5.406
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-4.330
-7.353
-6.092
Toevoegingen aan reserves
-728
0
0
Onttrekkingen van reserves
0
0
0
-5.058
-7.353
-6.092
Gerealiseerd resultaat
Jaarstukken West Betuwe 2023
67
Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan 4-jaar doel De financiële sturing door bestuur en organisatie is versterkt. Jaardoel 2023
Resultaat
Voortgang Toelichting
We willen een programma indeling die de sturing op de voor West Betuwe belangrijke thema's en opgaven ondersteunt.
Vastgestelde programma indeling voor de begrotingen vanaf 2024.
We zorgen voor een meerjarig financieel We hebben voor concrete projecten/opgaven sluitende begroting. de mogelijkheden voor subsidiëring benut.
We hebben een inschatting van de mogelijkheden voor en financiële omvang van subsidiëring voor concrete projecten/opgaven.
68
Jaarstukken West Betuwe 2023
Het onderzoek is afgerond en de gemeenteraad heeft de nieuwe programma indeling in zijn vergadering van april 2023 vastgesteld. We hebben voor een aantal projecten subsidies aangevraagd of de voorbereidingen hiervan in gang gezet. We hebben inmiddels meer dan 9,3 miljoen euro aan subsidies toegekend gekregen. Voor een bedrag van 175.000 zijn wij nog in afwachting van een reactie. Tot slot zijn er ook aanvragen gedaan die niet werden gehonoreerd, dit ging om een bedrag van bijna 800.000 euro. Met ondersteuning van een subsidioloog voerden we een subsidiescan uit. Op basis van een afwegingskader selecteerden we een aantal interessante projecten waarvoor we subsidies aanvragen.
De actualiteit en betrouwbaarheid van onze financieel administratieve processen is in 2023 verbeterd.
Jaarstukken West Betuwe 2023
Onze sturing op opbrengsten en kosten is verbeterd.
Het proces van de jaarrekening 2022 heeft inzicht gegeven welke financiële processen bijsturing behoeven. Dit gaat vooral om een tussentijdse vooruitblik op de grondexploitaties en de kapitaallasten. In 2023 stuurden we hierop bij. De uitkomsten hiervan verwerkten we in de 2de bestuursrapportage. Ondanks de tussentijdse bijstelling hebben zich in het laatste kwartaal nog diverse ontwikkelingen voorgedaan met een financieel gevolg. Dergelijke ontwikkelingen verwerkten wij in deze jaarrekening. De toelichting op de afwijkingen vindt u in de toelichting op de programma's in de jaarrekening.
Onze sturing op opbrengsten en kosten in het sociaal domein is verbeterd.
Helaas constateerden we bij het opmaken van de jaarrekening een forse overschrijding van de zorgkosten voor jeugdzorg en Wmo ten opzichte van de beschikbare budgetten. Uit een eerste analyse bleek dat dit te maken had met een toename van intensieve zorg, waar de doorverwijzing door andere partijen gebeurt en het later ingaan van de inkoopcontracten. Het beschikbare dashboard gaf onvoldoende tijdig zicht op deze ontwikkeling. Op basis van deze uitkomsten, stelden we begin 2024 een plan op om voor de korte en voor de langere termijn verbetermaatregelen door te voeren om deze overschrijdingen terug te dringen.
We hebben in 2023 (over 2022) een definitieve controleverklaring uiterlijk op het moment dat de gemeenteraad de jaarstukken 2022 vaststelt.
Het controleproces voor de jaarrekening 2022 verliep succesvol. De raad stelde in juni de jaarrekening 2022 vast. De controleverklaring maakte hier onderdeel van uit.
69
De actualiteit en betrouwheid van onze financieel administratieve processen wordt ook voor de langere termijn geborgd.
70
De rechtmatigheidsfouten blijven binnen de tolerantiegrenzen.
Stap voor stap realiseerden we de verbeteringen uit het ontwikkelplan voor de administratieve processen. Hierdoor versterkten we samen met BWB het functioneren van de financiële afdeling van BWB en het samenspel met medewerkers van West Betuwe. Binnen onze organisatie gaven we een training voor budgethouders en -beheerders. We stelden de eerste rechtmatigheidsverantwoording op en bleven daarbij binnen de tolerantiegrenzen. We constateerden daarbij dat de rechtmatigheid rondom de inkooptrajecten aantoonbaar was verbeterd.
