CConstaterende datWest Betuwe
Koppel je AI →
Document · PDF

RV2024-092-Bijlage-2-Jaarstukken-2023.pdf

Gemeenteraad 9 juli 2024, gemeente West BetuweBij agendapunt: 5: Raadsvoorstel vaststellen Jaarstukken 2023 West Betuwe inclusief meerjarenprognose grondexploitaties 202423.012 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Jaarstukken West Betuwe 2023

1

Jaarstukken 2023

2

Jaarstukken West Betuwe 2023

Inhoudsopgave Jaarstukken 2023 Inleiding .................................................................................................................................................................................................................................. 4 Financieel resultaat op hoofdlijnen .......................................................................................................................................................................................... 6 Leeswijzer ............................................................................................................................................................................................................................. 13 Jaarverslag............................................................................................................................................................................................................................ 15 Programma's .........................................................................................................................................................................................................................

16 Bestuur en Ondersteuning ..................................................................................................................................................................................................... 17 Veiligheid .............................................................................................................................................................................................................................. 25 Verkeer, Vervoer en Waterstaat ............................................................................................................................................................................................. 30 Economie .............................................................................................................................................................................................................................. 34 Onderwijs .............................................................................................................................................................................................................................. 38 Sport, Cultuur en Recreatie ....................................................................................................................................................................................................

42 Sociaal Domein en Volksgezondheid ..................................................................................................................................................................................... 49 Duurzaamheid en Milieu ........................................................................................................................................................................................................ 58 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing ........................................................................................................................................ 63 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................................................................................................ 68 Paragrafen............................................................................................................................................................................................................................. 73 1 Lokale heffingen .................................................................................................................................................................................................................

74 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................................................................................................................... 86 3 Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................................................................................................................. 96 4 Financiering ...................................................................................................................................................................................................................... 112 5 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................................................................................. 122 6 Verbonden partijen ........................................................................................................................................................................................................... 135 7 Grondbeleid ......................................................................................................................................................................................................................

159 8 Wet open overheid ............................................................................................................................................................................................................ 164 Jaarrekening ....................................................................................................................................................................................................................... 165 Bijlage 1: Restantkredieten .................................................................................................................................................................................................. 295

Jaarstukken West Betuwe 2023

3

Inleiding Voor u ligt de vijfde jaarrekening van de gemeente West Betuwe. Een gegeven om bij stil te staan. De afgelopen vijf jaar hebben we gezamenlijk gewerkt aan het bouwen van een ‘nieuwe’ gemeente waar de inwoners dichtbij en op maat centraal staan. We zijn ook in 2023 weer volop ‘in beweging’ geweest in, voor en vooral ook met onze kernen. Samen hebben we – onder meer door subsidies binnen te halen - versnelling van de woningbouwopgave ingezet, hebben we de dorpshuizen weer toekomstbestendig gemaakt en hebben we onze jeugd in staat gesteld om goed onderwijs op toekomstbestendige locaties te volgen. We zijn gestart met een verbeterprogramma van de gemeentelijke dienstverlening. Ook mochten we in 2023 het nieuwe gemeentehuis openen. Op deze mooie plek werken we hard aan het verder brengen van het kerngericht werken. Dat doen we onder andere met onze unieke flexibele kern. Dit alles om zo onze inwoners en ondernemers steeds beter van dienst te kunnen zijn. De wereld heeft in het jaar 2023 echter ook niet stil gestaan. Ook in 2023 heeft de gestegen rente en de nog verder opgelopen inflatie een impact gehad op de jaarrekening. Daar kwam nog bij dat er helaas geen einde kwam aan de wereldwijde conflicten en de problemen op de energie-, arbeids- en woningmarkt. Als gevolg van het tekort op de arbeidsmarkt hebben wij een groot aantal medewerkers moeten inhuren.

Ook in de realisatie van projecten heeft de aanhoudende netcongestie helaas voor vertraging gezorgd. Als klap op de vuurpijl kregen we het afgelopen jaar ook nog te maken met het aftreden van het kabinet. Hierdoor werd de onzekere financiële situatie vanuit het Rijk waar we al vanaf 2022 in verkeerden alleen maar groter. Naast dat duidelijk werd dat de ravijnjaren niet meer opgelost wordt en we in 2025 zelfs éénmalig gekort worden, kregen we extra taken in het sociaal domein, waar geen structurele vergoedingen tegenover stonden. Dit alles maakte dat het ook in 2023 weer extra focus vroeg om tot een positieve balans te komen. Desondanks mogen we ook trots terug kijken op 2023, het jaar waarin we weer mooie resultaten uit het College Uitvoeringprogramma (CUP) hebben geboekt. Financiën in balans Het college van West Betuwe houdt in essentie dezelfde financiële uitgangspositie als onze inwoners en ondernemers aan: die moet in balans zijn. Oftewel ook onze gemeente geeft niet meer geld uit dan dat er binnen komt. Dat is dan ook gelukt. Het college presenteert aan u een resultaat van afgerond 5.859.000 euro positief. Dat is een netto resultaat, omdat we ook ongeveer 4.946.000 euro doorschuiven naar 2024. Dit deel van het positieve resultaat gebruiken wij om de komende jaren activiteiten te kunnen uitvoeren of af te ronden die in 2023 niet (volledig) gelukt zijn.

Het netto resultaat zal daarnaast worden toegevoegd aan onze reserves, waardoor ons weerstandsvermogen gezond blijft en we verrassingen in 2024 op kunnen vangen.

4

Jaarstukken West Betuwe 2023

Tot slot 2023 kunnen wij afsluiten met een positief resultaat en een gezonde financiële positie. Echter, verschillende externe ontwikkelingen vragen wel om een scherpe blik op de toekomst. Een deel van het positieve financiële resultaat is namelijk ontstaan doordat wij geplande taken niet hebben kunnen uitvoeren doordat wij bijvoorbeeld niet de juiste mensen hebben kunnen vinden of omdat wij geen zekerheid kregen vanuit het Rijk. Het komende jaar blijven wij ‘in beweging’ om, rekening houdend met de externe uitdagingen, samen met u en onze kernen financieel gezond te blijven en de gemeente steeds mooier te maken. Geldermalsen, juni 2024 College van burgemeester en wethouders

Jaarstukken West Betuwe 2023

5

Financieel resultaat op hoofdlijnen De financiële huishouding van een gemeente werkt in de basis zoals iedere andere financiële huishouding. Naast de jaarlijkse baten en lasten die in de exploitatie staan, kunnen we voor aanvullende (incidentele) lasten geld uit reserves halen. Via de balans en de exploitatierekening verkrijgen we snel inzicht in de financiën van West Betuwe. In de balans komt de verhouding tussen de bezittingen (activa) en de daarvoor beschikbare eigen middelen (reserves) en financieringsmiddelen van derden (schulden) tot uitdrukking. In de exploitatierekening maken we duidelijk welke inkomsten de gemeente heeft en waar het geld aan wordt uitgegeven. Het jaarrekeningresultaat is het saldo van de inkomsten en uitgaven in dat jaar en de verrekening met de reserves. Het saldo van inkomsten en uitgaven voor verrekening met reserves geeft aan of we per saldo middelen aan het eigen vermogen kunnen toevoegen (bij een positief saldo), of dat we middelen aan het eigen vermogen moeten onttrekken (bij een negatief saldo). Gerealiseerd resultaat Het bruto jaarrekeningresultaat 2023 bedraagt afgerond 9.130.000 euro positief. Dit resultaat bestaat uit twee onderdelen, namelijk het positieve resultaat uit de reguliere activiteiten van 11.641.000 euro en het negatieve resultaat uit de grondexploitatie van 2.511.000 euro.

