RV2023-098-bijlage-tweede-bestuursrapportage-2023.pdf
Tekst van het document
In 2023 borgen we de wettelijke milieutaken in het werkprogramma van de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR).
Het VTH uitvoeringsprogramma milieu voor 2023 is opgesteld en in het werkprogramma ODR 2023 verwerkt. Het werkprogramma is vastgesteld en de realisatie verloopt conform schema.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
33
Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing 4-jaar doel Versnelling van de woningbouw. Jaardoel 2023
Resultaat
Voortgang
Toelichting
We zorgen voor de realisatie van Het aantal gerealiseerde woningen per jaar. minimaal 220 nieuwe woningen in 2023, als onderdeel van het langetermijn doel van realisatie van 2600 woningen in 2030.
Op 9 mei 2023 praatten we u tijdens een beeldvormende avond bij over wonen en de woningbouwplannen in onze gemeente.
We bevorderen dat in 2023 inwoners meer kansen hebben op een passende woning in de eigen kern.
Evenwichtige spreiding van woningbouw over de verschillende kernen.
Voor bijna alle kernen hebben we woningbouwverzoeken ontvangen. Daarnaast lopen er een aantal CPO projecten onder andere in Buurmalsen en Asperen. We werken aan regelgeving met betrekking tot bijvoorbeeld zelfbewoningsplicht bij nieuwbouwwoningen.
We vergroten het aandeel sociale woningen in de woningbouw per jaar.
Percentage sociale woningen als onderdeel van de totale woningbouw en woningvoorraad.
In de Woondeal Rivierenland is opgenomen dat we vanaf het moment van sluiten van de woondeal (maart 2023) tot en met 2030 616 sociale huurwoningen gaan opleveren, waarvan naar verwachting 587 door onze corporaties. In 2023 hebben we met de corporaties besproken hoe we dit gezamenlijk gaan doen en hoe we dit kunnen vastleggen.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
34
We stellen een aanjaagteam in voor Oplevering van minimaal 2 projecten versnelling, samenwerking en lobby met flexwoningen. betrekking tot de woningbouw.
Met betrekking tot de 2 projecten waar we flexwoningen willen realiseren is met de corporaties gesproken over de onderliggende grondprijs voor de locaties. Dit is inmiddels afgerond. Door de langere levertijden worden de woningen naar verwachting in 2024 opgeleverd. Met ondersteuning vanuit het Expertteam Woningbouw van het RVO wordt in zijn algemeenheid gewerkt aan versnelling van de woningbouw waaronder de activiteiten voor het interne aanjaagteam. Dit wordt uitgewerkt in het Programma Wonen.
Realisatie tijdelijke vormen van huisvesting voor diverse groepen spoedzoekers.
Voor diverse groepen (starters, spoedzoekers, arbeidsmigranten en statushouders) wordt gewerkt aan het mogelijk maken van verschillende vormen van tijdelijke en flexibele huisvesting, bijv. tiny houses en microwoningen. Het programmaplan wonen wordt opgesteld en zal in het derde kwartaal worden afgerond. Het opstellen van de woonzorgvisie ligt op schema en is eind 2023 gereed voor bestuurlijke behandeling.
4-jaar doel We implementeren de Omgevingswet. Jaardoel 2023
Resultaat
We stellen het eerste wijzigingsbesluit Omgevingsplan op en brengen dat ter vaststelling in procedure.
In procedure gebracht Omgevingsplan.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
Voortgang
Toelichting Het tweede concept Omgevingsplan is opgeleverd, maar vraagt nog een behoorlijke aanpassing voor het klaar is om in procedure te brengen. Dit is meer werk dan op voorhand kon worden ingeschat. De beschikbare ambtelijke capaciteit wordt nu ingezet om primaire processen op orde te brengen voor inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024. Het Omgevingsplan is hier geen onderdeel van omdat een ruime termijn na 2024 geldt om het Omgevingsplan vast te stellen.
35
We werken met de intake- en Aantal initiatieven op de omgevingstafel. omgevingstafel voor de behandeling van ruimtelijke initiatieven.
De omgevingstafels zijn ingesteld en de interne werkprocessen zijn hierop aangepast. De externe communicatie is kleinschalig met direct betrokkenen opgepakt en wordt grootschaliger meegenomen bij de algemene communicatie over de inwerkingtreding van de Omgevingswet.
We stellen voor 7 kernen een ruimtelijke Aantal ter vaststelling aan de raad aangeboden kansenkaart op. ruimtelijke kansenkaarten.
Voor de kansenkaart Deil (pilotproject) is in het eerste kwartaal een participatietraject gestart. Voor Hellouw, Heukelum, Tricht, Haaften en Spijk is gestart met de voorbereiding van een kansenkaart. Per 1 oktober 2020 is een kwartiermaker aangesteld. Een plan van aanpak voor de voorbereiding op het terughalen van vergunningtaken is opgesteld en reeds vastgesteld door de stuurgroep VTH. Het college van B&W is hierover geïnformeerd. Een kaderstellend onderzoek is gestart om de wijze waarop vergunningtaken worden teruggehaald en geïmplementeerd, de voorwaarden en consequenties voor implementatie en uittreding inzichtelijk te maken. Het onderzoeksrapport wordt in december opgeleverd. College, raad en OR worden meegenomen in het proces en de impact ervan. Op 16 mei heeft een eerste beeldvormende raadsvergadering plaatsgevonden over de VTHtaken. Op 7 november vindt een tweede beeldvormende raadsvergadering plaats. Besluitvorming vindt plaats in 2024.
We bereiden het zelf gaan verlenen van Plan van aanpak voor implementatie van de vergunningen bouwen voor en we vergunningtaken. onderzoeken het ook terughalen en zelf uitvoeren van de toezicht- en handhavingstaken.
Besluitvorming over het terughalen van de toezicht- en handhavingstaken.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
Onderzoek wordt uitgevoerd in 2024. Dit is na afronding van het kaderstellend onderzoek naar de implementatie van vergunningverlening. De stuurgroep VTH is akkoord. Het college van B&W is hierover geïnformeerd.
36
Programma 10 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen 4-jaar doel De financiële sturing door bestuur en organisatie is versterkt. Jaardoel 2023
Resultaat
We willen een programma indeling die de sturing op de voor West Betuwe belangrijke thema's en opgaven ondersteunt.
Vastgestelde programma indeling voor de begrotingen vanaf 2024.
We zorgen voor een meerjarig financieel We hebben voor concrete projecten/opgaven sluitende begroting. de mogelijkheden voor subsidiëring benut.
We hebben een inschatting van de mogelijkheden voor en financiële omvang van subsidiëring voor concrete projecten/opgaven.
Onze sturing op opbrengsten en kosten is verbeterd.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
Voortgang
Toelichting Het onderzoek is afgerond en de gemeenteraad heeft de nieuwe programma indeling in zijn vergadering van april 2023 vastgesteld. We hebben voor een aantal projecten subsidies aangevraagd of de voorbereidingen hiervan in gang gezet. We hebben inmiddels meer dan 5,5 miljoen euro aan subsidies toegekend gekregen voor een tiental aanvragen. Verder zijn er recent vijf subsidieaanvragen gedaan met een waarde van 677.000 euro. Tenslotte zijn er een vijftal aanvragen in voorbereiding met een geschatte waarde van 2,5 miljoen euro. Met ondersteuning van een subsidiebureau voerden we een subsidiescan uit. Op basis van een afwegingenkader selecteerden we een aantal interessante projecten waarvoor we subsidies aanvragen. Het proces van de jaarrekening 2022 heeft inzicht gegeven welke financiële processen bijsturing behoeven. Dit gaat vooral om een tussentijdse vooruitblik op de grondexploitaties en de kapitaallasten. In 2023 sturen we hierop bij. De uitkomsten hiervan zijn in deze 2de bestuursrapportage verwerkt.
37
De actualiteit en betrouwbaarheid van onze financieel administratieve processen is in 2023 verbeterd.
Onze sturing op opbrengsten en kosten in het sociaal domein is verbeterd.
