Document · PDF

RV2022-135-bijlage-Programmabegroting-2023-definitief.pdf

Gemeenteraad 8 november 2022, gemeente West BetuweBij agendapunt: 4: Vaststellen Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-202624.701 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Indicatoren economie Indicator Vestigingen Functiemenging

Eenheid Periode Het aantal bedrijfsvestigingen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 2021 64 jaar De functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en 2021 woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen

West Betuwe 180,5 56,5

Nederland 165,1 53,3

Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • • • •

Bedrijventerreinenbeleid 2021 Economische Visie West Betuwe Detailhandelsbeleid West Betuwe Regionaal Programma Werklocaties Regionaal Ambitiedocument Regionaal Stimuleringsfonds (RSF).

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Verbonden partijen Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland Bijdrage aan programma:

Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen:

De Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBRivierenland) is een initiatief van zeven samenwerkende gemeenten in de regio Rivierenland. UBRivierenland is verantwoordelijk voor de aanleg, het beheer en het onderhoud van een glasvezelnetwerk in het buitengebied van deze gemeenten. Door het aanleggen van een glasvezelnetwerk wordt gewerkt aan een snelle en betrouwbare internetverbinding die onmisbaar is in de huidige tijd, waarin thuiswerken steeds meer toeneemt. Ook digitale dienstverlening neemt toe, waardoor inwoners afhankelijk zijn van een betrouwbare internetverbinding. De aanleg van een glasvezelnetwerk past binnen de ambities van de gemeente West Betuwe, want zij hebben de wens uitgesproken om een 100% dekkend glasvezelnetwerk te realiseren. De planning voor de aanleg voor de glasvezelnetwerk in het buitengebied van de gemeente West Betuwe loopt in verband met vertraging door in 2023. Digitale Stad sluit naast het project van de UBR voor eigen rekening en risico de kleine kernen aan waar nog geen glasvezel is gelegen. Ook deze aansluitingen zullen in 2023 worden aangelegd. Een voorbehoud wordt gemaakt voor de aansluitingen welke zijn gelegen in het dijkverzwaringstraject.

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Financiën Bedragen x € 1.000

Economie (exclusief reserves)

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

-1.618

-1.542

-2.081

-986

-983

-6.916

Baten

1.386

1.389

1.930

323

6.259

-231

-153

-150

-663

-660

-657

Toevoegingen aan reserves

-38

Onttrekkingen van reserves

176

-269

-136

-133

-525

-522

-519

Waarvan nieuw beleid

-15

Specificatie nieuw beleid

2023

2024

2025

2026

Gebiedsmarketing

Totaal

Resultaat voor bestemmen

Resultaat na bestemmen

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

2.5. Onderwijs De ambitie van West Betuwe In de gemeente West Betuwe kunnen alle kinderen, jongeren en volwassenen zich ontwikkelen en hun talenten ontdekken. Dit is belangrijk om een fijne plek in de samenleving te hebben. Met onze partners werken we aan een gezamenlijke Onderwijsvisie, waardoor we hier allemaal eigenaar van zijn. We zetten in op een gevarieerd aanbod van kwalitatief goede scholen (van basisonderwijs tot en met HBO) en gelijke kansen in het onderwijs zodat Gemeente West Betuwe een aantrekkelijke gemeente is op het terrein van onderwijs. Speciale aandacht gaat daarom ook naar de verduurzaming van de schoolgebouwen en het creëren van een gezond binnenklimaat. Je goed kunnen ontwikkelen start, voor wie dat nodig heeft, met voorschoolse educatie en aandacht voor onderwijsachterstanden tijdens het basisonderwijs. Via het Programma Sport, Cultuur en Recreatie maken we de inzet van combinatiefunctionarissen op school en de inzet van meer muziek in het onderwijs mogelijk. Daarnaast maken we ons hard voor het terugdringen van verzuim op het onderwijs en dragen bij aan het verminderen van voortijdig schoolverlaten. Het hebben van een startkwalificatie is belangrijk voor de toekomst van elk van onze inwoners. We stimuleren daarbij een nauwe samenwerking tussen de jeugdzorg, onderwijs en gemeente om een sluitende aanpak te realiseren.

Ontwikkelen stopt niet als je volwassen wordt. Volwasseneducatie en aandacht voor laaggeletterdheid en voor onze inwoners die digitaal minder vaardig zijn, is een belangrijk aandachtspunt voor de gemeente. Zowel voor de zelfontplooiing van onze inwoners, als wel voor het vergroten van de zelfredzaamheid.

Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel

Meer inwoners hebben een goede basis, zodat zij mee kunnen doen, zich kunnen ontwikkelen en een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan de samenleving

Jaardoel 2023

Resultaat/KPI

Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)

1.1 We ondersteunen laaggeletterden om betere basisvaardigheden te krijgen

1.1.1 Nulmeting van het aantal laaggeletterden dat deelneemt aan een programma van laaggeletterdheid.

We organiseren camouflagecursussen (niet alleen met taal oefenen, maar ook bijvoorbeeld het werken met de computer'), zetten taalambassadeurs in (ervaringsdeskundigen) en blijven verkennen op welke vindplekken we in contact kunnen komen met laaggeletterden.

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

1.2 We stimuleren de mogelijkheden tot het volgen van volwasseneneducatie.

1.2.1 We hebben concrete acties uitgevoerd om inwoners die daar behoefte aan hebben te stimuleren van volwasseneneducatie gebruik te maken

2.1 We werken volgens de doelstellingen van de onderwijsvisie

2.1.1 We stellen de Uitvoeringsagenda 2023 vast.

We gaan in beeld brengen wat de mogelijkheden voor volwasseneneducatie zijn, gaan na voor welke doelgroepen in West Betuwe dit interessant kan zijn en brengen dit onder de aandacht van deze doelgroep Op basis van de in 2022 vastgestelde onderwijsvisie, stellen we een uitvoeringsagenda 2023 op om te komen tot concrete acties.

4-jaar doel Jaardoel 2023 2.2 We optimaliseren de preventieve interventies van de leerplichttaak.

Meer kinderen en jongeren kunnen zich optimaal ontwikkelen Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 2.2.1 We hebben eind 2023 de effecten van de We intensiveren de samenwerking tussen de leerplichtpreventie interventie in beeld ambtenaren en team sociaal waardoor dreigend schoolverzuim eerder in beeld komt en hier dus ook eerder actie op gezet kan worden. 2.3 We zorgen ervoor dat onze 2.3.1 Het aantal schoolverlaters met een We gaan door met de werkzaamheden met de toekomstcoach. schoolverlaters een startkwalificatie hebben startkwalificatie blijft minimaal gelijk aan het Deze taak wordt opgepakt door de jongerenwerker die samen als voorbereiding op de arbeidsmarkt. aantal van cursusjaar 2021/2022. met de jongere een toekomstplan opstelt. Daarbij stimuleren we de samenwerking tussen de organisaties die hierbij een rol hebben en zorgen we dat er contact is tussen het voortgezet onderwijs en de toekomstcoach bij dreigend uitval van de jongere. 2.4 We bereiden onze jongste inwoners zo 2.4.1 90% van de peuters met een indicatie We benaderen de doelgroep regelmatig waarbij we bijvoorbeeld optimaal mogelijk voor op de start in het voor voorschoolse educatie bezoekt een contact opnemen met ouders van wie een kind een indicatie onderwijs voorschoolse voorziening heeft gekregen, maar dit kind nog niet hebben aangemeld bij een voorschoolse voorziening.