Het positieve resultaat uit de reguliere activiteiten is met name een gevolg van uitgestelde werkzaamheden. Deze werkzaamheden stelden we onder andere uit vanwege krapte op de arbeidsmarkt of projecten die de jaargrens overschrijden. Een deel van de uitgestelde werkzaamheden voeren we in 2024 uit. De hiervoor beschikbare budgetten hevelen we met uw goedkeuring over naar 2024. De overhevelingen bedragen afgerond in totaal 4.946.000 euro, hetgeen in mindering komt op het bruto resultaat. Het negatieve resultaat uit de grondexploitatie ontstaat voornamelijk door de actualisatie van de plankosten. Ook zijn er externe factoren van invloed op het resultaat. Denk hierbij aan de sterk gestegen rente, de oplopende inflatie en de (negatieve) ontwikkelingen op de woningmarkt. De resultaten uit de grondexploitatie zijn dan ook conjunctuurgevoelig, hetgeen een belangrijke reden is dat we hiervoor een Algemene reserve grondexploitatie aan houden. In de begroting 2023 was al rekening gehouden met een negatief resultaat van 835.000 euro in verband met de geraamde toevoegingen aan verschillende verlieslatende complexen. Met uw goedkeuring brengen we het extra negatieve resultaat van 1.675.500 euro ten laste van deze reserve.

6

Jaarstukken West Betuwe 2023

Na de budgetoverhevelingen en de boeking van het resultaat uit de grondexploitatie ten laste van de daarvoor bestemde reserve resteert een netto resultaat van 5.859.000 euro. Bij de decemberwijziging 2023 verwachtten we een negatief resultaat van 1.260.000 euro (waarvan 835.000 euro voor de verliesvoorzieningen van de grondexploitatie). Het uiteindelijke resultaat is dus 7.119.000 euro hoger dan verwacht. In de paragraaf Bedrijfsvoering – Rechtmatigheidsverantwoording benoemen we het leerpunt voor 2024 en hoe we er mee om gaan. Bedragen x € 1.000 Resultaat

Resultaat Grondexploitatie Resultaat diverse onderwerpen Bruto resultaat Budgetoverhevelingen (resultaatbestemming via raadsvoorstel jaarstukken 2023) Grex resultaat t.l.v. Algemene reserve Grex (resultaatbestemming via raadsvoorstel jaarstukken 2023)

-2.511 11.641 9.130 -4.946 1.675

Netto resultaat Verwacht resultaat bij decemberwijziging 2023 (waarvan grondexploitatie -/- 835.000)

5.859 - 1.260

Hoger resultaat dan verwacht

7.119

Jaarstukken West Betuwe 2023

7

Budgetoverhevelingen Zoals hiervoor al aangegeven zijn nog niet alle werkzaamheden uitgevoerd in 2023. Via de resultaatbestemming bij de jaarrekening stellen we voor om deze budgetten over te hevelen naar 2024. Bedragen x € 1.000 Budgetoverhevelingen

Rekenkamer Raad Wet Open Overheid (WOO) Organisatieontwikkeling Uitbreiding fietsenstalling station Geldermalsen MTB-route Nota Evenementenbeleid Sportbeleid Onderzoek multifunctioneel sportcentrum (zwembad) Vervanging inventaris gymzalen Kerkenvisie Openbaar groen pilot 3 kernen Opstellen bomenbeleidsplan Onderzoek uitbreiding gebruik De Pluk Vreemdelingen en huisvesten statushouders Herstelplan Sociaal domein Project bestaanszekerheid Energietoeslag Beschermd wonen Dak- en thuislozen Planvorming Huisvesting Arbeidsmigranten Implementatiebudget Omgevingswet Algemene uitkering (taakmutaties jaarschijf 2023 decembercirc. 2023) Totaal budgetoverhevelingen

8

Programma

1 1 1 1 3 4 4 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 9 9 10

Jaarstukken West Betuwe 2023

137 14 70 253 914 155 23 140 24 36 56 44 27 50 139 752 130 321 20 26 40 1.115 461 4.946

Toelichting budgetoverhevelingen Voor een uitgebreide toelichting op de budgetoverhevelingen verwijzen we naar het hoofdstuk "Toelichting op de financiële afwijkingen" in de jaarrekening. Belangrijkste overige verschillen Het gerealiseerde netto resultaat bedraagt 5.859.000 euro positief. Bij de decemberwijziging 2023 was de verwachting dat het jaarrekeningresultaat 1.260.000 euro negatief bedroeg. Het resultaat is 7.119.000 euro hoger dan verwacht. Hieronder geven we een overzicht van de grootste afwijkingen ten opzichte van de begrotingswijziging van de decemberwijziging 2023. Het aantal kleine verschillen (kleiner dan 50.000 euro) ligt ruim boven de 50 stuks, waardoor de totale som van kleine verschillen per saldo aanzienlijk is.Voor een uitgebreide analyse per programma verwijzen wij u naar het hoofdstuk " Toelichting op de financiële afwijkingen" in de jaarrekening. Bedragen x € 1.000

Belangrijkste verschillen ten opzichte van gewijzigde begroting Burgemeester en wethouders Producten team Publiek GR Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe Overige (ambtelijke) overhead Veiligheidsbeleid Vergunningen A.P.V. Oud- en nieuwviering Fiscalisering parkeergelden Leges kabels/nutsbedrijven Verkeersregelinstallatie Bevordering toerisme Leerlingenvervoer Brede Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord Kunst en cultuur Bibliotheken Groenonderhoud Brede Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord Brede Specifieke Uitkering Integraal Zorg Akkoord Energienoodfonds maatschappelijk vastgoed

Jaarstukken West Betuwe 2023

Programma 1 1 1 1 2 2 2 3 3 3 4 5 6 6 6 6 7 7 7

9

nadeel

voordeel 433 64 381 416

66 54 51 53 121 56 77 70 80 91 79 168 205 410 78

Opvang Oekrainers Inkomensvoorzieningen en participatie Armoedebeleid Openbare gezondheidszorg Onttrekking uit bestemmingsreserve Sociaal Domein WMO/Jeugd Riolering Project Golfbaan The Dutch Begrafenisrechten Centrumplan Vuren Omgevingsvergunningen Implementatiebudget VTH-taken Pacht, huur- en verkoopopbrengsten Treasury OZB-opbrengsten Oninbare en dubieuze vorderingen Algemene uitkering uit het gemeentefonds Stelpost Loon- en prijsstijgingen (LPO) Doorschuif-BTW gemeenschappelijke regelingen Diverse kleine verschillen

7 7 7 7 7 7 8 8 8 9 9 9 10 10 10 10 10 10 10

Totaal afwijkingen Saldo

3.131 162 302 50 155 2.089 640 84 71 100 81 1.190 316 234 260 77 116 125 81 466 2.782

9.901 7.119

Financieel resultaat vanuit baten en lasten In onderstaande tabel ziet u het overzicht van de opbouw van het resultaat vanuit de baten, lasten en mutaties reserves. In de kolom begroot na wijziging staat het bedrag van het verwachte resultaat bij de decemberwijziging 2023 van 1.260.000 euro negatief. Het definitieve resultaat van de jaarrekening exclusief de resultaatbestemming (via raadsvoorstel jaarstukken 2023) is 9.130.000 euro positief.

