RV2022-135-bijlage-Programmabegroting-2023-definitief.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 1
Inhoudsopgave Programmabegroting 2023 In beweging blijven ...................................................................................................................................................................................................................................... 4 Leeswijzer .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 6 1.
Financiële hoofdlijnen ................................................................................................................................................................................................................................................ 8
2.
Programma's ............................................................................................................................................................................................................................................................ 14
2.1.
Bestuur en ondersteuning........................................................................................................................................................................................................................................ 15
2.2
Veiligheid .................................................................................................................................................................................................................................................................. 22
2.3.
Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................................................................................................................................................................................ 28
2.4.
Economie .................................................................................................................................................................................................................................................................. 32
2.5.
Onderwijs .................................................................................................................................................................................................................................................................. 37
2.6.
Sport, cultuur en recreatie........................................................................................................................................................................................................................................ 41
2.7
Sociaal domein en volksgezondheid ....................................................................................................................................................................................................................... 49
2.8
Duurzaamheid en milieu .......................................................................................................................................................................................................................................... 57
2.9
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ......................................................................................................................................................................... 62
2.10
Financiering en algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................................................................................................................................ 67
3.
Paragrafen ................................................................................................................................................................................................................................................................ 72
3.1.
Lokale heffingen........................................................................................................................................................................................................................................................ 73
3.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................................................................................................................. 87
3.3.
Kapitaalgoederen ..................................................................................................................................................................................................................................................... 97
3.4
Financiering ............................................................................................................................................................................................................................................................ 105
3.5.
Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................................................................................................................................ 115
3.6
Verbonden partijen .................................................................................................................................................................................................................................................. 127
3.7
Grondbeleid ............................................................................................................................................................................................................................................................. 152
3.8
Taakstellingen ......................................................................................................................................................................................................................................................... 155
4.
Financiën................................................................................................................................................................................................................................................................. 157
4.1.
Grondslagen en uitgangspunten voor de begroting .............................................................................................................................................................................................. 157
4.2.
Incidentele baten en lasten..................................................................................................................................................................................................................................... 158
4.3.
Structurele mutaties reserves ................................................................................................................................................................................................................................ 174
4.4
Baten en lasten op programmaniveau ................................................................................................................................................................................................................... 181
4.5
Baten en lasten conform indeling BBV................................................................................................................................................................................................................... 182
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 2
4.6
Overhead .................................................................................................................................................................................................................................................................. 183
4.7.
Onvoorzien ............................................................................................................................................................................................................................................................... 185
4.8
Vennootschapsbelasting ......................................................................................................................................................................................................................................... 185
4.9
Taakveld totaal......................................................................................................................................................................................................................................................... 186
4.10 Taakveld per programma ........................................................................................................................................................................................................................................ 188 4.12 Geprognosticeerde balans ...................................................................................................................................................................................................................................... 198 4.13 EMU-saldo ................................................................................................................................................................................................................................................................ 200 4.14 Mutaties reserves per programma ......................................................................................................................................................................................................................... 201
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 3
In beweging blijven Het college presenteert aan u de eerste begroting van deze bestuursperiode. Bij het behandelen van de perspectiefnota werd het al duidelijk; we zijn in beweging. Dat ziet u ook terug in deze begroting. Het is een sluitende begroting met oog voor de wensen van de raad. Het college heeft alle moties die de fracties indienden tijdens de perspectiefnota omarmt. U gaf ons daarmee richting om in beweging te blijven. We zien deze begroting als een mooie co creatie waar we samen voor aan de lat staan. Dit met het vizier op het kerngericht werken. Want onze inwoners, ondernemers en verenigingen zijn het hart van West Betuwe. Daar willen we ons continu voor blijven inzetten. Uit de startblokken Het presenteren van de begroting is jaarlijks een bijzondere mijlpaal voor het bestuur en de ambtelijke organisatie. We gaven het in het coalitieprogramma en bij de perspectiefnota al aan. Dit college is uit de startblokken en wil dat West Betuwe in beweging komt. Dat vraagt om een toekomstvisie niet alleen voor het komende jaar. Ook de financiële positie in de volgende jaren is belangrijk voor de begroting. Alleen dan kunnen we onze beloften aan de samenleving waarmaken. Het is geen gemakkelijke estafette. Onderweg komen we allerlei hordes tegen. Denk aan de prijsstijgingen en een steeds hogere inflatie. Dit voelt iedereen in zijn portemonnee, zo ook de gemeente.
Kerngericht werken In de komende jaren werken we aan een verdere kanteling naar kerngericht werken. We zetten forse stappen in het uitvoeren van de 26 kernagenda’s. Dit doen we uiteraard samen met onze inwoners. Met de middelen die we hebben, maken we onze ambities voor de samenleving waar. Dit betekent dat we forse stappen zetten met het uitvoeren van de 26 kernagenda’s. En daar blijft het niet bij. We maken ons hard voor het toekomst van de kernen. Dit doen we door te investeren in de dorpshuizen en in de schoolgebouwen. We zetten in op het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed. Er is aanvullend budget voor het verbeteren van het binnenklimaat van de Lingeborgh. Ook investeren we in het bewegen en sport, in cultuur en in het sociaal domein. Het groen in de kernen heeft onze aandacht. Dit gaat niet alleen over het onderhoud. Het gaat ook over het groener maken van de leefomgeving. Zo bereiden we ons voor op de klimaatverandering en voorkomen we wateroverlast. Kortom, we zetten in op een gezond, vitaal en duurzaam West Betuwe.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 4
Stevige ambtelijke organisatie Het organiseren van voldoende menskracht is in deze arbeidsmarkt een uitdaging. We pionieren door te gaan werken met een flexibele kern van breed inzetbare mensen. Zo kunnen we inspelen op de behoeften van de maatschappij. Het maakt ons ook een aantrekkelijke gemeente om voor te werken. Het gaat naast het aantrekken net zo goed om het behouden van medewerkers. We investeren in hun ontwikkeling. Zo zetten we samen de schouders eronder om alle ambities waar te maken. In evenwicht Dit is de eerste begroting van de nieuwe bestuursperiode. In deze begroting ziet u wat de inkomsten en uitgaven zijn voor 2023 en de drie jaar daarna. In deze begroting heeft het college de effecten van de perspectiefnota 2023 verwerkt. Er is in totaal 153 miljoen beschikbaar voor West Betuwe. Dat is voldoende om de ambities van zowel het college als de raad waar te maken. Dat maakt dat de begroting in evenwicht is. We verwerkten daarin volledig de extra gelden voor jeugdzorg. De provincie beoordeelt gemeente op de komende drie jaar. We hebben een financieel sterke positie om alle ambities te behalen. Dit maakt dat we een sluitende begroting voor de komende jaren hebben. Met uitzondering van 2026, omdat alle gemeenten dan met een fors lagere bijdrage van het rijk krijgen. Dit houden we nauwlettend in de gaten de komende jaren. Waar nodig sturen we bij.
