Document · PDF

RV2021-121 Bijlage Tweede bestuursrapportage 2021.pdf

Gemeenteraad 9 november 2021, gemeente West BetuweBij agendapunt: 4: Raadsvoorstel tot vaststelling 2e Bestuursrapportage 202119.105 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

2021

2022

2023

2024

2025

Prijsstijging*

716

1.432

Corona-effect

1.100

Autonome groei

1.700

Totaal

3.516

4.232

3.132

*prijsstijging 2021 en 2022 meegenomen

Voor de Wmo verwachten we dat de autonome groei van 3,2% als gevolg van stijgende prijzen en lichte toename van cliënten doorzet. Ook hier zullen de effecten van de maatregelen vanaf eind 2023

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

merkbaar zijn door de nieuwe inkoop Wmo/jeugd, verbeterde regievoering en de inzet van algemene voorzieningen. Hiermee komen we tot de volgende realistische begroting van de kosten van de Wmo: Afwijking in €1.000

2021

2022

2023

2024

2025

Prijsstijging*

168

Corona-effect

Autonome groei

200

Totaal

284

368

*prijsstijging 2021 en 2022 meegenomen

Maatregelen Grip op het sociaal domein - Bouwen aan Sociale Kracht Als onderdeel van het Beleidsplan en de uitvoeringsagenda Bouwen aan Sociale Kracht (2021 – 2024) In programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid zetten we maatregelen in om meer grip op de uitgaven in het sociaal domein te creëren. Dit doen we door te bouwen aan sociale kracht en de juiste zorg op de juiste plek te verstrekken. Het gaat hierbij om de volgende maatregelen: preventie, meer algemene voorzieningen om maatwerkvoorzieningen te voorkomen, verbeterde regievoering, vernieuwde inkooptrajecten met budgetplafonds en afspraken met de aanbieders en efficiëntere bedrijfsvoering ter voorkoming van onnodige kosten, verbeterde afspraken met partners en zorgaanbieders en versobering. Deze zeven knoppen van grip zijn verwerkt in fase 1 van de uitvoeringsagenda die inmiddels is gestart. In mei hebben wij u hierover geïnformeerd. Realisatie taakstelling 2021 De beschreven maatregelen moeten zorgen voor een structurele bezuiniging van 3,5 miljoen eind 2024. Voor de korte termijn verwachten we de in de begroting 2021 opgenomen besparing van 350.000 euro te realiseren door het verbeteren van de toegang van het Team Sociaal en op het verbeteren van de samenwerking met ketenpartners.

Deze besparing realiseren we door: Meer regie op in te zetten zorg door gecertificeerde instellingen € 200.000 Scherper toepassen wettelijke kaders Wmo/ Wlz € 40.000 Versterking van de samenwerking met de huisartsen/ POH GGZ jeugd € 110.000 Potentiële besparingen in relatie tot de taakstelling De recent tot stand gekomen maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) die op 6 mei aan de raad is gepresenteerd, laat zien welke potentiële baten er mogelijk zijn door anders te werken in de toegang, ondersteuning en de bedrijfsvoering. De inschatting van de MKBA is dat het mogelijk is hiermee binnen twee jaar een besparing van 1 miljoen euro te realiseren. In de doorkijk (periode na 2 jaar) komt daar nog eens zo’n 0,4 – 0,8 miljoen euro bij (gemiddeld 0,6 miljoen euro structureel). Met de mix van de ingezette maatregelen binnen het beleidsplan en de nog uit te voeren maatregelen volgens de uitvoeringsagenda verwachten we een besparing van 1,6 miljoen euro te kunnen realiseren. Het daadwerkelijke rendement is mede afhankelijk van externe factoren en het succes van de individuele interventies. Gedurende de beleidsperiode zullen in verschillende fasen de effecten van de bezuinigingen zichtbaar worden. In de midterm review in 2022 wordt duidelijk gemaakt wat de maatregelen definitief hebben opgeleverd voor 2021. Hierin wordt ook duidelijk wat de structurele effecten zullen zijn.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Kanttekening hierbij is dat de nieuwe regionale inkoop van zorg met meer aansluiting op de lokale doelen en gericht op een financieel houdbare uitvoering van het sociaal domein, is uitgesteld tot 1 januari 2023. De beoogde potentiële besparingen kunnen hierdoor pas na 2023 worden gerealiseerd. Om de totale taakstelling van structureel 3,5 miljoen euro vanaf 2024 te kunnen realiseren, zullen scherpe keuzes in het aanbod nodig zijn. Het effect van de vertraging van de regionale inkoop alsmede de haalbaarheid van versobering in het aanbod is nog niet exact in te schatten. Daarom hebben we het later of niet geheel realiseren van de taakstelling opgenomen in de risicoparagraaf. Steeds meer inzicht in de trends en financiën van het sociaal domein Het lukt steeds beter de financiële ontwikkeling van het sociaal domein te onderzoeken en zelfs te voorspellen. Sinds de start van 2019 verzamelden we data over de ontwikkelingen van de afgegeven indicaties en kosten in het sociaal domein. Dankzij de ontwikkeling van het dashboard zijn we steeds beter in staat trendanalyses en voorspellingen te maken over de kosten van wmo- en jeugdzorg. We hebben echter te maken met data van de nulmeting in 2019 en data van 1,5 jaar coronatijd in 2020 en 2021. Het is daarom moeilijk onderscheid te maken de gevolgen van corona(maatregelen) en de autonome trends in West Betuwe.

De trendvoorspellingen worden naarmate er meer data is verzameld nauwkeuriger. Bepaalde ontwikkelingen zijn goed te voorspellen, zoals prijsstijgingen van zorg, die vaak contractueel zijn vastgelegd. Effecten van ons beleid kunnen we in beeld brengen dankzij de data van 2019 en 2020, maar worden pas op langere termijn betrouwbaarder. Daarnaast ontwikkelen we het dashboard om preciezer de data te kunnen duiden. Op dit moment kunnen we goed onderscheiden welke zorgproducten er worden ingezet, hoe lang deze trajecten duren, of er wordt op- en afgeschaald, welke verwijzer de zorg heeft ingezet en hoe lang aanbieders over trajecten doen. Een doorontwikkeling die gemaakt wordt in de toekomst is dat wij bijvoorbeeld ook doorstroomanalyses kunnen maken: waar begint de zorg en hoe verloopt het pad van de inwoner tot uitstroom? Daarmee verzamelen we informatie om ook gerichte interventies te doen ter verbetering van de zorg. 2. Formatiewijzigingen Voor personeelsuitbreiding waren in het beleidsplan Bouwen aan Sociale kracht door de gemeenteraad voor 2021 en 2022 middelen beschikbaar gesteld. Het college heeft besloten om de formatie van de gedragsdeskundige vanaf 2023 structureel te maken. Ook wordt de formatie voor vroeg signalering schulden vanaf 2023 structureel gemaakt omdat dit een wettelijke taak van de gemeente is. Het structurele nadeel voor de begroting bedraagt 161.000 euro.

3. Praktijk Ondersteuning Huisarts jeugd GGZ (POH) In de meicirculaire 202 is extra budget (Hoeveel) toegekend voor de inzet van POH Jeugd GGZ functie bij huisartsen als maatregel om het tekort jeugdhulp terug te dringen. De lijn om met POH te werken was door ons al ingezet en hadden we al geld voor vrij gemaakt. In 2021 zijn hierover met de aanbieders afspraken gemaakt. Gelet op de verwachte uitrol bij meerdere huisartsenpraktijken in 2021 en de gemaakte afspraken met aanbieders komen de verwachte kosten in 2021 neer op 97.000 euro. Hierdoor ontstaat er een structureel voordeel van 123.000 euro wat we inzetten voor dekking van de in het vorige onderwerp genoemde formatie uitbreiding. 4. Toezicht kinderopvang Er zijn dit jaar (tot op heden) minder incidentele onderzoeken nodig geweest waardoor de kosten voor toezicht 8.000 euro lager uitvallen.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

5. Sociaal cultureel werk In 2021 hebben, mede door corona, een aantal sociaal culturele organisaties geen structurele subsidieaanvraag ingediend. Ook zijn er mede door corona in 2021 minder incidentele aanvragen gedaan door sociaal culturele organisaties. Veel activiteiten zijn uitgesteld naar 2022. Hierdoor ontstaat dit jaar een voordeel van 22.800 euro. 6. Cliëntondersteuning In het kader van de Wmo heeft de gemeente de verplichting om onafhankelijke cliëntondersteuning aan haar inwoners aan te bieden. Wij hebben deze taak ondergebracht bij MEE Gelderse Poort. De afgelopen jaren is gebleken dat het budget dat we beschikbaar stellen ontoereikend is. De reden hiervoor is dat zowel onze inwoners als team sociaal een toenemend beroep doen op de expertise van MEE Gelderse Poort. Daarom stellen we voor het budget van 56.000 euro structureel op te hogen met 15.000 euro. 7. Bijdrage regio projectbureau Wmo/Jeugdzorg Ten behoeve van de nieuwe inkoop Wmo/jeugd wordt regionaal een programmamanager aangesteld. In de begroting 2022 is hiervoor 110.000 euro beschikbaar gesteld. Omdat het project al start in 2021 is een bijdrage van 20.000 euro benodigd. 8. Avres Na de fusie van West Betuwe zijn de cliënten in de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) bij Avres gebleven.