10

Jaarstukken West Betuwe 2023

Bedragen x € 1.000 Financieel resultaat

Begroot na

Werkelijk

Verschil

154.263 -183.343 -29.080 40.849 -13.030

156.997 -158.372 -1.375 24.895 -14.390

2.734 24.971 27.705 -15.954 -1.360

-1.260

9.130

10.390

wijziging

Baten Lasten Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten Onttrekkingen uit de reserves Toevoegingen aan de reserves Totaal

Afwijkingen per programma Om een goed beeld te krijgen van de oorzaak van afwijkingen laat de volgende tabel zien binnen welke programma’s verschillen optreden en hoe groot die verschillen zijn ten opzichte van de laatste vastgestelde begrotingswijziging (decemberwijziging 2023). Bedragen x € 1.000

Programma

1. Bestuur en Ondersteuning 2. Veiligheid 3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport, Cultuur en Recreatie 7. Sociaal Domein en Volksgezondheid 8. Duurzaamheid en Milieu 9. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing 10. Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Totaal

Jaarstukken West Betuwe 2023

Saldo na

Saldo

December

jaarrekening

wijziging

2023

-17.199 -6.640 -12.909 -675 -5.261 -14.721 -44.563 -1.249 -7.353 109.311 -1.260

-15.572 -6.613 -10.074 -746 -4.994 -9.628 -41.432 -306 -6.092 104.587 9.130

11

Verschil

1.628 27 2.835 -71 267 5.093 3.131 943 1.261 -4.724 10.390

Structureel resultaat Door het opnemen van een tabel met het structureel resultaat wordt een onderbouwing gegeven van het structurele begrotingsevenwicht. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Van een structureel begrotingsevenwicht is sprake als structurele lasten in de begroting worden afgedekt door structurele baten. Met deze tabel wordt aangegeven in hoeverre het jaarrekeningresultaat van 2023 is samengesteld uit incidentele baten en lasten. Het effect van de incidentele baten en lasten op het resultaat is als volgt: Bedragen x € 1.000 Structureel resultaat

Begroot na

Werkelijk

Verschil

-1.375 10.506 9.130 -6.068 15.198

27.705 -17.314 10.390 -468 10.858

wijziging

Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Gerealiseerd resultaat Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel resultaat

-29.080 27.820 -1.260 -5.599 4.339

Een overzicht van de incidentele baten en lasten is opgenomen hoofdstuk 1.5 Overzicht incidentele baten en lasten in de jaarrekening. Bij het opstellen van de tabel incidentele baten en lasten zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: − Het betreft baten en lasten die zich voordoen in de begroting en/of de jaarrekening. − Het betreft baten en lasten opgenomen met een drempel vanaf 50.000 euro. − Het betreft baten en lasten die zich maximaal drie jaar voordoen of waarvan de eindigheid vastligt als gevolg van een raadsbesluit of toekenningsbesluit. − Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves zijn in beginsel incidenteel van aard. Een uitzondering vormen de bestemmingsreserves voor de (gedeeltelijke) dekking van kapitaallasten die als structureel worden gerekend. Ook de systeemreserves voor de beheerplannen worden als structureel gerekend.

12

Jaarstukken West Betuwe 2023

Leeswijzer De jaarstukken West Betuwe bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. De jaarstukken worden gezien als de "spiegel" van de begroting West Betuwe 2023. De jaarstukken beginnen met de inleiding, leeswijzer en het financieel resultaat over 2023 op hoofdlijnen. Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording, de algemene dekkingsmiddelen en de paragrafen. De Programmaverantwoording bestaat uit de volgende programma's: Programma 1 Bestuur en ondersteuning Programma 2 Veiligheid Programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat Programma 4 Economie Programma 5 Onderwijs Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Programma 9 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Programma 10 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Conform de opzet van de begroting wordt per programma door middel van een stoplicht aangegeven wat de status is van de realisatie van de doelen en resultaten vanuit de Programmabegroting 2023. De legenda van het stoplicht is als volgt: Groen is gerealiseerd in 2023 Oranje uitvoering ligt op schema Rood is niet gerealiseerd in 2023 Voor de gemeenschappelijke regelingen geven we per programma aan "wat er heeft gespeeld" in 2023.

Ook geven we inzicht in de (verplichte) indicatoren. Tot slot presenteren we bij elke programma de gerealiseerde lasten en baten van het programma.

Jaarstukken West Betuwe 2023

13

De paragrafen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft de volgende paragrafen voor: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Wet Open Overheid (WOO) Jaarrekening De jaarrekening bestaat uit het totale overzicht van de baten en lasten per programma, de balans en diverse overzichten (aanwending van de post Onvoorzien, incidentele baten en lasten, structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves, Wet normering topinkomens, Single Information Single Audit (SISA)). Daarnaast geven we per programma inzicht in de financiële afwijkingen. De werkelijke kosten en baten vergelijken we met de begroting 2023 inclusief alle vastgestelde wijzigingen en verklaren we de afwijkingen. Tevens maakt ook de balans onderdeel uit van de jaarrekening. De balans met de toelichting verschaft op systematische wijze informatie over de samenstelling van de bezittingen (activa) en schulden (passiva) aan het eind van het begrotingsjaar en over de ontwikkelingen daarvan.

14

Jaarstukken West Betuwe 2023

Jaarverslag

Jaarstukken West Betuwe 2023

15

Programma's

16

Jaarstukken West Betuwe 2023

Bestuur en Ondersteuning Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan 4-jaar doel De leefbaarheid in de kernen wordt door concrete maatregelen samen met de inwoners verbeterd. Jaardoel 2023

Resultaat

Het programma kerngericht werken wordt doorontwikkeld en geborgd in de organisatie.

We leveren een herijkt programmaplan kerngericht werken op half 2023.

Het programmaplan kerngericht werken was in concept gereed eind 2023, maar wordt nu meegenomen in het Plan van Aanpak versterking kerngericht werken en financiële consequenties, conform de motie die de gemeenteraad op 9 november 2023 heeft aangenomen.

We leveren een doorontwikkeld kernagendaproces op in 2023 en implementeren de verbeterpunten.

We voerden gesprekken met een groot aantal kernen. De aanpak en stand van zaken van de uitvoering van de actiepunten van de kernagenda's in 2023 en de doorontwikkeling van de kernagenda’s kwamen hierin aan bod. De resultaten van deze gesprekken komen terug in het plan van aanpak versterking a kerngericht werken, dat in mei 2024 als raadsvoorstel op de agenda staat.

Jaarstukken West Betuwe 2023

Voortgang Toelichting

17

We ondersteunen kernagendagroepen Ten minste 8 kernagendagroepen hebben hun met het verbreden en versterken van hun netwerk vergroot en verstevigd. netwerken.

Er worden twee activiteiten georganiseerd waarbij kernagendagroepen kunnen uitwisselen. We ondersteunen inwonersinitiatieven We hebben duidelijk in beeld gebracht welke maximaal. Inwoners weten hoe de ondersteuningsmogelijkheden er beschikbaar gemeente en andere partijen hen kunnen zijn voor inwonersinitiatieven zowel binnen als ondersteunen bij hun initiatief. buiten onze organisatie. We faciliteren de kernen middels een de ontwikkeling van een digitaal platform. We maken een plan van aanpak voor de ontwikkeling en implementatie van het digitaal platform samen met de kernen. In twee kernen starten wel met een pilot.