Per kwartaal monitoren we de uitgaven en inkomsten in het sociaal domein met behulp van een nieuw dashboard. Doordat de huidige contracten met de zorgaanbieders zijn verlengd hebben we nog onvoldoende grip op de tijdige facturering door alle zorgaanbieders. In het derde kwartaal startten we een project om meer financieel evenwicht in het sociaal domein te realiseren.
We hebben in 2023 (over 2022) een definitieve controleverklaring uiterlijk op het moment dat de gemeenteraad de jaarstukken 2022 vaststelt.
Het controleproces voor de jaarrekening 2022 verliep succesvol. De raad stelde in juni de jaarrekening 2022 vast. De controleverklaring maakte hier onderdeel van uit.
De rechtmatigheidsfouten blijven binnen de tolerantiegrenzen.
De rechtmatigheidsfouten bleven in 2022 binnen de tolerantiegrenzen. We ontvingen derhalve een goed keurende verklaring. We zijn volop bezig met de voorbereidingen voor de rechtmatigheidsverantwoording over 2023. Stap voor stap realiseren we de verbeteringen uit het ontwikkelplan voor de administratieve processen. Hierdoor versterken we samen met BWB het functioneren van de financiële afdeling van BWB en het samenspel met medewerkers van West Betuwe. Binnen onze organisatie gaven we een training voor budgethouders en -beheerders uit.
We zorgen dat er in 2023 concrete verbeteringen in de administratieve processen worden gerealiseerd.
De actualiteit en betrouwheid van onze financieel administratieve processen wordt ook voor de langere termijn geborgd.
Er is een nieuwe ontwikkelplan vastgesteld voor het verbeteren van de administratieve processen dat de kwaliteit op langere termijn borgt.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
Naar aanleiding van een onderzoek door een extern bureau is begin 2023 besloten om de financieel administratieve processen ook in de toekomst door Bedrijfsvoeringorganisatie West Betuwe (BWB) uit te laten voeren. De aanbevelingen die onderdeel uitmaakten van dit onderzoek zijn door BWB meegenomen in een aangescherpt ontwikkelplan. De uitvoering van dit plan loopt.
38
4-jaar doel De inrichting van onze begroting en financiële sytemen zorgt voor optimale mogelijkheden om de leefbaarheid van onze kernen te versterken. Jaardoel 2023
Resultaat
We richten onze begroting en financiële We hebben door middel van een aantal pliots systemen voor zo ver mogelijk en ervaring opgedaan met kerngericht begroten. wenselijk kerngericht in.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
Voortgang
Toelichting Het kerngericht begroten voeren we in vanaf de begroting 2024. In 2024 gaan we ervaring opdoen met pilots.
39
2. Financiële hoofdlijnen Deze bestuursrapportage is het vierde P&C-product van het begrotingsjaar 2023. De rapportage geeft inzicht in de uitvoering van de begroting 2023 bij ongewijzigd beleid, er worden dus geen beleidsmatige keuzes in voorgesteld. De rapportage geeft de onvermijdelijke mee- en tegenvallers weer die zich voordoen of worden voorzien bij het uitvoeren van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid. Wanneer de gemeenteraad de begroting vaststelt, wordt daarmee formele goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in het eerste jaar. Met de vaststelling van de Programmabegroting 2023 is dus goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in 2023. De budgettaire gevolgen van deze rapportage zijn bepalend voor de financiële ruimte die het college en de gemeenteraad hebben om het coalitieakkoord uit te voeren. Uiteraard betekent dit niet dat niet scherp is gekeken of de ingediende afwijkingen daadwerkelijk onvermijdelijk zijn. In geval van tegenvallers is het mogelijk om richting het einde van het jaar bij te sturen. Het college heeft met inachtneming van de begrotingsregels getracht zoveel mogelijk knelpunten in de uitvoering op te vangen; alleen de onvermijdelijke tegenvallers die niet kunnen worden gecompenseerd of waarvan nog niet zeker is of deze kunnen worden gecompenseerd zijn opgenomen in deze rapportage.
Het financiële beeld Bijdragen van het Rijk zijn goed voor ongeveer zestig procent van de totale inkomsten van de gemeente. Vanaf 2026 wordt het gemeentefonds niet langer via de normeringssystematiek ‘samen de trap op en samen de trap af’ geïndexeerd. Er wordt alleen een accres voor loon- en prijsontwikkelingen (LPO) verstrekt, geen volume accres. Het huidige LPO accres wordt, net als de jaren tot en met 2025, vanaf 2026 bijgesteld op basis van de jaarlijkse loon- en prijsontwikkeling zoals door CPB geraamd wordt. In de Voorjaarsnota 2023 is door het kabinet besloten om het gemeentefonds voor de volume ontwikkeling vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. De nieuwe financieringssystematiek houdt in dat het gemeentefonds vanaf 2027 wordt geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. In onderstaande tabel zijn de ontwikkelingen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2023 opgenomen die volgen uit deze rapportage. Bij de eerste bestuursrapportage 2023 was het saldo 1,3 miljoen euro negatief. De tweede bestuursrapportage 2023 laat voor ongeveer 0,8 miljoen euro meevallers zien, waardoor het verwachte resultaat 2023 ongeveer 0,5 miljoen euro negatief bedraagt.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
40
Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
Mee- en tegenvallers Gemeenschappelijke regelingen
-277
mee- en tegenvallers indexaties
0
Mee- en tegenvallers Programma 1-10
1.105
Totaal saldo 2e bestuursrapportage
829
Saldo eerste bestuursrapportage 2023
-1.291
Totaal saldo na 2e bestuursrapportage 2023
-463
Mee- en tegenvallers Op basis van nieuwe inzichten, externe factoren of de uitvoering over de eerste acht maanden van dit jaar is het nodig om de begroting bij te stellen om het door de gemeenteraad vastgestelde beleid uit te kunnen voeren. Uiteraard is in het geval van tegenvallers scherp gekeken of sprake is van een onvermijdelijke tegenvaller of dat met inachtneming van de begrotingsregels een oplossing kan worden gevonden binnen de beschikbare budgetten. We hebben de mee- en tegenvallers onderverdeeld in drie categorieën: - Gemeenschappelijke regelingen: verwerking van de resultaten van de jaarrekeningen 2022 en bestuursrapportages 2023 - Indexaties: prijsstijgingen energie, bouwkosten, maar ook CAO-verhogingen, inflatie e.d. - Overig: dit betreft de mee- en tegenvallers per programma. Daar waar het gaat om substantiële afwijkingen (minimaal 25.000 euro op programmaonderdeelniveau, conform artikel 6 van de Financieele verordening West Betuwe) worden deze toegelicht in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 3.11 staan de budget neutrale aanpassingen. Ontwikkelingen Kosten Jeugd en WMO In de eerste bestuursrapportage 2023 stelden we de budgetten voor Wmo en Jeugdzorg met een bedrag van 586.000 euro bij voor de geconstateerde prijsstijgingen 2023. Na de eerste bestuursrapportage 2023 bedraagt het totale budget ruim 23 miljoen euro.
Voor de tweede bestuursrapportage 2023 berekenden we de verwachte uitgaven over 2023. Op basis van deze doorrekening verwachten wij geen overschrijding van het budget voor 2023. Eventuele overschotten voegen we aan het einde van het jaar toe aan de Bestemmingsreserve Sociaal domein. Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
41
Bestuursrapportage Werkzaak De bestuursrapportage van Werkzaak laat extra lasten zien van in totaal ruim 1 miljoen euro. Er is op 26 september een zienswijze door de raad vastgesteld. Een deel van deze extra lasten krijgen we gecompenseerd door hogere rijksbijdragen. Deze worden bekend gemaakt bij de septembercirculaire 2023. Daarnaast wordt het definitieve BUIG-budget in oktober 2023 bekend. Op dit moment weten we dus nog niet wat de exacte financiële consequenties zijn voor Werkzaak totaal en voor onze bijdrage in het bijzonder. We verwerken de financiële consequenties in de decemberwijziging 2023. Grondexploitaties De grondexploitaties zijn bij het MPG 2023 (jaarrekening 2022) geactualiseerd. Voor de uitgangspunten en parameters is rekening gehouden met het gemiddeld advies van Metafoor Outlook grondexploitatie 2023. Recentelijk is het kwartaalbericht grondexploitaties van het tweede kwartaal 2023 van Metafoor verschenen. De prijzen lijken te stabiliseren en de gehanteerde percentages houden redelijk stand. De verwachting is dat de rente voor de komende jaren hoger is dan nu meegenomen in de grondexploitaties. Op basis van een eerste interne berekening zien we dat de rente over 2023 naar verwachting 0,73% (in plaats van 1,5% bij MPG 2023) zal zijn.