We zorgen dat er in 2023 concrete verbeteringen in de administratieve processen worden gerealiseerd.
Naar aanleiding van een onderzoek door een extern bureau is begin 2023 besloten om de financieel administratieve processen ook in de toekomst door Bedrijfsvoeringorganisatie West Betuwe (BWB) uit te laten voeren. De aanbevelingen die onderdeel uitmaakten van dit onderzoek zijn door BWB meegenomen in een aangescherpt ontwikkelplan. De uitvoering van dit plan loopt.
Er is een nieuwe ontwikkelplan vastgesteld voor het verbeteren van de administratieve processen dat de kwaliteit op langere termijn borgt.
Naar aanleiding van een onderzoek door een extern bureau is begin 2023 besloten om de financieel administratieve processen ook in de toekomst door Bedrijfsvoeringorganisatie West Betuwe (BWB) uit te laten voeren. De aanbevelingen die onderdeel uitmaakten van dit onderzoek zijn door BWB meegenomen in een aangescherpt ontwikkelplan. De uitvoering van dit plan loopt.
Jaarstukken West Betuwe 2023
4-jaar doel De inrichting van onze begroting en financiële sytemen zorgt voor optimale mogelijkheden om de leefbaarheid van onze kernen te versterken. Jaardoel 2023
Resultaat
Voortgang Toelichting
We richten onze begroting en financiële We hebben door middel van een aantal pilots systemen voor zo ver mogelijk en ervaring opgedaan met kerngericht begroten. wenselijk kerngericht in.
De begroting 2024 bevat een nieuwe paragraaf Kerngericht begroten. In 2024 gaan we ervaring opdoen met de eerste pilots, zodat we de paragraaf kunnen doorontwikkelen voor de begroting 2025.
Indicatoren Indicator
Eenheid
Periode
West Betuwe
Nederland
Woonlasten Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een 2023 1.211 860 éénpersoonshuishouden éénpersoonshuishouden aan woonlasten betaalt Woonlasten Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een 2023 1.231 942 meerpersoonshuishouden meerpersoonshuishouden aan woonlasten betaalt WOZ-waarde woningen De gemiddelde WOZ waarde in € 1.000 van woningen. 2023 413 368 Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.
Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Het algemeen bestuur heeft door Berenschot een onderzoek uit laten voeren naar volumegroei. Volumegroei kan een substantiële bijdrage leveren aan kostenbeheersing. In 2023 heeft BSR een aanvang genomen de bevindingen in het rapport invulling te geven. Dit zal ook de komende jaren een speerpunt zijn.
Jaarstukken West Betuwe 2023
71
De focus van BSR lag in 2023 op de kwaliteit van het primaire proces. De agenda van 2023 was omvangrijk en uitdagend, waarbij een aantal mooie resultaten zijn geboekt, waaronder: • Ondanks de 'tsunami' aan bezwaarschriften tegen de WOZ waarde is BSR erin geslaagd in nagenoeg alle bezwaarschriften tijdig uitspraak te doen; • In 2023 is een project gestart welke de koppeling tussen de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) van de deelnemende gemeenten en de WOZ administratie bij BSR op een hoger niveau brengt en dit niveau borgt door beheersmaatregelen. • Verdere uitwerking en invulling van autonome groei (nieuwe deelnemers_ en/of fusie met andere belastingsamenwerkingen op basis van het rapport Berenschot; • In 2023 is door BSR een nieuw informatiebeleidsplan opgesteld; • In 2023 is door de Gemeenschappelijke Regelingen (waaronder BSR) in de regio aan PROOF opdracht gegeven advies te geven voor het (verplicht) wijzigen van de GR in 2024.
Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Financiering en Algemene dekkingsmiddelen
Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2023 2023
Rekening 2023
Bedragen (x €1.000) Lasten
-5.385
-2.638
-2.421
Baten
98.745
102.624
103.777
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
93.360
99.986
101.355
Toevoegingen aan reserves
-422
-70
-70
Onttrekkingen van reserves
1.338
9.394
3.301
Gerealiseerd resultaat
94.275
109.311
104.587
72
Jaarstukken West Betuwe 2023
Paragrafen
Jaarstukken West Betuwe 2023
73
1 Lokale heffingen Algemeen De gemeentelijke belastingen bedragen landelijk circa 19 procent van de totale inkomsten. In deze paragraaf gaan wij in op de heffingen die de gemeente mag opleggen vanuit haar publiekrechtelijke taak. De mogelijkheden voor gemeenten om belastingen te heffen, zijn wettelijk geregeld. Ze mogen alleen belastingen heffen die in de wet worden genoemd. Er geldt geen verplichting om belastingen te heffen. De gemeente bepaalt zelf of een lokale belasting wel of niet binnen de gemeente wordt ingevoerd.
74
Jaarstukken West Betuwe 2023
Samenvattend overzicht Begroting
Begroting na
Realisatie
voor wijziging
wijziging
2023
Onroerende zaakbelastingen (OZB)
14.959.000 15.268.800 15.528.965
Rioolheffing
9.355.584
9.261.900
9.113.821
Parkeergelden
162.500
145.000
143.976
Naheffingsaanslagen parkeergelden
59.644
59.644
3.742
Parkeervergunningen
9.565
6.900
9.366
Invalideparkeerkaarten
13.044
15.644
21.964
Precariobelasting (standplaatsen (mini)markten, kermissen en reclamebakken)
69.421
69.421
67.658
Reclamebelasting
39.000
40.000
39.219
Toeristenbelasting
231.530
231.530
283.819
1.440.383
1.625.383
1.751.362
Leges burgerlijke stand
73.808
107.000
124.496
Leges reisdocumenten
171.949
332.000
280.026
Leges rijbewijzen
304.166
207.000
233.855
Overige legesopbrengsten
379.734
516.545
729.762
Leges omgevingsvergunningen
3.900
3.900
3.836
Lijkbezorgingsrechten
792.833
708.833
765.463
Marktgelden (algemene markt kern Geldermalsen)
39.000
39.000
42.049
Liggelden
Netto opbrengst (na oninbaarheid) Kwijtscheldingen belastingen Totaal netto opbrengst
28.105.061 28.638.500 29.143.378 -249.000
-239.000
-262.794
27.856.061
28.399.500
28.880.584
Beleidskader Belastingen en rechten Lokale heffingen bestaan uit belastingen en rechten (retributies), die volgens de Gemeentewet worden aangemerkt als gemeentelijke belastingen.
Jaarstukken West Betuwe 2023
75
Belastingen Kenmerkend voor belastingen is dat er geen direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Met andere woorden: de burger draagt bij aan de algemene middelen van de gemeente, waaruit een gedeelte van de uitgaven worden betaald. Rechten Kenmerkend voor rechten is dat er wel sprake is van een directe relatie tussen de heffing en de gemeentelijke taak. Er is sprake van een specifieke dienst die door de gemeente wordt verleend. Het streven is 100 procent kostendekkendheid. Bij rechten mogen de geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de geraamde kosten van de gemeente voor de uitoefeningen van de taak. De gemeente West Betuwe streeft naar beperking van de toename van de lastendruk voor de burgers. De belastingtarieven zijn in 2023 trendmatig verhoogd met een inflatiepercentage van 8,7% procent. Kwijtscheldingsbeleid De mogelijkheid om kwijtschelding van lokale heffingen te verlenen, is in artikel 255 van de Gemeentewet geregeld. Hoofdregel is dat gemeenten het kwijtscheldingsbeleid van de rijksoverheid volgen, zoals dat in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 is geregeld. Een uitzondering is dat gemeenten bij de berekening in het kader van een kwijtscheldingsverzoek van 100 procent van de bijstandsnorm mogen uitgaan. Het Rijk hanteert 90 procent. De gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) behandelt kwijtscheldingsverzoeken.
Op grond van de belastingverordeningen wordt kwijtschelding verleend voor OZB en rioolheffing. Voor de OZB zal er in de meeste gevallen geen kwijtschelding worden verleend in verband met de aanwezigheid van een te grote overwaarde. Voor de overige belastingen en rechten wordt geen kwijtschelding verleend.
Gemeentelijke belastingen De gemeente West Betuwe heft de volgende belastingen: • onroerende-zaakbelasting (OZB),* • rioolheffing,* • parkeerbelasting, • precariobelasting op standplaatsen, • reclamebelasting,* • toeristenbelasting. De heffingen met een * worden door BSR verzorgd. BSR verzorgt ook de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ).