18

Jaarstukken West Betuwe 2023

Netwerkversterking is een belangrijk onderwerp. Uit monitoring blijkt dat kernen met actieve netwerken meer punten uit de kernagenda realiseren. We stimuleren dat kernen aangehaakt zijn op provinciale ondersteuningsnetwerken zoals De Vereniging dorpshuizen en kleine kernen Gelderland (DKK) en de leefbaarheidsalliantie. Het project robuuste netwerken is in 2023 opgestart. Doel is dat kernen hiermee hun netwerk in beeld krijgen en ook weten hoe ze dit verder kunnen uitbouwen. In 2024 is dit een gesprekspunt in het overleg met de inwonersplatforms. Het project kennisdeling loopt. In november heeft een eerste kennissessie voor alle kernen plaatsgevonden. De ondersteuningsmogelijkheden zijn in beeld gebracht.

We geloven sterk in de kracht van persoonlijke ontmoetingen en willen deze zoveel mogelijk faciliteren. Om dit te ondersteunen ontwikkelen we samen met inwoners een instrument voor samenwerking tussen, in en met kernen. We onderzoeken samen met inwoners en onze medewerkers de behoeften en verwachtingen, en ontwerpen in co-creatie met pilotgroepen Beesd en Heukelum een prototype. Dit prototype zal dienen als basis om het Programma van Eisen aan te scherpen. De provincie Gelderland ondersteunt deze pilot.

Inwoners dragen actiever bij aan de Inwoners realiseren meer initiatieven. leefbaarheid in hun kern en denken meer We peilen via de uitvoeringsmonitor van de mee. kernagenda's het aantal initiatieven waarbij inwoners in de lead zijn. We starten met een nulmeting.

In de uitvoeringsmonitor volgen we de realisatie van het aantal inwonersinitiatieven vanuit de kernagenda’s. Er is geen nulmeting en vervolgmeting gedaan omdat de monitor nog in ontwikkeling was in 2023 en de gegevens daardoor niet vergelijkbaar zijn. Er zijn meer subsidies toegekend vanuit het leefbaarheidsbudget en kernenbudget vanuit de kernen dan in 2022. Stand van zaken 2023: in 2023 zijn 103 aanvragen vanuit het leefbaarheidsbudget toegekend, een totaalbedrag van €120.000. Eind 2023 zijn 43 aanvragen uit het kernenbudget toegekend, waarvan 25 initiatieven waarbij het eigenaarschap bij de inwoners ligt, een totaalbedrag van € 66.000. De overige 18 initiatieven komen voort uit gezamenlijk eigenaarschap van gemeente en inwoners.

We hebben de dilemma's en knelpunten rondom participatie en kerngericht werken in beeld gebracht en bepaald hoe we als organisatie hiermee omgaan.

In het voorjaar is in beeld gebracht wat de stand van zaken is van de actiepunten uit de kernagenda’s. Oplossingen voor geconstateerde knelpunten zijn onderdeel van het uitvoeringsprogramma kerngericht werken. Deze worden meegenomen in het plan van aanpak versterking kerngericht werken. Eind 2023 is de evaluatie van de participatiepilots gereed; de raad is hierover in maart 2024 geïnformeerd. In deze raadinformatienota staan ook aandachtspunten voor de doorontwikkeling van participatie.

Jaarstukken West Betuwe 2023

19

4-jaar doel Onze dienstverlening verbetert door het dichtbij en op maat aanbieden van keuzemogelijkheden voor inwoners. Jaardoel 2023

Resultaat

Zichtbare verbetering op toegankelijkheid, effectiviteit en efficiency op inwonercontact

Oplevering en ingebruikname nieuwe (t)Huisvesting zomer 2023 met een nieuwskamer.

Sinds november werken medewerkers in het gemeentehuis. In januari openden we de nieuwe thuisvesting. We startten in november met de Nieuwskamer. Hier bespreken we met collega's vanuit verschillende teams wat er leeft en speelt in onze gemeente. De input komt via verschillende kanalen binnen. De signalen die we hier ontvangen, gebruiken onze vakteams om waar nodig bij te sturen en stellen ons in staat om gerichter te communiceren.

Verbetering op bereikbaarheid, informatieverstrekking en afhandeling van dienstverleningsprocessen.

We voerden verbeteringen door bij een aantal dienstverleningsprocessen, wat resulteerde in kortere wachttijden en een betere bereikbaarheid. In mei voerden we de Burgerpeiling uit; de resultaten zijn in het najaar gepubliceerd. De verbeterpunten bespraken we met de betrokken teams en namen we op in verbeterplannen. Sinds het vierde kwartaal voeren we tevredenheidsmetingen uit op het proces 'meldingen openbare ruimte', waarvan de resultaten input vormen voor verdere verbeteringen.

20

Voortgang Toelichting

Jaarstukken West Betuwe 2023

Inzet op digitalisering van de dienstverlening

Jaarstukken West Betuwe 2023

Mogelijk maken van zelfservices door digitale toepassingen voor inwoners en ondernemers.

De Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB) stelde verschillende toepassingen beschikbaar waarmee inwoners in de toekomst digitaal zaken kunnen doen met onze gemeente. Een daarvan is het klantportaal, ook bekend als Persoonlijke Inlog Pagina (PIP). Dit najaar hebben we PIP uitgebreid getest om in 2024 live te gaan voor een aantal geselecteerde processen. In juli rondden we het project vernieuwde website af, waarbij bijna 600 pagina's handmatig zijn overgezet naar het nieuwe systeem. Ook schaften we een nieuwe e-formulierentool aan. De planning voor het overzetten van de e-formulieren naar de website is doorgeschoven naar 2024.

Verbetering van ICT voorzieningen voor vastleggen van gegevens.

De Wet open overheid was aanleiding om te starten met het project 'informatiehuishouding op orde'. Hierbij hoort het opstellen van beleid en het uitvoeren van projecten, zoals de aanschaf en implementatie van een anonimiseringstool bij Woo-verzoeken. Sinds december registreren we terugbelverzoeken in ons zaaksysteem Djuma. Hiermee sturen we op een tijdige afhandeling. Trainingen over het gebruik van Djuma zijn veelvuldig gevolgd door (nieuwe) collega’s. Daarnaast hebben we processen doorontwikkeld om ze gebruiksvriendelijker te maken. Deze kennis bij medewerkers en de doorontwikkeling dragen bij aan een betere vastlegging, archivering en efficiëntere opvolging van klantvragen.

21

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

West Betuwe

Nederland

Formatie Bezetting Apparaatskosten *) Externe inhuur

fte per 1.000 inwoners fte per 1.000 inwoners kosten per inwoner kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten kosten per inwoner

2023 2023 2023 2023

5,69 5,63 871 30,1

n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

2023 2023

10,8 356

n.v.t. n.v.t.

Overhead Overhead

*) De apparaatskosten bestaan uit de overheadkosten, salarissen op de overige taakvelden (exclusief griffie en bestuur) en de lasten van de tractie en werkplaats van de buitendienst.

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Regio Rivierenland • • • •

22

Op 20 juni 2023 heeft de gemeenteraad besloten een positieve zienswijze in te dienen op de jaarstukken 2022 en een inhoudelijk zienswijze voor de begroting 2024 ten aanzien van nieuw beleid / uitbreiding taken, het inkoopbureau, inburgering, risico’s, uitbreiding overhead en startnotities. Vanuit de regio is een brief gestuurd aan de commissies van de politieke partijen die de verkiezingsprogramma’s opstellen. Daarin staat dat om bij te kunnen dragen aan het oplossen van onze nationale opgaven, een structurele samenwerking nodig is tussen Rijk en regio. Op 12 juli 2023 heeft het Algemeen Bestuur de jaarstukken 2022 en begroting 2024 vast gesteld. De provincie Gelderland stelt Europees en provinciaal geld beschikbaar voor de uitvoering van het Europese programma “LEADER”. LEADER zoekt en ondersteunt vernieuwende projecten die vanuit de streek zelf worden opgestart, dus vóór en dóór inwoners in onze regio.