Vanaf 2024-2027 komt de nieuwe berekening uit op 2%, hetgeen hoger is dan het toegerekende percentage van 1,5-1,7% in het MPG 2023. Dit heeft met name effect op complexen met hogere boekwaarden en een langere doorlooptijd zoals De Plantage, Hondsgemet-Noord, Slingerbos en Molenblok. In de risico-reservering (paragraaf weerstandsvermogen) bij de jaarrekening 2022 is rekening gehouden met mogelijke prijs-, kosten- en rentestijgingen en ook langere doorlooptijden. Bij de aanstaande herziening van de grondexploitaties per 1-1-2024 (MPG 2024) worden de parameters opnieuw bepaald en vervolgens meegenomen in de actualisaties.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
42
3. Toelichting op de afwijkingen Gemeenschappelijke regelingen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
1. Gemeenschappelijke regelingen Jaarrekening 2022 - Regionaal Archief Rivierenland (RAR)
23
Jaarrekening 2022 - Werkzaak Rivierenland
273
Jaarrekening 2022 - Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)
91
Jaarrekening 2022 - Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)
21
Jaarrekening 2022 - Regio Rivierenland
5
Werkprogramma 2023 - Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)
-374
Bestuursrapportage 2023 - Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)
-202
Voortgangsrapportage 2023 - Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB)
-114
Totaal GR-en
-277
1. Gemeenschappelijke regelingen Jaarresultaten Regionaal Archief Rivierenland (RAR) De jaarrekening 2022 sloot af met een positief resultaat van 179.617 euro. Hiervan is een bedrag van 75.000 euro toegevoegd aan een bestemmingsreserve voor de realisatie van de nieuwe website. Het restant van 104.617 euro wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Het incidentele voordeel voor de gemeente West Betuwe door deze uitkering bedraagt 23.515 euro.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
43
Werkzaak Rivierenland De jaarrekening 2022 sloot af met een positief resultaat van 1.574.800 euro. Dit resultaat wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Het incidentele voordeel voor West Betuwe door deze uitkering bedraagt 272.700 euro. Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) De jaarrekening 2022 sloot af met een positief resultaat van 433.514 euro. Dit resultaat wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Het incidentele voordeel voor West Betuwe door deze uitkering bedraagt 90.756 euro Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) De jaarrekening van de BSR sloot af met een positief saldo. Dit bedraagt voor West Betuwe 21.000 euro. Regio Rivierenland De jaarrekening 2022 sloot af met een positief resultaat van 535.000 euro (inclusief contractgestuurde dienstverlening). Hiervan is een bedrag van 76.000 euro bestemd voor de dekking van de uitvoeringskosten Regio Deal en de kosten van zwangerschapsverlof. Het overige deel wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Het incidentele voordeel voor West Betuwe door deze uitkering bedraagt 5.384 euro. Werkprogramma 2023 Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) De bijdrage aan de ODR zal naar verwachting 374.000 euro hoger uitvallen. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door hogere inzet op toezicht en handhaving Golfbaan 152.000 euro, Dijkversterking 60.000 euro en Veiligheidsbeleid (ondermijning) 16.000 euro en bouw 146.000 euro.
Bij de Dijkversterking zien we veel vergunningaanvragen en meldingen grondverzet, deze laatste vragen met name voor het dijkvak GOWA ook extra toezicht. Bij bouw zien we een grotere toename in het aantal aanvragen van kleine bouwplannen. Het aantal aanvragen voor grotere bouwplannen stagneert. Relatief gezien kosten kleine plannen meer inzet. Bestuursrapportage Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) De bijdrage voor 2023 voor de BSR stijgt met ruim 25% in 2023. Dit komt door de hogere proceskostenvergoedingen en extra uitvoeringskosten ten behoeve van de WOZ-bezwaren. Daarnaast is er een kostenstijging als gevolg van cao-afspraken en door leveranciers doorberekende indexaties. Voortgangsrapportage Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB) Via de voortgangsrapportage 2023 heeft BWB incidenteel extra geld gevraagd voor de doorontwikkeling van de organisatie tot een robuuste uitvoeringsorganisatie. Deze kosten zijn noodzakelijk voor een goede dienstverlening. Daarnaast is het nodig om de formatie van de verbijzonderde interne controlefunctie structureel uit te breiden voor een goede implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording. Het aandeel van West Betuwe in deze meerkosten is in 2023 een bedrag van 113.964 euro. Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
44
Indexaties Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
Indexaties 1. Energielasten
-640
2. Omgevingsdienst Rivierenland
-175
3. Vergoeding beheer en onderhoud sportvelden
-20
4. Dienstverleningsovereenkomst Wmo/jeugd Regio Rivierenland
-60
5. Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB)
-259
Stelpost Prijsstijgingen
1.154
Totaal indexaties
0
De volgende mutaties brengen we ten laste van de stelpost Prijsstijgingen. 1. Energielasten In de eerste bestuursrapportage 2022 zijn de energielasten voor 2022 en 2023 aangepast in verband met de gestegen prijzen. Toen werd voor elektra uitgegaan van een leveringstarief (exclusief btw en energiebelastingen) per kWh van 15 cent voor 2022 en 14 cent voor 2023. En voor gas van 59 cent per m3 voor 2022 en 54 cent voor 2023. In werkelijkheid is de situatie voor 2023 nog verder verslechterd en bedragen de tarieven voor elektra en gas respectievelijk 41 cent en 1,45 euro. Voor 2023 is er sprake van een stijging van de lasten met 594.000 euro. Daarnaast is er sprake van een afrekening over voorgaande jaren van 46.000 euro. Voor 2024 wordt nu voor elektra een leveringstarief van 20 cent verwacht en voor gas van 71 cent. De actualisatie voor 2024 betrekken we bij de eerste bestuursrapportage 2024. 2. Omgevingsdienst Rivierenland In de begroting 2023 van de ODR is nog geen rekening gehouden met de hoge loonkosten als gevolg de afgesloten CAO. Daar tegenover staat dat er binnen de lopende begroting van de ODR ruimte is ontstaan. Er is sprake van voordelen op de lumpsum complexe bedrijven, reiskosten, budget personele regelingen, ict ontwikkelbudget en ontvangen rente. In de Bestuursrapportage van de ODR is een extra bijdrage voor onze gemeente opgenomen van 175.000 euro.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
45
3. Vergoeding beheer en onderhoud sportvelden Onlangs zijn de vergoedingen beheer en onderhoud sportvelden betaald. Deze vergoedingen zijn overeenkomstig de afgesloten overeenkomsten met de sportverenigingen geïndexeerd met in totaal 20.000 euro. 4. Dienstverleningsovereenkomst Wmo/jeugd Regio Rivierenland Het college heeft besloten om per 1 juli een nieuwe dienstverleningsovereenkomst Wmo/jeugd met de Regio Rivierenland aan te gaan. De extra kosten bedragen 60.000 euro in 2023. 5. Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB) In de begroting 2023 van de Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe is nog geen rekening gehouden met de hoge loonkosten als gevolg van de afgesloten CAO en andere prijsstijgingen als gevolg van de hoge inflatie. Dit resulteert in een extra bijdrage van ruim 259.000 euro.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
46
Overige mee- en tegenvallers
Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023 Saldo
1. Verkiezingen
-140
2. Medische advisering
-40
3. Werving en selectie
-50
4. Griffie
-236
5. Ziektevervanging
-218
6. Overige kleine verschillen
-17
Totaal programma
-701
1. Verkiezingen
De Tweede Kamerverkiezingen op woensdag 22 november 2023 waren op voorhand niet voorzien en in de begroting geraamd. In maart 2023 waren er ook (reguliere) verkiezingen. Daarom is er extra budget nodig. En is er een incidenteel nadeel te verwachten van 140.000 euro. Het Rijk vergoedt deze extra verkiezingen niet. 2. Medische advisering Per 1 januari 2023 is de nieuwe ARBO dienst gestart (aansluiting bij een ARBO dienst is wettelijk verplicht). De ARBO dienst zorgt voor een kwalitatieve goede ondersteuning en advisering aan de werkgever op het gebied van ziekteverzuim, arbeidsomstandigheden en begeleiding aan het personeel. In het kader van de (Verzuim)Wet Verbetering Poortwachter zijn arbeidsdeskundige onderzoeken en 2e spoor trajecten (herplaatsingsonderzoek) noodzakelijk. Het doel is verzuim zo laag mogelijk te houden en zieke medewerkers zo snel mogelijk te re-integreren. De verwachting is een eenmalige overschrijding van 40.000 euro