Goed samenspel De estafette gaat door. We zijn in beweging en zien welke beweging de gemeente maakt. Dat is alleen mogelijk door een goed samenspel. Niet alleen tussen het college, de raad en de ambtelijke organisatie, maar ook met de samenleving. Het vraagt om uithoudingsvermogen om het vol te houden. Het vraagt soms ook om een adempauze. Om weer op kracht te komen en daarna door te pakken. Zo blijven we in beweging en behalen we met elkaar mooie resultaten voor West Betuwe. West Betuwe, oktober 2022 College van burgemeester en wethouders
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 5
Leeswijzer Dit is de begroting 2023 van de gemeente West Betuwe. Volgens de Gemeentewet moet iedere gemeente jaarlijks een begroting en een jaarrekening opstellen. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. De begroting kent in grote lijnen dezelfde opzet als de begroting 2022. In deze leeswijzer worden alle onderdelen van de begroting behandeld. De begroting begint met de inleiding, leeswijzer en de financiële hoofdlijnen. De begroting bestaat uit de programma's, de paragrafen en de financiële begroting. Programma's Deze begroting bestaat uit 10 programma’s. Deze programma’s zijn onderverdeeld in taakvelden. Bij het benoemen van de taakvelden hebben we ons in beginsel gebaseerd op het BBV. Hiermee vergroten we de transparantie en is het eenvoudiger om gemeenten onderling te vergelijken. De taakvelden worden ook gebruikt om informatie te verstrekken aan andere partijen zoals het Rijk, toezichthouders en CBS.
De begroting kent de volgende programma's: Programma 1 Bestuur en ondersteuning Programma 2 Veiligheid Programma 3 Verkeer, vervoer en waterstaat Programma 4 Economie Programma 5 Onderwijs Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Programma 9 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Programma 10 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Alle programma’s bestaan uit een inleiding waarin we beknopt weergeven wat de ambitie van West Betuwe is. Bij de beleidsprogramma's wordt vervolgens beschreven welke belangrijkste doelen er in 2023 zijn voor het betreffende programma en wat we willen bereiken en een toelichting op activiteiten en prestaties die bij onze doelen horen, oftewel wat we daarvoor gaan doen. Ook geven we inzicht in de (verplichte) indicatoren, de belangrijkste beleidskaders (wet- en regelgeving waar we rekening mee moeten houden) en welke verbonden partijen bijdragen aan het behalen van onze doelen. In de paragraaf 'verbonden partijen' gaan we hier dieper op in. Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 6
Tot slot presenteren we bij elke programma de lasten en baten van het programma. De gemeenteraad stelt de begroting en de toelichting vast op het niveau van de programmaonderdelen voor het jaar 2023. De bij deze begroting gepresenteerde meerjarenramingen voor de overige jaren (dus voor 2024 en de jaren daarna) maken (wettelijk) geen deel uit van de voorliggende autorisatie. De cijfers 2021 in de tabellen zijn de cijfers vanuit de jaarrekening 2021. De cijfers 2022 zijn de cijfers naar de stand van de eerste bestuursrapportage 2022. Paragrafen De paragrafen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Het BBV schrijft de volgende paragrafen voor: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Taakstellingen en stelposten Financiële begroting In het laatste deel van de begroting staat informatie over onder andere financiële specificaties (baten en lasten per taakveld), de geprognosticeerde balans, EMU-saldo, mutaties reserves en een overzicht van de incidentele baten en lasten.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 7
1. Financiële hoofdlijnen De begroting 2023 is de eerste begroting van het huidige college van B&W van West Betuwe. In deze begroting presenteren we de uitgaven en inkomsten voor het volgende jaar, maar ook voor de drie daarop volgende jaren. In deze begroting zijn de effecten van de perspectiefnota 2023 opgenomen. In 2023 geven wij naar verwachting ongeveer 153 miljoen euro uit om de ambities voor West Betuwe te realiseren. Tegenover deze uitgaven staan 153 miljoen euro aan inkomsten, waardoor de begroting 2023 in evenwicht is. Het financiële beeld In de begroting staat wat we volgend jaar willen bereiken, wat we daar voor gaan doen en wat dit ons gaat kosten. Deze begroting gaat vooral over 2023. Wanneer de gemeenteraad de begroting vaststelt, wordt daarmee formele goedkeuring gegeven tot het doen van uitgaven in het jaar 2023. De begroting bevat naast informatie over het jaar 2023 ook informatie over de jaren 2024 tot en met 2026. De informatie over de jaren 2024 tot en met 2026 noemen we de ‘meerjarenbegroting’. De meerjarenbegroting gaat ter kennisname naar de gemeenteraad en geeft context voor de gemeenteraad bij de vaststelling van de Begroting 2023. Wel is het bij de meerjarenbegroting van belang dat we meerjarig een reëel en structureel evenwicht presenteren, zoals volgt uit de voorschriften van het BBV.
Van perspectiefnota 2023 naar begroting 2023 Onderstaand financieel perspectief is het resultaat van de perspectiefnota 2023. Bedragen x 1.000 euro 2023
2024
2025
2026
3.643
4.801
7.195
-1.176
Nieuw beleid 2023: Structureel
-320
-414
-564
-623
Nieuw beleid 2023: Incidenteel
-4.320
-3.651
-2.754
-460
Dekkingsmaatregelen structureel
-
-
-
490
Dekkingsmaatregelen incidenteel
1.350
800
800
750
-
-
-
-
Raadsbesluit Fractieondersteuning
-12
-12
-12
-10
Toevoegen aan de Algemene Reserve (conform perspectiefnota 2023)
-341
-1.524
-4.665
0
-
-
-
-1.029
Financieel vertrekpunt Begroting 2023 bij Perspectiefnota 2023 Mutaties Perspectiefnota 2023
Uitvoering motie Energiearmoede (dekking BR Duurzaamheid)
Financieel vertrekpunt Begroting 2023 na Perspectiefnota 2023 Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
8
Nieuw beleid 2023 In de begroting 2023 is het volgende nieuw beleid vanuit de perspectiefnota 2023 opgenomen: Nieuw beleid structureel Bedragen x 1.000 euro Nr
Omschrijving nieuw beleid
1
Programma Dienstverlening fase 1
2 3
Aanvraag jaarplan mobiliteitsagenda 2023 - Duurzaam Veilige inrichting van wegen Aanvraag jaarplan mobiliteitsagenda 2023 - Verkeersveiligheidsmaatregelen
4
Boerderij-educatie en natuur- en milieueducatie
5
2023
2024
2025
2026
11
11
11
11
520
17
34
50
455
15
29
44
13
25
25
25
Fonds Steengoed
57
57
57
57
6
Afschaffen vergunningen leges
20
20
20
20
7
Uitvoeringsprogramma Cultuur en Kunst
50
50
50
8
Monumenten
35
35
35
9
Regionale zorginkoop en SOK
95
95
10
AED-netwerk
60
60
60
60
11
Werkbudget implementatie ruimtelijk beleid
50
50
50
50
12
Energieloket
59
59
59
87
13
Gebiedsmarketing
15
15
15
15
14
Tekort herinrichting openbare ruimte fase 1 Asperen
-
-
24
24
320
414
564
623
Totaal
Investeringsbedrag
35
500
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 9
Nieuw beleid incidenteel Bedragen x 1.000 euro Nr
Omschrijving nieuw beleid
1
Uitvoeren kernagenda's
2
Kerngericht werken
3
Onderzoek positionering administratie en beheer BWB
50
4
Uitvoering verduurzamen dorpshuizen
600
5
Onderzoek uitbreiding gebruik Pluk
50
6
Nota Evenementen
30
7
Meer muziek in de klas
10
8
Projectbudget Sportgemeente van het jaar
20
9
MTB route
130
10
Doorbouwen beleidsplan Bouwen aan Sociale kracht
620
11
Opstellen beleidsplan Klimaatadaptief boombeleid
35
12
Duurzaamheid - Programmakosten
13
Vergunningverlening bouwen volledig weg bij ODR
1.200
1.000
14