2.5 We investeren in het terugdringen van 2.5.1 Meer groepsinzet via in overleg en samenwerking met onze partners zetten we, via de leer- en ontwikkelingsvertragingen, mede schoolmaatschappelijk werk in de eerste helft het Nationaal Programma Onderwijs, interventies in gericht op als gevolg van de coronapandemie. 2023 en evaluatie daarvan in tweede helft het inhalen van leer- en ontwikkelingsvertragingen tijdens en na 2023 schooltijd. Zo verhogen we de inzet van schoolmaatschappelijk werk voor groepsactiviteiten met leerlingen.

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren. De bron van de gegevens die we hebben opgenomen, is de website www.waarstaatjegemeente.nl. De cijfers op deze website zijn niet altijd actueel. Ter vergelijking hebben we de cijfers van heel Nederland opgenomen. Indicatoren onderwijs Indicator Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) %

Eenheid Periode Het percentage van het totaal aantal leerlingen in de 2021 leeftijd van12 tot 23 jaar dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat

Absoluut verzuim

Het aantal leerplichtigen in de leeftijd van 5 tot 18 jaar die niet op een school zijn ingeschreven, per 1.000 inwoners Het aantal leerplichtigen in de leeftijd van 5 tot 18 jaar die wel op een school zijn ingeschreven, maar ongeoorloofd afwezig zijn, per 1.000 inwoners

Relatief verzuim

West Betuwe 1,2

Nederland 1,9

2021

1,7

2,5

2021

Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • • • • •

Notitie voor- en vroegschoolse educatie en onderwijsachterstandenbeleid (opnieuw vast te stellen voor planperiode 2023-2026) Bouwen aan Sociale Kracht Startdocument Onderwijsvisie. Uitvoeringsplan lokale aanpak laaggeletterdheid en doorontwikkeling Digi-Taalhuis Verordening onderwijshuisvesting Integraal huisvestingsplan Convenant Voor- en vroegschoolse educatie

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Verbonden partijen Niet van toepassing.

Financiën Bedragen x € 1.000

Onderwijs (exclusief reserves)

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

-5.056

-6.076

-6.825

-7.001

-7.158

-7.151

Baten

759

989

-4.296

-5.087

-5.836

-6.011

-6.169

-6.162

Toevoegingen aan reserves

-377

-1.190

-407

-395

Onttrekkingen van reserves

507

441

730

628

575

540

-4.166

-5.835

-5.512

-5.778

-5.989

-6.016

-12

-25

Resultaat voor bestemmen

Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid

Specificatie nieuw beleid

2023

2024

2025

2026

Boerderij-educatie en natuur- en milieueducatie

Totaal

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

2.6. Sport, cultuur en recreatie De ambitie van West Betuwe Sport, cultuur en recreatie zijn belangrijk voor de leefbaarheid in West Betuwe. We hebben een rijk verenigingsleven, het cement van onze samenleving, in alle kernen. We maken ons hard om de verenigingen en vrijwilligers goed te ondersteunen en te waarderen. Het is onze ambitie dat zoveel mogelijk inwoners deelnemen aan sportieve, culturele en recreatieve activiteiten. Deelname aan de West Betuwse samenleving op die manier, kan gevoelens van eenzaamheid verminderen, zorgen voor versterking van het sociale netwerk, bijdragen aan de ontwikkeling en zelfontplooiing van onze inwoners en zorgen voor een gezondere leefstijl. We zoeken actief de verbinding tussen de kunst- en cultuursector, sport en bewegen en het onderwijs om onze jeugd alle kansen te geven zichzelf te ontwikkelen en de basis te leggen voor een gezonde leefstijl via beweging. Hiermee hopen we bij te dragen aan het voorkomen van gezondheidsproblemen op latere leeftijd, dit heeft dus een preventieve werking. Hierbij past de ambitie om Sportgemeente van het jaar te worden in 2025. Maar ook het zorg dragen voor vitale en duurzame dorpshuizen in de kernen als ontmoetingsplaatsen die bijdragen aan sociale cohesie en goede leefbaarheid.

Tot slot, heeft West Betuwe een goed bewaard en onderhouden (groen) cultuurhistorisch landschap met veel recreatieve mogelijkheden die we graag aan onze toeristen, maar ook onze eigen inwoners, aanbieden. We gaan niet voor massatoerisme: kwaliteit gaat voor kwantiteit. Voldoende groen en diversiteit vinden wij hierbij belangrijk. Niet alleen voor toeristen, maar ook voor het klimaat en een gezonde leefomgeving voor inwoners.

Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel Jaardoel 2023

Meer inwoners zijn vitaal en hebben een gezonde(re) leefstijl Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)

1.1 We zorgen dat meer inwoners (jong en oud) sporten en/of bewegen

1.1.1 in plan sportgemeente van het jaar komen acties om volwassenen meer te laten bewegen 1.1.2 in plan sportgemeente van het jaar komen acties om kinderen/jongeren meer te laten bewegen

1.2 We zorgen er voldoende mogelijkheden zijn voor inwoners om meer te bewegen en/of sporten

1.2.1 toename buurtsportcoaches op school en naschoolse voorzieningen ten opzichte van 2022

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

We stellen een plan op om sportgemeente van het jaar te worden in 2025, waarbij deze ambitie een vliegwiel wordt om in te zetten op het (meer) laten bewegen van meer volwassenen. We stellen een plan op om sportgemeente van het jaar te worden in 2025, waarbij deze ambitie een vliegwiel wordt om in te zetten op het (meer) laten bewegen van kinderen en jongeren. We gaan meer buurtsportcoaches in zetten op school en naschoolse voorzieningen.

1.2.2 In elke kern is een aantrekkelijke speeltuin en beweegaanbod

We ondersteunen sportverenigingen en ook beweegaanbod anders dan via verenigingen, via het plan sportgemeente van het jaar en de bestaande afspraken uit het sportakkoord. We zorgen voor aantrekkelijke speeltuinen voor kinderen op basis van de kadernota Speelruimten en ondersteunen ander beweegaanbod voor volwassenen in elke kern.

4-jaar doel Jaardoel 2023

Meer inwoners kunnen zich ontwikkelen en een zinvolle bijdrage leveren aan de samenleving Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)

2.1. We ondersteunen alle dorpshuizen en Multifunctionele Centra (MFC) als de ontmoetingsplek voor sociale en culturele activiteiten.

2.1.1 In 2023 werken we aan vitale dorpshuizen die niet in gemeentelijk eigendom zijn op basis van prioriteiten die we in Q4 2022 vaststellen.

2.1.2 Per dorpshuis/MFC zijn afspraken gemaakt eind 2023 over activiteiten die bijdragen aan verbetering van de leefbaarheid en sociale cohesie van de betreffende kern.

2.2 We stimuleren en ondersteunen vrijwillige inzet en ontwikkeling van inwoners

2.2.1 We relateren de ondersteuning van vrijwilligers aan de kernagenda's

2.2.2 In 2023 hebben we op verschillende manieren sport, cultuur en recreatie ingezet als preventiemiddel in het Sociaal/Maatschappelijk Domein

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

We ondersteunen dorpshuizen die niet in gemeentelijke eigendom zijn bij het verduurzamen vanuit milieuoverwegingen en om energiekosten te drukken. We starten in 2023 met de prioriteiten die we in Q4 2022 vaststellen. We letten daarbij ook op de verhouding tussen de benodigde investering en het gebruik van het gebouw als de ontmoetingsplek van het dorp of stadje. Per dorpshuis/MFC maken we afspraken over activiteiten die bijdragen aan verbetering van de leefbaarheid en sociale cohesie van de betreffende kern.