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
47
3. Werving en selectie Een krappe arbeidsmarkt heeft tot gevolg dat we meer inspanning moeten leveren om aan goed gekwalificeerd personeel te komen. Ook zorgt een krappe arbeidsmarkt ervoor dat een hogere uitstroom van personeel praktijk is. Om hierop te anticiperen is een team flexibele kern bestaande uit vaste medewerkers opgezet. Het inrichten van dit team heeft qua arbeidsmarktcampagne een groot beslag gelegd op capaciteit en kosten. Deelname aan de Carrièrebeurs heeft geleid tot het succesvol invullen van meerdere vacatures. Ook ondersteuning door extra expertise bij het benutten van social media levert een bijdrage aan de naamsbekendheid als werkgever. Dit alles heeft geleid tot fors hogere kosten op het gebied van Werving. De verwachting is een eenmalige overschrijding van 50.000 euro. 4. Griffie In 2023 zijn er extra kosten voor de griffie. Dit komt door inhuur vanwege langdurige ziekte, openstaande vacatures en zwangerschapsverlof. Daarnaast heeft de werkgeverscommissie besloten dat per 1 september 2022 de formatie van de Griffie is uitgebreid. De kosten hiervan (41.000 euro) zijn nog niet structureel verwerkt in de begroting 2023 en verder. In de begroting 2024 verwerken we deze uitbreiding ook. In totaal verwachten we een overschrijding van 236.000 euro. 5. Ziektevervanging Het ziekteverzuimpercentage bedraagt op dit moment 6 procent.
Van dit percentage betreft meer dan de helft middellang of lang verzuim. Voor structurele afwezigheid was een budget beschikbaar van 51.828 euro. We gaan dit bedrag inzetten voor vitaliteitsbeleid om hierdoor het ziekteverzuim terug te dringen. Binnen andere budgetten is beperkt ruimte beschikbaar voor de noodzakelijke ziektevervanging. Voorgesteld wordt het bestaande budget incidenteel met 218.000 euro op te hogen. 6. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Dit betreft kosten voor ondersteuning portefeuillehoudersoverleg Ruimte van de Regio Rivierenland (17.000 euro).
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
48
Programma 2 Veiligheid Geen financiële afwijkingen.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
49
Programma 3 Verkeer en vervoer Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
1. Vrijval voorziening Zwerfafval
112
2. Oliesporen en schade
-50
3. Bijdrage mobiliteitsagenda verkeer
30
4. Digitaal parkeervergunningensysteem
-35
Totaal programma
57
1. Vrijval voorziening Zwerfafval In de afgelopen jaren is er geld ontvangen voor de aanpak van zwerfafval en toegevoegd aan de voorziening Zwerfafval, dat gelabeld is volgens de Nedvang/Raamovereenkomst. Aangezien deze regeling is beëindigd en er een afsluitende verantwoording is opgesteld, is er geen vereiste meer om een aparte voorziening hiervoor in stand te houden. Er is geen terugbetalingsverplichting. Daarom valt het resterende saldo van 112.000 euro vrij ten gunste van het resultaat. 2. Oliesporen en aanrijding schade brugleuningen In het budget is rekening gehouden met 2 á 3 oliesporen per jaar, maar in 2023 waren het er aanzienlijk meer dan gebruikelijk. De in totaal 8 oliesporen zijn gereinigd door een gespecialiseerde aannemer. Na het verbod op lachgasflessen is er een substantiële toename van de dumping van deze flessen. Daarnaast zijn er diverse en meer dan gebruikelijke gedumpte olievaten opgehaald na een melding. De in totaal 100 gedumpte flessen en olievaten moesten afgevoerd worden door een gespecialiseerd bedrijf. In 2023 is er aan een 2-tal brugleuningen schade ontstaan door een aanrijding met waarschijnlijk een vrachtwagen. Hierdoor is er substantiële schade ontstaan die i.v.m. de veiligheid uiteraard spoedig hersteld moest worden. In geen van bovenstaande gevallen hebben we de schade op de veroorzaker kunnen verhalen.
Oliesporen Lachgasflessen / olievaten Brugleuningen Totaal
7.500 euro 12.500 euro 30.000 euro 50.000 euro
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
50
3. Bijdrage mobiliteitsagenda verkeer De mobiliteitsagenda 2018-2022 vanuit de Regio Rivierenland is afgerond. Het restant wordt verdeeld naar rato en teruggeboekt naar de betrokken gemeenten. Voor West Betuwe betekent dit een eenmalig voordeel van ongeveer 30.000 euro. De reguliere budgetten zijn nodig voor de aankomende jaren voor de realisatie van de Mobiliteitsagenda 2023-2026. 4. Digitaal parkeervergunningensysteem Samen met BWB en de gemeentes Tiel en Culemborg doen wij een onderzoek voor gezamenlijk inkopen van een digitaal parkeervergunningensysteem. Voor extra onderzoeken en inrichtingskosten voor het (solitaire) systeem is 35.000 euro extra benodigd. De exacte hoogte van de kosten zijn afhankelijk van de beslissing om gezamenlijk of alleen in te kopen. Dit geldt ook voor de periode 2023 of 2024. Structurele kosten voor het systeem zelf nemen wij mee bij de eerste bestuursrapportage 2024 en de perspectiefnota 2025.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
51
Programma 4 Economie Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
1. Rentetoevoeging verliesvoorziening Hondsgemet-Noord
64
2. Overige kleine verschillen
40
Totaal programma
104
1. Rentetoevoeging verliesvoorziening Hondsgemet-Noord In de conceptversie van de jaarrekening 2022 was een verliesvoorziening getroffen voor de grondexploitatie Hondsgemet-Noord. In de definitieve versie was deze voorziening niet meer nodig en daarmee vervalt ook de verplichte jaarlijkse rentetoevoeging van 2 procent aan deze voorziening. 2. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Het jaardoel duidelijkheid geven over het toestaan van nieuwe functies op bedrijventerreinen kan niet worden gerealiseerd, omdat het traject van de “Gelderse Puzzel “ hogere prioriteit heeft gekregen. Hierdoor kan het budget afgeraamd worden met 20.000 euro. Het budget voor het uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme kan eenmalig verlaagd worden met 20.000 euro. We maken dit jaar minder kosten voor o.a. netwerkbijeenkomsten Recreatie en Toerisme en voor de klompenpaden.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
52
Programma 5 Onderwijs Geen financiële afwijkingen.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
53
Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
1. Vervanging inventaris gymzaal Vuren
-70
2. Extra inzet onderhoud openbaar groen
-30
3. Boomveiligheidscontroles en snoeiwerkzaamheden
-44
4. Overige kleine verschillen
5
Totaal
-139
1. Vervanging inventaris gymzaal Vuren In oktober 2023 is besloten om de gymzaal Vuren als crisis noodopvang te gebruiken voor 3 maanden. De noodzaak was hoog waardoor we snel moesten handelen en zijn de gymtoestellen van zowel de gemeente als van gymvereniging Odi door de gemeente verwijderd en opgeslagen. Bij terugplaatsing is gebleken dat de gymtoestellen tijdens opslag zijn aangetast door vocht en schimmel, waardoor bijna alle gymtoestellen zijn afgekeurd. Gymvereniging Odi heeft de gemeente aansprakelijk gesteld voor hun afgekeurde toestellen, 50.000 euro. Het vervangen van de afgekeurde toestellen van de gemeente bedraagt 20.000 euro. In totaal is dit een incidenteel tekort van 70.000 euro. 2. Extra inzet onderhoud openbaar groen als gevolg van weersomstandigheden Door extreme weersomstandigheden dit jaar vallen de onderhoudskosten hoger uit. Als gevolg van de extreme droogte in het voorjaar heeft alle beplanting extra water nodig had om verdroging te voorkomen. Dit is veel meer geweest dan in de reguliere planning is opgenomen. Daarnaast heeft de warme bodem na het groeizame voorjaar en de vele regenval er toe geleid dat er een extreme groeispurt heeft plaatsgevonden in en rond de zomervakantie. Hierdoor is er meer externe inzet en zijn er 3 extra maairondes benodigd. De totale extra kosten bedragen 30.000 euro (incidenteel). 3.