Jaarstukken West Betuwe 2023

Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB) • Op 9 maart nam het bestuur het besluit over de ontvlechting van de Financiële (Culemborg en Tiel) en Personele (alle gemeenten) adviestaken en in oktober werd dit besluit geëffectueerd • Op 7 september 2023 stelde het bestuur de begroting 2024-2027 vast. • Op 23 november 2023 nam het bestuur besluiten over de organisatievisie 2023-2025, de wijziging van de gemeenschappelijke regeling op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen en de tweede voortgangsrapportage 2023. De tweede voortgangsrapportage 2023 leidde tot een voordeel van 272.000 euro in de jaarrekening van gemeente West Betuwe.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Bestuur en Ondersteuning

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2023 2023

Rekening 2023

Bedragen (x €1.000) Lasten

-19.826

-25.929

-22.823

Baten

684

842

1.099

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-19.142

-25.087

-21.724

Toevoegingen aan reserves

-1.441

-2.820

-4.045

Onttrekkingen van reserves

696

10.708

10.197

-19.887

-17.199

-15.572

Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken West Betuwe 2023

23

Overhead (taakveld 0.4 inclusief bijbehorende reserves op taakveld 0.10) bedragen x € 1.000

Begroting voor wijziging 2023

Begroting na wijziging 2023

Salarislasten

-5.714

-7.363

-5.683

Bijdragen aan verbonden partijen

-6.905

-7.271

-7.228

Materiële kosten

-2.253

-5.764

-4.872

Kapitaallasten

-105

-137

-137

Doorbelasting met Grex/GRP

441

828

669

Verrekening met reserves

-1.357

-2.661

-3.885

Totaal lasten

-15.893

-22.368

-21.137

Bijdragen van derden

66

135

222

Verrekening met reserves

241

2.631

2.158

Totaal baten

307

2.766

2.381

-15.586

-19.602

-18.756

Saldo

24

Rekening 2023

Jaarstukken West Betuwe 2023

Veiligheid Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan 4-jaar doel Een veilige woon- en leefomgeving voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en bezoekers in de gemeente West Betuwe. Jaardoel 2023

Resultaat

We nemen de regie op het intensiveren van de aanpak van ondermijning op integrale wijze in samenwerking met onze (veiligheids)partners.

Een vastgesteld Actieprogramma ondermijning 2023-2024 in het eerste kwartaal.

Voortgang Toelichting In 2023 bleek dat we veiligheid als thema anders moeten organiseren in onze organisatie om efficiënt en effectief te werken om risico’s te beheersen. Een programmamanager Veiligheid ging aan de slag met de opgave waar we voor staan. In 2023 lag de focus op het op orde brengen van de basis naast de reguliere werkzaamheden. Daarnaast ontstonden in 2023 meerdere vacatures binnen het team waardoor het niet gelukt is een Actieprogramma ondermijning op te stellen. Het lukte niet om in 2023 het team op sterkte te krijgen, mede door de beperkte beschikbaarheid op de arbeidsmarkt. Het programma veiligheid is doorgeschoven naar Q2 2024 omdat de schaarse capaciteit nodig is voor het continueren van regulier werk. Dit zorgt ervoor dat de programmamanager onvoldoende kan worden ondersteund in het realiseren van het programma veiligheid.

Jaarstukken West Betuwe 2023

25

We hebben duidelijk in beeld gebracht wat er nodig is om een Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) in te richten.

We verbeteren de persoons-, groeps- en We stellen in kwartaal 3 van 2023 een kerngerichte aanpak om veiligheidsUitvoeringsplan 'Aanpak Woonoverlast', als problemen tegen te gaan. onderdeel van het Kerngericht werken.

Het regionale project binnen Gelderland-Zuid is afgerond. Het resultaat is dat samen met de gemeenten Tiel en Culemborg, na een uitgebreide marktverkenning, is besloten om een systeem aan te kopen. Vanwege gebrek aan personele capaciteit is besloten om de aanschaf en implementatie te verschuiven naar medio 2024. Door het ontstaan van meerdere vacatures is het niet gelukt om een Uitvoeringsplan ‘Aanpak Woonoverlast’ op te stellen en te implementeren. Het Uitvoeringsplan wordt opnieuw ingepland voor 2024. In dit plan worden ook de aanbevelingen uit het onderzoek naar de verbinding tussen Zorg en Veiligheid (uitgevoerd in augustus/september) meegenomen. In dit onderzoek is gekeken hoe casus- en procesregie wordt uitgevoerd, o.a. bij (woon)overlastcasussen.

Het 'Referentiekader en handelingsperspectief Basisniveau bestuurlijke aanpak mensenhandel' is kwartaal 2 gereed.

Sinds 2022 is er een lokale leidraad "Aanpak Mensenhandel". Deze leidraad is verder ontwikkeld aan de hand van actuele casussen, ook in het licht van het verbetertraject in het kader van zorg en veiligheid. Vaststelling van het document is doorgeschoven naar 2024.

We intensiveren het toezicht en Een Bestuurlijk Interventieteam is in kwartaal 1 handhaving met focus op het buitensamengesteld en voert integrale controles uit. gebied, huisvesting arbeidsmigranten en evenementen.

Als pilot is in 2023 een klein bestuurlijk interventieteam opgericht. In eerste instantie gericht op de huisvesting van arbeidsmigranten. Over hoe dit is verlopen bent u over geïnformeerd tijdens de beeldvormende avond op 5 september 2023. Het is de bedoeling om het vormen van een bestuurlijk interventieteam op te nemen als actiepunt in het nog op te stellen Actieprogramma Ondermijning en de integrale controles uit te breiden naar andere onderwerpen. De vorming van een bestuurlijk interventieteam nemen we mee in het programma ondermijning (of veiligheid?).

26

Jaarstukken West Betuwe 2023

We optimaliseren het proces van de aanvraag van een evenementenvergunning.

Het proces van de aanvraag van een evenementenvergunning is doorontwikkeld in kwartaal 1 van 2023 en implementeren de verbeterpunten.

Het project om het proces te optimaliseren is afgerond en de nazorgtaken (bijvoorbeeld de invoering van e-Herkenning/DigiD) vinden plaats bij organisatie brede ontwikkelingen (zoals de invoering van digitale formulieren). Naast optimalisatie is ook communicatie richting organisatoren en gemeenteraad in voorbereiding voor Q1 2024.

4-jaar doel Onze inzet is om branden, zware ongevallen en rampen zoveel mogelijk te voorkomen en de inwoner en ondernemer zo goed mogelijk hierop voor te bereiden. Bij een calamiteit willen we zo adequaat mogelijk hierop voor te bereiden. Jaardoel 2023

Resultaat

Voortgang Toelichting

We zetten in op het beter bewust maken In kwartaal 2 is het Communicatieplan over van de eigen verantwoordelijkheid van risicocommunicatie in woning en omgeving en inwoners, ondernemers en recreanten en eigen verantwoordelijkheden en manieren om de mogelijkheden om zich te dit te bevorderen gereed en wordt uitgevoerd. beschermen tegen bedreigingen van fysieke onveiligheid in de woning en omgeving.

Het onderwerp is verkend. Door gebrek aan personele capaciteit is het communicatieplan over risicocommunicatie in woning en omgeving niet afgerond in 2023. Het plan wordt opnieuw ingepland voor 2024.

We stellen in kwartaal 2 van 2023 een projectplan 'Rookmelders' op.