We koppelen de behoeftes van de kernen (via kernagenda's) expliciet aan de opdracht van Welzijn West Betuwe, met betrekking tot vrijwilligers. Daarnaast blijven we werken met de vrijwilligersvacaturebank en de vrijwilligersacademie. We gaan sport-, cultuur- en recreatie-activiteiten gericht inzetten binnen het sociaal/maatschappelijk domein om sociale cohesie te versterken, eenzaamheid te bestrijden en grotere zorgproblemen te voorkomen (preventie).

4-jaar doel Jaardoel 2023

Meer kinderen en jongeren kunnen zich optimaal ontwikkelen Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)

3.1 We zorgen voor een breder aanbod zodat kinderen en jongeren hun talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen

3.1.1 In 2023 is er een samenwerking gestart tussen de muziekverenigingen en de basisscholen voor meer muzieklessen in de klas

We onderzoeken met de muziekverenigingen hoe we hun muziekopleidingen een (financiële) impuls kunnen geven, bijvoorbeeld via Meer muziek in de klas.

Er is al redelijk wat aanbod op scholen m.b.t. milieu-educatie. We inventariseren in 2023 hoe het aanbod van Boerderij- en Natuureducatie (NME) er nu uit ziet in de gemeente in aanvulling op milieueducatie. We gaan met scholen in gesprek om hun behoefte hieraan te horen en maken afspraken hierover. 3.2.1 In 2023 formuleren we een concretere en We onderzoeken hoe we de combinatiefunctionarissen sport en cultuur meer/anders in willen zetten op scholen, bij naschoolse kerngerichte invulling van de opdracht aan voorzieningen en voor activiteiten in de dorpskernen, combinatiefunctionarissen aansluitend op de kernagenda's. 3.3.1 Het gebruik van het Jeugdfonds sport en We communiceren meer over het Jeugdfonds Sport en Cultuur cultuur blijft minimaal gelijk en Stichting Leergeld ten behoeve van kinderen en jongeren en het cultuurmagazine voor basisschoolleerlingen blijft elk jaar uitkomen. 3.1.2 In 2023 hebben we afspraken gemaakt voor de uitvoering van boerderij, natuur- en milieu-educatie

3.2 We zorgen dat de combinatiefunctionarissen zichtbaar werken in alle kernen 3.3 We maken mogelijk dat kinderen en jongeren hun talenten kunnen ontwikkelen

4-jaar doel Jaardoel 2023

Kunst & Cultuur, Recreatie & Toerisme en Sport & Bewegen versterken elkaar meer Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)

4.1 We versterken, verbreden, verbinden en vernieuwen kunst en cultuur, met de nadruk op verbreden in 2023

4.1.1 Eind 2023 zijn de activiteiten en projecten uit de uitvoeringsagenda 2023 uitgevoerd.

We voeren de activiteiten uit die in de Uitvoeringsagenda cultuur en kunst 2023 zijn opgenomen. Deze is eind 2022 opgesteld, samen met onze kunst- en cultuurpartners

4.1.2 In Q2 2023 is er besluitvorming over de uitbreidingsmogelijkheden Pluk, zodat daarna met de uitvoering gestart kan worden.

We onderzoeken de mogelijkheden voor verbreding/uitbreiding pluk (o.a. voor jeugdtheatervoorstellingen). Wat zijn de technische mogelijkheden en wat betekent dat structureel aan baten en lasten.

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

4.2. We gaan actief inzetten op het informeren, faciliteren en stimuleren van inwoners om gebruik te maken van de mogelijkheden die West Betuwe te bieden heeft op Sport & Bewegen, Kunst & Cultuur en Recreatie & Toerisme

4.2.1 In 2023 geven we een waardebonnenboekje uit met activiteiten op Sport & Bewegen / Kunst & Cultuur / Recreatie & toerisme

4-jaar doel Jaardoel 2023

Meer biodivers en klimaatadaptief groen in West Betuwe Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)

5.1 We gaan hittestress in de kernen verminderen en de biodiversiteit van de leefomgeving verhogen

5.1.1 voor elke gekapte boom, planten we er We gaan bomen planten die zorgen voor verkoeling, onder minimaal één terug andere bij verblijfplekken en wandel- en fietsroutes. De komende jaren zorgen we ervoor dat voor iedere boom die gekapt wordt, er minimaal een boom voor terug komt, bij voorkeur twee. Hier past het omvormen van grijs naar groen bij, om zo ruimte te maken voor de aanplant van diverse bomen en groen. 5.1.2 We hebben een klimaatadaptief We gaan een beleid opstellen en voorleggen aan de raad over bomenbeleid klimaatadaptief bomenbeleid, met als aandachtspunten biodiversiteit, omvormen van grijs naar groen en verbeteren van de groenstructuur.

We faciliteren een waardebonnenboekje voor de drie sectoren in 2023, om inwoners te faciliteren en te stimuleren gebruik te maken van alle mogelijkheden die we in deze sectoren te bieden hebben.

Indicatoren Sport, Cultuur en Recreatie Indicator % Niet-sporters

Eenheid Periode Het percentage inwoners van 19 jaar en ouder die niet 2020 minstens één keer per week aan sport doen

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

West Betuwe 53,6

Nederland 49,3

Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • • • • • •

Visie op Sport en Bewegen Kadernota Cultuur en Kunst West Betuwe 2020-2023 Kadernota Dorpshuizen en MFC Kadernota harmonisatie Sport Kadernota Speelruimten 2022-2026 Beleidsplan vrijwilligersprogramma West Betuwe Beleid recreatie en Toerisme West Betuwe 2020-2023 Bouwen aan Sociale Kracht

Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief Rivierenland Bijdrage aan programma

Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen

De gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief Rivierenland levert een bijdrage aan de wijze waarop de gemeente is georganiseerd. De gemeente brengt alle archiefbescheiden ouder dan 20 jaar bij dit archief onder. Het Regionaal Archief Rivierenland beheert en bewaart deze archiefstukken en houdt toezicht op het beheer van de archiefstukken die (nog) niet naar de archiefbewaarplaats van het Regionaal Archief Rivierenland zijn overgebracht. Het Regionaal Archief Rivierenland maakt gemeentearchieven, kaarten en tekeningen toegankelijk en integreert bibliotheek- en documentatiecollecties. Het neemt actief deel aan en faciliteert diverse culturele activiteiten binnen de gemeenten. Daarnaast worden voor de inwoners in het werkgebied verschillende cursussen, workshops en tentoonstellingen aangeboden en kan iedereen er met zijn onderzoeksvraag terecht. Het Regionaal Archief Rivierenland werkt aan verschillende (digitale) ontwikkelingen, waaronder: • Digitalisering van archiefmateriaal, • Digitale acquisitie, • Depotbeheer (preventie, controle en schade-inventarisatie) • Archieven inventariseren met focus op locatie bronnen • Projectmatige opzet van vrijwilligersbegeleiding • Rijkssubsidie aanvraag voor digitaliseren van het gehele archief van Chamotte Unie N.V. te Geldermalsen

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

• • • • •

Implementatie van e-depot workflow in de keten (inclusief het gebruik van metadatatools), Advisering voor diverse digitaliseringsprojecten, Verder uitvouwen van dienstverleningsafspraken met gemeenschappelijke regelingen Vertalen van uitgangspunten nieuwe Archiefwet, nieuw Archiefbesluit en nieuwe Archiefregeling naar de praktijk van de deelnemende gemeenten Coördinatie uitvoering van Regioplan en Erfgoedpact

Gemeenschappelijke regeling Natuur- en Recreatieschap Lingegebied Bijdrage aan programma:

Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen:

Het Natuur- en Recreatieschap Lingegebied (voormalige gemeenten Geldermalsen en Lingewaal) houdt samen met het Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal en het Recreatieschap Over-Betuwe de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied in stand. Deze B.V. voert de publieke taken van de drie recreatieschappen uit. Deze publieke taken zijn het in stand houden, verbeteren en uitbreiden van de openbare recreatief-toeristische infrastructuur in het werkgebied van de recreatieschappen. Daarbij wordt tevens bescherming van het landschappelijk karakter van het gebied beoogd. De gemeente West Betuwe participeert hierin via de gemeenschappelijke regelingen Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal. Binnen de gemeente West Betuwe zijn geen nieuwe beleidsontwikkelingen te verwachten.