Boomveiligheidscontroles en snoeiwerkzaamheden Om te voldoen aan onze zorgplicht zijn we verplicht elk jaar een boomveiligheidscontrole (BVC) te houden. In het huidige beheerplan is hiervoor geen budget opgenomen. De BVC is dit jaar in het deelgebied uitgevoerd waar het meeste achterstallig onderhoud aan de orde was. Inclusief de hieruit voortvloeiende werkzaamheden is het niet meer mogelijk de kosten binnen de reguliere budgetten op te vangen. De kosten hiervoor bedragen 20.000 euro. Uiteraard worden deze kosten in het nieuwe beleidsplan wel meegenomen.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
54
Doordat er zich een hoger risico voordeed als gevolg van de voorjaarsstorm en de droogte van de afgelopen jaren is er een extra veiligheidsinspectie en snoeironde ingezet. Deze kon niet opgevangen worden door eigen personeel in verband met een samenloop van werkzaamheden en personeelstekort. De meerkosten voor deze werkzaamheden bedragen 24.000 euro. 4. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Dit betreft kosten (15.000 euro) voor onderhoud van een verouderde vrachtwagen (i.v.m. leveringsproblemen is deze nog niet vervangen). Het budget voor monumentenbeleid kan incidenteel met 20.000 euro verlaagd worden omdat het beroep dat monumenteneigenaren tot nu toe doen op de gemeentelijke subsidieregeling achterblijft op de beschikbare middelen.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
55
Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
1. Energienoodfonds maatschappelijke organisaties
294
2. AVRES
-88
Totaal
206
1. Energienoodfonds maatschappelijke organisaties Op 27 september 2022 heeft de raad de motie Energienoodfonds West Betuwe aangenomen. Om hier uitvoering aan te geven is (onder andere) de tijdelijke 'Subsidieregeling energiecompensatie maatschappelijke organisaties met accommodatie' opengesteld. Hierdoor hebben we maatschappelijke organisaties met een eigen accommodatie financieel ondersteund die in de problemen kwamen door de gestegen energielasten. Er is 300.000 euro beschikbaar gesteld vanuit de raad. Tegelijkertijd hebben we vanuit de provincie Gelderland een bijdrage (200.000 euro) gekregen voor deze taak. In totaal hebben we 500.000 euro. De subsidie van de provincie (van 200.000 euro) mogen we ook inzetten voor verduurzamingsmaatregelen die gedaan zijn in 2022 en 2023. Het bedrag van de provincie is volledig ingezet voor verduurzamingsmaatregelen en energiebesparingsmaatregelen. Een bedrag van 144.000 euro heeft betrekking op het jaar 2022. Het resterende gedeelte van 56.000 euro hebben we dit jaar uitgegeven. Omdat het boekjaar 2022 reeds is afgesloten valt dit bedrag nu vrij. Van de 300.000 euro die de raad beschikbaar heeft gesteld, geven we naar verwachting 150.000 euro uit in 2023, waardoor de overige 150.000 euro kan vrijvallen. In totaal valt er 294.000 euro vrij. 2.
Avres Bedrijfsvoeringskosten: In 2019 heeft de raad van de gemeente West Betuwe besloten om uit te treden uit de Gemeenschappelijke Regeling Avres. Avres voert nog voor een klein gedeelte de participatiewet uit voor inwoners van de gemeente West Betuwe (voorheen Lingewaal). Omdat de inwoners met een SWindicatie die woonachtig zijn in de gemeente Lingewaal (West Betuwe) in de toekomst ook werkzaam zijn bij Avres, blijven we een bijdrage leveren. Dit bedrag is begroot op 185.000 euro. De werkelijke kosten voor dit jaar zijn 203.000 euro. Dit komt neer op een tekort van 18.000 euro. Vanaf 2024 volgt er een nieuwe samenwerkingsovereenkomst. Omzetafname Avres: Er is een DVO opgesteld met Avres over de omzetafname bij Avres. Dit komt voort uit de fusie van West Betuwe. De voormalige gemeente Lingewaal is uit de GR Avres gestapt en de gemeente West Betuwe staat nog steeds garant voor een bepaalde omzetafname van diensten bij Avres. Als hier niet aan wordt voldaan, betaalt de gemeente West Betuwe bij om het tekort te dichten. Dat is voor 2023 een nadeel van 70.000 euro. In 2024 gaat een nieuwe samenwerkingsovereenkomst in.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
56
Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
1. Opbrengst begrafenisrechten
-84
Totaal
-84
1. Opbrengst begrafenisrechten De opbrengsten van de graf- en begraafrechten blijven achter ten opzichte van de prognose. Er zijn minder grafrechten uitgegeven, omdat er minder mensen zijn overleden, minder mensen kiezen voor begraven en omdat er minder grafrechten zijn verlengd. De verwachting is dat er dit jaar 84.000 euro minder inkomsten zijn.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
57
Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
1. Leges omgevingsvergunningen
145
2. Terugbetalen subsidie Hart voor Vuren
-166
3. Overige kleine verschillen
-15
Totaal
-36
1. Leges omgevingsvergunningen Het aantal aanvragen voor grotere bouwplannen stagneert. Relatief gezien kosten kleine plannen meer inzet. De verwachting is dat de kleinere bouwplannen in de tweede helft van 2023 extra legesinkomsten opbrengen van 145.000 euro. 2. Afhandeling subsidie Hart voor Vuren De grondexploitatie van het project Hart voor Vuren is in de jaarrekening 2021/MPG 2022 afgesloten. De provincie Gelderland had een subsidie toezegging gedaan voor dit project van maximaal 500.000 euro. Eind 2022 heeft de gemeente de documenten (inclusief accountantscontrole) ten behoeve van de definitieve beschikking van de subsidie aan de provincie gestuurd. De provincie heeft in het tweede kwartaal de definitieve beschikking aan de gemeente gestuurd. Hieruit blijkt dat de gemeente maximaal 333.783 euro aan subsidie verkrijgt voor het project Hart voor Vuren. Dit betekent dat de gemeente een verlies moet nemen van 166.000 euro. 3. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Dit betreft extra kosten voor beheer woonwagens (15.000 euro). Kredietaanvraag Skaeve Huse Voor Skaeve Huse zijn aan het bouw- en woonrijp maken van de locatie kosten verbonden. In 2020 is hiervoor een krediet door u beschikbaar gesteld. Vanwege de stijgende bouwkosten zijn de kosten verbonden aan het bouw- en woonrijp maken geactualiseerd naar prijspeil 2023.