Afhankelijk van de hoeveelheid werkgelegenheid dat West Betuwe Avres biedt ten behoeve van de WSW-cliënten wordt onze bijdrage aan Avres hoger of lager. Dit resulteert in een nadeel van 88.000 euro. We onderzoeken hoe in de toekomst beter gebruik kunnen maken van de dienstverlening van Avres. 9. Werkzaak bestuursrapportage 2021 Onlangs hebben we de bestuursrapportage van Werkzaak ontvangen. In de bestuursrapportage van Werkzaak is zoals besloten ook rekening gehouden met de andere verdeling van de inleenvergoeding. Het voordeel ten opzichte van de begroting 2021 van 600.000 euro ontstaat door de hogere rijksvergoeding voor BUIG (gebundelde uitkering voor het bekostigen van de uitkeringen) ten opzichte van de uitgaven BUIG. Vanaf het jaar 2022 geldt de solidariteitsregeling. Eventuele overschotten op de BUIG zijn afhankelijk van het totaaloverschot BUIG van alle gemeenten bij Werkzaak. 10. Werkzaak jaarrekeningresultaat 2020 Over heel 2020 is het positief resultaat van de gemeentelijke bijdrage 9,873 miljoen euro. Na verrekening van noodzakelijke investeringen (zoals gerapporteerd in de eerste bestuursrapportage), deelname aan de Regio Deal, het ophogen van het weerstandsniveau en de controle van de Tozo-regeling ontvangt West Betuwe 178.000 euro van het restant saldo. 11. Armoedebeleid De regelingen die onder het minimabeleid vallen zijn zogenaamde open eind regelingen.

Dat wil zeggen dat we vooraf een inschatting maken over het aantal aanvragen en de uit te keren bedragen. Voor het totale minimabeleid is de verwachting dat er over 2021 minder aanvragen worden gedaan dan begroot. Dit heeft enerzijds te maken met de corona crisis. Hierdoor zijn er minder activiteiten geweest waar inwoners een aanvraag voor vergoeding kunnen indienen. Anderzijds neemt het aantal inwoners met een laag inkomen (onder de 120% van het bijstandsniveau) af, waardoor een structureel voordeel van 100.000 ontstaat.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

12. VNG onderzoek financiën sociaal domein De uitgaven op dit onderzoek zijn lager uitgevallen dan verwacht. Hierdoor kan een bedrag van 50.000 euro vrijvallen. 13. Wmo zorg ambulant 18+ Bij de vaststelling van de jaarrekening 2020 is er een bedrag van 202.665 euro (beschermd wonen uitbetaling van Nijmegen) overgeheveld naar 2021. Voor de inzet van deze middelen zijn inmiddels een aantal collegebesluiten genomen, onder andere implementatie van de Wijk GGZ. Van het totaalbedrag zetten we in 2021 50.000 euro in voor de tekorten in de WMO- en Jeugdzorg. Ook benutten we het budget voor inloop GGZ in 2021 niet volledig. We gaan dit jaar nog afspraken maken met West Betuwe Herstelt voor hun rol in 2022 en we willen afspraken maken met twee beoogde locaties om met de inloop GGZ te starten. Dit vraagt subsidie en startkosten. Het resterende bedrag van 30.000 euro in 2021 zetten we in voor de tekorten in de WMO- en Jeugdzorg.

Programma 8 Duurzaamheid en Milieu Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

1. Werkprogramma ODR 2021 (milieu)

-25

2. Leges Milieu

3. Juridische kosten milieubeheer

-60

Totaal

-60

1. Werkprogramma ODR 2021 (milieu) Op 12 januari 2021 heeft het college het werkprogramma Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) 2021 vastgesteld. De begroting 2021 voor de totale DVO van de ODR is 4.097.407 euro. Nog steeds is er een toename in het aantal aanvragen Omgevingsvergunningen en handhavingsverzoeken. Voor een aantal handhavingsdossier is een maatwerkregel opgenomen in de urenverantwoording, zodat de urenbesteding op deze dossier inzichtelijk blijft. Dat geldt onder andere voor de golfbaan, drugslabs, Bulkheuvelseweg, Hartenhoeve. Specifiek kan worden aangegeven dat voor de drugslab Heerkensdreef en golfbaan de incidentele overschrijding ingeschat wordt op 25.000 euro. 2. Leges milieu Op basis van de ervaringen uit 2020 en de huidige trend van legesinkomsten is het gerechtvaardigd incidenteel extra legesinkomsten van 25.000 euro op te nemen. 3. Juridische kosten milieubeheer De milieuhandhaving is ondergebracht in het werkprogramma ODR 2021. Echter gezien een aantal zeer specifieke dossiers vraagt de gemeente naast de expertise van ODR ook die van een advocaat. Het betreft hier de handhaving rondom van het drugslab Heerkensdreef en de golfbaan Spijk. Aangezien de proces afronding voor beide dossiers nog niet heeft plaatsgevonden, wordt een incidentele overschrijding verwacht van 60.000 euro.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

1. ODR werkprogramma bouw

-275

2. Extra legesinkomsten (bouw)

235

3. Drukwerk en advertentiekosten RO

Totaal

-25

1.ODR werkprogramma 2021 (bouw) Op 12 januari 2021 heeft het college het werkprogramma Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) 2021 vastgesteld. De begroting 2021 voor de totale DVO van de ODR is 4.097.407. Nog steeds is er een toename in het aantal aanvragen Omgevingsvergunningen en handhavingsverzoeken. De extra kosten voor omgevingsvergunningen en handhavingsverzoeken worden incidenteel geschat op 275.000 euro. 2. Extra Legesinkomsten (bouw) In de eerste bestuursrapportage 2021 zijn extra legesinkomsten van 120.000 euro opgenomen. In aanvulling daarop is het, op basis van de ervaringen uit 2020 en de huidige trend van leges inkomsten, gerechtvaardigd incidenteel extra legesinkomsten bouw van 235.000 euro op te nemen. 3. Drukwerk en advertentiekosten Ruimtelijke Ordening In 2021 worden geen grote bestemmingsplannen meer doorgevoerd waarvoor drukwerk en advertentiekosten verwacht worden. De wettelijk verplichte advertenties zijn inmiddels onderdeel van grotere contracten met uitgevers van nieuwsbladen. De kosten hiervan drukken niet meer op het budget van Ruimtelijke Ontwikkeling. Dit levert een voordeel op van 15.000 euro. Omdat vanaf 2022 mogelijk weer traditioneel drukwerk zal worden ingezet bij communicatie over grotere wijzigingen in het omgevingsplan wordt voorgesteld om de helft van het budget ter grootte van 7.500 euro structureel te besparen.