Gemeenschappelijke regeling Natuur- en Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Bijdrage aan programma:

Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen:

Het Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal (voormalige gemeente Neerijnen) houdt samen met het Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en het Recreatieschap Over-Betuwe de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied in stand. Deze B.V. voert de publieke taken van de drie recreatieschappen uit. Deze publieke taken zijn het in stand houden, verbeteren en uitbreiden van de openbare recreatief-toeristische infrastructuur in het werkgebied van de recreatieschappen. Daarbij wordt tevens bescherming van het landschappelijk karakter van het gebied beoogd. De gemeente West Betuwe participeert hierin via de gemeenschappelijke regelingen Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal. Binnen de gemeente West Betuwe zijn geen nieuwe beleidsontwikkelingen te verwachten.

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Financiën Bedragen x € 1.000

Sport, Cultuur en Recreatie (exclusief reserves)

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

-9.255

-14.647

-10.016

-9.173

-9.236

-9.367

Baten

879

476

2.956

490

499

498

-8.376

-14.171

-7.059

-8.682

-8.737

-8.870

Toevoegingen aan reserves

-1.053

-2.002

-3.554

-1.517

-1.490

-1.460

Onttrekkingen van reserves

502

1.359

1.274

1.192

1.294

1.513

-8.927

-14.814

-9.338

-9.007

-8.932

-8.816

Waarvan nieuw beleid

-260

-115

-125

-95

Specificatie nieuw beleid

2023

2024

2025

2026

Nota evenementen

Meer muziek in de klas

Projectbudget Sportgemeente van het jaar

MTB Route

130

Uitvoeringsprogramma Cultuur en Kunst

Monumenten

Opstellen beleidsplan Klimaatadaptief boombeleid

Totaal

260

115

125

Resultaat voor bestemmen

Resultaat na bestemmen

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Specificatie uitgaven renovatie sportvelden 2023 Vereniging

Werkzaamheid

vv Asperen

Renovatie kunstgrasmat

375.500

Vv Asperen

Aanleg kunstgrasveld

600.000

DSS’14

Dutch Method

10.000

DSS’14

Beachveld

50.000

Vv Haaften

Aanleg kunstgrasveld

600.000

Vv Heukelum

Renovatie gras

27.100

Vv Ophemert

Renovatie gras, incl. drainage

45.200

Vv Tricht

Dutch Method

10.000

Vv Vuren

Dutch Method

10.000

TV Rhelico

Renovatie banen 1 en 2.

29.300

Animo

Beachveld

80.000

Totaal

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Bedrag

1.837.100

2.7 Sociaal domein en volksgezondheid De ambitie van West Betuwe In West Betuwe bieden we iedereen kansen om mee te kunnen doen aan de samenleving, op welke manier dan ook. We maken gezond leven makkelijker, ook voor de meer kwetsbaren in onze gemeente. Dat betekent dat we investeren in een gezonde leefstijl, een beweegvriendelijke omgeving, participatie en in bestaanszekerheid. Bij bestaanszekerheid gaat het om de strijd tegen armoede en het voorkomen en oplossen van schulden. Met onze partners werken we samen aan de ambitie dat alle inwoners zich veilig moeten kunnen voelen in alle levensfases. Een sterke, leefbare samenleving heeft een positief effect op de gezondheid. We zetten in op sterke sociale voorzieningen, zoals het creëren van ontmoetingsplekken, het geven van trainingen en specifieke ondersteuning voor degenen die dit nodig hebben. Zo zorgen we dat inwoners zoveel mogelijk snel en laagdrempelig terecht kunnen en dat hun problematiek niet escaleert. We informeren inwoners over het lokale aanbod, betrekken hen bij wat er nodig is en stimuleren zo ook de leefbaarheid. Voor inwoners die een steuntje in de rug nodig hebben, organiseren we ondersteuning laagdrempelig en lokaal. Waar nodig bieden we gespecialiseerde ondersteuning, maar we maken zoveel mogelijk gebruik van algemene voorzieningen.

In ons handelen baseren we ons op het gedachtegoed van Positieve Gezondheid, waarbij de inwoner zelf aan het roer staat van zijn of haar eigen gezondheid. Om iedereen de juiste kansen te bieden, werken we samen met al onze partners, zowel lokaal als regionaal. We gebruiken onze basisvoorzieningen op sport en cultuur en het onderwijs om bij te dragen aan de ontwikkeling van onze inwoners en sluiten met de meer individuele hulpverlening aan hierop, waardoor er een sluitende keten ontstaat.

Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel Jaardoel 2023 1.1 We zorgen dat meer jongeren in West Betuwe mentaal weerbaar en veerkrachtig zijn.

Meer kinderen en jongeren kunnen zich optimaal ontwikkelen en groeien veilig op Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1.1.1 Alle eerste klassen voortgezet We geven Rots en Water trainingen aan alle eerste klassen van onderwijs hebben de Rots en Water training het voortgezet onderwijs, we doen een pilot gevolgd weerbaarheidstraining buiten het onderwijs en we voeren de maatschappelijke diensttijd (MDT) uit voor jongeren. 1.1.2 Het aantal verwijzingen naar specialistische Jeugd GGZ blijft maximaal gelijk aan 2022

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

We continueren de inzet van de praktijk ondersteuning huisarts GGZ Jeugd. We breiden deze rol waar mogelijk uit en verbinden deze waar mogelijk aan de pilots die we uitvoeren om jongeren te ondersteunen .

1.2 We zorgen dat meer ouders ondersteund zijn bij de opvoeding van hun kinderen

In Team sociaal verbeteren we de regievoering op zorg, waardoor de afstemming tussen inwoner, gemeente en zorgaanbieder beter is. We geven uitvoering aan het lokaal plan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Daarnaast ondersteunen we kinderen met scheidingsproblematiek via diverse projecten w.o. het Omgangshuis in de Pluk. We bieden vrij toegankelijke opvoedondersteuning aan via het Gezinsloket. Ook voeren we de pilot Steunouder uit en organiseren we Ouder/Kind Cafés in het kader van Kansrijke Start. 1.3 We zorgen dat jongeren en hun ouders 1.3.1. De nieuwe contractering Jeugd is Medio 2023 sluiten we regionaal nieuwe zorgcontracten met sneller de juiste en passende ondersteuning gerealiseerd medio 2023 gespecialiseerde Jeugdzorg en Wmo-aanbieders. In deze ontvangen. contracten zijn afspraken opgenomen over de onderlinge samenwerking in het kader van af- en opschalen. Ook voeren we pilots uit met aanbieders om de zorg beter aan te laten sluiten bij de behoefte van de inwoners. 1.4 We gaan met jongeren co-creëren in 1.4.1 In 2023 zijn we met twee pilots gestart We gaan via twee pilots jongeren (14-27) uitdagen om met ons relatie tot de rol van jongeren in de in cocreatie met jongeren te bedenken hoe ze van betekenis kunnen zijn voor de West maatschappij Betuwse samenleving. 1.2.1 We hebben minimaal 10 ouder/kind cafés georganiseerd op drie verschillende locaties in de gemeente