De kostenraming voor het bouw- en woonrijp maken komt nu uit op een totaalbedrag van 298.000 euro. Het beschikbare krediet bedraagt 122.000 euro. Voorgesteld wordt het investeringskrediet met 176.000 euro te verhogen. Dit leidt tot structurele extra lasten van 21.120 euro vanaf 2025. Dit verwerken we in de eerste begrotingswijziging 2024.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
58
Programma 10 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
1. Vrijval onvoorzien
100
2. Vrijval stelpost Areaalontwikkelingen
283
3. Algemene Uitkering en onroerende zaakbelastingen
185
4. Vrijval taakmutaties Algemene Uitkering
85
5. Huuropbrengsten gemeentelijke eigendommen
116
6. Kapitaallasten
664
7. Vrijval stelpost prijsstijgingen
263
Totaal
1.697
1. Vrijval Onvoorzien
Conform het BBV (Besluit Begroten en Verantwoorden) hebben we een post Onvoorzien. Het restantbudget op deze post (100.000 euro) valt vrij ten gunste van het begrotingssaldo. 2. Vrijval stelpost Areaaluitbreiding
Vanuit de algemene uitkering reserveren we jaarlijks een bedrag voor extra kosten als gevolg van areaaluitbreidingen. Deze stelpost hebben we in 2023 niet geheel nodig. Derhalve kan er in 2023 incidenteel 283.000 euro vrijvallen.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
59
3. Algemene uitkering (septembercirculaire 2023) en OZB-opbrengsten Bedragen x 1.000 euro
Effect op begrotingsjaar
Saldo 2023
Uitkeringsjaar 2021 (actualisatie maatstaven)
-8
Uitkeringsjaar 2022 (actualisatie maatstaven)
54
Uitkeringsjaar 2023 (Septembercirculaire 2023)
279
Uitkeringsjaar 2021 (definitieve vaststelling WOZ-capaciteit 2021)
-68
Uitkeringsjaar 2022 (actualisatie WOZ-capaciteit 2022)
-73
Totaal netto effect
185
Voor 2021 en 2022 zijn de maatstaven (exclusief WOZ-capaciteit) geactualiseerd en dit levert voor het jaar 2021 een nadeel op van 8.000 euro en voor 2022 een voordeel van 54.000 euro. De op Prinsjesdag verschenen Septembercirculaire 2023 levert voor 2023 een voordeel op van 279.000 euro. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de bijlage. Nadelen zijn er te melden ten opzichte van de WOZ-capaciteit. Gemeenten krijgen minder geld uit het gemeentefonds als ze veel vermogen hebben om belastingen te heffen. Het vermogen bestaat uit de WOZ-waarde van onroerende zaken in de gemeente, berekend tegen een tarief dat voor alle gemeenten hetzelfde is. Van het CBS is onlangs het overzicht ontvangen van de definitieve WOZ-waarden voor 2021. Ten opzichte van de inschattingen bij de jaarrekening 2022 moeten we iets meer terug betalen. Dit werkt ook door naar 2022. Voor 2023 is het effect meegenomen bij de Septembercirculaire 2023. Bij de jaarrekening 2022 zijn we uitgegaan van de vastgestelde waardes voor 2020 door het CBS en is als waardestijging naar 2021 uitgegaan van het verschil tussen de OZB-waarden 2021 en 2020 volgens de BSR (490 miljoen euro). De definitieve vaststelling door het CBS resultaat in een toename van de WOZwaarden met 558 miljoen. Bij de voorgaande vaststelling zat er nagenoeg geen verschil tussen de waarde ontwikkeling volgens de BSR en het CBS.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
60
Mutaties totale WOZ- en OZB-waarde
Woningen
bedragen in miljoenen euro
eigenaren
Niet-
Niet-
Totaal
woningen
woningen
eigenaren
gebruikers
Mutatie WOZ-waarde van 2020 naar 2021
507
15
36
558
Mutatie OZB-waarde van 2020 naar 2021
478
-3
15
490
Verschil
29
18
21
68
Mutatie WOZ-waarde van 2019 naar 2020
218
100
74
392
Mutatie OZB-waarde van 2019 naar 2020
392
3
4
399
Verschil
-174
97
70
-7
Hoewel de verschillen vast staan, zullen we nog proberen te achterhalen waar dit vandaan komt. Zodat we dit bij de komende jaarrekening kunnen betrekken. 4. Vrijval taakmutaties Algemene Uitkering In het gemeentefonds krijgen we geld voor bepaalde (nieuwe) taken. Dit noemen we taakmutaties. Een deel van de taakmutaties kan in 2023 vrijvallen omdat we deze budgetten niet nodig hebben voor de uitvoering van deze taken. Dit is al opgenomen in onze reguliere budgetten. Dit resulteert in een vrijval van 85.000 euro. 5. Huuropbrengsten gemeentelijke eigendommen
In verband met een naheffing, extra verhuur van gemeentelijke panden voornamelijk voor opvang van Oekraïense vluchtelingen en nieuwkomers en de jaarlijkse huurindexatie komt de post huuropbrengsten hoger uit. Voor de invoering van een geautomatiseerd vastgoedadministratie is nog een kostenpost geraamd van 50.000 euro. Daarmee komt de meeropbrengst op de post huuropbrengsten uit op 116.000 euro. Verkoop Vastgoed In de Perspectiefnota 2023 is een taakstelling verkoopopbrengst Vastgoed opgenomen van 1.000.000 euro voor o.a. de verkoop van Kuipershof 4/6 en het voormalig politiebureau. Er wordt echter overwogen de gebouwen in te zetten voor de huisvestingstaakstelling voor nieuwkomers. Verkoop van de panden of één van de panden wordt dan uitgesteld. Verhuur van de gebouwen of één van de gebouwen levert een huuropbrengst op. De hoogte daarvan is begin september 2023 nog niet bekend. De taakstelling wordt dit jaar niet gehaald. Voorgesteld wordt om dit nadeel in 2023 te onttrekken uit de algemene reserve en de (eventuele) winst in 2024 weer ten gunste te brengen van de algemene reserve.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
61
6. Kapitaallasten Rentelasten We hebben de rentelasten geactualiseerd wat resulteert in een (incidenteel) voordeel van 624.000 euro. bedragen x € 1.000 Lagere te betalen rentelasten
1.386
Hogere ontvangen rentebaten
265
Lagere te betalen (netto) rentelasten
1.651
Lagere doorbelasting rente aan grondexploitatie
-401
Lagere doorbelasting rente aan WRP
-542
Lagere toerekening rente inzet eigen vermogen aan WRP
-84
Totaal
624
De verdeling van het voordeel van 624.000 euro over de programma's is als volgt: bedragen x € 1.000 Programma
Lasten
Baten
Saldo
1. Bestuur en Ondersteuning
8
0
8
2. Veiligheid
0
0
0
3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat
199
0
199
4. Economie
44
0
44
5. Onderwijs
514
0
514
6. Sport, Cultuur en Recreatie
122
0
122
7. Sociaal Domein en Volksgezondheid
260
0
260
8. Duurzaamheid en Milieu
-73
0
-73
9. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing
23
0
23
10.Financiering en Algemene dekkingsmiddelen
-738
265
-473
Totaal
359
265
624
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
62
Afschrijvingslasten We hebben de afschrijvingslasten geactualiseerd wat resulteert in een (incidenteel) voordeel van 40.000 euro. bedragen x € 1.000 Programma 1. Bestuur en Ondersteuning 2. Veiligheid
Lasten
Baten
Saldo
0
0
0
0
0
0
3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat
151
-107
43
4. Economie
26
-26
0
5. Onderwijs
69
-72
-3
6. Sport, Cultuur en Recreatie
61
-61
0
7. Sociaal Domein en Volksgezondheid
0
0
0
8. Duurzaamheid en Milieu
0
0
0
9. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing
0
0
0
10.Financiering en Algemene dekkingsmiddelen
0
0
0
307
-267
40
Totaal 7. Vrijval stelpost Prijsstijgingen
Vanuit het gemeentefonds wordt de compensatie voor loon- en prijsontwikkelingen (LPO) geraamd op een afzonderlijke stelpost. Voor 2023 kan het restant van deze stelpost vrijvallen ten gunste van het resultaat.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
63
Budgetneutrale aanpassingen Carpoolplaats Enspijk Het college heeft eind 2022 een principebesluit genomen over een carpoolplaats in Enspijk. Een carpoolplaats is een maatregel om het verkeer in de spits op de A2 tussen Deil en Vught te verminderen. Hiervoor is een overeenkomst gesloten met het rijk. Het rijk stelt ongeveer 785.000 euro ter beschikking voor de realisatie van de carpoolplaats. Gemeente West Betuwe onderzoekt nu de haalbaarheid van het project (milieueffecten) en kijkt samen met bewoners of er draagvlak is, of hoe draagvlak kan ontstaan voor deze ontwikkeling (participatie). Herinrichting Rijksstraatweg (tussen de A15 en de spoorlijn in Meteren / Geldermalsen) Dit project 'Herinrichting Rijksstraatweg' moet worden opgestart om de weg opnieuw en veilig in te richten. Dit betekent een nieuwe weginrichting, bestrating, groen en alles wat erbij komt kijken. Dit gebeurt integraal en met een teamoverstijgende aanpak (beheer, verkeer, realisatie). Vanwege de subsidiemogelijkheden die er zijn, vragen we vooruitlopend op de in te dienen subsidieaanvraag een voorbereidingskrediet van 200.000 euro beschikbaar te stellen. Voorgesteld wordt dit bedrag te dekken uit de reserve 'Grote Infrastructurele projecten'. Daarmee bereiden we het werk van ingeschat 2,5 miljoen euro voor, waar wij vervolgens 65 procent subsidie op kunnen ontvangen.
