CConstaterende datWest Betuwe
Koppel je AI →
Document · PDF

RV2023-066-bijlage-Eerste-Bestuursrapportage-2023.pdf

Gemeenteraad 29 juni 2023, gemeente West BetuweBij agendapunt: 5: Raadsvoorstel vaststellen eerste bestuursrapportage West Betuwe 202321.761 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Plan van aanpak voor implementatie van de vergunningtaken.

Per 1 oktober 2020 is een kwartiermaker aangesteld. Een plan van aanpak voor de voorbereiding op het terughalen van vergunningtaken is opgesteld en reeds vastgesteld door de stuurgroep VTH. Het college van B&W is hierover geïnformeerd. Een kaderstellend-onderzoek is gestart om de wijze waarop vergunningtaken worden teruggehaald en geïmplementeerd, de voorwaarden en consequenties voor implementatie en uittreding inzichtelijk te maken. Het onderzoeksrapport wordt in december opgeleverd. College, raad en OR worden meegenomen in het proces en de impact ervan. Op 16 mei vindt een beeldvormende raadsvergadering plaats over de VTHtaken. Besluitvorming vindt plaats in 2024.

Besluitvorming over het terughalen van de toezicht- en handhavingstaken.

Onderzoek wordt uitgevoerd in 2024. Dit is na afronding van het kaderstellend-onderzoek naar de implementatie van vergunningverlening. De stuurgroep VTH is akkoord. Het college van B&W is hierover geïnformeerd.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

31

Programma 10 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen 4-jaar doel De financiële sturing door bestuur en organisatie is versterkt. Jaardoel 2023

Resultaat

We willen een programma indeling die de sturing op de voor West Betuwe belangrijke thema's en opgaven ondersteunt.

Vastgestelde programma indeling voor de begrotingen vanaf 2024.

We zorgen voor een meerjarig financieel We hebben voor concrete projecten/opgaven sluitende begroting. de mogelijkheden voor subsidiëring benut.

De actualiteit en betrouwbaarheid van onze financieel administratieve processen is in 2023 verbeterd.

Voortgang Toelichting Het onderzoek is afgerond en de gemeenteraad heeft de nieuwe programma indeling in zijn vergadering van april 2023 vastgesteld. We hebben voor een aantal projecten subsidies aangevraagd of de voorbereidingen hiervan in gang gezet.

We hebben een inschatting van de mogelijkheden voor en financiële omvang van subsidiëring voor concrete projecten/opgaven.

We hebben met de ondersteuning van een subsidiebureau een subsidiescan uitgevoerd en op basis van een afwegingenkader negen zeer interessante projecten vastgesteld waarvoor we subsidies aanvragen.

Onze sturing op opbrengsten en kosten is verbeterd.

Het proces van de jaarrekening 2022 heeft inzicht gegeven welke financiële processen bijsturing behoeven. Dit gaat vooral om een tussentijdse vooruitblik op de grondexploitaties en de kapitaallasten. In 2023 sturen we hierop bij. Waar mogelijk verwerken we de uitkomsten hiervan in de 2e bestuursrapportage. Als dat niet haalbaar is, zorgen we voor het extra ijkmoment.

Onze sturing op opbrengsten en kosten in het sociaal domein is verbeterd.

Per kwartaal monitoren we de uitgaven en inkomsten in het sociaal domein met behulp van een nieuw dashboard. Doordat de huidige contracten met de zorgaanbieders zijn verlengd hebben we nog onvoldoende grip op de tijdige facturering door alle zorgaanbieders.

We hebben in 2023 (over 2022) een definitieve controleverklaring uiterlijk op het moment dat de gemeenteraad de jaarstukken 2022 vaststelt.

Periodiek vindt er overleg plaats met de bedrijfsvoeringsorganisatie en met de accountant. Hierdoor verloopt het proces naar wens voor wat betreft kwaliteit en tijdigheid.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

32

De actualiteit en betrouwbaarheid van onze financieel administratieve processen wordt ook voor de langere termijn geborgd.

De rechtmatigheidsfouten blijven binnen de tolerantiegrenzen.

De Inhuurdesk van BWB voor de inkoop van tijdelijk extern in te huren personeel en het team Inkoop West Betuwe voor de overige inkoopbehoeften versterken hun adviserende rol. Hierdoor wordt het rechtmatig inkopen en aanbesteden bevorderd. Zo zijn de afgelopen periode verschillende aanbestedingen voorbereid en uitgevoerd gericht op het sluiten van meerjarige overeenkomsten om daarmee (mede) de rechtmatigheid van deze inkopen te verzekeren. Daarnaast draagt het verder digitaliseren en registreren van het inkoopproces eveneens bij aan het verbeteren van de rechtmatigheid.

We zorgen dat er in 2023 concrete verbeteringen in de administratieve processen worden gerealiseerd.

Stap voor stap worden de verbeteringen uit het ontwikkelplan gerealiseerd. Hierdoor versterken we samen met BWB het functioneren van de financiële afdeling van BWB en het samenspel met medewerkers van West Betuwe.

Er is een nieuwe ontwikkelplan vastgesteld voor het verbeteren van de administratieve processen dat de kwaliteit op langere termijn borgt.

Op basis van het onderzoek hebben wij besloten om de financieel administratieve processen ook in de toekomst door Bedrijfsvoeringorganisatie West Betuwe (BWB) uit te laten voeren. De aanbevelingen van het onderzoek neemt BWB mee in een volgende versie van het ontwikkelplan. Het nieuwe ontwikkelplan is in het 2de kwartaal 2023 gereed.

4-jaar doel De inrichting van onze begroting en financiële sytemen zorgt voor optimale mogelijkheden om de leefbaarheid van onze kernen te versterken. Jaardoel 2023

Resultaat

We richten onze begroting en financiële We hebben door middel van een aantal pilots systemen voor zo ver mogelijk en ervaring opgedaan met kerngericht begroten. wenselijk kerngericht in.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

Voortgang Toelichting Het kerngericht begroten voeren we in vanaf de begroting 2024. In 2024 gaan we ervaring opdoen met pilots.

33

2. Financiële hoofdlijnen Deze bestuursrapportage is het tweede P&C-product van het begrotingsjaar 2023. De rapportage geeft inzicht in de uitvoering van de begroting 2023 bij ongewijzigd beleid, er worden dus geen beleidsmatige keuzes in voorgesteld. De rapportage geeft de onvermijdelijke mee- en tegenvallers weer die zich voordoen of worden voorzien bij het uitvoeren van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid. Wanneer de gemeenteraad de begroting vaststelt, wordt daarmee formele goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in het eerste jaar. Met de vaststelling van de Programmabegroting 2023 is dus goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in 2023. De begroting bevat daarnaast de meerjarenbegroting over de jaren 2024 tot en met 2026, welke ter kennisname naar de raad is gegaan. Hieruit volgt logischerwijs dat dit ook geldt voor begrotingswijzigingen. Dit betekent dat met het vaststellen van de eerste bestuursrapportage 2023 alleen het lopende jaar 2023 wordt geautoriseerd. De rapportage geeft dus niet alleen inzicht in de uitvoering van de begroting in het lopende jaar, maar geeft afwijkingen ten opzichte van de begroting in de jaren 2024 tot en met 2026. De budgettaire gevolgen van deze rapportage zijn bepalend voor de financiële ruimte die het college en de gemeenteraad hebben om het coalitieakkoord uit te voeren.

Uiteraard betekent dit niet dat niet scherp is gekeken of de ingediende afwijkingen daadwerkelijk onvermijdelijk zijn. In geval van tegenvallers is het mogelijk om richting het einde van het jaar bij te sturen. Het college heeft met inachtneming van de begrotingsregels getracht zoveel mogelijk knelpunten in de uitvoering op te vangen; alleen de onvermijdelijke tegenvallers die niet kunnen worden gecompenseerd of waarvan nog niet zeker is of deze kunnen worden gecompenseerd zijn opgenomen in deze rapportage. Het financiële beeld Bijdragen van het Rijk zijn goed voor ongeveer zestig procent van de totale inkomsten van de gemeente. Vanaf 2026 wordt het gemeentefonds niet langer via de normeringssystematiek ‘samen de trap op en samen de trap af’ geïndexeerd. Er wordt alleen een accres voor loon- en prijsontwikkelingen (LPO) verstrekt, geen volume accres. Het huidige LPO accres wordt, net als de jaren tot en met 2025, vanaf 2026 bijgesteld op basis van de jaarlijkse loon- en prijsontwikkeling zoals door CPB geraamd wordt. In de Voorjaarsnota 2023 is door het kabinet besloten om het gemeentefonds voor de volume ontwikkeling vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. De nieuwe financieringssystematiek houdt in dat het gemeentefonds vanaf 2027 wordt geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product.