Er ligt een concept-projectplan. Vanwege gebrek aan personele capaciteit is het niet gelukt het conceptprojectplan te operationaliseren in 2023. Het projectplan ‘Rookmelders’ wordt opnieuw ingepland voor 2024.

Jaarstukken West Betuwe 2023

27

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

West Betuwe

Nederland

Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 2023 0,6 2,5 inwoners Diefstal uit woning per 1.000 Het aantal woningdiefstallen, per 2023 1,3 1,3 inwoners 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven per 1.000 Het aantal geweldsmisdrijven per 2023 2,2 4,3 inwoners 1.000 inwoners Vernieling en beschadiging per Het aantal vernielingen en 2023 4,7 5,8 1.000 inwoners beschadigingen, per 1.000 inwoners Verwijzingen Halt per 1.000 Verwijzingen naar Halt per 1.000 2022 5 8 inwoners van 12-17 jaar inwoners van 12 tot 17 jaar Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) • Begin 2023 is Michiel van Dalen benoemd tot nieuwe directeur Crisisbeheersing en Bedrijfsvoering. • De overgang van Meldkamer Arnhem-Nijmegen (MAN) naar Meldkamer Oost-Nederland (MKON) is op 21 maart gerealiseerd. • Er is gekomen tot een professionaliseringsslag voor de crisisorganisatie bevolkingszorg en crisiscommunicatie. Hiervoor is o.a. een samenwerkingsovereenkomst opgesteld en door het college op 19 december akkoord bevonden. Eerste implementatie in onze gemeente heeft plaatsgevonden. • Tijdens de AB vergadering van 21 december zijn de tussentijdse rapportage VRGZ t/m augustus 2023, kaderbrief VRGZ 2025 en herziening gemeenschappelijke regeling 2025 zijn besproken. Het Regionaal Risicoprofiel 2024 en het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 zijn besproken en vastgesteld. Alle zienswijzen zijn ontvangen en meegenomen. Ook het Regionaal Crisisplan 2024-2027 is aan bod gekomen en vastgesteld.

28

Jaarstukken West Betuwe 2023

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Veiligheid

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2023 2023

Rekening 2023

Bedragen (x €1.000) Lasten

-5.845

-6.747

-6.762

Baten

41

41

83

-5.805

-6.707

-6.679

Toevoegingen aan reserves

0

0

0

Onttrekkingen van reserves

66

66

66

-5.738

-6.640

-6.613

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken West Betuwe 2023

29

Verkeer, Vervoer en Waterstaat Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan 4-jaar doel Een inwoner van West Betuwe: - kan zich prettig en veilig verplaatsen; - ervaart minder overlast van verkeer; - kan een reis goed plannen met reistijd, route en parkeergelegenheid. Jaardoel 2023

Resultaat

Wij voeren het jaarprogramma mobiliteitsagenda 2023 uit.

Het aandeel sluipverkeer op bekende sluiproutes daalt naar minder dan 15% van het totale verkeer per etmaal op deze wegen.

30

Voortgang Toelichting

Jaarstukken West Betuwe 2023

Samen met de provincie startten we in 2023 een onderzoek naar doorgaand verkeer op het onderliggende wegennet in de gemeente West Betuwe, in relatie met de A2. Dit krijgt in 2024 een vervolg met mogelijk te nemen maatregelen, afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek. We blijven kijken naar (digitale) mogelijkheden van verkeersdata omtrent sluipverkeer, om sluipverkeer te verminderen en te anticiperen op de invoering van Europese wetgeving (per 1 januari 2025).

We zetten in op 3 speerpunten in 2023.

1. Toegankelijke looproutes: gedurende het hele jaar pasten we looproutes aan, zoals in Geldermalsen (Hooge Hoeven) en diverse locaties in Beesd. 2. Met de pilot voor Hub's in de kernen (= knoop-/ overstappunt van vervoermiddelen) sloten we aan op de carpoolmogelijkheid in Enspijk. In 2023 is daarvoor de participatie gestart, maar wordt een stapje teruggedaan door middel van een uitgebreid locatieonderzoek. 3. Aandacht voor de piekbelasting op dijken: in 2023 bereidden we het project voor en we richten ons op voorjaar 2024 met een communicatiestrategie.

Wij werken datagedreven en het We realiseren 3 data items helemaal 'compleet' programma ‘Digitalisering Overheden’ (niveau 5). (ook bekend als de Data top 15) is West Betuwe voor 75% op orde.

Via de RIN 059 informeerden we de raad. Het concept beleidsstuk waarmee we de data items op ”compleet" krijgen, kreeg een extra verbeterslag. Hierdoor duurde het proces langer en vindt in 2024 besluitvorming plaats.

We zijn met alle data items tot niveau 'aan de slag' (niveau 3).

Van de 15 verkeersdata items (zie RIN 059): - staan 6 data items op niveau 3 of hoger. - zijn 6 verkeersdata items niet van toepassing in onze gemeente. - staan 2 data items nog op niveau 2: hier liepen we vertraging op bij de bordeninventarisatie door de ingehuurde partij. - staat 1 data item op niveau 1 maar hiervoor hebben provincie en regio een trekkersrol en bepalen zij de voortgang.

Bij reconstructie en groot onderhoud In onze gemeente zijn van de top 10 gevaarlijke gaan we 50% van de wegen herinrichten, wegvakken er 3 in beheer van West Betuwe, in overleg met de inwoners. Daarmee waarvan we er 1 in 2023 verkeersveiliger kan de inrichting afwijken van de maken. bestaande inrichting.

Jaarstukken West Betuwe 2023

Voor de Tielerweg stelden we het onderzoek uit. We pakken dit op in 2024 in combinatie met het kruispunt Tielerweg - Lingedijk.

31

Wij werken met de provincie Gelderland aan de top 5 fietsknelpunten.

In onze gemeente zijn van de top 10 gevaarlijke kruispunten er 3 in beheer van West Betuwe, waarvan we er in 1 in 2023 verkeersveiliger maken.

Het kruispunt Tielerweg - Lingedijk onderzochten we niet in 2023. In verband met noodzakelijke prioritering vindt dit in 2024 plaats, samen met het onderzoek naar de Tielerweg.

We zetten in op gezamenlijke afronding van de laatste knelpunten.

We zijn voor wat betreft de grotere infrastructurele aanpassingen in afwachting van besluitvorming van het nieuwe provinciale bestuur inzake de prioritering vanwege stikstof, tijd en geld. We blijven de raad in 2024 informeren. In 2023 legden we met name de focus op de N327 (parallelweg, schoolzone OBS De Bloeiende Betuwe) waarvan uitvoering in 2024 gepland staat. In 2023 dienden we met succes een zienswijze in bij de provincie om parallelweg langs de N327 niet open te stellen voor alle verkeer, maar te beperken tot bestemmingsverkeer.

4-jaar doel We richten onze beheerplannen (en begroting) kerngericht in, zorgen dat we capaciteit beschikbaar hebben voor maatwerk. Jaardoel 2023

Resultaat

Voortgang Toelichting

We hebben de mogelijkheden voor het kerngericht inrichten van de beheerplannen in beeld.

We hebben in 2023 in beeld welke mogelijkheden er zijn om beheerplannen kerngericht in te richten en wat hiervan de gevolgen zijn.

In 2023 stelden we samen met het bestuur de kaders, uitgangspunten en randvoorwaarden voor het onderzoek op en maakten we een onderzoeksopdracht. In 2024 voeren we het onderzoek uit.

We hebben in 2023 een aantal scenario’s geschetst over hoe de kerngerichte indeling voor de gemeente West Betuwe kan worden geïmplementeerd.