Programma 10 Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar 1. Dividend Stedin

2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

4.608

1.324

1.368

1.379

2.303

2.162

1.992

3.627

3.530

3.371

2. Verkoop Panden

931

2. Taakstelling verkoop panden

-635

3. Meicirculaire 2021

690

4a. Septembercirculaire 2021

875

4b. Extra gelden Jeugd 2023 e.v. (75%) 5. Vrijval onvoorzien

250

6. Vrijval stelposten

411

Totaal

2.591

4.608

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

1. Dividend Stedin Van Stedin Netbeheer is over 2020 een dividend ontvangen van ruim 69.000 euro. In de begroting was geen uitkering ontvangen opgenomen. Bij het samenstellen van de begroting waren de signalen dat er geen uitkering zou zijn. Op 25 juni hebben de aandeelhouders besloten om 50% van het nettoresultaat 42 miljoen van uit te keren. 2. Verkoop gronden en panden Door verkoop van gemeentelijk grond in o.m. Spijk, het terrein aan de Frederik Hendrikstraat te Geldermalsen, de Rijnstraat 64/66 te Geldermalsen met achterliggende grond en her en der wat kleine perceeltjes is er een meeropbrengst van 931.000 euro. In de begroting is een taakstelling opgenomen uit ‘WB Financieel in evenwicht’ voor 635.000 euro. De netto-opbrengst boeken we af van deze te realiseren doelstelling. Na afboeking van de taakstelling resteert een overschot van 296.000 euro welke vrijvalt ten gunste van de algemene middelen. 3. Meicirculaire 2021 In de eerste bestuursrapportage 2021 waren de effecten van de meicirculaire 2021 nog niet verwerkt. Over de uitkomsten is een afzonderlijke raadsinformatienota verschenen (nr. 2021/IN087) en de structurele effecten vanaf 2022 zijn in de begroting 2022 verwerkt. Het netto voordelig effect voor 2021 van 690.000 euro verwerken we in deze bestuursrapportage. 4a. Septembercirculaire 2021 Op Prinsjesdag is de septembercirculaire verschenen.

Vanwege enkele onjuistheden in de circulaire is er een nieuwe circulaire verschenen. Op basis van deze circulaire zijn de netto effecten voor West Betuwe als volgt: Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

2023

2024

2025

Bruto toename uitkering van het rijk

1.400

5.342

1.962

1.999

2.004

Geoormerkte gelden corona steunpakket

-396

-74

Overige geoormerkte gelden

-129

-660

-638

-631

-625

Netto effect septembercirculaire 2021

875

4.608

1.324

1.368

1.379

Voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar de bijlage 7.3. De effecten voor 2022 en verder zijn nog niet in de primitieve begroting 2022 verwerkt. 4b. Extra gelden Jeugd In de septembercirculaire is de definitieve verdeling van € 1.305 miljoen voor het jaar 2022 ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg opgenomen. Een nieuw kabinet zal een besluit moeten nemen over de structurele financiën. Voor de jaren 2023 tot en met 2025 hebben het Rijk, de VNG en het Interprovinciaal Overleg (IPO) afgesproken dat de gemeenten de bedragen als stelpost mogen opnemen in de begroting. Vanuit behoedzaamheid en in het licht van de afspraken dat gemeenten ook zelf kostenbesparende maatregelen kunnen nemen, geldt hiervoor een maximum van 75% van het deel dat gemeenten op basis van de verdeling zouden krijgen. Voor West Betuwe gaat het om een bedrag van 2.303.000 euro in 2023 aflopend tot 1.284.000 euro vanaf 2027. Voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar de bijlage 7.3.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

5. Vrijval stelpost Onvoorziene lasten 2021 Het restantbudget op deze post (250.000 euro) valt vrij ten gunste van het begrotingssaldo. 6. Vrijval stelposten Prijsstijgingen en Areaalontwikkelingen 2021 De restantbudgetten op deze posten (respectievelijk 299.000 euro en 112.000 euro) vallen vrij ten gunste van het begrotingssaldo.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Budgetneutrale aanpassingen Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2021

2022

2023

2024

2025

Saldo

Voorbereidingskosten gebiedsvisie Waardenburg

-26

Dekking bestemmingsreserve Rondweg Waardenburg

Aanleg glasvezel buitengebied

-424

Dekking bestemmingsreserve Glasvezel buitengebied

424

-86

Uitgaven speelvoorzieningen

-265

Dekking bestemmingsreserve Speelvoorzieningen

265

Inhuur Sociaal domein

-254

Inhuur Sociaal domein

254

Coördinator jeugdbeschermingscasussen

-37

Besparing op zorgbudgetten

Overheveling budget JOGG van programma 7

-60

Overheveling budget JOGG naar programma 6

Uitgaven in het kader van duurzaamheid

-146

Dekking bestemmingsreserve Duurzaamheid

146

Energieloket Rivierenland 2020

-122

Subsidie provincie Gelderland

122

Voorbereidingskosten planontwikkeling centrumplan

-35

Haaften Dekking algemene reserve

Voorbereidingskosten planontwikkeling Leijenburgplein

-20

Heukelum Dekking algemene reserve

Verliesvoorziening Molenblok/Slingerbos

-2.583

Dekking algemene reserve grondexploitatie

2.583

Prijsstijgingen wegen

-97

Stelpost Prijsstijgingen

Areaaluitbreidingen wegen en groen

-86

Stelpost Areaalontwikkelingen

Totaal

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Voorbereidingskosten gebiedsvisie Waardenburg Voor de gebiedsgerichte benadering wordt in 2021 een Gebiedsvisie Waardenburg opgesteld. We volgen hiervoor een participatietraject. Het doel is om met deze visie de wensen van de bewoners en bedrijven van het dorp Waardenburg in beeld te brengen. Ook kan deze visie worden gebruikt voor een aanzet van de kernagenda. De visie wordt uiterlijk (begin) 2022 opgeleverd. De kosten voor het opstellen van deze visie bedragen 26.000 euro en worden betaald vanuit de bestemmingsreserve Rondweg Waardenburg. Aanleg Glasvezel Buitengebied Als gevolg van het raadsbesluit van september 2021 (kosten toezicht glasvezel) komen de huidige ramingen van ruim 1 miljoen euro aan opbrengsten en kosten (alsmede de mutaties van de bestemmingsreserve Glasvezel buitengebied) vanuit de tweede bestuursrapportage 2020 te vervallen. Netto wordt 338.485 euro onttrokken aan de bestemmingsreserve Glasvezel buitengebied. Bestemmingsreserve speelvoorzieningen In december 2020 heeft de gemeenteraad de kadernota Speelruimtebeleid 2022-2026 vastgesteld. De nog niet begrote uitgaven 2021 ten laste van de in dit voorstel nieuw gevormde bestemmingsreserve Speelvoorzieningen bedragen 265.000 euro.

Formatieuitbreding Team Sociaal (coördinator jeugdbeschermingscasussen) Met ingang van 1 januari 2021 is een coördinator jeugdbeschermingscasussen aangesteld voor 0,45 fte voor 37.000 euro. In de eerste 4 maanden is door de inzet van deze coördinator een grotere besparing gemaakt op bepalingen van jeugdbeschermers dan de kosten voor deze coördinator. De structurele inzet van deze coördinator wordt gedekt vanuit de zorgbudgetten waar de besparingen worden gerealiseerd. Volksgezondheid Op Openbare Volksgezondheid in programma 7 is eenmalig een bedrag van 60.000 euro opgenomen bedoeld voor uitvoering activiteiten JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht). De JOGG budgetten vallen onder programma 6 (Sport, Cultuur en Recreatie). Het budget wordt van programma 7 overgeheveld naar Sport in programma 6. Bestemmingsreserve Duurzaamheid Dit jaar wordt er voor een bedrag van 146.000 euro aan kosten verwacht voor duurzaamheid. Dit betreft de kosten voor onder andere de bespaarcampagne (100.000), tegemoetkoming onkosten zon op dak (16.000), openstelling energieloket (10.000) en aanpak verduurzaming monumenten (20.000). Dit bedrag van 146.000 euro kan worden onttrokken aan de bestemmingsreserve Duurzaamheid.