76
Jaarstukken West Betuwe 2023
West Betuwe heeft de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen bij het gemeentelijk samenwerkingsverband Afvalverwijdering Rivierenland (Avri) ondergebracht. De belangrijkste taken van Avri zijn de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen, het beheer van openbare ruimte en handhaving. Het algemeen bestuur van Avri stelt jaarlijks de tarieven voor de afvalstoffenheffing vast.
Vergelijking tarieven met de regiogemeenten Uit de rapporten over 2022 en 2023 van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO), is onderstaand overzicht samengesteld van de lokale lastenontwikkeling in West Betuwe zowel in vergelijking met de buurgemeenten als met het landelijk gemiddelde. Om de lastendruk te bepalen wordt uitgegaan van de grootste heffingen, te weten OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Tevens wordt onderscheid gemaakt in eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Gemeente
Eenpersoons huishouden
Meerpersoons huishouden
Rangnummer meerpersoons huishouden
2022
2023
2022
2023
2022
2023
Buren
1.092
1.136
1.105
1.161
316
327
Culemborg
951
945
965
971
239
209
Gorinchem
797
880
905
995
165
239
Maasdriel
912
965
922
1.001
194
247
Neder-Betuwe
1.011
1.061
1.023
1.081
294
303
Tiel
851
901
917
981
182
224
Vijfheerenlanden
920
924
1.004
1.008
280
257
West Betuwe *
1.123
1.211
1.134
1.231
327
341
West Maas en Waal
916
958
926
980
199
221
Zaltbommel
939
1.012
954
1.040
221
279
Landelijk gemiddelde
832
871
907
946
Bron : COELO-Atlas van de lokale lasten 2022 en 2023 De (deel)gemeente met rangnummer 1 heeft de laagste woonlasten in de categorie meerpersoonshuishouden en nummer 352 (2023 / 2022: 354) heeft de hoogste woonlasten.
Jaarstukken West Betuwe 2023
77
* het tarief is als volgt opgebouwd: Eenpersoons huishouden
Meerpersoonshuishouden
2022
2023
2022
2023
OZB
456
481
456
481
Rioolheffing
377
417
377
417
Afvalstoffenheffing
290
313
301
333
Totaal
1.123
1.211
1.134
1.231
OZB De grondslag voor de heffing van onroerendezaakbelasting (OZB) is een percentage van de WOZ-waarde. De WOZ-waarde voor het belastingjaar 2023 is bepaald naar de waarde op waardepeildatum 1 januari 2022. In de categorie woningen steeg de waarde ten opzichte van waardepeildatum 1 januari 2021 met gemiddeld 16 procent. Voor de niet-woningen is sprake van een gemiddelde waardestijging van 1,25 procent. Tarieven OZB
2023
Woningen OZB eigenarenbelasting
0,1033%
Niet woningen OZB gebruikersbelasting
0,2513%
OZB eigenarenbelasting
0,2999%
De totaal in 2023 gerealiseerde (netto) opbrengst OZB bedraagt 15.529.000 euro en is 260.000 euro hoger dan begroot. Uitgedrukt in een percentage van de totaal begrote opbrengst is dit een verschil van 1,7 procent. De hogere (netto) opbrengst wordt voor een deel veroorzaakt door een afname van de verwachte oninbare opbrengsten van voorgaande jaren.