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

4-jaar doel Meer inwoners zijn vitaal en hebben een gezondere leefstijl Jaardoel 2023 Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 2.1. We maken het makkelijker dat inwoners 2.1.1 We breiden het aantal watertappunten We breiden het aantal watertappunten in de openbare ruimte uit (jong en oud) gezond leven. in 2023 uit met 15 met 15 nieuwe punten. Daarnaast organiseren we In samenwerking met scholen beweegactiviteiten voor kinderen om gezond gewicht te stimuleren (JOGG en Cool2Bfit). Het sport en beweegaanbod brengen we onder de aandacht via het boekje ' Sjors Sportief'. 2.1.2 Vijf verenigingen hebben de training We bieden de training ‘ Bruggenbouwers’ aan, aan. professionals Bruggenbouwers gevolgd en vrijwilligers van sportverenigingen met als doel om mensen met een beperking beter de weg te laten vinden naar het sportaanbod. 2.2 We stimuleren de zelfredzaamheid en 2.2.1 we starten twee pilots waarbij We geven uitvoering aan de nota Positieve Gezondheid. Hierbij de eigen kracht van de inwoners vrijwilligers, professionals, organisaties en zien we gezondheid als het vermogen van mensen om met de de gemeentelijke organisatie zelf fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en daadwerkelijk gaan handelen vanuit de eigen regie te voeren. In 2023 brengen we dit gedachtengoed brede blik van positieve gezondheid.

intern en extern verder, zodat steeds meer eigen collega's en externe partners vanuit deze denkwijze kunnen gaan handelen. 4-jaar doel Jaardoel 2023 3.1 We ondersteunen inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt

3.2 We ondersteunen Inwoners met financiële problemen

Meer inwoners hebben een goede basis (bestaanszekerheid), zodat zij mee kunnen doen, zich kunnen ontwikkelen en een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan de samenleving Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 3.1.1 Alle inwoners met uitkering op grond We begeleiden inwoners met een uitkering en een grote afstand van de Participatiewet en een grote afstand tot de arbeidsmarkt zodat zij kunnen participeren, zelfredzamer tot de arbeidsmarkt krijgen passende worden/blijven en zo mogelijk aan het werk kunnen gaan. ondersteuning 3.2.1 Sluitende afspraken met alle We brengen met onze samenwerkingspartners de hele keten samenwerkende organisaties om inwoners van financiële hulpverlening in beeld en maken afspraken over met financiële problematiek beter te kunnen gaten en overlappingen in dienstverlening. ondersteunen

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

3.3 We komen met een gerichte aanpak armoedebestrijding

3.3.1 Uiterlijk Q2 hebben we een aanpak armoedebestrijding

4-jaar doel

Meer inwoners kunnen langer passend thuis blijven wonen

We gaan een concreet plan van aanpak maken voor armoedebestrijding op basis van de huidige problematiek door de prijzenstijging algemeen en de energieprijzenstijging: we kijken daarbij wat er per kern nodig is 3.4 We zorgen er voor dat zoveel mogelijk 3.4.1 Iedere inburgeraar volgt een passende We bepalen per inburgeraar welke leerroute het best past. Dit inburgeraars hun inburgeringsexamen halen leerroute kan de B1-route zijn, voor taal en (vrijwilligers)werk, een traject van drie jaar. De tweede leerroute is de onderwijsroute, ter voorbereiding op een mbo-, hbo- of universitaire opleiding. De derde variant is de zelfredzaamheidsroute voor inburgeraars waarvoor de twee andere opties te moeilijk zijn. 3.4.2 80% van de inburgeraars weet zijn weg We bieden maatschappelijke begeleiding aan inburgeraars. te vinden in de gemeente en is zelfredzaam. Onze welzijnsorganisatie voert dit uit en monitort de voortgang.

Jaardoel 2023 4.1 We toetsen verzoeken van zorgaanbieders aan het bestemmingsplan en het sociale normenkader zorgaanbieders.

Resultaat/KPI 4.1.1 Zorgaanbieders voldoen aan de eisen conform het bestemmingsplan en het normenkader. 4.1.2 We hebben een vastgestelde woon/zorgvisie. 4.2 We creëren betere randvoorwaarden om 4.1.2 in 2023 hebben we een langer passend thuis te blijven wonen inloopvoorziening voor inwoners met GGZ problematiek.

Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) We gaan verzoeken van zorgaanbieders integraal toetsen op basis van het bestemmingsplan en het sociale normenkader.

4.3 We zorgen ervoor dat inwoners gezond langer thuis kunnen wonen

We maken Samenwerkingsafspraken tussen team WijkGGZ, GGD team bijzondere zorg, team sociaal en Welzijn West Betuwe. Met deze organisaties zorgen we voor een goed aanbod zoals preventief huisbezoek, gezonde maaltijd, klussendienst, koppeling vrijwilligers, mantelzorg, enzovoort. Daarnaast organiseren we een training voor vrijwilligers die hospicezorg aan huis willen leveren.

4.3.1 Sluitende afspraken met alle samenwerkende organisaties voor een aansluitend collectief voorveld zodat inwoners langer thuis kunnen wonen

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

We stellen een woon-zorgvisie op en leggen deze voor aan de gemeenteraad ter vaststelling We maken met de GGZ afspraken over het vormgeven van een inloopvoorziening voor inwoners met GGZ-problematiek in 2023.

4.3.2 Op basis van focusgroepen 75+ bepalen we wat deze doelgroep nodig heeft om langer thuis te blijven wonen.

We vragen Welzijn West Betuwe om meer focusgroepen 75+ te organiseren en daarin met de ouderen te bespreken wat ze nodig hebben om langer thuis te blijven wonen. Daarnaast organiseren we In samenwerking met Welzijn West Betuwe een bewustwordingsmarkt langer thuis wonen waarbij we aansluiten bij het JAM festival.

Indicatoren Sociaal Domein en volksgezondheid Indicator Jongeren met een delict voor de rechter

Eenheid Periode Het percentage jongeren in de leeftijd van 12 tot 21 jaar die 2020 met een delict voor de rechter zijn verschenen

Banen

Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar.

2021

833,0

805,5

Netto arbeidsparticipatie

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.

2020

71,8

68,4

Bijstandsuitkeringen

Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners.

2021

176,7

431,2

Aantal re-integratievoorzieningen

Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar

2020

49,3

202,0

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

West Betuwe 1

Nederland 1

Indicator

Eenheid

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement

Het aantal Wmo-cliënten per 10.000 inwoners in de desbetreffende bevolkingsgroep met een maatwerkarrangement (een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo) Het percentage kinderen tot 18 jaar in een gezin dat leeft van een bijstandsuitkering moet rondkomen.

% Kinderen in armoede

Periode

West Betuwe

Nederland

2020

450

700

2020

% Jeugdwerkloosheid

Het percentage werkeloze jongeren in de leeftijd van 16 tot 22 jaar

2020

Jongeren met jeugdhulp

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.

2021

13,3

12,9

Jongeren met jeugdreclassering

Het percentage jongeren in de leeftijd van 12 tot 22 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren met die leeftijd

2021

0,1

0,3

Jongeren met jeugdbescherming

Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.