Onderzoek terughalen Toezicht & Handhaving- taken
25
25
15
Subsidioloog
50
50
50
50
4.320
3.651
2.754
460
Totaal
Investeringsbedrag
2023
2024
2025
1.500
1.500
1.500
500
500
400
30
40
10
PM
2026
546 PM
PM 664
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 10
Autonome ontwikkelingen Na de Perspectiefnota hebben zich een aantal autonome ontwikkelingen voorgedaan die we verwerkten in de begroting 2023. Bedragen x 1.000 euro
Financieel vertrekpunt Begroting 2023 na Perspectiefnota 2023
2023
2024
2025
2026
-
-
-
-1.029
-197
-106
-32
0
0
0
-5
-5
-197
-106
-37
-1.034
Autonome ontwikkelingen (verwerkt in de begroting 2023) Wachtgelden oud wethouders afgetreden na verkiezingen 2022 Aanvullend krediet openbare ruimte Asperen (nieuw beleid 2023/septemberraad 2022) Saldo Begroting 2023
Nieuwe ontwikkelingen en dekkingsplan Na de Perspectiefnota hebben zich ook nieuwe ontwikkelingen voorgedaan met financiële consequenties. Deze nieuwe ontwikkelingen en het daarbij behorende dekkingsplan voor een sluitende begroting zijn opgenomen in het raadsvoorstel van de Begroting 2023. Na besluitvorming door de raad verwerken we deze mutaties in de eerste wijziging van de begroting. De begroting structureel en reëel in evenwicht In de Gemeentewet is opgenomen dat onze begroting structureel en reëel in evenwicht moet zijn. In artikel 189 (tweede lid) is opgenomen dat: “De raad ziet erop toe dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Hiervan kan hij afwijken indien aannemelijk is dat het structureel en reëel evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht.” Structureel evenwicht Onze begroting is structureel in evenwicht wanneer we de structurele lasten dekken door structurele baten. Er is sprake van een structureel tekort wanneer de structurele baten niet toereikend zijn om de structurele lasten te dekken, dus wanneer structurele lasten worden gedekt met incidentele baten. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is deze bepaling verder uitgewerkt.
Zo is in het BBV opgenomen op welke wijze gemeenten (en provincies) het structurele saldo moeten berekenen, en is opgenomen op welke wijze het structurele saldo moet worden toegelicht in de begroting en in het jaarverslag. Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 11
In het algemeen geldt dat een gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele baten en lasten raamt in de begroting. Structurele lasten en baten zijn dus de regel. Incidentele lasten en baten, bijvoorbeeld voor eenmalige zaken of (meerjarige) projecten of subsidies met een tijdelijk karakter, zijn de uitzondering. Het BBV bepaalt dat de uitzonderingen (dus de incidentele baten en lasten) in beeld worden gebracht en worden toegelicht. Het BBV schrijft voor dat voor alle jaren van onze meerjarenbegroting een structureel saldo moet worden berekend. In deze begroting dus voor de jaren 2023 tot en met 2026. Het begrip ‘structureel evenwicht’ moet hierbij voor het jaar 2023 altijd in samenhang worden bezien met de meerjarige ontwikkeling, zoals ook wordt aangegeven in de Gemeentewet. Een structureel tekort in 2023 is in wezen niet erg, zolang het structurele evenwicht (of overschot) aan het eind van de meerjarentermijn wordt bereikt. Het structurele saldo wordt hier uitgedrukt in euro’s. Het structurele saldo kan echter ook uitgedrukt worden als percentage van de batenkant van de begroting (de batenkant exclusief reserves), dan wordt het de ‘structurele exploitatieruimte’ genoemd. De structurele exploitatieruimte is een verplicht kengetal vanuit het BBV, en is opgenomen in de paragraaf over het Weerstandsvermogen.
In onderstaande tabel is de opbouw van het structurele saldo inzichtelijk gemaakt. Bedragen x 1.000 euro 2023
2024
2025
2026
Saldo baten en lasten
-579
2.058
3.971
-2.522
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
382
-2.163
-4.008
1.488
Begrotingssaldo na bestemming
-197
-106
-37
-1.034
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
291
-3.344
-4.911
992
Structureel begrotingssaldo
-488
3.238
4.874
-2.026
Uit de tabel blijkt dat onze begroting structureel niet sluitend is. Dit betekent dat de structurele lasten niet worden opgevangen door structurele baten. De incidentele baten en lasten worden in een afzonderlijke bijlage toegelicht.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 12
Reëel evenwicht Voor het bepalen van het reëel evenwicht is het verder van belang om inzicht te hebben in de volgende onderwerpen: Wijze raming van algemene uitkering uit het gemeentefonds De financiële effecten van de meicirculaire 2022 zijn in de begroting verwerkt. Hierbij is rekening gehouden met de accresontwikkelingen zoals door de beheerders van het gemeentefonds aangegeven en de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 2023. In onze ramingen is structureel rekening gehouden met een bedrag van 204.000 euro voor de onderschrijding van het BCF-plafond indien de gemeenten en provincies minder declareren bij het BTW-compensatiefonds dan geraamd. Daarnaast zijn de extra middelen die door het kabinet in de meicirculaire 2022 zijn opgenomen voor jeugdhulp nog niet volledig structureel opgenomen, maar voor 75 procent. De ramingen van de algemene uitkering zijn dus behoudend en reëel geraamd. Overzicht baten en lasten jaarschijf 2023 (inclusief reservemutaties) uitgesplitst naar programma Bedragen x 1.000 euro Programma
Baten
Lasten
Saldo
1. Bestuur en ondersteuning
1.380
21.267
-19.887
107
5.845
-5.738
3. Verkeer, vervoer en waterstaat
6.568
15.887
-9.319
4. Economie
1.985
2.119
-134
5. Onderwijs
1.719
7.231
-5.512
6. Sport, cultuur en recreatie
4231
13.569
-9.338
7. Sociaal domein en volksgezondheid
11.468
51.566
-40.098
8. Duurzaamheid en milieu
17.535
16.923
612
9. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
8.200
13.258
-5.058
10.Financiering en algemene dekkingsmiddelen
100.083
5.808
94.275
Totaal
153.276
153.473
-197
2. Veiligheid
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 13
2. Programma's
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 14
2.1. Bestuur en ondersteuning De ambitie van West Betuwe De gemeente is er voor de inwoners en niet andersom. En daar zijn we op aanspreekbaar. Dat betekent dat onze dienstverlening dichtbij en op maat is. We laten inwoners niet langer wachten dan nodig. Daarom blijven we inzetten op verdere verbetering van onze processen (‘Lean’). Ook houden we inwoners op de hoogte van de voortgang van hun aanvraag. De dienstverlening is mensgericht. We handelen zo veel mogelijk in de geest van de wet. Creatief (door)denken, omdenken en durf vormen de basis van de werkwijze. We sturen inwoners niet van het kastje naar de muur. We krijgen juist specifieke aanspreekpunten in de organisatie. Bij hen kunnen inwoners en ondernemers terecht als zij vastlopen in gemeentelijke wet- en regelgeving. Overbodige regels schaffen we af, noodzakelijke regelgeving leggen we uit. Daarvoor vergroten we de slagkracht van onze communicatie: in begrijpelijke taal, via verschillende media en proactief. Inwoners mogen niet verrast worden over, bijvoorbeeld, wegwerkzaamheden in hun omgeving. Daarbij houden we oog voor mensen die digitaal minder vaardig zijn. West Betuwe wil graag samen met de samenleving haar ambities waarmaken. Dat vraagt om een betrokken manier van besturen, in verbinding met de samenleving. Raad, college en organisatie zijn zichtbaar en benaderbaar voor en in de kernen.