Energieloket Voor het financieren en operationeel houden van het Energieloket Rivierenland 2020 heeft de gemeente West Betuwe als penvoerder een subsidie van de provincie Gelderland ontvangen van 122.000 euro. Deze subsidie wordt volledig uitgekeerd/doorgestort naar de 8 deelnemende gemeenten. Voorbereidingskrediet planontwikkeling centrumplan Haaften Het college heeft op 24 augustus 35.000 euro beschikbaar gesteld ten laste van de algemene reserve voor het project Haaften Centrum. Dit voorbereidingskrediet is benodigd voor het opstellen van het bestemmingsplan inclusief de benodigde onderzoeken.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Voorbereidingskrediet planontwikkeling Leijenburgplein te Heukelum Het college heeft op 24 augustus 20.000 euro beschikbaar gesteld ten laste van de algemene reserve voor het project planontwikkeling Leijenburgplein te Heukelum. Dit voorbereidingskrediet is beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van de benodigde onderzoeken. Verliesvoorziening GREX Zoals in het raadsvoorstel bij de jaarstukken 2020 verwerken wij het aanvullende verlies van de complexen Molenblok en Slingerbos van in totaal 2.583.279 euro in 2021 en dekken wij dit uit de algemene reserve grondexploitatie. Stelpost Areaaluitbreiding Groen Door de aanleg van nieuwbouw en/of inbreiding van woningen en openbare ruimte vindt in 2021 ook uitbreiding plaats van het groenareaal op de volgende locaties: Meteren (De Plantage), Geldermalsen (Lingedonk fase 2), Tuil, Asperen, Herwijnen, Varik, Tricht, Heukelum, Beesd en Rhenoy. Het groenareaal is uitgebreid met: 154 bomen, 1587 m2 beplanting/hagen, 27.233 m2 bermgras extensief, 11.500 m2 bermgras intensief en 9.525 m2 gazon. De jaarlijkse beheerkosten bedragen totaal: 43.500 euro structureel. Deze kosten brengen we ten laste van de stelpost areaaluitbreiding in de begroting.

Wegen Vanwege de uitbreiding van areaal door nieuwbouwlocaties en de aanleg van de Hooglandscheweg in Tricht, is er sprake van een toename van de kosten voor groot en klein onderhoud van wegverhardingen. Het betreft een uitbreiding van verhardingen (wegen, straten, parkeervoorzieningen, fietspaden, voeten wandelpaden) die bij de vaststelling van het areaal ten behoeve van het beheerplan Wegen nog niet waren gerealiseerd en/of nog niet opgenomen in de BGT/beheerdata. Het betreft nieuwe aanleg in de kernen Asperen, Beesd, Geldermalsen, Heukelum, Meteren, Tricht en Tuil. De totale oppervlakte van de areaaluitbreiding bedraagt 48.130 m2. De kosten voor het groot onderhoud (cyclisch) bedragen € 0,89 per vierkante meter per jaar. Met een toename aan te onderhouden areaal van 48.130 m2 gaat het in deze om een kostenverhoging op het cyclische groot onderhoud van afgerond 42.836 euro per jaar. De kosten voor het periodieke 'klein onderhoud' behoeven niet te worden verhoogt. Het huidige budget is toereikend. Voor dergelijke kostenverhogingen is in de begroting rekening gehouden met een stelpost areaaluitbreiding. Het bedrag van 42.836 euro wordt vanuit de stelpost toegevoegd aan de voorziening Beheerplan Wegen. Stelpost Prijsstijging Wegen Door de gestegen prijzen in de grond-,weg- en waterbouw wordt het budget groot onderhoud wegen verhoogd.

De prijsstijging van 97.450 wordt toegevoegd aan de voorziening beheerplan wegen.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

4. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing De uitvoering van onze taken hebben we te maken met risico's. Risico's die het realiseren van onze doelen in de weg staan, risico's met financiële gevolgen en risico's die het imago van de gemeente kunnen schaden. Wij proberen deze risico's zoveel mogelijk vooraf in te schatten zodat we ons handelen erop kunnen aanpassen. In de paragraaf Weerstandsvermogen van de begroting rapporteren we de financiële risico's en zetten we deze af tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. Zo weten we of we voldoende middelen hebben om de risico's te kunnen opvangen. In deze bestuursrapportage gaan we vooral in op de grote financiële risico's die de gemeente loopt. Aan de ene kant zijn dat de risico's van de grondexploitatie. Hiervoor is in de Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) een doorrekening gemaakt die in totaal uitkomt op een bedrag van 8.385.000 euro. Tegenover dit risicobedrag staat de Algemene reserve grondexploitatie, die ruim voldoende is om de risico's van de grondexploitatie op te vangen. We onderkennen grote risico's in het sociaal domein, namelijk het risico dat de taakstelling niet volledig gerealiseerd wordt en het risico dat de autonome groei in met name de jeugdzorg onvoldoende afvlakt. Deze risico's zijn zo groot en structureel van aard dat de impact op de begroting grote consequenties kan hebben.

Daarom benadrukken wij het belang van het verkrijgen van grip op de uitgaven in het sociaal domein. Wij verwachten dat keuzes op het gebied van versobering noodzakelijk zijn om deze risico's voldoende te kunnen beheersen. Een nadere toelichting op deze risico's: Niet volledig of vertraagd realiseren taakstelling sociaal domein: In het programma Sociaal Domein en Volksgezondheid hebben we te maken met een taakstelling. We zetten maatregelen in om meer grip op de uitgaven in het sociaal domein te creëren. Deze maatregelen zijn verwerkt in fase 1 van de uitvoeringsagenda Bouwen aan Sociale Kracht die inmiddels is gestart. In mei heeft de raad hierover een informatienota ontvangen. Ze moeten leiden tot een structurele bezuiniging van 3,5 miljoen eind 2024. Tegelijkertijd hebben we te maken met een stijging van de zorgkosten. Het is een risico dat de taakstelling niet geheel gerealiseerd wordt. De MKBA analyse laat zien dat op termijn, binnen 2 tot 4 jaar, een potentieel besparing van 1,6 miljoen euro haalbaar is. Daarbij is de nieuwe regionale inkoop van zorg met meer aansluiting op de lokale doelen en gericht op een financieel houdbare uitvoering van het sociaal domein, waarmee we naar verwachting circa 1 miljoen euro zouden besparen uitgesteld tot 1 januari 2023. Hierdoor is het inmiddels zeer aannemelijk dat de taakstelling niet in zijn geheel gerealiseerd wordt.

We achten de kans groot dat de structurele bezuiniging van 3,5 miljoen eind 2024 niet geheel of vertraagd gerealiseerd wordt. In 2022 verwachten we van de beoogde structurele bezuiniging van 3,5 miljoen eind 2024 1,5 miljoen niet haalbaar. De gevolgen zijn groot. Om die reden dient er bijsturing plaats te vinden waarbij ook versoberingskeuzes niet uitgesloten zijn. Het gaat per jaar om de volgende bedragen: 2022 0,7 miljoen – verwachte realisatie 0,5 miljoen 2023 2,5 miljoen – verwachte realisatie 1,0 miljoen 2024 3,5 miljoen – verwachte realisatie 2,1 miljoen Onvoldoende afvlakking autonome groei beroep op Jeugdzorg en Wmo: Het risico is zeer groot dat de autonome groei van 1,9 miljoen euro ook in 2022 en volgende jaren doorzet. Dit ondanks de inzet van maatregelen als onderdeel van het beleidsplan Bouwen aan sociale kracht en eventuele extra rijksmiddelen. Het gaat om groei waarop we als gemeente geen grip hebben, zoals bijvoorbeeld de

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

toenemende zorgvraag als gevolg van de vergrijzing, het Wmo-abonnementstarief en een langere trajectduur als gevolg van achterblijvende uitstroom bij jeugdzorg. We schatten de kans dat dit gebeurt op ca 50%. Het gaat het om een open einde regeling waardoor de kosten lastiger beheersbaar zijn. De financiële gevolgen voor de begroting zijn groot. Bij de milieusanering in Spijk is er een risico dat de gemeente probleemeigenaar wordt. De kosten voor het uitvoeren van de sanering kunnen hoog zijn. Dat heeft impact op het weerstandsvermogen van de gemeente.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

5. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (technische wijzigingen) Beleids- en beheerplan begraafplaatsen, natuurlijk begraven In het Beleids- en beheerplan begraafplaatsen is opgenomen de mogelijkheid voor natuurbegraven in West Betuwe te onderzoeken. De uitkomst van dit onderzoek is dat natuurbegraven niet mogelijk is maar dat overgegaan wordt tot natuurlijk begraven op de uitbreiding van de begraafplaats in Ophemert. (Raadsbesluit juni 2021). In het Beleids- en beheerplan begraafplaatsen is een bedrag opgenomen voor het renoveren van de paden op dit deel van de begraafplaats in 2024. Door de inrichting voor natuurlijk begraven is dit niet nodig. Door dit gereserveerde budget van 61.500 euro naar voren te schuiven van 2024 naar 2021 kan dit budget ingezet worden om dit deel van de begraafplaats in 2021 en 2022 in te richten voor natuurlijk begraven. WaterRioleringsplan (WRP) Het WRP is in 2019 in de nieuwe organisatie West Betuwe vastgesteld voor een periode van 5 jaar. Nu halverwege de planperiode loopt de planning van projecten achter op schema. De achterstand komt door onvoldoende personele capaciteit (thans grotendeels ingevuld), een grotere inspanning moeten leveren voor het op orde brengen van het rioleringsareaal, de integrale inzet op burgerparticipatie en klimaatadaptatie.