78
Jaarstukken West Betuwe 2023
Rioolheffing Binnen de gemeente West Betuwe geldt als maatstaf van de heffing het aantal kubieke meters water dat vanuit het perceel wordt afgevoerd. Het tarief voor de rioolheffing is, conform het uitgangspunt alle belastingen te harmoniseren, voor 2023 berekend op 417 euro per jaar per huishouden, tot en met 500 m3 waterverbruik. De opbrengst rioolheffing is 148.000 euro lager dan de raming voor 2023. Omdat er bij de rioolheffing sprake is van een gesloten financieringssysteem heeft de hogere gerealiseerde opbrengst geen gevolgen voor de jaarrekening 2023. De rioolheffing mag maximaal kostendekkend zijn en de gemeente West Betuwe streeft ook naar die maximale kostendekkendheid. Bedragen x € 1.000 Kostendekking rioolheffing Directe lasten taakveld 7.2
6.220
Directe lasten taakveld 6.3 (kwijtscheldingen)
238
Directe baten taakveld 7.2 (exclusief heffingen)
-15
Netto lasten
-/-
6.443
Toe te rekenen lasten: Toegerekende rente inzet reserves en voorzieningen
308
Overhead
1.015
BTW
1.412
Totale lasten
9.179
Opbrengst heffingen
9.174
Dekking
Jaarstukken West Betuwe 2023
100%
100%
79
Parkeerbelasting In het centrum van Geldermalsen geldt de verplichting parkeerbelasting te betalen. Deze belasting wordt gebruikt om de kosten van de parkeervoorzieningen te bestrijden en het parkeren te reguleren. Kosten naheffingsaanslag Indien niet of onvoldoende parkeerbelasting op aangifte wordt voldaan, volgt bij controle een naheffingsaanslag parkeerbelasting. Deze bestaat uit het tarief voor één uur, verhoogd met kosten. Voor 2023 bedroegen deze kosten 72,90 euro. De gerealiseerde opbrengst parkeerbelasting is 19.000 euro lager dan de oorspronkelijke raming en 1.000 euro lager dan de (gewijzigde) begroting. De gerealiseerde opbrengst van de naheffingsaanslagen is 56.000 euro lager dan de raming.
Precariobelasting Precario op standplaatsen Precariobelasting is gebaseerd op artikel 228 van de Gemeentewet. Hierin is geregeld dat "ter zake van het hebben van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond, een precariobelasting kan worden geheven". Standplaatsen worden ingenomen door ondernemers met bijvoorbeeld een kraam of een verkoopwagen op plaatsen waar geen sprake van een markt is conform de marktgeldverordening. Voor standplaatsen kunnen verschillende heffingen naast elkaar worden geheven, namelijk een precariobelasting voor het in gebruik nemen van gemeentegrond en leges voor de afgifte van een standplaatsvergunning, al dan niet naar tijdsduur. Beiden worden geheven in West Betuwe. Precariobelasting is een algemene belasting met een onbeperkte tariefstelling. Voor 2023 is het tarief gecorrigeerd met de inflatiecorrectie van 8,7 procent. Het tarief voor 2023 bedraagt: 1. Voor het innemen van een standplaats, anders dan het innemen van een standplaats op de weekmarkt in Geldermalsen, per standplaats, per dagdeel (maximaal 4 uur), per jaar € 285,00; 2. Voor het innemen van een standplaats ten behoeve van seizoensgebonden verkoop waarbij de standplaats in die periode meerdere dagen per week wordt ingenomen, per m2, per week € 0,90; 3.
Voor het innemen van een standplaats die wordt gebruikt ten behoeve van het uitoefenen van maatschappelijk sociale gezondheidsdiensten, zoals bevolkingsonderzoeken € 0,00.
80
Jaarstukken West Betuwe 2023
Reclamebelasting Binnen West Betuwe wordt enkel reclamebelasting in de kern van Geldermalsen geheven. Deze reclamebelasting werd in 2017 op verzoek van de ondernemers ingevoerd. Afgesproken is dat de opbrengsten na aftrek van de uitvoeringskosten via een aparte subsidieverordening in een ondernemersfonds worden gestort. Vanuit dit fonds worden collectieve evenementen, promotieactiviteiten en feestverlichting gefinancierd, evenals activiteiten voor het versterken van het centrumgebied en het verbeteren van het vestigingsklimaat. Het tarief bedroeg in 2023, net als in 2022 minimaal 350 euro en maximaal 1.000 euro per vestiging.
Toeristenbelasting Eigenaren van campings, hotels, pensions enzovoort moeten toeristenbelasting betalen en zij rekenen die door aan degenen die bij hen verblijven. Dit zijn nooit inwoners van de gemeente. West Betuwe heft toeristenbelasting voor een verblijf met overnachting. In 2020 is besloten tot een tarief van 1,50 euro per persoon. Vanwege Covid-19 is dit nog niet doorgevoerd in 2021 en 2022. Vanaf 2023 wordt het destijds door de raad vastgestelde tarief van 1,50 euro per persoon per nacht gehanteerd. Dit tarief blijft bevroren tot en met belastingjaar 2025.