In onderstaande tabel zijn de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2023 (jaarschijf 2023) en de begroting 2024 (jaarschijven 2024-2026) opgenomen die volgen uit deze rapportage. Het financiële beeld laat ziet er als volgt uit:

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

34

Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo Begroting 2023 en verder

0

0

0

-1.281

-2.003

Raad 20-12-2022 Uitbreiding lokaal Brede School Herwijnen

0

-14

-14

-14

-14

Saldo voor eerste bestuursrapportage 2023

0

-14

-14

-1.295

-2.017

Mee- en tegenvallers Gemeenschappelijke regelingen

0

-1.565

-1.481

-1.492

-1.327

Mee- en tegenvallers Indexeringen

0

0

0

0

0

Mee- en tegenvallers Programma 1-10

-1.291

1.618

1.837

2.921

3.555

Totaal mee- en tegenvallers eerste bestuursrapportage 2023

-1.291

53

356

1.428

2.227

Saldo na eerste bestuursrapportage 2023

-1.291

39

341

133

210

Mee- en tegenvallers Op basis van nieuwe inzichten, externe factoren of de uitvoering over de eerste vier maanden van dit jaar is het nodig om de begroting bij te stellen om het door de gemeenteraad vastgestelde beleid uit te kunnen voeren. Uiteraard is in het geval van tegenvallers scherp gekeken of sprake is van een onvermijdelijke tegenvaller of dat met inachtneming van de begrotingsregels een oplossing kan worden gevonden binnen de beschikbare budgetten. We hebben de mee- en tegenvallers onderverdeeld in drie categorieën: - Gemeenschappelijke regelingen: wijziging in de bijdrages vanuit de begrotingen 2024 - Indexaties: prijsstijgingen energie, bouwkosten, maar ook CAO-verhogingen, inflatie e.d. - Overig: dit betreft de mee- en tegenvallers per programma. Daar waar het gaat om substantiële afwijkingen (minimaal 25.000 euro op programmaonderdeelniveau)1 worden deze toegelicht in hoofdstuk 3. in hoofdstuk 3.11 staan de budget neutrale aanpassingen. Wat is niet meegenomen in deze eerste bestuursrapportage 2023 De financiële resultaten van de jaarrekeningen van de diverse gemeenschappelijke regelingen zijn niet in deze rapportage verwerkt. De resultaatbestemming moet nog definitief vastgesteld worden door de algemeen besturen van de gemeenschappelijke regelingen. De resultaten hiervan verwerken we in de tweede bestuursrapportage 2023.

1 Conform artikel 6 van de financiële verordening West Betuwe

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

35

3. Toelichting op de afwijkingen 3.1. Gemeenschappelijke regelingen Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

0

0

0

0

0

PM

-143

-143

-143

-143

Begroting 2024 - Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB)

0

-100

-100

-100

-100

Begroting 2024 - Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)

0

-52

-70

-87

-104

Begroting 2024 - Regionaal Archief Rivierenland (RAR)

0

0

0

0

0

Begroting 2024 - Werkzaak Rivierenland

0

-1.242

-1.141

-1.136

-953

Begroting 2024 - GGD Gelderland-Zuid (GGD)

0

-36

-36

-36

-36

Begroting 2024 - Avri

0

9

9

9

9

Begroting 2024 - Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)

0

0

0

0

0

Begroting 2024 - Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)

0

0

0

0

0

Totaal GR-en

0

-1.565

-1.481

-1.492

-1.327

1. Begrotingen gemeenschappelijke regelingen Begroting 2023 - GGD Gelderland-Zuid (GGD) Begroting 2024 - Regio Rivierenland

1. Begrotingen gemeenschappelijke regelingen Van de gemeenschappelijke regelingen waarin West Betuwe deelneemt zijn inmiddels de concept begrotingen 2023 ontvangen. Hierdoor is bekend met welke financiële bijdrage vanuit West Betuwe door de verschillende regelingen rekening is gehouden. Hoewel op het moment van samenstellen van deze rapportage de meeste begrotingen nog niet door de Algemeen Besturen van de regelingen zijn vastgesteld, wordt voor het scheppen van een volledig financieel beeld wel rekening gehouden met de (voorlopige) uitkomsten van de aangeboden begrotingen. Hierbij hebben we nog geen rekening gehouden met de ingediende zienswijzen. ODR Werkprogramma 2023 Op het totale ODR Werkprogramma 2023 komen we 167.600 euro tekort ten opzicht van de begroting 2023. Voor 101.000 euro is dekking aanwezig binnen bestaande (project)budgetten. Daarnaast wordt er een subsidie ontvangen van 11.600 euro. Het resterende tekort wordt incidenteel gedekt uit de te verwachte extra legesopbrengsten van 55.000 euro. Op basis van de ervaringen uit voorgaande jaren is bij de vaststelling van het ODR Werkprogramma 2023 Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

36

uitgegaan van een extra legesopbrengst omgevingsvergunningen bouw ad 40.000 euro en voor de extra inkomsten leges omgevingsvergunningen milieu van 15.000 euro. Wat het financieel effect is voor het meerjarenperspectief is nog onduidelijk. Met de komst van de Omgevingswet op 1 januari 2024 verandert ook de legesverordening. Het is nog onvoldoende duidelijk of deze verandering zal bijdrage in een verhoging of verlaging van de legesopbrengsten.

3.2. Indexaties Indexeringen gemeenschappelijke regelingen De concept begrotingen 2024 van de gemeenschappelijke regelingen zijn inmiddels ontvangen. In deze begrotingen staat de financiële bijdrage voor de gemeente West Betuwe. Voor een aantal gemeenschappelijke regelingen betreft dit een verhoging van de financiële bijdrage. Deels wordt deze verhoging veroorzaakt door indexatie van lonen en prijzen. Hoewel op het moment van samenstellen van deze rapportage de meeste begrotingen nog niet door de Algemeen Besturen van de regelingen zijn vastgesteld, wordt voor het scheppen van een volledig financieel beeld wel rekening gehouden met de (voorlopige) uitkomsten van de aangeboden begrotingen. Overige indexeringen In de begroting 2023 hebben we rekening gehouden met een inflatiecorrectie van 6,3 procent voor de prijsstijgingen van 2023. Echter is gebleken dat dit voor bepaalde onderdelen niet afdoende is. Zo hanteren de hoveniersbedrijven een indexering van 9,8% wat effect heeft op de omvorming van de bomen en beplanting. De GWW-index (Grond,- Weg-, en Waterbouw) hanteert een index van 13,4%. De NEA-index voor vervoerskosten hanteert voor 2023 een index van 13,7%. Ook de salarissen van het personeel stijgen met gemiddeld 9,1%. Deze kostenstijgingen dekken we uit de stelpost loon- en prijsstijgingen.

Omdat nog niet op alle onderdelen zicht is op de kostenstijgingen komen we hier in de tweede bestuursrapportage 2023 nog verder op terug. Bij de meicirculaire 2023 ontvangen ook nog structurele compensatie gelden voor de inflatie 2022 en verder. Dit voegen we toe aan de stelpost loon- en prijsstijgingen. Vooruitlopend op de ontvangst van deze circulaire is er al wel een voorlopige inschatting gemaakt. Compensatie via het gemeentefonds Vooruitlopende op het verschijnen van de meicirculaire 2023 hebben we, op basis van de voorjaarsnota 2023 van het rijk, al rekening gehouden met de volgende compensatie voor loon- en prijsontwikkelingen (LPO) door het rijk:

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

37

Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Meicirculaire 2023/nabetaling LPO 2022

276

267

268

269

271

Meicirculaire 2023/aanvulling LPO 2023

345

334

335

337

338

0

3.608

3.615

3.637

3.652

621

4.209

4.218

4.243

4.261

Meicirculaire 2023/LPO 2024 Totaal

Compensatie via indexering OZB en leges Ook indexeren we jaarlijks onze tarieven voor de belastingen en heffingen om de gestegen kosten (gedeeltelijk) te kunnen opvangen. Dit resulteert in de volgende meeropbrengsten: Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Meeropbrengst indexering OZB 2024

0

598

599

600

601

Meeropbrengst indexering leges 2024

0

93

95

98

98

Totaal

0

691

694

697

698

De hiervoor genoemde stijgingen zijn gebaseerd op een indexering van 4,02 procent voor 2024 en dit is als volgt opgebouwd: Berekening indexering 2024 (stand: voorjaarsnota 2023 rijk)

Wegings-

Act.