Deze uitwerking volgt zodra het onderzoek naar het kerngericht inrichten van de beheerplannen gereed is.

Indicatoren 32

Jaarstukken West Betuwe 2023

Programma 3 heeft geen verplichte indicatoren vanuit de BBV.

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die grotendeels voor het programma Verkeer, vervoer en waterstaat diensten uitvoeren.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Verkeer, Vervoer en Waterstaat

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2023 2023

Rekening 2023

Bedragen (x €1.000) Lasten

-12.154

-18.158

-12.615

Baten

877

1.263

1.801

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-11.277

-16.895

-10.813

Toevoegingen aan reserves

-3.733

-4.262

-4.398

Onttrekkingen van reserves

5.691

8.248

5.137

Gerealiseerd resultaat

-9.319

-12.909

-10.074

Jaarstukken West Betuwe 2023

33

Economie Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan 4-jaar doel In 2026 is onze dienstverlening aan ondernemers zichtbaar verbeterd. Jaardoel 2023

Resultaat

We willen pro-actief de ondernemers informeren over onze dienstverlening.

Minimaal 3 keer per jaar brengen we een nieuwsbrief uit.

Wij brachten in 2023 geen nieuwsbrieven uit. In verband met de vele personele wisselingen en ondercapaciteit was er in de 1e helft van 2023 onvoldoende contact met de ondernemers. In het 2e deel van 2023 legde het team Economie de focus op het relatiebeheer door ondernemersverenigingen en parkmanagementbesturen persoonlijk te bezoeken. In 2024 brengen wij weer nieuwsbrieven voor ondernemers uit.

Eind 2023 zijn 250 ondernemers geabonneerd op een nieuwsbrief.

Wij brachten in 2023 geen nieuwsbrieven uit. Ondernemers kunnen zich abonneren op de nieuwsbrieven die wij zullen uitbrengen in 2024.

Een vastgesteld afwegingskader voor het toestaan van nieuwe functies op bedrijventerreinen.

Het traject van de "Gelderse Puzzel" en de actualisatie van het Regionaal Programma Werklocaties duurt meerdere jaren en biedt cruciale aanknopingspunten en randvoorwaarden voor het opstellen van een afwegingskader. De resultaten daarvan waren in 2023 nog onvoldoende in beeld.

We willen duidelijkheid geven over het toestaan van nieuwe functies op bedrijventerreinen.

34

Voortgang Toelichting

Jaarstukken West Betuwe 2023

We willen duidelijkheid geven over het toestaan van economische functies op niet-formele werklocaties.

Een vastgesteld afwegingskader voor het toestaan van economische functies op nietformele werklocaties.

Het traject van de "Gelderse Puzzel" en de actualisatie van het Regionaal Programma Werklocaties duurt meerdere jaren en biedt cruciale aanknopingspunten en randvoorwaarden voor het opstellen van een afwegingskader. De resultaten daarvan waren in 2023 nog onvoldoende in beeld.

We stroomlijnen onze dienstverlening in Aantal contacten met ondernemers. de vorm van een ondernemersmakelaar als hét aanspreekpunt voor ondernemers bij de gemeente.

Wij werkten, mede vanwege beperkte capaciteit, met een bedrijfscontactfunctionaris in plaats van een ondernemersmakelaar. Daarnaast brachten wij bedrijfsbezoeken en voerden wij overleggen met ondernemersverenigingen. Wij gebruikten een centraal mailadres voor ondernemers en vernieuwden de gemeentelijke pagina "ondernemen" op de website.

4-jaar doel Het ondernemers- en vestigingsklimaat meer weerbaar, toekomstbestendig en duurzaam maken. Jaardoel 2023

Resultaat

We willen bedrijventerreinen toekomstbestendig maken.

Een vastgesteld pilot-plan voor bedrijventerrein Zeiving Zuid.

De provincie Gelderland verleende de aangevraagde subsidie. Wij verleenden vervolgens opdrachten voor de start van parkmanagement en het opstellen van toekomstplan voor de revitalisering van Zeiving Zuid in Vuren. In het eerste kwartaal van 2024 verkennen we de voornaamste kansen door middel van een enquête.

We willen glasvezel op bedrijventerreinen.

Een convenant met een provider over de aanleg van glasvezel op bedrijventerreinen.

We voerden overleg met een provider over de aanleg van glasvezel op bedrijventerreinen. De provider kan pas na 2024 in glasvezel voorzien op de bedrijventerreinen.

We staan positief tegenover initiatieven voor (tijdelijke) recreatieve eetgelegenheden en de vestiging van kwalitatieve horeca waar mogelijk.

Gerealiseerde initiatieven.

We kijken naar mogelijkheden voor het realiseren van kwalitatieve horeca. Als voorbeeld: het horecapunt bij de jachthaven in Geldermalsen is geopend.

Jaarstukken West Betuwe 2023

Voortgang Toelichting

35

We kijken naar flexibiliteit bij het starten Aantal initiatieven. van nevenactiviteiten van bedrijven of organisaties op bijvoorbeeld het gebied van recreatie, toerisme, spelactiviteiten en beleving van streekproducten en ambachten.

Met een nieuwe werkwijze van intaketafel en omgevingstafel wordt in het kader van de Omgevingswet geëxperimenteerd voor mogelijkheden van nevenactiviteiten in het buitengebied.

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

West Betuwe

Nederland

Vestigingen

Het aantal bedrijfsvestigingen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar De functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen

2022

187,6

174,1

2022

57,2

53,8

Functiemenging

Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

Verbonden partijen Wat heeft er gespeeld? Uitvoeringsorganisatie breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) • • •

36

Op 22 juni 2023 heeft het AB de jaarstukken 2022 en begroting 2024 ongewijzigd vast gesteld. Op 22 juni 2023 heeft het AB de strategie van de UBR besproken en vastgesteld. Voor de middellange termijn zal de focus liggen op de circa 1.500 adressen die zich nog niet hebben aangemeld. Voor de lange termijn zal worden gekeken of het netwerk in eigendom van de gemeenten moet blijven. Op 28 september 2023 heeft het AB de bestuursrapportage 2023 vastgesteld. In de bestuursrapportage hebben alle taakvelden de kleur groen op de tijdige aanleg na. Oorzaken zoals corona, stikstof en dijkverzwaringstrajecten maken dat het netwerk niet binnen 2 jaar kan worden aangelegd. Eind 2023 is 91% van het netwerk aangelegd. De resterende 9% van het netwerk is hoofdzakelijk gelegen in de dijkverzwaringstrajecten en worden naar verwachting grotendeels in 2024 aangelegd. Planning en communicatie zijn hierbij belangrijke aandachtspunten.

Jaarstukken West Betuwe 2023

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Economie

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2023 2023

Rekening 2023

Bedragen (x €1.000) Lasten

-2.081

-1.180

-1.016

Baten

1.930

514

279

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-150

-666

-737

Toevoegingen aan reserves

-38

-38

-38

Onttrekkingen van reserves

55

29

29

-133

-675

-746

Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken West Betuwe 2023

37

Onderwijs Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan 4-jaar doel Meer inwoners hebben een goede basis, zodat zij mee kunnen doen, zich kunnen ontwikkelen en een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan de samenleving. Jaardoel 2023

Resultaat

We ondersteunen laaggeletterden om betere basisvaardigheden te krijgen

Nulmeting van het aantal laaggeletterden dat deelneemt aan een programma van laaggeletterdheid.

In plaats van de nulmeting hebben focus gelegd op duidelijker en aantrekkelijker maken van de camouflagecursussen, waardoor er meer deelnemers bereiken. We blijven zoeken naar Taalambassadeurs. Laaggeletterden weten het Digi-Taalhuis goed te vinden. Het Leerpunt wordt goed bezocht.