De komende 2,5 jaar maken we een inhaalslag om de achterstand aan projecten te verkleinen met het doel om minimaal 75% van de projecten te realiseren, dan wel in uitvoering te hebben. Door het maken van verantwoorde keuzes in de prioritering van projecten zijn de risico’s minimaal. De financiële basis van het WRP is door een verschuiving en temporisering van de planning nog steeds gezond. De planning van het dagelijks onderhoud en beheer van het totale rioleringsareaal en waterbeheer loopt wel op schema. Meerkosten renoveren IBA’s (individuele behandeling afvalwater (riolering/minizuiveringen buitengebied) De komende jaren moet conform planning 517 stuks IBA's in het buitengebied worden gerenoveerd en waar nodig worden vervangen. De IBA's zijn vanaf 2011 in onderhoud en beheer bij het waterschap. Dit is regionaal geregeld binnen ons waterketennetwerk regio Rivierenland (NWRR) en vastgelegd in een afvalwaterakkoord. De benodigde renovatiebudgetten zijn in 2018 in overleg met het waterschap opgenomen in het WRP 2019-2023 (waterrioleringsbeleidsplan). Nu blijkt dat de onderhoudsstaat van de IBA's slechter is dan eerder gemeld en is het beschikbare budget wellicht veel te laag. In het WRP is een renovatiebudget van totaal afgerond 2 miljoen euro opgenomen. De eerste grove berekeningen geven aan dat wellicht een budget benodigd is van 4,3 miljoen euro en mogelijk hoger.

Momenteel onderzoeken we of er gelijkwaardige alternatieve maatregelen zijn die leiden tot lagere renovatiekosten die passen binnen de beschikbare budgetten in het WRP. Indien nodig zal gekeken worden naar extra budget binnen het WRP of dat er extra budget moet worden opgenomen in het nieuwe WRP 2024 t/m 2028. We zijn hiervoor in overleg met het waterschap. In 2021 brengen we in beeld: 1. Hoe de onderhoudsstaat is van onze IBA's. 2. Hoe we door slimmere keuzes van de te nemen maatregelen uitkomen met het beschikbare budget. 3. Indien het budget ontoereikend is, geven we aan of er ruimte is binnen het huidige WRP of dat we deels budget opnemen in het nieuwe WRP 2024 t/m 2028. We brengen het college en raad op de hoogte via de eerstvolgende bestuursrapportage.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

6. (Restant) Kredieten Krediet Verlichting Fietspad richting Culemborg In het beleidsplan Openbare verlichting van de voormalige gemeente Geldermalsen was een krediet beschikbaar gesteld voor verlichting van het fietspad richting Culemborg (verlengde van de Brugsteeg). De voorbereidende werkzaamheden zijn in 2018 gestart en worden dit jaar afgerond. Aan de raad wordt gevraagd het restantkrediet van 14.202 euro te autoriseren. Krediet Vervanging wegen Conform het uitvoeringsprogramma 2020-2021, wordt er voor een totaalbedrag van 9.824.993 euro geïnvesteerd in het vervangen van wegen. De dekking hiervan is voor een bedrag van 7.774.993 euro geborgd in de budgettering van het Beheerplan Wegen 2021-2025. Daarnaast was in de voormalige gemeente Neerijnen een budget van 2.050.000 euro gereserveerd voor de vervanging van wegen. Deze wegen maken onderdeel uit van het uitvoeringsprogramma 2020-2021. De gemeenteraad van West Betuwe dient dit investeringsbudget nog te bekrachtigen. Subsidie Stimulering Verkeersveiligheidsmaatregelen Vanuit de subsidieregeling "Stimulering Verkeersveiligheidsmaatregelen 2020-2021" is een subsidie toegekend voor het realiseren van snelheidsremmende voorzieningen. Deze voorzieningen worden gelijktijdig met het onderhoud aan/ vervanging van de wegen aangelegd.

Het uitgangspunt van de subsidieregeling is dat de gemeente zelf zorg draagt voor de cofinanciering (minimaal 50%). Aan de Raad wordt gevraagd het (bruto) investeringskrediet van 1.826.000 euro beschikbaar te stellen. De dekking voor de cofinanciering is als volgt: - budget vanuit groot onderhoud: 428.100 euro - budget vanuit rehabilitatie van wegen: 508.050 euro - budget vanuit verkeer: 16.250 euro In die gevallen waar uiteindelijk geen snelheidsremmende voorzieningen gerealiseerd kunnen worden, vervalt de subsidie en zal het budget voor het onderhoud van de weg weer terug naar de voorziening wegen om wel het geplande wegonderhoud uit te voeren. Aangezien conform wet- en regelgeving (BBV) maatregelen op gebied van verkeersveiligheid geactiveerd moeten worden (afschrijven), wordt voorgesteld een bedrag van 428.100 euro te onttrekken aan de voorziening Beheerplan wegen en toe te voegen aan de bestemmingsreserve Dekking afschrijving wegen. Vanuit het reguliere verkeersbudget wordt 16.250 euro toegevoegd aan de bestemmingsreserve Dekking afschrijving wegen. Ook de dekking vanuit het budget bestemmingsreserve Mobiliteitsplan van 45.000 euro wordt overgeheveld naar de bestemmingsreserve Dekking afschrijving wegen.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

7. Bijlagen

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

7.1. Bouwen aan sociale kracht: Voortgang implementatie model Simons De vastgestelde doelen in Bouwen aan sociale kracht moeten meetbaar, maar vooral ook merkbaar worden. Met de inspanningen in het sociaal domein moet een maatschappelijke meerwaarde worden gecreëerd. Hier past een sturingsinstrument bij dat kwalitatieve en kwantitatieve informatie combineert. Gebaseerd op het model van Simons1 is in het beleidsplan Sociale Kracht een verantwoordingsmodel met vier kwadranten vastgesteld. Om de sturing en verantwoording meer dynamisch en betekenisvol in te richten: in control vanuit de bedoeling. Dat betekent dat we niet alleen (financiële) kaders stellen en willen controleren of wij of onze opdrachtnemers binnen deze kaders blijven. We willen ook voortdurend leren, mét onze partners en inwoners. Dit willen we omdat we beseffen dat we afhankelijk zijn van de specifieke kennis en expertise van partners en inwoners. Maar ook omdat we als gemeente verschillende rollen hebben. We zien een gezamenlijke opgave, maar tegelijkertijd zijn we als gemeente ook verantwoordelijk voor kwaliteit en budget. We laten ons daarbij leiden door een duidelijke visie op waar we naar toe willen en hoe we willen werken in het sociaal domein. Deze visie en de behoefte aan leren hebben een volwaardige plek in control.