Act.

Voorl.

Totaal

factor

2022

2023

2024

2024

Ontwikkeling van de loonkosten

70%

4,30%

4,00%

5,20%

Ontwikkeling van de materiële kosten

30%

5,10%

5,90%

3,90%

Gemiddeld

4,54%

4,57%

4,81%

13,92%

Reeds doorberekend

6,30%

3,60%

0,00%

9,90%

Totaal

-1,76%

0,97%

4,81%

4,02%

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

38

3.3. Overige mee- en tegenvallers Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

1. Inkoop

-34

-4

-4

-4

-4

2. Ziektevervanging

-269

0

0

0

0

3. Publiek producten

44

172

209

278

282

4. Overige mee- en tegenvallers

-46

-56

-56

-56

-56

-305

112

149

218

222

Totaal programma

1. Inkoop Voor het (laten) uitvoeren van een jaarlijkse uitgavenanalyse is geen budget in de begroting opgenomen. Om de inkoopfunctie binnen West Betuwe verder te professionaliseren is hier voor een structureel werkbudget van 4.000 euro per jaar noodzakelijk. De kosten om de inkooptrajecten die op de aanbestedingskalender 2023 zijn opgenomen goed te laten ondersteunen door externe inkoopadviseurs zullen 30.000 euro hoger uitvallen dan begroot. Achterliggende reden is, dat we een interne vacature nog niet hebben kunnen vervullen. 2. Ziektevervanging Het ziekteverzuimpercentage bedraagt op dit moment 7%. Ter vergelijk, landelijk lag dit percentage in 2022 op 6,4% en in 2021 op 5,7%. Van dit percentage betreft meer dan de helft middellang of lang verzuim. Voor structurele afwezigheid is een budget beschikbaar van 51.828. We zijn voornemens om een deel van dit bedrag in te zetten voor vitaliteitsbeleid om hierdoor het ziekteverzuim terug te dringen. Binnen andere budgetten is beperkt ruimte beschikbaar voor de noodzakelijke ziektevervanging. Voorgesteld wordt het bestaande budget incidenteel met 269.281 euro op te hogen. 3. Publiek producten Binnen publiek worden de volgende wijzigingen verwacht: Er wordt een piek verwacht in de aanvraag van het aantal reisdocumenten/identiteitskaarten.

Deze piek wordt veroorzaakt doordat sinds 2014 documenten 10 jaar geldig zijn in plaats van 5 jaar. Hierdoor zal vanaf 2023 tot en met 2027 een steeds hoger bedrag binnenkomen. Tegelijk zullen hierdoor de afdrachten van leges gaan stijgen. In de aanvraag van het aantal rijbewijzen wordt juist een daling voorzien. Dit is gebaseerd op prognoses van de RDW. Als gevolg van het minder verwachte aantal aanvragen wordt ook een afname verwacht in de leges die wij moeten afdragen. Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

39

Onder de post burgerzaken wordt een hogere inkomstenbron verwacht. Dit heeft meerdere oorzaken, zoals het indexeren van prijzen, zoals herijking op basis van de gemeentelijke fusie, de verbouwing en het eindigen van de coronapandemie. Onder de post uittreksels en VOG vindt een wisselend beeld plaats. Enerzijds vinden er minder inkomsten en uitgaven op het gebied van leges plaats in het kader van digitalisering. Anderzijds geldt ook hier dat vanwege indexatie en gevolgen van de fusie ook meer inkomsten worden ontvangen. Deze wijzigingen leiden tot een structureel voordeel van 43.857 euro in 2023 oplopend tot 281.857 euro in 2027. 4. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Dit betreft de volgende mee- en tegenvallers: contributie P10 (7.500 euro nadeel), commissie bezwaarschriften (2.200 euro nadeel), Juridische zaken (20.000 euro nadeel), accountantskosten (6.000 euro nadeel), Social Media (10.000 euro nadeel) en rekenkamer (21.000 euro nadeel).

Programma 2 Veiligheid Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

0

0

0

0

1. Overige mee- en tegenvallers

-10

Totaal programma

-10

1. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Dit betreft kosten voor juridische bijstand (10.000 euro nadeel).

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

40

Programma 3 Verkeer en vervoer Bedragen x 1.000 euro Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

1. Prioritering verkeersknelpunten

-84

2. Overige mee- en tegenvallers

-19

-24

-24

-24

-24

-103

-24

-24

-24

-24

Totaal programma

1. Prioritering verkeersknelpunten Alle wegbeheerders moeten verkeersdata up-to-date, betrouwbaar en actueel houden en borgen in de gemeentelijke werkprocessen. Het betreft nu 15 data items, maar in de toekomst worden dit er meer. Het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat heeft dit samen met de regionale overheden besloten. Het project staat bekend onder de projectnaam digitaliseringsopgave mobiliteitsdata. Gemeenten zijn verplicht hier uitvoering aan te geven. Op Europees niveau gaat op 1 januari 2025 deze verplichting gelden, met name in relatie tot de verkeersdata voor de autobranche door verplichte implementatie in navigatiesystemen. Wij hebben de raad in de basis over deze ontwikkelingen via een RIN geïnformeerd. Wij begonnen de digitaliseringsopgave met de bestaande capaciteit. Op deze manier hebben wij inmiddels inzichtelijk gekregen wat de structurele gevolgen zijn. Daarnaast hebben wij de ontwikkelingen in de digitale verkeerswereld afgewacht. Intussen is duidelijk geworden dat de invoering en het bijhouden van de verkeersdata structurele formatie-uitbreiding vraagt. De ontwikkelingen in de digitale verkeerswereld en autobranche gaan snel. Wij moeten kennis hebben en behouden om mee te kunnen praten en te ontwikkelen. De gemeente West Betuwe vervult daarbij een prominente rol in de regio.

De noodzakelijke formatie-uitbreiding betreft een digitale wegbeheerder (adviseur mobiliteit) en een medewerker data, respectievelijk 0,9 fte. Deze kosten bedragen voor 2023 84.300 euro. De structurele kosten voor 2024 en verder zijn opgenomen in de Perspectiefnota 2024. 2. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Dit betreft nadelige opbrengst van parkeergelden en parkeervergunningen.

Programma 4 Economie Geen financiële afwijkingen.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

41

Programma 5 Onderwijs Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

-176

-176

PM

PM

PM

2. IHP (actualisering uitvoering)

0

98

-388

-305

-226

3. Overige mee- en tegenvallers

-7

-7

-7

-7

-7

-183

-85

-395

-312

-233

1. Leerlingenvervoer extra leerlingen

Totaal programma

1. Leerlingenvervoer In de eerste bestuursrapportage van 2021 was de verwachting dat de kosten van het leerlingenvervoer structureel zouden afnemen. Echter blijkt nu dat de prognose is dat de kosten blijven stijgen. Dit heeft te maken met de NEA-indexatie van 2023. De NEA-index voor de vervoerskosten was 13,7%. De belangrijkste ontwikkelingen voor deze hoge index zijn de stijging van de CAO-lonen en de stijging van de brandstofkosten. Voor 2024 wordt de NEA-indexatie ingeschat op 5,0%. Daarnaast is de verwachting dat het aantal leerlingen dat gebruik maakt van het vervoer de komende jaren gestaag stijgt. De verwachte uitgaven bedragen voor 2023 1.489.000 euro. Het nadelig verschil ten opzichte van de begroting bedraagt in 2023 en 2024 334.000 euro. Hiervan wordt 158.250 euro gedekt door de stelpost prijsstijgingen. 2. Integraal huisvestingsplan onderwijsgebouwen (IHP) In het vastgestelde IHP zijn tien investeringen opgenomen die nog niet in ontwikkeling zijn genomen. Het gaat hierbij om een totaal investeringsbedrag van 25,4 miljoen euro. Inmiddels zijn we 3 jaar verder en is het noodzakelijk om de investeringsbedragen te indexeren en ook een concretere planning te maken. Het totaalbedrag stijgt hierdoor naar 31,2 miljoen euro.