Ze zijn op de hoogte van wat er speelt. We voeren het vastgestelde participatiebeleid uit en geven daarmee veel ruimte voor inspraak en initiatief van inwoners. Dit moet hand in hand gaan met een daadkrachtige wijze van besturen. We voeren de vastgestelde beleids- en beheerplannen uit, versnellen uitvoering waar mogelijk en ontwikkelen de plannen door met een kerngerichte insteek. Het bestuur weet welke vraagstukken het niveau van een kern overstijgen. Die vragen om een lokale of regionale afweging. Onze gemeente kenmerkt zich door 26 kernen met een eigen identiteit en karakter. Deze moeten behouden blijven. We houden dan ook oog voor de eigenheid van onze kernen en leveren maatwerk per kern. De basis voor dit maatwerk ligt in de 26 opgestelde kernagenda’s van onze inwoners. We gaan met onze inwoners aan de slag om de kernagenda’s uit te voeren. Hiervoor maken we de benodigde middelen vrij. Daarnaast wordt kerngericht werken ook echt onze manier van werken.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 15
Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel
De leefbaarheid in de kernen wordt door concrete maatregelen samen met de inwoners verbeterd
Jaardoel 2023
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)
1.1. Het programma kerngericht werken wordt doorontwikkeld en geborgd in de organisatie.
1.1.1. We leveren een herijkt programmaplan kerngericht werken op half 2023.
We herijken de doelen van het programma kerngericht werken en bedenken samen met interne en externe stakeholders welke acties we moeten ondernemen en wat hiervoor nodig is. Deze activiteiten leidt tot een programmaplan kerngericht - werken voor 2023 - 2026. We starten een integrale projectgroep waarbij we kijken hoe we het kernagendaproces kunnen optimaliseren. We benutten hierbij de LEAN methode en betrekken ook de kernagendagroepen. Daarnaast kijken we ook hoe we de inhoudelijke toepassing van de kernagenda's kunnen vergroten. We starten een project waarbij we onderzoeken welke ondersteuningsbehoefte kernagendagroepen hebben bij het verbreden en versterken van hun netwerk en bereik in de kern. Op basis van dit onderzoek wordt een voorstel gedaan en passende ondersteuning geboden. Kernagendagroepen hebben aangegeven meer met elkaar uit te willen wisselen. We organiseren daarom samen met hen ten minste twee activiteiten waarbij ze in gesprek kunnen gaan over thema's van hun keuze.
1.1.2 We leveren een doorontwikkeld kernagendaproces op in 2023 en implementeren de verbeterpunten.
1.2. We ondersteunen kernagendagroepen met het verbreden en versterken van hun netwerken.
1.2.1 Ten minste 8 kernagendagroepen hebben hun netwerk vergroot en verstevigd.
1.2.2 Er worden twee activiteiten georganiseerd waarbij kernagendagroepen kunnen uitwisselen. 1.3 We ondersteunen inwonersinitiatieven maximaal. Inwoners weten hoe de gemeente en andere partijen hen kunnen ondersteunen bij hun initiatief.
1.3.1 We hebben duidelijk in beeld gebracht welke ondersteuningsmogelijkheden er beschikbaar zijn voor inwonersinitiatieven zowel binnen als buiten onze organisatie.
We brengen in kaart welke ondersteuning wij als gemeente inwonersinitiatieven kunnen bieden (inclusief advies), onze uitvoerende organisaties en externe partijen kunnen bieden. Deze informatie bieden we op een toegankelijke manier aan.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 16
1.4 Inwoners dragen actiever bij aan de leefbaarheid in hun kern en denken meer mee.
1.3.3 We faciliteren de kernen middels een de ontwikkeling van een digitaal platform. We maken een plan van aanpak voor de ontwikkeling en implementatie van het digitaal platform samen met de kernen. In twee kernen starten we met een pilot.
We doorlopen de voorbereidings- en aanbestedingsfase waarin we de kaders voor het digitaal platform - samen met de kernen hebben opgesteld. Daarna start het ontwikkelproces van het digitaal platform die we in fasen opdelen. Elke fase brengt het kerngericht communiceren naar een volgend niveau. In 2023 focussen we op het realiseren van digitale platforms voor 2 pilotkernen conform het Programma van Eisen.
1.4.1. Inwoners realiseren meer initiatieven. We peilen via de uitvoeringsmonitor van de kernagenda's het aantal initiatieven waarbij inwoners in de lead zijn. We starten met een nulmeting. 1.4.2. We hebben de dilemma's en knelpunten rondom participatie en kerngericht werken in beeld gebracht en bepaald hoe we als organisatie hiermee omgaan.
We activeren (meer) inwoners door hen te inspireren middels goede voorbeelden en het te verbinden met actieve inwonersnetwerken.
Half 2023 hebben we de vijf participatiepilots doorlopen en geëvalueerd. Op basis van die evaluatie en interne gesprekken verzamelen we de belangrijkste aandachtspunten. We onderzoeken hoe deze ontstaan, wat we eraan kunnen doen en op basis van welke (aanvullende) uitgangspunten.
4-jaar doel
Onze dienstverlening verbetert door het dichtbij en op maat aanbieden van keuzemogelijkheden voor inwoners
Jaardoel 2023
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)
2.1. Zichtbare verbetering op toegankelijkheid, effectiviteit en efficiency op inwonercontact
2.1.1. Oplevering en ingebruikname nieuwe (t)Huisvesting zomer 2023 met een nieuwskamer 2.1.2. Verbetering op bereikbaarheid, informatieverstrekking en afhandeling van dienstverleningsprocessen
Project (t)Huisvesting, balie en ontvangst en de inrichting van een nieuwskamer.