Daarbij merken we op dat dit de eerste keer is dat we dit model toepassen, een ontwikkelmodel dus, wat de komende jaren verder aangescherpt zal worden. De kwadranten beantwoorden de volgende vragen: • Wat willen we? Dit zijn de waarden van waaruit wordt gewerkt zoals leidende principes of uitgangspunten als co-creatie en een gedeelde missie en visie. Hier werken we aan de doelen die passen bij de fases zoals beschreven in de uitvoeringsagenda Sociale Kracht. • Wat spreken we af? Dit zijn kaders zoals budgetplafonds of wettelijke kaders. • Wat meten we? Dit is monitoringinformatie, die steeds wordt uitgebreid. Er wordt gewerkt aan een monitoringsdashboard, waarvan de eerste versie inmiddels is opgeleverd. De kwalitatieve data en sturingsinformatie wordt steeds gedetailleerder en completer. De opgeleverde cijfers in de bestuursrapportage blijven doorontwikkelen. Cijfers die makkelijk te verkrijgen zijn en/of essentieel zijn voor sturen op voortgang van de transitie op het sociaal domein hebben voorrang. • Wat vinden onze partners? Dit is de dialoog die plaatsvindt om steeds te kunnen leren, bijvoorbeeld tijdens accountgesprekken of kenniskringen. Kwantitatieve indicatoren nog in ontwikkeling In deze bestuursrapportage rapporteren we de cijfers die wij op dit moment hebben.

Onderdeel van het beleidsplan Bouwen aan sociale kracht is het ontwikkelen van een dashboard en betere indicatoren. De cijfers worden steeds uitgebreider en preciezer.

Simons, hoogleraar aan de Harvard Business School introduceerde zijn visie in 1995 in het boek Levers of Control: How Managers Use Innovative Control Systems to Drive Strategic Renewal.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Ontwikkellijn: Sterke Samenleving Gezonde leefstijl

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Sociale kracht

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Ontmoetingsplekken en mobiliteit Ontwikkeldoel 1: Dorpshuizen (ontmoetingsplekken)

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Ontmoetingsplekken en mobiliteit Ontwikkeldoel 2: Mobiliteit

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

De juiste zorg op de juiste plek Wonen en zorg Huidige fase: Fase 1 – Doelen integreren, behoefte onderzoeken: wat is passend woningaanbod en inzicht krijgen in het voorzieningenaanbod, de populatieopbouw in de kernen en de zorgkosten per kern. Rol(len) gemeente: regievoerder

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Veilig opgroeien Ontwikkeldoel: Preventieve jeugdzorg: het voorkomen van problemen - blauw golven Huidige fase: onderzoeken passende interventies en overzicht krijgen “wie doet wat” Rol(len) gemeente: uitvoering, samenwerking/facilitator, financierder/opdrachtgever

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Ontwikkeldoel: Professionele jeugdhulp: inzetten waar nodig Huidige fase: inventariseren mogelijkheden, zorgen voor overzicht en contacten en borgen/bijsturen samenwerking in keten. Rol(len) gemeente: Deels initiator en uitvoerder en deels volgend in regionale ontwikkelingen.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Leven lang leren Ontwikkeldoel 1: Goed voorbereid naar de basisschool

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Ontwikkeldoel 2: Optimale ondersteuning op en naast school

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Ontwikkeldoel 3: Voorbereid op de arbeidsmarkt met een startkwalificatie

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Ontwikkeldoel 4: Verbeteren van basisvaardigheden van volwassenen

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Financiële zelfredzaamheid

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

7.2. West Betuwe Financieel In Evenwicht West Betuwe wil een financieel gezonde gemeente zijn, met een begroting die gedurende een reeks van jaren in evenwicht is. Tegelijkertijd wil de gemeente goede voorzieningen bieden, tegen acceptabele lasten voor inwoners en bedrijven. Daarvoor wil de gemeente regie houden op de begroting zodat we voorbereid zijn op mee- en tegenvallers en is de gemeenteraad in positie om een goede afweging te kunnen maken. Tijdens de begrotingsbehandeling op 5 november 2020 is in het kader van West Betuwe Financieel in Evenwicht een aantal bezuinigingsmaatregels vastgesteld. West Betuwe Financieel in Evenwicht heeft het dekkingsplan voor een sluitende meerjarenbegroting t/m 2024 opgeleverd. Het is, samen met de programmabegroting 2021, vastgesteld tijdens de begrotingsraad. Mede daardoor blijft de gemeente West Betuwe onder repressief toezicht van de provincie. Met de raad is afgesproken om tijdens de planning en control cyclus te rapporteren over de realisatie van de bezuinigingsmaatregelen zoals vastgesteld. In lijn met de bestuursrapportage wordt een toelichting gegeven op de onderdelen die niet volgens planning lopen of in dit geval niet zijn gerealiseerd. Onderstaande tabel geeft de stand van zaken. Bedragen x 1.000 euro

Realisatie West Betuwe Financieel in evenwicht (WBFIE)

2021

2022

2023

2024

Afgesproken bedrag aan bezuinigingen Reeds gerealiseerd bedrag Niet te realiseren qua bezuinigingen Nog verwachten te realiseren bezuinigingen

2.361 1.336 25 1.000

2.937 2.188 23 727

4.758 2.020 23 2.716

6.502 1.442 23 5.037

Huidig rendement realisatie WBFIE

98,9%

99,2%

99,5%

99,6%

De niet te realiseren bezuiningsvoorstellen zijn toegelicht in de eerste bestuursrapportage 2021 en betreffen: - Aframen van de bijdrage schoolbegeleiding (structureel 18.945 euro) - Afstoten groenbeheer bij eigendommen van derden (structureel 4.004 euro) - Verhogen leges kinderopvang (incidenteel 2.500 euro voor het jaar 2021)

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Overzicht stand van zaken West Betuwe Financieel in Evenwicht Nr. Onderwerp

I/S

2021

2022

2023

2024

1 Klanttevredenheidsonderzoek

6.000

-1.000

6.000

-1.000

2 Collegeonderzoeken 213a

10.000

3 Inkoopprofessionalisering

0 250.000 375.000

500.000

Stand van zaken

Voor de Regiegroep Inkoop is een plan van aanpak/ Denkrichtingenmemo in voorbereiding. Daarin zal ook de informatie uit de opgestelde inkoopkalender worden gebruikt. In het vierde kwartaal 2021 wordt dit geconcretiseerd. 4 Aframen budget drukwerk S 11.200 11.200 11.200 11.200 6 Stelpost Fysiek Domein secundaire arbeidsvoorwaarden 8 Aframen budget Werkkostenregeling

4.670

7 Lunches

5.000

11 Taakstelling op college met ingang nieuwe collegeperiode (2022) 10 Verlagen fractiebudget

13 Leges Nutsbedrijven

12 Aframen stelpost drukwerk en advertentiekosten

14 Bijdrage Veiligheidsregio

4.670

0 130.000

130.000

5.000

60.000 125.000

125.000

14.650

47.450

20.000

0 140.000 280.000

422.290

Portefeuillehouder gaat in gesprek met stakeholders van de veiligheidsregio. Eerst dient de bereidheid voor het wijzigen van het verdeelmodel (bijdrage) afgetast te worden. Bij bereidheid kan een onderhandeling worden gestart. 2 Uitstel herverdeling gemeentefonds (met 1 jaar) S 0 650.000 650.000 650.000 16 Dienstverlening Publiek

18.000

17.000

17 Aframen bijdrage schoolbegeleiding

34.826

17 Aframen bijdrage schoolbegeleiding

18.945

Het budget voor schoolbegeleiding is reeds in maart 2020 omgebogen naar subsidie op basis van de verordening cultuureducatie primair onderwijs. Aframing van deze bijdrage van 18.945 euro is daarom niet mogelijk. Dit is meegenomen in de eerste bestuursrapportage 2021. 19 Kasteel Neerijnen

25.000

50.000

20 Humanitas / begeleide omgangsregeling

14.000

21 Beheersmaatregelen beleidsplan sociaal domein

Geen info. 0 740.266 1.340.374

Er is gestart met de uitvoering van een aantal beheersmaatregelen en toegang team sociaal. Verder is reeds ingezet op preventie en schuldhulpverlening. Dit wordt verder uitgebreid met de uitvoeringsagenda Bouwen aan sociale kracht en projecten programma sociale kracht 21-i Beheersmaatregelen beleidsplan sociaal domein