Het grootste gedeelte kan (op termijn) gedekt worden uit de extra middelen die door uw raad beschikbaar zijn gesteld (lasten van een gemiddelde jaarlijkse investering van 2,2 miljoen euro tot en met 2032). De effecten zijn als volgt:

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

42

Bedragen x 1.000 euro 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 Actualisatie kapitaallasten

0 157 810 800 914 1.050 1.307 1.290 1.274 1.363 1.412

Aanwezige dekking in begroting

0 255 361 434 627

Toename lasten

0

98 -449 -366 -287 -260 -379 -226

-75

-32

49

Dekking uit stelpost Prijsstijgingen

0

61

61

61

61

61

Extra lasten

0 160 -388 -305 -226 -198 -317 -164

-13

30 110

61

61

61

790 61

928 1.065 1.199 1.331 1.461 61

Qua investeringen betreft het de volgende actualisaties: Investeringen

Jaar

IKC Jan Harmenshof Oranje Nassau

2024

€

6.350.000

€

7.810.081

IKC Buurmalsen Tricht

2023

€

2.425.000

€

2.982.590

Openbare Basisschool De Waerdenburght

2031

€

1.638.900

€

2.015.739

D'n Bogerd

2026

€

1.920.000

€

2.361.473

Christelijke Basisschool Beesd

2024

€

3.800.000

€

4.673.749

De Bloeiende Betuwe

2027

€

2.280.000

€

2.804.250

R Lokhorst school

2028

€

2.240.000

€

2.755.052

Burgemeester Westerbeek van Eertenschool

2028

€

1.958.000

€

2.408.211

Freule van Pallandtschool

2032

€

1.694.250

€

2.083.816

Basisschool de Rietschoof

2032

€

1.064.813

€

1.309.650

In IHP

Geïndexeerd

opgenomen

2023

3. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Dit betreft kosten voor peuterspeelzaalwerk (8.000 euro nadeel) en Gymzalen die niet in eigendom zijn bij de gemeente en geen onderdeel zijn van een dorpshuis(1.000 euro voordeel).

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

43

Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

0

0

0

0

1. Parkeerplaats sportcomplex de Randhorst

-35

2. Overige mee- en tegenvallers

-31

Totaal

-66

1. Parkeerplaats sportcomplex de Randhorst Er wordt een beachveld met drie speelvelden en 31 groene parkeerplaatsen aangelegd in combinatie met de waterberging 1e fase ten noorden van sportcomplex “De Randhorst” in Geldermalsen. Voor de aanleg van de parkeerplaatsen wordt incidenteel 35.500 euro voor beschikbaar gesteld. De aanleg van het beachveld en de waterberging wordt gedekt uit bestaande budgetten. 2. Overige mee- en tegenvallers Dit betreft kosten voor aanpassen van het vlaggen als gevolg van arbo-regelgeving (21.000 nadeel) en parkeerplaats sportpark Beesd (10.000 euro nadeel).

Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

1. Dorpshuis De Koels

-40

2. Onderuitputting bijstandsuitvoering

566

652

530

537

549

3. Ambulantisering van zorg

-62

-62

-62

-62

-62

4. Overige mee- en tegenvallers

-28

-28

-19

-19

-19

Totaal

436

562

449

456

468

1. Dorpshuis de Koels Vuren Voor dorpshuis De Koels in Vuren wordt een toekomstscenario uitgewerkt. De gemeente is bereid om gedurende 2023 het exploitatietekort van het gebouw (dorpshuis + gymzaal) voor haar rekening te nemen. Hiertoe hebben we een voorschot verstrekt van 25.000 euro (15.000 euro voor het begrote tekort van het Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

44

dorpshuis en 10.000 euro voor het begrote tekort van de gymzaal). Voor de begeleiding van de uitwerken van een toekomstscenario is een adviseur ingeschakeld. De hiermee gemoeide kosten bedragen maximaal 15.000 euro. 2. Onderuitputting bijstandsuitvoering BUIG/Loonkostensubsidie Sinds de begroting 2023 draagt West Betuwe meer aan Werkzaak af dan de werkelijke uitkeringslasten. Dit betreft de regionale solidariteit. Overigens was afgesproken dat we in 2023 en 2024 respectievelijk 50 en 25 procent van dit voordeel mochten houden. Het verschil tussen de doorbetaalde rijksbijdrage en de werkelijke bijstandskosten wordt door werkzaak op een stelpost in de begroting geraamd en na afloop van het dienstjaar met de gemeenten verrekend. Het is reëel om binnen de gemeentelijke begroting rekening te houden met een stelpost voor de onderuitputting op de bijstandsuitvoering. Dat is tot op heden (nog) niet gebeurd. Met een voorzichtig uitgangspunt achten we het reëel om rekening te houden met een onderuitputting van 75 procent op de door werkzaak geraamde stelpost. De door werkzaak geraamde stelpost is immers geld dat van de gemeenten is. De effecten voor West Betuwe zijn als volgt: Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

865

1.275

1.245

1.264

1.302

Stelpost BUIG/LKS overige gemeenten

2.767

3.260

3.105

3.145

3.200

Totaal

3.632

4.535

4.350

4.409

4.501

Stelpost BUIG/LKS West Betuwe

865

1.275

1.245

1.264

1.302

Niet in solidariteit

50%

25%

0%

0%

0%

Inboeken

75%

75%

75%

75%

75%

Ten gunste van West Betuwe (A)

324

239

0

0

0

Stelpost totaal in begroting WZ

3.632

4.535

4.350

4.409

4.501

50%

75%

100%

100%

100%

Stelpost BUIG/LKS West Betuwe

Wel in solidariteit Aandeel West Betuwe in uitkeringen

17,80% 16,17% 16,22% 16,25% 16,26%

Subtotaal

323

550

706

716

732

Inboeken

75%

75%

75%

75%

75%

Ten gunste van West Betuwe (B)

242

413

530

537

549

Totaal (A + B)

566

652

530

537

549

Aandeel West Betuwe in solidariteit (75% variant)

82

304

404

411

427

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

45

3. Ambulantisering van zorg Overeenkomstig de septembercirculaire 2019 ontvangen we structureel extra middelen voor ambulantisering GGZ. In verband met verschuiving van lasten van facultatieve taken naar uniforme taken binnen de begroting van de GGD hebben we deze middelen in 2022 onterecht uit de begroting gehaald. Hierbij corrigeren we dit omdat de zorg wel verleend wordt. 4. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Dit betreft kosten voor aanpak zorgfraude (9.000 euro nadeel) en regionaal contractbeheer WMO/jeugd (19.000 euro nadeel).

Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

0

0

0

0

1. Overhead WRP

-500

2. The Dutch

-563

Totaal

-1.063

Water Riolerings Plan Uitgangspunt is dat het product budgettair neutraal in de begroting is opgenomen; Netto opbrengsten minus exploitatiekosten worden toegevoegd aan de onderhoudsvoorziening. Er wordt minder overhead toegerekend aan het WRP. Vanaf de jaarrekening 2022 is de opslag van de overhead gewijzigd door het toepassen van de modelverordening VNG (van opslag op de loonkosten naar het aandeel van het taakveld riolering in de totale begroting). Hierdoor wordt er meer toegevoegd aan de voorziening WRP en leidt tot een nadeel van 500.000 euro. The Dutch Voor The Dutch worden in 2023 de volgende kosten verwacht met een totaal bedrag van 563.000 euro. Deze kosten zijn niet begroot. • De kosten van de projectleider voor de afwikkeling van dit project. Deze kosten bedragen naar verwachting 120.000 euro • Een bedrag van 263.000 euro voor de adviseringsuren voor de omgevingsdienst waarbij dit jaar nog veel inspanningen worden verwacht in verband met de transitie naar een andere aannemer en het toezicht en handhaving op het aangepaste plan van aanpak met inpassing op de lange termijnvisie. • Een bedrag van 40.000 euro voor het afhandelen van de beroepszaken waar de expertise van een advocaat op wordt ingezet. • Een bedrag van 40.000 euro voor inhuur van externe bureaus (o.a. ingenieursbureaus). Er is o.a.

een jaarlijks terugkerende monitoringsronde en er worden adviezen ingewonnen op gebied van milieu en geotechniek. • Een bedrag van 100.000 euro voor het afhandelen van het omvangrijke WOO-verzoek. Er is begin dit jaar opdracht gegeven aan DATAMask die ons begeleidt bij dit WOO verzoek. Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