Het verkrijgen van deze subsidie kan als voorwaarde aan het gemeentelijk werkkrediet worden gekoppeld. Herinrichting Langstraat Noord Tricht Het college heeft besloten om de Langstraat Noord (gedeelte tussen Hooglandscheweg en spoorwegovergang te Tricht) te gaan herinrichten. Gevraagd wordt om hiervoor een krediet beschikbaar stellen van 482.000 euro. De structurele kapitaallasten van 16.000 euro kunnen te laste gebracht worden van het exploitatiebudget spoor. Uitloop planning verkoop en sloop werven De ontwikkeling van de nieuwe gemeentewerf loopt in de ontwerpfase vertraging op. Hierdoor worden de werkzaamheden met betrekking tot sloop/sanering (536.000 euro) en de verkoop van de gebouwen (geraamd 2,45 miljoen euro) niet zoals gepland in 2023 uitgevoerd. Eind 2023 wordt het definitief ontwerp afgerond en zal voorbereiding voor de aanbesteding voor de uitvoering starten. Deze uitvoering loopt door tot en met 2025. De planning met betrekking tot de sloop/sanering en verkoop van de gebouwen schuift daarmee naar verwachting door naar boekjaar 2025 en is budgettair neutraal. Areaal uitbreiding groen Het groenareaal is toegenomen door de verdere uitbreiding van De Plantage en uitbreidingen in diverse kernen. Het betreft 65 bomen, 1.000 m2 beplanting en 1.000 m2 gras.
De structurele onderhoudskosten hiervoor bedragen 11.500 euro en moeten worden toegevoegd aan de post onderhoud openbaar groen (10.000 euro) en onderhoud bomen (1.500 euro). Dit bedrag ten laste brengen van de post areaaluitbreiding.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
64
Startersleningen Het gemeentelijk fonds bij de SVn is een revolverend fonds. De afgelopen jaren is het fonds steeds aangevuld met aflossingen. Maar de aflossingen van de startersleningen komen niet zo snel terug, er geldt een terugbetalingstermijn van 30 jaar. Er komen nu onvoldoende gelden terug om ook continu startersleningen te kunnen blijven verstrekken. Het gemeentelijk fonds staat nu in de min, ruim 124.000 euro. De toewijzing van leningen loopt gewoon door. Sinds 1 januari 2019 zijn er in totaal 68 startersleningen verstrekt. Dit jaar zijn er tot nu toe 14 startersleningen verstrekt. Een starterslening bedraagt maximaal 30.000 euro. Gelet op het coalitieakkoord is er de bestuurlijke wens om de starterslening te blijven verlenen. Voorgesteld wordt om het gemeentelijk fonds aan te vullen met een bedrag van 750.000 euro. Daarmee kunnen er in 2023 en 2024 jaarlijks zo’n 20 leningen verstrekt worden. Wet Inburgering Van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ontvangen we dit jaar voorlopig 530.570 euro voor de uitvoering van de Wet Inburgering. Zowel de inkomsten als uitgaven moeten nog in de begroting worden opgenomen, waardoor het voor de begroting budget neutraal is.
SPUK BREED (Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026) Van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ontvangen we over de periode 2023-2026 3.306.000 euro voor versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. Zowel de inkomsten als de uitgaven moeten nog in de begroting 2023-2026 worden opgenomen, waardoor het voor de begroting budget neutraal is. SPUK onderwijshuisvesting ontheemden Van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ontvangen we een doeluitkering voor onderwijshuisvesting ontheemden. Deze SPUK loopt tot 31 juli 2023. In 2023 is nog 174.000 euro te besteden. Met de doeluitkering investeren we in de locatie voor het nieuwkomersonderwijs in Geldermalsen. De middelen die voor de einddatum niet besteed zijn, vordert het ministerie terug. Zowel de inkomsten als de uitgaven moeten nog in de begroting worden opgenomen, waardoor het voor de begroting budget neutraal is. SPUK inhalen Covid-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Van het Ministerie voor Basis-. Voorgezet Onderwijs en Media ontvangen we een doeluitkering voor inhalen Covid-19 gerelateerde onderwijsvertragingen. Deze SPUK loopt tot 31 juli 2025. Met deze doeluitkering is het gemeentelijk deel van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) ingevuld.
Van de totale doeluitkering is vanaf 2023 nog 434.500 euro te besteden. De middelen die voor de einddatum niet besteed zijn, vordert het ministerie terug. Zowel de inkomsten als de uitgaven moeten nog in de begroting worden opgenomen, waardoor het voor de begroting budget neutraal is. SPUK Onderwijsachterstandenbeleid Van het Ministerie voor Basis-. Voorgezet Onderwijs en Media ontvangen we een doeluitkering van 858.732 euro voor onderwijsachterstandenbeleid in 2023. Daarbij komt nog een bedrag van 422.087 euro als overheveling van planperiode 2019-2022. In totaal is 1.280.819 euro beschikbaar voor het Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
65
onderwijsachterstandenbeleid in 2023. Het bedrag dat niet besteed is in 2023 schuiven we door naar 2024. Dat mag tot het einde van de planperiode, deze loopt af op 31 december 2026. Zowel de inkomsten als de uitgaven moeten nog in de begroting worden opgenomen, waardoor het voor de begroting budget neutraal is. SPUK lokale preventieakkoorden en -aanpakken Van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ontvangen we een doeluitkering van 52.500 euro voor lokale preventieakkoorden en -aanpakken. Van dit bedrag is 22.000 euro meegenomen uit 2022 en 30.000 euro is in 2023 ontvangen. Van het totaal budget zijn voor de verschillende onderdelen (gezond gewicht, tegengaan alcoholgebruik, rookvrij West Betuwe en veerkrachtige en weerbare jongeren) projecten gestart. De verwachting is dat het totale budget wordt ingezet. De middelen die voor de einddatum niet besteed zijn, vordert het ministerie terug. Sociaal cultureel werk De gemeente West Betuwe heeft samen met Welzijn West Betuwe een subsidieaanvraag van 50.000 euro ingediend bij ZonMW voor het project Maatschappelijk Diensttijd. Met dit project zetten jongeren zich in voor een maatschappelijk thema en werken aan hun eigen talenten. Deze subsidie is vervolgens door de gemeente toegekend aan Welzijn West Betuwe voor de uitvoering van het project.