2.2.1 Mogelijk maken van zelfservices door digitale toepassingen voor inwoners en ondernemers
Inzet op digitaliseringsproject met BWB op gebied van zelfservice met duidelijke formulieren en de berichtenbox.
2.2. Inzet op digitalisering van de dienstverlening
LEAN procesverbetering van dienstverleningsprocessen, servicebeloften en meten van de bereikbaarheid en klanttevredenheid.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 17
2.2.2 Verbetering van ICT voorzieningen voor vastleggen van gegevens
Digitaliseringsprojecten met BWB en verbetering van het gebruik van deze ICT voorzieningen voor en door medewerkers (zaakgericht werken), zoals verbetering van post en mail proces en registraties.
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren voor dit programma. Indicatoren Bestuur en Ondersteuning Indicator
Eenheid
Periode
West Betuwe
Formatie
fte per 1.000 inwoners
2023
5,17
Bezetting
fte per 1.000 inwoners
2023
4,95
Apparaatskosten *)
kosten per inwoner
2023
€ 654
Externe inhuur
kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
2023
2,7%
Overhead
% van totale lasten
2023
9,6%
Overhead
kosten per inwoner in euro's
2023
€ 282
*) De apparaatskosten bestaan uit de overheadkosten, salarissen op de overige taakvelden (exclusief griffie en bestuur) en de lasten van de tractie en werkplaats van de buitendienst.
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • • •
Nota kerngericht werken West Betuwe (2019) Uitvoering motie kernenbeleid (2020) Evaluatie kerngericht werken (2020) Krachten bundelen, participatiebeleid (2021) Met aandacht luisteren en communiceren, communicatiestrategie 2021-2026 (2021)
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 18
Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe Bijdrage aan programma
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen
De gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB) voert namens de gemeente West Betuwe bedrijfsvoeringstaken uit op het terrein van: • financiële administratie, treasury en interne controle; • informatiemanagement; • informatiemanagement en ICT; • personeel en organisatie. De deelnemende gemeenten en de GR BWB werken vanuit de dienstverleningsovereenkomst samen aan de reguliere dienstverlening, verdere harmonisatie van werkprocessen en doorontwikkeling op het gebied van : • Personeel & Organisatie; • Financiën; • Informatiemanagement/ICT (onder andere vervangen ICT infrastructuur); • Algemeen juridische zaken (geen ingebrachte taak gemeente West Betuwe); • Facilitaire zaken. De voornaamste doelen en speerpunten voor 2023 hebben te maken met een verdere professionalisering en kwaliteitsverbetering. Met name rondom de financiële dienstverlening zal ontwikkelplan 2.0, in 2023 tot een kwaliteitsverbetering en borging van deze verbetering moeten leiden. Een ander belangrijk speerpunt is het arbeidsmarktbeleid voor BWB en de partners, dat moet bijdragen aan een adequate invulling van vacatures en vermindering van externe inhuur.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 19
Gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland Bijdrage aan programma
Regio Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling van acht gemeenten. Voor en door de gemeenten worden voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd op verschillende beleidsterreinen. In het kader van het programma Bestuur en Ondersteuning vindt regionale samenwerking plaats rond drie speerpunten: agribusiness, economie en logistiek, en recreatie & toerisme. Vanuit deze speerpunten worden aan de hand van een meerjarenprogramma (het Regionaal Economisch Ambitie-document 2020-2024) door (hogere) overheden en maatschappelijke partners projecten gerealiseerd. Dit gebeurt in steeds wisselende samenwerkingsvormen tussen overheden, bedrijfsleven, onderwijs en andere maatschappelijke partners. Onderdeel hiervan is het genereren van geldstromen en subsidies. Daarnaast is met lobby & branding van de Fruitdelta Rivierenland gestart aan de hand van de Strategische Fruitdelta Agenda, met als doel het stimuleren van economische en recreatieve activiteiten en belangenbehartiging buiten de regio. Ook vindt afstemming plaats op het gebied van ruimtelijke ordening: onder andere voor wat betreft de capaciteit van bedrijventerreinen en wonen en een ruimtelijke strategische visie. Logistics Valley Rivierenland maakt ook deel uit van Regio Rivierenland. Gelderland werkt en bouwt aan een Smart Logistics Valley als internationale toplocatie voor logistiek in Nederland.
De speerpunten van het uitvoeringsprogramma zijn onder meer optimalisering van de regionale infrastructuur, arbeidsmarkt, duurzaamheid en innovatie.
Belangrijkste (beleids)ontwikkelingen
Voor mobiliteit is een mobiliteitsfonds opgericht. Met een nieuw uitvoeringsplan Mobiliteit wordt het onderwerp mobiliteit gezamenlijk opgepakt voor het borgen van een goede bereikbaarheid van de regio Rivierenland via alle vervoersaders. Met name de A2 en A15 zijn hierbij belangrijk, waarbij deze laatste extra aandacht heeft vanwege de vele knelpunten die er momenteel zijn. Op basis van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2020-2024 worden ook in 2023 projecten uitgevoerd rond de drie speerpunten Agribusiness, Economie & Logistiek en Recreatie & Toerisme. Een versnelling hiervan zal plaatsvinden door uitvoering te geven aan de toegekende projecten vanuit de Regio Deal met het Rijk. In 2023 loopt het proces van de gebiedsagenda door en bevordert een integrale werkwijze binnen de regio. Het jaar 2023 zal ook in het teken staan van uitvoering van het vastgestelde beleid. Te denken valt aan het nieuwe economische ambitiedocument, Regio Deal, de gebiedsagenda en lobby en branding. Daarnaast zal in 2023 er een Regionaal Stimuleringsfonds zijn.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe 20
Er wordt verder samengewerkt op diverse inhoudelijke dossiers zoals stikstof, woningbouw, huisvesting arbeidsmigranten en de nieuwe wet Inburgering.