We stimuleren de mogelijkheden tot het We hebben concrete acties uitgevoerd om volgen van volwasseneneducatie. inwoners die daar behoefte aan hebben te stimuleren van volwasseneneducatie gebruik te maken.

Het ROC Rivor heeft een medewerker in dienst genomen op het gebied van marketing en PR. Deze medewerker zoekt via beeld en met zo weinig mogelijk tekst, contact met laaggeletterden om hen te wijzen op de mogelijkheden tot het volgen van cursussen. ROC Rivor kijkt ook naar mogelijkheden om werknemers bij fruitbedrijven te bereiken. Ook het Team Sociaal verwijst door.

38

Voortgang Toelichting

Jaarstukken West Betuwe 2023

We werken volgens de doelstellingen van de onderwijsvisie.

We stellen de Uitvoeringsagenda 2023 vast.

Het jaarplan 2023 is op 28 februari 2023 vastgesteld door het college en verder uitgewerkt. De thema's voor 2023 zijn inzet schoolmaatschappelijk werk, nieuwkomersonderwijs, de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt en investeren in duurzame schoolgebouwen. Een eerste sessie, over het schoolmaatschappelijk werk, was op 4 april 2023. Samen met de schoolbesturen voor primair onderwijs is een samenwerkingsovereenkomst Nieuwkomersonderwijs West Betuwe vastgesteld.

4-jaar doel Meer kinderen en jongeren kunnen zich optimaal ontwikkelen. Jaardoel 2023

Resultaat

We optimaliseren de preventieve interventies van de leerplichttaak.

We hebben eind 2023 de effecten van de preventie interventie in beeld.

Leerplichtambtenaren, Team Sociaal en schoolmaatschappelijk werkers hebben intensief contact met elkaar door wekelijks met elkaar te sparren, zoeken elkaar op en weten elkaar beter te vinden.

We zorgen ervoor dat onze schoolverlaters een startkwalificatie hebben als voorbereiding op de arbeidsmarkt.

Het aantal schoolverlaters met een startkwalificatie blijft minimaal gelijk aan het aantal van cursusjaar 2021/2022.

Het voorkomen van voortijdig schoolverlaten pakken wij Regionaal op via het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) Regio Rivierenland. Wij zorgen, door het aanbieden van diverse programma's en de contacten met de toekomstcoach, ervoor dat zo min mogelijk leerlingen de school voortijdig verlaten en de juiste zorg en ondersteuning krijgen. Het aantal voortijdig schoolverlaters is gelijk gebleven.

Jaarstukken West Betuwe 2023

Voortgang Toelichting

39

We bereiden onze jongste inwoners zo 90% van de peuters met een indicatie voor optimaal mogelijk voor op de start in het voorschoolse educatie bezoekt een vooronderwijs. schoolse voorziening.

Van de peuters uit 2020 met een indicatie voor voorschoolse educatie heeft 86% daar gebruik van gemaakt. Ouders die geen gebruik maakten van het aanbod geven aan dat zij dit 'niet nodig vinden' of het bezoek aan de peuteropvang te belastend vinden voor hun kind. Nieuw per schooljaar 2023/2024 is de mogelijkheid voor scholen om een beroep te doen voor subsidie voor vroegschoolse educatie. Een doorgaande lijn wordt zo gerealiseerd.

We investeren in het terugdringen van de Meer groepsinzet via schoolmaatschappelijk leer- en ontwikkelingsvertragingen, werk in de eerste helft 2023 en evaluatie mede als gevolg van de coronadaarvan in tweede helft 2023. pandemie.

De inzet van de uren van het schoolmaatschappelijk werk is geëvalueerd. Hieruit is de wens om het groepswerk schoolmaatschappelijk werk in het primair onderwijs en het reguliere schoolmaatschappelijk werk in het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs structureel te borgen ontstaan.

Indicatoren Indicator

Eenheid

Periode

West Betuwe

Nederland

Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) %

Het percentage van het totaal aantal leerlingen in de leeftijd van12 tot 23 jaar dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat

2023

1,7

2,4

Absoluut verzuim

Het aantal leerplichtigen in de leeftijd van 5 tot 18 jaar die niet op een school zijn ingeschreven, per 1.000 inwoners

2022

9,3

4,2

Relatief verzuim

Het aantal leerplichtigen in de leeftijd van 5 tot 18 jaar die wel op een school zijn ingeschreven, maar ongeoorloofd afwezig zijn, per 1.000 inwoners

2022

16

24

Dit betreft de verplichte BBV-indicatoren welke zijn opgenomen in "waar staat je gemeente". Dit zijn de meest recente cijfers, de metingen vinden namelijk niet elk jaar plaats.

40

Jaarstukken West Betuwe 2023

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die grotendeels voor het programma Onderwijs diensten uitvoeren.

Financiën De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven. Onderwijs

Begroting voor wijziging Begroting na wijziging 2023 2023

Rekening 2023

Bedragen (x €1.000) Lasten

-6.825

-7.760

-6.748

Baten

989

2.243

1.656

-5.836

-5.517

-5.092

Toevoegingen aan reserves

-407

-401

-401

Onttrekkingen van reserves

730

656

498

-5.512

-5.261

-4.994

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken West Betuwe 2023

41

Sport, Cultuur en Recreatie Doelstellingen Wat wilden we bereiken en wat hebben we gedaan 4-jaar doel Meer inwoners zijn vitaal en hebben een gezonde(re) leefstijl. Jaardoel 2023

Resultaat

We zorgen dat meer inwoners (jong en oud) sporten en/of bewegen.

In plan sportgemeente van het jaar komen acties om volwassenen meer te laten bewegen.

42

Voortgang Toelichting

Jaarstukken West Betuwe 2023

Het plan van aanpak sportgemeente van het jaar 2025 is klaar. Deze ambitie wordt aangevlogen aan de hand van drie doelstellingen. In 2023 zijn we aan de slag gegaan met de eerste doelstelling, namelijk: In alle 26 kernen van West Betuwe zijn er in 2025 faciliteiten om georganiseerd of ongeorganiseerd te bewegen. En zoeken we gericht naar verbinding tussen kernen en doelgroepen. Volwassenen sporten steeds meer ongeorganiseerd en op die trend spelen we in. Er wordt ingespeeld op wensen en behoeften uit de kernagenda's, de eerste hand is gelegd aan een mountainbikeroute en er is een projectleider sportgemeente 2025 aangesteld.

In plan sportgemeente van het jaar komen acties om kinderen/jongeren meer te laten bewegen.

Het plan van aanpak sportgemeente van het jaar 2025 is klaar. We zijn in 2023 een Leeflab gestart. Door het opzetten van een Leeflab achterhalen we wat de motieven zijn van inactieven jongeren om deel te nemen binnen het sport- en beweegveld. Een Leeflab is een proeftuin waarin we samen oplossingen ontwerpen met inwoners, professionals uit verschillende domeinen. Het Leeflab is opgezet in een wijk waarin we zien dat de problematiek het meeste speelt. De focus binnen het Leeflab ligt op de activering van inactieven inwoners. Daarnaast zijn er containers met sportmateriaal op elke basisschool gebracht ter bevordering van beweeggedrag op de scholen. Tevens is er een begin gemaakt met de verkenning om kinderen en jongeren in de toekomst meer in beweging te krijgen. Deze verkenning is in samenwerking met Welzijn West Betuwe en GGD Gelderland-zuid.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/674/documents/16085