46

Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

1. Planschade

-60

2. Verliesvoorzieningen grondexploitatie

-133

-136

-139

-192

-115

-7

0

0

-21

-21

-200

-136

-139

-213

-136

3. Overige mee- en tegenvallers Totaal

1. Planschade Wij zien dat er veel meer planschadeverzoeken worden ingediend dan in andere jaren. Voor de afhandeling van deze verzoeken moeten de kosten voor interne inzet worden verhoogd met 50.000 euro en is 10.000 euro extra nodig voor de ondersteuning door externe adviseurs. 2. Verliesvoorzieningen grondexploitatie Door de actualisatie van de verliesvoorzieningen in de jaarrekening 2022 neemt de (jaarlijkse) toevoeging van de disconteringsrente van 2 procent vanaf 2023 ook structureel toe. Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Geactualiseerde toevoeging disconteringsrente

-513

-523

-533

-544

-474

Oude toevoeging disconteringsrente

-379

-387

-395

-352

-359

Totaal

-133

-136

-139

-192

-115

4. Overige mee- en tegenvallers (< 25.000 euro) Dit betreft kosten voor opstellen nota grondbeleid (7.000 euro nadeel) en kosten voor Anders Wonen (21.000 euro nadeel).

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

47

Programma 10 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

1. Gemeentelijke eigendommen

-122

-31

-31

-31

-31

2. Pachtopbrengsten

-27

-27

-27

-27

-27

3. Algemene uitkering uit het gemeentefonds (decembercirculaire 2022)

234

212

373

508

749

4. Algemene uitkering uit het gemeentefonds (gelden Jeugdzorg)

0

386

400

0

0

5. Algemene uitkering uit het gemeentefonds (besparingen Jeugdzorg)

0

563

763

1.962

2.076

6. Algemene uitkering stelpost BTW Compensatiefonds

185

185

185

185

185

7. Meicirculaire 2023

-66

-100

134

199

307

Totaal

203

1.188

1.797

2.796

3.258

1. Gemeentelijke eigendommen Voor 2023 is er een incidenteel bedrag benodigd van 85.000 euro: • Planvorming en onderzoek: Divers gemeentelijk vastgoed kan worden verkocht omdat het niet meer nodig is. De meesten panden hebben een maatschappelijke bestemming. De gebouwen zijn vaak ook geschikt te maken, te transformeren, voor bijvoorbeeld een woonbestemming. Voordat een pand wordt verkocht bepaald de gemeente of het pand een andere bestemming kan krijgen. En om dat te bepalen is een ruimtelijke visie nodig en moeten verschillende onderzoeken worden uitgevoerd als bijvoorbeeld een bodem- of geluidsonderzoek. Voor deze vormen van onderzoek is budget nodig. Voor 2023 is dat geraamd op 85.000 euro. In 2024 en 2025 zullen er ook panden en gronden worden verkocht ook daar is voor nodig dat een ruimtelijke visie wordt opgesteld. Voor de komende jaren is er daarom behoefte diverse ruimtelijke visies op te stellen en dus behoeften aan financiële ruimte om een visie op te laten stellen en onderzoeken uit te voeren. Daarnaast zijn er extra kosten die structureel van aard zijn voor een bedrag van 30.500 euro: • Taxatiekosten: Het budgetniveau voor het uitvoeren van taxatie is sinds 2019 op het niveau van de voormalige gemeente Geldermalsen en is niet geïndexeerd. Daarnaast zijn de kosten voor taxaties verhoogd. Het budget volstaat niet voor de gemeente West Betuwe met veel meer vastgoed.

Het bedrag dient structureel te worden verhoogd met 5.500 euro.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

48

•

Uitbestede werkzaamheden: Naar aanleiding van jurisprudentie, bij voorbeeld het Didam-arrest, en/of voorgenomen transacties is het nodig om juridisch advies of onderzoeken als een bodemonderzoek of een bouwkundig onderzoek te laten uitvoeren. Daarvoor is onvoldoende financiële ruimte begroot. Er is behoefte om daarvoor het budget uitbestede werkzaamheden met een bedrag van 25.000 euro structureel te verhogen.

2. Pachtopbrengsten In de begroting is een totaal aan pachtopbrengsten begroot van ongeveer 71.000 euro. Een deel van de agrarische gronden liggen als voorraad in exploitatiegebieden als De Plantage of Hondsgemet. Pachtopbrengsten van die gronden komen binnen de lopende grondexploitaties. Voor 2023 wordt een pachtopbrengsten verwacht van ruim 43.000 euro. Een nadelig structureel effect van 27.329 euro voor het begrotingssaldo. 3. Algemene uitkering uit het gemeentefonds (decembercirculaire 2022) Actualisatie van de rijksbijdrage op basis van de decembercirculaire 2022 en de meest actuele gegevens resulteren in een iets hogere uitkering. Een gedeelte hiervan wordt ingezet voor taakmutaties. Dit zijn gelden die in de circulaire beschikbaar gesteld worden voor nieuwe taken en intensivering van bestaande taken. Op basis van de meest actuele gegevens van BSR is zowel naar de ozb correctie in de algemene uitkering en naar de ozb opbrengsten gekeken. Ten opzichte van de eerdere ramingen nemen deze opbrengsten licht toe. Per saldo is het netto effect van de decembercirculaire 2022 positief. Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Saldo

Bruto toename algemene uitkering

196

181

257

201

155

Netto toename onroerende zaakbelastingen

40

40

40

40

40

Oormerken prijsontwikkelingen

0

0

0

0

0

Oormerken taakmutaties

-18

-19

-19

-18

-26

Actualisatie maatstaven

16

10

95

285

580

Totaal netto effect decembercirculaire 2022

234

212

373

508

749

Structurele rijksbijdrage vanaf 2027 Vooruitlopend op een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026 heeft het kabinet in de septembercirculaire 2022 in 2026 eenmalig 1 miljard euro beschikbaar gesteld. Op 28 april 2023 heeft het kabinet in de Voorjaarsnota 2023 aangekondigd dat dit bedrag vanaf 2027 structureel beschikbaar komt. Hiervan is 924 miljoen euro voor de algemene uitkering en 76 miljoen euro voor het BTW-compensatiefonds. Omdat op grond van het provinciale toezichtskader deze bijdrage structureel mocht worden ingeboekt, is er nu voor ons niet sprake van een voor- of nadeel.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

49

4. Algemene uitkering uit het gemeentefonds (hervormingsagenda Jeugd: gelden Jeugdzorg) Het Rijk en de VNG hebben op 18 april dit jaar laten weten dat een financieel principeakkoord bereikt is voor de Hervormingsagenda Jeugd. Eén van de financiële afspraken in het principeakkoord is dat de huidige besparingsreeks van 374 miljoen euro voor 2023, 463 miljoen euro voor 2024, 563 miljoen euro voor 2025 voor 2023 tot en met 2025 bevroren is op het niveau van 374 miljoen euro. Voor 2026 staat de besparing, zoals voorzien, op 961 miljoen euro en loopt op tot iets meer dan een miljard euro voor 2027. Verder zijn afspraken gemaakt over de aanvullende besparing van € 100 miljoen voor 2024, waarbij de Rijksoverheid de verantwoordelijkheid heeft om deze besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Voor 2024 geldt dat de geraamde extra besparing van € 100 miljoen vanwege een vertraging in de totstandkoming van de Hervormingsagenda Jeugd is vervallen. Het vervallen van de extra korting voor 2024 heeft geen budgettair effect. Het verloopt budgettair neutraal, omdat gemeenten in de begroting voor Jeugdzorg rekening moeten houden met de voorgenomen besparing en een lagere raming voor de uitgaven. Voor West Betuwe is er sprake van de volgende (financiële) effecten: Bedragen x € 1 mln.