Financiën Bedragen x € 1.000
Bestuur en Ondersteuning (exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
-19.555
-22.851
-19.826
-20.065
-19.934
-19.971
Baten
2.521
3.684
684
699
634
634
-17.033
-19.167
-19.142
-19.366
-19.299
-19.337
Toevoegingen aan reserves
-2.536
-2.807
-1.441
-1.421
-1.426
-443
Onttrekkingen van reserves
8.094
2.394
696
470
426
395
-11.475
-19.580
-19.887
-20.317
-20.299
-19.385
Waarvan nieuw beleid
-1.011
-961
-961
-61
Specificatie nieuw beleid
2023
2024
2025
2026
Kerngericht werken - Reserve flexibele kern personeel
900
900
900
-
Onderzoek positionering administratie en beheer BWB
50
-
-
-
Subsidioloog
50
50
50
50
Programma Dienstverlening fase 1
11
11
11
11
1.011
961
961
61
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen
Totaal Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
21
2.2 Veiligheid De ambitie van West Betuwe In het Integraal Veiligheidsplan zijn de raadsprioriteiten voor veiligheid vastgesteld en uitgewerkt. West Betuwe is een relatief veilige gemeente en dat willen we zo houden. Het Integraal Veiligheidsplan is de basis voor het gemeentelijk veiligheidsbeleid. De uitvoering van de prioriteiten en de activiteiten in ons veiligheidsbeleid zijn gebaseerd op de beleidsuitgangspunten 'eigen verantwoordelijkheid en (zelf)redzaamheid, participatie van inwoners en ondernemers, 'integrale ketenaanpak en informatiegestuurd samenwerken', thema- en kerngericht werken. In het Integraal Veiligheidsplan zijn een aantal prioriteiten opgenomen. Binnen de prioriteiten zijn een aantal focuspunten aangebracht. Jaarlijks geven wij in het Uitvoeringsplan Veiligheid aan welke acties wij met onze partners ondernemen op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Ook rapporteren wij daarin wat het afgelopen jaar is uitgevoerd en wat de resultaten bij de prioriteiten zijn.
Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel
Een veilige woon- en leefomgeving voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en bezoekers in de gemeente West Betuwe
Jaardoel 2023
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)
1.1 We nemen de regie op het intensiveren van de aanpak van ondermijning op integrale wijze in samenwerking met onze (veiligheids)partners.
1.1.1. Een vastgesteld Actieprogramma ondermijning 2023-2024 in het eerste kwartaal.
We brengen in kaart welke onderwerpen aan bod moeten komen in het Actieprogramma en bedenken samen met onze interne en externe partners welke acties we moeten ondernemen en wat hiervoor nodig is. Deze activiteiten leiden tot een Actieprogramma Ondermijning 2023-2024.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
22
1.2 We verbeteren de persoons-, groeps- en kerngerichte aanpak om veiligheidsproblemen tegen te gaan.
1.1.2. We hebben duidelijk in beeld gebracht wat er nodig is om een Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) in te richten.
Het VIK benut optimaal het stelsel van basisregistraties, verbetert de kwaliteit van de eigen basisregistraties, verbetert de informatiepositie van de gemeente (en ketenpartners). Zo draagt de VIK bij aan vermindering van criminaliteit en ondermijnende activiteiten. We inventariseren welke ICTcomponenten (hard- en software) er aanwezig is, welke basisregistraties mogelijk relevante informatie voor de aanpak van een specifiek veiligheidsthema nodig zijn,. Vervolgens moet worden onderzocht welke data(gegevens) uit de basisregistraties aan een platform van de gemeente kunnen worden gekoppeld. Tot slot moeten deze data(gegevens) voor de gebruiker 'doorgestuurd' kunnen worden naar een database en voor de gebruiker gevisualiseerd worden in een 'visualisatieplatform' (dashboard) om tot analyse over te gaan.
1.2.1. We stellen in kwartaal 3 van 2023 een Uitvoeringsplan 'Aanpak Woonoverlast', als onderdeel van het Kerngericht werken.
Woonoverlast veroorzaakt druk op de sociale kwaliteit in de leefomgeving. De problematiek van woonoverlast is complex en daarom ook de inzet en de rol van de gemeente en haar partners. In het plan wordt duidelijk beschreven uit welke stappen de aanpak woonoverlast bestaat, welke doelen, rollen en instrumenten er zijn en hoe we dit vastleggen. Daarnaast wordt stilgestaan bij de communicatie richting overlastgever en omwonenden en de rechten die ze hierbij hebben.
1.2.3 Het 'Referentiekader en handelingsperspectief Basisniveau bestuurlijke aanpak mensenhandel' is kwartaal 2 gereed.
Mensenhandel komt nog steeds voor in Nederland. In de strijd tegen mensenhandel speelt de gemeente belangrijke rol. We hebben een verantwoordelijkheid op het gebied van preventie, signalering, handhaving en hulpverlening, maar ook voor het opwerpen van barrières. We voldoen aan het basisniveau bestuurlijke aanpak van mensenhandel als we (1) werken aan een actieve signalering, (2) een aandachtsfunctionaris mensenhandel hebben, (3) we gemeentelijk beleid en lokale regelgeving hebben die de aanpak van mensenhandel ondersteunen.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
23
1.3 We intensiveren het toezicht en handhaving met focus op het buitengebied, huisvesting arbeidsmigranten en evenementen
1.4 We optimaliseren het proces van de aanvraag van een evenementenvergunning.
1.3.1 Een Bestuurlijk Interventieteam is in kwartaal 1 samengesteld en voert integrale controles uit.
Er wordt een Toezicht- en Handhavingsprotocol opgesteld om aan te geven wat we wel en niet doen. Daarnaast zetten we gericht handhavingscapaciteit in op basis van een data-analyse. Indien nodig zetten we onze bestuursrechtelijke instrumenten in. Als het bijvoorbeeld gaat om arbeidsmigranten, is het belangrijk om als gemeente aantrekkelijk te blijven voor arbeidsmigranten. Belangrijk zijn goede arbeidsomstandigheden en huisvesting en daarom geven wij uitvoering aan het vastgestelde Beleidsplan Huisvesting arbeidsmigranten 2021 en de Aanvullende kaders grootschaligere huisvesting arbeidsmigranten West Betuwe 2022. 1.4.1. Het proces van de aanvraag van een We starten een integrale projectgroep waarbij we kijken hoe we evenementenvergunning is doorontwikkeld het proces van een aanvraag voor een evenementenvergunning in kwartaal 1 van 2023 en implementeren de kunnen optimaliseren. We zoeken de balans tussen enerzijds verbeterpunten. dienstverlening (administratieve lastenverlichting en ondersteuning bij de aanvraag) en anderzijds openbare orde/veiligheid en de verantwoordelijkheid die de aanvrager heeft om tijdige een ontvankelijke aanvraag in te dienen. We benutten hierbij de LEAN-methode en betrekken partners en organisatoren. Onderdeel van de implementatie betreft de invoering van e-Herkenning (DigiD) voor de aanvraag van de evenementenvergunning.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
24
4-jaar doel
Onze inzet is om branden, zware ongevallen en rampen zoveel mogelijk te voorkomen en de inwoner en ondernemer zo goed mogelijk hierop voor te bereiden. Bij een calamiteit willen we zo adequaat mogelijk kunnen reageren.
Jaardoel 2023 2.1 We zetten in op het beter bewust maken van de eigen verantwoordelijkheid van inwoners, ondernemers en recreanten en de mogelijkheden om zich te beschermen tegen bedreigingen van fysieke onveiligheid in de woning en omgeving.
Resultaat/KPI 2.1.1 In kwartaal 2 is het Communicatieplan over risicocommunicatie in woning en omgeving en eigen verantwoordelijkheden en manieren om dit te bevorderen gereed en wordt uitgevoerd. 2.1.2 We stellen in kwartaal 2 van 2023 een projectplan 'Rookmelders' op.