2021

0,9

1,2

Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • •

Bouwen aan Sociale Kracht Strategisch beleidsplan Werkzaak 'Talent werk voor Rivierenland' Beleidsplan schuldhulpverlening Beleidsplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang, West Betuwe Positief Gezond 2022-2024

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland Bijdrage aan programma

Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen

Werkzaak Rivierenland voert voor de gemeente West Betuwe de Participatiewet uit en verzorgt de uitkeringen en de reintegratie van de meeste klanten. Alleen klanten met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt (de klantprofiel 4-doelgroep) worden door de gemeente zelf ondersteund in (sociale) activering en hun zorgbehoefte. De opdracht van Werkzaak Rivierenland is talenten te ontdekken bij inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt en werkgevers te verleiden deze mensen kansen te bieden. Werkzaak Rivierenland draagt op deze wijze bij aan een participatiemaatschappij, waarin iedereen meedoet en waarin werkgevers kansen bieden en werkzoekenden kansen pakken. Het strategisch beleidsplan loopt tot en met 2023. Hoofddoel is en blijft uitkeringen te verstrekken waar dit strikt noodzakelijk is en uitkeringsgerechtigden zo snel mogelijk (weer) aan een baan te helpen. De COVID-19 crisis en de ontwikkelingen in Oekraïne hebben wel gevolgen voor de economie en voor de instroom. De ontwikkelingen worden scherp gemonitord om de negatieve effecten zoveel mogelijk te beperken.

Gemeenschappelijke regeling GGD Gelderland-Zuid Bijdrage aan programma

In het kader van de openbare gezondheidszorg voert GGD Gelderland-Zuid alle taken uit die in wet- en regelgeving aan gemeenten of aan gemeentelijke gezondheidsdiensten zijn opgedragen. Daarbij gaat het om taken op het gebied van: • Gezondheidsbescherming: Infectieziektebestrijding, medische milieukunde en seksuele gezondheidsrisico’s, technische hygiënezorg, • toezicht op kwaliteit kinderopvang en peuterspeelzalen, • Toezicht op tatoeage en piercing • Publieke gezondheid bij crisis en rampen • Gezondheidsbevordering: gezonde wijk/gemeente en gezonde school, gezonde volwassenen en ouderen • jeugdgezondheidszorg, • forensische geneeskunde • toezicht Wmo • Milieu en gezondheid: omgevingswet • Bijzondere zorg: meldpunt bijzondere zorg openbare geestelijke gezondheidszorg en geestelijke gezondheidszorg • Veilig Thuis • Onderzoek Informatie en Advies

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Strategische thema’s uit de meerjarenstrategie 20202023

• • • •

Informatie gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid Gezondheidsbescherming in het sociale en het fysieke domein.

Financiën Bedragen x € 1.000

Sociaal Domein en Volksgezondheid (exclusief reserves)

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

-48.904

-51.069

-50.562

-48.299

-48.278

-48.367

Baten

10.324

10.067

9.678

10.036

10.325

10.535

-38.579

-41.002

-40.884

-38.263

-37.953

-37.832

Toevoegingen aan reserves

-2.778

-2.451

-1.004

-993

-393

Onttrekkingen van reserves

1.874

1.926

1.790

307

414

504

-39.484

-41.528

-40.098 -1.987

-38.949 -1.763

-38.533 -1.312

-37.721 -612

Specificatie nieuw beleid

2023

2024

2025

2026

Kerngericht werken

600

Uitvoering verduurzamen dorpshuizen

600

500

400

Onderzoek uitbreiding gebruik De Pluk

Doorbouwen beleidsplan Bouwen aan Sociale Kracht

620

546

Fonds Steengoed

Regionale zorginkoop en Samenwerkingsovereenkomst

AED-netwerk

1.987

1.763

1.312

612

Resultaat voor bestemmen

Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid

Totaal

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

2.8 Duurzaamheid en milieu De ambitie van West Betuwe West Betuwe wil het milieuklimaat optimaliseren en in 2050 evenveel energie (lokaal) duurzaam opwekken, bijvoorbeeld met zonnepanelen en windmolens, als we lokaal aan energie gebruiken. De gemeente wil daarbij het goede voorbeeld geven. Verder wil de gemeente steun geven aan ideeën en plannen voor duurzame energie. Daarbij is het zeer gewenst dat inwoners eraan meedoen. Verder wil de gemeente in publieke ruimten en gemeentelijke gebouwen het gebruik van duurzame energie bevorderen. Vervolgens wil West Betuwe in 2050 opgewassen zijn tegen droogte, hitte, overstromingen en wateroverlast. Hiervoor is onder meer nodig dat we samen met onze inwoners wateroverlast tegengaan en dat we een duurzaam stelsel inrichten voor afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. Daarnaast sorteert de gemeente voor bij haar aanbesteding en overige inkoop op 100% circulair in 2050. Parallel hieraan wordt samen met inwoners en bedrijven ingezet op een betere afvalscheiding en recycling. Tot slot in het kader van dit programma doen we onderzoek naar de mogelijkheden om de kostendekkend van de begraafplaatsen te verhogen. Waarbij we tevens participatie mogelijkheden verkennen in aansluiting bij het kerngericht werken.

Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel Proces tot 75% kostendekking begraafplaatsen helder en in uitvoering Jaardoel 2023 Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1.1 Mogelijkheden in beeld brengen voor het 1.1 Goed overzicht van de mogelijkheden Extern bureau opdracht geven dit onderwerp te onderzoeken en verbeteren van de kostendekkendheid en (incl. participatie) en advies en keuzes van de uitkomsten aan raad voorleggen aangeven of deze haalbaar/realistisch zijn. realistische/haalbare mogelijkheden. Uitkomst onderzoek verwerken in het te actualiseren Beleids- en beheerplan begraafplaatsen (actualisatie 2023, vaststelling medio 2024).

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

4-jaar doel

We werken aan wettelijke milieutaken en verduurzaming om: in 2030 55% minder CO2 uitstoot te hebben, om kwetsbare locaties tijdens weersextremen te herkennen/beschermen en een circulaire economie in 2050. Jaardoel 2023 Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 2.1 We werken aan verduurzaming om zo in 2.1.1 Eind 2023 beschikt West Betuwe over We gaan samen met Stakeholders de mogelijkheden uitwerken 2030 55% minder CO2 uitstoot te hebben en een lokaal projectplan isoleren. hoe inwoners te ondersteunen met het verbetering van uiteindelijk energieneutraal te zijn in 2050; woningen die vallen in de slechte energielabels E, F en G. evenveel energie (lokaal) duurzaam 2.1.2 In 2023 behalen we een toename van We werken voor energiebesparende maatregelen nog opwekken als we lokaal aan energie 10% bekendheid Energieloket West Betuwe intensiever samen Energieloket West Betuwe. Door vergroten gebruiken. ten opzichte van 2022 bereikbaarheid en intensiveren besparingscampagnes. 2.2 We werken aan voldoende basiskennis 2.2.1 Eind 2023 beschikt West Betuwe over Op basis van de beschikbare stress-testen (hitte, droogte, water) om samen met inwoners en bedrijven een gemeente dekkend overzicht met alle en andere gegevens wordt geanalyseerd of objecten kwetsbare locaties tijdens weersextremen vitale en kwetsbare objecten.

(voorzieningen zoals scholen, zorginstelling maar ook (droogte, hitte, overstromingen en infrastructuren) worden bedreigd door weersextremen. wateroverlast) te beschermen. 2.2.2 Eind 2023 beschikt West Betuwe over Samen met Stakeholders worden potentiële ruimtelijke een kansen- en risicokaart nieuwbouw. ontwikkelingen, op basis van beschikbare informatie (zoals bodem, grondwater- en stroombanen-kaarten) getoetst aan weersextremen. 2.3 We werken toe naar circulaire uitvoering 2.3.1 Eind 2023 bevat het inkoop en Samen met Stakeholders worden regels met betrekking tot publieke taken aanbestedingsbeleid circulaire bouwregels circulariteit getoetst op haalbaarheid binnen de inkoop en aanbesteding van werken en diensten. 2.3.2 In 2023 komen we tot een plan voor Samen met Avri werken we toe naar een plan om in de komende het verminderen van restafval tot 30 2 jaar de huidige hoeveelheid restafval (70 kilo per huishouden) kilogram per huishouden in 2025 terug te brengen naar 30 kilo in 2025. 2.4 We bewaken milieukwaliteit

2.4.1 In 2023 wordt in nauwe samenspraak en op initiatief van de eigenaar van de golfbaan een afspraak gemaakt over de definitieve aanpak voor een structurele oplossing van de sanering Golfbaan Spijk

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Samen met Stakeholders worden de verschillen scenario's uitgewerkt en een definitieve aanpak bestuurlijk geborgd.