2023

2024

2025

2026

2027

2028

1. Basis (= tekort Jeugdzorg volgens Commissie van Wijzen)

1.828

1.828

1.828

1.828

1.828

1.828

2. Dossiers met overeenstemming

-374

-374

-374

-961

-1.017

-1.017

3. Dossiers zonder overeenstemming

pm

pm

pm

pm

pm

pm

Ministerie van VWS uitvoering hervormingsagenda

-9

Inkomensafhankelijke bijdrage

pm

pm

pm

pm

pm

pm

Totaal middelen Jeugdzorg

1.445

1.454

1.454

867

811

811

0

0

500

500

511

511

Gereserveerd op aanvullende post (AP)

1.445

1.454

954

367

300

300

norm provinciaal toezichthouders

1,00

1,00

1,00

1,00

0,75

0,75

1.445

1.454

954

367

225

225

5. € 1 mln. staat voor West Betuwe gelijk aan:

2.041

2.041

2.041

2.041

2.041

2.041

Scenario voor de baten van de begroting:

2.949.728

2.968.100

1.947.400

749.200

459.300

459.300

2.949.728

2.582.300

1.547.300

749.200

459.300

459.300

0

385.800

400.100

0

0

0

4. Aanvullende maatregelen (besparing) CA1

6. Reeds opgenomen bedrag bij septembercirculaire 2022 Budgettair effect compensatie jeugdzorg voor begroting

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

50

Scenario voor de lasten van de begroting besparingen Bedragen x € 1 mln.

2023

2024

2025

2026

2027

2028

0

0

1.000.000

1.000.000

1.040.000

1.040.000

Reeds opgenomen bedrag bij septembercirculaire 2022

0

200.000

1.000.000

1.000.000

1.040.000

1.040.000

Budgettair effect lagere lasten jeugdzorg voor begroting

0

-200.000

0

0

0

0

0

763.000

763.000

1.962.000

2.076.000

2.076.000

Reeds opgenomen bedrag bij septembercirculaire 2022

0

0

0

0

0

0

Budgettair effect lagere lasten jeugdzorg voor begroting

0

763.000

763.000

1.962.000

2.076.000

2.076.000

7. Lager te ramen uitgaven in de begroting (maatregelen CA)

2

Scenario voor de lasten van de begroting besparingen 7. Lager te ramen uitgaven in de begroting (dossiers met overeenstemming)

Compensatie West Betuwe in meicirculaire 2022

2.949.728

1

Het coalitieakkoord vermeldt dat dat ”vanaf 2024 in aanvulling op de huidige hervormingsagenda extra beleidsmaatregelen in de jeugdzorg genomen worden”. Voor de jaren 2024, 2025 en 2026 gaat het om een besparing van respectievelijk 100 miljoen, 500 miljoen en 500 miljoen Vanaf 2027 en structureel gaat het om € 511 miljoen.

2

Voor de jaren 2024 en verder moeten gemeenten rekening houden met de voorgenomen besparingen en in de begroting voor Jeugdzorg een lagere raming opnemen voor de uitgaven a.g.v. de aanvullende (besparings)maatregelen.

Het tijdelijk bevriezen van de ingeboekte besparingen van de dossiers met instemming en het vervallen van de aanvullende besparingen uit het regeerakkoord voor 2024 resulteren in incidentele voordelen bij de algemene uitkering in 2024 en 2025 van respectievelijk 385.800 euro en 400.100 euro. 5. Algemene uitkering uit het gemeentefonds (hervormingsagenda Jeugd: besparingen dossiers met overeenstemming) Tegenover de hiervoor genoemde voordeel is er voor 2024 sprake van een incidenteel nadeel van 200.000 euro door het niet (hoeven) invullen van een besparing op onze lasten voor de jeugdzorg in 2024. De dossiers met bezuinigingen en aftrekposten waar overeenstemming over is hebben we nog niet als besparingen in onze begroting verwerkt. Dit levert voor ons naar verwachting een besparing op oplopend van 763.000 euro in 2023 tot 2.076.000 euro vanaf 2027.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

51

6. Algemene uitkering stelpost BTW Compensatiefonds (BCF) Het BCF-plafond bedraagt € 3,6 miljard voor gemeenten in 2022. Als de gezamenlijke declaraties onder het plafond blijven wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding van het plafond volgt een uitname. De laatste jaren blijven de declaraties onder het plafond. Voor 2021 was er landelijk sprake van een afrekening van ruim 336 miljoen euro. De provinciaal toezichthouders hebben aangegeven dat gemeenten het aandeel in deze afrekening structureel mogen ramen. Tot op heden hebben we dit voor 50 procent geraamd, maar achten het reëel om dit op te hogen naar 75 procent. 7. Meicirculaire 2023 De meicirculaire 2023 geeft een vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid. Deze circulaire geeft de actualisatie weer van het accres op basis van de voorjaarsnota 2023 en de structurele rijksbijdrage vanaf 2027. We zien voor de jaren 2023 en 2024 een kleine daling en vanaf 2025 een kleine stijging van het gemeentefonds. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we naar bijlage 2 van deze bestuursrapportage.

Budgetneutrale aanpassingen Restantbudgetten 2022 ten laste van reserves In de begroting 2022 waren een aantal aanwendingen aan de reserves geraamd voor in 2022 uit te voeren activiteiten. Deze zijn niet allemaal uitgevoerd en doorgeschoven naar 2023. Hiervoor is het noodzakelijk om deze lasten voor 2023 te ramen en te dekken uit de aanwezige reserves. Voorgesteld wordt om onderstaande restantbudgetten 2022 te onttrekken uit de reserves: Bedragen x 1.000 euro

Aanwendigen reserves

2023

Algemene reserve Harmonisatie 2022 2. Uitvoering economisch beleid

40.000

Voorbereidingskrediet Beesd Noord-Garstkampen

40.977

Voorbereidingskrediet Flexwoningen Tricht en Opijnen

100.000

Restantbudget 2021 Voorbereidingskred Herontwikkeling Leijenburgplein

14.188

Restantbudget 2021 Omvorming - Bomen en groen (inclusief klimaatadaptatie) Restantbudget 2021 Fietspad Waalbrug

4.879.951 49.765

Bestemmingsreserve Budgetoverhevelingen Resultaatbestemming 2021 Afkoop Prorail onderhoud geluidschermen

100.000

Resultaatbestemming 2021 Fietsenstalling station

730.535

Resultaatbestemming 2021 Parkeeronderzoek

15.000

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

52

Aanwendigen reserves

2023

Resultaatbestemming 2021 Digitalisering verkeer

30.000

Resultaatbestemming 2021 Differentiatie toeristenbelasting

10.000

Resultaatbestemming 2021 Kerkenvisie

74.000

Resultaatbestemming 2021 Linge bereikbaar

27.508

Resultaatbestemming 2021 Wet Inburgering

245.000

Resultaatbestemming 2021 Beschermd wonen

131.500

Resultaatbestemming 2021 Dak- en thuisloosheid

41.000

Resultaatbestemming 2021 Energietransitie

130.387

Resultaatbestemming 2021 Implementatie VV taken ODR

241.760

Resultaatbestemming 2021 Omgevingswet

714.420

Resultaatbestemming 2021 Decembercirculaire 2021 POK-gelden

219.500

Resultaatbestemming 2021 Decembercirculaire 2021 Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht

28.250

Resultaatbestemming 2021 Decembercirculaire 2021 Mantelzorgbeleid

21.582

Bestemmingsreserve Precariobelasting Restantbudget 2021 Verkeersontsluiting Geldermalsen-Oost/N327

1.422.487

Bestemmingsreserve Watergangen Implementatiebudget beheerplan Watergangen Totaal

75.537 9.383.347

OR budget structureel naar BR Flexibele Kern Vanwege de oprichting van de Flexibele Kern storten we het structurele OR-budget, bedoeld voor het vervangen van werkzaamheden voor OR-leden, in de bestemmingsreserve Flexibele Kern. Hierdoor kunnen de vervangende werkzaamheden door de Flexibele Kern worden ingevuld. Portokosten toevoegen aan BR verkiezingen Het budget portokosten voor de verkiezingen voegen we toe aan de betreffende bestemmingsreserve omdat de verkiezingen niet elk jaar gehouden worden. Zo blijft inzichtelijk wat de porto-kosten zijn hiervan.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

53

Overzetten budget cameratoezicht naar veiligheidsbeleid Overzetten budget binnen taakveld Openbare orde en veiligheid, van FCL: 6120150 / ECL: U 43200 naar FCL 6120100 / ECL U 38400. Dit betreft 30.000 euro. Per saldo dus geen voor- of nadeel. Dit bedrag wordt met ingang van 2024 meegenomen bij de aanpak van ondermijning. Gelders Winterfonds Vanuit de provincie Gelderland is een subsidie ontvangen om maatschappelijke-, publieke- en sportvoorzieningen en dat deel van het Gelders bedrijfsleven, in het bijzonder het MKB, dat door de sterk gestegen energieprijzen in de problemen dreigt te geraken, bij te staan (Gelders Winterfonds). De gemeente West Betuwe heeft hiervoor 247.220 euro ontvangen; 200.000 euro voor subsidies aan maatschappelijke accommodaties en 47.220 euro dat ingezet gaat worden voor het MKB. Renovaties sportterreinen Overeenkomstig het duurzaam meerjaren onderhouds plan (DMOP) worden jaarlijks sportvelden gerenoveerd.