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten) We stellen een Communicatieplan op en voeren uit.
We willen het aantal brandslachtoffers (doden en gewonden) verlagen door een snelle detectie van woningbrand en het bevorderen van brandveiligheidsbewustzijn (harde doelstelling). Daarnaast willen we de leefbaarheid en sociale cohesie in de kernen verbeteren door het inzetten van vrijwilligers uit de directe leefomgeving (zachte doelstelling). In het projectplan wordt beschreven hoe we de doelstellingen willen bereiken.
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren. De bron van de gegevens, die we hebben opgenomen, is de website "www.waar staat je gemeente.nl". De cijfers op deze website zijn niet altijd actueel. Ter vergelijking hebben we de cijfers van heel Nederland opgenomen. Indicatoren Veiligheid Indicator Winkeldiefstal per 1.000 inwoners
Eenheid Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
Periode 2021
Diefstal uit woning per 1.000 inwoners
Het aantal woningdiefstallen, per 1.000 inwoners
2021
1,0
1.3
Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
2021
2,4
4,3
Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners
Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners. Verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 17 jaar
2021
4,7
6,1
2021
6
7
Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12-17 jaar
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
West Betuwe 0,5
Nederland 1,8
25
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • • • • • •
Integraal Veiligheidsplan Algemene plaatselijke verordening (Apv) Beleidsregel toepassing Wet Bibob Beleidsregel artikel 13b Opiumwet Regionaal risicoprofiel VRGZ Regionaal Beleidsplan VRGZ Regionaal crisisplan VRGZ.
Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Bijdrage aan programma
De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid draagt bij aan het programma Veiligheid. Deze gemeenschappelijke regeling voert voor de gemeente taken uit die aan de fysieke veiligheid van de inwoners bijdragen. Het gaat om de taken: • • • • •
Belangrijkste (beleids-) ontwikkelingen
brandweerzorg; geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen; gemeentelijke ondersteuning bij de voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing; ambulancezorg; de regionale meldkamerfunctie.
In de beleidsambities van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid staat integraal werken centraal: het vinden van samenhang en het bundelen van krachten binnen en buiten de organisatie van de Veiligheidsregio. De belangrijkste accenten in het beleid van de veiligheidsregio voor de jaren 2021-2023 zijn: • samenwerking & afstemming versterken; • risicogericht werken; • een weerbare samenleving;
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
26
• een toekomstbestendige Veiligheidsregio; Gezien de ontwikkelingen die op ons afkomen, wordt voorgesteld komende jaren een aantal sterk in ontwikkeling en relatief nieuwe risico’s samen met gemeenten en andere partners te onderzoeken op rollen en verantwoordelijkheden: • gevolgen cyberrisico’s; • gevolgen extreem weer; • gevolgen energietransitie. Daarnaast worden de reguliere basistaken en de adviserende taken gecontinueerd. Hierbij nemen we actuele ontwikkelingen, zoals de Omgevingswet, mee.
Financiën Bedragen x € 1.000
Veiligheid (exclusief reserves)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
-5.910
-6.987
-5.845
-5.914
-5.900
-5.478
Baten
58
39
41
41
41
41
-5.852
-6.948
-5.805
-5.874
-5.859
-5.437
Resultaat voor bestemmen Toevoegingen aan reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekkingen van reserves
66
66
66
66
66
66
-5.785
-6.882
-5.738
-5.807
-5.792
-5.371
0
0
0
0
Resultaat na bestemmen Waarvan nieuw beleid
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
27
2.3. Verkeer, vervoer en waterstaat De ambitie van West Betuwe De gemeente wil een goed bereikbare, leefbare en veilige gemeente zijn. Wat dat betekent verschilt van kern tot kern. In ieder geval horen daar goede regionale en lokale verbindingen bij en vervoer van deur tot deur. Dat maakt het immers plezierig om in onze gemeente te wonen. En het risico dat mensen vereenzamen, neemt erdoor af. Naast dit alles is duurzaamheid een belangrijk thema. De gemeente wil op het vlak van mobiliteit en bij de inrichting van de openbare ruimte aan verduurzaming werken. In de gemeente zien wij grote werken aan het spoor en de wegen als kans om de leefbaarheid en verkeersveiligheid in stand te houden en waar mogelijk te verbeteren. En als tweede belangrijk onderwerp van dit programma is het onderzoek naar het kerngericht inrichten van de beheerplannen openbare ruimte. In dit onderzoek gaan we na op welke wijze de uitvoering van de beheerplannen beter kunnen laten aansluiten bij de betrokkenheid en behoefte van inwoners in hun leefomgeving en leefbaarheid in de kernen.
Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel
Een inwoner van West Betuwe: - kan zich prettig en veilig verplaatsen; - ervaart minder overlast van verkeer; - kan een reis goed plannen met reistijd, route en parkeergelegenheid
Jaardoel 2023
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)
1.1 Wij voeren het jaarprogramma mobiliteitsagenda 2023 uit
1.1.1 Het aandeel sluipverkeer op bekende sluiproutes daalt naar minder dan 15% van het totale verkeer per etmaal op deze wegen 1.2.2 We zetten in op 3 speerpunten in 2023.
We monitoren / meten intensiteiten op bekende sluiproutes 'We nemen kleinschalige maatregelen daar waar nodig.
1.2 Wij werken datagedreven en het programma ‘Digitalisering Overheden’ (ook bekend als de Data top 15) is West Betuwe
1.2.1 We realiseren 3 data items helemaal 'compleet' (niveau 5)
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
- Aandacht voor de piekbelasting op dijken. - Toegankelijke looproutes, zodat kwetsbare verkeersdeelnemers mobiel blijven. - Alternatieven voor de auto met een pilot voor Hub's in de kernen (= knoop-/ overstappunt van vervoermiddelen). Voor de opgave ‘geplande afwijkingen’ is de data aangeleverd en verwerkt bij het juiste digitale loket. De data invoeren en bijhouden is geborgd in onze werkprocessen.
28
voor 75% op orde.
1.2.2 We zijn met alle data items tot niveau 'aan de slag' (niveau 3).
1.3 Bij reconstructie en groot onderhoud gaan we 50% van de wegen herinrichten, in overleg met de inwoners. Daarmee kan de inrichting afwijken van de bestaande inrichting.
1.3.1 In onze gemeente zijn van de top 10 gevaarlijke wegvakken er 3 in beheer van West Betuwe, waarvan we er 1 in 2023 verkeersveiliger maken. 1.3.2 In onze gemeente zijn van de top 10 gevaarlijke kruispunten er 3 in beheer van West Betuwe, waarvan we er in 1 in 2023 verkeersveiliger maken. 1.4.1 We zetten in op gezamenlijke afronding van de laatste knelpunten.
1.4 Wij werken met de provincie Gelderland aan de top 5 fietsknelpunten
We gebruiken de beschikbare data voor kerngericht werken. We werken samen met provincie en de regio, vanwege afstemming, voortgang en een eenduidige aanpak. Verkeersveiliger maken van dit gevaarlijke wegvak, door risicoanalyse op verkeersveiligheid, risicogestuurde en integrale aanpak. Verkeersveiliger maken van dit gevaarlijke kruispunt, door risicoanalyse op verkeersveiligheid, risicogestuurde en integrale aanpak. Vanwege de kostenstijging kijken we samen met de provincie hoe we deze projecten gaan realiseren.