0 849.734 1.249.626

Zie 21. 22 Buurtwerk beleggen bij één welzijnsorganisatie

90.000

Het 1e gesprek met Mozaïek heeft plaatsgevonden om te bezuinigen met ingang van 2022 op buurtwerk en de gevolgen hiervan. Gesprek met WWB gaat nu plaatsvinden voor overname activiteiten. 24 Afstoten groenbeheer bij eigendommen van S 4.004 4.004 4.004 4.004 derden Het contract is opgezegd, alleen het strandje blijft in onderhoud. Overige beheer gaat weer naar SBB. 25 Instandhoudingsbijdrage peuteropvang

15.000

27 Minder afvalbakkenafval

9.000

18.000

27.000

Met Avri onderzoeken we welke afvalbakken verwijderd kunnen worden. Bakken kunnen eind 2021 verwijderd worden (na het zomerseizoen) zodat de besparing met ingang van 2022 geeffectueerd kan worden. 29 Verlagen steekproef gastouders toezicht kinderopvang 32 Openbare verlichting

2.500

10.125

3.750

5.850

6.150

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Nr. Onderwerp

I/S

34 Verhoging Leges kinderopvang

2021

2022

2023

2024

2.500

Stand van zaken

2.500

Dit bezuinigingsbesluit is genomen nadat de stukken voor de wijziging van de legesverordening zijn aangeleverd. Bij een wijzigingsbesluit kunnen de hogere tarieven pas daarna ingaan. Het financieel gevolg daarvan is dat die meeropbrengst van die extra leges voor geheel 2021 met minimaal 25% naar beneden wordt bijgesteld. Daarmee is het raadsbesluit op dit onderdeel praktisch niet haalbaar voor het volledig bedrag. Het incidenteel nadeel is meegenomen in de eerste bestuursrapportage 2021. 36a Terugdraaien besluit begraafplaatsen

75.000 100.000

100.000

Investeren in efficiënter beheer en éénmalige verbetermaatregelen zodat onderhoud vanaf 2022 goedkoper kan met behoud van de afgesproken kwaliteit. 39 Van Regionaal Investeringsfonds (RIF) naar West S 0 50.000 50.000 50.000 Betuws Investeringsfonds (WIF) 41 Kritisch de plusproducten van Sante bezien S 7.500 15.000 15.000 15.000 43 Afschaffen mantelzorgcompliment

25.750

48 Risicomanagement

5.000

49 Toepassen projectfinanciering programma I 1.000.000 0 (T)huisvesting het toepassen van de projectfinanciering wordt doorgeschoven naar 2022.

0 1.000.000

50 Minderuitgave op implementatie omgevingswet

300.000

Verwerkt in begrotingswijziging december 2020 Aanvullende maatregelen 1 Aanvullende taakstelling S 0 100.000 125.000 125.000 inkoopprofessionalisering Voor de Regiegroep Inkoop is een plan van aanpak/ Denkrichtingenmemo in voorbereiding. Daarin zal ook de informatie uit de opgestelde inkoopkalender worden gebruikt. In het vierde kwartaal 2021 wordt dit geconcretiseerd. 3 Extra opbrengst ozb (door toename bouw) S 0 0 0 200.000 6 Verwacht resultaat jaarrekening 2020 reserveren voor dekking 2022 en 2023 4 Extra besparing tijdelijke inhuur structureel

0 500.000 600.000

20.000

40.000

9 Besparing GR'en

35.000

65.000

Verkenning loopt. De besparing van 2023 is ingevuld. 5 Incidentele bezuiniging Vastgoed (taakstelling)

5 Vraaggerichte dienstverlening

10.000

0 700.000 200.000 5.000

5.000

7 Verwachte meevaller Regionaal ambitiedocument 2020-2024 8 Actievere inzet subsidie aanboren

152.000

35.000

50.000

65.000

Deze taakstelling dient nog belegd te worden bij een in te huren Subsidioloog op basis van no cure no pay. Wellicht kan hierin samen met Culemborg en Tiel worden opgetrokken.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

7.3. Toelichting Septembercirculaire gemeentefonds 1. Inleiding Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september van de vertaling van de Miljoenennota, december rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De septembercirculaire 2021 is op Prinsjesdag volgens planning verschenen, maar twee dagen later al weer ingetrokken in verband met onjuistheden. Op 27 september is de laatste (gewijzigde) versie gepubliceerd. Belangrijkste onderwerpen: • De accressen vanaf 2022 zijn bijgewerkt op basis van de regels van de huidige normeringmethodiek. De mutaties ten opzichte van de stand van meicirculaire 2021 zijn als volgt: - 2022: € 583,3 miljoen - 2023: € 67,4 miljoen - 2024: € 16,4 miljoen - 2025: € 90,6 miljoen • Een voorschot op de onderschrijding van het BTW-compensatiefonds (BCF) plafond 2021 van € 215,9 miljoen. • De oploop van de opschalingskorting in het jaar 2022 wordt incidenteel geschrapt. • De ongetwijfeld omvangrijkste taakmutatie is de incidentele compensatie van € 1.305 miljoen voor de tekorten jeugdzorg voor het jaar 2022. Daarnaast nog een vijftiental andere taakmutaties, waarvan vier in verband met coronacompensatie. • Er worden drie nieuwe decentralisatie-uitkeringen gepresenteerd en wijzigingen aangebracht in bestaande integratie- en decentralisatie-uitkeringen.

• De verdeling van de bedragen per gemeenten wijzigt bij drie decentralisatie-uitkeringen ten opzichte van de meicirculaire 2021. De omvang van deze decentralisatie-uitkeringen wijzigt niet. • In deze circulaire vindt de actualisatie plaats van de maatstaven re-integratie klassiek, medicijngebruik, uitwonende studenten en personen in zorginstellingen. • In verband met komende compensatie voor corona wordt een vooraankondiging gedaan voor: - Lokale en regionale cultuur € 51,5 miljoen, waarvan € 36,5 mln. voor instandhouding van de regionale en lokale culturele infrastructuur en € 15 miljoen inkomstenderving o.a. kwijtschelden van huren. - Vaststellen inkomstenderving per gemeente over 2020 (p.m). - Beschikbaarheidsvergoeding voor het openbaar vervoer verlengd tot en met september 2022. • Procesmededelingen over de herijking verdeling gemeentefonds

2. Samenvatting Accressen De voeding van het gemeentefonds als gevolg van de methode ‘samen de trap op en samen de trap af’ wordt het accres genoemd. De accressen 2020 en 2021 zijn vastgeklikt op het niveau van de meicirculaire 2020 ter waarde van respectievelijk € 1.240 en € 1.030 miljoen. Dit om rust en stabiliteit te creëren tijdens de corona-pandemie en er vindt geen afrekening plaats.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

In de septembercirculaire 2021 zijn de accressen vanaf 2022 weer bijgewerkt. Deze keer valt het mee, alle jaren vallen positief uit. De mutaties ten opzichte van de meicirculaire 2021 zijn als volgt: 2022: € 583,3 miljoen 2023: € 67,4 miljoen 2024: € 16,2 miljoen 2025: € 90,6 miljoen De bedragen zijn structureel en cumuleren dus. In alle jaren zijn de hogere accressen volgens de circulaire het gevolg van hogere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe aangenomen. Ook in de jaren na 2022 is het accres opwaarts bijgesteld als gevolg van uitgaven klimaatmaatregelen, compenseren gedupeerden van de kinderopvangtoeslag, zorg en de EU-afdrachten. BTW-Compensatie Fonds (BCF) Het BCF-plafond bedraagt € 3,25 miljard voor gemeenten in 2021. Als de gezamenlijke declaraties onder het plafond blijven wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding van het plafond volgt een uitname. Het plafond muteert jaarlijks met het accrespercentage. Door de bevriezing van het accres in 2020 en 2021 is het plafond in die jaren ook gefixeerd. In het systeem is opgenomen dat jaarlijks bij de septembercirculaire een voorschot wordt verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar. In de meicirculaire volgend op het kalenderjaar volgt dan de afrekening. In deze circulaire bedraagt het voorschot voor het jaar 2021 € 215,9 miljoen.