In 2023 worden in de zomerstop de volgende sportvelden gerenoveerd: - vv Asperen, renovatie en aanleg kunstgrasveld - DSS'14, toplaagrenovatie en beachveld - vv Haaften, aanleg kunstgrasveld - vv Heukelum, renovatie - vv Ophemert, renovatie en drainage - vv Tricht, 2 maal toplaagrenovatie - Animo, beachveld De totale investering bedraagt 1.853.000 euro en de afschrijvingslasten van 119.000 euro worden overeenkomstig de kadernota harmonisatie beweeg- en sportbeleid 2022-2026 gedekt uit de bestemmingsreserve dekking afschrijvingslasten sportterreinen. Structurele subsidie speelruimten Met ingang van 2023 worden overeenkomstig het amendement bij het vaststellen van de Kadernota Speelruimtebeleid 2022-2026 de subsidies beheer en onderhoud speelruimten opgehoogd met 72.000 euro. Dit bedrag wordt gedekt uit de Bestemmingsreserve Speelvoorzieningen. Subsidieprogramma Sociaal Maatschappelijke Diensten 2023 Het subsidieprogramma Sociaal Maatschappelijke Diensten 2023 is vastgesteld. De financiële mutaties zijn opgevangen binnen bestaande budgetten.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

54

Armoedebestrijding In de gemeenteraad van 8 november 2022 is 345.000 euro incidenteel beschikbaar gesteld voor 2023 voor armoede bestrijding. Overeenkomstig het Plan van Aanpak armoedebestrijding worden deze middelen ingezet. Inkoop De taakstelling op inkoop is gerealiseerd en volledig doorgevoerd in onze begroting. Beheerskosten Heuffterrein Vuren De kosten voor jaarlijks beheer en onderhoud van (struin)paden en voorzieningen (vlonder en uitkijkpunt) die onderdeel uitmaken van het recreatief medegebruik van het Heuffterrein in Vuren bedragen 13.000 euro. Deze kunnen ten laste van de stelpost areaaluitbreiding gebracht worden (vanaf 2026). Onderscheid valt te maken in een bijdrage van 6.000 euro voor beheer en onderhoud van de struinpaden en een bijdrage van 7.000 euro voor beheer en onderhoud van de halfverharding, vlonder en het uitkijkpunt. Met deze bijdrage is het toekomstig beheer van het recreatief medegebruik van het gebied, het gemeentelijke belang van de herinrichtingsopgave op het Heuffterrein geborgd. De huidige eigenaar van het terrein en Waterschap Rivierenland dragen financieel bij aan de realisatie en het beheer en onderhoud van de andere onderdelen van de herinrichtingsopgave.

Avri- beheer openbare ruimte De bijdrage aan de Avri voor de IBOR taken zijn in de begroting verdeeld over een aantal programma’s; straatreiniging/onkruidbestrijding in Programma 3 en openbaar groen in Programma 6. Door de ervaringen van de afgelopen jaren is steeds meer zicht op de werkelijke toedeling van de kosten aan de verschillende disciplines. Onze begroting wordt jaarlijks op basis van de werkbegroting bijgesteld. De dienstverleningsovereenkomst 2023 laat een voordeel van 6.750 euro zien ten opzichte van de begroting en komt ten gunste van de stelpost prijsstijgingen. Areaal uitbreiding openbaar groen Het groenareaal is toegenomen door de verdere uitbreiding van De Plantage, het centrum/jachthaven, uitbreidingen in diverse kernen, monument Heukelum, buurtpark Tricht. Het betreft 200 bomen, 1.030 m2 beplanting, 740 m1 haag en 10.400 m2 gras. De structurele onderhoudskosten hiervoor bedragen 37.200 euro en moeten worden toegevoegd aan de post onderhoud openbaar groen (32.300 euro) en onderhoud bomen (4.900 euro). Dit bedrag ten laste brengen van de post areaaluitbreiding. ODR; Handhaving C labels Vanuit de algemene uitkering ontvangt de gemeente 7.476 euro voor de jaren 2023-2025 voor het handhaven van kantoren met een c-label. Dit wordt uitgevoerd door de OmgevingsDienst Rivierenland.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

55

Programmaplan duurzaamheid In 2022 is het programmaplan duurzaamheid 2022-2025 vastgesteld. Dekking hiervoor is gevonden binnen een tweetal incidentele budgetten. Voorgesteld wordt om voor het meerjarig plan de bestemmingsreserve Programmaplan Duurzaamheid in te stellen en de incidentele budgetten van 1.079.885 euro hieraan toe te voegen - vanuit de reserve duurzaamheid 766.006 euro - vanuit de Meicirculaire 2022 uitvoeringskosten klimaatakkoord 313.879 euro Reserve duurzaamheid Voorgesteld wordt om het incidenteel budget van energietransitie ad 130.000 euro toe te voegen aan de reserve duurzaamheid. Uitvoeringsgelden klimaatakkoord Vanaf 2023 ontvangt de gemeente jaarlijks een Rijksbijdrage uit het Klimaatakkoord 2019. Deze Rijksbijdrage is primair bestemd voor de uitvoeringslasten van de gemeente. De gemeente heeft de mogelijkheid deze middelen meerjarig in te zetten. Niet bestede middelen in de periode 2023 - 2025 kunnen in 2026 teruggevorderd worden door het Rijk. Verantwoording aan het Rijk vindt plaats via de zogenoemde SiSa. Voor de jaren 2023-2025 gaat het om ruim 850.000 euro per jaar. Om op langere termijn zekerheid over de middelen te bieden, zal zo snel mogelijk een wettelijke regeling worden opgesteld voor het uitkeren van de middelen voor 2026 t/m 2030. Inhuur betekent meer kosten en dit budget vinden we in de extra legesopbrengsten, t.o.v.

de begrote opbrengsten. Deze mutatie verloopt budgetneutraal. Kuipershof 2 In het kader van de uitvoering van het project (T)huisvesting is aanvullend onderzoek gedaan naar de kwaliteit en toekomstbestendigheid van het dak, mede in het licht van het feit dat het gehele dak wordt voorzien PV-panelen. Uit dit onderzoek bleek dat het gewenst is het dak geheel te renoveren. Vooruitlopend op een te actualiseren beheerplan hebben we -gehoord de Klankbordgroep (T)huisvesting van de Raad- besloten reeds nu in te stemmen met deze investering. Het gaat hier om een voorfinanciering. Met de renovatie van het dak is een investering gemoeid van 550.000 euro; daarnaast zijn er bijkomende kosten als gevolg van het (alsnog) verwijderen en herplaatsen van de bestaande PV-panelen, afgerond € 40.000. Bij deze renovatie wordt tevens de bliksembeveiliging aangepast aan de aanvullende eisen van de verzekering, kosten € 50.000. De totaalkosten bedragen 640.000 euro. Deze kosten brengen wij -conform de vigerende systematiek- ten laste van de Bestemmingsreserve onderhoud gebouwen. Deze reserve wordt jaarlijks ‘gevoed’ vanuit de reguliere begrotingssystematiek. Wij actualiseren in 2025 het Meerjaren Onderhoudsprogramma in het licht van de actualisatie van het beheerplan gebouwen. Onderdeel van dat programma zijn de financiële effecten van het gerenoveerde gemeentehuis.