4-jaar doel
We richten onze beheerplannen (en begroting) kerngericht in, zorgen dat we capaciteit beschikbaar hebben voor maatwerk
Jaardoel 2023
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)
2.1 We hebben de mogelijkheden voor het kerngericht inrichten van de beheerplannen in beeld.
2.1.1 We hebben in 2023 in beeld welke mogelijkheden er zijn om beheerplannen kerngericht in te richten en wat hiervan de gevolgen zijn. 2.1.2 We hebben in 2023 een aantal scenario’s geschetst over hoe de kerngerichte indeling voor de gemeente West Betuwe kan worden geïmplementeerd.
We vormen een integrale projectgroep en verrichten onderzoek naar het kerngericht inrichten van onze beheerplannen en begroting. We schetsen op basis hiervan een aantal scenario’s (2022 - 2023) We vormen een integrale projectgroep en verrichten onderzoek naar het kerngericht inrichten van onze beheerplannen en begroting. We schetsen op basis hiervan een aantal scenario’s (2022 - 2023)
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
29
Indicatoren Dit programma heeft geen verplichte indicatoren.
Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders zijn: • • •
Mobiliteitsvisie West Betuwe Mobiliteitsagenda West Betuwe 2021 - 2025. De vastgestelde beheerplannen, zoals verwoord in paragraaf 3, "onderhoud kapitaalgoederen".
Verbonden partijen Niet van toepassing.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
30
Financiën Bedragen x € 1.000
Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
(exclusief reserves) Lasten
-18.337
-16.269
-12.154
-11.553
-11.857
-12.106
Baten
1.829
873
877
877
877
877
-16.508
-15.396
-11.277
-10.676
-10.980
-11.229
Toevoegingen aan reserves
-13.060
-3.740
-3.733
-4.706
-2.923
-4.581
Onttrekkingen van reserves
4.259
6.014
5.691
5.055
5.225
5.452
-25.308
-13.123
-9.319
-10.327
-8.678
-10.358
Waarvan nieuw beleid
0
-32
-92
-123
Specificatie nieuw beleid
2023
2024
2025
2026
Aanvraag jaarplan mobiliteitsagenda 2023 - Duurzaam Veilige inrichting van wegen
-
17
34
50
Aanvraag jaarplan mobiliteitsagenda 2023 - Verkeersveiligheidsmaatregelen
-
15
29
44
Tekort herinrichting openbare ruimte fase 1 Asperen
-
-
24
24
Aanvullend krediet herinrichting openbare ruimte Asperen
-
-
5
5
Totaal
-
32
92
123
Resultaat voor bestemmen
Resultaat na bestemmen
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
31
2.4. Economie De ambitie van West Betuwe In de gemeente zijn ca. 5.500 bedrijven gevestigd waar 27.800 personen werken. Veel bedrijven zijn gevestigd op de 29 bedrijventerreinen binnen onze gemeente. West Betuwe is daarnaast de grootste fruitgemeente in Nederland. Bedrijvigheid in West Betuwe vinden we vooral in de fruitindustrie, maakindustrie en logistiek. De ambitie van de gemeente is de ontwikkeling van een aantrekkelijk ondernemersklimaat, waarbij ruimte voor ondernemerschap wordt gecombineerd met verduurzaming en behoud en ontwikkeling van een attractief woon- en leefklimaat. Aan de hand van de doelen uit de economische visie werken we deze ambities nader uit.
Wat willen we bereiken ? 4-jaar doel
In 2026 is onze dienstverlening aan ondernemers zichtbaar verbeterd.
Jaardoel 2023
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)
1.1 We willen pro-actief de ondernemers informeren over onze dienstverlening
1.1.1 Minimaal 3 keer per jaar brengen we een nieuwsbrief uit.
We stellen een nieuwsbrief op en communiceren actief wie onze ondernemersmakelaars zijn.
1.1.2 Eind 2023 zijn 250 ondernemers geabonneerd op een nieuwsbrief
1.2 We willen duidelijkheid geven over het toestaan van nieuwe functies op bedrijventerreinen
1.2.1 Een vastgesteld afwegingskader voor het toestaan van nieuwe functies op bedrijventerreinen
We stellen een afwegingskader op
1.3 We willen duidelijkheid geven over het toestaan van economische functies op nietformele werklocaties 1.4 We stroomlijnen onze dienstverlening in de vorm van een ondernemersmakelaar als hét aanspreekpunt voor ondernemers bij de gemeente.
1.3.1 Een vastgesteld afwegingskader voor het toestaan van economische functies op niet-formele werklocaties.
Binnen het Regionaal Programma Werklocaties stellen we een afwegingskader op voor solitaire vestigingen.
1.4.1 Aantal contacten met ondernemers
Communiceren over de nieuwe werkwijze.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
32
4-jaar doel
Het ondernemers- en vestigingsklimaat meer weerbaar, toekomstbestendig en duurzaam maken.
Jaardoel 2023
Resultaat/KPI
Wat gaan we ervoor doen? (activiteiten)
2.1 We willen bedrijventerreinen toekomstbestendig maken.
2.1.1 Een vastgesteld pilot-plan voor bedrijventerrein Zeiving Zuid
2.2 We willen glasvezel op bedrijventerreinen
2.2.1 Een convenant met een provider over de aanleg van glasvezel op bedrijventerreinen.
We stellen een plan op met een actief participatieproces voor bedrijventerrein Zeiving Zuid. We vragen subsidie aan bij de provincie Gelderland. In samenwerking met een provider een plan opstellen voor de aanleg van glasvezel op bedrijventerreinen. Dit leggen we vast in een convenant. Dit is onderdeel van onze nieuwe houding en werkwijze ingevolge de Omgevingswet.
2.3 We staan positief tegenover initiatieven 2.3.1 Gerealiseerde initiatieven voor (tijdelijke) recreatieve eetgelegenheden en de vestiging van kwalitatieve horeca waar mogelijk. 2.4 We kijken naar flexibiliteit bij het starten 2.4.1 Aantal initiatieven van nevenactiviteiten van bedrijven of organisaties op bijvoorbeeld het gebied van recreatie, toerisme, spelactiviteiten en beleving van streekproducten en ambachten.
Programmabegroting 2023 - Gemeente West Betuwe
We experimenteren vanuit de mogelijkheden van de Omgevingswet, bijvoorbeeld ten aanzien van nevenactiviteiten in het buitengebied voor recreatie en toerisme
33
Indicatoren Hieronder staat de verplichte set aan indicatoren. De bron van de gegevens die we hebben opgenomen, is de website www.waarstaatjegemeente.nl. De cijfers op deze website zijn niet altijd actueel. Ter vergelijking hebben we de cijfers van heel Nederland opgenomen.