2.4.2 In 2023 borgen we de wettelijke milieutaken in het werkprogramma van de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)

Samen met de ODR wordt in 2023 een uitvoeringsprogramma milieutoezicht opgesteld voor meer sturing op lokaal wenselijke aandachtsvelden en de benodigde capaciteit voor vergunning verlening, toezicht en handhavingstaken (VTH taken) op milieu gebied.

Indicatoren Duurzaamheid en Milieu Indicator Omvang huishoudelijk restafval

Eenheid Niet gescheiden aantal kilo's ingezameld huishoudelijk afval per inwoner

Hernieuwbare elektriciteit

Percentage

Periode 2020 2020

West Betuwe 60 63,2

Nederland 170 26,8

Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • •

Regionale Energie Strategie Bod 1.0 Regionale Adaptatiestrategie Beleidskader Zon Lokale Adaptatiestrategie en Maatregelenprogramma

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Avri Bijdrage aan programma

Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen

De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Rivierenland (Avri) verzorgt de inzameling en het beheer van het huishoudelijk afval. Het algemeen bestuur stelt verordeningen en de afvalstoffenheffing vast. Het kader voor de inzameling is het inzamelsysteem ’Afval scheiden heel gewoon’; ook wel aangeduid als het basispakket. Naast de inzameling van het huishoudelijk afval neemt de gemeente ook enkele diensten af uit het aanvullende pakket voor het beheer van de openbare ruimte. Dit is vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst en omvat het groenbeheer in de kernen Geldermalsen/Meteren en het buitengebied, bomenbeheer buitengebied, ledigen afvalbakken, straatvegen en onkruidbestrijding op verhardingen, kolkenzuigen en de gladheidsbestrijding in voormalig Neerijnen. Doel van het landelijk programma VANG (van afval naar grondstof) is tot een circulaire economie te komen. Daarnaast zijn scherpere doelstellingen geformuleerd om minder afval te produceren (preventie) en een forse reductie van het restafval te bewerkstelligen. De landelijke doelstellingen is om een verder daling van de hoeveelheid restafval te bereiken van 30 kg per huishouden in 2025. In onze regio zien we een sterke verlaging van de hoeveelheid restafval (in 2021 79 kg fijn en grof restafval per inwoner) en zamelt Avi meer grondstoffen in.

In het Strategische Koersplan en de houtskoolschets van Avri zijn strategische doelen opgenomen die een directe en indirecte relatie hebben met de doelen uit het grondstoffenplan. Met name de strategische doelen: 1. Circulaire waardencreatie. 2. De kwaliteit van de afvalstromen 3. Van en voor de regio, zijn direct of indirect gelijk aan de doelen uit het beleidsplan Van Afval Naar Grondstof. In het programma GRIP zijn ook vergelijkbare doelen opgenomen. Binnen de landelijke beleidskaders Van Afval Naar Grondstof (VANG) zal het eigen beleid van Avri (‘Afval scheiden heel gewoon’) in 2023 doorontwikkeld worden. Het doel blijft de preventie van afval, een verdere reductie van het restafval en de inzameling van zo schoon mogelijke grondstoffen.

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Financiën Bedragen x € 1.000

Duurzaamheid en Milieu

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

(exclusief reserves) Lasten

-15.753

-15.403

-16.065

-16.240

-16.516

-16.807

Baten

15.633

15.304

16.608

16.893

17.167

17.446

-120

-99

543

653

651

639

Toevoegingen aan reserves

-114

-883

-858

-818

-819

-820

Onttrekkingen van reserves

209

2.009

927

821

823

805

-25

1.027

612

656

655

625

Waarvan nieuw beleid

-59

-87

Specificatie nieuw beleid

2023

2024

2025

2026

Energieloket

Totaal

Resultaat voor bestemmen

Resultaat na bestemmen

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

2.9 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing De ambitie van West Betuwe De gemeente wil bereiken dat inwoners, ondernemers en recreanten zich in West Betuwe prettig voelen. In de geest van de Omgevingswet hebben we oog voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en denken we mee met mensen die ideeën en plannen op dit gebied hebben. De kernen en het landelijk gebied in West Betuwe zijn vitaal. We moeten zorgen dat dit zo blijft door de woningbouw te versnellen en door ideeën en plannen op het gebied van leefbaarheid en duurzaamheid te ondersteunen. Ontwikkelingen in het landelijk gebied verdienen een kans, met behoud en waar mogelijk versterking van recreatie, natuur en landschap.

Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel

Versnelling van de woningbouw

Jaardoel 2023 1.1 We zorgen voor de realisatie van minimaal 220 nieuwe woningen in 2023, als onderdeel van het langetermijn doel van realisatie van 2600 woningen in 2030

Resultaat/KPI 1.1.1. Het aantal gerealiseerde woningen per jaar

1.2 We bevorderen dat in 2023 inwoners meer kansen hebben op een passende woning in de eigen kern

1.2.1 Evenwichtige spreiding van woningbouw over de verschillende kernen

1.3 We vergroten het aandeel sociale woningen in de woningbouw per jaar

1.3.1 Percentage sociale woningen als onderdeel van de totale woningbouw en woningvoorraad.

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) We voeren het woningbouwprogramma uit, monitoren de voortgang en sturen waar nodig bij op nieuwe ontwikkelingen. We informeren de raad periodiek over de voortgang. We maken ontwikkelafspraken met grondeigenaren/projectontwikkelaars voor de ontwikkeling van diverse woningbouwlokaties. We nemen in het woningbouwprogramma voor elke kern plannen op. Dat doen we volgens de kerngerichte aanpak. We geven ruimte aan CPO-projecten. We leveren regelgeving op m.b.t. zelfbewoningsplicht. Bij verkoop maken we afspraken met ontwikkelaars over het in verkoop brengen van opgeleverde projecten. We maken prestatieafspraken met de woningcorporaties over o.a. te bouwen sociale woningen.

1.4 We stellen een aanjaagteam in voor versnelling, samenwerking en lobby met betrekking tot de woningbouw

1.4.1 Oplevering van minimaal 2 projecten flexwoningen 1.4.2 Realisatie tijdelijke vormen van huisvesting voor diverse groepen spoedzoekers

4-jaar doel

We implementeren de Omgevingswet

Jaardoel 2023 2.1 We stellen het eerste wijzigingsbesluit Omgevingsplan op en brengen dat ter vaststelling in procedure

Resultaat/KPI 2.1.1 In procedure gebracht Omgevingsplan

2.2 We werken met de intake- en omgevingstafel voor de behandeling van ruimtelijke initiatieven

2.2.1 Aantal initiatieven op de omgevingstafel

Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) Bij het opstellen van beleid wordt afgewogen of juridisch bindende regels nodig/wenslijk zijn. Regels worden Omgevingsplanproof opgesteld We passen werkprocessen aan aan de Omgevingswet en communiceren de nieuwe werkwijzen met de inwoners.

2.3 We stellen voor 7 kernen een ruimtelijke kansenkaart op

2.3.1 Aantal ter vaststelling aan de raad aangeboden ruimtelijke kansenkaarten

We stellen ruimtelijke kansenkaarten op en doorlopen per kern een participatietraject.