Mochten de bestaande exploitatiebudgetten op dat moment ontoereikend blijken te zijn, dan zullen we uw raad daartoe een aanvullend voorstel voorleggen.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

56

Gemeentelijke objecten In juni plaatsen we een nieuwe openbare watertappunt (Join the pipe) in Rumpt op verzoek van een leefbaarheidsinitiatief vanuit het dorp. Voor levering en planmatig onderhoud van deze watertappunt zijn contracten afgesloten. Hiervoor het budget verhogen met 300 euro voor 2023 (half jaar) en vanaf 2024 met 600 euro structureel ten laste van de stelpost areaal uitbreiding. Organisatiekosten Tot en met april zijn er interne besluiten genomen met betrekking tot inhuur en personeel. Deze wijziging is budgetneutraal. De kosten worden gedekt vanuit bestaande budgetten waaronder reserves en extra opbrengsten omdat deze werkzaamheden hieraan gelieerd zijn. Dit betreft de volgende onttrekkingen uit onderstaande reserves en extra opbrengsten: • bestemmingsreserve Rondweg Waardenburg 71.440 euro • bestemmingsreserve Flexibele kern personeel 192.589 euro • bestemmingsreserve Fusie 137.562 euro • bestemmingsreserve Civiele Kunstwerken 45.600 euro • bestemmingsreserve Kernenbeleid 30.000 euro • bestemmingsreserve Kerngericht werken 54.910 euro • extra legesopbrengst nutsbedrijven 104.512 euro • verkoop gronden 65.618 euro • verkoop gemeentelijk vastgoed 118.200 euro

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

57

4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Voornaamste wijzigingen in de risico’s 2022 ten opzichte van de begroting: Onderwerp

Ontwikkelingen

Beginstand jaarrekening 2022 Risico niet realiseren taakstelling SD

Bedrag in € 27.586.000

De verwachting is nog steeds dat van de structurele taakstelling 1 miljoen euro zonder aanpassing van het beleid niet haalbaar is. Bij de jaarrekening telde dit bedrag niet door omdat er nog een bestemmingsreserve SD was, maar die wordt dit jaar grotendeels opgemaakt. We schatten de kans hoog op 70%

Stand risicoprofiel 1e bestuursrapportage 2023

700.000

28.286.000

5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (technische wijzigingen) Verlenging WaterRioleringsplan (WRP) 2019-2023 In de tweede bestuursrappotage 2022 is het uitstel van het Waterrioleringsplan (WRP) 2019 t/m 2023 met 1 jaar naar 2024 aangekondigd. Het huidige waterrioleringsplan (WRP) loopt van 2019 t/m 2023. Medio 2023 t/m 2024 starten we volgens planning met het opstellen van een nieuw WRP 2025 t/m 2029. Jaarlijks wordt het Kostendekkingsplan doorgerekend door een ingenieursbureau en hierbij zijn ook de komende planjaren geactualiseerd.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

58

6. Bijlagen 6.1. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Kortetermijnagenda Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (Als onderdeel van IHP 2021 – 2032)

Projecten Nieuwbouw Brede school Spijk Uitvoering is in volle gang en in mei 2023 is het gebouw en schoolterrein gereed. Daarna zal er een feestelijke opening plaats vinden waarbij ook de nieuw straatnaam bekend wordt gemaakt.

Managementsturing indicatie Overzicht GOTIK

Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit

Nieuwbouw Integraal Kindcentrum BinnensteBuiten (Tricht) De samenwerkende partners werken nu onder de naam IKC BinnensteBuiten Het projectvoorstel is door de raad

Overzicht GOTIK

Geld

vastgesteld en het definitief budget is daarmee toegekend. Het project bevindt zich in de bouwvoorbereidingsfase.

Organisatie

De aanbestedingen voor sloop, nieuwbouw en tijdelijke huisvesting zijn gestart. De ambitie is om in het schooljaar

Tijd

2024-2025 het IKC in gebruik te nemen.

Informatie / Communicatie Kwaliteit

Nieuwbouw Integraal Kindcentrum Geldermalsen Het IKC gaat onderdak bieden aan OBS Jan Harmenshof, CBS Oranje Nassau, Chapeau Kinderwerk en vervangt de huidige gymzaal aan de Oranje Nassaustraat. Het project bevindt in de afronding van de voorontwerpfase. Het voorontwerp is aan de ouders en de omwonenden gepresenteerd. Er waren veel positieve reacties op het ontwerp. Zoals bij elk project is aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid tijdens halen en brengen van de kinderen en de overlast die hiermee gepaard gaat.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

Overzicht GOTIK

Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit

59

Nieuwbouw Brede School Beesd De brede school gaat onderdak bieden aan de St. Antoniusschool, De Lingelaar, KAKA kinderopvang en de bibliotheek. Het project bevindt in de afronding van de voorontwerpfase. Het voorontwerp is aan de ouders en de omwonenden gepresenteerd. Het ontwerp van het gebouw is met enthousiasme ontvangen. Zoals bij elk project is aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid tijdens halen en brengen van de kinderen en de overlast die hiermee gepaard gaat.

Renovatie CBS Morgenster (Geldermalsen) Het schoolbestuur is bouwheer en de renovatie is in fases opgedeeld. Er is al veel werk verricht om het gebouw naar de hedendaagse eisen te brengen. Waaronder voldoen aan de Frisse scholen Klasse B op gebied van ventilatie. De verwachting is dat na komende zomervakantie de renovatie geheel gereed is.

Overzicht GOTIK

Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit

Overzicht GOTIK

Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit

Verduurzaming Rehobothschool (Laan v Leeuwenstein, Geldermalsen) Voor de locatie aan de Laan van Leeuwenstein heeft de Rehobothschool een verduurzamingsplan laten maken waaruit blijkt welke ingrepen aan het gebouw mogelijk zijn. Deze maatregelen worden gefaseerd in 2022 en 2023 uitgevoerd.

Overzicht GOTIK

Geld Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

60

Verbetering ventilatie OBS Rietschoof (Opijnen)

Overzicht GOTIK

Het schoolbestuur heeft een plan gemaakt en heeft met de marktpartijen de maatregelen uitgewerkt en de

Geld

uitvoering is gestart. De verwachting is dat in de zomervakantie de werkzaamheden gereed zijn.

Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit

Verbetering ventilatie OBS De Weardenburght (Waardenburg)

Overzicht GOTIK

Het schoolbestuur heeft een plan gemaakt en heeft met de marktpartijen de maatregelen uitgewerkt en de

Geld

uitvoering vindt plaats in 2023 en is voor het einde van het jaar gereed.

Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit

Verbetering ventilatie IKC De Stek (Est)

Overzicht GOTIK

Het schoolbestuur heeft een plan gemaakt en heeft met marktpartijen de maatregelen uitgewerkt en de uitvoering

Geld

vindt plaats in 2023 en is voor het einde van het jaar gereed.

Organisatie Tijd Informatie / Communicatie Kwaliteit

Renovatie/ verduurzaming Rehobothschool (Anjerstraat, Geldermalsen) Het schoolbestuur heeft in eigen beheer de renovatie en verduurzaming uitgevoerd. De school is verduurzaamd en

Afgerond

voldoet aan de hedendaagse eisen op gebied van ventilatie en kan weer tientallen jaren mee.

Verbetering binnenklimaat & verduurzaming De Schakel & Mr. Aafjesschool. (Meteren) Project is afgerond. Het gebouw is gasloos geworden en wekt alle benodigde energie zelf op.

Eerste bestuursrapportage 2023 West Betuwe

Afgerond

61

Verbetering binnenklimaat & verduurzaming OBS Pr. Willem Alexanderschool (Ophemert) Het schoolgebouw is voorzien van een ventilatiesysteem dat voldoet aan Frisse scholen Klasse B. Tevens is met een hybride verwarmingssysteem het gasverbruik met 90% gereduceerd. Er is ook LED verlichting gemonteerd en

Afgerond

de benodigde stroom wordt met zonnepanelen opgewerkt.

Verbetering ventilatie CBS Freule van Pallandt (Neerijnen) Het schoolgebouw is voorzien van een ventilatiesysteem dat voldoet aan Frisse scholen Klasse B. Het schoolbestuur heeft uit eigen middelen ook een extra verduurzamingslag gemaakt in afwachting van renovatie of

Afgerond

nieuwbouw in de langetermijnagenda van het IHP.

Verbetering binnenklimaat & verduurzaming CBS De Kievitsheuvel (Hellouw) Het schoolgebouw is voorzien van een ventilatiesysteem dat voldoet aan Frisse scholen Klasse B. Tevens is met een hybride verwarmingssysteem het gasverbruik met 90% gereduceerd. Er is ook LED verlichting gemonteerd en

Afgerond

de benodigde stroom wordt met zonnepanelen opgewerkt.

Verbetering binnenklimaat & verduurzaming De Springplank (Rumpt) Project is afgerond. Het gebouw is gasloos geworden en wekt alle benodigde energie zelf op.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/577/documents/12833