In de meicirculaire 2022 vindt de afrekening plaats. Opschalingskorting In de meicirculaire 2020 is de laatste tranche 2025 van de korting toegevoegd, waardoor de structurele uitname van € 975 miljoen is bereikt. De opschalingskorting wordt door gemeenten als zeer oneerlijk ervaren omdat het principe van herindelen van bovenaf opgelegd is. De opschalingskorting heeft de gemeenten in de jaren 2015 t/m 2021 cumulatief al € 1,5 miljard gekost en daarnaast € 150 miljoen als gemist accres over de opschalingskorting. De minister van BZK en tevens beheerder van het gemeentefonds, mevrouw Ollongren, is ook van mening dat de opschalingskorting geschrapt zou moeten worden gezien haar uitspraak in de Eerste Kamer op 11 mei jl. In de septembercirculaire 2021 is bekend gemaakt dat ook de oploop van de opschalingskorting in 2022 incidenteel geschrapt wordt. Incidenteel wil zeggen dat de korting in de betreffende jaren (€ 70 miljoen voor 2020; € 90 miljoen voor 2021 en € 110 miljoen voor 2022) wordt teruggeboekt, maar de reeks eindigt wel in een korting van € 975 cumulatief in 2025, zoals voorzien. Volgens de huidige stand wordt de opschalingskorting er in 2023 weer bijgeteld. Hierdoor is het verschil vanaf 2023 tussen de ‘oorspronkelijke cumulatieve opschalingskorting’ en zoals opgenomen in de septembercirculaire 2021 weer nihil.

Vanaf 2023 stemt dit dan ook weer overeen met de raming die de gemeenten in hun eigen begroting hebben opgenomen. Het is aan een nieuw kabinet om te besluiten over de opschalingskorting voor 2023 en verder. Steunpakket corona • Een aanvulling van € 195 miljoen voor Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK). • Extra middelen voor re-integratie dienstverlening aan bijstandsgerechtigden: Via een taakmutatie in de algemene uitkering voor re-integratie van bijstandsgerechtigden (€ 14,740 miljoen in 2022) en tijdelijke impuls voor re-integratie om dienstverlening te intensiveren aan mensen die als gevolg van de crisis de bijstand instromen (€ 43,438 miljoen in 2022).

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

•

• •

Extra middelen voor gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand: Via een taakmutatie in de algemene uitkering voor de voorziene toename van armoede- en schuldenproblematiek € 30 miljoen in 2022 voor het gemeentelijk schuldenbeleid en € 15 miljoen in 2022 voor de bijzondere bijstand. Lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen: Via een taakmutatie in de algemene uitkering ter compensatie van de extra uitgaven als gevolg van de coronacrisis € 50 miljoen voor cultuur en € 10 miljoen voor buurt- en dorpshuizen.

Sociaal domein Ongetwijfeld de omvangrijkste taakmutatie in de circulaire: de definitieve verdeling van € 1.305 miljoen voor het jaar 2022 ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Een nieuw kabinet zal een besluit moeten nemen over de structurele financiën. Voor de jaren 2023 tot en met 2025 hebben het Rijk, de VNG en het Interprovinciaal Overleg (IPO) afgesproken dat de gemeenten de bedragen als stelpost mogen opnemen in de begroting. Vanuit behoedzaamheid en in het licht van de afspraken dat gemeenten ook zelf kostenbesparende maatregelen kunnen nemen, geldt hiervoor een maximum van 75% van het deel dat gemeenten op basis van de verdeling zouden krijgen. Bedragen x € 1 mln

2022

2023

2024

2025

Basis

1.828

Dossiers met overeenstemming

-214

-374

-463

-570

Ministerie van VWS uitvoering hervormingsagenda

-9

idem zonder

Inkomensafhankelijke bijdrage

Verwerkt voorschot in gemeentefonds

-300

Totaal middelen Jeugdzorg

1.305

1.454

1.365

1.258

Toezichthouders stemmen vanaf 2023 in met 75%

100%

75%

Landelijk toegestaan

1.305

1.091

1.024

944

€ 1 mln staat voor West Betuwe gelijk aan

2.112

Scenario voor West Betuwe (in hele euro's)

2.755.626

2.303.000

2.162.000

1.992.000

2.755.626

2.303.000

2.162.000

1.992.000

Opgenomen voorschot in begroting Compensatie Jeugdzorg in begroting 2022-2025

Toelichting op bovenstaande tabel: • Het bruto bedrag waar de Commissie van Wijzen vanuit gaat is € 1,828 miljard. • De dossiers bezuinigingen en aftrekposten waar overeenstemming over is bereikt begint met € 214 miljoen en loopt op tot iets meer dan € 1 miljard. • Er is ook nog een lijst met dossiers waar nog geen overeenstemming is bereikt. Dat is de ongewisse factor in het geheel. Er kunnen bedragen worden bijgeboekt naar dossiers waar wel overeenstemming over is, wat leidt tot een hogere aftrekpost. • De inkomensafhankelijke bijdrage is in 2022 op nihil gesteld. Voor de jaren erna kan dit behoorlijk in de papieren gaan lopen als het nieuwe kabinet daartoe besluit. Uiteindelijk verloopt dat grosso modo toch budgettair neutraal omdat de gemeente de aftrekpost in principe via de ouders weer binnen krijgt.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

Overige onderwerpen sociaal domein • In de meicirculaire 2021 is € 613 miljoen beschikbaar gesteld voor acute problematiek in de jeugdzorg. Voor de VNG was hiervan een bedrag van € 55 miljoen gereserveerd voor coördinatie en informatievoorziening. In deze septembercirculaire is bekend gemaakt dat de kosten worden begroot op € 3,175 miljoen, waardoor het resterende bedrag van € 51,825 miljoen via een taakmutatie wordt toegevoegd. • Beschermd wonen: nacalculatie uitname Wmo t.b.v. Wlz in 2021 -€ 50 miljoen, vanaf 2022 -€ 149 miljoen. • Beschermd wonen: correctie loon- en prijsontwikkeling in 2022 € 4 miljoen, vanaf 2023 -€ 2 miljoen. • Participatie: banenafspraken beschut werk vanaf 2021 -€ 5 miljoen. Taakmutaties In de septembercirculaire 2021 zijn 16 taakmutaties opgenomen, waarvan vier onderdeel uitmaken van het compensatiepakket in verband met de coronacrisis.

Onderstaand een samenvatting van de voor West Betuwe relevante taakmutaties: • Jeugdzorg € 1.305 miljoen eenmalig in 2022 • Aanpak problematiek jeugdzorg: restant middelen wachttijden € 51,825 miljoen eenmalig in 2021 • Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz: in 2021 -€ 15,5 miljoen, in 2022 -€ 13,5 miljoen, in 2023 € 12 miljoen en vanaf 2024 en verder -€ 11 miljoen • Uitvoering en implementatie Breed offensief: € 15,503 miljoen eenmalig in 2021 • Landelijke structuur interventieteams: € 2,5 miljoen structureel vanaf 2022 • Toezicht en handhaving gastouderschap: € 6,4 miljoen structureel vanaf 2022 • Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen: € 2,778 miljoen structureel vanaf 2022 • Europese richtlijn energieprestatie gebouwen: € 1,797 miljoen eenmalig in 2021 • Logisch ontwerp GBA: € 0,483 miljoen eenmalig in 2021 Een toelichting wordt gegeven op de mutaties met een landelijke omvang groter dan € 10 miljoen. De meeste taakmutaties zijn al toegelicht bij het sociaal domein en het steunpakket corona. Er blijft er één over, namelijk de uitvoering en implementatie Breed offensief. Voor de implementatie van de onderdelen van Breed offensief, die géén wetswijziging vereisen, ontvangen gemeenten in 2021 € 15,503 miljoen. De maatregelen richten zich veelal op het gemakkelijker maken voor werkgevers om mensen met een beperking in dienst te nemen.

Tweede Bestuursrapportage 2021 - Gemeente West Betuwe

3. Financiële gevolgen voor West Betuwe 2021

2022

2023

2024

2025

Algemene uitkering volgens de meicirculaire 2021

71.629.230

70.989.300

68.125.600

67.998.550

68.432.000

Algemene uitkering volgens de septembercirculaire 2021

73.029.200

76.331.400

70.087.200

69.997.800

70.436.200

Bruto toename septembercirculaire 2021

1.399.970

5.342.100

1.961.600

1.999.250

2.004.200

Landelijke structuur interventieteams

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.westbetuwe.nl/api/v1/meetings/339/documents/8352