2.4 We bereiden het zelf gaan verlenen van vergunningen bouwen voor en we onderzoeken het ook terughalen en zelf uitvoeren van de toezicht- en handhavingstaken

2.4.1 Plan van aanpak voor implementatie van de vergunningtaken

We stellen een kwartiermaker aan die de implementatie van de vergunningtaken in de gemeentelijke organisatie voorbereidt.

2.4.2 Besluitvorming over het terughalen van de toezicht- en handhavingstaken

We onderzoeken nut en noodzaak van het terughalen van de toezicht- en handhaving en leggen de raad de keuze voor over het al dan niet terughalen van deze taken.

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

We richten het aanjaagteam op en stellen een plan van aanpak vast voor de doelen en resultaten van het team. We bieden ruimte voor alternatieve en flexibele woonoplossingen met als doel zo snel mogelijk bouwen. We leveren een programmaplan wonen en voorzieningen op en brengen onder meer de woon-zorg opgave en in beeld.

Indicatoren Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Indicator Nieuwbouw woningen

Eenheid Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.

Demografische druk

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

Periode 2021 2022

West Betuwe 11,4 76,1

Nederland 8,9 70,3

Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • •

Omgevingsvisie Woonvisie Toetsingskader nieuwe woningbouwinitiatieven

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Bijdrage aan programma

Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen

De taak van de Omgevingsdienst Rivierenland is de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving op het terrein van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (WABO) voor de acht gemeenten in de regio Rivierenland. Deze acht gemeenten nemen verplicht de milieutaken af en sommige gemeenten nemen nog overige WABO-taken af (zoals West Betuwe). Daarnaast adviseert de Omgevingsdienst Rivierenland de gemeenten op de terreinen als bodem, lucht, geluid, externe veiligheid, monumenten en flora en fauna. In april 2020 is het besluit genomen om de vergunningtaak terug te halen van de ODR. In de eerste fase is het Omgevingsloket opgericht. Voor het terughalen van de Vergunningtaken is een kwartiermaker aangesteld en wordt een plan van aanpak opgesteld. De opdracht is uitgebreid overeenkomstig het nieuwe coalitieakkoord om, naast het terughalen van de Vergunningtaken, ook onderzoek te doen naar de mogelijkheid van het terughalen van Toezicht- & Handhavingstaken. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is vooralsnog uitgesteld tot 1 januari 2023. De komst van de Omgevingswet en het inrichten van het Omgevingsloket zullen consequenties hebben voor de bedrijfsvoering en kosten van de ODR als ook de interne werkprocessen. In de begroting 2023 is voor gekozen om de verwachte legsinkomsten op hetzelfde niveau als 2022 te houden, alsof de Omgevingswet niet wordt ingevoerd.

In de risicoparagraaf zal een bedrag gereserveerd worden voor als de Omgevingswet wel in werking treedt. Als de Omgevingswet wel per 1 januari 2023 of later in 2023 inwerking zal treden, zal de begroting via de bestuursrapportages worden bijgestuurd.

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Financiën Bedragen x € 1.000

Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing (exclusief reserves)

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

-15.867

-20.157

-12.529

-17.020

-13.246

-11.337

Baten

14.130

15.604

8.200

13.173

9.568

8.043

-1.737

-4.552

-4.330

-3.848

-3.678

-3.294

Toevoegingen aan reserves

-914

-728

-509

-324

Onttrekkingen van reserves

3.108

1.372

-5.467

-5.058

-4.344

-3.990

-3.282

Waarvan nieuw beleid

-1.275

-1.075

-714

-50

Specificatie nieuw beleid

2023

2024

2025

2026

Vergunningsverlening bouwen volledig weg bij ODR

1.200

1.000

664

Onderzoek terughalen toezicht- en handhavingstaken

Werkbudget implementatie ruimtelijk beleid

1.275

1.075

714

Resultaat voor bestemmen

Resultaat na bestemmen

Totaal

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

2.10 Financiering en algemene dekkingsmiddelen De ambitie van West Betuwe West Betuwe kent een groot, uitgestrekt gebied (230 km2) met een hoog voorzieningenniveau. Dit willen we graag zo houden. Daarom willen we een financieel robuuste gemeente zijn met een gezond financieel langetermijnperspectief. Dit vraagt van het bestuur dat zij zorgvuldig begroot en van de organisatie dat zij doelmatig optreedt bij de besteding van de beschikbare financiële middelen. Daarbij is een betrouwbare en accurate financiële administratie essentieel. Op dit vlak is een wezenlijke kwaliteitsverbetering noodzakelijk. We zullen hierin zodanig bijsturen, dat op korte en op langere termijn de prestaties verbeterd worden. Verder zoeken we voortdurend naar mogelijkheden om kosten te besparen en subsidies te verkrijgen. We houden jaarlijks de begroting tegen het licht en kijken of budgetten nog nodig zijn. Daarnaast zorgen we voor een optimalisatie van onze (bedrijfsvoerings)processen. Het doel hiervan is om de zorgvuldigheid, kwaliteit en snelheid te bevorderen en op termijn hiermee tevens kosten te besparen. We hebben de ambitie om de komende jaren de leefbaarheid in onze kernen nadrukkelijk te versterken. We denken deze ontwikkelingen te kunnen versterken door waar mogelijk de wijze waarop we omgaan met onze financiële middelen aan te passen. Dit noemen we kerngericht begroten.

Met dit thema gaan we nadrukkelijk aan de slag.

Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel Jaardoel 2023 1.1. We willen een programma indeling die de sturing op de voor West Betuwe belangrijke thema's en opgaven ondersteunt

De financiële sturing door bestuur en organisatie is versterkt Resultaat/KPI Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) 1.1.1 Vastgestelde programma indeling voor de We doen onderzoek naar de scenario's voor de begrotingen vanaf 2024. programma indeling en zorgen dat er een nieuwe indeling wordt vastgesteld. Hierbij leggen we de verbinding naar het onderwerp kerngericht begroten.

1.2. We zorgen voor een meerjarig financieel sluitende begroting

1.2.1.We hebben voor concrete projecten/opgaven de mogelijkheden voor subsidiëring benut.

Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe

Door gebruik te maken van de inzet van subsidieexpertise / een subsidioloog, zoeken we voor concrete projecten/opgaven naar de mogelijkheden voor subsidies bij EU, Rijk en Provincie en dienen we aanvragen in.

1.2.2. We hebben een inschatting van de mogelijkheden voor en financiële omvang van subsidiëring voor concrete projecten/opgaven

We voeren een inventarisatie uit voor de mogelijkheden om subsidies te verkrijgen voor onze lopende en toekomstige projecten/opgaven.

1.2.3 Onze sturing op opbrengsten en kosten is verbeterd.

We verbeteren onze gemeente brede financiële prognose door het inbouwen van een extra ijkmoment (een prognose in de maand september) en sturen waar nodig en mogelijk bij. We verbeteren onze manier van het maken van prognoses over de uitgaven en inkomsten in het sociaal domein. We zorgen voor een real time inzicht in de ontwikkeling van onze uitgaven en inkomsten. We sturen op een goed verloop van het proces van opstellen van de jaarrekening en de accountantscontrole.

1.2.4 Onze sturing op opbrengsten en kosten in het sociaal domein is verbeterd.

1.3 De actualiteit en betrouwbaarheid van onze financieel administratieve processen is in 2023 verbeterd

1.3.1 We hebben in 2023 (over 2022) een definitieve controleverklaring uiterlijk op het moment dat de gemeenteraad de jaarstukken 2022 vaststelt. 1.3.2 De rechtmatigheidsfouten blijven binnen de tolerantiegrenzen. 1.3.3 We zorgen dat er in 2023 concrete verbeteringen in de administratieve processen worden gerealiseerd.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/465/documents/11185