Zowel de inkomsten als de uitgaven moeten nog in de begroting worden opgenomen waardoor het voor de begroting budget neutraal is. WijkGGZ en inloop GGZ 2023 De Rijksoverheid heeft de decentralisatie van beschermd wonen uitgesteld naar 2024. Gevolg hiervan is dat de centrumgemeentemiddelen voor beschermd wonen bij de centrumgemeente blijven. Voor onze gemeente is gemeente Nijmegen de centrumgemeente. We hebben met de gemeente Nijmegen de afspraak dat zij een deel van deze middelen beschikbaar stellen aan de regiogemeenten. Dit in de context van de regionale samenwerking beschermd wonen. De regionale samenwerking is op Gelderland-Zuid niveau. Om aanspraak te kunnen maken op de middelen dienden we in de loop van 2023 twee projectplannen in bij de gemeente Nijmegen. De gehonoreerde plannen zijn de WijkGGZ en de inloop GGZ. De gemeente West Betuwe kan aan het eind van 2023 het toegekende subsidiebedragen voor 2023 van in totaal 86.500 euro bij de gemeente Nijmegen in rekening brengen. Jeugdgezondheidszorg Santé Partners verwacht dat het aantal kinderen voor jeugdgezondheidszorg hoger komt te liggen dan in de aanvraag. Het aantal kinderen ligt naar verwachting op 2271 in plaats van de begrote 2241 kinderen. Dit komt neer op een bedrag van 12.000 euro. Dit bedrag wordt gedekt uit de stelpost voor areaalontwikkelingen.
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
66
SPUK energiearmoede Voor de aanpak van energiearmoede ontvangen we in 3 tranches een doeluitkering van 1.036.000 euro van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Deze gelden zijn bedoeld ter ondersteuning van huishoudens (huurders en eigenaar bewoners) met een laag besteedbaar inkomen die te maken hebben met hoge energielasten als gevolg van de gestegen energieprijzen in combinatie met een slecht geïsoleerde woning. Zowel de inkomsten als de uitgaven moeten nog in de begroting worden opgenomen, waardoor het voor de begroting budget neutraal is. SPUK lokale aanpak isolatie (NIP) Van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ontvangen we een doeluitkering van 807.380 euro voor een financiële bijdrage aan huiseigenaren (waarbij de WOZ waarde van de woning lager is dan 393.000 euro) die hun woning willen isoleren, eventueel in samenhang met energiezuinige ventilatiemaatregelen. Op 23 mei 2023 heeft het college besloten de uitvoering hiervan bij het Energieloket West Betuwe neer te leggen. Zowel de inkomsten als de uitgaven moeten nog in de begroting worden opgenomen, waardoor het voor de begroting budget neutraal is. Energieloket Rivierenland Voor het (deels) financieren en operationeel houden van het Energieloket hebben we als regio gemeenten van de Provincie wederom 123.283 euro ontvangen.
Het doel van het Energieloket is om bewoners van de Regio gemeenten gratis en onafhankelijk te informeren over energiebesparing en duurzame opwek in hun woning. West Betuwe treedt voor deze subsidieregeling namens de Regio Rivierenland gemeenten op als penvoerder. West Betuwe heeft hiervan 25.564 euro ontvangen. Het resterende bedrag van 97.719 euro van deze subsidie zal één op één worden doorgesluisd naar de afzonderlijke gemeenten en is derhalve budgetneutraal. Riolering De aanslagen rioolheffing zijn geactualiseerd. Per saldo ontvangen we 84.000 euro minder aan opbrengsten. Dit is budgettair neutraal aangezien er daardoor minder toegevoegd wordt aan de voorziening riolering (WRP).
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
67
4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Voornaamste wijzigingen in de risico’s 2023 ten opzichte van de begroting: Onderwerp
Ontwikkelingen
Beginstand 1e bestuursrapportage 2023
Bedrag in € 28.286.000
Risico Spijk
Samenwerkingsovereenkomst en verstrekking lening met beoogd effect om het oplossen van het milieuprobleem te versnellen en gebiedsontwikkeling mogelijk te maken. Bestaand risico kan omlaag na ondertekening ovk’s en het risico dat de lening niet wordt terugbetaald en sanering niet naar wens verloopt
-5.650.000
Correctie risico’s Grondexploitatie
Het risicobedrag in de definitieve MPG, na accountantscontrole, was lager dan in de jaarrekening 2022 vermeld
-383.000
Niet realiseren door Rijk opgelegde bezuinigingen
Het Rijk verwacht dat gemeenten 1 miljard euro kunnen besparen op jeugzorg (overeengekomen dossiers met VNG). Wij weten niet welke dossiers dit zijn en boeken de besparing nu ook in als te realiseren. Feitelijk is dit een ophoging van de taakstelling waarvoor eventueel een beleidsaanpassing nodig is. Aandeel West Betuwe loopt op van 790K in 2024 tot 2,08 miljoen in 2027. We schatten de kans dat de besparing niet gerealiseerd wordt op hoog, 70%
394.100
Diverse mutaties in de risico’s
Bij de actualisatie van de risico’s voor de 2e bestuursrapportage en de begroting bleken diverse risico’s niet meer actueel of inmiddels beheerst. Het totaal telt op tot ruim 600.000 euro.
-606.132
Stand risicoprofiel 2e bestuursrapportage 2023
Tweede Bestuursrapportage 2023 - Gemeente West Betuwe
22.040.968
68
5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (technische wijzigingen) Actualisatie Koepelnota openbare ruimte De huidige Koepelnota kent een looptijd t/m 2023. Een actualisatie zou daarom logisch zijn. Echter, sinds het vaststellen van de Koepelnota medio 2019 zijn binnen West Betuwe diverse andere beleidsdocumenten vastgesteld, die leidend zijn geworden voor de openbare omgeving. Denk daarbij aan de omgevingsvisie en de lokale adaptatie strategie (LAS). Daarnaast start binnenkort het onderzoek naar het kerngericht inrichten van beheerplannen. Het zijn deze ontwikkelingen, waardoor het niet voor de hand ligt om nu een nieuwe Koepelnota openbare ruimte op te stellen. Na de uitkomst van genoemd onderzoek bekijken we opnieuw de nut- en noodzaak om in 2024/2025 een nieuwe Koepelnota op te stellen. Water-Rioleringsbeleidsplan 2019-2024 WRP Het WRP is een financieel gesloten systeem. Als er grote gelabelde budgetten worden verschoven binnen det WRP maken we hier een melding van. Bij het vaststellen van het WRP door de Raad in 2019 hebben we voor klimaatadaptatie voor 5 jaar ruim 2 miljoen euro aan budget gekregen om hier invulling aan te geven. Omdat klimaatadaptatie nog in de kinderschoenen stond, hebben we daar in 2019 nog niet specifiek projecten aan kunnen hangen en kon het worden gezien als een pilot klimaat.
Inmiddels zijn de budgetten klimaat toegekend aan een 10-tal projecten en zijn de budgetten gelabeld. Het klimaatadaptief denken en inrichten verloopt voortvarend. Dat is een positieve ontwikkeling en hiermee is de pilot geslaagd. Er komen nog steeds nieuwe kansen die we niet mogen missen, maar waar inmiddels geen toereikend klimaatbudget voor is opgenomen binnen het WRP. Binnen het budget waterbergingsopgave worden minder uitgaven gedaan dan verwacht en een deel van dit budget willen we verschuiven naar het klimaatbudget. Beide budgetten hebben een relatie met water robuust inrichten van de openbare ruimte. Vanuit het budget waterberging willen we 500.000 euro verschuiven naar het klimaatadaptatiebudget. Het verschuiven van dit budget is binnen het WRP budgettair neutraal. Verschuiving investeringsbudget verharding wegen (Esterweg) De werkzaamheden aan de Esterweg stonden gepland voor 2023. In de aankomende anderhalf jaar vinden er werkzaamheden plaats aan de Waaldijk, waar veel elektrisch materieel gebruikt wordt. De accu's die voor dit materieel gebruikt worden, worden elders opgeladen en worden getransporteerd over de Esterweg. Dit zullen in deze tijd tussen de 8.000 en 9.000 verkeersbewegingen zijn. De periode die noodzakelijk is voor onze werkzaamheden bedraagt circa 12 weken.